Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 267 159323 145355 2026-09-26T00:00:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159323 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=11}} '''1111''' ('''MCXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[1110-loho|1110-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 13.]] peeivi – [[Paschalis II]] ruvnái [[Henry V (saksalâš-roomalâš kiäisár)|Henry V]] [[Pase saksalâš-roomalâš kiäisárkodde|Pase saksalâš-roomalâš kiäisárkode]] [[kiäisár]]in.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Henry-V-Holy-Roman-emperor|nommâ=Henry V|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 22.]] peeivi – [[Roger Borsa]], italialâš-normandlâš aatellâš (š. [[1060]] tâi [[1061]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Roger-duke-of-Apulia|nommâ=Roger|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/ruggero-duca-di-puglia_(Dizionario-di-Storia)|nommâ=Ruggero Duca di Puglia in "Dizionario di Storia"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-11-24|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[Berthold II (Svaabia)|Berthold II]], saksalâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust) * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Robert II (Flander)|Robert II]], Flander kreivi (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://genealogy.euweb.cz/flanders/flanders1.html|nommâ=Flanders 1 - Robert II|almostittee=genealogy.euweb.cz|čujottum=24.11.2022|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071028104209/http://genealogy.euweb.cz/flanders/flanders1.html|vyerkkejum=2007-10-28}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Bohemond I (Antakya)|Bohemond I]], italialâš-normandlâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/boemondo-i-d-altavilla_(Dizionario-di-Storia)|nommâ=Boemondo I d'Altavilla in "Dizionario di Storia"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-11-24|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[Ōe no Masafusa]], jaapaanlâš tivtâsteijee (š. [[1041]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asahi-net.or.jp/~sg2h-ymst/yamatouta/sennin/masahusa.html|nommâ=Ōe no Masafusa|almostittem=www.asahi-net.or.jp|čujottum=2024-10-12|ietf-kielâkoodi=jp}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%A4%A7%E6%B1%9F%E5%8C%A1%E6%88%BF-39055|nommâ=Ōe no Masafusa|tahhee=|almostittem=|čujottum=2024-10-12|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1111}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1111|*]] t5m7hvhhen5amwr03l969kl9ildx80v 0 284 159405 151202 2026-09-26T00:13:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159405 wikitext text/x-wiki {{Suomâ sijdâ | nommâ = Aanaar markkân | kove = Inari village.JPG | kove-čielgiittâs = Aanaar markkân kuávdáš | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Aanaar markkân | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 68 | latm = 54 | lats = 20 | latNS = N | longd = 27 | longm = 01 | longs = 40 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Aanaar]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | postânummeer = 99870 | äigi = UTC+2 }} '''Aanaar markkân''' teikâ '''Aanaar''' ({{k-sms|Aanar}}, {{k-se|Anár}} já {{k-fi|Inari}}) lii sijdâ [[Aanaar]] kieldâst [[Aanaarjävri|Aanaarjäävri]] riddoost. == Historjá == Anarist láá kavnum arkeologâlâš amnâstuvah, moh čäittih, ete Anarist ääsih ulmuuh jo maŋgâ tuhháát ihheed tassaaš. Puárásumos vala ton algâalgâlâš saajeest čuážžoo rakânâs Anarist lii [[Piälppáájäävri meccikirkko]]. ==Suomâ sämikulttuur kuávdáš== Aanaar markkân lii [[Suomâ]] sämikulttuur kuávdáš, já tobbeen kávnojeh ovdâmerkkân [[Siida|Säämimuseo Siida]] já Paje-Laapi luándukuávdáš, moh fäälih máhđulâšvuođâ uápásmuđ Säämi luándoin já kulttuuráin, já [[Säämi máttááttâskuávdáš]], kost puáhtá máttááttâllâđ anarâškielâ já eres-uv sämikielâid. <gallery caption="[[Sajos|Säämi kulttuurkuávdáš Sajos]]" mode="packed" widths="200px" heights="100px"> File:Sámi Cultural Centre Sajos, Inari, Finland 2015.jpg File:Sami Cultural Center SAJOS Inari village.JPG </gallery> ==Käävpih== Aanaar markkânist láá motomeh šiev käävpih, tegu Inarin hopea, Lahjatalo Näkkäläjärvi&nbsp;Oy já Sámi Duodji&nbsp;ry. == Tábáhtumeh == [[Tiätuvuárkká:SAM 1776-Skábmagovat2012 Revontuliteatteri.jpg|thumb|Skammâkuuvij muotâteatter ive 2012]] Anarist uárnejuvvojeh jyehi porgemáánu algâaalmugij muusiktábáhtus [[Ijâttes Ijjâ]] ({{k-se|Ijahis Idja}})<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ijahisidja.fi/fi/ijahis-idja.php|nommâ=Ijahis idja|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-05-12|čujottum=2022-08-05|kielâ=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160512025430/http://www.ijahisidja.fi/fi/ijahis-idja.php|vyerkkejum=2016-05-12}}</ref> já jyehi uđđâivemáánu [[Skammâkoveh]]-elleekovefestivaal ({{k-se|Skábmagovat}}).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.skabmagovat.fi/|nommâ=Home - Skábmagovat {{!}} Alkuperäiskansojen elokuvafestivaali|almostittem=Skábmagovat|čujottum=2022-08-05|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Aanaar siijdah}} [[Luokka:Aanaar siijdah|Aanaar markkân]] lfeis4ukuhuzo60htcb4slz9vt6bwdw 0 294 159406 151600 2026-09-26T00:14:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159406 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Afganistan islamlâš eemiirkodde | noomah_virgálijn_kielâin = 'د افغانستان اسلامي امارت <small>([[paštukielâ]]n)''<br>Də Afġānistān Islāmī Imārat<br></small>''امارت اسلامی افغانستان<small>([[darikielâ]]n)''<br>Imārat-i Islāmī-yi Afğānistān</small> | lippu = Flag_of_the_Taliban.svg | vaakun = Arms_of_the_Islamic_Emirate_of_Afghanistan.svg | nommâ-genetiivist = Afganistan | sajadâh = Afghanistan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = islamlâš emiirikodde | staatâjođetteijee-tittel = Emiiri | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Kabul]] | eres-kaavpugeh = [[Kandahar]],<br>[[Herat]] | vijđodâh = 652&nbsp;230<ref name="cia-afganistan"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeeloho = 40 121 552 | ässeesaahâdvuotâ = 61,5 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[paštukielâ]] (afgaani), [[darikielâ]] (Afganistan [[Persiakielâ|farsi]]) | vaaluut = Afganistan afgaani | vaaluut-tubdâldâh = AFN | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+4.30 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est | jiečânâsvuotâ = 19. porgemáánu 1919 | uánádâs = AF | fiävruin = AFG | kirdemmašinijn = YA | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +93 | internet TLD = .af<br>افغانستان. | motto = لا إله إلا الله، محمد رسول الله <br>("Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh") | aalmuglaavlâ = 'دا د باتورانو کور <small>([[paštukielâ]]n)</small>''<br>(Dā Də Bātorāno Kor) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National anthem of Afghanistan, performed by the United States Navy Band.wav | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Afganistan''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Kabul]].<ref name="cia-afganistan"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Afganistan vijđodâh lii 652&nbsp;230&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-afganistan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/|nommâ=Afghanistan|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-04|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210104184342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/|vyerkkejum=2021-01-04}}</ref> Vijđoduv mield Afganistan lii maailm 43.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-afganistan"/> === Sajadâh já rääjih === Afganistan lii siseennâmstaatâ [[Aasia]]st. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Turkmenistan]], [[Uzbekistan]] já [[Tadžikistan]], nuorttân [[Kiina]], maadânuorttân já mäddin [[Pakistan]] já viestârist [[Iran]].<ref name="cia-afganistan"/> Afganistanist staatârääjih láá ohtsis 5&nbsp;987&nbsp;km.<ref name="cia-afganistan"/> Kuhemus rääji lii rääji Pakistanáin, mii lii 2&nbsp;670&nbsp;km.<ref name="cia-afganistan"/> Uánihumos rääji vist lii 91&nbsp;km rääji Kiinain. Afganistan lii [[siseennâmstaatâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-afganistan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Turkmenistan]] || 804 km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Afghanistan in its region.svg|400px]] |- | [[Uzbekistan]] || 144 km |- | [[Tadžikistan]] || 1&nbsp;357 km |- | [[Kiina]]|| 91 km |- | [[Pakistan]] || 2&nbsp;670 km |- | [[Iran]] || 921 km |} <!-- === Suolluuh === Afganistan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Afganistan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Afganistan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Noszak.jpg|thumb|left|[[Noshaq]] lii Afganistan alemus vääri.]] Afganistan alemus saje lii [[Noshaq]] čokke (7&nbsp;492 m).<ref name="cia-afganistan"/> Ton vyeligumos saje vist lii räjijuuvâ [[Amu Darya]] riddo (258 m).<ref name="cia-afganistan"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Afganistan staatâhäämi lii [[islamlâš eemiirkodde]]. Afganistan staatâhovdâ lii [[eemiir]]. Tááláš eemiir lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Afganistan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Afganistan|*]] m5dyq8gut3rf6zszqlgs3l7f3mp3xp6 0 302 159409 151109 2026-09-26T00:17:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159409 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Alajärvi | kove = Alajärven kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Alajärvi kaavpugtáálu | vaakun = Alajärvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Alajärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 056,75<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 008,83 | eennâm_% = 95,5 | sisčääci = 47,92 | sisčääci_% = 4,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 9 492<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 9,42 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,2 | ruotâkielâ = 0,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,7 }} '''Alajärvi''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Alajärvist ääsih 9&nbsp;492 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;056,75&nbsp;km², mast 47,92&nbsp;km² lii čääci. Alajärvi naaburkieldah láá [[Alavus]], [[Kuortane]], [[Kyyjärvi]], [[Lappajärvi]], [[Lapua]], [[Perho]], [[Soini]], [[Vimpeli]] já [[Ähtäri]]. ==Historjá== Alajärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1869]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1986]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Alajärvi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|445||11&nbsp;089}} {{bar pixel|1985|#0099FF|469||11&nbsp;683}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||11&nbsp;963}} {{bar pixel|1995|#0099FF|477||11&nbsp;890}} {{bar pixel|2000|#0099FF|462||11&nbsp;503}} {{bar pixel|2005|#0099FF|438||10&nbsp;910}} {{bar pixel|2010|#0099FF|421||10&nbsp;487}} {{bar pixel|2015|#0099FF|401||10&nbsp;006}} {{bar pixel|2020|#0099FF|391||9&nbsp;550}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Alajärvi kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|5111}} |- | 2 || Lehtimäki ||align="right"|{{Nts|608}} |- | 3 || Luoma-aho ||align="right"|{{Nts|256}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Alakylä, Halla-aho, Hoisko, Huosianmaa, Höykkylä, Iiruu, Kaartunen, Karhula, Koivumäki, Kortekylä, Koskenvarsi, Kuolema, Levijoki, Luoma-aho, Myllykangas, Nälkämäki, Paalijärvi, Pekkola, Pihlajakangas, Pynttäri, Saukonkylä, Sissala, Teerineva, Uusikylä, Viinamäki já Ylikylä. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Alajärvi|*]] q7ueajq1w27a6cc76c82jv1k9lcq1kp 0 305 159411 151104 2026-09-26T00:17:27Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159411 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Alavus | kove = Kaupungintalo@Alavus.jpg | kove-čielgiittâs = Alavus kaavpugtáálu | vaakun = Töysä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Alavus sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 151,46<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 087,22 | eennâm_% = 94,4 | sisčääci = 64,24 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 11 416<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 10,53 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,4 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,6 }} '''Alavus''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Alavusist ääsih 11&nbsp;416 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;151,46&nbsp;km², mast 64,24&nbsp;km² lii čääci. Alavus naaburkieldah láá [[Seinäjoki]], [[Kuortane]], [[Ähtäri]], [[Virrat]] já [[Alajärvi]]. ==Historjá== Alavus vuáđudui ive&nbsp;[[1865]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Alavus ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|473||13 580}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||13 781}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||13 785}} {{bar pixel|1995|#0099FF|469||13 472}} {{bar pixel|2000|#0099FF|457||13 135}} {{bar pixel|2005|#0099FF|448||12 868}} {{bar pixel|2010|#0099FF|433||12 439}} {{bar pixel|2016|#0099FF|415||11 907}} {{bar pixel|2020|#0099FF|400||11 452}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Alavus kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|3973}} |- | 2 || Alavus sajattâhkuávlu ||align="right"|{{Nts|1272}} |- | 3 || Töysä markkân ||align="right"|{{Nts|890}} |- | 4 || Tuuri ||align="right"|{{Nts|783}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Alavus|*]] rfzihiaz63395fudp7ww9ja3xof85sv 0 306 159412 151601 2026-09-26T00:17:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159412 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Albania täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republika e Shqipërisë ''<small>([[albaniakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Albania.svg | vaakun = Coat of arms of Albania.svg | nommâ-genetiivist = Albania | sajadâh = Location Albania Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Albania täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Albania uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Tirana]] | eres-kaavpugeh = [[Elbasan]],<br>[[Durrës]] | vijđodâh = 28 748<ref name="cia-albania"/> | sisčääci_% = 4,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 2 845 955 | ässeesaahâdvuotâ = 98 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[albaniakielâ]] | vaaluut = [[Albania lek|lek]] | vaaluut-tubdâldâh = ALL | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Osmanij väldikodde]]est | jiečânâsvuotâ = 28. skammâmáánu 1912 | uánádâs = AL | fiävruin = AL | kirdemmašinijn = ZA | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +355 | internet TLD = .al | motto = "Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar" | aalmuglaavlâ = [[Himni i Flamurit]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Hymni i Flamurit instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Albania''' ({{k-sq|Shqipëria}}, jurg. 'kuáskimij eennâm') ađai '''Albania täsiväldi''' ({{k-sq|Republika e Shqipërisë}}) lii staatâ [[Balkan]]ist [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Tirana]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Albania vijđodâh lii 28&nbsp;748&nbsp;km², mast 1&nbsp;350&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-albania"/> Vijđoduv mield Albania lii maailm 144.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-albania"/> === Sajadâh já rääjih === Albania lii staatâ [[Balkan]]ist Maadânuorttâ-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavenuorttân [[Kosovo]], nuorttân [[Tave-Makedonia]], mäddin [[Kreikka]] já taveuárjin [[Montenegro]]. Albaniast staatârääjih láá ohtsis 691&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Kreikkain, mii lii 212&nbsp;km.<ref name="cia-albania">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/albania/ | nommâ = Explore All Countries — Albania | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-10-21 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211217104041/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/albania/ | vyerkkejum = 2021-12-17}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 112&nbsp;km rääji Kosovoin.<ref name="cia-albania"/> Albania rájášuvá viestârist [[Adriameerâ|Adria-]] já [[Jooniameerâ]]n, moh kuleh [[Koskâmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 362&nbsp;km.<ref name="cia-albania"/> === Suolluuh === [[Tiätuvuárkká:Sazan Island, Albania 2016 02.jpg|thumb|left|Albania stuárráámus suálui [[Sazan]]]] Albania stuárráámus suálui lii [[Sazan]] (5,7&nbsp;km²). Mađhâšem suollui šoodâi loválâžžân ive&nbsp;2017. Tobbeen láá nube maailmsuáđi áigásiih buŋkkereh já suáldáttoorjâsajattâh. Merâkuávluh pirrâ suolluu kuleh luándusuojâlemkuávlun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.rantapallo.fi:80/rantalomat/adrianmeren-rannalla-sijaitseva-albania-kiinnostaa-salaperainen-saarikohde-avataan-matkailijoille-vuosien-odotuksen-jalkeen/|nommâ=Adrianmeren rannalla sijaitseva Albania kiinnostaa – salaperäinen saarikohde avataan matkailijoille vuosien odotuksen jälkeen|almostittem=Rantapallo|čujottum=2025-08-05|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> Albania stuárráámui suollui juávkun kuleh meiddei [[Kunë]] (1,4&nbsp;km²), [[Malsori]] (0,4&nbsp;km²) já [[Zvërnec]] (0,1&nbsp;km²). === Jäävrih já juuvah === ==== Albania 5 stuárráámuu jäävri ==== {| class="wikitable sortable"; width="55%" |- ! Nr ! class="unsortable"|Kove ! Jävri ! Vijđodâh |- | align="center"|1 | [[Tiätuvuárkká:Liqeni Shkoder 01.jpg|100px]] | '''[[Shkodër]]''' | {{Nts|149}} km² |- | align="center"|2 | [[Tiätuvuárkká:Lin, Albania.JPG|100px]] | '''[[Ohrid]]''' | {{Nts|111.2}} km² |- | align="center"|3 | [[Tiätuvuárkká:Liqeni i Fierzës.jpg|100px]] | '''[[Fierza (tulvâdemjävri)|Fierza]]''' | {{Nts|70.14}} km² |- | align="center"|4 | [[Tiätuvuárkká:Liqeni_Prespes._Ishulli_Mali_Gradit._Korce._Albania.jpg|100px]] | '''[[Prespa]]''' | {{Nts|46.3}} km² |- | align="center"|5 | [[Tiätuvuárkká:Vau i Dejës.jpg|100px]] | '''[[Vau i Dejës (tulvâdemjävri)|Vau i Dejës]]''' | {{Nts|25}} km² |- |} ==== Albania 5 kuhemuu juuvâ ==== {| class="wikitable sortable"; width="55%" |- ! Nr ! class="unsortable"|Kove ! Juuhâ ! Kukkodâh |- | align="center"|1 | [[Tiätuvuárkká:Drini River flowing in Shkodër.jpg|100px]] | '''[[Drin]]''' | {{Nts|285}} km |- | align="center"|2 | [[Tiätuvuárkká:Holtë River, Gramsh, Albania 2018 01.jpg|100px]] | '''[[Devoll]]''' | {{Nts|196}} km |- | align="center"|3 | [[Tiätuvuárkká:Vjosa river mouth.jpg|100px]] | '''[[Vjosa]]''' | {{Nts|192}} km |- | align="center"|4 | [[Tiätuvuárkká:Shkumbin.jpg|100px]] | '''[[Shkumbin]]''' | {{Nts|181.4}} km |- | align="center"|5 | [[Tiätuvuárkká:Gorica bridge Berat Albania 2018.1.jpg|100px]] | '''[[Osum]]''' | {{Nts|161}} km |} <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Velky_Korab_2011.jpg|thumb|right|[[Korab]] lii Albania alemus vääri.]] Albania alemus saje lii [[Korab]] čokke (2&nbsp;764&nbsp;m).<ref name="cia-albania"/> Korab maŋa Albania alemuuh väärih láá [[Jezercë]] (2&nbsp;694&nbsp;km), [[Grykat&nbsp;e&nbsp;Hapëta]] (2&nbsp;625&nbsp;km), [[Maja&nbsp;e&nbsp;Popllukës]] (2&nbsp;578&nbsp;km) já [[Radohina]] (2&nbsp;568&nbsp;km). Staatâ vyeligumos saje vist lii Adriameerâ riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-albania"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Albania staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]]. Albania staatâhovdâ lii [[Albania täsivääldi president|president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == === Iäláttâsah === Albaniast láá ennuv váráduvah, já tondiet viljâlem lii tuše käržis riddokuávlust. <!-- === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Albania ässeeloho lii suulân 2,86 miljovn, kiäin váhá paijeel peeli láá [[muslimeh]]. {{Population table|Q222}} <!-- === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === [[Tiätuvuárkká:Skanderbeg Square in Tirana.jpg|pienoiskuva|Skanderbeg tori Tiranast]] Albania uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug lii [[Tirana]]. <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{NATO}} [[Luokka:Albania|*]] 0nj3jbu0s1absrldrblpd4u7c8pcavn 0 307 159413 158328 2026-09-26T00:18:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159413 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Middle East (orthographic projection).svg|pienoiskuva|Aldanuorttâ]] '''Aldanuorttâ''' lii kuávlu [[Aasia]] já [[Afrik]] kuáhtámkuávlust, Euroop nuorttiibeln. Aldanuortâ staatâin stuárráámus uási láá arabienâmeh pic [[Turkki]], [[Israel]], [[Kypros]] já [[Iran]]. Meid oskoldâh, [[islam]] ovtâstit Aldanuortâ staatâid. == Staatah == Čuávuvááh staatah rekinistojeh táválávt Aldanuortân:<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Lähi-itä - Eksonyymit|čujottâs=https://kaino.kotus.fi/eksonyymit/index.php?a=tietue&id=1544&ex=L%C3%A4hi-it%C3%A4|almostittem=Eksonyymit – Kotimaisten kielten keskus|čujottum=2025-11-30|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250220052421/https://kaino.kotus.fi/eksonyymit/index.php?a=tietue&id=1544&ex=L%C3%A4hi-it%C3%A4|vyerkkejum=2025-02-20}}</ref> {{Palsta álgá}} * [[Tiätuvuárkká:Flag of Bahrain.svg|25px|reunus]] [[Bahrain]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Egypt.svg|25px|reunus]] [[Egypt]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Iraq.svg|25px|reunus]] [[Irak]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Iran.svg|25px|reunus]] [[Iran]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Israel.svg|25px|reunus]] [[Israel]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Yemen.svg|25px|reunus]] [[Jemen]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Jordan.svg|25px|reunus]] [[Jordania]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Kuwait.svg|25px|reunus]] [[Kuwait]] {{Palsta lonottem}} * [[Tiätuvuárkká:Flag of Lebanon.svg|25px|reunus]] [[Libanon]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Oman.svg|25px|reunus]] [[Oman]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Palestine.svg|25px|reunus]] [[Palestiina]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Qatar.svg|25px|reunus]] [[Qatar]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Saudi Arabia.svg|25px|reunus]] [[Saudi-Arabia]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Syria.svg|25px|reunus]] [[Syyria]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of United Arab Emirates.svg|25px|reunus]] [[Ovtâstum arabiemiirikodeh]] {{Palsta nohá}} Motomin meid [[Tiätuvuárkká:Flag of Turkey.svg|25px|reunus]] [[Turkki]] rekinistoo Aldanuortân.<ref name="World.Population.Review.2019">{{Nettikäldee |Čujottâs=| Arkkâdâh = http://web.archive.org/web/20191216003055/http://worldpopulationreview.com/countries/middle-east-countries/ | Vyerkkejum = 16.12.2019 | Nommâ = Middle East Countries 2019. | Almostittem = World Population Review | Čujottum = 31.7.2019 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Flag of Cyprus.svg|25px|reunus]] [[Kypros]] kulá eennâmtieđâlávt Aldanuortân, mutâ ton historjá já kulttuur láá iänááš kreikkalâš-turkkiliih. Tondiet tot rekinistoo historjálávt já kulttuurlávt Euroopân já Aasian. Enâmustáá ohtâlâs kulttuur tet Aldanuortân rekinistoo motomin meid ubâ [[Tave-Afrik]] ađai ''[[Maghreb]]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aldanuorttâ|*]] ntqk91ty9m25flvlzz3f0zajvi5ln0v 0 310 159414 156207 2026-09-26T00:18:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159414 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Algeria demokraatlâš aalmugtäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية <small>([[arabiakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Algeria.svg | vaakun = Coat of arms of Algeria.svg | nommâ-genetiivist = Algeria | sajadâh = Location Algeria AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Alger]] | uáivikaavpug-kordinaatih = | eres-kaavpugeh = [[Oran]]<br>[[Constantine]] | vijđodâh = 2 381 741 | sisčääci_% = 1,1 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 43,8 miljovn | ässeelovo sajeloho = | ässeesaahâdvuotâ = 15,9 | aalmugstuárrum = 1,85 | aalmugstuárrum_ihe = 2020 | virgáliih-kielah = [[arabiakielâ]] já [[berberkielâ]] | vaaluut = [[Algeria dinaar]] | vaaluut-tubdâldâh = DZD | bap = 277 400 miljovn | bap-per-ässee = 7 600 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = ij kiävtust | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ranska]]ast | jiečânâsvuotâ = 5. syeinimáánu 1962 | uánádâs = {{ISO 3166|Algeria}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +213 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = [[Kassaman]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National anthem of Algeria, by the U.S. Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Algeria''', virgálávt '''Algeria demokraatlâš aalmugtäsiväldi''', lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Alger]]. == Historjá == Algeria lii ain lamaš kiäinu [[Euroop]], [[Afrik]] já [[Aldanuorttâ|Aldanuortâ]] koskâsii kaavpâšmist. Nuuvtpa Algeria aalmugist kávnojeh maaŋgah eres tuávááh. Vuosmuuh, kiäh Algeria kuávlun láá asâttum aassâđ, láá [[berbereh]], mutâ 600-lovvoost arabeh väldidii kuávlu. Ko 1500-lovvoost [[espanja]]liih irâttii väldidiđ Algeria, te pottii Ottomaaneh algerialij išán, já nuuvt Algeriast šoodâi uási Ottomaan väldikode.<ref name="Globalis">[https://web.archive.org/web/20200928162115/https://www.globalis.fi/Maat/algeria Algeria] Globalis <small>(suomâkielân)</small></ref> Algeria saje lii kuittâg tommit vaigâd, ete tot ij lah kuássin lamaš älkkee haldâšiđ. Algeria viestârpele lâi eenâb ohtâvuođâst [[Marokko]]n já nuorttiipele [[Tunisia]]n. Tobbeen assii meid tommit ennuv berberkielâ (teikâ tamazight) sárnooh, ete arabisaatio ij luhostum nuuvt älkkest ko maaŋgâin eres enâmijn Algeria nuorttiibeln. Ton tááhust 1800-lovo aalgâst Algeria ij meidgin lamaš nuuvt herkki ovdediđ politiiklâš nationalism ko ovdâmerkkân [[Tunisia]].<ref name="Britannica">[https://www.britannica.com/place/Algeria Algeria] Britannica <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> Ive 1830 [[Ranska]] väldidij uási Algeriast já haldâšij tom. 18 ihheed maŋeláá, ive 1848, Algeriast šoodâi Ranska eennâmkodde.<ref name="Globalis" /> Puoh aalgij ive 1827, ko [[Husayn Dey]] čooskij Ranska tallaa konsul [[Pierre Deval]] muáđoid kiärpášfááškuin, ko sunnust lâi vižže Ranska mävsihánnáá lemin veelgist Algerian. Siämmáá ive minister Ranskaast čaalij, ete Algeria väldidem išedičij adeliđ pargo [[Napoleon suáđih|Napoleon soođij]] veteraanáid. Nuuvtpa kulmâ ive maŋeláá aalgij paijeel ihečyeđe paje, ko Algeria lâi Ranska vääldi vyelni.<ref name="Britannica" /> Jiečânâsvuođâsuáti Ranska vuástá aalgij ive 1954. Ráávhusopâmuš šoodâi käävci ive maŋeláá, já nuuvtpa [[syeinimáánu 5.]] peeivi [[1962]] Algeria finnij jiečânâsvuođâs. == Eennâmtieđâ == Algeria vijđodâh lii 2 381 740 miljovn km², mast 0 km² lii čääci.<ref name="cia-algeria"/> Vijđoduv mield Algeria lii maailm 11. stuárráámus staatâ já Afrik stuárráámus staatâ, mutâ paijeel nelji viiđâduási tast kuleh [[Sahara ävđineennâm|Sahara ävđinenâmân]].<ref name="cia-algeria"/> === Sajadâh já rääjih === Algeria lii [[staatâ]] [[Tave-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavenuorttân [[Tunisia]], nuorttân [[Libya]], maadânuorttân [[Niger]], maadâviestârist [[Mali]] já [[Mauritania]] sehe uárjin [[Marokko]].<ref name="cia-algeria"/> Toos lasseen uárjin lii [[Viestâr-Sahara]]. Algeriast staatârääjih láá ohtsis 6 734 km.<ref name="cia-algeria"/> Kuhemus rääji lii rääji [[Marokko]]in, mii lii 1 941 km.<ref name="cia-algeria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/|nommâ=Algeria|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-15|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221024220857/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/|vyerkkejum=2022-10-24}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 460 km rääji [[Mauritania]]in.<ref name="cia-algeria"/> Algeria rájášuvá tavveen [[Koskâmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 998 km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-algeria"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Tunisia]] || 1 034 km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Algeria in its region.svg|350px]] |- | [[Libya]] || 989 km |- | [[Niger]]|| 951 km |- | [[Mali]] || 1 359 km |- | [[Mauritania]] || 460 km |- | [[Marokko]] || 1 941 km |} <!-- === Suolluuh === Algeria stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Algeria stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Algeria kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Tahat_matin.jpg|thumb|right|[[Tahat]] lii Algeria alemus vääri.]] Algeria alemus saje lii [[Tahat]], mii paijaan 2 908 meetter alodâhân.<ref name="cia-algeria"/> Ton čohe alne lii koskâttuvvâi muotâ. Algeria vyeligumos saje vist lii sälttijävri [[Chott Melrhir]] (-40 m). Tast ij lah [[juvvâdâh]].<ref name="cia-algeria"/> === Šoŋŋâdâh === Ävđinenâmist já [[Atlasvárádâh|Atlasváráduvâst]] šoŋŋâdâh lii kume já koške. Riddokuávlust, kost luáháh já váráduvah haldâšeh enâduv, lii koskâmerâšoŋŋâdâh. Várádâhkuávluin täälvih pyehtih leđe hirmâd kolmâseh. Keessiv láá távjá piegah, moi fáárust joteh kume kovjâ já čunoi.<ref name="Globalis"/> === Biodiversiteet === [[Tiätuvuárkká:Tassili Sahara 74.jpg|thumb|right|Ävđineennâm [[Tassili n’Ajjer]] pirrâsist]] Algeriast láá maaŋgah aalmuglâšmeecih, main [[Tassili n’Ajjer]] lii [[Unesco]] maailmärbičuosâttâh. Unesco luvâttâlmist láá ohtsis čiččâm čuosâttâhhâd, moh láá Algeriast. <!--== Haldâttâh já politiik == Algeria staatâhäämi lii Z. Algeria staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == === Iäláttâsah === Tuše kulmâ prooseent Algeria vijđoduvvâst heivee viljâlmân. Merhâšitteemuuh eennâmtuálu pyevtittâsah láá niisu, ohra, haavvâr, oliiveh, sitrusheđâlmeh já šivettijn kussâ já savzâ.<ref>[https://www.aventura.fi/algeria Algeria] aventura.fi</ref> <!--=== Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == Eenâb ko kulmâ niäljáduási algerialijn láá etnisávt [[arabeh]]. Maaŋgâi madduuh láá kuittâg tovláin [[Berbereh|berberijn]], moh láá talle tuše siävuttum [[Aldanuorttâ|Aldanuortâ]] arabijguin, maadâeurooplijguin já [[Sahara máddáápiälááš Afrik|Sahara máddáápiälái afriklijguin]]. === Ässeeloho === Algeriast ääsih ohtsis paijeel 43,8 miljovn olmožid já mediaaniahe tobbeen lii 28,9 ihheed. Algeria olmoošloho šadda suulân 1,85 % jyehi ive. Tot lii kuittâg ohtâ maailm härvimusávt asâiduttum staatâin – oovtâ neljihâškilomeetter siste ääsih suulân tuše 15,9 olmožid. Kuittâg ton uáivikaavpugist [[Alger]]ist ääsih ain oovtâ neljihâškilomeetter siste suulân 10 150 olmožid. Kulmâ niäljáduási algerialijn ääsih-uv kaavpugkuávluin.<ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/algeria-population/ Algeria Population 2020] World Population Review</ref><ref>[https://www.worldometers.info/world-population/algeria-population/ Algeria Population] worldometer</ref> [[Tiätuvuárkká:Population pyramid of Algeria 2016.png|thumb|left|Algeria olmoošloho pyramid 2016]] === Kielah === Virgáliih kielah Algeriast láá kyehti: [[arabiakielâ]] já [[berberkielâ]]. Toi lasseen [[ranskakielâ]] lii ennuv kiävtust. [[Arabiakielâ]] lii Algeria stuárráámus kielâ. Stuárráámus uási berberijn láá kuittâg kyevtkielâliih já mättih sehe berber- já arabiakielâ. <!--=== Kaavpugeh ===--> === Oskoldâh === Staatâ stuárráámus oskoldâh lii [[islam]], já 99 % algerialijn láá [[sunnimuslimeh]].<ref name="BBC">[https://www.bbc.com/news/world-africa-14118852 Algeria country profile] BBC News <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120930183539/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html The World Factbook : Algeria] CIA</ref> <!--=== Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Algeria|*]] ma1s6uqa10cqrzag484t4ghqprmylds 0 314 159415 145384 2026-09-26T00:18:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159415 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Amanda Plummer | kove = Amanda Plummer (2018) (cropped).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|23|3|1957}} | šoddâmsaje = [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = ovtâstumstaatâlâš, kanadalâš | aktiivlâžžân = 1979– | merhâšittee roolah = ''[[Pulp Fiction]]'' | palhâšumeh = | vaanhimeh = [[Christopher Plummer]]<br>[[Tammy Grimes]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0001625/?ref_=fn_al_nm_1 IMDb] }} '''Amanda Plummer''' (š. [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi [[1957]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Sun lii pegâlmâs suu teatterkarrieerist sehe elleekuuvijn ''Joe Versus the Volcano'' ([[1990]]), ''The Fisher King'' ([[1991]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''The Hunger Games: Catching Fire'' ([[2013]]).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0001625/|nommâ=Amanda Plummer|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu eeči lii kanadalâš čaittâleijee [[Christopher Plummer]] (š. [[1929]]) já enni še lâi čaittâleijee, ovtâstumstaatâlâš [[Tammy Grimes]] ([[1934]]–[[2016]]). ==Filmografia== ===Elleekoveh=== {| class="wikitable sortable" |- ! Ihe !! Eŋgâlâskielâlâš nommâ !! Roolâ !! Huámášutmeh |- | 1981 || ''Cattle Annie and Little Britches'' || Cattle Annie || |- | 1982 || ''The World According to Garp'' || Ellen James || |- | 1983 || ''Daniel'' || Susan Isaacson || |- | 1984 || ''The Hotel New Hampshire'' || Miss Miscarriage || |- | 1984 || ''[[The Dollmaker]]'' || Mamie Childers || televisioelleekove |- | 1986 || ''Static'' || Julia Purcell || |- | 1987 || ''Courtship'' || Laura Vaughn || |- | 1987 || ''Made in Heaven'' || Wiley Foxx || |- | 1988 || ''Gryphon'' || Ms. Ferenczi || televisioelleekove |- | 1989 || ''Prisoners of Inertia'' || Sam || |- | 1990 || ''Joe Versus the Volcano'' || Dagmar || |- | 1991 || ''The Fisher King'' || Lydia Sinclair || |- | 1992 || ''Freejack'' || nunná || |- | 1992 || ''Sands of Time'' || Sister Graziella || televisioelleekove |- | 1992 || ''Miss Rose White'' || Lusia Burke || televisioelleekove |- | 1992 || ''The Lounge People'' || Sabrina || |- | 1993 || ''So I Married an Axe Murderer'' || Rose Michaels || |- | 1993 || ''Last Light'' || Lillian Burke || televisioelleekove |- | 1993 || ''Needful Things'' || Nettie Cobb || |- | 1993 || ''Whose Child Is This? The War for Baby Jessica'' || Cara Clausen || televisioelleekove |- | 1994 || ''[[Pulp Fiction]]'' || Honey Bunny/Yolanda || |- | 1994 || ''Pax'' || Franny || |- | 1995 || ''Butterfly Kiss'' || Eunice || |- | 1995 || ''Nostradamus'' || [[Katariina de' Medici]] || |- | 1995 || ''The Final Cut'' || Rothstein || |- | 1995 || ''The Prophecy'' || Rachael || |- | 1995 || ''Drunks'' || Shelley || |- | 1996 || ''Dead Girl'' || Frida || |- | 1996 || ''Freeway'' || Ramona Lutz || |- | 1996 || ''The Right To Remain Silent'' || Paulina Marcos || televisioelleekove |- | 1996 || ''Don't Look Back'' || Bridget || televisioelleekove |- | 1996 || ''Under the Piano'' || Franny Basilio || televisioelleekove |- | 1997 || ''American Perfekt'' || Sandra Thomas || |- | 1997 || ''Hercules'' || Clotho || jienâ |- | 1997 || ''A Simple Wish'' || Boots || |- | 1997 || ''Hysteria'' || Myrna Malloy || |- | 1998 || ''You Can Thank Me Later'' || Susan Cooperbeg || |- | 1998 || ''L.A. Without a Map'' || Red Pool Owner || |- | 1998 || ''October 22'' || Denise || |- | 1999 || ''8½ Women'' || Beryl || |- | 1999 || ''The Apartment Complex'' || Miss Chenille || televisioelleekove |- | 2000 || ''The Million Dollar Hotel'' || Vivien || |- | 2000 || ''Seven Days to Live'' || Ellen Shaw || |- | 2002 || ''The Gray in Between'' || Jalyn || |- | 2002 || ''The Last Angel'' || The Last Angel || uánihisfilmâ |- | 2002 || ''Triggermen'' || Penny Archer || |- | 2002 || ''Get a Clue'' || Miss Dawson || televisioelleekove |- | 2002 || ''Ken Park'' || Claude enni || |- | 2003 || ''My Life Without Me'' || Laurie || |- | 2003 || ''The Cruelest Day'' || Karin || |- | 2003 || ''Mimic 3: Sentinel'' || Simone Montrose || |- | 2004 || ''Satan's Little Helper'' || Merrill Whooly || |- | 2008 || ''Inconceivable'' || Lesley Banks || |- | 2008 || ''Red'' || Mrs. Doust || |- | 2008 || ''Affinity'' || Miss Ridley || |- | 2008 || ''45 R.P.M.'' || Caralee Lucas || |- | 2009 || ''Samurai Avenger: The Blind Wolf'' || nissoon autost || |- | 2009 || ''First Time Long Time'' || Maggie || uánihisfilmâ |- | 2010 || ''The Making of Plus One'' || Kim Owens || |- | 2010 || ''Girlfriend'' || Celeste || |- | 2010 || ''1001 Ways to Enjoy the Missionary Position'' || Nora || |- | 2011 || ''Vampire'' || Helga || |- | 2011 || ''Dr. Ketel'' || Louise || |- | 2011 || ''Today's Headline'' || Amy || uánihisfilmâ |- | 2012 || ''Sophomore'' || Miss Hultz || |- | 2012 || ''Small Apartments'' || Mrs. Ballisteri || |- | 2012 || ''Abigail Harm'' || Abigail Harm || |- | 2012 || ''I Have to Buy New Shoes'' || Joanne || |- | 2013 || ''The Hunger Games: Catching Fire'' || Wiress || |- | 2014 || ''Strangely in Love'' || Sister Sarah || |- | 2015 || ''Reversion'' || Elizabeth || |- | 2016 || ''The Dancer'' || Lili || |- | 2016 || ''Honeyglue'' || Alice || |- | 2018 || ''We Are Boats'' || Jimmie || |- | 2018 || ''A Young Man with High Potential'' || Ketura Stantz || |- | 2018 || ''Freaks of Nurture'' || enni (jienâ) || uánihisfilmâ |} === Televisio === {| class="wikitable sortable" |- ! Ihe !! Eŋgâlâskielâlâš nommâ !! Roolâ !! Huámášutmeh |- | 1982 || ''ABC Afterschool Special'' || Angela Dunoway || uási: "The Unforgivable Secret" |- | 1987 || ''Moonlighting'' || Jackie Wilbourne || uási: "Take a Left at the Altar" |- | 1988 || ''The Equalizer'' || Jill O'Connor || uási: "A Dance on the Dark Side" |- | 1989 || ''Miami Vice'' || Lisa Madsen || uási: "Fruit of the Poison Tree" |- | 1989 || ''Tales from the Crypt'' || Peggy || uási: "Lover Come Hack to Me" |- | 1989 || ''HBO Storybook Musicals'' || muštâleijee || uási: "The Story of the Dancing Frog" |- | 1989 || ''True Blue'' || Susan Lizar || uási: "Pilot: Part 1" |- | 1989–1990 || ''L.A. Law'' || Alice Hackett || 6 uási |- | 1990 || ''Kojak'' || Phyllis || uási: "None So Blind" |- | 1991 || ''The Hidden Room''|| Sarah Cole || uási: "A Type of Love Story" |- | 1996–2000 || ''The Outer Limits'' || Dr. Theresa Givens || 2 uási |- | 1996 || ''Duckman'' || Princess Fallopia (jienâ) || uási: "The Road to Dendron" |- | 1998 || ''Stories from My Childhood'' || roonnig (jienâ) || uási: "The Twelve Months & The Snow Girl" |- | 2002 || ''Night Visions'' || muusik professor || uási: "The Maze" |- | 2004 || ''Special Victims Unit'' || Miranda Cole || uási: "Weak" |- | 2006 || ''Battlestar Galactica'' || Oracle Selloi || uási: "Exodus" |- | 2007 || ''WordGirl'' || nissoon (jienâ) || uási: "Lady Redundant Woman" |- | 2009–2013 || ''Phineas and Ferb'' || Professor Poofenplotz já eres jienah || 4 uási |- | 2014 || ''Hannibal'' || Katherine Pims || uási: "Takiawase" |- | 2015 || ''The Blacklist'' || Tracy Solobotkin || uási: "The Deer Hunter" |- | 2020 || ''Ratched'' || Louise || 7 uássid |} == Teatter == {| class="wikitable sortable" |- ! Ihe !! Eŋgâlâskielâlâš nommâ !! Roolâ !! Huámášutmeh |- | 1979 || ''A Month in the Country'' || Vera Aleksandrovna || |- | 1979 || ''Artichoke'' || Lily-Agnes || |- | 1981 || ''A Taste of Honey'' || Josephine || |- | 1982 || ''Agnes of God'' || Sister Agnes || |- | 1983|| ''Lee Harvey Oswald'' || Marina || Bayview Playhouse, [[Toronto]], [[Kanada]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.macleans.ca/article/1983/4/18/indicting-a-nation|nommâ=Indicting a nation|tahhee=Czarnecki, Mark|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=18.4.1983|almostittee=Maclean's|čujottum=1.12.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220217160438/https://archive.macleans.ca/article/1983/4/18/indicting-a-nation|vyerkkejum=2022-02-17}}</ref> |- | 1983 || ''The Glass Menagerie'' || Laura Wingfield || |- | 1985 || ''A Lie of the Mind'' || Beth || |- | 1986 || ''You Never Can Tell'' || Dolly Clandon || |- | 1987 || ''Pygmalion'' || Eliza Doolittle || |- | 1990 || ''Abundance'' || Bess || |- | 1998 || ''Killer Joe'' || Sharla Smith || |- | 2005 || ''The Lark'' || [[Jeanne d'Arc]] || |- | 2006–2007 || ''Summer and Smoke'' || Alma Winemiller || |- | 2013 || ''The Two-Character Play'' || Clare || |- | 2017 || ''The Night Of The Iguana'' || Hannah Jelkes|| |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0001625}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Plummer, Amanda}} [[Luokka:Ive 1957 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] rye9m3sauxvarfu47tqsdn6rx00foik 0 325 159418 151604 2026-09-26T00:19:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159418 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Andorra furstâkodde | noomah_virgálijn_kielâin = Principat d’Andorra ''<small>([[katalaankielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Andorra.svg | vaakun = Coat of arms of Andorra.svg | nommâ-genetiivist = Andorra | sajadâh = Location Andorra Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = furstâkodde | staatâjođetteijee-tittel = | tááláš-staatâjođetteijee = | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Andorra la Vella]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 468 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeeloho = 87 097 | ässeesaahâdvuotâ = 179,8 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[katalaankielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = AD | fiävruin = AND | kirdemmašinijn = C3 | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +376 | internet TLD = .ad | motto = "Virtus Unita Fortior" | aalmuglaavlâ = [[El Gran Carlemany]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = El Gran Carlemany.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Andorra furstâkodde''' ({{k-ca|Principat d’Andorra}}) ađai '''Andorra''' ({{k-ca|Andorra}}) lii [[Mikrostaatâ|mikro]]- já [[siseennâmstaatâ]] [[Espanja]] já [[Ranska]] kooskâst [[Pyreneeh|Pyrenij váráduvvâst]]. Staatâ uáivikaavpug lii [[Andorra&nbsp;la&nbsp;Vella]] (ađai 'Puáris Andorra'). <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Comapedrosa01.jpg|thumb|left|[[Comapedrosa]] lii Andorra alemus vääri.]] Andorra vijđodâh lii tuše 468&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-andorra"/> Vijđoduv mield Andorra lii maailm 195.<ref name="cia-andorra">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ | nommâ = Explore All Countries — Andorra | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-10-22 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ | vyerkkejum = 2022-07-06}}</ref> stuárráámus staatâ já Euroop kuđâdin ucemus staatâ. Staatâ koskâalodâh lii [[Euroop]] alemus, 1&nbsp;996 meetterid. === Sajadâh já rääjih === Andorra lii staatâ [[Pyreneeh|Pyrenij váráduvvâst]], [[Maadâ-Euroop]]ist. Ton áinoo ránnjástaatah láá [[Espanja]] já [[Ranska]]. Andorrast staatârääjih láá ohtsis 118&nbsp;km.<ref name="cia-andorra"/> Kuhemus rääji lii rääji Espanjain, mii lii 63&nbsp;km.<ref name="cia-andorra"/> Uánihumos rääji vist lii 55&nbsp;km rääji Ranskain.<ref name="cia-andorra"/> Andorra lii [[siseennâmstaatâ]], já te tast ij lah merâriddo ollágin. <!-- === Suolluuh === Andorra stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Andorra stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Andorra kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Andorra vaarijn]]}} Andorra alemus vääri lii [[Comapedrosa]], mii paijaan 2&nbsp;942 meetter alodâhân.<ref name="andorramania-comapedrosa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http://andorre-excursions.andorramania.com/pic-de-comapedrosa/#federation=archive.wikiwix.com&tab=url|nommâ=Pic de Comapedrosa (2942 mts)|almostittem=archive.wikiwix.com|čujottum=2023-03-03|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Runer]]juuvâ riddo (840&nbsp;m).<ref name="cia-andorra"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Andorra staatâhäämi lii {{#statements:P122}}. <!--Andorra staatâhovdâ lii Z.--> Táálááh staatâhoovdah lává [[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] já [[Emmanuel Macron]]. === Kuávlulâš jyehim === ==== Kieldah ==== Andorrast láá 7 kieldâd: [[Andorra la Vella]], [[Canillo]], [[Encamp]], [[Escaldes-Engordany]], [[La Massana]], [[Ordino]] já [[Sant Julià de Lòria]]. <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Ive 2020 staatâ ässeeloho lâi 77 543. {{Population table|Q228}} {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=600 |1965|13583|1970|19545|1975|26558|1980|35460|1985|44596|1990|54507|1995|63859|2000|65844|2005|78549|2010|85015|2015|22=78014|note=<small>Käldee: Andorra statistiikkuávdáš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&check=0&bGrafic=&formules=inici&any1=01/01/1947&any2=01/01/2015&codi_divisio=8&lang=1&codi_subtemes=8&codi_tema=2&chkseries=|nommâ=Departament d'Estadística|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-01-15|čujottum=2022-05-11|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170115063522/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&check=0&bGrafic=&formules=inici&any1=01/01/1947&any2=01/01/2015&codi_divisio=8&lang=1&codi_subtemes=8&codi_tema=2&chkseries=|vyerkkejum=2017-01-15}}</ref></small>}} {{clear|left}} <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} [[Luokka:Andorra|*]] 23mzrrah82o86vtbex4j9gvparux31c 0 327 159420 151605 2026-09-26T00:19:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159420 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Angola täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Angola ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Angola.svg | vaakun = Emblem of Angola.svg | nommâ-genetiivist = Angola | sajadâh = Location Angola AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]]<br>Väripresident | tááláš-staatâjođetteijee = [[João Lourenço]]<br>[[Esperança da Costa]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Luanda]] | eres-kaavpugeh = [[Huambo]]<br>[[Lubango]]<br>[[Benguela]] | vijđodâh = 1 246 700 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[Angola kwanza|kwanza]] | vaaluut-tubdâldâh = AOA | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Portugal]]ist | jiečânâsvuotâ = 11.11.1975 | uánádâs = {{ISO 3166|angola}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +244 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = [[Angola Avante]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah =[[Tiätuvuárkká:Flag of Angola.svg|20px|]] Angola aalmugtäsiväldi<br><small>(1975–1992)</small> }} '''Angola''', virgálávt '''Angola täsiväldi''' ([[portugalkielâ]]n ''República de Angola'') lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Luanda]]. == Historjá == Stuárráámuu uásist angolalijn láá madduuh eennâmtuálu kulttuurijn, moh asâiduttii Angolan suulân 1000-500 oKr. Oskoh, ete taah ulmuuh sarnuu tovláá versio kielâin, maid Angolast tääl sárnuh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Angola|nommâ=Angola|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-02-17|čujottum=2025-02-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> 800-lovo rääjist Angola taveuásih kullii stuorrâ kunâgâskuddijd. Ko [[Portugali|portugalliih]] 1400-lovo aalgâst pottii, te sij algii tállân ráđádâllâđ eres hiäimuigijn. Čuávuvái muáddi čyeđe ive ääigi Angolast vuobdui paijeel 4 miljovn uárjid [[Tave-Amerik]]ân. Portugal haldâšij Angola rähtimáin kävppisopâmušâid eres hiäimuigijn, mutâ ubbân sij finnii Angola vääldi vuálá esken 1900-lovo aalgâst. Ive 1951 tot labdasui Portugal eennâmkoodán. Kuittâg 1960-lovvoost maaŋgah stuimejuávhuh tuáruškuottii jiečânâsvuođâ peeleest, já skammâmáánu 11. peeivi 1975 Angola finnij jiečânâsvuođâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.globalis.fi/Maat/angola|nommâ=Angola|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-06-19|almostittee=Globalis|čujottum=2025-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200619125314/https://www.globalis.fi/Maat/angola|vyerkkejum=2020-06-19}}</ref> == Eennâmtieđâ == Angola vijđodâh lii 1 246 700 km², mast 0 km² lii čääci.<ref name="cia-angola">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|nommâ=Angola|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-02-21|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111204444/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> Vijđoduvâs peeleest Angola lii maailm 24. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-angola"/> === Sajadâh já rääjih === Angola lii [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] jyehim mield [[Koskâ-Afrik|Koskâ-Afrikist]], mutâ eres jyehimeh sättih keččâđ tom meid uássin [[máddáápiälááš Afrik|máddáápiäláá Afrik]]. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Kongo täsiväldi]] já [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]], nuorttân [[Sambia]] já mäddin [[Namibia]]. Angolast staatârääjih láá ohtsis 5 369 km.<ref name="cia-angola"/> Kuhemus rääji lii rääji Kongo demokraatlijn täsivaldijn, mii lii 2 646 km.<ref name="cia-angola"/> Uánihumos rääji vist lii 231 km rääji Kongo täsivaldijn.<ref name="cia-angola"/> Angola rájášuvá [[Atlant väldimeerâ|Maadâ-Atlantân]]. Merâriddo lii ohtsis 1 600 km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-angola"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kongo täsiväldi]] || 231 km || rowspan=4|[[Tiätuvuárkká:Angola in its region.svg|350px]] |- | [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]] || 2 646 km |- | [[Sambia]]|| 1 427 km |- | [[Namibia]] || 1 065 km |} <!-- === Suolluuh === Angola stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Angola stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Moco.JPG|thumb|right|[[Morro do Moco]] lii Angola alemus vääri.]] Angola alemus saje lii [[Morro do Moco]] čokke (2 620 m).<ref name="pb-morro-do-moco">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11210|nommâ=Morro de Môco, Angola|almostittem=Peakbagger|čujottum=2025-02-21|kielâ={{en}}}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-angola"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Angola staatâhäämi lii [[presidentlâš täsiväldi]]. Angola staatâhovdâ lii [[Angola president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Angolast ääsih paijeel 32 miljovn olmožid,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://worldpopulationreview.com/countries/angola|nommâ=Angola Population 2024 (Live)|almostittem=worldpopulationreview.com|čujottum=2025-02-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> kiäin stuárráámus uási láá ristâliih: jo-uv katoliliih (41 %) teikkâ protestantliih (38 %).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://aventura.fi/angola|nommâ=Angolan matkat|almostittem=www.aventura.fi|čujottum=2025-02-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Kielah === [[Angola vuáđulaahâ|Angola ive 2010 adelum vuáđulaavâ]] 19&nbsp;§ mield staatâ virgálâš kielâ lii [[portugalkielâ]].<ref name="Angola-2010-vuáđulaahâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://plataformacipra.gov.ao/public/ficheiros/arquivos/Gov_AngolaConstitui%C3%A7%C3%A3o190102230948141675284494.pdf|nommâ=Diário da República: órgão oficial da República de Angola|almostittem=Angola täsiväldi|äigimuddo=2021-08-16|čujottum=2025-02-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|sitaat=ARTIGO 19.º (Línguas) 1. A língua oficial da República de Angola é o português.|kielâ={{pt}}}}</ref> Ton lasseen Angolast sárnojeh eres lasseen [[kongokielâ]], [[kimbundukielâ]] já [[umbundukielâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-13036732|nommâ=Angola country profile|almostittem=BBC News|äigimuddo=2011-04-11|čujottum=2025-02-21|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> <!-- === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Angola|*]] 4u7vwxumo8cf1mn7nrmwk3jcl2bz5qx 0 328 159424 145397 2026-09-26T00:20:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159424 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Kuobžâ-Piäká Ánná 28-11-2019 Helsigist.jpg|thumb|Konsertist láávdást Kuobžâ-Piäká Ánná Helsigist ive 2019]] '''Kuobžâ-Piäká Ánná'''<ref>[http://nettisaje.wikidot.com/anaras-musikkareh#toc12 Anarâš musikkáreh] ''Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kulttuurist.'' Čujottum 22.4.2019.</ref> teikâ '''Anna Margareeta Morottaja''' (š. [[1969]]<ref>Tuija Sorjonen: [https://web.archive.org/web/20180427183704/https://www.ksml.fi/kulttuuri/Joiku-ja-inarinsaamelainen-livde-ovat-saamelaisrenessanssia/996503?pwbi=c0dcabc91c96642f985914038a2541aa Joiku ja inarinsaamelainen livde ovat saamelaisrenessanssia] ''Keskisuomalainen''. 4.6.2017. Čujottum 27.4.2018. (suomâkielân)</ref>) lii anarâš máttáátteijee, kielâpargee, livđojeijee, jyeigee, lávloo já musikkár.<ref name="yle-11401676">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/forga_muumih_sarnuh_anaraskiela__roolijn_eereeb_iarras_anaras_parakodde/11401676 | Nommâ = Forgâ muumih sárnuh anarâškielâ – roolijn eereeb iärrás anarâš parâkodde | Tahhee = Seipiharju, Sáárá| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-06-17 | Čujottum = 2020-12-21}}</ref> Sun lii šoddâm tobdosin [[Anarâšah|anarâšâi]] [[livđe]]-muusikärbivyevi iälláátteijen. Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/ | Nommâ = Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld | Almostittem = Sämitigge | Äigimuddo = 2019-03-15| Čujottum = 2024-03-26 }}</ref><ref name="yle-11203117">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/pudding_vai_bajalas__mumenvaggi-raidu_jorgaluvvo_eagalsgielas_golmma_samegillii/11203117 | Nommâ = Pudding vai bajálaš? – Mumenvággi-ráidu jorgaluvvo eaŋgalsgielas golmma sámegillii | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-02-11 | Čujottum = 2020-12-20 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Morottaja lii jienâčaittâlâm [[Muumienni|Muumieeni]] roolâ anarâškielâg rááiđust.<ref name="yle-11401676"/><ref name="gutsy-fi-smn">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gutsy.fi/post/inarinsaamenkielinen-muumilaakso-muumileehi-alkaa-t%C3%A4n%C3%A4%C3%A4n-ylen-kanavilla | Nommâ = Inarinsaamenkielinen Muumilaakso Muumileehi alkaa tänään Ylen kanavilla | Almostittem = Gutsy Animations | Äigimuddo = 2020-09-07 | Čujottum = 2020-12-20 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210120223301/https://www.gutsy.fi/post/inarinsaamenkielinen-muumilaakso-muumileehi-alkaa-t%C3%A4n%C3%A4%C3%A4n-ylen-kanavilla | vyerkkejum = 2021-01-20}}</ref><ref name="yle-11521049">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/nipso_jienacaittaleijee_perruinis_vuarda_et_anaraskielalas_muumih_algih_vuossaarga__keeja_smakkapittaa/11521049 | Nommâ = Nipso jienâčaittâleijee perruinis vuárdá, et anarâškielâlâš muumih älgih vuossaargâ – keejâ smakkâpittáá | Tahhee = Seipiharju, Sáárá | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-09-04 | Čujottum = 2020-12-21}}</ref> ==Diskografia== * 2022 – ''[[Livđe (album)|Livđe]]''<ref name="yle-12277762">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/sapmi/3-12277762 | Nommâ = Anna Morottaja čokkij arkkâduvâin skiäru tievâ liivđijn – suu pargoi áánsust ihe 2022 lii jo tääl ulâttâsihe liivđij almostume tááhust | Tahhee = Seipiharju, Sáárá | Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 25.1.2022 | Almostittee = | Čujottum = 18.3.2022 }}</ref> === Singleh === * 2021 – ''Suohpan'', [[Yungmiqu]] oovtâst Anna Morottajain já [[Niillas Holmberg]]áin == Filmografia == * 2020 – ''Songs of the Earth'' * 2022 – ''Áfruvvá - Mermaid'' == Keejâ meid == * [https://www.youtube.com/watch?v=EsSrok3e_Ds Kuobžâ-Piäká Ánná livđoo] (25.7.2017) Youtube * [https://web.archive.org/web/20180623170214/http://tstv.fi/video/32799 Anarâš livđojeijee Kuobžâ-Piäká Ánná] (4.6.2017) TSTV ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Morottaja, Anna}} [[Luokka:Anna Morottaja|*]] m8314k1fn6zdmps9n2vv1714j0c810e 0 332 159425 151607 2026-09-26T00:20:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159425 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Antigua já Barbuda | noomah_virgálijn_kielâin = Antigua and Barbuda ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Antigua and Barbuda.svg | vaakun = Coat of arms of Antigua and Barbuda.svg | nommâ-genetiivist = Antigua já Barbuda | sajadâh = Antigua and Barbuda on the globe (Americas centered).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = parlamentaarlâš demokratia, vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = [[Kunâgâs]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Antigua já Barbuda uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[St. John's]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 442,6 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 96 286 | ässeesaahâdvuotâ = 186 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = Nuorttâ-Karibia dollar | vaaluut-tubdâldâh = XCD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC-4 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est | jiečânâsvuotâ = 1. skammâmáánu 1981 | uánádâs = AG | fiävruin = AG | kirdemmašinijn = V2 | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +1-268 | internet TLD = .ag | motto = "Each Endeavouring, All Achieving" | aalmuglaavlâ = Fair Antigua, We Salute Thee | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Antigua and Barbuda National Anthem.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Antigua já Barbuda''' lii [[staatâ]] [[Karibia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[St. John's]].<ref name="cia-antigua-já-barbuda"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Redonda by sea 1, 2023.jpg|thumb|left|Redonda ive 2023]] Antigua já Barbuda vijđodâh lii 442,6 km², mast 280 km² lii [[Antigua]], 161 km² [[Barbuda]] já 1,6 km² [[Redonda]].<ref name="cia-antigua-já-barbuda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/|nommâ=Antigua and Barbuda|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-15|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210827032000/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/|vyerkkejum=2021-08-27}}</ref><!-- mast Z km² lii čääci.--> Vijđoduv mield Antigua já Barbuda lii maailm 200. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-antigua-já-barbuda"/> === Sajadâh já rääjih === <!--[[Tiätuvuárkká:Antigua and Barbuda in its region.svg|thumb]]--> Antigua já Barbuda lii jiečânâs [[staatâ]] [[Karibia]]st. Tot kulá [[Uccâ Antilleh|Uccâ Antillij]] [[suáluikuávlu]]n. Antigua já Barbudast iä lah staatârääjih, tastko tot lii [[suáluistaatâ]].<!-- Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. Antigua já Barbuda rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). --> === Suolluuh === Antigua já Barbuda stuárráámuuh suolluuh láá [[Antigua]] (280 km²), [[Barbuda]] (161 km²) já [[Redonda]] (1,6 km²). Täin kyehti láá asâiduttum: Antigua já Barbuda. <!-- === Jäävrih já juuvah === D lii Antigua já Barbuda stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Antigua já Barbuda kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Boggy_Peak.JPG|thumb|left|[[Boggy Peak]] (iivij 2009–2016 [[Mount Obama]]) lii Antigua já Barbuda alemus vääri.]] Antigua já Barbuda alemus saje lii [[Boggy Peak]] čokke (402 m).<ref name="cia-antigua-já-barbuda"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Karibiameerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-antigua-já-barbuda"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Antigua já Barbuda staatâhäämi lii Z. Antigua já Barbuda staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Antigua já Barbuda virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Amerik staatah}} [[Luokka:Antigua já Barbuda|*]] nohwvyg3a2ogjcbyj9e7iuk2mk0g7oi 0 341 159427 151608 2026-09-26T00:20:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159427 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Argentiina täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República Argentina <small>''([[espanjakielâ]]n)''</small> | lippu = Flag of Argentina.svg | vaakun = Coat of arms of Argentina.svg | nommâ-genetiivist = Argentiina | sajadâh = Argentina orthogonal.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Argentiina täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Argentiina täsivääldi väripresident|Väripresident]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Victoria Villarruel]] | uáivikaavpug = [[Buenos Aires]] | eres-kaavpugeh = [[Córdoba]] <br>[[Rosario]] | vijđodâh = 2 780 400 | sisčääci_% = 1,6 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 44 694 198 | ässeesaahâdvuotâ = 16,1 | aalmugstuárrum = 0,89 | aalmugstuárrum_ihe = 2018 | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]] | vaaluut = [[Argentiina peso]] | vaaluut-tubdâldâh = ARS | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC-3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Espanja]]st<br>vuosmuu keerdi:<br>uđđâsist: | jiečânâsvuotâ = <br>25. vyesimáánu 1810 <br>9. syeinimáánu 1816 | uánádâs = AR | fiävruin = RA | kirdemmašinijn = LV | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +54 | internet TLD = .ar | motto = "En unión y libertad" | aalmuglaavlâ = Himno Nacional Argentino | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Himno Nacional Argentino instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Argentiina täsiväldi''' ({{k-es|República Argentina}}) teikkâ tuše '''Argentiina''' ({{k-es|Argentina}}) lii [[staatâ]] [[Maadâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Buenos Aires]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Ar-map.png|thumb|left|Argentiina kárttá]] Argentiina vijđodâh lii 2&nbsp;780&nbsp;400&nbsp;km², mast 43&nbsp;710&nbsp;km² ađai 1,6&nbsp;% lii čääci.<ref name="cia-argentiina"/> Vijđoduv mield Argentiina lii maailm 9.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-argentiina"/> === Sajadâh já rääjih === Argentiina lii staatâ [[Maadâ-Amerik]]ist. Ton ránnjástaatah láá [[Bolivia]] tavveen, [[Chile]] viestârist já [[Brasilia]], [[Paraguay]] já [[Uruguay]] tavenuorttân. Argentiinast staatârääjih láá ohtsis 11&nbsp;968&nbsp;km.<ref name="cia-argentiina"/> Kuhemus rääji lii rääji Chilein, mii lii 6&nbsp;691&nbsp;km.<ref name="cia-argentiina">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/|nommâ=Explore All Countries — Argentina|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-10-04|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/|vyerkkejum=2021-04-17}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 541&nbsp;km rääji Uruguayin.<ref name="cia-argentiina"/> Nuorttân Argentiina rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 4&nbsp;989&nbsp;km.<ref name="cia-argentiina"/> <!-- === Suolluuh === Argentiina stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Argentiina kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Argentiina stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Aconcagua2016.jpg|thumb|left|[[Aconcagua]] lii Argentiina alemus vääri já meiddei [[viestârpiälááš páálupeeli|viestârpiäláá]] já [[máddáápiälááš páálupeeli|máddáápiäláá páálupelij]] alemus vääri.]] Argentiina alemus saje lii [[Aconcagua]] čokke (6&nbsp;962&nbsp;m) [[Mendoza eennâmkodde]]est. Tot lii meiddei sehe [[viestârpiälááš páálupeeli|viestârpiäláá]] já [[máddáápiälááš páálupeeli|máddáápiäláá páálupelij]] alemus saje. Staatâ vyeligumos saje vist lii [[Laguna del Carbón]] (-105&nbsp;m) [[Santa Cruz eennâmkodde]]est. Tot lii meiddei sehe [[viestârpiälááš páálupeeli|viestârpiäláá]] já [[máddáápiälááš páálupeeli|máddáápiäláá páálupelij]] vyeligumos saje. <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Argentiina staatâhäämi lii littotäsiväldi. [[Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah|Ive 2023 presidentvaaljâin]] Argentiina staatâhovdâ väljejui [[Javier Milei]]. === Haaldâtlâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Provincias de Argentina.png|thumb|left|Argentiina eennâmkodeh]] {| class="wikitable" ! Nr. !style="width:180px"| Eennâmkodde ! Uáivikaavpug ! Vijđodâh<br>(km²)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.citypopulation.de/en/argentina/cities/|nommâ=Argentina: Urban Agglomerations - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information|almostittem=www.citypopulation.de|čujottum=2024-10-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ! Ässeeloho<br>(2010)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://200.51.91.231/censo2010/|nommâ=Censo 2010 Argentina resultados definitivos: mapas|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-09-01|čujottum=2024-10-04|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120901061446/http://200.51.91.231/censo2010/|vyerkkejum=2012-09-01}}</ref> |- |1.|| Littopirrâdâh || {{lippu|Buenos Aires}} ||align="right"| 203 ||align="right"| 2&nbsp;891&nbsp;082 |- |2. ||{{lippu|Buenos Aires eennâmkodde}} || [[La Plata]] ||align="right"| 307&nbsp;571 ||align="right"| 15&nbsp;594&nbsp;428 |- |3.|| {{lippu|Catamarca}} || [[Catamarca]] ||align="right"| 102&nbsp;602 ||align="right"| 367&nbsp;820 |- |4. ||{{lippu|Chaco}} || [[Resistencia]] ||align="right"| 99&nbsp;633 ||align="right"| 1&nbsp;053&nbsp;466 |- |5. ||{{lippu|Chubut}} || [[Rawson (Argentiina)|Rawson]] ||align="right"| 224&nbsp;686 ||align="right"|506&nbsp;668 |- |6.|| {{lippu|Córdoba}} || [[Córdoba (Argentiina)|Córdoba]] ||align="right"| 165&nbsp;321 ||align="right"| 3&nbsp;304&nbsp;825 |- |7.|| {{lippu|Corrientes}} || [[Corrientes]] ||align="right"| 88&nbsp;199 ||align="right"| 993&nbsp;338 |- |8. ||{{lippu|Entre Ríos}} || [[Paraná (Argentiina)|Paraná]] ||align="right"| 78&nbsp;781 ||align="right"|1&nbsp;236&nbsp;300 |- |9. ||{{lippu|Formosa}} || [[Formosa (Argentiina)|Formosa]] ||align="right"| {{nts|72066}} ||align="right"|527&nbsp;895 |- |10. ||{{lippu|Jujuy}} || [[San Salvador de Jujuy]] ||align="right"| 53&nbsp;219 ||align="right"|672&nbsp;260 |- |11. ||{{lippu|La Pampa}} || [[Santa Rosa (Argentiina)|Santa Rosa]] ||align="right"| 143&nbsp;440 ||align="right"|316&nbsp;940 |- |12. ||{{lippu|La Rioja (Argentiina)}} || [[La Rioja (Argentiina)|La Rioja]] ||align="right"| 89&nbsp;680 ||align="right"|331&nbsp;847 |- |13. ||{{lippu|Mendoza}}|| [[Mendoza]] ||align="right"| 148&nbsp;827 ||align="right"|1&nbsp;741&nbsp;610 |- |14. ||{{lippu|Misiones}} || [[Posadas]] ||align="right"| 29&nbsp;801 ||align="right"|1&nbsp;097&nbsp;829 |- |15. ||{{lippu|Neuquén}}|| [[Neuquén]] ||align="right"| 94&nbsp;078 ||align="right"|550&nbsp;344 |- |16. ||{{lippu|Río Negro}} || [[Viedma]] ||align="right"| 203&nbsp;013 || align="right"|633&nbsp;374 |- |17. ||{{lippu|Salta}} || [[Salta]] ||align="right"| 155&nbsp;488 ||align="right"| 1&nbsp;215&nbsp;207 |- |18. ||{{lippu|San Juan}} || [[San Juan (Argentiina)|San Juan]] ||align="right"| 89&nbsp;651 ||align="right"|680&nbsp;427 |- |19.|| {{lippu|San Luis}} || [[San Luis (Argentiina)|San Luis]] ||align="right"| 76&nbsp;748 ||align="right"| 431&nbsp;588 |- |20.|| {{lippu|Santa Cruz}} || [[Río Gallegos]] ||align="right"| 243&nbsp;943 ||align="right"|272&nbsp;524 |- |21.|| {{lippu|Santa Fe}} || [[Santa Fe (Argentiina)|Santa Fé]] ||align="right"| 133&nbsp;007 ||align="right"| 3&nbsp;200&nbsp;736 |- |22.|| {{lippu|Santiago del Estero}} || [[Santiago del Estero]] ||align="right"| 136&nbsp;351 ||align="right"|896&nbsp;461 |- |23. || {{lippu|Tierra del Fuego}}|| [[Ushuaia]] ||align="right"| 21&nbsp;263* ||align="right"|126&nbsp;190 |- |24.|| {{lippu|Tucumán}} || [[San Miguel de Tucumán]] ||align="right"| 22&nbsp;524 ||align="right"| 1&nbsp;448&nbsp;200 |- |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Argentiina virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh ===--> ==Škovlâláid== * Lasetiäđuh Argentiinast láá siijđoin 54–57 (10. La Plata enâmeh – valje já piärgu maailmkáávpán) oppâkirjeest ''[https://www.samediggi.fi/tuote/skoovla-eennamtiatu-amerik/ ŠE Amerik]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Maadâ-Amerik staatah}} [[Luokka:Argentiina|*]] oeptartk94dn57xs7d7zt1jfk0qp8fp 0 349 159430 154832 2026-09-26T00:21:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159430 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Askola | kove = Church of Askola in Finland.jpg | kove-čielgiittâs = [[Askola kirkko]] | vaakun = Askola.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Askola sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 218,03<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 212,42 | eennâm_% = 97,4 | sisčääci = 5,61 | sisčääci_% = 2,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 941<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 23,24 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 93,9 | ruotâkielâ = 3,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,7 }} '''Askola''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Askolast ääsih 4&nbsp;941 olmožid, já ton vijđodâh lii 218,03&nbsp;km², mast 5,61&nbsp;km² lii čääci. Askola naaburkieldah láá [[Myrskylä]], [[Mäntsälä]], [[Pornainen]], [[Porvoo]] já [[Pukkila]]. ==Historjá== Askola vuáđudui ive&nbsp;[[1896]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Askola ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|382||4 058}} {{bar pixel|1985|#0099FF|388||4 130}} {{bar pixel|1990|#0099FF|399||4 248}} {{bar pixel|1995|#0099FF|401||4 269}} {{bar pixel|2000|#0099FF|413||4 389}} {{bar pixel|2005|#0099FF|428||4 555}} {{bar pixel|2010|#0099FF|457||4 864}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||5 104}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || Monninkylä ||align="right"|{{Nts|1339}} |- | 2 || '''Askola markkân''' ||align="right"|{{Nts|1299}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Askola markkân, Huuvari, Juornaankylä, Korttia, Monninkylä, Nalkkila, Nieto, Puharonkimaa, Särkijärvi, Tiilää, Vahijärvi já Vakkola. ==Kooskah== *[[Helsig]] 70&nbsp;km *[[Hyvinkää]] 45&nbsp;km *[[Järvenpää]] 30&nbsp;km *[[Lahti]] 65&nbsp;km *[[Porvoo]] 20&nbsp;km == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] 0gefy1o0abolonwxcc3g17n0f8epau1 0 357 159434 151611 2026-09-26T00:21:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159434 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Australia | noomah_virgálijn_kielâin = Commonwealth of Australia ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Australia.svg | vaakun = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | nommâ-genetiivist = Australia | sajadâh = Australia (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = parlamentaarlâš demokratia, vuáđulahâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = [[Kunâgâs]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Charles III]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kenraalkuvernöör]]<br>[[Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Sam Mostyn]]<br>[[Anthony Albanese]] | uáivikaavpug = [[Canberra]] | eres-kaavpugeh = [[Sydney]], <br>[[Melbourne]], <br>[[Brisbane]], <br>[[Perth]] | vijđodâh = 7 741 220<ref name="cia-australia"/> | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr: 100*(58920/7741220) round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeeloho = 27 204 809<ref name="stats.au-ässeeloho-2024-06">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/jun-2024 | Nommâ = National, state and territory population | Almostittem = Australia statistiikkuávdáš | Äigimuddo = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250119223101/https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/national-state-and-territory-population/jun-2024 | Vyerkkejum = 2025-01-19 | Čujottum = 2025-01-25 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | ässeesaahâdvuotâ = {{formatnum:{{#expr: (27204809/7741220) round 2}}}} | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Australia dollar]] | vaaluut-tubdâldâh = AUD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|australia}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälálâš | sundenummeer = +61 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = Advance Australia Fair | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = U.S. Navy Band, Advance Australia Fair (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Australia''' lii [[staatâ]] [[Oseania]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Canberra]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Australia vijđodâh lii 7&nbsp;741&nbsp;220&nbsp;km², mast 58&nbsp;920&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-australia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/australia/|nommâ=Australia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109090604/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/australia/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduv mield Australia lii maailm 6.&nbsp;stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Australia lii staatâ [[Oseania]]st. <!--Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. Australiast staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. Australia rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin).--> [[Tiätuvuárkká:Australia in its region.svg|thumb|left]] <!-- === Suolluuh === Australia stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Australia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Australia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Kosciuszko_main_range_from_Scammel_Spur_Lookout_(cropped).jpg|thumb|left|[[Mount Kosciuszko]] lii Australia alemus vääri.]] Australia alemus saje lii [[Mount Kosciuszko]] čokke (2&nbsp;228&nbsp;m).<ref name="cia-australia"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Eyrejävri|Eyrejäävri]] riddo (-15&nbsp;m).<ref name="cia-australia"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Australia staatâhäämi lii Z. Australia staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Australia virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Australia stuárráámuuh kaavpugeh láá [[Sydney]], [[Melbourne]], [[Brisbane]], [[Perth]] já [[Adelaide]]. Staatâ uáivikaavpug [[Canberra]] lii kávcádin stuárráámus kaavpug. [[Kesimáánu 30.]] peeivi [[2023]] tobbeen assii tuše 466&nbsp;600 olmožid.<ref name="stats.au-canberra-ässeeloho-2023-06">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.abs.gov.au/media-centre/media-releases/capital-city-growth-highest-record | Nommâ = Capital city growth the highest on record | Almostittem = Australia statistiikkuávdáš | Äigimuddo = 2024-03-26 | Čujottum = 2025-01-25 | Kielâ = {{en}}}}</ref> <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Oseania}} {{Oseania staatah}} [[Luokka:Australia|*]] g0zmxi818cia2f1b2wfovn1mxms5j3j 0 378 159436 151618 2026-09-26T00:23:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159436 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Belgia kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Koninkrijk België ''<small>([[hollandkielâ]]n)</small>''<br>Royaume de Belgique ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br>Königreich Belgien ''<small>([[saksakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Belgium.svg | vaakun = Great coat of arms of Belgium.svg | nommâ-genetiivist = Belgia | sajadâh = EU-Belgium.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = [[Belgialij kunâgâs|Kunâgâs]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Belgia uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Bryssel kaavpug|Bryssel]] | eres-kaavpugeh = [[Antwerpen]] <br>[[Gent]] <br>[[Charleroi]] <br>[[Liège]] <br>[[Brugge]] | vijđodâh = 30 528 | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr:(250/30528)*100 round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 11 492 641 | ässeesaahâdvuotâ = 376 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[hollandkielâ]], [[ranskakielâ]], [[saksakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]] | jiečânâsvuotâ = 1830 | uánádâs = BE | fiävruin = B | kirdemmašinijn = OO | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +32 | internet TLD = .be | motto = "Eendracht maakt macht" <br>"L'union fait la force" <br>"Einigkeit macht stark" | aalmuglaavlâ = [[La Brabançonne]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = La Brabançonne.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Belgia''' lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Bryssel kaavpug|Bryssel]]. == Historjá == Belgia kuávlu ässeeh láá mainâšum vuosmuu keerdi ive 56&nbsp;oKr. [[Julius Caesar]] kirjeest, mii muštâl [[Gallia suáti|Gallia suáđist]]. Tast iättoo, ete [[belgae]]-hiäimuh láá ruokkâdumoseh puoh gallijn. ==Eennâmtieđâ== Belgia vijđodâh lii 30&nbsp;528&nbsp;km², mast 250&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-belgia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/|nommâ=Belgium|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-04-16|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109104644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduv mield Belgia lii maailm 140.&nbsp;stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Belgia lii staatâ Viestâr-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Vuáládâhenâmeh]], nuorttân [[Saksa]] já [[Luxemburg]] sehe mäddin [[Ranska]]. Belgiast staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;297&nbsp;km.<ref name="cia-belgia"/> Kuhemus rääji lii rääji Ranskain, mii lii 556&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 130&nbsp;km rääji Luxemburgáin. Belgia rájášuvá taveviestârist [[Tavemeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 66,5&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Vuáládâhenâmeh]] || 478 km || rowspan=4|[[Tiätuvuárkká:Belgium in its region.svg|400px]] |- | [[Saksa]] || 133 km |- | [[Luxemburg]] || 130 km |- | [[Ranska]] || 556 km |} <!-- === Suolluuh === Belgia stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Belgia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Belgia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Signal de Botrange, communicatiemast boven op de berg foto5 2017-03-28 11.58.jpg|thumb|[[Signal de Botrange]] lii Belgia alemus vääri. Ton čohheest lii [[liŋkkâtorni]].]] Belgia alemus saje lii [[Signal de Botrange]] čokke (694 m).<ref name="cia-belgia"/> Tot lii meiddei [[Ardennij várádâh|Ardennij váráduv]] já ubâ [[Benelux]]-enâmij alemus saje. Belgia vyeligumos saje vist lii [[Tavemeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-belgia"/> ==== Várádâh ==== Mäddin lii [[Ardenneh|Ardennij várádâh]]. Tobbeen láá ennuv vyevdih. <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == <!--Belgia staatâhäämi lii Z. Belgia staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === Belgia juáhhoo kuulmâ kuávlun ({{k-nl|gewest}}, {{k-fr|région}}): [[Bryssel]]ân, [[Flander]]ân já [[Vallonia]]n. Flander já Vallonia kuohtuuh juáhhojeh vala viiđâ provinsân ađai eennâmkoodán ({{k-nl|provincie}}, {{k-fr|province}}), já toh vala 43 [[arrondissement]]ân. {| class="wikitable" width="50%" |- ! Kuávlu !Virgálâš nommâ !Virgáliih kielah !Uáivikaavpug !Vijđodâh !Ässeeoloho !Provinseh |- |[[Tiätuvuárkká:Flag of Flanders.svg|25px|border]] Flander |Vlaams Gewest |[[Hollandkielâ|holland]] |[[Bryssel kaavpug|Bryssel]] |13&nbsp;522&nbsp;km² |6&nbsp;251&nbsp;983 | [[Antwerpen provins|Antwerpen]], [[Limburg, Belgia|Limburg]], [[Nuorttâ-Flander]], [[Viestâr-Flander]], [[Flander Brabant]] |- | [[Tiätuvuárkká:Flag of Wallonia.svg|25px|border]] Vallonia |Région wallonne |[[Ranskakielâ|ranska]] |[[Namur]] |16&nbsp;844&nbsp;km² |3&nbsp;498&nbsp;384 |[[Vallonia Brabant]], [[Namur provins|Namur]], [[Liège provins|Liège]], [[Hainaut provins|Hainaut]], [[Luxembourg provins|Luxembourg]] |- |[[Tiätuvuárkká:Flag of the Brussels-Capital Region.svg|25px|border]] [[Bryssel]] uáivikaavpugkuávlu |Région de Bruxelles-Capitale,<br>Brussels Hoofdstedelijk Gewest |[[Ranskakielâ|ranska]], [[Hollandkielâ|holland]] |[[Bryssel kaavpug|Bryssel]] |161&nbsp;km² |1 208 542 | – |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Belgia ässeeloho lii paijeel 11,5 miljovn já ässeesaahâdvuotâ 376 olmožid/km². Tot lii 22. stuárráámus ässeesaahâdvuotâ maailmist já 6. stuárráámus [[Euroop]]ist. === Kielah === [[Tiätuvuárkká:BelgieGemeenschappenkaart.svg|thumb|right|Belgian virgáliih kielâsiärvuseh: {{Legend|#a8a800|hollandkielâlâš}} {{Legend|#a80000|ranskakielâlâš}} {{Legend|#0000a8|saksakielâlâš}} Bryssel kuávlust lii sehe holland- já ranskakielâlâš kielâsiärvus.]] Belgiast láá kulmâ virgálii kielâ: [[hollandkielâ]], [[ranskakielâ]] já [[saksakielâ]]. Juáhhást lii haaldâtlávt jiečânâs kielâsiärvus status. Kyevtikielâg Brysselist stuárráámus uási ulmuin láá ranskakielâliih. Stuárráámus uási hollandkielâlâžân rekinistum belgialijn sárnu flaamikielâ. Belgia ranskakielâ iärrán [[Ranska]] ranskakielâst tuše motomij páihálij saanij já eđâlduvâi uásild, motomijn kuávluin meiddei jienâdem lii ereslágán. === Kaavpugeh === Eres teháliih kaavpugeh Belgiast láá uáivikaavpug lasseen [[Antwerpen]], [[Gent]], [[Charleroi]], [[Liège]], [[Brugge]], [[Namur]] já [[Leuven]]. Kaavpug ässeeloho já kuávlu taavgij siste. *[[Bryssel|Bryssel uáivikaavpugkuávlu]] (1 208 542, siskeeld 19 kieldâd) *[[Antwerpen]] (523 248, Flander) *[[Gent]] (260 341, Flander) *[[Charleroi]] (201 816, Vallonia) *[[Liège]] (197 355, Vallonia) *[[Brugge]] (118 284, Flander) *[[Namur]] (110 939, Vallonia) *[[Leuven]] (101 396, Flander) *[[Mons]] (95 299, Vallonia) *[[Mechelen]] (86 304, Flander) <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === --> == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === Belgia lii šoddâm tobdosin jieškote-uvlágán ráiđukovesárgoin já ovdâmerkkân tagareh noomah ko [[Hergé]] ([[Tintti]]), [[Morris]] ([[Lucky Luke]]) já [[Peyo]] ([[Smurffih]]) láá belgialiih. === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === Surrealistlâš máálájeijee [[René Magritte]] lâi vuálgus Belgiast. <!--=== Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Belgia|*]] in8bw7qf2jx1fwaqg0yqkbhf56ujkne 0 389 159439 151621 2026-09-26T00:23:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159439 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Bhutan kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = 'འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ <small>([[dzongkhakielâ]]n)'' <br>Druk Gyal-khab</small> | lippu = Flag of Bhutan.svg | vaakun = Emblem of Bhutan.svg | nommâ-genetiivist = Bhutan | sajadâh = Bhutan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Tshering Tobgay]] | uáivikaavpug = [[Thimphu]] | eres-kaavpugeh = [[Punakha]] | vijđodâh = 38 394<ref name="cia-bhutan"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 754 388 | ässeesaahâdvuotâ = 19,3 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[dzongkhakielâ]] | vaaluut = Bhutan ngultrum | vaaluut-tubdâldâh = BTN | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+6 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = BT | fiävruin = | kirdemmašinijn = A5 | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +975 | internet TLD = .bt | motto = | aalmuglaavlâ = [[Druk tsendhen]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Bhutan in its region.svg|thumb]] '''Bhutan''' lii jiečânâs [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Thimphu]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Bhutan vijđodâh lii 38&nbsp;394&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-bhutan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/|nommâ=Explore All Countries — Bhutan|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-05-01|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220530134529/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/|vyerkkejum=2022-05-30}}</ref> Vijđoduv mield Bhutan lii maailm 136.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-bhutan"/> <!-- === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho ===--> === Kielah === Bhutanist sárnojeh 24 kiellâd, el. [[dzongkhakielâ]], mii lii [[Bhutan vuáđulaahâ|Bhutan vuáđulaavâ]] mield staatâ áinoo virgálâš kielâ.<ref name="Bhutan-vl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://parliament.bt/uploads/topics/16920976916170.pdf|nommâ=The Constitution of The Kingdom of Bhutan|almostittem=Bhutan parlament|čujottum=2024-05-03|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}}}</ref> Tom sárnuh suulân 160&nbsp;000 olmožid. Täi kielâi lasseen Bhutanist lii meid jieijâs seevvimkielâ. <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Bhutan|*]] 800x8guwv18kgt3t0otrmhblcseqj7b 0 390 159440 145451 2026-09-26T00:24:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159440 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Bissau | kove = Avenida dos Combatentes da Liberdade da Pátria, Bissau (1).jpg | kove-čielgiittâs = Bissau | vaakun = Bissau.PNG | lippu = Bandeira Bissau.PNG | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Guinea-Bissau]] | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 1687 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 77,5 | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 0 | ässeeloho = 492 004 | ässeeloho_ihe = 2015 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+0 | kesiäigi = ij kiävtust }} '''Bissau''' lii [[Guinea-Bissau]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name="cia-guinea-bissau">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|nommâ=Guinea-Bissau|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-17|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> Tot lii ubâ kuávlu ekonomâlâš kuávdáš. Bissau autonomisâš sektor lii ohtâ [[Guinea-Bissau kuávluh|Guinea-Bissau kuávluin]]. ==Historjá== Bissau kaavpug vuáđudui ive [[1687]], já tast šoodâi Guinea-Bissau uáivikaavpug ive [[1942]] == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3739}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} {{Guinea-Bissau kuávluh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Guinea-Bissau kaavpugeh]] [[Luokka:Guinea-Bissau kuávluh]] r3kohiz8je5341hnk2alwzth3yo0xjs 0 400 159441 151625 2026-09-26T00:24:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159441 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Botswana täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Botswana ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>''<br>Lefatshe la Botswana ''<small>([[setswanakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Botswana.svg | vaakun = Coat of arms of Botswana.svg | nommâ-genetiivist = Botswana | sajadâh = Location Botswana AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[parlamentaarlâš täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Botswana täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Gaborone]] | eres-kaavpugeh = [[Francistown]]<br>[[Molepolole]] | vijđodâh = 581 730 | sisčääci_% = 2,7 | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeeloho = 2 527 092 | ässeesaahâdvuotâ = 4 | aalmugstuárrum = 2,08 | aalmugstuárrum_ihe = 2020 | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]]<br>[[setswanakielâ]] | vaaluut = [[Botswana pula|pula]] | vaaluut-tubdâldâh = BWP | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est | jiečânâsvuotâ = 30.9.1966 | uánádâs = {{ISO 3166|botswana}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +267 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = [[Fatshe leno la rona]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Fatshe leno la rona.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Botswana täsiväldi''' ađai '''Botswana''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Gaborone]]. == Historjá == [[Khoisankielah|Khoisankielâi]] sárnooh láá aassâm Botswanast maaŋgâid tuháttijd iivijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Botswana/History|nommâ=History of Botswana|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-08-22|čujottum=2024-08-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Botswana siste lijjii 1800-lovvoost suáđih jieškote-uvlágánij aalmugij kooskâst, moi suijân lijjii sehe eurooplij kolonialismstaatâi enâmânpuáttim já páihálij ulmui varriimeh staatâ siste.<ref name="globalis"/> Ive 1876 Botswana kunâgâs koijâdij brittilijn iše enâmis suojâlmân, mutâ brittilijd ij kiäsuttâm oovtâstpargo, peic sij vuáđudii [[Betšuanaeennâm]] [[protektoraat]], mii lâi uási [[brittilâš imperium]]. [[Čohčâmáánu 30.]] peeivi [[1966]] Botswanast šoodâi jiečânâs demokratia.<ref name="cia-botswana"/> == Eennâmtieđâ == Botswana vijđodâh lii 581 730 km², mast 566 730 km² lii eennâm já 15 000 km² čääci.<ref name="cia-botswana"/> Vijđoduv mield Botswana lii maailm 50. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-botswana">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/ | nommâ = Explore All Countries — Botswana | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-11-08 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118201122/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/ | vyerkkejum = 2026-01-18}}</ref> ===Sajadâh já rääjih=== Botswana lii [[siseennâmstaatâ]] [[máddáápiälááš Afrik|máddáápiäláá Afrikist]]. Ton ránnjástaatah láá [[Namibia]], [[Maadâ-Afrik]], [[Sambia]] já [[Zimbabwe]]. Botswanast staatârääjih láá ohtsis 4 347,15 km.<ref name="cia-botswana"/> Kuhemus rääji lii rääji [[Maadâ-Afrik]]áin, mii lii 1 969 km.<ref name="cia-book-botswana/> Uánihumos rääji vist lii 0,15 km rääji [[Sambia]]in.<ref name="cia-book-botswana>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bc.html|nommâ=Botswana|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-10-15|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-08-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151015203531/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bc.html|vyerkkejum=2015-10-15}}</ref> Botswana lii [[siseennâmstaatâ]], já te tast ij lah merâriddo ollágin. <!-- === Suolluuh === Botswana stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Botswana stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Botswana kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Botswana alemus vääri.]] Botswana alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Botswana staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="cia-botswana"/> Botswana staatâhovdâ lii [[Botswana täsivääldi president|täsivääldi president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. Botswanast lii Afrik stáđásumos já demokraatlumos haldâttâh.<ref name="globalis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://globalis.fi/Maat/botswana|nommâ=Botswana|äigimuddo=20.1.2022|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200622085014/https://www.globalis.fi/Maat/botswana|vyerkkejum=22.6.2020|čujottum=23.8.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ ===--> === President === {{Válduartikkâl|[[Botswana täsivääldi president]]}} Tast maŋa ko Botswana šoodâi jiečânâssân ive 1966, täsivääldi puoh presidenteh lijjii siämmáá piäláduvvâst ađai [[Botswana demokraatlâš piäládâh|Botswana demokraatlii piäláduvvâst]] [[Ive 2024 Botswana almoliih vaaljah|ive 2024 almolij vaaljâi]] räi.<ref name="guardian-botswana-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/nov/01/botswana-president-mokgweetsi-masisi-concedes-defeat-election-six-decade-rule|nommâ=Botswana president concedes defeat in election after party’s six-decade rule|tahhee=Savage, Rachel|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2024-11-01|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> Talle oppositiopiäládâh vuoitij vaaljâid, já [[skammâmáánu 1.]] peeivi [[2024]] [[Demokraatlii nubástus arvesyeji]] saavâjođetteijee [[Duma Boko]] algâttij president virgeest. <!-- === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Botswanast ulmuuh iä taarbâš kierdâđ kievhivuođâst já neelgist nuuvt ennuv ko maaŋgâin eres Afrik staatâin, ko timanteh já eres ruukih láá išedâm Botswana jáválduđ. Botswanast kávnojeh ennuv timanteh, já enâmist láá-uv maaŋgah tiimaantkuáivuttuvah. Ive 2023 Botswana tiimaantpuovtâdem lâi suullân kulmâ miljard eurod. Tiimaantpuovtâdem lii Botswana tergâdumos ruttâkäldee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/08/23/maailmhistorja-nubben-stuarraamus-tiimaant-kavnum-botswanast/|nommâ=Maailmhistorjá nubben stuárráámus tiimaant kavnum Botswanast|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-08-23|čujottum=2024-08-23|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--=== Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === --> == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== Botswanast lii čižetpiälásâš jotolâh.<ref name="um">{{Nettikäldee|čujottâs=https://um.fi/matkustustiedote/-/c/BW|nommâ=Botswana: matkustustiedote|almostittem=um.fi|almostittee=Ulkoministeriö|čujottum=23.8.2024|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--=== Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Botswanast ääsih suulân 2,5 miljovn olmožid (ive 2024).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldometers.info/world-population/botswana-population/|nommâ=Botswana Population (2024)|almostittem=www.worldometers.info|čujottum=2024-08-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Kielah === Virgáliih kielah Botswanast láá [[eŋgâlâskielâ]] já [[setswanakielâ]] (aalmugkielâ). <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh ===--> === Tiervâsvuotâ === Botswanast lii ohtâ viärráámuin [[HIV|HIV-tiilijn]] maailmist. HIV-positiivlij ulmui meeri lii olluv. Meid eres njuámmootaavdah tego [[tuberkulos]] já [[malaria]] láá ennuv.<ref name="um"/> <!--=== Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Botswana|*]] espdu2kcskxmghn2dpk9th2ewt2vhj8 0 402 159443 151626 2026-09-26T00:24:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159443 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Brasilia littotäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República Federativa do Brasil ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Brazil.svg | vaakun = Coat of arms of Brazil.svg | nommâ-genetiivist = Brasilia | sajadâh = BRA orthographic.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Brasilia president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Brasilia väripresident|Väripresident]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Brasília]] | eres-kaavpugeh = [[São Paulo]], <br>[[Rio de Janeiro]], <br>[[Salvador, Brasilia|Salvador]] | vijđodâh = 8 515 770<ref name="cia-brasilia"/> | sisčääci_% = 0,65 | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 210 147 125 | ässeesaahâdvuotâ = 25 | aalmugstuárrum = 0,8 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] | vaaluut = Real | vaaluut-tubdâldâh = BRL | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−2 - UTC−5 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = BR | fiävruin = BR | kirdemmašinijn = PP/PT | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +55 | internet TLD = .br | motto = "Ordem e Progresso" | aalmuglaavlâ = [[Hino Nacional Brasileiro]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Brasilia''' lii [[staatâ]] [[Maadâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Brasília]].<ref name="cia-brasilia"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Brasilia vijđodâh lii 8&nbsp;515&nbsp;770&nbsp;km², mast 157&nbsp;630&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-brasilia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/|nommâ=Brazil|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-07-14|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812124129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> Vijđoduv mield Brasilia lii maailm 6.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-brasilia"/> === Sajadâh já rääjih === Brasilia lii jiečânâs littotäsiväldi [[Maadâ-Amerik]] nuorttâriddoost. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Venezuela]], [[Guyana]], [[Suriname]] já [[Ranska]] ([[Ranska Guayana]], mii lii [[Ranska tovnbeln meerâ kuávluh|Ranska tovnbeln meerâ kuávlu)]], mäddin [[Uruguay]], maadâviestârist [[Argentiina]], [[Paraguay]] já [[Bolivia]], viestârist [[Peru]] sehe taveviestârist [[Kolumbia]]. Brasiliast staatârääjih láá ohtsis 16&nbsp;145&nbsp;km.<ref name="cia-brasilia"/> Kuhemus rääji lii rääji Boliviain, mii lii 3&nbsp;403&nbsp;km.<ref name="cia-brasilia"/> Uánihumos rääji vist lii 515&nbsp;km rääji Surinamein.<ref name="cia-brasilia"/> Brasilia rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 7&nbsp;491&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-brasilia"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Venezuela]] || 2 137 km || rowspan=10|[[Tiätuvuárkká:Brazil in its region.svg|350px]] |- | [[Guyana]] || 1 308 km |- | [[Suriname]]|| 515 km |- | [[Ranska]] ([[Ranska Guayana]])|| 649 km |- | [[Uruguay]]|| 1 050 km |- | [[Argentiina]]|| 1 263 km |- | [[Paraguay]]|| 1 371 km |- | [[Bolivia]]|| 3 403 km |- | [[Peru]]|| 2 659 km |- | [[Kolumbia]]|| 1 790 km |} <!-- === Suolluuh === Brasilia stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Brasilia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Brasilia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Brasilia alemus vääri.]] Brasilia alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == <!--Brasilia staatâhäämi lii Z. Brasilia staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === <!--{{Válduartikkâl|[[Brasilia uásistaatah]]|[[Brasilia kuávluh]]}}--> {{Brasilia kárttá}} Brasiliast láá 26 uásistaattâd (''estado'') já uásistaatâi ulguubeln leijee littopirrâdâh, mon uáivikaavpug lii Brasília. ;Uásistaatah {{Col div|colwidth=12em}} # {{lippu|Acre}} # {{lippu|Alagoas}} # {{lippu|Amapá}} # {{lippu|Amazonas}} # {{lippu|Bahia}} # {{lippu|Ceará}} # {{lippu|Espírito Santo}} # {{lippu|Goiás}} # {{lippu|Maranhão}} # {{lippu|Mato Grosso}} # {{lippu|Mato Grosso do Sul}} # {{lippu|Minas Gerais}} # {{lippu|Pará}} # {{lippu|Paraíba}} # {{lippu|Paraná}} # {{lippu|Pernambuco}} # {{lippu|Piauí}} # {{lippu|Rio de Janeiro}} # {{lippu|Rio Grande do Norte}} # {{lippu|Rio Grande do Sul}} # {{lippu|Rondônia}} # {{lippu|Roraima}} # {{lippu|Santa Catarina}} # {{lippu|São Paulo|São Paulo}} # {{lippu|Sergipe}} # {{lippu|Tocantins}} {{Col div end}} ;Littopirrâdâh * {{lippu|Distrito Federal}} <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Brasiliast ääsih kuđâdin enâmustáá ulmuuh maailmist, paijeel 210 miljovn. ===Kielah=== Brasilia váldukielâ lii [[portugalkielâ]], mut enâmist – iänáážin Amazonas kuávlust – sárnojeh masa 300 algâaalmugkiellâd, main stuorrâ uási láá uhkevuálásiih tâi joba vaarâst lappuđ ollásávt. Ovdâmerkkân apurinã aalmugân kuleh suullân 9 500 olmožid, mut eenikielâg sárnooh láá ton juávhust árvuštâlmij mield ucceeb ko kuálmádâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/11/brasilia-amazoniasist-taal-17-virgalazzad-kiellad/|nommâ=Brasilia Amazoniasist tääl 17 virgálâžžâd kiellâd|tahhee=Benini, Bianca|äigimuddo=2023-08-11|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=}}</ref> Syenimáánust [[2023]] Amazonas uásistaatâ meridij adeliđ virgálii sajaduv portugalkielâ lasseen meiddei 16 algâaalmugkielân. Ovdeláá virgálii sajaduv finnim tucano, nheengatu já baniua lasseen ovdâmerkkân tagareh kielah ko apurinã, kanamari já waiwai finnejii laavâ syeje.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://agenciabrasil.ebc.com.br/geral/noticia/2023-07/estado-do-amazonas-passa-ter-17-linguas-oficiais|nommâ=Estado do Amazonas passa a ter 17 línguas oficiais|almostittem=Agência Brasil|äigimuddo=2023-07-20|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=pt-br}}</ref> === Kaavpugeh === Veikkâ Brasilia uáivikaavpug lii [[Brasília]], ton stuárráámus kaavpug lii [[São Paulo]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Škovlâláid== * Lasetiäđuh Brasiliast láá siijđoin 49–53 (9. Brasilia – käähvi já karnevaaleh) oppâkirjeest ''[https://www.samediggi.fi/tuote/skoovla-eennamtiatu-amerik/ ŠE Amerik]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Maadâ-Amerik staatah}} [[Luokka:Brasilia|*]] tge0p3hiqvm48a43kp2vt86ujirt14i 0 408 159447 151630 2026-09-26T00:25:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159447 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Bulgaria täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Република България <small>([[bulgariakielâ]]n)''<br>Republika Bălgarija</small> | lippu = Flag of Bulgaria.svg | vaakun = Coat of arms of Bulgaria.svg | nommâ-genetiivist = Bulgaria | sajadâh = Locator map of Bulgaria.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Bulgaria president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Bulgaria uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Sofia]] | eres-kaavpugeh = [[Plovdiv]], <br> [[Varna]], <br> [[Burgas]], <br> [[Ruse]], <br>[[Stara Zagora]], <br>[[Pleven]], <br>[[Sliven]], <br>[[Dobritš]], <br>[[Šumen]] <br>[[Listo Bulgaria kaavpugijn|lase kaavpugeh]] | vijđodâh = 110 879<ref name="cia-bulgaria"/> | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr:(2390/110879)*100 round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 6,951,482 | ässeesaahâdvuotâ = 63 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[bulgariakielâ]] | vaaluut = {{#statements:P38}} | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = BG | fiävruin = BG | kirdemmašinijn = LZ | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +359 | internet TLD = .bg<br>.бг | motto = Съединението прави силата | aalmuglaavlâ = Мила Родино<br>([[Mila Rodino]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Mila Rodino.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Bulgaria''' ({{k-bg|България}}) ađai '''Bulgaria täsiväldi''' ({{k-bg|Република България}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Sofia]].<ref name="cia-bulgaria"/> == Historjá == === Bulgaria já Euroop union === Bulgaria seervâi [[Euroop union]]ân [[syeinimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2007]]. [[Uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2026]] Bulgaria seervâi [[eurokuávlu]]n.<ref name="yle-74-20189879"/> Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> == Eennâmtieđâ == Bulgaria vijđodâh lii 110&nbsp;879&nbsp;km², mast 2&nbsp;390&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-bulgaria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/|nommâ=Bulgaria|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-04-14|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250830015437/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria|vyerkkejum=2025-08-30}}</ref> Vijđoduv mield Bulgaria lii maailm 105.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-bulgaria"/> === Sajadâh já rääjih === Bulgaria lii jiečânâs staatâ Maadânuorttâ-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Romania]], mäddin [[Turkki]] já [[Kreikka]] sehe viestârist [[Tave-Makedonia]] já [[Serbia]]. Bulgariast staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;806&nbsp;km.<ref name="cia-bulgaria"/> Kuhemus rääji lii rääji Romaniain, mii lii 605&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 162&nbsp;km rääji Tave-Makedoniain. Bulgaria rájášuvá nuorttân [[Čapismeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 354&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-bulgaria"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Romania]] || 605 km || rowspan=5|[[Tiätuvuárkká:Bulgaria in its region.svg|400px]] |- | [[Turkki]] || 223 km |- | [[Kreikka]] || 472 km |- | [[Tave-Makedonia]] || 162 km |- | [[Serbia]] || 344 km |} <!-- === Suolluuh === Bulgaria stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Bulgaria stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Bulgaria kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Musala_IMG_1447.jpg|thumb|left|[[Musala]] lii Bulgaria alemus vääri.]] Bulgaria alemus saje lii [[Musala]] čokke (2 925 m).<ref name="cia-bulgaria"/> Ton vyeligumos saje vist lii Čapismeerâ riddo (0 m).<ref name="cia-bulgaria"/> {{clear}} <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Bulgaria staatâhäämi lii Z. Bulgaria staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Bulgaria virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Bulgaria|*]] kivtsm7dqvr0t8icn2celsnf8ezwaer 0 409 159448 159210 2026-09-26T00:26:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159448 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Burkina Faso | noomah_virgálijn_kielâin = | lippu = Flag of Burkina Faso.svg | vaakun = Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg | nommâ-genetiivist = Burkina Faso | sajadâh = Location Burkina Faso AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Ibrahim Traoré]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Ouagadougou]] | eres-kaavpugeh = [[Bobo Dioulasso]]<br>[[Koudougou]] | vijđodâh = 274 200 | sisčääci_% = 0,15 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ranska]]ast | jiečânâsvuotâ = 5. porgemáánu 1960 | uánádâs = {{ISO 3166|burkina faso}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +226 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = [[Une Seule Nuit]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Burkina Faso''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug, [[Ouagadougou]], lii kaskoo staatâ. == Historjá == [[Neoliitlâš paje]] áákšuh láá kavnum tááláá Burkina Faso raajij siste.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Burkina-Faso|nommâ=Burkina Faso|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-02-25|čujottum=2024-02-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Burkina Faso lâi paijeel 500 ihheed uási [[Mossih|Mossij]] väldikode ovdilgo tast šoodâi [[Ranska]] sirdoeennâm ive 1904. Tot finnij jiečânâsvuođâs Ranskaast juovlâmáánu 11. peeivi 1960,<ref name="Globalis">[https://web.archive.org/web/20200626080720/https://www.globalis.fi/Maat/burkina-faso Burkina Faso] Globalis</ref> talle vala noomáin Upper Volta, "Paje-Volta". Nommâ Burkina Faso valdui kiävtun ive 1984. Jurgâlus noomân lii "Rehelij ulmui eennâm".<ref name="cia-bf"/><ref name="BBC">[https://www.bbc.com/news/world-africa-13072774 Burkina Faso country profile] BBC News</ref> == Eennâmtieđâ == Burkina Faso vijđodâh lii 274&nbsp;200&nbsp;km², mast 400&nbsp;km² (0,15 %) lii čääci.<ref name="cia-bf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso/|nommâ=Burkina Faso|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-02-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111020045/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> Vijđoduv mield Burkina Faso lii maailm 76. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-bf"/> === Sajadâh já rääjih === Burkina Faso lii siseennâm [[Viestâr-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá mäddin [[Elefanttähtiriddo]], [[Ghana]] já [[Togo]], maadânuorttân [[Benin]], tavenuorttân [[Niger]] já tavveen [[Mali]]. Burkina Fasost staatârääjih láá ohtsis 3&nbsp;611&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Malijn, mii lii 1&nbsp;325&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 131&nbsp;km rääji Togoin.<ref name="cia-bf"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Benin]] || {{Nts|386}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Burkina Faso in its region.svg|300px]] |- | [[Elefanttähtiriddo]]|| {{Nts|545}} km |- | [[Ghana]] || {{Nts|602}} km |- | [[Mali]] || {{Nts|1325}} km |- | [[Niger]] || {{Nts|622}} km |- | [[Togo]] || {{Nts|131}} km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Mt Tenakourou MS 1954.JPG|thumb|left|Táálu Burkina Fasost [[Tena Kourou]] čohe aldasijn]] {{Válduartikkâl|[[Listo Burkina Faso vaarijn]]}} Burkina Faso alemus saje lii [[Tena Kourou]] čokke, mii paijaan 747 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2354691/tena-kourou.html|nommâ=Tena Kourou|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Vyeligumos saje vist lii [[Mouhounjuuhâ]] (200&nbsp;m).<ref name="cia-bf"/> Stuárráámus uási Burkina Fasost lii [[saavaan]]. <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == ===Ässeeloho=== {{Population table|Q965}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Burkina Faso|*]] pm0u2614wu2ibh4388q40ay8gwcnqzs 0 439 159456 145498 2026-09-26T00:30:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159456 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:La_Paz_Photomontage_V1.jpg|thumb|right|300px|Chuqiyapu teikkâ [[espanjakielâ]]n ''La Paz'']] [[Tiätuvuárkká:Aymara-language-domain-es-001.svg|thumb|right|300px|Chuqiyapu pirrâsist sárnuh [[aimarakielâ]].]] '''Chuqiyapu''' ({{k-ay|Chuqi Yapu}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://upiip.minedu.gob.bo/paginas/modulos_sistema/gestor_biblioteca/material/73/Aymara-Euphemia.pdf|nommâ=Aymara aru thakhinchawi|čujottum=2022-12-21|kielâ={{ay}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160226164804/http://upiip.minedu.gob.bo/paginas/modulos_sistema/gestor_biblioteca/material/73/Aymara-Euphemia.pdf|vyerkkejum=2016-02-26}}</ref>, {{k-es|La Paz}}) lii [[Bolivia]] haaldâtlâš [[uáivikaavpug]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1491}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Maadâ-Amerik}} [[Luokka:Bolivia kaavpugeh]] [[Luokka:Maadâ-Amerik uáivikaavpugeh]] ri1wyyo322ra9ybxdcd4uvjch9n8g9y 0 450 159462 158516 2026-09-26T00:32:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159462 wikitext text/x-wiki {{Italia kieldâ | nommâ = Cupramontana | kove = Verdicchio vines in Cupramontana.jpg | vaakun = | lippu = | kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Cupramontana (province of Ancona, region Marche, Italy).svg | staatâ = [[Italia]] | kuávlu = [[Marche]] | metropolkaavpug = | eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]] | vijđodâh = 27,40<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref> | alodâh = 505 | ässeeloho = 4 490<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.11.2019 | ässeesaahâdvuotâ = 165,8 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 60034 | sundenummeer = 0731 | kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg | kárttá_italia = Ancona in Italy.svg }} '''Cupramontana''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Cupramontanast ääsih 4&nbsp;490 olmožid. Ton vijđodâh lii 27,40&nbsp;km², já alodâh 505&nbsp;m. Cupramontana naaburkieldah láá [[Apiro]], [[Maiolati Spontini]], [[Mergo]], [[Monte Roberto]], [[Rosora]], [[San Paolo di Jesi]], [[Serra San Quirico]] já [[Staffolo]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Demografia/Cupramontana}} ==Siijdah== Markkân lasseen Cupramontana kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: [[Poggio Cupro]]. Poggio Cuprost ääsih 167<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-cupramontana-42016 | Nommâ = Frazioni del Comune di Cupramontana | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201023170701/https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-cupramontana-42016 | Vyerkkejum = 2020-10-23 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 23.8.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref> olmožid, já ton alodâh lii 372&nbsp;m. ==Uáinámušah== Cupramontanast lii puáris kuávdáš, mon pirrâ láá uđđâsuboh uásih. Kieldâ kuhes historjá čuávumuššân puáris kuávdáást láá ennuv historjáliih rakânâsah. Cupramontanast lii meiddei koskâáigásâš muvrâ puáris kuávdáá pirrâ. Muvrâ lii šiev oornigist onnáá peeivi-uv. ==Kovegalleria== <gallery> Cupramontana - veduta 01.jpg Cupramontana, Ancona.jpg </gallery> {{Commonscat}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.comune.cupramontana.an.it/ Cupramontana kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ancona eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Cupramontana|*]] k2jny4ylu3kuipveh30ilcatiwujsop 0 482 159481 145538 2026-09-26T00:36:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159481 wikitext text/x-wiki {{Sveeici oovdiš kieldâ (Glarus) | nommâ = Elm | kove = Picswiss GL-12-17.jpg | kove-čielgiittâs = Elm já Glarus Aalpah | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = Elm GL Wappen.png | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Sveicci | nommâ_kárttá = Elm | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 46 | latm = 55 | lats = 8 | latNS = N | longd = 9 | longm = 10 | longs = 19 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | pirrâdâhkodde = | tááláš kieldâ = [[Glarus Süd]] | vuáđudum = | lopâttum = 31.12.2010 | vijđodâh = 90,73 | alodâh = 977 | ässeeloho = 670<ref name="glarus-sued">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus-sued.ch/portraet/zahlen-und-fakten.html/3578 | Nommâ = Einwohnerzahlen | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus Süd | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.7.2025 | Kielâ = {{de}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2024 | ässeesaahâdvuotâ = 7,38 | kieldânummeer = 1605 | postânummeer = 8767 | sundenummeer = 055 | kárttá_kieldâ = Karte Gemeinde Elm 2007.png }} '''Elm''' lii uccâ siijdâš já oovdiš kieldâ [[Glarus kanton|Glarus]] [[Sveeici kantoneh|kantonist]] [[Sveicci|Sveeicist]]. Ive&nbsp;2024 loopâst Elmist assii 670 olmožid. Kieldâ vijđodâh lâi 90,73&nbsp;km². Elm lii 977&nbsp;m merâtääsi paajaabeln.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mapcarta.com/17667512|nommâ=Elm|almostittem=Mapcarta|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Historjá== Elm kieldâ lopâttui ive&nbsp;2010 loopâst, ko [[Betschwanden]], [[Braunwald]], Elm, [[Engi]], [[Haslen]], [[Linthal]], [[Luchsingen]], [[Matt]], [[Mitlödi]], [[Rüti (GL)|Rüti]], [[Schwanden]], [[Schwändi]] já [[Sool]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ [[Glarus Süd]] kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 9&nbsp;849<ref name="glarus-sued"/> olmožid (31.12.2024), já ton vijđodâh lii 430,03<ref name="glarus-sued2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus-sued.ch/portraet.html/3823 | Nommâ = Flächenvergleich | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus Süd | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 17.12.2021 | Kielâ = {{de}} }}</ref>&nbsp;km². ===Värivierrâm ive 1881=== [[Tiätuvuárkká:Der Bergsturz von Elm nach Buss und Heim.jpg|thumb|left|Ive 1881 värivierrâm]] [[Čohčâmáánu 11.]] peeivi [[1881]] Elmist tábáhtui stuorrâ luándukatastrof. Väärist luovânii ennuv eennâm já keeđgih. Ubâ rihte koočâi. Tot peeitij vuálá maaŋgâid tááluid já ulmuid. Maaŋgah loveh ulmuuh jammii. Taat pärtti lâi ohtâ paamuin Sveeici historjást. Maŋgâseh monâttii pääihis já omâduvâs. Motomij totkei mield ruukipargoh sattii hiäjusmittiđ vääri. Päärti maŋa siijdâ koolgâi huksiđ masa ollásávt uđđâsist. Ässeeh išedii nubijdis já algâttii elimis uđđâsist. Rakânâsah huksejuuškuottii sävribijn materiaalijn, tego keeđgist já betonist. Návt viggui estuđ tot, et siämmáámuđusiih päärtih iä šodâččii puátteevuođâst. Onnáá peeivi Elm-siijdâst láá muštomeerhah, moh kunnijâtteh jämmeid. Tábáhtusâst lii oppum ennuv. Totkeeh totkeh vala-uv, maht vierrâm tábáhtui, vâi siämmáálágáneh katastrofeh puávtáččii estuđ puátteevuođâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|nommâ=Der Bergsturz von Elm|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-10-11|almostittee=Elm Ferienregion|čujottum=2025-03-23|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161011145502/http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|vyerkkejum=2016-10-11}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== Elmist assii 516 olmožid ive&nbsp;1730, 765 olmožid ive&nbsp;1789, 1 051 olmožid ive&nbsp;1850, 913 olmožid ive&nbsp;1900, 867 olmožid ive&nbsp;1950, 791 olmožid ive&nbsp;1990 já 761 olmožid ive&nbsp;2000.<ref name="Dizionario storico della Svizzera">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/000762/2016-10-27/|Nommâ=Elm|Tahhee=Marti-Weissenbach, Karin|Almostittem=Dizionario storico della Svizzera|Čujottum=1.7.2025|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Čuávuváá tavlustuvâst lii Elm ässeeloho ive&nbsp;2017 rääjist Glarus Süd kieldâ virgálij nettisiijđoi mield:<ref name="glarus-sued"/> {{Demografia/Elm}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://glarnerland.ch/en/ Glarnerland] {{en}} * [https://elm.ch/de/ Elm] {{de}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Glarus kanton kieldah}} [[Luokka:Glarus kanton tälvivalastâllâmkuávdááh]] [[Luokka:Glarus Süd]] [[Luokka:Sveeici ovdiih kieldah]] [[Luokka:Sveeici siijdah]] h7n82681ugke9x0t9vrm2ka68s5emsa 0 486 159485 151649 2026-09-26T00:36:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159485 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Eritrea staatâ | noomah_virgálijn_kielâin = 'ሃገረ ኤርትራ <small>([[tigrinjakielâ]]n)''<br>Hagärä Ertra</small><br>''دولة إرتريا <small>([[arabiakielâ]]n)'' <br>Dawlat Iritriya</small> | lippu = Flag of Eritrea.svg | vaakun = Emblem of Eritrea (or argent azur).svg | nommâ-genetiivist = Eritrea | sajadâh = Location Eritrea AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Isaias Afwerki]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Asmara]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 117 600 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[tigrinjakielâ]], [[arabiakielâ]] | vaaluut = [[Eritrea nakfa|nakfa]] | vaaluut-tubdâldâh = ERN | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Etiopia]]st<br><UL>de facto<br>de jure</UL> | jiečânâsvuotâ =<br>29. vyesimáánu 1991<br>24. vyesimáánu 1993 | uánádâs = {{ISO 3166|eritrea}} | fiävruin = ER | kirdemmašinijn = E3 | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +291 | internet TLD = .er | motto = | aalmuglaavlâ = [[Ertra, Ertra, Ertra]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National Anthem of Eritrea by US Navy Band.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Eritrea''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Asmara]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Eritrea vijđodâh lii 117&nbsp;600&nbsp;m², mast 16&nbsp;600&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-eritrea">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/|nommâ=Eritrea|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-07|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260114190905/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/|vyerkkejum=2026-01-14}}</ref> Vijđoduv mield Eritrea lii maailm 101. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-eritrea"/> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Eritrea vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Eritrea alemus saje lii [[Dega (vääri)|Dega]] čokke, mii paijaan {{Nts|3047}} meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.geonames.org/6660357/dega.html|nommâ=Dega|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2023-03-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Kululjävri|Kululjäävri]] aldasijn (-75&nbsp;m).<ref name="cia-eritrea"/> === Sajadâh já rääjih === Eritrea lii staatâ [[Nuorttâ-Afrik]]st. Ton ránnjástaatah láá maadânuorttân [[Djibouti]], mäddin [[Etiopia]] já viestârist [[Sudan]]. Eritreast staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;840&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Etiopiain, mii lii 1&nbsp;033&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 125&nbsp;km rääji Djiboutijn. Eritrea rájášuvá [[Ruopsismeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;234&nbsp;km (1&nbsp;083 km suolluin).<ref name="cia-eritrea"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Djibouti]] || {{Nts|125}} km || rowspan=3|[[Tiätuvuárkká:Eritrea in its region.svg|300px]] |- | [[Etiopia]]|| {{Nts|1033}} km |- | [[Sudan]] || {{Nts|682}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Eritrea tullâvaarijn]]}} Eritreast láá 7 [[tullâvääri|tullâväärrid]]. Tain alemus lii [[Nabro (tullâvääri)|Nabro]] (2 218 m), mon majemuš russoom lâi ive [[2011]]. Stuárráámus uási Eritrea tullâvaarijn iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi [[holoseen]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Eritrea|nommâ=Eritrea Volcanoes|almostittem=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program|čujottum=2023-06-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q986}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Eritrea|*]] s7f6fs7v32h1mspatclm3tgzer067gn 0 497 159486 145551 2026-09-26T00:37:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159486 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Espoo | kove = Kaakkoista Espoota 23 kesä 2009.jpg | kove-čielgiittâs = Espoo | vaakun = Espoo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Espoo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 528,03<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 312,33 | eennâm_% = 59,2 | sisčääci = 17,90 | sisčääci_% = 3,4 | merâčääci = 197,80 | merâčääci_% = 37,4 | ässeeloho = 297 519<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 29.2.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 952,0 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2021 | eenikielâ = 31.12.2019<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Eenikielâ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 75,1 | ruotâkielâ = 6,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 18,0 }} '''Espoo''' ({{k-sv|Esbo}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Espoost ääsih 297&nbsp;519 olmožid, já ton vijđodâh lii 528,03&nbsp;km², mast 215,70&nbsp;km² lii čääci. Espoo naaburkieldah láá tavveen [[Vihti]] já [[Nurmijärvi]], nuorttân [[Helsig]] já [[Vantaa]], uárjin [[Kirkkonummi]] já Espoo siste [[Kauniainen]]. ==Historjá== Espoo vuáđudui [[1400-loho|1400-lovvoost]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1972]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Espoo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 670px |barwidth= 600px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|266||137 409}} {{bar pixel|1985|#0099FF|303||156 778}} {{bar pixel|1990|#0099FF|334||172 629}} {{bar pixel|1995|#0099FF|370||191 247}} {{bar pixel|2000|#0099FF|413||213 271}} {{bar pixel|2005|#0099FF|449||231 704}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||247 970}} {{bar pixel|2015|#0099FF|522||269 802}} {{bar pixel|2020|#0099FF|566||292 796}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''[[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]'''* ||align="right"|{{Nts|276634}} |- | 2 || [[Kolmiranta]]* ||align="right"|{{Nts|560}} |- | 3 || [[Kunnarla]] ||align="right"|{{Nts|325}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ===Kielah=== Ive&nbsp;2019 loopâst 217&nbsp;486<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Eenikielâ"/> olmožid sarnuu suomâkielâ eenikiellân já 20&nbsp;033<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Eenikielâ"/> olmožid sarnuu ruotâkielâ eenikiellân. {| class="wikitable sortable" |- style="background:#efefef;" ! Kielâ ! Lohomeeri <small>(31.12.2019)</small> ! Prooseent |- | [[suomâkielâ]] | {{Nts|217486}} | 75,1 % |- | [[ruotâkielâ]] | {{Nts|20033}} | 6,9 % |- | [[ruošâkielâ]] | {{Nts|7409}} | 2,6 % |- | [[eestikielâ]] | {{Nts|5861}} | 2,0 % |- | [[arabiakielâ]] | {{Nts|4335}} | 1,5 % |- | [[eŋgâlâskielâ]] | {{Nts|3347}} | 1,2 % |- | [[kiinakielâ]] | {{Nts|2939}} | 1,0 % |- | [[somalikielâ]] | {{Nts|2874}} | 1,0 % |- | [[albaniakielâ]] | {{Nts|2210}} | 0,8 % |- | [[persiakielâ]] | {{Nts|2098}} | 0,7 % |- | [[kurdikielâ]] | {{Nts|1877}} | 0,6 % |- | [[vietnamkielâ]] | {{Nts|1307}} | 0,5 % |- | [[tagalogkielâ]] | {{Nts|1104}} | 0,4 % |- | [[espanjakielâ]] | {{Nts|1070}} | 0,4 % |- | eres kielah | {{Nts|15781}} | 5,4 % |} ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Espoo|*]] 4l9f2n6zrhf72pfmifqj58n2iqv2e4c 0 498 159487 151651 2026-09-26T00:37:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159487 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Eswatini kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Umbuso weSwatini ''<small>([[swazikielâ]]n)</small>''<br>Kingdom of eSwatini ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Eswatini.svg | vaakun = Coat of arms of Eswatini.svg | nommâ-genetiivist = Eswatini | sajadâh = Location Eswatini AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[absoluutlâš monarkia]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Ngwenyama]]<br>[[Ndlovukati]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Mswati III]]<br>[[Ntfombi]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Cleopas Dlamini]] | uáivikaavpug = [[Mbabane]] (haaldâtlâš)<br>[[Lobamba]] (lahâasâttemlâš) | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 17 364 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[Swazikielâ|swazi-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Swazi lilangeni|lilangeni]] | vaaluut-tubdâldâh = SZL | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde|Stuorrâ-Britanniast]] | jiečânâsvuotâ = [[čohčâmáánu 6.|6.9.]][[1968]] | uánádâs = {{ISO 3166|eswatini}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +268 | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = [[Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Eswatini kunâgâskodde''' ([[swazikielâ]]n: ''Umbuso weSwatini'') ađai '''Eswatini''' ([[swazikielâ]]n: ''eSwatini''), mii ovdil kočodui noomáin '''Swazieennâm''', lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton haaldâtlâš uáivikaavpug lii [[Mbabane]] já lahâasâttemlâš uáivikaavpug lii [[Lobamba]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Eswatini vijđodâh lii 17 364 km², mast 160 km² lii čääci. Vijđoduv mield Eswatini lii maailm 158. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-eswatini">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eswatini/|nommâ=Explore All Countries — Eswatini|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-11-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181231101755/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/wz.html|vyerkkejum=2018-12-31}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Eswatini lii staatâ [[máddáápiälááš Afrik|máddáápiäláá Afrikist]].<ref name="cia-eswatini"/> Ton ránnjástaatah láá [[Mosambik]] já [[Maadâ-Afrik]]. Eswatini lii uccâ staatä. Ton staatârääjih láá ohtsis tuše 546 km.<ref name="cia-eswatini"/> Kuhemus rääji lii rääji [[Maadâ-Afrik]]áin, mii lii 438 km.<ref name="cia-eswatini"/> Uánihumos rääji vist lii 108 km rääji [[Mosambik]]áin.<ref name="cia-eswatini"/> Eswatini lii [[siseennâmstaatâ]], já te tast ij lah merâriddo ollágin. <!-- === Suolluuh === Eswatini stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Eswatini stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Eswatini kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Eswatini vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|[[Emlembe]] lii Eswatini alemus vääri.]]--> Eswatini alemus saje lii [[Emlembe]], mii paijaan 1 862 meetter alodâhân.<ref name="cia-eswatini"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/935101/mlembe.html|nommâ=Mlembe|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2023-03-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == [[Tiätuvuárkká:President Barack Obama and First Lady Michelle Obama greet His Majesty King Mswati III, Kingdom of Swaziland, and Her Royal Highness Queen Inkhosikati La Mbikiza.jpg|pienoiskuva|left|Kooveest čižetpeln uálgispel: [[Barack Obama]], [[Mswati III]], [[Sibonelo Mngometulu]] já [[Michelle Obama]] ive 2014]] Eswatini lii [[Afrik]] majemuš [[absoluutlâš monarkia]]. Ton staatâhovdâ lii [[ngwenyama]], kii lii lamaš ive [[1986]] rääjist [[Mswati III]]. Sust šoodâi Swazieennâm ngwenyama [[cuáŋuimáánu 25.]] peeivi [[1986]] talle ko sun teevdij 18 ihheed.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Mswati-III|nommâ=Mswati III|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-09-25|čujottum=2024-11-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Suu eeči ngwenyama [[Sobhuza II]] jaamij jo ive 1982, mutâ Mswati III lâi talle vala vyeliahasâš.<ref name="britannica"/> Eswatinist iä lah piäláduvah, tastko [[Sobhuza II]] kieldij taid ive 1973. Siämmáá ive sun meid lopâttij staatâ [[vuáđulaahâ|vuáđulaavâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-14095303|nommâ=Eswatini country profile|almostittem=BBC News|äigimuddo=2011-07-09|čujottum=2024-11-10|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === --> == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== Eswatinist lii čižetpiälásâš jotolâh. <!--=== Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Eswatini virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Eswatini|*]] mvc9vdhfgyvnc6hnwe5ay1v9tpas7sp 0 499 159488 151652 2026-09-26T00:37:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159488 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Etiopia demokraatlâš littotäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'የኢትዮጵያ ፈደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ''<br><small>Ityop’iya Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik</small><br>''<small>([[amharakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Ethiopia.svg | vaakun = Emblem of Ethiopia.svg | nommâ-genetiivist = Etiopia | sajadâh = Location Ethiopia AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = parlamentaarlâš littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Etiopia täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Etiopia uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Addis Abeba]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 1 104 300 | sisčääci_% = 0,7 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[amharakielâ]] | vaaluut = [[Etiopia birr|birr]] | vaaluut-tubdâldâh = ETB | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|etiopia}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +251 | internet TLD = .et | motto = | aalmuglaavlâ = [[Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya]]<br>''(ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ)' | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Wedefit Gesgeshi Widd Innat Ittyoppya.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Etiopia demokraatlâš littotäsiväldi''' ađai '''Etiopia''' ({{k-am|ኢትዮጵያ}}, ''ʾĪtyōṗṗyā'', [[afarkielâ]]n: ''Itiyoophiyaa'', [[ge'ezkielâ]]n: ''ኢትዮጵያ''. [[oromokielâ]]n: ''Itoophiyaa'', [[somalikielâ]]n: ''Itoobiya'', [[tigrinjakielâ]]n: ''ኢትዮጵያ'') lii [[siseennâmstaatâ]] [[Afrik čuárvi|Afrik čuárvist]]. Tot lii ohtâ maailm puárásumos enâmijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Ethiopia|nommâ=Ethiopia|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-03-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton uáivikaavpug [[Addis Abeba]] lii suulân kaskoo staatâ. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Etiopia vijđodâh lii 1&nbsp;104&nbsp;300&nbsp;km², mast 7&nbsp;730&nbsp;km² (0,7 %) lii čääci.<ref name="cia-etiopia">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/ | nommâ = Ethiopia | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2025-08-02 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/ | vyerkkejum = 2021-04-21}}</ref> Vijđoduv mield Etiopia lii maailm 28. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-etiopia"/> Tot lii tuše ucánjii stuárráb ko [[Bolivia]], mon vijđodâh lii 1&nbsp;098&nbsp;581&nbsp;km².<ref name="cia-bolivia">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ | nommâ = Bolivia | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2025-08-02 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210927041747/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ | vyerkkejum = 2021-09-27}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Etiopia lii siseennâmriijkâ [[Nuorttâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Eritrea]], nuorttân [[Djibouti]] já [[Somalia]], mäddin [[Kenia]], viestârist [[Maadâ-Sudan]] já taveviestârist [[Sudan]]. Etiopiast staatârääjih láá ohtsis 59&nbsp;251&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Somaliain, mii lii 1&nbsp;640&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 343&nbsp;km rääji Djiboutijn.<ref name="cia-etiopia"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Djibouti]] || {{Nts|342}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Ethiopia in its region.svg|300px]] |- | [[Eritrea]] || {{Nts|1033}} km |- | [[Kenia]]|| {{Nts|867}} km |- | [[Somalia]] || {{Nts|1640}} km |- | [[Maadâ-Sudan]] || {{Nts|1299}} km |- | [[Sudan]] || {{Nts|744}} km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²).<ref name="cia-etiopia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|nommâ=Ethiopia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Dejen_misura_da_cima_W.jpg|thumb|left|[[Ras Dejen]] ({{k-am|ራስ ዳሸን}}) lii Etiopia alemus vääri.]] {{Válduartikkâl|[[Listo Etiopia vaarijn]]}} Etiopia alemus saje lii [[Simien várádah]]ân kullee [[Ras Dejen]] čokke, mii paijaan {{Nts|4533}} m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/329710/ras-dejen.html|nommâ=Ras Dejen|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-06|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii [[Simien aalmuglâšmecci|Simien aalmuglâšmeecist]] Etiopia taveuásist. Etiopia vyeligumos saje vist lii Danakil (-125&nbsp;m), mii lii staatâ tavenuorttâuásist.<ref name="cia-etiopia"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Etiopia staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš littotäsiväldi]]. Ton staatâhovdâ lii [[Etiopia täsivääldi president|täsivääldi president]], kiän virgepaje pištá kuttâ ive, kuittâg enâmustáá kyehti virgepaje maŋaluvâi.<ref name="etiopia-vuáđulaahâ-art69">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.servat.unibe.ch/icl/et00000_.html#A069_|nommâ=Etiopia vuáđulaahâ (art. 69)|almostittee=ICL project|čujottum=2023-01-15|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="etiopia-vuáđulaahâ-art70"/> [[Etiopia parlament]] väljee [[Etiopia täsivääldi president|president]].<ref name="etiopia-vuáđulaahâ-art70">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.servat.unibe.ch/icl/et00000_.html#A070_|nommâ=Etiopia vuáđulaahâ (art. 70)|almostittee=ICL project|čujottum=2023-01-15|kielâ={{en}}}}</ref> <!--=== Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q115}} <!-- === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Etiopia|*]] oicl0juwaqig8ab3x5z2xfur2fqlv3x 0 503 159491 145555 2026-09-26T00:37:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159491 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Evijärvi | kove = Evijärvi kunnantalo 20180802.jpg | kove-čielgiittâs = Evijärvi kieldâtáálu | vaakun = Evijärvi.svg | kárttá_suomâ = Evijärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 390,71<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 354,15 | eennâm_% = 90,6 | sisčääci = 36,56 | sisčääci_% = 9,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 422<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 6,84 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 94,7 | ruotâkielâ = 2,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,3 }} '''Evijärvi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Evijärvist ääsih 2&nbsp;422 olmožid, já ton vijđodâh lii 390,71&nbsp;km², mast 36,56&nbsp;km² lii čääci. Evijärvi naaburkieldah láá [[Kauhava]], [[Kruunupyy]], [[Lappajärvi]], [[Pedersöre]] já [[Veteli]]. ==Historjá== Evijärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Evijärvi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|479||3 423}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||3 431}} {{bar pixel|1990|#0099FF|470||3 356}} {{bar pixel|1995|#0099FF|460||3 287}} {{bar pixel|2000|#0099FF|429||3 067}} {{bar pixel|2005|#0099FF|408||2 916}} {{bar pixel|2010|#0099FF|385||2 755}} {{bar pixel|2015|#0099FF|360||2 576}} {{bar pixel|2020|#0099FF|343||2 430}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Evijärvi markkân. ==Siijdah== Evijärvi, Haapajärvenkylä, Ina (Ena), Jokikylä, Kerttua, Kivijärvenkylä, Latukka, Sydänmaa já Särkikylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] ezxp354vu5ur3gu8dvdqiw31xphyo81 0 508 159492 145560 2026-09-26T00:38:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159492 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Fabrizio Brecciaroli Cropped.jpg|thumb|Fabrizio Brecciaroli ive [[2020]]]] '''Fabrizio Brecciaroli''' (š. [[njuhčâmáánu 29.]] peeivi [[1976]], [[Jesi]], [[Italia]]) lii italialaš diplominsner, kote lii luuhâm [[anarâškielâ]] [[Oulu ollâopâttâh|Oulu ollâopâttuvvâst]]. Sun valmâštui filosofia maisterin [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi [[2022]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://areena.yle.fi/audio/1-62101676 | Nommâ = Fabrizio Brecciaroli lii uđđâ anarâškielâ filosofia maister | Tahhee = Karreet, Anja | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 29.3.2022 | Kielâ = }}</ref> ==Pargo== Brecciaroli parga [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] mediapargen, já lii porgâm uáli jo ennuv [[anarâškielâlâš Wikipedia|anarâškielâlii Wikipedia]] oovdân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/sapmi/3-11597373|nommâ=Anarâškielâ seervi mediapargee čaalij jyehi peeivi anarâškielâlâš Wikipedian – puáttee ohhoost almostuvá olmâ anarâškielâlâš Wikipedia|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2020-10-16|čujottum=2022-04-23|ietf-kielâkoodi=}}</ref> Suu spesialiteet lii meid lamaš anarâškielâlii kirjálii kulttuur huksim. Sun lii jurgâlemsyergi äššitobdee, já sun lii meid toimâm [[italiakielâ]] máttáátteijen [[Zürich]] kuávlust. Brecciaroli lii majemui aaigij jurgâlâm nuorâikirjálâšvuođâ anarâškielân já toimâttâm [[Anarâš-lostâ|Anarâš-loostâ]], [[Loostâš]]-lostii já [[Anarâš aavis]]. Sun lii toimâttâm kuulmâuáság tihtâantologia anarâškielân,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_1_22_issuu/s/15182102|nommâ=Almottasah - Anarâškielâ tihtâantologia|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|almostittem=Loostâš 01/2022|čujottum=2022-04-23|ietf-kielâkoodi=|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220423142626/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_1_22_issuu/s/15182102|vyerkkejum=2022-04-23}}</ref> mii almostui juovlâmáánust 2022, já "[[Kielâ, mii ij kuássin jáámmám]]" -nommâsii nooveelantologia, mii almostui ive 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/07/udda-nooveelantologia-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Uđđâ nooveelantologia lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-12-07|čujottum=2024-11-03}}</ref> ==Jurgâlusah== ===Kirjálâšvuotâ=== * [[Jeff Kinney]]: ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Stuorrâviljâ almaaštâl]]'' (almostui njuhčâmáánust 2022)<ref name="issuu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_1_22_issuu | Nommâ = Sponsoristem juátkoo ive 2022 | Tahhee = Brecciaroli, Fabrizio | Almostittem = Loostâš 01/2022 | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Anarâškielâ servi | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220329153425/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_1_22_issuu | Vyerkkejum = 2022-03-29 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 29.3.2022 | Kielâ = }}</ref> * Jeff Kinney: ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Jo rijttáá]]'' (almostui čohčâmáánust 2022) * Jeff Kinney: ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Hyenes luho keesi]]'' (almostui juovlâmáánust 2023)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/19/jeff-kinney-sarjikoveroomaan-cuovauaivi-peivikirje-hyenes-luho-keesi-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Jeff Kinney särjikoveroomaan Čuovâuáivi peivikirje – Hyenes luho keesi lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-12-19|čujottum=2023-12-22}}</ref> * Jeff Kinney: ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Korrâ tuotâvuotâ]]'' (almostui porgemáánust 2025)<ref name="aavis29082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/29/jeff-kinney-sarjikoveroomaan-cuovauaivi-peivikirje-korra-tuotavuota-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Jeff Kinney särjikove­roomaan Čuovâuáivi peivikirje – Korrâ tuotâvuotâ lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2025-08-29|čujottum=2025-08-29}}</ref> ===Oppâkirjeh=== * Lehtinen, Ismo et al.: [[Ele tiervân 8]], tiervâsvuotâtiäđu oppâkirje káávcádluokkaláid * Heikkilä, Hanna et al.: [[Ele tiervân 9]], tiervâsvuotâtiäđu oppâkirje oovcádluokkaláid ==Kirjeh== * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] – [[Anarâškielâ tihtâantologia]] (toim.) * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – [[Anarâškielâ nooveelantologia]] (toim.) ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Fabrizio Brecciaroli|*]] erxx0f6dz1segax7fmttnp0plcmfa2z 0 527 159498 153098 2026-09-26T00:38:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159498 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Frank Capra.jpg|thumb|Frank Capra 1930-lovvoost]] '''Francesco Rosario ”Frank” Capra''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|18|5|1897|[[Bisacquino]]|[[Sisilia]], [[Italia]]|3|9|1991|[[La Quinta]]|[[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]}}) lâi italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee. == Eellim == Frank Capra šoodâi vyesimáánust 1897 [[Bisacquino]]st, [[Sisilia]]st, [[Italia]]st. Sun lâi ohtâ [[katolilâšvuotâ|katolilâš]] perruu čiččâm päärnist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.catholiceducation.org/articles/arts/al0154.html|nommâ=The Catholic Vision of Frank Capra|tahhee=De Las Carreras, Maria Elena|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-12-25|almostittee=Catholic Education Resource Center|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20111225094148/http://www.catholiceducation.org/articles/arts/al0154.html|vyerkkejum=2011-12-25}}</ref> Ive 1903 Capra peerâ vuolgij [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]] tamppáin já läddejii [[New York]]ân. Tobbeen mätki jotkui junáin [[Kalifornia]]n, kost Capra stuorrâviljâ jo aasâi. Kaliforniast Capra algâttij škoovlâ čohčuv 1903 já jođeškuođij [[Los Angeles]]' Manual Arts High School ive 1909. Capra peerâ irâttij finniđ suu joskâđ škoovlâ já sirduđ pargoelimân, mutâ Capra ij halijdâm, tastko škovlim lâi tehálâš uási [[ovtâstumstaatâlâš niävdus]].<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0001008/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm|nommâ=Frank Capra - Biography|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ko sun valmâštui Manual Arts High Schoolist, sun joođhij California Institute of Technologyn luuhâđ kemiatekniik, já valmâštui tobbeen ive 1918. Sun máttááttij [[Vuossâmuš maailmsuáti|vuosmuu maailmsuáđi]] majemuu ive matematiik [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[suátiviehâ|suátivievâst]].<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frank-Capra|nommâ=Frank Capra|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Karrieer == [[Tiätuvuárkká:Frank Capra.JPG|thumb|left|Frank Capra čuoppâmin suátivievâ elleekove nube maailmsuáđi ääigi.]] Veikkâ Caprast ij lamaš ollágin hárjánem elleekovesuárgán, sun finnij [[San Fransisco|sanfransiscolâš]] teatter čaittâleijee pálkkááttiđ suu stivriđ uánihisfiilmâ ive 1922. Tast maŋa Capra vaaldij pargo San Fransisco elleekovestudiost já máttááškuođij elleekoverähtim porgâmáin vistig čyeppen, kamera-assistentin, čällen já išestivrejeijen. Capra tuuđâi komediačällee paargon já forgâ sun šoodâi-uv komedian spesiaališuvvee stivrejeijen. Ko sun lâi porgâm Mack Sennettáin, te Capra sirdui Columbia Picturesân, kost sust tuođâi šoodâi elleekoverähtee, kii maatij rähtiđ taggaar draama já komedia, moid táváliih keččeeh puovtij tuođâi lijkkuđ. Sust šoodâi täsni uccâ studio stivrejeijei kooskâst. Keččei mielâst suu elleekoveh lijjii teháliih, já toh lijjii šievmielâ fiilmah, maid tuođâi tarbâšij [[1930-lovo lama|Stuorrâ lama]] viärráámui peeivij ääigi. Capra šoodâi-uv ohtân 1930-lovo pivnohumosijn elleekoverähtein.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/frank_capra|nommâ=Frank Capra|almostittem=www.rottentomatoes.com|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Capra finnij kyehti pyeremuu elleekove Oscar já kulmâ pyeremuu stivrejeijee Oscar elleekuuvijn ''[[It Happened One Night]]'' (1934), ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' (1936) já ''[[You Can't Take It With You]]'' (1938).<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wesleyan.edu/cinema/collections/capra.html|nommâ=The Frank Capra Collection|almostittem=www.wesleyan.edu|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun lii stivrim meid ''[[It's a Wonderful Life]]'', mii almostui ive 1946, mutâ mast šoodâi klassikko eskin ive 1973, ko tahheevuoigâdvuođah Ovtâstum staatâin nuhhii já kanavah čäitiškuottii tom jyehi juovlâi ääigi.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2014/12/17/ihmeellinen-elama|nommâ=Ihmeellinen on elämä|almostittem=yle.fi|äigimuddo=2014-12-17|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref><ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paivanlehti.fi/taas-kaivetaan-nenaliinat-esiin-ihmeellinen-on-elama-on-joulupaivan-klassikko/|nommâ=Taas kaivetaan nenäliinat esiin – ”Ihmeellinen on elämä” on joulupäivän klassikko|almostittem=www.paivanlehti.fi|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Fiktiivlij elleekuuvij lasseen sun lii stivrim [[Nubbe maailmsuáti|nube maailmsuáđi]] ääigi dokumentijd, maid Ovtâstum staatâi haldâttâs tiilái sust já moi ulmen lâi lasettiđ ovtâstumstaatâlij torjuu suátitoimáid. Sun raahtij ovdâmerkkân ohtsis čiččâm uássid ''Why We Fight'' dokumentrááiđu. Tain dokumentijn tuše kyehti, pyeremuu dokument Oscar vyeittee ''[[Prelude to War]]'' (1942) sehe ''[[Battle of Russia]]'' (1943; stivrim oovtâst [[Anatole Litvak]]áin), puovtij keččâđ elleekoveteatterijn suáđi ääigi.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frank-Capra/The-1940s|nommâ=Frank Capra – The 1940s|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{Clear}} == Filmografia == {{Kovemontaaš | photo1a = It-happened-one-night-poster.jpg | photo1b = Mr. Smith Goes to Washington (1939 poster).jpg | photo2a = Poster - Meet John Doe 01.jpg | photo2b = It's a Wonderful Life (1946 poster).jpeg | size = 250 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray | text = ''[[It Happened One Night]]'', ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'', ''[[Meet John Doe]]'' já ''[[It's a Wonderful Life]]'' postereh. | text_background = | foot_montage = }} [[Tiätuvuárkká:Capra-signed 1930s.jpg|thumb|Frank Capra 1930-lovvoost]] === Elleekoveh === {{Palsta álgá}} * ''[[The Strong Man]]'' <small>(1926)</small> * ''[[For the Love of Mike]]'' <small>(1927)</small> * ''[[Long Pants]]'' <small>(1927)</small> * ''[[The Power of the Press]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Say It with Sables]]'' <small>(1928)</small> * ''[[So This Is Love]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Submarine]]'' <small>(1928)</small> * ''[[The Power of the Press]]'' <small>(1928)</small> * ''[[That Certain Thing]]'' <small>(1928)</small> * ''[[The Matinee Idol]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Flight]]'' <small>(1929)</small> * ''[[The Donovan Affair]]'' <small>(1929)</small> * ''[[The Younger Generation]]'' <small>(1929)</small> * ''[[Rain or Shine]]'' <small>(1930)</small> * ''[[Ladies of Leisure]]'' <small>(1930)</small> * ''[[Dirigible]]'' <small>(1931)</small> * ''[[The Miracle Woman]]'' <small>(1931)</small> * ''[[Platinum Blonde]]'' <small>(1931)</small> * ''[[Forbidden (elleekove)|Forbidden]]'' <small>(1932)</small> {{Palsta lonottem}} * ''[[American Madness]]'' <small>(1932)</small> * ''[[The Bitter Tea of General Yen (ive 1933 elleekove)|The Bitter Tea of General Yen]]'' <small>(1932)</small> * ''[[Lady for a Day]]'' <small>(1933)</small> * ''[[It Happened One Night]]'' <small>(1934)</small> * ''[[Broadway Bill]]'' <small>(1934)</small> * ''[[Opera Hat]]'' <small>(1935)</small> * ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' <small>(1936)</small> * ''[[Lost Horizon]]'' <small>(1937)</small> * ''[[You Can't Take It with You]]'' <small>(1938)</small> * ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'' <small>(1939)</small> * ''[[Meet John Doe]]'' <small>(1941)</small> * ''[[Arsenic and Old Lace]]'' <small>(1944)</small> * ''[[It's a Wonderful Life]]'' <small>(1946)</small> * ''[[State of the Union]]'' <small>(1948)</small> * ''[[Riding High]]'' <small>(1950)</small> * ''[[Here Comes the Groom]]'' <small>(1951)</small> * ''[[A Hole in the Head]]'' <small>(1959)</small> * ''[[Pocketful of Miracles]]'' <small>(1961)</small> {{Palsta nohá}} === Dokumentelleekoveh === * ''[[Prelude to War]]'' <small>(1942)</small> * ''[[The Battle of Russia]]'' <small>(1943)</small> * ''[[The Nazis Strike]]'' <small>(1943)</small> * ''[[The Battle of Britain]]'' <small>(1943)</small> * ''[[Divide and Conquer]]'' <small>(1943)</small> * ''[[Tunisian Victory]]'' <small>(1944)</small> * ''[[The Battle of China]]'' <small>(1944)</small> * ''[[War Comes to America]]'' <small>(1945)</small> * ''[[Know Your Enemy - Japan]]'' <small>(1945)</small> * ''[[Here Is Germany]]'' <small>(1945)</small> == Palhâšumeh já iävtukkâsvuođah== === Oscar-palhâšumeh já -iävtukkâsvuođah === {| class="wikitable" |- ! style="width:40px;"|Ive ! style="width:300px;"|Elleekove ! style="width:300px;"|Palhâšume ! style="width:300px;"|Vyeittee |- | rowspan=2|1933 | rowspan=2|''[[Lady for a Day]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Winfield Sheehan]]&nbsp;– ''[[Cavalcade (1933 elleekove)|Cavalcade]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[Frank Lloyd]]&nbsp;– ''[[Cavalcade (1933 elleekove)|Cavalcade]]'' |- | rowspan=2|1934 | rowspan=2|''[[It Happened One Night]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | {{Tick}} [[Harry Cohn]]áin |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | rowspan=2|1936 | rowspan=2|''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Hunt Stromberg]]&nbsp;– ''[[The Great Ziegfeld]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | 1937 | ''[[Lost Horizon (1937 elleekove)|Lost Horizon]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Henry Blanke]]&nbsp;– ''[[The Life of Emile Zola]]'' |- | rowspan=2|1938 | rowspan=2|''[[You Can't Take It with You (film)|You Can't Take It with You]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | {{Tick}} |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | rowspan=2|1939 | rowspan=2|''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[David O. Selznick]] – ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[Victor Fleming]]&nbsp;– ''[[Gone with the Wind (elleekove)|Gone with the Wind]]'' |- | 1943 | ''[[Prelude to War]]'' | [[Pyeremuu dokumentelleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus dokumentelleekove]] | {{Tick}} |- | 1944 | ''[[The Battle of Russia]]'' | [[Pyeremuu dokumentelleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus dokumentelleekove]] | ''[[Desert Victory]]'' |- | rowspan=2|1946 | rowspan=2|''[[It's a Wonderful Life]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Samuel Goldwyn]]&nbsp;– ''[[The Best Years of Our Lives]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[William Wyler]]&nbsp;– ''[[The Best Years of Our Lives]]'' |} ;American Film Institute * [[AFI Life Achievement Award|Life Achievement Award]] (1982) ;Directors Guild of America * Pyeremuu stivrim iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[A Hole in the Head]]'' (1959) * Life Achievement Award (1959) * Pyeremuu stivrim iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[Pocketful of Miracles]]'' (1961) ;Golden Globe -palhâšume * [[Pyeremuu stivrim Golden Globe -palhâšume|Pyeremuu stivrim]] palhâšume elleekooveest ''[[It's a Wonderful Life]]'' (1946) ;Venecia filmâfestivaal * Pyeremuu olgoeennâmlâš elleekove [[Coppa Mussolini]] iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[It Happened One Night]]'' (1934) * Pyeremuu olgoeennâmlâš elleekove Coppa Mussolini iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' (1936) * [[Kolleleijoon]] (1982) == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0001008}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Capra, Frank}} [[Luokka:Ive 1897 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1991 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih stivrejeijeeh]] eje0exm3pezxaxh601d44lvpv0z32hg 0 548 159507 151665 2026-09-26T00:42:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159507 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Guatemala täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Guatemala ''<small>([[espanjakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Guatemala.svg | vaakun = Coat of arms of Guatemala.svg | nommâ-genetiivist = Guatemala | sajadâh = Guatemala (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Guatemala täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Guatemala (kaavpug)|Guatemala]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 108 889 | sisčääci_% = 0,4 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 17 263 239 | ässeesaahâdvuotâ = 129 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]] | vaaluut = Guatemala quetzal | vaaluut-tubdâldâh = GTQ | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−6 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Espanja]]st | jiečânâsvuotâ = 15. čohčâmáánu 1821 | uánádâs = GT | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +502 | internet TLD = .gt | motto = "Libre Crezca Fecundo" | aalmuglaavlâ = [[Guatemala Feliz]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Guatemala''' ađai '''Guatemala täsiväldi''' ({{k-es|República de Guatemala}}) lii [[staatâ]] [[Kuovdâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii siämmáánommâsâš kaavpug [[Guatemala (kaavpug)|Guatemala]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Guatemala map smn.svg|thumb|left|Guatemala kárttá anarâškielân]] Guatemala vijđodâh lii 108 889 km², mast 1 730 km² lii čääci.<ref name="cia-guatemala">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/|nommâ=Guatemala|almostittem=The World Factbook|čujottum=20.12.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210416041152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/|vyerkkejum=2021-04-16}}</ref> Vijđoduv mield Guatemala lii maailm 107. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-guatemala"/> === Sajadâh já rääjih === Guatemala lii [[staatâ]] [[Kuovdâ-Amerik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen já viestârist [[Meksiko]], tavenuorttân [[Belize]], nuorttân [[Honduras]] já maadânuorttân [[El Salvador]]. Guatemalast staatârääjih láá ohtsis 1 667 km.<ref name="cia-guatemala"/> Kuhemus rääji lii rääji Meksikoin, mii lii 958 km.<ref name="cia-guatemala"/> Uánihumos rääji vist lii 199 km rääji El Salvadoráin.<ref name="cia-guatemala"/> Guatemala máddáábeln lii [[Kuálhismeerâ]] já nuorttiibeln lii [[Karibiameerâ]]. Merâriddo lii ohtsis suulân 400 km.<ref name="cia-guatemala"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Belize]] || 266 km || rowspan=8|[[Tiätuvuárkká:Guatemala in its region.svg|250px]] |- | [[El Salvador]] || 199 km |- | [[Honduras]]|| 244 km |- | [[Meksiko]] || 958 km |} <!--X rájášuvá G[+sg.ill]. (F km suolluin) === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Guatemala tullâvaarijn]]}} Guatemalast láá maaŋgah [[tullâvääri]]h. Tain alemus lii [[Acatenango]] (3 976 m). Stuárráámus uási Guatemala tullâvaarijn iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi holoseenist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Guatemala|nommâ=Guatemala Volcanoes|almostittem=Global Volcanism Program|almostittee=Smithsonian Institution|čujottum=2023-06-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Tajumulco_Volcano.JPG|thumb|left|[[Tajumulco]] lii Guatemala alemus vääri.]] Guatemala alemus saje lii [[Tajumulco]], mii lii 4 203 meettersâš [[stratotullâvääri]] staatâ viestâroosijn. Ton vyeligumos saje vist lii Karibiameerâ riddo (0 m). <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Guatemala staatâhäämi lii [[täsiväldi]]. Ton staatâhovdâ lii {{#statements:P1906}}. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. === Kuávlulâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Guatemala departementeh]]}} Guatemala lii juohhum 22 [[departement]]ân<ref>[https://web.archive.org/web/20090416003407/http://www.inforpressca.com/municipal/mapas_web/guatemala.php Departamentos de Guatemala] Čujottum 13.10.2021 <small>(espanjakielân)</small></ref> (''departamentos''), moh láá juohhum 340 kieldân<ref>[https://www.guatemala.com/noticias/sociedad/petatan-ya-es-el-municipio-numero-340-de-guatemala.html Petatán ya es el municipio número 340 de Guatemala] Čujottum 13.10.2021 <small>(espanjakielân)</small></ref> (''municipios''). [[Guatemala departementeh|Departementeh]] láá: {| | [[Tiätuvuárkká:GuatemalaProvs.PNG|thumb|left|Guatemala departementeh]] | * 1. [[Alta Verapaz]] * 2. [[Baja Verapaz]] * 3. [[Chimaltenango (departement)|Chimaltenango]] * 4. [[Chiquimula (departement)]] * 5. [[Petén]] * 6. [[El Progreso (departement)|El Progreso]] * 7. [[Quiché (departement)|El Quiché]] * 8. [[Escuintla (departement)|Escuintla]] * 9. [[Guatemala (departement)|Guatemala]] * 10. [[Huehuetenango (departement)|Huehuetenango]] * 11. [[Izabal (departement)|Izabal]] | * 12. [[Jalapa (departement)|Jalapa]] * 13. [[Jutiapa (departement)|Jutiapa]] * 14. [[Quetzaltenango (departement)|Quetzaltenango]] * 15. [[Retalhuleu (departement)|Retalhuleu]] * 16. [[Sacatepéquez]] * 17. [[San Marcos (departement)|San Marcos]] * 18. [[Santa Rosa (departement), Guatemala|Santa Rosa]] * 19. [[Sololá (departement)|Sololá]] * 20. [[Suchitepéquez (departement)|Suchitepéquez]] * 21. [[Totonicapán (departement)|Totonicapán]] * 22. [[Zacapa (departement)|Zacapa]] |} <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho ===--> === Kielah === [[Guatemala vuáđulaahâ|Guatemala vuáđulaavâ]] 143 § mield já Guatemala ive 1993 aalmuglâškielâlaavâ 1 § mield staatâ virgálâš kielâ lii [[espanjakielâ]].<ref name="g-vl">[https://es.wikisource.org/wiki/Constituci%C3%B3n_de_Guatemala Guatemala vuáđulaahâ]. Wikisource. Čujottum 17.10.2021 <small>(espanjakielân)</small></ref><ref name="kielâlaahâ-1993">[https://web.archive.org/web/20211017204257/https://adsdatabase.ohchr.org/IssueLibrary/GUATEMALA_Ley%20de%20Idiomas%20Nacionales.pdf Guatemala aalmuglâškielâlaahâ ]. OHCHR. Čujottum 17.10.2021 <small>(espanjakielân)</small></ref> Tom sárnuh suulân 93 % guatemalalijn juo-uv ennikiellân teikkâ nubben kiellân. Espanjakielâ lasseen Guatemalast láá 23 aalmuglâškiellâd ({{k-es|idiomas nacionales}}). Täin 23 kielâst 21 kuleh [[mayakielah|mayakieláid]]. Mayakielâi lasseen aalmugâškieláid kuleh [[xinkakielâ]] já [[garifunakielâ]], moh iä lah mayakielah.<ref name="kielâlaahâ-1993"/> <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh Guatemalast láá sijđoost 84 (pittá 15. Läättinlâš Amerik enâmeh láá ovdáneijee-enâmeh) oppâkirjeest ''[https://www.samediggi.fi/tuote/skoovla-eennamtiatu-amerik/ ŠE Amerik]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Amerik staatah}} [[Luokka:Guatemala|*]] bkp1q9snbgtztnfpxljbrdi1h1i2zh8 0 550 159508 151667 2026-09-26T00:42:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159508 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Guinea-Bissau täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Repùblica da Guiné-Bissau ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Guinea-Bissau.svg | vaakun = Emblem of Guinea-Bissau.svg | nommâ-genetiivist = Guinea-Bissau | sajadâh = Location Guinea Bissau AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Guinea-Bissau täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Guinea-Bissau täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Bissau]] | eres-kaavpugeh = [[Bafatá]], [[Gabú]], [[Bissorã]], [[Bolama]], [[Cacheu]] | vijđodâh = 36 125 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|guinea-bissau}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = J5 | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +245 | internet TLD = .gw | motto = "Unidade, Luta, Progresso" | aalmuglaavlâ = [[Esta é a Nossa Pátria Bem Amada]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Guinea-Bissau''' ({{k-pt|Guiné-Bissau}}) lii uccâ staatâ [[Atlant väldimeerâ]] riddoost [[Viestâr-Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Bissau]].<ref name="cia-guinea-bissau"/> == Historjá == Guinea-Bissau lâi [[Portugal]] sirdoeennâm. Tot šoodâi jiečânâssân [[čohčâmáánu 24.]] peeivi [[1973]], mut jiečânâsvuotâ tuhhiittui virgálávt esken [[čohčâmáánu 10.]] peeivi [[1974]]. == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Guinea-Bissau Topography.png|thumb|left|Guinea-Bissau topografiakárttá]] Guinea-Bissau vijđodâh lii 36&nbsp;125 km², mast 8&nbsp;005 km² ađai 12&nbsp;% lii čääci.<ref name="cia-guinea-bissau"/> Vijđoduvâs peeleest Guinea-Bissau lii maailm 137.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-guinea-bissau">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|nommâ=Guinea-Bissau|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-17|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Guinea-Bissau lii jiečânâs staatâ [[Viestâr-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Senegal]] já maadânuorttân [[Guinea]].<ref name="cia-guinea-bissau"/> Guinea-Bissaust staatârääjih láá ohtsis 762&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Guineain, mii lii 421&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 341&nbsp;km rääji Senegaláin. Guinea-Bissau rájášuvá viestârist [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 350&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Senegal]] || 341&nbsp;km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Guinea-Bissau in its region.svg|350px]] |- | [[Guinea]] || 421&nbsp;km |} <!-- === Suolluuh === Guinea-Bissau stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === <!--D lii Guinea-Bissau stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Guinea-Bissau kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). --> Tehálumoseh juuvah láá [[Cacheu (juuhâ)|Cacheu]], [[Mansoa (juuhâ)|Mansoa]], [[Geba]] já [[Corubal]]. <!-- === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Guinea-Bissau alemus vääri.]] Guinea-Bissau alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). --> === Šoŋŋâdâh === Guinea-Bissaust lii trooppisâš šoŋŋâdâh. Ive koskâliegâsvuotâ lii suulân 27&nbsp;°C. Riddokuávluin arva 1 500–3 000&nbsp;mm ivveest. {{clear|left}} <!-- === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == <!--Guinea-Bissau staatâhäämi lii Z. Guinea-Bissau staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Guinea-Bissau kuávluh]]}} Guinea-Bissau lii juohhum oovce uásán: käävci kuávlun (''regiões'') já oovtâ autonomisii sektorân (''sector autónomo''). Ton lasseen kuávluh juáhhojeh 37 uásikuávlun, moh kočoduvvojeh sektorin. Sektoreh láá juohhum nk. sektioid (''secções''). Sektioh láá juohhum aassum soojijd, moh láá kaavpugeh, čuákkipääihih, siijdah jna. [[Tiätuvuárkká:Guinea Bissau regions named.png|left|310px]] {| class="wikitable sortable" |- ! ISO-kuávlukoodi ! Kuávlu nommâ ! Vijđodâh <small>(km²)</small> ! Ässeeloho <small>(2009) ! Uáivikaavpug |- | <code>GW-BS</code> | [[Bissau autonomisâš sektor]] | <span style="display:none">”9”</span>77,5 | 384&nbsp;960 | [[Bissau]] |- | <code>GW-BA</code> | [[Bafatá kuávlu]] | <span style="display:none">”2”</span>5&nbsp;981,1 | 225&nbsp;516 | [[Bafatá]] |- | <code>GW-BM</code> | [[Biombo kuávlu]] | <span style="display:none">”8”</span>838,8 | 94&nbsp;869 | [[Quinhamel]] |- | <code>GW-BL</code> | [[Bolama kuávlu]] / Bijagós | <span style="display:none">”7”</span>2&nbsp;624,4 | 33&nbsp;929 | [[Bolama]] |- | <code>GW-CA</code> | [[Cacheu kuávlu]] | <span style="display:none">”4”</span>5&nbsp;174,9 | 199&nbsp;674 | [[Cacheu]] |- | <code>GW-GA</code> | [[Gabú kuávlu]] | <span style="display:none">”1”</span>9&nbsp;150,0 | 214&nbsp;520 | [[Gabú]] |- | <code>GW-OI</code> | [[Oio kuávlu]] | <span style="display:none">”3”</span>5&nbsp;403,4 | 226&nbsp;263 | [[Farim]] |- | <code>GW-QU</code> | [[Quinara kuávlu]] | <span style="display:none">”6”</span>3&nbsp;138,4 | 65&nbsp;946 | [[Buba]] |- | <code>GW-TO</code> | [[Tombali kuávlu]] | <span style="display:none">”5”</span>3&nbsp;736,5 | 102&nbsp;482 | [[Catió]] |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == [[Tiätuvuárkká:Gabumainstreet.jpg|thumb|300px|Gabú, Guinea-Bissau nubben stuárráámus kaavpug]] Guinea-Bissau viehâdâh juáhhoo suulân čyeđe hiäimun, moh láá 99&nbsp;% viehâduvâst. Stuárráámus uási viehâduvâst láá eennâmviljâleijeeh. <!--=== Ässeeloho ===--> === Kielah === [[Portugalkielâ]] lii-uv virgálâš já haaldâtlâš kielâ, mii kiävttoo meid škoovlâst vyeliluokai maŋa. Kuittâg tuše häärvih sárnuh tom njyebžilávt já enâmustáá sarnum kielâ lii portugalkielâ kreoli. Nubbe almolâš kielâ lii [[fulanikielâ]]. === Kaavpugeh === {| class="wikitable" |- !rowspan="2" | Saje !! rowspan="2" | Kaavpug !! colspan="2" | Ässeeloho |- !2015 (árvu) !! Kuávlu |- |align=right | 1 || [[Bissau]] || align=right | 492 004 || [[Bissau kuávlu|Bissau]] |- |align=right | 2 || [[Gabú]] || align=right | 48 670 || [[Gabú kuávlu|Gabú]] |- |align=right | 3 || [[Bafatá]] || align=right | 37 985 || [[Bafatá kuávlu|Bafatá]] |- |align=right | 4 || [[Bissorã]] || align=right | 29 468 || [[Oio kuávlu|Oio]] |- |align=right | 5 || [[Bolama]] || align="right" | 16 216 || [[Bolama kuávlu|Bolama]] |- |align=right | 6 || [[Cacheu]] || align=right | 14 320 || [[Cacheu kuávlu|Cacheu]] |- |align=right | 7 || [[Bubaque]] || align=right | 12 922 || [[Bolama kuávlu|Bolama]] |- |align=right | 8 || [[Catió]]|| align=right | 11 498 || [[Tombali kuávlu|Tombali]] |- |align=right | 9 || [[Mansôa]] || align=right | 9 198 || [[Oio kuávlun|Oio]] |- |align=right | 10 || [[Buba]] || align=right | 8 993 || [[Quinara kuávlu|Quinara]] |} <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Guinea-Bissau|*]] 91e3k40hbxsfzwprjcc1gu4pfld93f7 0 556 159513 158176 2026-09-26T00:48:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159513 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hailuoto | kove = Hailuodon kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Hailuoto kirkko | vaakun = Hailuoto.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hailuoto sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 082,70<ref>[https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf www.maanmittauslaitos.fi] Čujottum 21.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | eennâm = 201,47 | eennâm_% = 18,6 | sisčääci = 1,68 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 879,55 | merâčääci_% = 81,2 | ässeeloho = 959<ref name="Tilastokeskus - Ässeeloho">[https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ Tilastokeskus - Ässeeloho] Čujottum 21.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 4,66 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>[https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ Tilastokeskus - Eenikielâ] Čujottum 21.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | suomâkielâ = 98,5 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,5 }} '''Hailuoto''' ({{k-sv|Karlö}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Hailuotost ääsih 959 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;082,70&nbsp;km², mast 881,23&nbsp;km² lii čääci. Hailuoto naaburkieldah láá [[Lumijoki]], [[Oulu]] já [[Siikajoki]]. Hailuoto lii [[Merâpottâ|Merâpoođâ]] stuárráámus suálui. Tot lii Tave-Pohjanmaa eennâmkode áinoo suáluikieldâ.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vayla.fi/hailuoto|nommâ=Hailuoto - Väylävirasto|almostittem=Väylävirasto|čujottum=2025-08-08|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> ==Ohtâvuotâ nanamân== Hailuoton jotá [[maađij&nbsp;816]], mii álgá [[Kempele|Kempelest]] já nohá [[Marjaniemi|Marjaniemin]] Hailuoto uárjikeejist. Nannaam já suolluu kooskâst ij kuittâg lah pisovâš maađij, peic suollui piäsá autotamppáin.<ref name=":0" /> Mätki lii 6&nbsp;894&nbsp;m. Tot lii nuuvtá já pištá suulân 25 minuttid.<ref name=":0" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hailuoto.fi/saapuminen/lautta/|nommâ=Lautta|almostittem=Hailuoto|almostittee=|čujottum=2025-8-9|ietf-kielâkoodi=fi-FI|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260128104604/https://hailuoto.fi/saapuminen/lautta/|vyerkkejum=2026-01-28}}</ref> Tälviv suollui jotá meid jieŋâkiäinu, jis jieŋâ lii tuárvi assaa.<ref name=":0" /> Taampah láá kyehti: 53,5&nbsp;m kukkosâš [[Meriluoto]] (rahtum&nbsp;1988) já 63,2&nbsp;m kukkosâš [[Merisilta]] (rahtum&nbsp;1996).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finferries.fi/lauttaliikenne/lauttapaikat-ja-aikataulut/hailuoto.html|nommâ=Hailuoto|almostittem=Finferries|čujottum=2025-08-08|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250805101000/https://www.finferries.fi/lauttaliikenne/lauttapaikat-ja-aikataulut/hailuoto.html|vyerkkejum=2025-08-05}}</ref> Hailuoton lii huksejuumin pisovâš maađij, mii puátá autotaampâi sajan. Haahâ máksá áárvu mield 121 miljovn eurod, mutâ iivij mield tot leš häälbib ko autotaampah. Huksim aalgij vyesimáánust&nbsp;2024, já ulmen lii, ete jotolâh maađij mield vuálgá joton ive&nbsp;2026 loopâst.<ref name=":0" /> Uđđâ ohtâvuođâ kukkodâh lii suulân 8,4&nbsp;km. Maađij jotá iänááš viemârdâs alne, mon lasseen huksejuvvojeh [[Huikku]] šalde (767&nbsp;m) já [[Riuttu]] šalde (737&nbsp;m). Haavâ ulmen lii pyerediđ Hailuoto juksâmvuođâ já iäláttâstooimâ.<ref name=":0" /> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hailuoto ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|429||897}} {{bar pixel|1985|#0099FF|434||907}} {{bar pixel|1990|#0099FF|447||934}} {{bar pixel|1995|#0099FF|457||955}} {{bar pixel|2000|#0099FF|462||966}} {{bar pixel|2005|#0099FF|461||964}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||1&nbsp;004}} {{bar pixel|2015|#0099FF|475||993}} {{bar pixel|2020|#0099FF|456||952}} |caption = Käldee: Tilastokeskus.<ref name="Tilastokeskus - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Hailuoto markkân. ==Siijdah== Järventakusta, Hailuoto markkân, Koivukylä, Marjaniemi, Ojakylä, Pöllä, Ulkokarvo já&nbsp;Vaski. ==Liŋkkâ== * [https://www.hailuoto.fi/ Hailuoto kieldâ päikkisiijđoh] <small>(suomâkielân)</small> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Tave-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hailuoto|*]] tew1c9fd735di9l0oin2r2ciz9okeep 0 557 159514 151669 2026-09-26T00:48:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159514 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Haiti täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Repiblik d Ayiti ''<small>([[haitikielâ]]n)</small>''<br>République d’Haïti ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Haiti.svg | vaakun = Coat of arms of Haiti.svg | nommâ-genetiivist = Haiti | sajadâh = Haiti (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Häiti täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Häiti täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Port-au-Prince]] | eres-kaavpugeh = [[Carrefour, Haiti|Carrefour]], <br>[[Cap-Haïtien|Cap Haïtien]], <br>[[Gonaïves]], <br>[[Les Cayes]] | vijđodâh = 27 750 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 11 123 178 | ässeesaahâdvuotâ = 382 | aalmugstuárrum = 1,4 | aalmugstuárrum_ihe = 2016 | virgáliih-kielah = [[haitikielâ]], [[ranskakielâ]] | vaaluut = Haiti gourde | vaaluut-tubdâldâh = HTG | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−5 | kesiäigi = UTC−4 | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ranska|Ranskaast]] | jiečânâsvuotâ = 1. uđđâivemáánu 1804 | uánádâs = HT | fiävruin = RH | kirdemmašinijn = HH | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +509 | internet TLD = .ht | motto = "Liberté, égalité, fraternité"<br> "L'union fait la force" | aalmuglaavlâ = [[La Dessalinienne]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Haiti National Anthem.ogg | luuhâmmáttu = 52,9 | oovdiš-staatah = }} '''Haiti''' lii [[Karibia]] [[staatâ]], moos kulá kuálmádâs [[Hispaniola]]-nommâsii suollust. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Port-au-Prince]], mii lii staatâ viestârriddoost. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Haiti vijđodâh lii 27&nbsp;750&nbsp;km², mast 190&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Haiti lii maailm 147. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-haiti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/|nommâ=Haiti|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-20|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210209014627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/|vyerkkejum=2021-02-09}}</ref> Eennâm vijđoduvâst 80 % lii várádâh.<ref name=šeamerik">{{Kirjekäldee|Tahhee=Leinonen, Matti et al.|Nommâ=ŠE Amerik|Ihe=2013|Sijđo=82|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> Vuáláduvâin láá [[vyevdi]]h já [[saavaan|savaneh]].<ref name=šeamerik"/> === Sajadâh já rääjih === [[Tiätuvuárkká:Haiti in its region.svg|thumb|left|Haiti sajadâh Karibiast]] Haiti lii jiečânâs [[suáluistaatâ]] Hispaniola-nommâsii suolluu viestâruásist. Ton áinoo ránnjástaatâ lii nuorttân [[Dominikaanisâš täsiväldi]], moos kulá suolluu koskâ- já nuorttâuási. Rääji Dominikaanisijn täsivaldijn lii 376&nbsp;km kukkosâš.<ref name="cia-haiti"/> Haiti rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n tavveen sehe [[Karibiameerâ]]n viestârist já mäddin. Merâriddo lii ohtsis 1&nbsp;771&nbsp;km<!--(1F km suolluin)-->.<ref name="cia-haiti"/> <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). --> === Šoŋŋâdâh === Šoŋŋâdâh lii trooppisâš, já Atlant pelni, kuus [[paasaatpieggâ|paasaatpiegah]] posodeh, arva valjeest. [[Jorreestormâ|Jorreestoormah]] tovâtteh motomin paas hiävuid.<ref name=šeamerik"/> Majemui luvij iivij Haiti láá stäjidâm eres lasseen čuávuvááh jorreestoormah: [[Jeanne (hirmosstormâ)|Jeanne]] ive 2004, [[Fay (hirmosstormâ)|Fay]], [[Gustav (hirmosstormâ)|Gustav]], [[Hanna (hirmosstormâ)|Hanna]] já [[Ike (hirmosstormâ)|Ike]] ive 2008 sehe [[Matthew (hirmosstormâ)|Matthew]] ive 2016.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19548810|nommâ=Haiti country profile|almostittem=BBC News|äigimuddo=2012-10-31|čujottum=2025-08-30|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> <!--=== Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == Iänááš uási Häiti ässein láá čapis ulmuuh.<ref name=šeamerik"/> === Ässeeloho === {{Population table|Q790}} === Kielah === Haiti virgáliih kielah láá [[ranskakielâ]] já [[haitikreolikielâ]], mii lii mottoom afriklii kielâ, ranska-, [[eŋgâlâskielâ|eŋgâlâs]]-, [[espanjakielâ|espanja]]- já indiaankielâ siävuttâs.<ref name=šeamerik"/> <!-- === Kaavpugeh ===--> === Oskoldâh === Haitiliih láá siäiluttâm ennuv afriklijd vuovijd. Veikkâ iänááš uási aalmugist kulá katolilii kiirkon, te maaŋgah hárjutteh [[voodoo]], mii lii ristâosko já afriklii hiäimuosko siävuttâs.<ref name=šeamerik"/> <!--=== Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh Haitist láá sijđoost 82 (pittá 15. Läättinlâš Amerik enâmeh láá ovdáneijee-enâmeh) oppâkirjeest ''[https://www.samediggi.fi/tuote/skoovla-eennamtiatu-amerik/ ŠE Amerik]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Amerik staatah}} [[Luokka:Haiti|*]] rhq49ih433cvy58rfktddyetlz7dtkn 0 559 159517 154826 2026-09-26T00:48:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159517 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hamina | kove = Finland Hamina city hall.jpg | kove-čielgiittâs = Hamina kaavpugtáálu | vaakun = Hamina.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hamina sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 1 155,15<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 609,80 | eennâm_% = 52,8 | sisčääci = 24,01 | sisčääci_% = 2,1 | merâčääci = 521,34 | merâčääci_% = 45,1 | ässeeloho = 20 048<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 33,02 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 93,4 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,2 }} '''Hamina''' ({{k-sv|Fredrikshamn}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Haminast ääsih 20&nbsp;048 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;155,15&nbsp;km², mast 545,35&nbsp;km² lii čääci. Hamina naaburkieldah láá [[Kotka]], [[Kouvola]], [[Luumäki]], [[Miehikkälä]] já [[Virolahti]]. ==Historjá== Hamina vuáđudui ive&nbsp;[[1653]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hamina ässeeloho iivij 1975–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1975|#0099FF|480.00||23 298}} {{bar pixel|1980|#0099FF|473.76||22 995}} {{bar pixel|1985|#0099FF|472.77||22 947}} {{bar pixel|1990|#0099FF|465.39||22 589}} {{bar pixel|1995|#0099FF|461.60||22 405}} {{bar pixel|2000|#0099FF|450.11||21 847}} {{bar pixel|2005|#0099FF|452.37||21 957}} {{bar pixel|2010|#0099FF|440.90||21 400}} {{bar pixel|2015|#0099FF|429.59||20 851}} {{bar pixel|2020|#0099FF|409.52||19 877}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Hamina kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|15464}} |- | 2 || Neuvoton ||align="right"|{{Nts|1329}} |- | 3 || Vilniemi ||align="right"|{{Nts|521}} |- | 4 || Metsäkylä ||align="right"|{{Nts|246}} |- | 5 || Kotka kuávdáščuákkipäikki* ||align="right"|{{Nts|12}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hamina|*]] 853q67va62wuzleqoyic7s6nugjrs7u 0 560 159520 145611 2026-09-26T00:48:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159520 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hanko | kove = Huvilat Hanko heinäkuu 2002 IMG 1556.JPG | kove-čielgiittâs = Hanko | vaakun = Hanko.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hanko sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 799,99<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 117,41 | eennâm_% = 14,7 | sisčääci = 1,53 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 681,05 | merâčääci_% = 85,1 | ässeeloho = 8 182<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 69,86 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 52,7 | ruotâkielâ = 42,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,5 }} '''Hanko''' teikâ '''Haŋgo''' ({{k-sv|Hangö}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Hankost ääsih 8&nbsp;182 olmožid, já ton vijđodâh lii 799,99&nbsp;km², mast 682,58&nbsp;km² lii čääci. Hanko naaburkieldah láá [[Kemiönsaari]] já [[Raasepori]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš. ==Nommâ já ton sujâttem== Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu, já tain iä tábáhtuu konsonantij teikâ vokalij nubástusah (ol.&nbsp;illativ Hankon já ol.&nbsp;lokativ Hankost). Taan kaavpug tábáhtusâst käldein<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&search=word%7CHa%C5%8Bgo&page=0 | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.8.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> kávnoo kuittâg meiddei nommâ ''Haŋgo'', mii sojá siämmáánáál ko 2-staavvâlsiih o-maadâ nomineh (ol.&nbsp;illativ Haaŋgon já ol.&nbsp;lokativ Haŋgoost). ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|294px|[[Raasepori]] já Hanko kieldâlahtemeh]] Hanko vuáđudui ive&nbsp;[[1874]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hanko ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||12 163}} {{bar pixel|1985|#0099FF|476||12 071}} {{bar pixel|1990|#0099FF|452||11 458}} {{bar pixel|1995|#0099FF|427||10 825}} {{bar pixel|2000|#0099FF|396||10 044}} {{bar pixel|2005|#0099FF|388||9 827}} {{bar pixel|2010|#0099FF|373||9 462}} {{bar pixel|2015|#0099FF|350||8 864}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Hanko kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|7632}} |- | 2 || [[Lappohja]] ||align="right"|{{Nts|468}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Henriksberg, Koverhar, Krogars, Tvärminne, Täktom, Lappohja (Lappvik), Santala (Sandö) já&nbsp;Öby. ==Kovegalleria== <gallery> Eastern Harbour coastline Hanko.jpg|{{center|Hanko haamân}} Hangon rautatieasema.JPG|{{center|Hanko ryevdirađesajattâh}} Hanko Church and Water Tower.jpg|{{center|Hanko kirkko já čäcitornâ}} Hangon kirkko 20090624.jpg|{{center|Hanko kirkko, kovvejum čäcitoornâst}} Vesitorni ja Kirkko - Ilmakuva.jpg|{{center|Hanko kirkko já čäcitornâ, áimukove}} Hangon Kirkko - Ilmakuva.jpg|{{center|Hanko kirkko, áimukove}} </gallery> ==Panoraamkove== {{Panoraam|Hankopan.JPG|1600px|{{center|Hanko keessiv.}}}} ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hanko|*]] qna8lafrdkgufnoljo881zp6ir9143v 0 571 159528 145620 2026-09-26T00:51:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159528 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Helsig | kove = Aerial photograph of Helsinki downtown.jpg | kove-čielgiittâs = Helsig kuávdáš | vaakun = Helsinki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Helsinki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 715,48<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 214,25 | eennâm_% = 29,9 | sisčääci = 0,91 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 500,32 | merâčääci_% = 70,0 | ässeeloho = 655 172<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 3 058 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 78,2 | ruotâkielâ = 5,6 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 16,2 }} '''Helsig''' ({{k-se|Helsset}}, {{k-sms|Heʹlssen}}, {{k-fi|Helsinki}} já {{k-sv|Helsingfors}}) lii [[kaavpug]] [[Uusimaa eennâmkodde]]est [[Suomâ]]st. Tot lii [[Suomâ]] [[uáivikaavpug]] já [[Uusimaa]] [[eennâmkoddekuávdáš]]. Helsig lii [[Suomâluohtâ|Suomâluovtâ]] taveriddoost. Ton vijđodâh lii 715,48&nbsp;km², mast 501,23&nbsp;km² lii čääci. Helsig naaburkieldah láá [[Espoo]], [[Vantaa]] já [[Sipoo]]. Helsigist láá 655&nbsp;172 ässed (30.4.2020)<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/>. [[Uáivikaavpugkuávlu]]st láá 1&nbsp;191&nbsp;124 ässed (30.4.2020)<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/>, já ubâ [[Helsig metropolkuávlu]]st ohtsis 1&nbsp;516&nbsp;676 ässed (30.4.2020).<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=450 |1980|483036|1985|485795|1990|492400|1995|525031|2000|555474|2005|560905|2010|588549|2015|628208|2020|18=655281 |note=<small>Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš</small>}} {{clear|left}} ===Čuákkipääihih=== [[Tiätuvuárkká:Lutheran Cathedral Helsinki.jpg|thumb|left|150px|[[Helsig tuámukirkko|Helsig katedraal]]]] {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''[[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]'''* ||align="right"|{{Nts|630603}} |- | 2 || [[Söderkulla]]* ||align="right"|{{Nts|1758}} |- | 3 || [[Suomenlinna (kaupunginosa)|Suomenlinna]] ||align="right"|{{Nts|707}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kaavpuguásih== {{Válduartikkâl|[[Helsig kuávlulâš jyehim]]}} Helsigist láá 59&nbsp;kaavpuguássid. [[Tiätuvuárkká:Helsinki neighborhoods-fi.svg|thumb|left|Helsig kaavpuguásih]] {{Clear}} == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Helsig|*]] 0cjao8xjcb6hlkm9dwzvrycyn449d1n 0 582 159534 154789 2026-09-26T00:53:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159534 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hyrynsalmi | kove = Church Hyrynsalmi.jpg | kove-čielgiittâs = Hyrynsalmi kirkko | vaakun = Hyrynsalmi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hyrynsalmi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 1 521,37<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 421,10 | eennâm_% = 93,4 | sisčääci = 100,27 | sisčääci_% = 6,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 241<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1,57 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,3 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,7 }} '''Hyrynsalmi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Hyrynsalmist ääsih 2&nbsp;241 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;521,37&nbsp;km², mast 100,27&nbsp;km² lii čääci. Hyrynsalmi naaburkieldah láá [[Kuhmo]], [[Puolanka]], [[Ristijärvi]] já [[Suomussalmi]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hyrynsalmi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||4 428}} {{bar pixel|1985|#0099FF|458||4 225}} {{bar pixel|1990|#0099FF|441||4 066}} {{bar pixel|1995|#0099FF|423||3 906}} {{bar pixel|2000|#0099FF|378||3 486}} {{bar pixel|2005|#0099FF|336||3 096}} {{bar pixel|2010|#0099FF|297||2 736}} {{bar pixel|2015|#0099FF|263||2 422}} {{bar pixel|2020|#0099FF|249||2 263}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Hyrynsalmi markkân. ==Siijdah== Hyrynsalmi, Kytömäki, Luvankylä, Moisiovaara, Oravivaara, Tapanivaara, Väisälä, Teerijärvi, Haapolanvaara, Hoikka, Pekankylä, Lietekylä, Karpinvaara, Hakokylä já Nuottikylä. ==Liŋkkâ== * [https://www.hyrynsalmi.fi/ Hyrynsalmi kieldâ päikkisiijđoh] <small>(suomâkielân)</small> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kainuu eennâmkode kieldah]] 1i84ywciftmypezbd6y5fhonuii1hkf 0 591 159538 145636 2026-09-26T00:54:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159538 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Ilmajoki | kove = Ilmajoen kunnantalo 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Ilmajoki kieldâtáálu | vaakun = Ilmajoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Ilmajoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 579,68<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 576,79 | eennâm_% = 99,5 | sisčääci = 2,89 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 12 334<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 21,29 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,6 | ruotâkielâ = 0,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,2 }} '''Ilmajoki''' ({{k-sv|Ilmola}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Ilmajokist ääsih 12&nbsp;334 olmožid, já ton vijđodâh lii 579,68&nbsp;km², mast 2,89&nbsp;km² lii čääci. Ilmajoki naaburkieldah láá [[Seinäjoki]], [[Isokyrö]], [[Kurikka]] já [[Laihia]]. ==Historjá== Ilmajoki vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Ilmajoki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|473||11 928}} {{bar pixel|1985|#0099FF|478||12 041}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||12 097}} {{bar pixel|1995|#0099FF|476||12 005}} {{bar pixel|2000|#0099FF|469||11 832}} {{bar pixel|2005|#0099FF|456||11 496}} {{bar pixel|2010|#0099FF|470||11 841}} {{bar pixel|2015|#0099FF|482||12 159}} {{bar pixel|2020|#0099FF|488||12 278}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Ilmajoki-Kurikka'''*<!-- Ele mute taam! --> ||align="right"|{{Nts|6724}} |- | 2 || Ahonkylä ||align="right"|{{Nts|1996}} |- | 3 || Munakka ||align="right"|{{Nts|227}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Ahonkylä, Huissi, Ilmajoki markkân, Jouppila, Jäppi, Kiikerinkylä, Koskenkorva, Könni, Luomankylä, Munakka, Nopankylä, Palo, Peltoniemi, Peräkylä, Peurala, Pojanluoma, Rengonkylä, Röyskölä, Saveenkylä, Seittunkylä, Tuomikylä, Ujaistenkylä já Varpahaiskylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] s2qle8ggnh0oms47no5s127t8si966w 0 594 159539 151672 2026-09-26T00:54:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159539 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = India täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'भारत गणराज्य <small>([[hindikielâ]]n)<br>Bhārat Gaṇarājya</small><br>Republic of India <small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of India.svg | vaakun = Emblem of India.svg | nommâ-genetiivist = India | sajadâh = India (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[India president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[India uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[New Delhi]] | eres-kaavpugeh = [[Mumbai]], <br>[[Delhi]], <br>[[Kalkutta]], <br>[[Chennai]] | vijđodâh = 3 287 263<ref name="cia-india"/> | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr:(314070/3287263)*100 round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 1 425 775 850 | ässeesaahâdvuotâ = 423,7 | aalmugstuárrum = 1,25 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[hindikielâ]], [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = India rupia | vaaluut-tubdâldâh = INR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5.30 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = IN | fiävruin = IND | kirdemmašinijn = VT | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +91 | internet TLD = .in | motto = "Satyameva Jayate" ([[sanskritkielâ]]n) | aalmuglaavlâ = Jana-Gana-Mana | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Jana Gana Mana instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''India täsiväldi''' ađai '''India''' lii jiečânâs [[staatâ]] Maadâ-[[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[New Delhi]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == India vijđodâh lii 3&nbsp;287&nbsp;263&nbsp;km², mast 314&nbsp;070&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-india">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/|nommâ=India|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-04-06|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210318202107/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india|vyerkkejum=2021-03-18}}</ref> Vijđoduv mield India lii maailm 8.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-india"/> === Sajadâh já rääjih === India lii staatâ Maadâ-Aasiast. Ton ránnjástaatah láá viestârist [[Pakistan]], tavveen [[Kiina]], [[Nepal]] já [[Bhutan]] já nuorttân [[Bangladesh]] já [[Myanmar]].<ref name="cia-india"/> Indiast staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;888&nbsp;km.<ref name="cia-india"/> Kuhemus rääji lii rääji Bangladesháin, mii lii 4&nbsp;142&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 659&nbsp;km rääji Bhutanáin. India rájášuvá maadâviestârist [[Arabiameerâ]]n, mäddin [[India väldimeerâ]]n já maadânuorttân [[Bengalluohtâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 7&nbsp;000&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-india"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Pakistan]] || 3&nbsp;190 km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:India in its region (de-facto).svg|400px]] |- | [[Kiina]] || 2&nbsp;659 km |- | [[Nepal]] || 1&nbsp;770 km |- | [[Bhutan]] || 659 km |- | [[Bangladesh]] || 4&nbsp;142 km |- | [[Myanmar]] || 1&nbsp;468 km |} <!-- === Suolluuh === India stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²).--> === Jäävrih já juuvah === <!--D lii India stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². -->India kuhemuus juuhâ lii [[Ganges]]. Ton kukkodâh lii 2 525 km,<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Jain, Sharad K.; Agarwal, Pushpendra K.; Singh, Vijay P.|Nommâ=Hydrology and water resources of India|Ihe=2007|Almostittee=Springer|Isbn=978-1402051791}}</ref> já ton kulgâmvijđodâh lii 1 999 000 km².<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Webersik, Christian|Nommâ=Climate Change and Security: A Gathering Storm of Global Challenges|Ihe=2010|Almostittee=ABC-CLIO|Isbn=9780313380075}}</ref> Ganges já ton uálgijuuvah tievih tulvečääsist [[monsuun|kesimonsuun]] ääigi.<!-- === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Kangchenjunga,_India.jpg|thumb|left|[[Kanchenjunga]] lii India alemus vääri.]] India alemus saje lii [[Kanchenjunga]] čokke (8&nbsp;586 m).<ref name="cia-india"/> Tot lii India áinoo čokke, mii paijaan paijeel 8 000 meetter alodâhân.<ref name="highasia2">{{Nettikäldee|čujottâs=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|nommâ=HIGH ASIA II – Himalaya of Nepal, Bhutan, Sikkim and adjoining region of Tibet|almostittem=peaklist.org|čujottum=2025-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="highasia1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://peaklist.org/WWlists/ultras/karakoram.html|nommâ=HIGH ASIA I – The Karakoram, Pakistan Himalaya and India Himalaya (north of Nepal)|almostittem=peaklist.org|čujottum=2025-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> India nubben alemus vääri lii [[Nanda Devi]] (7 816 m), já ton kuálmádin alemus vääri lii [[Kamet]] (7 756 m).<ref name="highasia1"/> India vyeligumos saje lii [[India väldimeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-india"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == India staatâhäämi lii parlamentaarlâš littotäsiväldi. Staatâhovdâ lii India president. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. Tááláš uáiviminister lii {{#statements:P6}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President ===--> === Parlament === [[India vuáđulaahâ|India vuáđulaavâ]] 79 § mield India [[lahâasâttemorgaan]] lii [[kyevtkáámmársâš parlament]], mast láá [[pajekáámmár]] Rajya Sabha já [[vyelikáámmár]] Lok Sabha.<ref name="india-vuáđulaahâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://constituteproject.org/constitution/India_2016.pdf|nommâ=India's Constitution of 1949 with Amendments through 2016|almostittem=Constitute|čujottum=2025-04-27|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}}}</ref> [[Rajya Sabha]] lii uásistaatâi rääđi. Tobbeen pyehtih leđe enâmustáá 250 ovdâsteijed, kiäin [[India president]] noomât 12. Ive 2025 rääđist lijjii 245 ovdâsteijed.<ref name="eci-paje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses|nommâ=Terms of the Houses|almostittem=India vaaljâlävdikodde|čujottum=2025-04-27|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240111095116/https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses|vyerkkejum=2024-01-11|kielâ={{en}}}}</ref> Loopâid ovdâsteijed nomâtteh uásistaatâi já territorioi lahâasâttemorgaaneh. Uásistaatâi já territorioi ovdâsteijeemereh láá kiddâ jieškođe-uv uásistaatâ tâi territorio ässeelovvoost. Pajekáámmár ovdâsteijei paje pištá 6 ive, já ovdâsteijein kuálmádâs väljejuvvojeh kyevti ive kooskâi.<ref name="eci-paje"/> [[Rajya Sabha saavâjođetteijee|Pajekáámmár saavâjođetteijee]] lii [[India väripresident]]. Rajya Sabha lii pisovâš orgaan. [[Lok Sabha]] lii aalmugij káámmár. India vuáđulaavâ 81 § mield tobbeen pyehtih leđe enâmustáá 550 ovdâsteijed (ive 2020 räi 552). Aalmug väljee enâmustáá 530 ovdâsteijed njuolgâ valjâiguin,<ref name="india-vuáđulaahâ"/> moh uárnejuvvojeh jyehi viiđâd ive. Loopah 20 ovdâsteijed ovdâsteh [[India littoterritorio]]id.<ref name="india-vuáđulaahâ"/> Iivij 1952–2020 India president nomâttij kyehti ovdâsteijee vyelikámárân, mut ij innig uđđâivemáánust 2020 vuáimán puáttám lahânubástus tiet. Ive 2025 vyelikámárist lijjii 543 ovdâsteijed. Toledum vaaljah láá meid máhđuliih.<ref name="eci-paje"/> Lok Sabha ovdâsteijeeh väljejeh koskâvuođâstis [[Lok Sabha saavâjođetteijee|vyelikáámmár saavâjođetteijee]] já värisaavâjođetteijee.<ref name="india-vuáđulaahâ"/> <!-- === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == Stuárráámus vaikuttâs indialii elimân lii tast, mon kaastin sun šadda. [[Kasti]] lii mottoomlágán ohtsâškoddeluokka, mii meerrid ulmuu sajattuv, pargo já joba pelikyeimi. Kastivuáhádâh lii virgálávt komettum, mut puáris jurdâččemvyehi já täävih vaikutteh vala čuuvtij ulmui elimân.<ref name="bio6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Arjanne, Satu et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6|Ihe=2010|Siijđoh=82–84|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> === Ässeeloho === Ässeelovo mield India lii puoh stuárráámus staatâ maailmist.<ref name="bbc-65322706">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-65322706|nommâ=Most populous nation: Should India rejoice or panic?|äigimuddo=2023-05-01|čujottum=2024-02-16|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Stuorrâ uási aalmugist áásá vala táálunkuávlust. {{Population table|Q668}} === Kielah === Indiast sárnojeh maŋgâčyet kiellâd. Virgálijn kielâin puoh enâmustáá kiävttojeh [[hindikielâ|hindi-]] já [[eŋgâlâskielâ]]. Eŋgâlâskielâ šoodâi almolâžžân tallaa ääigi, ko India lâi [[Stuorrâ-Britannia]] [[siirdâeennâm]]. === Kaavpugeh === Indiast láá maaŋgah miljovnkaavpugeh, tegu [[Mumbai]] já [[Delhi]]. Miljovnkaavpugij ässeeloho stuáru jotelávt, ko toid värrejeh ubâ ääigi lase ulmuuh. === Oskoldâh === India maaŋgâin oskolduvâin táválumos lii [[hindulâšvuotâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS|nommâ=C −1 Population by religious community – 2011|almostittem=|almostittee=|čujottum=28.4.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150825155850/https://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS|vyerkkejum=2015-08-25}}</ref> Hindulâšvuotân kulá puoh ellee kunnijâttem, tastko hindu osko siäluvaajâldmân. Ton mield ko olmooš jáámá, te sun šadda uđđâsist já máccá maailmân jo-uv olmožin tâi ellen. Hiinduh oskoh, et lávgudâtmáin pase [[Gangejuuhâ|Gangejuuvâst]] siälu putásmuvá. [[Varanasi]] pase kaavpugist Gangejuuvâ pellâst uáiná lávgudettei lasseen ruummâšij puáldim. Puáldim maŋa kuunah leškejuvvojeh juuhân. Návt siälu puáhtá peessâđ avalâš avalâš ráávhun ađai luovâniđ siäluvaajâldmist.<ref name="bio6"/> Hiinduh já puurâ [[kussâ|kuusâ]] piärgu, tastko sij aneh tom ellee passeen.<ref name="bio6"/> <!--=== Tiervâsvuotâ ===--> === Škovlim === Indiast láá ennuv ollâopâttuvah já eres-uv ollâtásásâš škovlim, mut kuittâg ive 2011 tuše 74,04 % aalmugist (65,46 % nisonijn já 82,14 % almain) maatij luuhâđ.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Provisional Population Totals, Paper 1 of 2011|Ihe=2011|Čielgiittâs=Census of India, 2011|Almostittee=Office of Registrar General & Census Commissioner}}</ref> <!--=== Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:India|*]] kgaw1malc7wm9dhi9y6y7bvvy525vl2 0 595 159540 152396 2026-09-26T00:54:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159540 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Indianocean.PNG|thumb|India väldimeerâ]] '''India väldimeerâ''' lii maailm kuálmádin stuárráámus čäcikuávlu [[Atlant väldimeerâ|Atlant]] já [[Kuálhismeerâ]] maŋa. Tot olá paijeel 10 000 km [[Afrik]] maadâoosijn [[Australia]] räi. India väldimeerâ váldá suulân viiđâduási maailm väldimerâkuávluin. Ton koskâmiärásâš kieŋŋâlvuotâ lii 3 960 m já kieŋâlumos saje, [[Sunda hävdi]], lii 7 450 m.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Indian-Ocean|nommâ=Indian Ocean|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-02-29|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton tergâdumoseh čäciväävlih láá [[Suez uáli]] ([[Egypt]]), [[Bab el Mandeb]] ([[Djibouti]]-[[Jemen]]), [[Hormuzčuálmi]] ([[Iran]]-[[Oman]]) já [[Malakanyeri]] ([[Indonesia]]-[[Malesia]]).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_xo.html|nommâ=Oceans: Indian Ocean|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-05-17|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200517074859/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_xo.html|vyerkkejum=2020-05-17}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:India väldimeerâ|*]] ti79jhot6qcy66214ybyxhaqyy2ttmb 0 603 159544 151675 2026-09-26T00:57:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159544 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Irak täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'جُمْهُورِيَّة ٱلْعِرَاق‎ <small>([[arabiakielâ]]n)''<br>Jumhūriīyah al-ʿIrāq <br></small>''کۆماری عێراق‎ <small>([[kurdikielâ]]n)''<br>Komarî Êraq</small> | lippu = Flag of Iraq.svg | vaakun = Coat of arms of Iraq (2008–present).svg | nommâ-genetiivist = Irak | sajadâh = Iraq (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Barham Salih]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Mustafa Al-Kadhimi]] | uáivikaavpug = [[Bagdad]] | eres-kaavpugeh = [[Mosul]],<br>[[Basra]] | vijđodâh = 437 072 | sisčääci_% = 1,1 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 38 433 600 | ässeesaahâdvuotâ = 82,7 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[Arabiakielâ|arabia]], [[kurdi]] | vaaluut = Irak diinaar | vaaluut-tubdâldâh = IQD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = IQ | fiävruin = IRQ | kirdemmašinijn = YI | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +964 | internet TLD = .iq | motto = الله أكبر ("Allahu Akbar") | aalmuglaavlâ = موطني (Mawṭinī) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Mawtini.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Irak''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Bagdad]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == <!--X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci.<ref name="cia-irak">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/|nommâ=Iraq|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-28|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ.--> ===Sajadâh já rääjih=== Irak lii [[staatâ]] [[Aasia]]st, mii uulât ton máddáábeln leijee [[Persialuohtâ|Persialuovtâst]] kidâ [[Turkki|Tuurki]] rááján. Ton ránnjástaatah láá Turkki tavveen, [[Syyria]] taveviestârist, [[Jordania]] viestârist, [[Saudi-Arabia]] maadâviestârist, [[Kuwait]] mäddin já [[Iran]] nuorttân. Kuhemus rääji lii rääji Iranáin, mii lii 1&nbsp;599&nbsp;km.<ref name="TWF">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/|nommâ=Iraq|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-04-10|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250715202836/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq|vyerkkejum=2025-07-15}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 179&nbsp;km rääji Jordaniain.<ref name="TWF"/> Merâriddo lii ohtsis 58&nbsp;km.<ref name="TWF"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | Iran || 1 599 km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Iraq in its region.svg|300px]] |- | Jordania || 179 km |- | Kuwait || 254 km |- | Saudi-Arabia || 811 km |- | Syyria || 599 km |- | Turkki || 367 km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). -->Irak váimuskuávluh láá [[Eufrat]]- já [[Tigris]]juuvâi hammim juhâvuáláduvâst. Ko sirdâšuvá juhâvuáláduvâst nuortâs tâi viestârân, muttoo enâdâh ahevis koške čunoiääppin. <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == === Iäláttâsah === Irakist láá stuorrâ oljoriggoduvah. Vyebdimáin oljo já kaasu finnee Irak iänááš uási puáđuinis. Eres teháliih luánduriggoduvah láá [[eennâmkaasu]], [[fosfaat]] já [[riššâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Iraq|nommâ=Iraq|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-05-13|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Juhâvuáláduvâin já kuovđâin ulmuuh viljâleh [[niisu]], [[riisi]] já taatelijd. Koške arokuávluin sij šoddâdeh ereslasseen [[kaameel|kamelijd]] já [[hiävuš|hiäppušijd]].<ref name="bio6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Arjanne, Satu et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6|Ihe=2010|Sijđo=106|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> <!-- === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== <!--=== Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> ===Kaavpugeh=== Irak stuárráámuuh kaavpugeh [[Bagdad]], [[Mosul]] já [[Basra]] láá šoddâm juuvâi aldasáid. <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Irak|*]] rdcuo52u1f6ree6exwhw5ryyhiwz1e2 0 604 159545 156809 2026-09-26T00:57:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159545 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Iran islamlâš täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'جمهوری اسلامی ایران <small>([[farsikielâ]]n)'' <br>Džomhūrī-je Eslāmī-je Īrān</small> | lippu = Flag of Iran.svg | vaakun = Emblem of Iran.svg | nommâ-genetiivist = Iran | sajadâh = Iran (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = islamlâš täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Masoud Pezeshkian]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Teheran]] | eres-kaavpugeh = [[Mašhad]],<br>[[Isfahan]],<br>[[Karaj]] | vijđodâh = 1 648 195 | sisčääci_% = 7,07 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 84 315 683 | ässeesaahâdvuotâ = 52 | aalmugstuárrum = 1,22 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[farsikielâ]] | vaaluut = Iran rial | vaaluut-tubdâldâh = IRR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3.30 | kesiäigi = UTC+4.30 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = IR | fiävruin = IR | kirdemmašinijn = EP | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +98 | internet TLD = .ir<br>ایران. | motto = استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی <br>("Esteqlāl, Āzādi, Jomhuri-ye Eslāmi") | aalmuglaavlâ = سرود ملی جمهوری اسلامی ایران <br>(Sorud-e Melli-ye Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:IranOMC.png|thumb|275px|right|Iran já ton ránnjáenâmeh, Kaspiameerâ, Persialuohtâ, Hormuznyeri já Omanluohtâ kárttáást]] '''Iran'''<ref name="satni">{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Expression:Iran|nommâ=Iran|almostittem=satni.uit.no|čujottum=2024-04-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ({{k-fa|ایران}} ''Īrān'') teikkâ '''Iran islamlâš täsiväldi'''<ref name="satni"/> ({{k-fa|جمهوری اسلامی ایران‎}} ''Žomhūrī-je Eslāmī-je Īrān'') lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Iran [[uáivikaavpug]] lii [[Teheran]], mii lii ollâ [[Elburs]]vaarij máddáábeln. == Historjá == Ive 1935 räi staatâ virgálâš nommâ lâi ''Persia''.<ref>''[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14542438 Iran profle]''. BBC World News. Čujottum 29.6.2020 <small>(eŋgâlâskielâ‎n)</small></ref> == Eennâmtieđâ == <!--X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci.<ref name="cia-iran">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|nommâ=Iran|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-28|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. -->Iran lii [[Saudi-Arabia]] maŋa [[Aldanuorttâ|Aldanuortâ]] nubben stuárráámus riijkâ. === Sajadâh já rääjih === Iran lii [[Kaspiameerâ]] já [[Persialuohtâ|Persialuovtâ]] kooskâst. Iran ránnjástaatah láá [[Armenia]], [[Azerbaidžan]] já [[Turkmenistan]] tavveen, [[Turkki]] já [[Irak]] viestârist sehe [[Afganistan]] já [[Pakistan]] nuorttân. Kuhemus rääji lii rääji Irakáin, mii lii 1&nbsp;599&nbsp;km.<ref name="TWF">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|nommâ=Iran|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-05-05|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-05-06|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240505102855/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|vyerkkejum=2024-05-05}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 44&nbsp;km rääji Armeniain.<ref name="TWF"/> Merâriddo lii ohtsis suulân 2&nbsp;440&nbsp;km (Kaspiameerâ riddo lii 740&nbsp;km).<ref name="TWF"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | Afganistan || 921 km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Iran in its region.svg|350px]] |- | Armenia || 44 km |- | Azerbaidžan || 689 km |- | Irak || 1 599 km |- | Pakistan || 959 km |- | Turkki || 534 km |- | Turkmenistan || 1 148 km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> ===Morfologia=== <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Iran alemus vääri lii [[Damavand]], mii paijaan 5&nbsp;610 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/iran.html|nommâ=Iran Mountain Ultra-Prominence|almostittem=www.peaklist.org|čujottum=2024-10-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii eennâm taveuásist. Massiivliih [[Zargosväärih]] haldâšeh eennâm viestâruási.<!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m).--> Eennâm lii iänááš uásild čunoiääpi, tuše taveoosij váráduvâi vieltijn šaddeh lostâvyevdih. ===Šoŋŋâdâh=== Iran nuorttâuásist lii Lut čunoiääpi, mii nabdoo lemin ohtâ maailm kumemuin soojijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sand-boarding.com/hottest-desert-in-the-world/|nommâ=The hottest desert in the world is Iran's Dasht-e Lut|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2024-02-25|čujottum=2024-05-08|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Mittedmij mield ton čunoiase puáhtá leđe joba +70,7&nbsp;°C (159,3&nbsp;°F) liegâs.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Mildrexler, D. & Zhao, M. & Running, S. W.|Paječaalâ=Where Are the Hottest Spots on Earth?|Almostittem=EOS|Äigimuddo=2006|Ihekerdi=87|Nummeer=43|Siijđoh=461, 467|Doi=10.1002/eost.v87.43}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Mildrexler, D. & Zhao, M. & Running, S. W.|Paječaalâ=Satellite Finds Highest Land Skin Temperatures on Earth|Almostittem=Bull. Amer. Meteor. Soc.|Äigimuddo=2011|Ihekerdi=92|Nummeer=7|Siijđoh=850–860|Doi=10.1175/2011BAMS3067.1|Bibcode=2011BAMS...92..855M}}</ref> <!--=== Biodiversiteet ===--> ==Haldâttâh já politiik== <!--X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. --> ===Kuávlulâš jyehim=== {{Válduartikkâl|[[Iran provinseh]]}} Iranist láá 5 kuávlu,<ref name="regions">[https://web.archive.org/web/20140623191332/http://www.hamshahrionline.ir/details/263382/Iran/-provinsar همشهری آنلاین-استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند] ("Provinseh láá juohhum viiđâ kuávlun"). Hamshahri Online. 22.6.2014. Čujottum 25.6.2020. <small>(farsikielân)</small></ref> main láá 31 [[Iran provinseh|provinsid]] ({{k-fa|استان}} ''ostān'', ml. استان‌ها ''ostānhā''). [[Kesimáánu 23.]] peeivi 2010 uđđâsumos já 31. prooviins [[Alborz prooviins|Alborz]] šoodâi [[Teheran prooviins]]ist.<ref name="statoids">Provinces of Iran 21.4.2016: Statoids. Čujottum 23.6.2020. <small>(eŋgâlâskielâ‎n)</small></ref> Provinseh láá juohhum ''šahrestaanáid'' já [[šahrestaan]]eh haldâttâhpirrâduvváid (''[[bakhš]]''). <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == === Iäláttâsah === Iran maadâuásist Persialuovtâ riddoost lii kavnum ennuv [[eennâmoljo]] já [[eennâmkaasu]]. Vyebdimáin oljo já kaasu finnee Iran iänááš uási puáđuinis. Oljopuáđuiguin lii huksejum enâmân tááláá-áigásâš ráhtulâšvuotâ.<ref name="bio6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Arjanne, Satu et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6|Ihe=2010|Sijđo=106|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> [[Pumbul]], ollâtásásiih kieđâiguin rahtum persialiih ráánuh sehe jieškote-uvlágán heđâlmeh já pähkineh kuleh meiddei Iran tuálvumpyevtittâssáid.<ref name="bio6"/> Kuálástem lii Iranist tehálâš. Persialuovtâst láá paijeel 200 [[kyeli|kyelišlaaijâd]], main suulân 150 puáhtá puurrâđ.<ref name="britannica-aff">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Iran/Agriculture-forestry-and-fishing|nommâ=Iran - Agriculture, forestry and fishing|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaspiameerâst tiättojeh ovdâmerkkân kaarpih, [[luosâ|luosah]], [[siergi]]h já [[vuásku]]neh.<ref name="britannica-aff"/> ===Energia=== Iran lii [[OPEC]] vuáđudeijeejeessân. Ive 2012 Iran lâi OPEC nubben stuárráámus já maailm viđâdin stuárráámus oljopyevtitteijee ([[Ruoššâ]], [[Kiina]] já [[Ovtâstum staatah]] iä kuulâ OPECân), já ton tiäđust leijee oljoriggoduvah lijjii kuálmádin stuárráámuuh [[Saudi-Arabia]] já [[Venezuela]] maŋa.<ref name="opec2013">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.opec.org/opec_web/static_files_project/media/downloads/publications/ASB2013.pdf|nommâ=Statistics 2013|čujottum=9.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive 2012 Iran jieijâs haaldust lâi 10 % maailm tiäđust leijee oljovuárháin. Ton haaldust lijjii meiddei maailm nubben stuárráámuuh eennâmkaasuvuárháh Ruošâ maŋa.<ref name="opec2013"/> Oljo já kaasu lasseen teháliih luánduriggoduvah láá [[keđgičiđđâ]], [[kromi]], [[ryevdimalmâ]], [[veški]], [[lajo]], [[maŋŋaan]] já [[riššâ]]. <!--=== Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Iran provinseh}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Iran|*]] 7pdocj26ecn5mtr359gtwbqh0fds02c 0 607 159546 151677 2026-09-26T00:57:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159546 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Irland<br/>Irland täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Éire ''<small>([[iirikielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Ireland.svg | vaakun = Coat of arms of Ireland.svg | nommâ-genetiivist = Irland | sajadâh = LocationIrelandInEurope.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Irland täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Taoiseach]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Dublin]] | eres-kaavpugeh = [[Cork]],<br>[[Limerick]],<br>[[Galway]],<br>[[Waterford]],<br>[[Dundalk]] | vijđodâh = 70 273 | sisčääci_% = 2 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 5 176 569 | ässeesaahâdvuotâ = 73,6 | aalmugstuárrum = 1,04 | aalmugstuárrum_ihe = 2020 | virgáliih-kielah = [[iirikielâ]], [[eŋgâlâskielâ]]<ref name="cia-irland"/> | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = UTC+1 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = IE | fiävruin = IRL | kirdemmašinijn = EI | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +353 | internet TLD = .ie | motto = "Éire go Deo" (epivirgálâš) | aalmuglaavlâ = [[Amhrán na bhFiann]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Irland''' ađai '''Irland täsiväldi''' lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Dublin]].<ref name="cia-irland"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Irland vijđodâh lii 70&nbsp;273&nbsp;km², mast 1&nbsp;390&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-irland">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/|nommâ=Ireland|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-07-23|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109164445/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduv mield Irland lii maailm 120.&nbsp;stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Irland lii jiečânâs täsiväldi [[Irland (suálui)|siämmáánommâsii suollust]] [[Taveviestâr Euroop]]ist. Ton áinoo ránnjástaatâ lii [[Ovtâstum kunâgâskodde]]. Irland täsivääldi já Ovtâstum kunâgâskoodán kullee [[Tave-Irland]] rääji lii ohtsis 499&nbsp;km. Irland rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 1&nbsp;448&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. <!-- === Suolluuh === Irland stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Irland kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Irland stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Carrauntoohil_2016.JPG|thumb|left|[[Corrán Tuathail]] lii Irland alemus vääri.]] Irland alemus saje lii [[Corrán Tuathail]] ({{k-en|Carrauntoohil}}) čokke (1&nbsp;041&nbsp;m).<ref name="cia-irland"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-irland"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Irland staatâhäämi lii Z. Irland staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho ===--> === Kielah === Irland virgáliih kielah láá [[iirikielâ]] já [[eŋgâlâskielâ]].<ref name="cia-irland"/> <!-- === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} [[Luokka:Irland|*]] cpxrl61ss5twnbvt837q8wcs2nb35qw 0 608 159547 151678 2026-09-26T00:57:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159547 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Island | noomah_virgálijn_kielâin = Ísland | lippu = Flag of Iceland.svg | vaakun = Coat of arms of Iceland.svg | nommâ-genetiivist = Island | sajadâh = Location Iceland Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[parlamentaarlâš täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Island täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Island täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Reykjavík]] | eres-kaavpugeh = [[Kópavogur]],<br>[[Hafnarfjörður]],<br>[[Akureyri]],<br>[[Reykjanesbær]] | vijđodâh = 103 000 | sisčääci_% = 2,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 364 134 | ässeesaahâdvuotâ = 3,5 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[islandkielâ]] | vaaluut = [[Island ruvnâ]] | vaaluut-tubdâldâh = ISK | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC±0 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = IS | fiävruin = IS | kirdemmašinijn = TF | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +354 | internet TLD = .is | motto = | aalmuglaavlâ = [[Lofsöngur]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Lofsöngur.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Island''' lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Reykjavík]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Island vijđodâh lii 103&nbsp;000&nbsp;km², mast 2&nbsp;750&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-island"/> Vijđoduv mield Island lii maailm 108.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-island"/> === Sajadâh já rääjih === Island lii jiečânâs täsiväldi Tave-[[Euroop]]ist. Islandist staatârääjih láá ohtsis 0&nbsp;km, tastko tot lii [[suáluistaatâ]].<ref name="cia-island"/> Merâriddo lii ohtsis 4&nbsp;970&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-island">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/|nommâ=Iceland|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-21|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210523194636/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/|vyerkkejum=2021-05-23}}</ref> <!-- === Suolluuh === Island stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Island stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Island kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Hvannadalshnjúkur.jpg|thumb|left|[[Hvannadalshnúkur]] lii Island alemus vääri.]] Island alemus saje lii [[Hvannadalshnúkur]] čokke (2&nbsp;110&nbsp;m).<ref name="cia-island"/> Ton vyeligumos saje vist lii Atlant väldimeerâ riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-island"/> Stuárráámus uási Islandist lii laavakiedij vuálá šoddâm ävđineennâm. Island lii meiddei jieŋâ eennâm, ko iänááš uási ton vijđoduvâst lii vijđes jieŋâduvâi vyelni. Island lii kyevti nubijnis iäráneijee nannaamrááptu kooskâst. Euraasia já Tave-Amerik rááptuh maneh nubijnis olgoláá ain mottoom seenti ivveest, mon keežild Islandist tábáhtuveh eennâmtuárgástusah já tullâvarij rusomeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/20/tullavaari-lii-rusoskuattam-islandist/|nommâ=Tullâvääri lii rusoškuáttám Islandist|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-12-20|čujottum=2023-12-20}}</ref> ==== Tullâväärih ==== Island lii koskâsii vulkaanlii saajeest [[Atlant väldimeerâ]] taveuásist. Koskâmiärálávt tullâväärirusomeh tábáhtuveh Islandist neelji teikâ viiđâ ive kooskâi.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/07/12/fagradalsfjall-tullavaari-lii-rusoskuattam-islandist-uaivikaavpug-reykjavik-aldasijn/|nommâ=Fagradalsfjall-tullâvääri lii rusoškuáttám Islandist uáivikaavpug Reykjavik aldasijn|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-07-12|čujottum=2023-07-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> Islandist tábáhtui ive&nbsp;[[2010]] stuorrâ tullâväärirussoom, ko [[Eyjafjallajökull]]-tullâvääri čuulgâi stuorrâ kunnâpoolvâid áimoid. Taat tovâttij maaŋgâ piäiván vädisvuođâid kirdemjotolâhân. Eenâb ko 100&nbsp;000 kirdemid lijjii macâttum, já ulmuuh karttii vyerdiđ pyereeb kirdemtile ton saajeest, kost sij jo talle lijjii.<ref name="aavis"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Island staatâhäämi lii {{#statements:P122}}. Island staatâhovdâ lii {{#statements:P1906}}. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Island virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{NATO}} [[Luokka:Island|*]] 996cu39qec0rsqf5zagba9krojx2nmn 0 609 159548 145651 2026-09-26T00:57:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159548 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Isojoki | kove = Isojoen_kirkko_ja_kellotapuli.jpg | kove-čielgiittâs = Isojoki kirkko | vaakun = Isojoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Isojoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 647,43<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 642,38 | eennâm_% = 99,2 | sisčääci = 5,05 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 939<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 3,03 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,5 | ruotâkielâ = 1,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,5 }} '''Isojoki''' ({{k-sv|Storå}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Isojokist ääsih 1&nbsp;939 olmožid, já ton vijđodâh lii 647,43&nbsp;km², mast 5,05&nbsp;km² lii čääci. Isojoki naaburkieldah láá [[Kankaanpää]], [[Karijoki]], [[Kauhajoki]], [[Siikainen]], [[Merikarvia]] já [[Kristiinankaupunki]]. ==Historjá== Isojoki vuáđudui ive&nbsp;[[1855]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Isojoki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||3 204}} {{bar pixel|1985|#0099FF|460||3 069}} {{bar pixel|1990|#0099FF|434||2 896}} {{bar pixel|1995|#0099FF|428||2 860}} {{bar pixel|2000|#0099FF|404||2 694}} {{bar pixel|2005|#0099FF|382||2 552}} {{bar pixel|2010|#0099FF|360||2 400}} {{bar pixel|2015|#0099FF|318||2 123}} {{bar pixel|2020|#0099FF|294||1 947}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Isojoki markkân. ==Siijdah== Heikkilä, Iivarinkylä, Isojoki markkân, Kodesjärvi, Kortteenkylä, Kärjenkoski, Koppelonkylä, Leppikylä, Möykky, Peurala, Polvenkylä, Sakara, Sarviluoma, Suojoki, Piikkilänkylä, Vanhakylä, Vesijärvi, Villamo, Viitakoski já Pettukylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Isojoki|*]] 5n1v6wxxewernxm2rquda1xuyyclvga 0 610 159549 145652 2026-09-26T00:57:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159549 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Isokyrö | kove = Isokyrö kunnanvirasto 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Isokyrö kieldâtáálu | vaakun = Isokyrö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Isokyrö sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 356,91<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 354,13 | eennâm_% = 99,2 | sisčääci = 2,78 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 486<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 12,74 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,2 | ruotâkielâ = 0,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,0 }} '''Isokyrö''' ({{k-sv|Storkyro}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Isokyröst ääsih 4&nbsp;486 olmožid, já ton vijđodâh lii 356,91&nbsp;km², mast 2,78&nbsp;km² lii čääci. Isokyrö naaburkieldah láá [[Seinäjoki]], [[Kauhava]], [[Ilmajoki]], [[Vöyri]], [[Vaasa]] já [[Laihia]]. ==Historjá== Isokyrö vuáđudui [[1300-loho|1300-lovvoost]]. [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2021]] Isokyrö kieldâ sirdâšui [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Isokyrö ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|479||5 383}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||5 394}} {{bar pixel|1990|#0099FF|475||5 340}} {{bar pixel|1995|#0099FF|470||5 279}} {{bar pixel|2000|#0099FF|458||5 151}} {{bar pixel|2005|#0099FF|449||5 044}} {{bar pixel|2010|#0099FF|442||4 965}} {{bar pixel|2015|#0099FF|426||4 785}} {{bar pixel|2020|#0099FF|406||4 510}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Isonkyrö markkân''' ||align="right"|{{Nts|2407}} |- | 2 || Vähänkyrö markkân* ||align="right"|{{Nts|885}} |- | 3 || Ylistaro markkân* ||align="right"|{{Nts|3}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Hevonkoski, Ikola, Kuivila, Kylkkälä, Laurola, Lehmäjoki, Naarajoki, Napue, Orismala, Orisberg, Palhojainen, Palonkylä, Ritaala, Tuurala, Ulvila, Yryselä, Valtaala já Ventälä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] ihskauo8dqb5v3bvyuav0t9ky5112vz 0 618 159603 151680 2026-09-26T01:16:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159603 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Jaapaan | noomah_virgálijn_kielâin = '日本国'' <small>([[jaapaankielâ]]n)</small><br>Nihonkoku teikkâ Nipponkoku | lippu = Flag of Japan.svg | vaakun = Imperial Seal of Japan.svg | nommâ-genetiivist = Jaapaan | sajadâh = Japan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = [[Jaapaan kiäisár|Kiäisár]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Jaapaan uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Tokio]] | eres-kaavpugeh = [[Jokohama]], <br>[[Osaka]], <br>[[Nagoya]], <br>[[Kioto]] | vijđodâh = 377&nbsp;915<ref name="cia-jaapaan"/> | sisčääci_% = 0,82 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 125 930 000 | ässeesaahâdvuotâ = 333,2 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[jaapaankielâ]] | vaaluut = Jaapaan jeni | vaaluut-tubdâldâh = JPY | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+9 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = JP | fiävruin = J | kirdemmašinijn = JA | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +81 | internet TLD = .jp | motto = | aalmuglaavlâ = '君が代'' (Kimi ga yo) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kimi ga Yo instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Jaapaan''' ({{k-ja|日本国}} ''Nihonkoku'' teikkâ ''Nipponkoku'') lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Tokio]]. ==Historjá== Japanist sattui korrâ [[eennâmtuárgástus]] njuhčâmáánust 2011, já ton čuávumuššân ollâ [[tsunami]] teeivâi tavenuorttii pele riddokuávlun. Taan keežild 18&nbsp;000 olmožid hevvânii. 2&nbsp;500 ulmuu rummâšeh iä lah kuássin kavnum. Taat tsunami tovâttij meid váimusvyeimilágádâs päärti Fukushimast, mii lâi viärráámus [[Tšernobyl]] 1986 maŋa.<ref name="aavis-2024-01-01">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/01/tsunamivaruttas-adelum-japanist-palo-joba-viida-meetter-alosijn-paroin-korra-eennamtuargastusai-mana/|nommâ=Tsunamiváruttâs adelum Japanist – palo joba viiđâ meetter alosijn pároin korrâ eennâmtuárgástusâi maŋa|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-01-01|čujottum=2024-01-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Jaapaan vijđodâh lii 377&nbsp;915&nbsp;km², mast 13&nbsp;430&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-jaapaan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/|nommâ=Japan|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-28|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210105105736/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/|vyerkkejum=2021-01-05}}</ref> Vijđoduv mield Jaapaan lii maailm 63.&nbsp;stuárráámus staatâ<ref name="cia-jaapaan"/> já 4.&nbsp;stuárráámus suáluistaatâ [[Australia]], [[Indonesia]] já [[Madagaskar]] maŋa. === Sajadâh já rääjih === Jaapaan lii jiečânâs staatâ Aasiast. Japanist iä lah staatârääjih, tastko tot lii [[suáluistaatâ]].<ref name="cia-jaapaan"/> Staatâ rájášuvá tavveen [[Ohotameerâ]]n, nuorttân [[Kuálhismeerâ]]n, mäddin [[Filippiinijmeerâ]]n, maadâviestârist [[Nuorttâ-Kiina meerâ]]n já viestârist [[Jaapaanmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 29&nbsp;751&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-jaapaan"/> === Suolluuh === [[Tiätuvuárkká:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|left|Jaapaan 14&nbsp;125 suollud]] Japanist láá 14&nbsp;125 suollud.{{Käldee}} Ton stuárráámuuh suolluuh láá [[Honshū]] (227&nbsp;938,23&nbsp;km²), [[Hokkaidō]] (77&nbsp;982,36&nbsp;km²), [[Kyūshū]] (36&nbsp;782,34&nbsp;km²) já [[Shikoku]] (18&nbsp;296,25&nbsp;km²).<ref name="gsi-jaapaan-suolluuh">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20241001.pdf | Nommâ = 全国都道府県市区町村別面積調（10月1日時点）| Almostittem = Jaapaan eennâmmittedeminstituut | Äigimuddo=2024-01-01 | Tiätuvuárkkáhäämi= PDF | Čielgiittâs = Labdos 4. 20 stuárráámussâd suollud vijđoduv mield (付 4 島面積20傑) s. 91 | Čujottum = 2025-01-01 | Kielâ = {{ja}}}}</ref> === Jäävrih já juuvah === Jaapaan kuhemuuh juuvah láá [[Shinano]] (367&nbsp;km), [[Tone]] (322&nbsp;km), [[Ishikari]] (268&nbsp;km), [[Teshio]] (256&nbsp;km) já [[Kitakami]] (249&nbsp;km).<ref name="mlit-jaapaan-juuvah">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hrr.mlit.go.jp/shinano/english/basin/basin.html | Nommâ = The Shinano River Basin | Almostittem = Shinanogawa River Office | Čujottum = 2025-01-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Biwa]] lii Jaapaan stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 670,3&nbsp;km². <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:View_of_Mount_Fuji_from_Ōwakudani_20211202.jpg|thumb|left|[[Fuji]] ({{k-ja|富士山}}) lii Jaapaan alemus vääri.]] Jaapaan alemus saje lii stratotullâvääri [[Fuji]] čokke (3&nbsp;776&nbsp;m).<ref name="cia-jaapaan"/> Ton vyeligumos saje vist lii Hachirōlaguun ({{k-ja|八郎潟}}) riddo (-4&nbsp;m).<ref name="cia-jaapaan"/> Jaapaan suálui lii [[Kuálhismeerâ]]st nuuvt kočodum [[Tullâriegis|Tullâriäggást]], kost eennâmtuárgástusah já tullâvääri rusomeh láá táváliih nannaamráptui lihâdem keežild. Jaapaan lii hárjánâm eelliđ tágárij luándualmoonmijgijn, já ovdâmerkkân huksimnoormih láá čovgâdeh, vâi rakânâsah killájeh eennâmtuárgástusâid. Meiddei ulmuuh láá škuávlejum tágárij tilij várás.<ref name="aavis-2024-01-01"/> <!--Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Jaapaan staatâhäämi lii [[vuáđulavâlâš monarkia]]. Jaapaan staatâhovdâ lii {{#statements:P1906}}. Tááláš kiäisár lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === Kiäisár === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == <!--=== Iäláttâsah === === Energia ===--> === Ráhtulâšvuotâ === Jaapaan lii ráhtulâšvuođâ stuorrâväldi. <!--=== Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Jaapaan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Etinummeer== Japanist láá kulmâ etinummeer: {{#statements:P2852}}<!-- meid {{#property:P2852|from=Q33}} tuáimá-->. Täin 119 lii puálukode etinummeer, 110 poolis já 118 merâkosáttuv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.japan-mobility.com/guide/emergency-numbers/japan|nommâ=Emergency Numbers for Japan (Police, Fire, Ambulance, etc.)|almostittem=www.japan-mobility.com|äigimuddo=2022-10-13|čujottum=2024-01-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Jaapaan|*]] 2dr9djnedd2ww3xd3cf4xka1zee9c5o 0 626 159608 151682 2026-09-26T01:21:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159608 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Jemen täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'الجمهورية اليمنية <small>([[Arabiakielâ|arabian]])''<br>al-Jumhūrīyah al-Yamanīyah</small> | lippu = Flag of Yemen.svg | vaakun = Emblem of Yemen.svg | nommâ-genetiivist = Jemen | sajadâh = Yemen (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Abdrabbuh Mansur Hadi]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Maeen Abdulmalik Saeed]] | uáivikaavpug = [[Sanaa]] | eres-kaavpugeh = [[Aden]] | vijđodâh = 527 968 | sisčääci_% = 0 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 28 498 683 | ässeesaahâdvuotâ = 44,7 | aalmugstuárrum = 2,3 | aalmugstuárrum_ihe = 2017 | virgáliih-kielah = [[Arabiakielâ|arabia]] | vaaluut = Jemen rial | vaaluut-tubdâldâh = YER | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = YE | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +967 | internet TLD = .ye <br>اليمن. | motto = ٱللَّهُ، ٱلْوَطَنُ، ٱلثَوْرَةُ، ٱلْوَحْدَةُ <br>("Allāh, al-Waṭan, ath-Thawrah, al-Waḥdah") | aalmuglaavlâ = الجمهورية المتحدة‎ <br>(al-Jumhūrīyah al-Muttaḥidah) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - United Republic.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Jemen''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Sanaa]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Jemen vijđodâh lii 527&nbsp;968&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Jemen lii maailm 52. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-yemen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|nommâ=Yemen|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118124109/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Jemen lii staatâ [[Aldanuorttâ]]n ađai [[Aasia]] maadâviestâruásist. Ton ránnjástaatah láá [[Saudi-Arabia]] tavveen já [[Oman]] nuorttân. Jemenist staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;601&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Saudi-Arabiain, mii lii 1&nbsp;307&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 294&nbsp;km rääji Omanáin. Jemen rájášuvá [[India väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 1&nbsp;906&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-yemen"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Oman]] || {{Nts|294}} km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Yemen in its region.svg|300px]] |- | [[Saudi-Arabia]] || {{Nts|1307}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia --> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Jemen vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Jemen alemus saje lii [[Jabal an Nabī Shu'ayb]] čokke, mii paijaan {{Nts|3666}}&nbsp;m alodâhân.<ref name="cia-yemen"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/72377/jabal-an-nabi-shu-ayb.html|nommâ=Jabal an Nabī Shu‘ayb|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[India väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-yemen"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q805}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Jemen|*]] br9tiudnois1s17r0rex7pkmxeiq4rf 0 649 159629 145682 2026-09-26T01:25:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159629 wikitext text/x-wiki '''Jävri''' lii čäcikuávlu, mast [[čääci]] piso iänááš sajestis, ige tot kuulgâ nuuvt ko [[Juuhâ|juuvâin]]. Stuárráámus uási jaavrijn siskeldeh saivâčääsi. Sálttáás jäävrih kočoduvvojeh [[sälttijävri]]n. Táválávt jävri finnee čääsi juuvâin teikkâ [[Käldee|käldein]]. Motomeh jäävrih láá jieŋâ vyelni. Taggaar lii ovdâmerkkân [[Vostok (jävri)|Vostok]]. Jaavrijn, main ij lah juvvâdâh, čääci vuálgá meddâl tuše [[lievlistem]] peht, já tondiet toh láá táválávt uáli jo sálttááh. Tagareh láá ovdâmerkkân [[Jamâmeerâ]], [[Stuorrâ sälttijävri]] sehe maailm stuárráámus jävri [[Kaspiameerâ]]. == Jävritiijpah == Jäävrih láá juohhum juávhoid ton mield, ete maht toh láá šoddâm. Vuáđutijppân láá källeeáldáh já sälbiáldáh. * Källeeáldáh láá kováduvah vuáđukällest. Toh láá táválávt kieŋâleh já kuhesahasiih.<ref name="Otava">{{Kirjekäldee|Nommâ=Otavan suuri ensyklopedia|Ihe=1978–1983|Almostittee=Otava|Isbn=951-1-05063-X}}</ref> ** Tektonisiih jäävrih láá šoddâm [[ráptutektoniik]] keežild. ** Karstijäävrih láá šoddâm [[Kalkkâkeđgi|kalkkâkeeđgi]] eroosio keežild [[Karstieennâm|karstienâmijn]].<ref name="suomalainen">{{Kirjekäldee|Nommâ=Suomalainen tietosanakirja, 3. osa (Hil-Kanan)|Ihe=1990|Siijđoh=460–462|Almostittee=Weilin+Göös|Isbn=951-35-4647-0}}</ref> ** Kohhumáldáh láá šoddâm talle ko jieŋâ lii kahhaam källee.<ref name="suomalainen"/> ** Vulkaanliih jäävrih láá jäävrih časkâm [[tullâvääri]] kraatterist teikkâ [[maari]]st.<ref name="Otava"/> ** Kraatterjäävrih láá [[meteoriit]]kraatterân šoddâm jäävrih, tegu [[Lappajävri]] Suomâst. * Sälbiáldáh láá šoddâm vyeligis sajan nuuvt, ete eennâmvuáđu teikkâ jieŋâdâh iästá čääsi meddâlkulgâm. Toh láá táválávt cuáháseh já uánihisahasiih. ** Jieŋâdâhjäävrih láá [[Jieŋâdâh|jieŋâduv]] suddâmčaasijn šoddâm jäävrih. ** Jieŋâ lii tiäddám enâmân kováduvâid, moh láá tievvâm čääsist. Stuárráámus uási Suomâ jaavrijn láá tagareh. ** Tulvejäävrih láá šoddâm talle ko eennâm lii puáđđum tulvekuávluid.<ref name="Otava"/> Tagareh láá ovdâmerkkân laguuneh, haffih já juoluah.<ref name="suomalainen"/> ** Tahojävri lii jävri, mon olmooš lii ráhtám. <gallery mode=packed> File:Lake Inari - panoramio (3).jpg|Aanaarjävri lii tektonisâš jävri. File:DivjeJezero1.JPG|Karstijävri [[Slovenia]]st. File:Lagoa Do Fogo (43709754).jpeg|Vulkaanlâš jävri File:Porttipahta Reservoir, Finland (Feb 2017).jpg|[[Porttipahta tahojävri]] [[Suáđigil]]ist. </gallery> == Jäävrih maailmist == [[Tiätuvuárkká:Caspian Sea from orbit-NoRedLines.jpg|200 px|thumb|Kaspiameerâ lii maailm stuárráámus jävri.]] Jäävrih láá 1,8 % (ađai 2,7 miljovn km²) [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] vijđoduvâst. Ohtsis toh suullân love miljovn jävrid, main 254 láá paijeel 500 km². Maailm stuárráámus jävri lii [[Kaspiameerâ]], mon vijđodâh lii 374 000 km². Puoh kieŋâlumos vist lii [[Baikaljävri]], mon kieŋŋâlvuotâ lii 1 642 m. === Maailm stuárráámuuh jäävrih === * [[Kaspiameerâ]] 371&nbsp;000 km² * [[Huronjävri]]-[[Michiganjävri]] 117&nbsp;400 km² * [[Pajejävri]] (Lake Superior) 82&nbsp;103 km² * [[Victoriajävri]] 69&nbsp;485 km² * [[Tanganjikajävri]] 32&nbsp;893 km² * [[Baikaljävri]] 31&nbsp;500 km² * [[Stuorrâ kuobžâjävri]] 31&nbsp;328 km² * [[Njassajävri]] (Lake Nyasa) 28&nbsp;880 km² * [[Stuorrâ uárjijävri]] 28&nbsp;568 km² == Jäävrih Suomâst == [[Tiätuvuárkká:Lake Saimaa morning.jpg|200 px|thumb|Saimaa lii Suomâ stuárráámus jävri.]] Suomâst láá ohtsis suullân 188 000 jävrid, moi vijđodâh lii paijeel 0,05 [[hehtaar]]. Tain suullân 2 600 láá paijeel 1 km².<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/ajankohtaista/suomi-57-000-168-000-jarven-maa|nommâ=Suomi, 57 000 – 168 000 järven maa|čujottum=12.6.2024|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210526073223/https://www.maanmittauslaitos.fi/ajankohtaista/suomi-57-000-168-000-jarven-maa|vyerkkejum=2021-05-26}}</ref> Suomâ javrij vijđodâh lii ohtsis 32 600 km² já saijaavuotâ 325 km³. Suomâ stuárráámus jävri lii [[Saimaa]], mon vijđodâh lii 4&nbsp;380 km², já kieŋâlumos vuod [[Päijänne]] (95,3 m). [[Aanaarjävri]] lii stuárráámus jävri, mii lii tuše oovtâ [[Suomâ kieldah|kieldâst]] teikkâ [[Suomâ eennâmkodeh|eennâmkoddeest]]. === Suomâ stuárráámuuh jäävrih === * [[Saimaa]] 4&nbsp;380 km² * [[Päijänne]] 1&nbsp;081 km² * [[Aanaarjävri]] 1&nbsp;040 km² * [[Oulujävri]] 928 km² * [[Pielinen]] 870 km² * [[Pihlajavesi (Saimaa)]] 713 km² * [[Orivesi (Saimaa)]] 601 km² * [[Haukivesi]] 562 km² * [[Keitele]] 494 km² * [[Kallavesi]] 473 km² == Iäláneh == Jaavrijn eelih maaŋgâlágáneh iäláneh, ovdâmerkkân [[Kyeli|kyeleh]], [[Čäcilodde|čäcilodeh]], [[Tiäbbu|tiäbuh]] já [[rapuelleeh]]. Suomâst táválumoseh kyeleh láá [[vuásku]], [[šapšâ]] já [[suávvil]]. Maadâ-Suomâst meid [[siergi]] já [[kuha]] láá táváliih, já Tave-Suomâst tiättojeh [[kuávžur]] já [[rávdu]]. Táválumoseh čäcilodeh láá [[Kaijuuh (suuhâ)|kaijuuh]] já [[Viettuuh (lahko)|viettuuh]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Jäävrih|*]] k966vyte80cg6vtaun8emgz01xg9xrw 0 652 159631 151073 2026-09-26T01:25:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159631 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kaajaan | kove = A view to Kauppakatu, the main street of Kajaani.JPG | kove-čielgiittâs = Kaajaan kuávdáš | vaakun = Kajaani.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kajaani sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 2 263,98<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 834,78 | eennâm_% = 81,0 | sisčääci = 429,2 | sisčääci_% = 19,0 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 36 731<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 29.2.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 20,00 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,4 | ruotâkielâ = 0,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,5 }} '''Kaajaan''' ({{k-fi|Kajaani}} já {{k-sv|Kajana}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Kajanist ääsih 36&nbsp;731 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;263,98&nbsp;km², mast 429,2&nbsp;km² lii čääci. Kaajaan naaburkieldah láá [[Paltamo]], [[Pyhäntä]], [[Siikalatva]], [[Sonkajärvi]], [[Sotkamo]], [[Vaala]] já [[Vieremä]]. ==Historjá== Kaajaan vuáđudui [[njuhčâmáánu 6.]] peeivi&nbsp;[[1651]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kaajaan ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|458||38 016}} {{bar pixel|1985|#0099FF|475||39 416}} {{bar pixel|1990|#0099FF|477||39 577}} {{bar pixel|1995|#0099FF|480||39 827}} {{bar pixel|2000|#0099FF|469||38 912}} {{bar pixel|2005|#0099FF|461||38 217}} {{bar pixel|2010|#0099FF|460||38 157}} {{bar pixel|2015|#0099FF|453||37 622}} {{bar pixel|2020|#0099FF|442||36 700}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Kajaani kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|30028}} |- | 2 || Otanmäki ||align="right"|{{Nts|650}} |- | 3 || Kirkkoaho ||align="right"|{{Nts|622}} |- | 4 || Kuluntalahti ||align="right"|{{Nts|512}} |- | 5 || Vuolijoki markkân ||align="right"|{{Nts|410}} |- | 6 || Paltaniemi ||align="right"|{{Nts|296}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kooskah== {| border="0" |----- | valign="top" | * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]]: 549 km * [[Tiätuvuárkká:Hanko.vaakuna.svg|23px]] [[Hanko]]: 660 km * [[Tiätuvuárkká:Iisalmi.vaakuna.svg|23px]] [[Joensuu]]: 231 km * [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.vaakuna.svg|23px]] [[Jyväskylä]]: 316 km * [[Tiätuvuárkká:Kemijärvi.vaakuna.svg|23px]] [[Kiemâjävri]]: 386 km | valign="top" | * [[Tiätuvuárkká:Kouvola.vaakuna.2009.svg|23px]] [[Kouvola]] 436 km * [[Tiätuvuárkká:Kuopio.vaakuna.svg|23px]] [[Kuopio]]: 170 km * [[Tiätuvuárkká:Kuusamo.vaakuna.svg|23px]] [[Kuáccám]] 248 km * [[Tiätuvuárkká:Lappeenranta.vaakuna.svg|23px]] [[Lappeenranta]]: 446 km * [[Tiätuvuárkká:Mikkeli.vaakuna.svg|23px]] [[Mikkeli]]: 330 km | valign="top" | * [[Tiätuvuárkká:Oulu.vaakuna.svg|23px]] [[Oulu]]: 188 km * [[Tiätuvuárkká:Porin vaakuna.svg|23px]] [[Pori]]: 555 km * [[Tiätuvuárkká:Rauma.vaakuna.svg|23px]] [[Rauma]]: 606 km * [[Tiätuvuárkká:Rovaniemi.vaakuna.svg|23px]] [[Ruávinjargâ]]: 339 km * [[Tiätuvuárkká:Savonlinna.vaakuna.svg|20px]] [[Savonlinna]]: 328 km | valign="top" | * [[Tiätuvuárkká:Seinäjoki.vaakuna.svg|23px]] [[Seinäjoki]]: 349 * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]]: 455 km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]]: 611 km * [[Tiätuvuárkká:Utsjoki.vaakuna.svg|23px]] [[Ucjuuhâ]] 791 km * [[Tiätuvuárkká:Virrat.vaakuna.svg|23px]] [[Virrat]]: 401 km | valign="top" | | valign="top" | |} ==Kovegalleria== <gallery mode="packed" heights="160px"> KajaaniTownHall.jpg|{{center|Tááláš kaavpugtáálu}} Kajaani Raatihuone 20090116.JPG|{{center|Puáris kaavpugtáálu}} KajaaniKirche.jpg|{{center|Evaŋgellâš-luterilâš kirkko}} KajaaniOrthodoxChurch.jpg|{{center|Ortodoksisâš kirkko}} </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kaajaan|*]] ca82llv5q9v31jvz1idnnsnzjawoz13 0 662 159635 151686 2026-09-26T01:26:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159635 wikitext text/x-wiki {{Ovtâstum staatâi uásistaatâ | nommâ = Kalifornia | uásistaatâ_ubâ_nommâ = State of California | lippu = Flag of California.svg | vaakun = Seal of California.svg | nommâ-genetiivist = Kalifornia | kárttá = California in United States.svg | uáivikaavpug = [[Sacramento]] | kaavpug = [[Los Angeles]] | kuvernöör = [[Gavin Newsom]] | virgálâš_kielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | vijđodâh = 423 970 | eennâm_vijđodâh = 403 933 | čäcvijđodâh = 20 037 | čäcvijđodâh_% = 4,7 | ässeeloho = 39 512 223 | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeesaahâdvuotâ = 97,9 | servâmpeivi = [[čohčâmáánu 9.|9. čohčâmáánu]] [[1850]] | oornigloho = 31. | äigistielâs = UTC–8 | kesiäigi = UTC–7 | alemus_saje = 4 421 | koskâalodâh = 884 | vyeligumos_saje = -86 | postâuánádâs = CA | ISO-koodi = US-CA | uásistaatâ_jiellâhnommâ = Golden State | uásistaatâ_motto = "Eureka" | uásistaatâlaavlâ = "I Love You, California" | uásistaatâlaavlâ_tiätuvuárkká = &quot;I Love You, California&quot; - Regional anthem of California.ogg | sijđo_URI = www.ca.gov }} '''Kalifornia''' ([[eŋgâlâskielâ|eŋg.]] já [[espanjakielâ|esp.]] ''California'') lii [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Sacramento]]. == Historjá == Kalifornia lohtui Ovtâstum staatáid ive 1848. Ässeemeeri šoodâi tastoo jotelávt [[Kalifornia kollekurgâlem]] keežild. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q99}} == Eennâmtieđâ já šoŋŋâdâh == Kalifornia vijđoduv tiet šoŋŋâdâh mulsâšud ennuv kuávlust nuubán. Meerâ vaikuttâsâi keežild motomijn Kalifornia riddokuávluin kávnojeh čuássásumos kesišoŋŋâduvah Ovtâstum staatâin [[Alaska]] ulguubeln, mutâ ton koškeäpikuávluh láá puoh pakkâsumoseh masa ubâ maailmist. Mittedemhistorjá ollâgumos áimuliegâsvuotâ, 56,7&nbsp;°C, lii mittedum [[Jäämmimleehi|Jäämmimleevist]] Kalifornia maadânuorttâuásist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://wmo.asu.edu/world-highest-temperature|nommâ=World: Highest Temperature {{!}} ASU World Meteorological Organization|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-01-04|čujottum=2022-12-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130104143844/http://wmo.asu.edu/world-highest-temperature|vyerkkejum=2013-01-04}}</ref> [[Tiätuvuárkká:General_Sherman_2426497682.jpg|pienoiskuva|left|General Sherman -nommâsâš jietânâsruopsismuorâ, maailm styeremus muorâ]] Kaliforniast šaddeh maailm kuhemuuh muorâšlaajah: [[riddoruopsismuorâ]], [[jietânâsruopsismuorâ]] já [[douglaskuosâ]]. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Ovtâstum staatah}} [[Luokka:Kalifornia|*]] c37sdrndj0u0reck7itb8zm5s91n426 0 664 159637 151687 2026-09-26T01:26:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159637 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kambodža kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = 'ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា <small>([[khmerkielâ]]n)</small>''<br>prĕəh riəciənaacak kampuciə | lippu = Flag of Cambodia.svg | vaakun = Royal arms of Cambodia.svg | nommâ-genetiivist = Kambodža | sajadâh = Cambodia Cold War (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = [[Norodom Sihamoni]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Hun Manet]] | uáivikaavpug = [[Phnom Penh]] | eres-kaavpugeh = [[Băt Dâmbâng]], <br>[[Sihanoukville]], <br>[[Siĕm Réab]] | vijđodâh = 181 035 | sisčääci_% = 2,5 | ässeeloho_ihe = 223 | ässeeloho = 17 423 880 | ässeesaahâdvuotâ = 96,2 | aalmugstuárrum = 1,6 | aalmugstuárrum_ihe = 2016 | virgáliih-kielah = [[khmerkielâ]] | vaaluut = Kambodža riel | vaaluut-tubdâldâh = KHR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+7 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KH | fiävruin = K | kirdemmašinijn = XU | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +855 | internet TLD = .kh | motto = ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ | aalmuglaavlâ = បទនគររាជ <br>(Nokoreach) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Nokoreach.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kambodža''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Phnom Penh]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kambodža vijđodâh lii 181&nbsp;035&nbsp;km², mast 4&nbsp;520&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Kambodža lii maailm 90. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-cambodia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|nommâ=Cambodia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|vyerkkejum=2021-06-10}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Kambodža lii staatâ [[Aasia]] maadânuorttâuásist. Ton ránnjástaatah láá [[Thaieennâm]] viestârist já tavveen, [[Laos]] tavveen sehe [[Vietnam]] nuorttân já maadânuorttân. Kambodžast staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;530&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Vietnamáin, mii lii 1&nbsp;158&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 555&nbsp;km rääji Laosáin. Kambodža rájášuvá [[India väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 443&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-cambodia"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Laos]] || {{Nts|555}} km || rowspan=3|[[Tiätuvuárkká:Cambodia in its region.svg|300px]] |- | [[Thaieennâm]] || {{Nts|817}} km |- | [[Vietnam]]|| {{Nts|1158}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q424}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kambodža|*]] llfhyixz3d03qpsdovuect1qysun8kf 0 665 159638 151688 2026-09-26T01:26:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159638 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kamerun täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République du Cameroun ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br>Republic of Cameroon'' <small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Cameroon.svg | vaakun = Coat of arms of Cameroon.svg | nommâ-genetiivist = Kamerun | sajadâh = Location Cameroon AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Yaoundé]] | eres-kaavpugeh = [[Douala]] <small>(stuárráámus kaavpug)</small> | vijđodâh = 475 442 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[Ranskakielâ|ranska-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Koskâ-Afrik CFA-frangi|CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XAF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|kamerun}} | fiävruin = CAM | kirdemmašinijn = TJ | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +237 | internet TLD = .cm | motto = "Paix – Travail – Patrie" | aalmuglaavlâ = [[Chant de Ralliement]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kamerun''' teikkâ '''Kamerun täsiväldi''' ({{k-fr|République du Cameroun}} já {{k-en|Republic of Cameroon}}) lii jiečânâs täsiväldi [[Koskâ-Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Yaoundé]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kamerun vijđodâh lii 475&nbsp;440&nbsp;km², mast 2&nbsp;730&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kamerun">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/|nommâ=Cameroon|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-07|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110023649/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> Vijđoduv mield Kamerun lii maailm 56. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-kamerun"/> === Sajadâh já rääjih === Kamerun lii staatâ [[Koskâ-Afrik]]st. Ton ránnjástaatah láá viestârist [[Nigeria]], tavenuorttân [[Tšad]], nuorttân [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] já mäddin [[Gabon]], [[Kongo täsiväldi]] já [[Peeivitäsideijee Guinea]]. Kamerunist staatârääjih láá ohtsis 5&nbsp;018&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Nigeriain, mii lii 1&nbsp;975&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 183&nbsp;km rääji Peeivitäsideijee Guineain. Kamerun rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 402&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-kamerun"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Gabon]] || {{Nts|349}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Cameroon in its region.svg|300px]] |- | [[Kongo täsiväldi]]|| {{Nts|494}} km |- | [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] || {{Nts|901}} km |- | [[Nigeria]] || {{Nts|1975}} km |- | [[Peeivitäsideijee Guinea]] || {{Nts|183}} km |- | [[Tšad]] || {{Nts|1116}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> {{Válduartikkâl|[[Listo Kamerun vaarijn]]}} Kamerun alemus saje lii [[Fako]] čokke, mii paijaan 4 095 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2231712/fako.html|nommâ=Fako|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-kamerun"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1009}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Kamerun|*]] j7o0b0qh283aktqkfylk2wmj29tesxv 0 672 159640 158173 2026-09-26T01:26:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159640 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kap Verde täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Cabo Verde <small>''([[portugalkielâ]]n)</small> | lippu = Flag of Cape Verde (10-17).svg | vaakun = Coat of arms of Cape Verde.svg | nommâ-genetiivist = Kap Verde | sajadâh = Location Cape Verde AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Kap Verde president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kap Verde uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Praia]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 4 033 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[escudo]] | vaaluut-tubdâldâh = CVE | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Portugali]]st | jiečânâsvuotâ = 5. syeinimáánu 1975 | uánádâs = {{ISO 3166|kap verde}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +238 | internet TLD = .cv | motto = ''Unidade, Trabalho, Progresso'' | aalmuglaavlâ = [[Cântico da Liberdade]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Cântico da Liberdade (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Cape_Verde-CIA_WFB_Map.png|thumb|Kap Verde suolluuh]] '''Kap Verde täsiväldi''' ({{k-pt|República de Cabo Verde}}<ref name="pcgn-cape-verde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/654cfedf014cc90010677386/Cape_Verde_Toponymic_Factfile.pdf|nommâ=Cape Verde|almostittem=The Permanent Committee on Geographical Names|čujottum=2025-06-19|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}}}</ref>) ađai '''Kap Verde''' ({{k-pt|Cabo Verde}}<ref name="pcgn-cape-verde"/>) lii suáluistaatâ [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Praia]]. == Etymologia == Kap Verde portugalkielâg nommâ lii ''Cabo Verde'', mii meerhâš ''ruánáá njargâ''. == Historjá == Kap Verdest ij aassâm kihheen talle ko portugalliih pottii tohon 1400-lovvoost já rahtii tast uási [[Portugal]]. Tast šoodâi uárjikäävpi kuávdáš, já stuárráámus uási Kap Verde táálái ässei madduin láá-uv afriklijn oorjijn já portugallijn siirdolijn. == Eennâmtieđâ == Kap Verde vijđodâh lii 4&nbsp;033 km², mast 0 km² lii čääci.<ref name="cia-kap-verde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|nommâ=Cabo Verde|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-18|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240114115644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|vyerkkejum=2024-01-14}}</ref> Vijđoduvâs peeleest Kap Verde lii maailm 175. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-kap-verde"/> === Sajadâh já rääjih === Kap Verde lii jiečânâs täsiväldi [[Viestâr-Afrik]]ist. Tast iä lah staatârääjih, tastko tot lii [[suáluistaatâ]]. Kap Verde pirrâ lii [[Atlant väldimeerâ]]. Merâriddo lii ohtsis 965 km<!-- (F km suolluin)-->. === Suolluuh === Kap Verde suáluikuávlun kuleh 14 suollud, main oovce láá aassum. Suolluuh juáhhojeh kyevti suáluijuávkun: [[Barlavento]]-suáluijuávkku já [[Sotavento]]-suáluijuávkku. Kap Verde stuárráámuuh suolluuh láá [[San Tiago (Kap Verde)|Santiago]] (991 km²), [[Santo Antão (Kap Verde)|Santo Antão]] (779 km²), [[Boa Vista (Kap Verde)|Boa Vista]] (620 km²) já [[Fogo (Kap Verde)|Fogo]] (475,6 km²). <!-- === Jäävrih já juuvah === D lii Kap Verde stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kap Verde kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Kap Verde tullâvaarijn]]}} Kap Verdest láá kulmâ [[tullâvääri]]. Tain alemus lii [[Pico do Fogo]] (2&nbsp;829 m). Eres tullâväärih láá [[Brava (Kap Verde)|Brava]] já [[São Vicente (Kap Verde)|São Vicente]]. Brava já São Vicente iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi holoseenist. Fogo vuod lii aktiivlâš, já ton majemuš russoom lâi ive [[2014]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Cape%20Verde|nommâ=Global Volcanism Program {{!}} Cape Verde Volcanoes|almostittem=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program|čujottum=2023-06-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Cape_Verde_Pico_do_Fogo_b.jpg|thumb|right|[[Pico do Fogo]] lii Kap Verde alemus vääri.]] Kap Verde alemus saje lii [[Pico do Fogo]] čokke (2&nbsp;829 m) [[Fogo (Kap Verde)|Fogo suollust]].<ref name="cia-kap-verde"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-kap-verde"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kap Verde staatâhäämi lii Z. Kap Verde staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Kap Verde virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Kap Verde|*]] cg17v81c86s1uj9i4idabceop60rfy8 0 675 159641 145708 2026-09-26T01:26:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159641 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Karijoki | kove = Bötoms centrum, sommaren 1990.jpg | kove-čielgiittâs = Karijoki kuávdáš ive 1990 | vaakun = Karijoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Karijoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 186,50<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 185,72 | eennâm_% = 99,6 | sisčääci = 0,78 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 229<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 6,65 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,3 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,7 }} '''Karijoki''' ({{k-sv|Bötom}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Karijokist ääsih 1&nbsp;229 olmožid, já ton vijđodâh lii 186,50&nbsp;km², mast 0,78&nbsp;km² lii čääci. Karijoki naaburkieldah láá [[Isojoki]], [[Kauhajoki]], [[Teuva]] já [[Kristiinankaupunki]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Karijoki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||2 038}} {{bar pixel|1985|#0099FF|474||2 012}} {{bar pixel|1990|#0099FF|467||1 982}} {{bar pixel|1995|#0099FF|452||1 918}} {{bar pixel|2000|#0099FF|415||1 760}} {{bar pixel|2005|#0099FF|394||1 673}} {{bar pixel|2010|#0099FF|358||1 521}} {{bar pixel|2015|#0099FF|322||1 369}} {{bar pixel|2020|#0099FF|290||1 236}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Karijoki markkân. ==Siijdah== Alakylä, Karijoki markkân, Myrkky já Ylikylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Karijoki|*]] 9nrcv273p20lg2vs3wu275n9l4asr8g 0 681 159646 145713 2026-09-26T01:26:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159646 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kauhajoki | kove = Kauhajoki Church, Finland2.jpg | kove-čielgiittâs = Kauhajoki kirkko | vaakun = Kauhajoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kauhajoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 315,54<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 298,98 | eennâm_% = 98,7 | sisčääci = 16,56 | sisčääci_% = 1,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 13 172<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 10,15 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,4 | ruotâkielâ = 0,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,3 }} '''Kauhajoki''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Kauhajokist ääsih 13&nbsp;172 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;315,54&nbsp;km², mast 16,56&nbsp;km² lii čääci. Kauhajoki naaburkieldah láá [[Isojoki]], [[Kankaanpää]], [[Karijoki]], [[Karvia]] já [[Teuva]]. ==Historjá== Kauhajoki vuáđudui ive&nbsp;[[1868]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[2001]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kauhajoki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|459||14 946}} {{bar pixel|1985|#0099FF|478||15 577}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||15 643}} {{bar pixel|1995|#0099FF|473||15 420}} {{bar pixel|2000|#0099FF|455||14 831}} {{bar pixel|2005|#0099FF|444||14 465}} {{bar pixel|2010|#0099FF|438||14 269}} {{bar pixel|2016|#0099FF|423||13 772}} {{bar pixel|2020|#0099FF|408||13 187}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Kauhajoki kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|8698}} |- | 2 || Päntäne ||align="right"|{{Nts|221}} |- | 3 || Kainasto ||align="right"|{{Nts|214}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Filppula, Heikkilänkylä, Hangaskylä, Ikkeläjärvi, Järvikylä, Kainasto, Kalkunmäki, Kauhajärvi, Keturinkylä, Kokonkylä, Korpikylä, Koskenkylä, Kuutinkylä, Käyränkylä, Luomankylä, Lustila, Marttilankylä, Muurahainen, Möykkykylä, Nirvankylä, Nummikoski, Pihkakylä, Piipari, Pukkila, Puskankylä, Ratikylä, Sahankylä, Savikylä, Turjankylä, Uuronkylä, Yrjänäiskylä já Äijönkylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauhajoki|*]] tpc3uyimk16lhuto2hzs9zg1xsmlqtj 0 682 159647 145714 2026-09-26T01:26:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159647 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kauhava | kove = Kauhavan kaupungintalo 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Kauhava kaavpugtáálu | vaakun = Kauhava.vaakuna.2009.svg | kárttá_suomâ = Kauhava sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 328,37<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 313,78 | eennâm_% = 98,9 | sisčääci = 14,59 | sisčääci_% = 1,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 15 682<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 11,95 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,4 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,9 }} '''Kauhava''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Kauhavast ääsih 15&nbsp;682 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;328,37&nbsp;km², mast 14,59&nbsp;km² lii čääci. Kauhava naaburkieldah láá [[Evijärvi]], [[Isokyrö]], [[Lappajärvi]], [[Lapua]], [[Pedersöre]], [[Seinäjoki]], [[Uusikaarlepyy]] já [[Vöyri]]. ==Historjá== Kauhava vuáđudui ive&nbsp;[[1867]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1986]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Alahärmä]], [[Kortesjärvi]] já [[Ylihärmä]] kieldah lahtojii Kauhavan [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kauhava ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|470||19 924}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||20 359}} {{bar pixel|1990|#0099FF|477||20 231}} {{bar pixel|1995|#0099FF|469||19 877}} {{bar pixel|2000|#0099FF|447||18 967}} {{bar pixel|2005|#0099FF|430||18 248}} {{bar pixel|2010|#0099FF|408||17 308}} {{bar pixel|2016|#0099FF|391||16 599}} {{bar pixel|2020|#0099FF|371||15 716}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Kauhava kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|5509}} |- | 2 || Alahärmä markkân ||align="right"|{{Nts|2203}} |- | 3 || Ylihärmä markkân ||align="right"|{{Nts|2171}} |- | 4 || Kortesjärvi markkân ||align="right"|{{Nts|611}} |- | 5 || Kangas* ||align="right"|{{Nts|112}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== * '''Alahärmä kuávlu''': Alahärmä markkân, Ekola, Hakola, Hanhila, Hanhimäki, Heikkilä, Hilli, Huhtamäki, Härmä, Kivihuhta, Katajamäki, Kojola, Kuoppala, Köykkäri, Lahdenkylä, Lehtimäki, Markkula, Mylläri, Ojala, Poromaa, Pelkkala, Perkiömäki, Pesola, Sorvisto, Vakkuri, Voltti, Vuoskoski já Yliviitala. * '''Kauhava kuávlu''': Alakylä, Annala, Eteläranta, Fräntilä, Hatunkylä, Hirvijoki, Hopiavuori, Huhmarkoski, Huhtamäki, Kantola, Karjanlahti, Kauhava, Kettula, Kleemola, Kosola, Lauttamus (kuávdáščuákkipäikki), Lummukka, Matsomppi, Mäenpää, Mäki-Hannus, Orava, Pelkkikangas, Pelkola, Pernaa, Pukkila, Ruotsala, Renko, Sippola, Varpula, Varvas, Viinikka já Ylikylä. * '''Kortesjärvi kuavlu''': Isomäki, Kielinen, Kortesjärvi, Purmojärvi, Rantala, Saarijärvi, Ylikylä, Manninen, Nuottimäki, Fräntilä, Kukkola, Pellinen, Pirttinen, Iso-Pellinen, Lappinen, Laukkonen, Salo, Ylikoski, Porkholma já Tyynismaa. * '''Ylihärmä kuávlu''': Haapoja, Keskikunta, Ylihärmä markkân, Kosola, Pakka, Vesiluoma, Yliluoma, Kangas, Ikola, Ilomäki, Rannanjärvi, Salomaa já Taipale. ==Kooskah== {{Palsta álgá}} * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]] 396&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]] 215&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]] 336&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Oulu.vaakuna.svg|23px]] [[Oulu]] 286&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Lahti.vaakuna.svg|23px]] [[Lahti]] 325&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Kuopio.vaakuna.svg|23px]] [[Kuopio]] 299&nbsp;km {{Palsta lonottem}} * [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.vaakuna.svg|23px]] [[Jyväskylä]] 206&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Porin_vaakuna.svg|23px]] [[Pori]] 214&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Vaasa.vaakuna2.svg|23px]] [[Vaasa]] 80&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Seinäjoki.vaakuna.svg|23px]] [[Seinäjoki]] 39&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Lapua.vaakuna.svg|23px]] [[Lapua]] 17&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Ylivieska.vaakuna.svg|23px]] [[Ylivieska]] 157&nbsp;km {{Palsta nohá}} ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauhava|*]] qz26bq3ppfsna7iq5mt0r2otuj4wtes 0 683 159648 145715 2026-09-26T01:26:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159648 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kauniainen | kove = Kauniainen Town Hall 1.jpg | kove-čielgiittâs = Kauniaisii kaavpugtáálu | vaakun = Kauniainen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kauniainen sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 6,00<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 5,89 | eennâm_% = 98,2 | sisčääci = 0,11 | sisčääci_% = 1,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 9 867<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1 664 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 58,9 | ruotâkielâ = 32,6 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 8,5 }} '''Kauniainen''' ({{k-sv|Grankulla}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Kauniaisiist ääsih 9&nbsp;867 olmožid, já ton vijđodâh lii 6,00&nbsp;km², mast 0,11&nbsp;km² lii čääci. Kauniaisii áinoo naaburkieldâ lii [[Espoo]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš. ==Historjá== Kauniainen vuáđudui ive&nbsp;[[1920]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1972]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kauniaisii ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|364||7 203}} {{bar pixel|1985|#0099FF|392||7 746}} {{bar pixel|1990|#0099FF|399||7 889}} {{bar pixel|1995|#0099FF|420||8 298}} {{bar pixel|2000|#0099FF|432||8 532}} {{bar pixel|2005|#0099FF|428||8 457}} {{bar pixel|2010|#0099FF|440||8 689}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||9 486}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Helsig kuávdáščuákkipäikki. ==Kovegalleria== <gallery> Kauniainen - Villa Vallmogård.jpg Tunnelitie, Kauniainen.JPG Kauniainen street view.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauniainen|*]] q6pu5mjkhvb4ll1soevwt9eeerjn4s7 0 701 159659 155208 2026-09-26T01:27:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159659 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Kiemâsämikielâ | kárttá = Lapinmaat.png | kovetekstâ = Kiemâ Säämi (fiskâdin merkkejum) | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = | eres = | kuávlu = {{Lippu|Suomâ}}<br>[[Kiemâ Säämi]] | äigidem = | vir = | meeri = 0 | saje = | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = | kodde = [[uuraallâš kielah]] | juávkku = [[sämikielah]] | iso1 = | iso2 = sjk | iso3 = sjk | glotto = kemi1239 }} '''Kiemâsämikielâ''' lii [[sämikielâ]], mii sarnui [[Kiemâ Säämi|Kiemâ]] kuávlust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://multitree.linguistlist.org/codes/sjk|nommâ=Saami, Kemi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-08-03|čujottum=2023-08-31|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090803184406/http://multitree.linguistlist.org/codes/sjk|vyerkkejum=2009-08-03}}</ref> Kiemâsämikielâ nomâttâs lii almosnommâ časkâm kuávlukieláid, maid kihheen ij lah tärhibeht tutkâm. Kielâ čaaskâi 1700-lovo já 1800-lovo ääigi.<ref name=":0" /> Tain kuávluin, kost kiemâsämikielâ lii vyerkkejum, jyehi čááitus oovdâst jieijâslágán kuávlukielâ. Suovâkuoškâ-Suobbâd-amnâstuvvâst láá jienâdâhopâliih ohtâvuođah [[nuorttâlâškielâ|nuorttâlâškieláin]] já [[anarâškielâ|anarâškieláin]], mut [[Suáđekylá]]st toh iä kavnuu. Páiháliih ulmuuh láá irâttâm kevttiđ kavnum kiemâsämikielâ kielâfragmentijd. Pegâlmumos onnáá peeivi kiemâsämikielâ totkee lii fennougrist Jaakko Häkkinen.<ref name=":0" /> ==Kuávlukielah== Čielgâsumos tábáhtusah láá [[Suáđigil|Suáđekylá]] já Kiemâkylá adai tááláá [[Suovâkuoškâ]] kuávlukielah. Täin kuávluin láá vyerkkejum teevstah. Kiemâkylást láá siäilum kulmâ [[Elias Lönnrot]] vuorkkim laavlâteevstâ já Suáđekylást vist kyehti Olaus Sirma laavlâteevstâ.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/30/kiemasamikiela-tutkamin-caskam-kiela/|nommâ=Kiemâsämikielâ: tutkâmin časkâm kielâ {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-08-30|čujottum=2023-08-31}}</ref> Motomij mielâst Lönnrot teevstah sulâstiteh äkkilsämikielâ, ige toi nuurrâmpäikki lah olmânáál tiäđust. [[Kiemâkylá]] čáittusijn oroh lemin motomeh ohtsiih kielâliih jiešvuođah nuorttâlâškieláin, mut meid čielgâ iäruh vuáttojeh. Suobbâdist já Kuáládâhjäävrist nurrum sänilistoi algâvuolgust ij lah tiätu, mut toh láá kuittâg čuággejum luuvijn informantijn. Arvâlusâi mield mihheen sáárnu ton peeleest, et informanteh liččii lamaš siämmáá kuávlukielâ sárnooh. Lii pyereest máhđulâš, et meid ránnjásiijdâi ässei adelem säänih láá lasettum listoid.<ref name=":0" /> Kittâl kuávlugin ij lah čielgâs. Nubbe Taatsi sieidi aldasijn (= Taažâ sieidi, moos láá uhredâm meid ránnjáenâmij ässeeh) pajasmerkkejum laavlâtekstâ sátáččij leđe meid tavesämikielâ. [[Pekka Sammallahti]] mield čááitus ličij máhđulávt kielâ, mii sárnoo alda Jukkasjäävri. Nube teevstâst vist láá jiešlágán almoneh, moh tavesämikielâst iä kavnuu.<ref name=":0" /> Lii tárbu selvâttiđ, láá-uv Kittâl kielâčáittuseh tavesämikielâ vâi iä. Jis iä lah, te taat lii jieijâslágán kiemâsämikielâ kuávlukielâ. Soobbâd já Kuáládâhjäävri čáittuseh láá sänilistoh. [[Kiemâjävri|Kiemâjäävrist]] láá vyerkkejum tuše lovmat säännid,. [[Kuáccám]] já [[Posio]] kuávluin láá päikkinoomah, main lii sämikiel vuáđu, mut säneh tobbeen iä lah vyerkkejum. Táálái noomâi lasseen historjálijn dokumentijn, ovdâmerkkân viäruluvâttâlmijn já tuámustoovlij äššikiirjijn, láá siäilum päikkinoomah. Päikkinoomâin-uv lii variaatio, mii ij lah ennustkin tutkum.<ref name=":0" /> ==Kielâ lappum== Jaakko Häkkinen arvâl kiemâsämikielâ časkâmist näävt: "Kiemâsämikielâ sárnumkuávlust syemmilâš tiäddu lii lamaš uáli koorâs. Kitisii leehi já Kiemâjuuvâ leevih lijjii šiev šiiveet- já nijttokuávluh, já syemmiliih asâiduttii täid kuávluid. Ton lasseen šoddii siähálâs näimilitoh. Meiddei orjâliih láá varrim 1700-lovo pelimudo rääjist kiemâsämikielâ sárnumkuávloid, já vyerdimist lii, tego ain kiävá, et kielah láá finnim vaiguttâsâid nubijnis. Ääigi mield kiemâsämikielâ tastoo suunâi."<ref name=":0" /> Tuárispel kuávluin sämikielâ siäilui kuhebiššáá. 1820-lovvoost ovdâmerkkân totkee Matias Sjögren lii kommentistám tom, et Suáđekylá máddáá- já taavaabeln sarnui eenâb sämikielâ. Toh kuávdáš sajeh, kuus kirhoh-uv huksejuvvojii já kost ulmuuh, tego Pelkosenniemi já Kitinen-juuvâ riddokuávlu ässeeh, lijjii iänááš syemmiliih, tobbeen kielâ-uv nubástui tooleeb suomâkielân. Kiemâsämmiliih lijjii kävppiulmui jotteemkiäinui alda, mii lii luándulávt vaiguttâm kiemâsämmilij kielâmolsomân uáli ennuv. Siämmáámuđusâš kielâmolsomproosees lii uápis ubâ maailmist: kielah siäiluh periferiast pyerebeht ko taggaar kuávlust, kost láá eenâb kontakteh olgoskulij.<ref name=":0" /> ==Kielâčááitus== Äätj miin, ki lak täivest.<br> Paisse läos tu nammat.<br> Alda pootos tu väldegodde.<br> Läos tu taattot nou täivest, ku ädnamest.<br> Adde miji täb päiv miin juokpäiv laip.<br> Ja adde miji miin suddoit addagas, nou ku miieg addep miin velvolidäme.<br> Ja ale sääte miin kjäusaussi.<br> Mutto tjouta miin pahast.<br> Tälle tu li väldegodde, vuöjme ja kudne ijankaikisest.<br> Amen. ==Kirjálâšvuotâ== * Äima, F, Itkonen, T.I. 1918: Jacob Fellmanin muistiinpanot Sompion ja Kuolajärven lapin murteista. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Aikakauskirja 30 p. 1-91. ==Fáádást eres soojijn== * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/kemi1239 Glottolog] * [https://www.anarasaavis.fi/2023/08/30/kiemasamikiela-tutkamin-caskam-kiela/ Kiemâsämikielâ: tutkâmin časkâm kielâ] * [https://archive.org/details/argentoratentiislapponia01scheffer Lapponia-kirje] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Jáámmám kielah]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Sämikielah]] mnlr5ea6c49e52p27iy86842en6pg7f 0 707 159662 145738 2026-09-26T01:27:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159662 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Killbill-vol1-logo.svg|thumb|]] '''Kill Bill: Volume 1''' lii ive 2003 puáttám ovtâstumstaatâlâš [[toimâelleekove]], mon lii stivrim já čáállám [[Quentin Tarantino]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.imdb.com/title/tt0266697/| Nommâ = Kill Bill: Volume 1| Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = IMDb | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 27.3.2020| Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.miramax.com/movie/kill-bill-volume-i/| Nommâ = Kill Bill: Volume 1| Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Miramax| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20191120072823/https://www.miramax.com/movie/kill-bill-volume-i/| Vyerkkejum = 2019-11-20| Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 27.3.2020| Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii vuosmuš kyevti ''Kill Bill'' -elleekooveest. Jotkâuási ''[[Kill Bill: Volume 2]]'' almostui čuávuváá ive. == Juonâ == Nissoon hejâmácuhist viälláá kappeli lättei alne vorrin. Morhedeijee juávkku lii irâttâm koddeđ suu. Sun muštâl juávhu hovdân, Billin, ete vuárdá päärni. Bill pááčá suu uáiván. Ko nissoon nelji ive maŋeláá koccáá koomast, sun meerrid, ete lii mavsâttem äigi. Sun ucâškuát ovtâi mild puoh juávhu jesânijd vâi piäsá mavsâttiđ sijjân. == Čaittâleijeeh == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" |- ! Nommâ !! Roolâ |- |[[Uma Thurman]]||”The Bride” (”Black Mamba”) |- |[[Lucy Liu]]||O-Ren Ishii (”Cottonmouth”) |- |[[Vivica A. Fox]]||Vernita Green (”Copperhead”) |- |[[Daryl Hannah]]||Elle Driver (”California Mountain Snake”) |- |[[Michael Madsen]]||Budd (”Sidewinder”) |- |[[David Carradine]]||Bill (”Snake Charmer”) |- |[[Julie Dreyfus]]||Sofie Fatale |- |[[Sonny Chiba]]||Hattori Hanzo |- |[[Michael Parks]]||Earl McGraw |- |[[James Parks]]||Edgar McGraw |- |[[Michael Bowen]]||Buck |- |[[Gordon Liu]]||Johnny Mo |- |[[Jun Kunimura]]||Tanaka |- |[[Chiaki Kuriyama]]||Gogo Yubari |- |[[Sakichi Sato]]||Charlie Brown |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2003 elleekoveh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih toimâelleekoveh]] [[Luokka:Quentin Tarantino stivrim elleekoveh]] 0msunswl3avyxb70i5v74mw66wb92oa 0 718 159673 151699 2026-09-26T01:31:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159673 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Knoxville TN skyline.jpg|thumb|]] [[Tiätuvuárkká:Knox County Tennessee Incorporated and Unincorporated areas Knoxville Highlighted 4740000.svg|thumb|]] '''Knoxville''' lii kaavpug [[Tennessee|Tennessee uásistaatâst]]. Tot lii ässeelovo mield Tennessee kuálmádin stuárráámus kaavpug. Knoxvillest ääsih ohtsis suulân 190 000 olmožid.<ref>[https://web.archive.org/web/20200612195522/https://worldpopulationreview.com/us-cities/knoxville-population/ Knoxville, Tennessee Population 2020] World Population Review</ref> == Eennâmtieđâ == Knoxville lii Tennessee uásistaatâ nuorttiibeln Knox pirrâdâhkoddeest. <gallery mode="packed" widths="300px" heights="220px"> File:Knoxville-from-sharps-ridge-tn2.jpg|Great Smoky Mountains -väärih viällájeh Knoxville tyehin Knoxville-gay-street-1900s.jpg|Kaatâ Knoxvillest kovvejum 1900-lovo aalgâst </gallery> == Ustevkaavpugeh == Knoxvillest láá kuttâ [[ustevkaavpug]]:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sistercities.org/city-search|nommâ=Sister Cities International (SCI)|almostittem=Sister Cities International (SCI)|čujottum=2022-04-20|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220412230246/https://www.sistercities.org/city-search|vyerkkejum=2022-04-12}}</ref> * {{Lippukove|Maadâ-Korea}} [[Yesan]], Maadâ-Korea * {{Lippukove|Puola}} [[Chełm]], Puola * {{Lippukove|Kiina}} [[Chengdu]], Kiina * {{Lippukove|Kreikka}} [[Larissa]], Kreikka * {{Lippukove|Jaapaan}} [[Muroran]], Jaapaan * {{Lippukove|Argentiina}} [[Neuquen]], Argentiina == Fáádást eres soojijn == * [http://www.knoxvilletn.gov/ Virgáliih päikkisijđoh] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Knoxville‎|*]] m04hhf2yofyliac6ve9bd97l9hmi4qt 0 721 159675 151301 2026-09-26T01:32:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159675 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Vinnere av den nordiske språkprisen Gollegiella for 2018 (45145991075).jpg|thumb|right|Kollekielâpalhâšume jyehimtilálâšvuotâ ive 2018]] [[Tiätuvuárkká:Tre vinnere av Gollegiella prisen (Foto Anne Britt K. Hætta) (15656047900).jpg|thumb|right|Suomâ riehtiminister Anna-Maja Henriksson, nuorttâlâškielâ máttáátteijee Seija Sivertsen, kirječällee Kerttu Vuolab já orjâlâškielâ máttáátteijee já totkee Mikael Svonni kielâpalhâšume jyehimtilálâšvuođâst ive 2014]] '''Kollekielâ''' ({{k-sma|Gulliegïele}}, {{k-smj|Gållegiella}}, {{k-se|Gollegiella}} já {{k-sms|Kåʹllǩiõll}}) lii [[Sämmiliih|sämmilâš]] kielâpalhâšume, mii lii juohhum ive [[2004]] rääjist jyehi nube ive. Palhâšume stuárudâh lii 15&nbsp;000 eurod.<ref name="st">[https://www.samediggi.fi/2020/06/02/kollekiela-tave-eennamlas-saami-kielapalhasume-juahhoo-cohcuv-2020/?lang=an KOLLEKIELÂ – Tave-eennâmlâš säämi kielâpalhâšume juáhhoo čohčuv 2020] Čujottum 4.10.2020</ref> Ovtâskâs ulmuuh, juávhuh, instituutioh teikkâ siärvuseh [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st, [[Suomâ]]st já [[Ruoššâ|Ruošâst]] pyehtih almottiđ iävtukkâssân el. ovtâskâs ulmuid, juávhuid, instituutioid teikkâ seervijd. Palhâšume puáhtá táárbu mield jyehiđ maŋgáid vyeitteid. Palhâšume ulmen lii ovdediđ, siäiluttiđ já nanosmittiđ puoh [[Sämikielah|sämikielâid]].<ref name="st"/> ==Vyeitteeh== * 2004 – [[Ella Holm Bull]] já [[Anarâškielâ servi]] * 2006 – [[Harald Gaski]] já [[Jouni Moshnikoff]] * 2008 – [[Sámi Siida]] ([[Ucjuuhâ]]) já [[Henrik Barruk]] ([[Storuman]]) * 2010 – [[Máret Sárá]] já [[Lajla Mattsson Magga]]<ref name="gg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sametinget.se/17129|nommâ=Gollegiella 2010|almostittem=Ruotâ sämitigge|äigimuddo=2010|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="nrk-1.7397071">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/fidnii-balkka_umi-barggus-ovddas-1.7397071|nommâ=Fidnii bálkkašumi barggus ovddas|tahhee=Olli, Anne|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2010-11-25|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/4197295|nommâ=Samiska språken är deras livsuppgift|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2010-11-22|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref> * 2012 – [[Divvun]] já [[Giellatekno]], [[Aleksandra Antonova]] já [[Nina Afanasjeva]] * 2014 – [[Mikael Svonni]], [[Kerttu Vuolab]] já [[Seija Sivertsen]] * 2016 – [[Máret Steinfjell]], [[Iŋgá-Márjá Steinfjell]], [[Kirsi Paltto]] já [[Jan Skoglund Paltto]] * 2018 – [[Karin Tuolja]] ([[Juhâmokke]]) já [[Jekaterina Metškina]] ([[Murmansk]]) * 2020 – [[Ellen Pautamo]] já [[Jonar Thomasson]]<ref name="yle-11651736">{{Nettikäldee|čujottâs= https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/davvisamegiela_oahpaheaddji_ellen_pautamo_ja_lullisamegiela_assedovdi_jonar_thomasson_oazzuba_dan_jagas_gollegiella-balkkasumi/11651736 |nommâ=Davvisámegiela oahpaheaddji Ellen Pautamo ja lullisámegiela áššedovdi Jonar Thomasson oažžuba dán jagáš Gollegiella-bálkkašumi|almostittem=Ávvir|čujottum=2020-11-18|tahhee=Paltto, Anni-Saara|kielâ={{se}}}}</ref> * 2022 – [[Ole Henrik Magga]]<ref name="magga-gollegiella">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/magga-gudnejahttojuvvo-giellabalkkasumiin/|nommâ=Magga gudnejahttojuvvo giella­bálkkašumiin|almostittem=Ávvir|čujottum=2023-01-19|tahhee=Varsi, Silje Malene|äigimuddo=2023-01-18|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230118221341/https://www.avvir.no/magga-gudnejahttojuvvo-giellabalkkasumiin/|vyerkkejum=2023-01-18}}</ref> * 2024 – [[Sig-Britt Persson]] já [[Pekka Sammallahti]]<ref name="regjeringen.no-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.regjeringen.no/se/aktuelt/sig-britt-persson-ja-pekka-sammallahti-oauba-davviriikkala-sami-giellabalkkaumi-gollegiella-2024/id3062050/|nommâ=Sig-Britt Persson ja Pekka Sammallahti oažžuba Davviriikkalaš sámi giellabálkkašumi – Gollegiella 2024|almostittem=Regjeringen.no|čujottum=2024-10-22|äigimuddo=2024-10-22|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-20119462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://yle.fi/a/74-20119462 |nommâ=Kollekielâ-palhâšume Pekka Sammallahtin já Sig-Britt Perssonin|Tahhee=[[Mikkâl Morottaja|Morottaja, Mikkal]]|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-10-22|äigimuddo=2024-10-22}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kollekielâ|*]] kfldxxisdua7oz0xysf2l7h9lcslx7r 0 727 159676 151702 2026-09-26T01:34:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159676 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kongo demokraatlâš täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République démocratique du Congo <small>''([[ranskakielâ]]n)''</small> | lippu = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg | vaakun = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg | nommâ-genetiivist = Kongo demokraatlâš täsivääldi | sajadâh = Location DR Congo AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = demokraatlâš täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Félix Tshisekedi]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Jean-Michel Sama Lukonde]] | uáivikaavpug = [[Kinshasa]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 2 344 858 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[Kongo frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = CDF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 / UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|kongo demokraatlâš täsiväldi}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +243 | internet TLD = .cd | motto = "Justice – Paix – Travail" | aalmuglaavlâ = [[Debout Congolais]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kongo demokraatlâš täsiväldi''' lii staatâ [[Afrik]]ist. Motomin Kongo demokraatlâš täsiväldi kočoduvvoo meid '''Kongo-Kinshasan''' ton [[uáivikaavpug]] [[Kinshasa]] mield, vâi tot iäruttuuččij pyerebeht [[Kongo täsiväldi|Kongo täsivääldist]] ađai Kongo-Brazzavillest. Uáivikaavpugeh Kinshasa já [[Brazzaville]] láá puotâluvâi [[Kongo (juuhâ)|Kongojuuvâ]] kuábbáá-uv peln. Juuvâ kuávlust lii stuorrâ täsivis kuávlu, [[Kongo ääldis]]. Kongo demokraatlâš täsiväldi lii ollásávt kume stielâsist [[peeivitäsideijee]] kuávlust. Šoŋŋâdâh lii pirrâ ive kume já laavtâs. Kongo áldá kuávlu lii šaddoduvâs peeleest [[arvevyevdi]], mut riijkâ robdâoosij pajosijn láá meiddei [[saavaan]]kuávluh.<ref name="bio5">{{Kirjekäldee|Tahhee=Jortikka, Sanna et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 5|Ihe=2011|Siijđoh=99–101|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> == Nommâ == Iivij 1971–1997 staatâ nommâ lâi [[Zaire]]. Ovdil tom Kongo demokraatlâš täsiväldi kočodui motomin [[Belgia Kongo]]n, tastko tot lâi kuhháá [[Belgia]] sirdoeennâm. == Historjá == Vuossâmuš eurooplâš tutkâmmađhâšeijee, kote purjâstij Kongo kuávlun, lâi portugallâš [[Diego Cão]] ive 1482. Kongo kolonisistui kuittâg esken 1800-lovo loopâbeln, kuás [[Belgia]] kunâgâs [[Leopold II (Belgia)|Leopold II]] finnij eennâm jieijâs haaldun brittilii tutkâmmađhâšeijee [[Henry Morton Stanley|Henry Stanley]] iššijn.<ref name="timeline-bcc-kdt">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-13286306|nommâ=Democratic Republic of Congo profile - Timeline|almostittem=BBC News|äigimuddo=2011-05-04|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Kongo demokraatlâš täsiväldi šoodâi jiečânâssân Belgiast ive 1960.<ref name="timeline-bcc-kdt"/> Siämmáá ive uárnejuvvojii vuossâmuuh ovdâskoddevaaljah.<ref name="kadima2009">{{Lostâkäldee|Tahhee=Kadima, Denis; Leonard; David K. & Schmidt, Anna|Paječaalâ=Elections and Democratisation in the Democratic Republic of Congo|Almostittem=Journal of African Elections|Äigimuddo=2009|Nummeer=8 (1)|Siijđoh=14–48|www=https://eisa.org/storage/2023/05/2009-journal-of-african-elections-v8n1-elections-democratisation-democratic-republic-congo-eisa.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=19.8.2025|Kielâ={{en}}}}</ref> Taid vuoitij vaaljâlitto, mast lijjii MNC-L (Kongo aalmuglihâstâs), PSA (Parti Solidaire Africain) já CEREA (Centre de Regroupement Africain).<ref name="kadima2009"/> MNC-L jođetteijest [[Patrice Lumumba]]st šoodâi Kongo demokraatlii täsivääldi vuossâmuš uáiviminister.<ref name="timeline-bcc-kdt"/><ref name="kadima2009"/> Presidentin väljejui [[Joseph Kasa-Vubu]] ABAKO:st (Alliance des Bakongo).<ref name="timeline-bcc-kdt"/><ref name="kadima2009"/> [[Mobutu Sese Seko]] lâi Kongo demokraatlii täsivääldi president 32 ihheed iivij 1965–1997. Sun lâi diktaattor.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Mobutu-Sese-Seko|nommâ=Mobutu Sese Seko|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-07-19|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Historjás ääigi Kongo demokraatlâš täsiväldi lii ferttim killáđ maaŋgâid liävuttemesvuođâid já soođijd.<ref name="timeline-bcc-kdt"/> == Eennâmtieđâ == Kongo demokraatlii täsivääldi vijđodâh lii 2&nbsp;344&nbsp;858&nbsp;km², mast 77&nbsp;810&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-drotc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|nommâ=Democratic Republic of the Congo|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-19|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|vyerkkejum=2021-02-22}}</ref> Vijđoduv mield Kongo demokraatlâš täsiväldi lii maailm 12. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-drotc"/> === Sajadâh já rääjih === Kongo demokraatlâš täsiväldi lii staatâ [[Koskâ-Afrik]]ist [[peeivitäsideijee]] puotâ. Ton ránnjástaatah láá [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] já [[Maadâ-Sudan]] tavveen, [[Uganda]], [[Ruanda]], [[Burundi]] já [[Tansania]] nuorttân, [[Sambia]] maadânuorttân, [[Angola]] maadâviestârist sehe [[Kongo täsiväldi]] viestârist. Kongo demokraatlii täsivääldist staatârääjih láá ohtsis 11&nbsp;027&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Angolain, mii lii 2&nbsp;646&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 221&nbsp;km rääji Ruandain. Kongo demokraatlâš täsiväldi rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Atlant riddoost tast lii kuittâg tuše kezis stielâs [[Kongo (juuhâ)|Kongojuuhâ]] njäälmist. Merâriddo lii ohtsis 37&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-drotc"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Angola]] || {{Nts|2646}} km || rowspan=9|[[Tiätuvuárkká:Democratic Republic of the Congo in its region.svg|450px]] |- | [[Burundi]] || {{Nts|236}} km |- | [[Kongo täsiväldi]] || {{Nts|1775}} km |- | [[Koskâ-Afrik täsiväldi]]|| {{Nts|1747}} km |- | [[Maadâ-Sudan]] || {{Nts|714}} km |- | [[Ruanda]] || {{Nts|221}} km |- | [[Sambia]] || {{Nts|2332}} km |- | [[Tansania]] || {{Nts|479}} km |- | [[Uganda]] || {{Nts|877}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === Kongo demokraatlii täsivääldi stuárráámus jävri vijđoduv mield lii [[Tanganjikajävri]] (32&nbsp;000&nbsp;km²). Ton kuhemus juuhâ vist lii [[Kongo (juuhâ)|Kongojuuhâ]] (2&nbsp;920&nbsp;km).<ref name="cia-drotc"/> Kongojuuhâ uálgijuvâidiskuin lii kuávlu vááimus já tehálâš jotteemvävli siseennâm sierânâs kuávloid. Maađijeh tobbeen iä lah tâi toh láá hyeneh.<ref name="bio5"/> <!-- === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Kongo demokraatlii täsivääldi vaarijn]]}} [[Tiätuvuárkká:MtStanley 2.JPG|thumb|Mount Stanley, čižetpeln uálgispel: Margherita Peak, Alexandra Peak, Moebius Peak, Elena Peak já Savoia Peak]] Kongo demokraatlii täsivääldi alemus saje lii [[Margherita Peak]] čokke, mii paijaan {{Nts|5109}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/209547/margherita-peak.html|nommâ=Margherita Peak|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonamesdrc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/CD/highest-mountains-in-dr-congo.html|nommâ=DR Congo – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Nube käldee mield tot paijaan {{Nts|5110}}&nbsp;m alodâhân.<ref name="cia-drotc"/> Kongo demokraatlii täsivääldi vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-drotc"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Kongo demokraatlâš täsiväldi lii luánduriggoduvâidis peeleest riges riijkâ. Tast láá hirmâd stuorrâ mecciriggoduvah já maaŋgah mávsuliih ruukipyevtittâsah, ovdâmerkkân [[kolle]], [[tiimaant|timanteh]], [[veški]], [[lajo]], [[oljo]] já [[uuraan]].<ref name="bio5"/> Ruukipyevtittâsâi lasseen Kongo demokraatlii täsivääldist tuálvojeh olgoenâmáid stuorrâ plantaasij eennâmtuálupyevtittâsah palmuoljo, kähvi, sukkâr, [[pumbul]] já kumi. Taah tuálvumšadoh viljâluvvojeh ennuv, mut purrâmâššadoh iä viljâluu puohháid kinshasakongoláid tuárvi.<ref name="bio5"/> Omâdâh Kongo demokraatlii täsivääldist lii juáhásâm uáli epitäsivávt. Uási ulmuin láá riggáh, mut iänááš uási láá uáli kievhih.<ref name="bio5"/> === Iäláttâsah === Arvevyevdist ässee [[baantuh]] rähtih vyevdin piälduid nuuvt, et sij puáldih vyevdi muorâid. Piälduh viljâluvvojeh mottoom ive ääigi ađai tassaaš ko piäldu raavâdamnâseh noheh. Talle njáskoo vyevdist uđđâ pittá piäldu várás. Vyevdih čuáppojeh meiddei tobbeen kávnojeijee tivrâs já korrâ muorâ šlaajâi keežild. Tágáreh muorah šaddeh arvevyevdist piäđgui, já toi finniimân ferttee čuoppâđ vijđes vyevdikuávluid já huksiđ mecciautomaađijijd.<ref name="bio5"/> <!--=== Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == Kongo demokraatlii täsivääldist eellih paijeel 250 sierâlágánid aalmugid tâi hiäimud, main stuárráámus uási kuleh [[Bantuh|bantuid]]. Bantuhiäimuh eellih jyehi kuávlust peeivitäsideijee máddáápiäláá [[Afrik]]ist. Sierânâsaalmugijd ovtâstit siämmáásullâsâš [[bantukielah|kielâ]].<ref name="bio5"/> === Ässeeloho === {{Population table|Q974}} === Kielah === [[Tiätuvuárkká:Map - DR Congo, major languages.svg|thumb|Kongo demokraatlii täsivääldi kielâkárttá]] Kongo demokraatlii täsivääldi virgálâš kielâ lii [[ranskakielâ]], mutâ ton lasseen tobbeen sárnojeh nelji aalmuglii kielâ: [[kongokielâ]], [[lingalakielâ]], [[tshilubakielâ]] já [[swahilikielâ]]. Ohtsis Kongo demokraatlii täsivääldist sárnojeh kuittâg paijeel 200 kiellâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/country/CD/|nommâ=Democratic Republic of the Congo|almostittem=|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Kaavpugeh === Kongo demokraatlii täsivääldi stuárráámus kaavpug lii ton [[uáivikaavpug]] [[Kinshasa]]. Eres stuorrâ kaavpugeh láá [[Lubumbashi]], [[Kolwezi]] já [[Mbuji-Mayi]]. <!--=== Oskoldâh ===--> === Tiervâsvuotâ === [[Ebola]] [[epidemia]]pároh tiättojeh ain tyellittälli Kongo demokraatlii täsivääldist. Ovdâmerkkân iivij 2018–2020 masaba 2&nbsp;300 olmožid jammii ebolan.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-53179323|nommâ=DR Congo's deadliest Ebola outbreak declared over|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-12-31|almostittee=BBC News|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201231180943/https://www.bbc.com/news/world-africa-53179323|vyerkkejum=2020-12-31}}</ref> Tavdâ lii-uv finnim noomâs Kongo demokraatlii täsivääldist leijee [[Ebolajuuhâ|juuvâ]] mield, kost [[Ebolavirus|virus]] kavnui vuosmuu tove ive 1976.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|nommâ=Ebola virus disease|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-12-14|almostittee=World Health Organization|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141214011751/https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|vyerkkejum=2014-12-14}}</ref> <!--=== Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Kongo demokraatlâš täsiväldi|*]] 7p1ixiht0dd400n093ppysuc7in33mh 0 733 159680 151704 2026-09-26T01:34:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159680 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Koskâ-Afrik täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Ködörösêse tî Bêafrîka <small>''([[sangokielâ]]n)''</small><br>République centrafricaine <small>''([[ranskakielâ]]n)''</small> | lippu = Flag of the Central African Republic.svg | vaakun = Coat of arms of the Central African Republic.svg | nommâ-genetiivist = | sajadâh = Location Central African Republic AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Bangui]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 622 984 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[sangokielâ]] já [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[Koskâ-Afrik CFA-frangi|CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XAF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = ij kiävtust | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|koskâ-afrik täsiväldi}} | fiävruin = RCA | kirdemmašinijn = TL | jotolâh = | sundenummeer = +236 | internet TLD = .cf | motto = "Unité, Dignité, Travail" | aalmuglaavlâ = [[La Renaissance]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Koskâ-Afrik täsiväldi''' ([[sangokielâ]]n: ''Ködörösêse tî Bêafrîka''; {{k-fr|République centrafricaine}}) ađai '''Koskâ-Afrik''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug lii [[Bangui]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Koskâ-Afrik täsivääldi vijđodâh lii 622&nbsp;984&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-car">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/central-african-republic/|nommâ=Central African Republic|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-08|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html|vyerkkejum=2018-12-24}}</ref> Vijđoduv mield Koskâ-Afrik täsiväldi lii maailm 47.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-car"/> === Sajadâh já rääjih === Koskâ-Afrik täsiväldi lii staatâ [[Koskâ-Afrik]]ist. Ton ránnjáenâmeh láá [[Tšad]] tavveen, [[Sudan]] já [[Maadâ-Sudan]] tavveen já nuorttân, [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]] já [[Kongo täsiväldi]] mäddin sehe [[Kamerun]] viestârist.<ref name="cia-car"/> Koskâ-Afrik täsivääldist staatârääjih láá ohtsis 5&nbsp;920&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Kongo demokraatlijn täsivaldijn, mii lii 1&nbsp;747&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 174&nbsp;km rääji Sudanáin.<ref name="cia-car"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kamerun]] || {{Nts|901}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Central African Republic in its region.svg|300px]] |- | [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]] || {{Nts|1747}} km |- | [[Kongo täsiväldi]]|| {{Nts|487}} km |- | [[Maadâ-Sudan]] || {{Nts|1055}} km |- | [[Sudan]] || {{Nts|174}} km |- | [[Tšad]] || {{Nts|1556}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Koskâ-Afrik täsivääldi vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Koskâ-Afrik täsivääldi alemus saje lii [[Mont Ngaoui]] (1&nbsp;410&nbsp;m).<ref name="cia-car"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2384059/mont-ngaoui.html|nommâ=Mont Ngaoui|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonameskoskafrik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/CF/highest-mountains-in-central-african-republic.html|nommâ=Central African Republic – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Ubangi]]-nommâsâš juuhâ (335&nbsp;m).<ref name="cia-car"/> === Šoŋŋâdâh === Ko saahâ lii šoŋŋâduvâst, te Koskâ-Afrik täsivääldi puáhtá jyehiđ kyevti uásán. Taveuásist lii ohtâ [[arvepaje]] jyehi ive vyesimáánust čohčâmáánun. Arvepaje ääigi arva suulân 875–1&nbsp;000&nbsp;mm. Mudoi šoŋŋâdâh lii uáli koškes. Maadâuásist vuod šoŋŋâdâh lii trooppisub. Tobbeen koške paje pištá tuše kyehti mánuppaje (juovlâmáánu já uđđâivemáánu),<ref>[https://web.archive.org/web/20140505210314/http://www.bbc.com/weather/features/17928829 Central African Republic - Weather] Čujottum 14.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> já koskâmiärálávt arva 1&nbsp;500–2&nbsp;000&nbsp;mm jyehi ive. Ive koskâliegâsvuotâ lii mäddin 23&nbsp;°C já tavveen 26&nbsp;°C. Tavveen liegâsvuotâ mulsâšud kuittâg eenâb ko mäddin. === Biodiversiteet === Koskâ-Afrik täsiväldi lii Afrik [[saavaan]]kuávlust, mut šadolâšvuotâ mulsâšud ennuv tavveen máádás. Tavveen iä lah muorah. Mäddin vuod lii trooppisâš arvemecci. == Haldâttâh já politiik == <!--X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Koskâ-Afrik täsivääldi prefektuureh]]}} [[Tiätuvuárkká:CAR prefecture map (2024).png|thumb|276px|Koskâ-Afrik täsivääldi prefektuureh ive 2020 rääjist]] Juovlâmáánu 10. peeivi 2020 rääjist Koskâ-Afrik täsiväldi lii juohhum 20&nbsp;[[prefektuur]]ân. Toi lasseen lii uáivikaavpug [[Bangui]], mii lii autonomisâš kieldâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oubanguimedias.com/2020/12/11/la-centrafrique-dispose-desormais-de-20-prefectures-et-de-84-sous-prefectures/|nommâ=La Centrafrique dispose désormais de 20 préfectures et de 84 sous-préfectures|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2020-12-11|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fr-FR}}</ref> <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q929}} === Kielah === {{Válduartikkâl|[[Koskâ-Afrik täsivääldi kielah]]}} Koskâ-Afrik täsiväldi lii maaŋgâkielâlâš eennâm. [[Ethnologue]] mield tobbeen láá 72 ellee kiellâd.<ref>[https://www.ethnologue.com/region/MAF Ethnologue – Middle Africa] Čujottum 14.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> Staatâ virgáliih kielah láá [[ranskakielâ]] já [[sangokielâ]]. <!-- === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === --> == Kulttuur == <!--=== Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media ===--> === Valastâllâm === Koskâ-Afrik täsiväldi uásálistij Olympialáid vuossâmuu keerdi ive [[Kesiolympialiih 1968|1968]] já lii uásálistám jyehi tove ive [[Kesiolympialiih 1984|1984]] rääjist, mut tot ij lah vala vuáittám oovtâgin miitaal.<ref>[http://www.olympedia.org/countries/CAF Central African Republic (CAF) at the Olympics] Čujottum 15.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--=== Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh ===--> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Koskâ-Afrik täsiväldi|*]] 1c9gaf1oi0jh6pbvi1iapq1l8pubvmi 0 738 159683 151077 2026-09-26T01:35:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159683 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kotka | kove = Kotkansaari1.jpg | kove-čielgiittâs = Kotka kuávdáš | vaakun = Kotka.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kotka sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 949,76<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 272,03 | eennâm_% = 28,6 | sisčääci = 5,72 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = 672,01 | merâčääci_% = 70,8 | ässeeloho = 51 889<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 191,60 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 89,7 | ruotâkielâ = 1,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 9,3 }} [[Tiätuvuárkká:Kotkan kaupungintalo.JPG|thumb|295px|Kotka kaavpugtáálu]] '''Kotka''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Kotkast ääsih 51&nbsp;889 olmožid, já ton vijđodâh lii 949,76&nbsp;km², mast 677,73&nbsp;km² lii čääci. Kotka naaburkieldah láá [[Hamina]], [[Kouvola]] já [[Pyhtää]]. ==Nommâ já ton sujâttem== Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu, já tain iä tábáhtuu konsonantij teikâ vokalij nubástusah (ol. illativ Kotkan já ol. lokativ Kotkast). Taan kaavpug tábáhtusâst käldein<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&search=word%7CKotkaast | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.8.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> kávnoo kuittâg meiddei häämi ''Kotkaast''. Ađai ''Kotka'' puáhtá suujâđ meddei tegu 2-staavvâlsâš a-maadâ noomin. ==Historjá== Kotka vuáđudui ive&nbsp;[[1879]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kotka ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||60 752}} {{bar pixel|1985|#0099FF|466||58 956}} {{bar pixel|1990|#0099FF|447||56 634}} {{bar pixel|1995|#0099FF|442||55 903}} {{bar pixel|2000|#0099FF|433||54 846}} {{bar pixel|2005|#0099FF|433||54 838}} {{bar pixel|2010|#0099FF|433||54 824}} {{bar pixel|2015|#0099FF|429||54 319}} {{bar pixel|2020|#0099FF|411||52 096}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Kotka kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|51088}} |- | 2 || Halla-Tiutinen ||align="right"|{{Nts|322}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Ekonomia== ===Stuárráámuuh pargoadeleijeeh=== Kotka kaavpug stuárráámuuh pargoadeleijeeh uđđâivemáánust&nbsp;2010: {| class="wikitable" ! Pargoadeleijee ! Pargeeh |- | Kotka kaavpug || 3&nbsp;523 |- |[[Kymenlaakson sairaanhoito- ja sosiaalipalvelujen kuntayhtymä|Carea]] || 940 |- |[[Steveco]] || 888 |- |[[Stora Enso]] || 562 |- |[[Sulzer Pumps]] || 535 |- |[[SOK|Osuuskauppa Ympyrä]] || 494 |- |[[Ahlstrom]] || 326 |- |[[Etelä-Kymenlaakson ammattiopisto|Ekami]] || 296 |- |[[Vaasan]] || 287 |- |[[Andritz]] || 245 |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kotka|*]] knrdmc252tjcvx6mx7p4byv5g9en1y5 0 739 159684 151079 2026-09-26T01:35:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159684 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kouvola | kove = Kouvolan kaupungintalo2.jpg | kove-čielgiittâs = Kouvola kaavpugtáálu | vaakun = Kouvola.vaakuna.2009.svg | kárttá_suomâ = Kouvola sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 2 883,29<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 2 558,24 | eennâm_% = 88,7 | sisčääci = 325,05 | sisčääci_% = 11,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 81 808<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 32,10 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,4 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,2 }} [[Tiätuvuárkká:Kävelykatu Manski maaliskuussa.jpg|thumb|295px|Kouvola kuávdáš]] '''Kouvola''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Kouvolast ääsih 81&nbsp;808 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;883,29&nbsp;km², mast 325,05&nbsp;km² lii čääci. Kouvola naaburkieldah láá [[Hamina]], [[Heinola]], [[Iitti]], [[Kotka]], [[Lapinjärvi]], [[Loviisa]], [[Luumäki]], [[Miehikkälä]], [[Mäntyharju]], [[Pyhtää]] já [[Savitaipale]]. ==Historjá== Kouvola vuáđudui ive&nbsp;[[1922]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1960]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kouvola ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|290||30 951}} {{bar pixel|1985|#0099FF|310||31 836}} {{bar pixel|1990|#0099FF|300||31 740}} {{bar pixel|1995|#0099FF|315||32 078}} {{bar pixel|2000|#0099FF|297||31 614}} {{bar pixel|2005|#0099FF|293||31 177}} {{bar pixel|2010|#0099FF|445||88 174}} {{bar pixel|2016|#0099FF|431||85 855}} {{bar pixel|2020|#0099FF|413||82 104}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Kouvola kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|47863}} |- | 2 || Valkeala ||align="right"|{{Nts|5895}} |- | 3 || Myllykoski ||align="right"|{{Nts|5835}} |- | 4 || Inkeroinen ||align="right"|{{Nts|4788}} |- | 5 || Koria ||align="right"|{{Nts|3943}} |- | 6 || Elimäki markkân ||align="right"|{{Nts|1297}} |- | 7 || Jaala markkân ||align="right"|{{Nts|597}} |- | 8 || Utti ||align="right"|{{Nts|395}} |- | 9 || Kaipiaisij sajattâhkuávlu ||align="right"|{{Nts|236}} |- | 10 || Sippola ||align="right"|{{Nts|201}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola|*]] ml561bjyhwgcf7upoohs24ofzcqtrhl 0 740 159685 145769 2026-09-26T01:35:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159685 wikitext text/x-wiki {{Ruošâ kieldâ | nommâ = Krasnodar<br>Краснода́р | kove = View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-1.jpg | kove-čielgiittâs = Krasnodar | vaakun = Coat of arms of Krasnodar (Krasnodar Krai).jpg | lippu = Flag of Krasnodar.svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Map of Russia - Krasnodar Krai (2008-03).svg | kárttá-čielgiittâs = Krasnodar kuávlupirrâduv sajadâh Ruošâst | pushpin_map = Ruoššâ Krasnodar kuávlupirrâdâh | nommâ_kárttá = Krasnodar | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 45 | latm = 02 | lats = | latNS = N | longd = 38 | longm = 58 | longs = | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Ruoššâ]] | kuávlutijppâ2 = Kuávlupirrâdâh | kuávlu-nommâ2 = [[Krasnodar kuávlupirrâdâh]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = [[1793]] | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh = 339,31<ref>{{Cite web |url=https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/ |title=История города |accessdate=2025-12-25 |archive-date=2024-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/ |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/ |vyerkkejum=2024-12-14}}</ref> | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 25 | ässeeloho = 1&nbsp;154&nbsp;885<ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/russia/gorodkrasnodar/|title=Krasnodar City|accessdate=2025-12-25|work=citypopulation.de}}</ref> | ässeeloho_ihe = 2025 | ässeesaahâdvuotâ = 3403,63 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigi = UTC+3 }} '''Krasnodar''' ({{k-ru|Краснода́р}}) lii kaavpug [[Krasnodar kuávlupirrâdâh|Krasnodar kuávlupirrâduvâst]], [[Ruoššâ|Ruošâst]]. ==Historjá== Krasnodar vuáđudui ive&nbsp;[[1793]].<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Krasnodar-Russia|nommâ=Krasnodar|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-10-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug nommân lâi ive&nbsp;[[1920]] räi '''Jekaterinodar'''.<ref name="britannica"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Krasnodar kuávlupirrâduv kaavpugeh]] 7u3mx0cor8i9ctdcq4wer2l0ia9u300 0 741 159686 151705 2026-09-26T01:35:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159686 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kreika täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Ελληνική Δημοκρατία ''<small>([[kreikakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Greece.svg | vaakun = Coat of arms of Greece.svg | nommâ-genetiivist = Kreikka | sajadâh = EU-Greece.svg | sajadâh-čielgiittâs = Kreikka sajadâh Euroopist | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kreika täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kreika täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Ateena]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[kreikakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = GR | fiävruin = GR | kirdemmašinijn = SX | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +30 | internet TLD = .gr | motto = | aalmuglaavlâ = Ύμνος εις την Ελευθερίαν<br>([[Ýmnos eis tin Eleftherían]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Greece national anthem.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kreikka''' lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Ateena]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kreika vijđodâh lii 131&nbsp;957&nbsp;km², mast 1&nbsp;310&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kreikka">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|nommâ=Greece|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-03-16|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109063832/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduv mield Kreikka lii maailm 97.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-kreikka"/> === Sajadâh já rääjih === Kreika lii staatâ Maadâ-Euroopist. Ton ránnjástaatah láá [[Albania]], [[Tave-Makedonia]], [[Bulgaria]] já [[Turkki]]. Kreikkaast staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;110&nbsp;km.<ref name="cia-kreikka"/> Kuhemus rääji lii rääji Bulgariain, mii lii 472&nbsp;km.<ref name="cia-kreikka"/> Uánihumos rääji vist lii 192&nbsp;km rääji Turkkijn.<ref name="cia-kreikka"/> Kreikka rájášuvá Koskâmeerân. Merâriddo lii ohtsis 13&nbsp;676&nbsp;km.<ref name="cia-kreikka"/> <!-- === Suolluuh === Kreika stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kreika stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kreika kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kreika alemus vääri.]] Kreika alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kreika staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Kreikka|*]] 3n23hgyz9ydxo1kijv2b08vtitppn3l 0 743 159687 151706 2026-09-26T01:35:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159687 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kroatia täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republika Hrvatska ''<small>([[kroatiakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Croatia.svg | vaakun = Coat of arms of Croatia.svg | nommâ-genetiivist = Kroatia | sajadâh = Location Croatia Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kroatia täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kroatia täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Zagreb]] | eres-kaavpugeh = [[Split]],<br>[[Rijeka]],<br >[[Osijek]] | vijđodâh = 56 594 | sisčääci_% = 1,09 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 4 058 165 | ässeesaahâdvuotâ = 73 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[kroatiakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Jugoslavia]]st | jiečânâsvuotâ = [[kesimáánu 25.]] peivi [[1991]] | uánádâs = HR | fiävruin = HR | kirdemmašinijn = 9A | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +385 | internet TLD = .hr já .eu | motto = | aalmuglaavlâ = [[Lijepa naša domovino]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Lijepa nasa domovino instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Adriameerâ kárttá smn.svg|thumb|right|Kroatia lii [[Adriameerâ]] riddoost.]] '''Kroatia''' ({{k-hr|Hrvatska}}) ađai '''Kroatia täsiväldi''' ({{k-hr|Republika Hrvatska}}) lii jiečânâs [[täsiväldi]] [[Adriameerâ]] riddoost Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Zagreb]].<ref name="kroatia-eust">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/croatia_fi|nommâ=Kroatia|almostittem=Euroop union|čujottum=2023-1-1|kielâ={{fi}}}}</ref> == Historjá == === Kroatia já Euroop union === Kroatia seervâi [[Euroop union]]ân [[syeinimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2013]]. [[Uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2023]] Kroatia seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 20.&nbsp;jeessânstaatâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.consilium.europa.eu/es/press/press-releases/2022/07/12/croatia-set-to-join-the-euro-area-on-1-january-2023-council-adopts-final-required-legal-acts/|nommâ=Croacia entrará en la zona del euro el 1 de enero de 2023: el Consejo adopta los últimos actos jurídicos necesarios|almostittem=Euroop union rääđi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-07-12|kielâ={{es}}}}</ref> Siämmáá peeivi Kroatia seervâi meiddei [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="il-554af2a0c0e5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/720d1fc9-e8de-4884-84e2-554af2a0c0e5|nommâ=Suomalaisten reissaaminen suosittuun kohteeseen helpottuu: Kroatia liittyy Schengen-alueeseen|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-01-01|tahhee=Rinne, Mika|äigimuddo=2022-12-08|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Kroatia vijđodâh lii 56&nbsp;594&nbsp;km², mast 620&nbsp;km² ađai 1,09 % lii čääci.<ref name="cia-kroatia">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ | nommâ = Explore All Countries — Croatia | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-10-22 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240216034630/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ | vyerkkejum = 2024-02-16}}</ref> Vijđoduv mield Kroatia lii maailm 127.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-kroatia"/> ===Sajadâh já rääjih=== Kroatia lii staatâ Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton ránnjástaatah láá taveviestârist [[Slovenia]], tavenuorttân [[Uŋgar]], nuorttân [[Serbia]] já maadânuorttân [[Bosnia-Hercegovina]] já [[Montenegro]]. Kroatiast staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;237&nbsp;km. Ton kuhemus rääji lii Bosnia-Hercegovinain; tot lii 1&nbsp;011&nbsp;km kukke. Uánihumos lii 23&nbsp;km rääji Montenegroin.<ref name="croatia.eu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://croatia.eu/index.php?view=article&lang=2&id=6|nommâ=Croatia in brief|almostittem=www.croatia.eu|čujottum=2023-01-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh<ref name="croatia.eu"/> !! Kárttá |- | [[Slovakia]] || 668 km || rowspan=5|[[Tiätuvuárkká:Croatia in its region.svg|350px]] |- | [[Uŋgar]] || 355 km |- | [[Serbia]]|| 318 km |- | [[Bosnia-Hercegovina]] || 1 011 km |- | [[Montenegro]] || 23 km |- |} Viestârist Kroatia rájášuvá [[Adriameerâ]]n, mon nubebeln lii [[Italia]]. Merâriddo lii ohtsis 5&nbsp;835&nbsp;km (4&nbsp;058&nbsp;km suolluin).<ref name="croatia.eu"/> ===Suolluuh=== {{Válduartikkâl|[[Listo Kroatia suolluin]]}} [[Kroatia hydrograflâš instituut]] ({{k-hr|Hrvatski Hidrografski Institut}}) mield Kroatiast láá ohtsis 79 suollud.<ref name="hrcak.srce.hr">{{Lostâkäldee|Tahhee=Tea Duplančić Leder, Tin Ujević, Mendi Čala|Paječaalâ=Coastline lenghts and areas of islands in the Croatian part of the Adriatic Sea determined from the topographic maps at the scale of 1 : 25 000|Almostittem=Geoadria|Äigimuddo=2004|Ihekerdi=9|Nummeer=1|Siijđoh=5–32|Doi=|Issn=|www=https://hrcak.srce.hr/clanak/14783|Kielâ={{en}}}}</ref> Siämmáá instituut mield saavâst lii [[suálui]], jis vijđodâh lii >&nbsp;1,0&nbsp;km². Jis vijđodâh lii 0,1&nbsp;km² já 1,0&nbsp;km² kooskâst, te saavâst lii [[lássá]]. Jis vijđodâh lii <&nbsp;0,1&nbsp;km², te saavâst lii [[keđgi]].<ref name="hrcak.srce.hr"/> Kroatia stuárráámuuh suolluuh láá [[Cres]] (405,70&nbsp;km²), [[Krk]] (405,22&nbsp;km²) já [[Brač]] (395,44&nbsp;km²). Eres suolluuh, moi vijđodâh lii paijeel 100&nbsp;km², láá [[Hvar]] (297,38&nbsp;km²), [[Pag]] (284,18&nbsp;km²), [[Korčula]] (271,47&nbsp;km²) já [[Dugi Otok]] (113,30&nbsp;km²). ===Jäävrih já juuvah=== [[Tiätuvuárkká:PlitviceWaterfall.jpg|thumb|right|Korže Plitvice aalmuglâšmeecist]] [[Dalmatia]]st leijee [[Vranajävri]] lii Kroatia stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 30,7&nbsp;km². Kroatiast lii nubbe [[Vranajävri]], mii lii [[Cres]]suollust. Ton vijđodâh lii tuše 5,8&nbsp;km², mut tot lii Kroatia stuárráámus jävri saijaavuođâ mield. Kroatia kuhemuuh juuvah láá [[Sava]] (562&nbsp;km) já [[Drava]] (505&nbsp;km).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.croatia.eu/index.php?view=article&lang=2&id=9|nommâ=Rivers and lakes|almostittem=www.croatia.eu|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Kroatia vaarijn]]}} [[Tiätuvuárkká:Sinjal_top_of_Croatia.jpg|thumb|right|[[Dinara (čokke)|Dinara]] ađai [[Sinjal]] lii Kroatia alemus vääri.]] Kroatia alemus saje lii [[Dinara (čokke)|Dinara]] čokke (1&nbsp;831&nbsp;m); vyeligumos lii Adriameerâ riddo (0&nbsp;m). {|class="wikitable" ! colspan=4|[[Listo Kroatia vaarijn|Alemuuh čoheh Kroatiast]] |- ! Vääri ! Čokke ! Alodâh ! Koordinaateh |-align=center | Dinara || Dinara || {{convert|1831|m|abbr=on}} || {{Coord|44|3|N|16|23|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Biokovo || Sveti Jure || {{convert|1762|m|abbr=on}} || {{coord|43|20|N|17|03|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Velebit || Vaganski vrh || {{convert|1757|m|abbr=on}} || {{coord|44|32|N|15|14|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Plješivica || Ozeblin || {{convert|1657|m|abbr=on}} || {{Coord|44|47|N|15|45|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Velika kapela || Bjelolasica (Kula) || {{convert|1533|m|abbr=on}} || {{Coord|45|16|N|14|58|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Risnjak || Risnjak || {{convert|1528|m|abbr=on}} || {{Coord|45|25|N|14|45|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Svilaja || Svilaja || {{convert|1508|m|abbr=on}} || {{Coord|43|49|N|16|27|E|region:HR_type:mountain}} |-align=center | Snježnik || Snježnik || {{convert|1506|m|abbr=on}} || {{Coord|45|26|N|14|35|E|region:HR_type:mountain}} |} <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Kroatia staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]]. Kroatia staatâhovdâ lii [[Kroatia täsivääldi president|president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Kroatiast láá suulân 4 miljovn ässed. <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Kroatia stuárráámuuh kaavpugeh láá: {|class="wikitable sortable" ! colspan=5|Kroatia stuárráámuuh kaavpugeh<ref name="croatia.eu"/> |- ! Kaavpug ! Ässeeloho (2021) |-align=center | [[Zagreb]]|| 663 592 |-align=center | [[Split]]|| 149 830 |-align=center | [[Rijeka]]|| 107 964 |-align=center | [[Osijek]]|| 75 535 |-align=center | [[Zadar]]|| 67 309 |-align=center | [[Pula]]|| 52 220 |} <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Kroatia|*]] 05on2hdpbkl7desgkqncnj7rzzg5ud3 0 745 159689 154787 2026-09-26T01:35:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159689 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kuhmo | kove = Kuhmo kaupungintalo.JPG | kove-čielgiittâs = Kuhmo kaavpugtáálu | vaakun = Kuhmo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kuhmo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 5 456,84<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 4 806,52 | eennâm_% = 88,1 | sisčääci = 650,32 | sisčääci_% = 11,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 187<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.1.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1,70 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,8 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,2 }} '''Kuhmo''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Kuhmost ääsih 8&nbsp;187 olmožid, já ton vijđodâh lii 5&nbsp;456,84&nbsp;km², mast 650,32&nbsp;km² lii čääci. Kuhmo naaburkieldah láá [[Hyrynsalmi]], [[Lieksa]], [[Nurmes]], [[Ristijärvi]], [[Sotkamo]] já [[Suomussalmi]]. ==Historjá== Kuhmo vuáđudui ive&nbsp;[[1865]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1986]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kuhmo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||13 900}} {{bar pixel|1985|#0099FF|467||13 526}} {{bar pixel|1990|#0099FF|445||12 878}} {{bar pixel|1995|#0099FF|427||12 356}} {{bar pixel|2000|#0099FF|386||11 167}} {{bar pixel|2005|#0099FF|355||10 271}} {{bar pixel|2010|#0099FF|328||9 492}} {{bar pixel|2015|#0099FF|304||8 806}} {{bar pixel|2020|#0099FF|285||8 187}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Kuhmo kuávdáščuákkipäikki. ==Siijdah== Haukela, Hietaperä, Härmänkylä, Hukkajärvi, Iivantiira, Jonkeri, Juonto, Juttua, Jyrkkä, Jämäs, Kalliojoki, Katerma, Kattilakoski, Kiekinkoski, Kivikiekki, Korpisalmi, Kuumu, Kuusamonkylä, Lammasperä, Lauvuskylä, Lentiira, Lentua, Niemiskylä, Niva, Saunajärvi, Timoniemi, Rasti, Seilonen, Sylväjä, Vartius, Vepsä, Vieksi, Viiksimo, Vuosanka, Ypykkävaara ==Káámmármuusikfestivaal== Kuhmo lii tobdos jyehikiäsásii káámmármuusikfestivaalistis. Tot uárnejui vuossâmuu keerdi syeinimáánust 1970. Festivaal taiđâlâš hovdâ Seppo Kimanen čaalij cuáŋuimáánu 13. peeivi 1970 reeivâ Kuhmon já koijâdij: "Vuáláčáállám já čepis taaiđârjuávkku lep ucâmin saje, kost toollâđ muusikkuursâid já káámmármuusikfestivaal keessiv syeini-porgemáánust." Juávkku ornij Kuhmost käävci konserttid, já kuldâleijeeh lijjii 800 verd. Torjuu sij finnejii Kuhmo kieldâst 700 märkkid. Juhlij loopâst Seppo Kimanen juovij pááccám lovemárkkásijd taiđâráid. ==Kooskah== '''Kuhmo siijdah Kuhmo kuávdáást:''' * [[Vepsä (Kuhmo)|Vepsä]]: 24 km. * [[Iivantiira]]: 41 km. * [[Kiekinkoski]]: 42 km. * [[Lentiira]]: 48 km. * [[Kuumu]]: 64 km. * [[Jonkeri]]: 46 km. '''Aldakieldah:''' * [[Tiätuvuárkká:Sotkamo.vaakuna.svg|23px]] [[Sotkamo]]: 62 km * [[Tiätuvuárkká:Nurmes.vaakuna.svg|23px]] [[Nurmes]]: 80 km * [[Tiätuvuárkká:Hyrynsalmi.vaakuna.svg|23px]] [[Hyrynsalmi]]: 97 km * [[Tiätuvuárkká:Kajaani.vaakuna.svg|23px]] [[Kaajaan]]: 102 km * [[Tiätuvuárkká:Paltamo.vaakuna.svg|23px]] [[Paltamo]]: 105 km * [[Tiätuvuárkká:Suomussalmi.vaakuna.svg|23px]] [[Suomussalmi]]: 125 km '''Eres kieldah:''' {{Palsta álgá}} * [[Tiätuvuárkká:Kuopio.vaakuna.svg|20px]] [[Kuopio]]: 205 km * [[Tiätuvuárkká:Joensuu.vaakuna.svg|23px]] [[Joensuu]]: 207 km * [[Tiätuvuárkká:Oulu.vaakuna.svg|23px]] [[Oulu]]: 250 km * [[Tiätuvuárkká:Kokkola.vaakuna.svg|20px]] [[Kokkola]]: 347 km * [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.vaakuna.svg|20px]] [[Jyväskylä]]: 350 km * [[Tiätuvuárkká:Kemi.vaakuna.svg|23px]] [[Kiemâ]]: 363 km * [[Tiätuvuárkká:Rovaniemi.vaakuna.svg|23px]] [[Ruávinjargâ]]: 387 km {{Palsta lonottem}} * [[Tiätuvuárkká:Lahti.vaakuna.svg|23px]] [[Lahti]]: 484 km * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]]: 497 km * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]]: 584 km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]]: 656 km * [[Tiätuvuárkká:Hanko.vaakuna.svg|23px]] [[Hanko]]: 718 km * [[Tiätuvuárkká:Enontekiö.vaakuna.svg|23px]] [[Iänudâh]]: 811 km * [[Tiätuvuárkká:Utsjoki.vaakuna.svg|23px]] [[Ucjuuhâ]]: 833 km {{Palsta nohá}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kuhmo|*]] 2joymku27nqh6zk5aej1j4gycb3n32r 0 749 159691 151106 2026-09-26T01:35:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159691 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kuortane | kove = Kuortane kunnantalo 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Kuortane kieldâtáálu | vaakun = Kuortane.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kuortane sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 484,89<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 462,18 | eennâm_% = 95,3 | sisčääci = 22,71 | sisčääci_% = 4,7 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 546<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 7,68 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,2 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,8 }} '''Kuortane''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Kuortanest ääsih 3&nbsp;546 olmožid, já ton vijđodâh lii 484,89&nbsp;km², mast 22,71&nbsp;km² lii čääci. Kuortane naaburkieldah láá [[Seinäjoki]], [[Alavus]], [[Lapua]] já [[Alajärvi]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kuortane ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|474||5 004}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||5 065}} {{bar pixel|1990|#0099FF|461||4 863}} {{bar pixel|1995|#0099FF|456||4 809}} {{bar pixel|2000|#0099FF|422||4 457}} {{bar pixel|2005|#0099FF|397||4 185}} {{bar pixel|2010|#0099FF|374||3 943}} {{bar pixel|2015|#0099FF|352||3 715}} {{bar pixel|2020|#0099FF|338||3 548}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Kuortane markkân. ==Siijdah== Kuortane markkân, Salmi, Ruona, Länsiranta, Kaaranka, Mäyry, Leppälä, Heikkilä, Löyä, Ylijoki já Luhtala-Kivenmäki. ==Kooskah== * [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.vaakuna.svg|23px]] [[Jyväskylä]] 200&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Kokkola.vaakuna.svg|23px]] [[Kokkola]] 150&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Lapua.vaakuna.svg|23px]] [[Lapua]] 30&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Seinäjoki.vaakuna.svg|23px]] [[Seinäjoki]] 35&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]] 180&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Vaasa.vaakuna2.svg|23px]] [[Vaasa]] 110&nbsp;km == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] tu8vsd77u7wp9vaeu49298etppuphpl 0 752 159695 145781 2026-09-26T01:36:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159695 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kurikka | kove = Kurikka Church 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Kurikka kirkko | vaakun = Kurikka.vaakuna.2009.svg | kárttá_suomâ = Kurikka sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 743,90<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 724,62 | eennâm_% = 98,9 | sisčääci = 19,28 | sisčääci_% = 1,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 20 550<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 11,98 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,9 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,7 }} '''Kurikka''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Kurikkast ääsih 20&nbsp;550 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;743,90&nbsp;km², mast 19,28&nbsp;km² lii čääci. Kurikka naaburkieldah láá [[Seinäjoki]], [[Ilmajoki]], [[Karvia]], [[Kauhajoki]], [[Kihniö]], [[Maalahti]], [[Närpiö]], [[Parkano]], [[Teuva]] já [[Laihia]]. ==Historjá== Kurikka vuáđudui ive&nbsp;[[1868]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kurikka ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|478||27 208}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||27 312}} {{bar pixel|1990|#0099FF|467||26 566}} {{bar pixel|1995|#0099FF|455||25 871}} {{bar pixel|2000|#0099FF|429||24 406}} {{bar pixel|2005|#0099FF|416||23 650}} {{bar pixel|2010|#0099FF|401||22 811}} {{bar pixel|2016|#0099FF|378||21 501}} {{bar pixel|2020|#0099FF|360||20 656}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Ilmajoki-Kurikka'''*<!-- Ele mute taam! --> ||align="right"|{{Nts|6765}} |- | 2 || Jalasjärvi markkân ||align="right"|{{Nts|3311}} |- | 3 || Jurva markkân ||align="right"|{{Nts|1873}} |- | 4 || Jokipii ||align="right"|{{Nts|364}} |- | 5 || Luopa ||align="right"|{{Nts|293}} |- | 6 || Niemenkylä ||align="right"|{{Nts|250}} |- | 7 || Kakkuri ||align="right"|{{Nts|236}} |- | 8 || Luopajärvi ||align="right"|{{Nts|204}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== *'''Jalasjärvi kuávlu''': Alavalli, Hirvijärvi, Ilvesjoki, Jalasjärvi markkân, Jokipii, Keskikylä, Koskue, Luopajärvi, Sikakylä, Taivalmaa , Ylivalli já Ahonkylä. *'''Jurva kuávlu''': Harjunkylä, Jurva markkân, Jyrynkylä, Järvenpää, Kentta, Kesti, Koskimäki, Metsäkylä, Niemenkylä, Närvijoki, Rannankylä, Sarvijoki, Tainuskylä já Tupenkylä. *'''Kurikka kuávlu''': Hakuni, Juonenkylä, Kakkuri, Kamppi, Korvenkylä, Kurikankylä, Kurikka markkân, Laulaja, Levi, Lohiluoma, Luomainkylä, Luopa, Lusankylä, Mieto, Myllykylä, Oppaanmäki, Panttila, Pitkämönkylä, Polvenkylä, Saarenkylä, Salonkylä, Syväojankylä, Säntti, Tuiskula, Varpahaiskylä já Viitala. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kurikka|*]] b66tkmtqji4lw0cioktos5fxh7xin9f 0 763 159956 151794 2026-09-26T02:49:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159956 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} {{Suomâ kieldâ | nommâ = Salla | kove = Salla church 2016 03.JPG | kove-čielgiittâs = Salla kirkko | vaakun = Salla.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Salla sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | vijđodâh = 5 872,39<ref name="maanmittauslaitos30342"/> | eennâm = 5 729,75 | eennâm_% = 97,6 | sisčääci = 142,64 | sisčääci_% = 2,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 285<ref name="kuntienavainluvut">{{Nettikäldee|čujottâs=https://stat.fi/tup/alue/kuntienavainluvut.html#?active1=SSS&active2=732&year=2025|nommâ=Kuntien avainluvut|tahhee=|almostittem=stat.fi|čujottum=2025-05-20|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250530182640/https://stat.fi/tup/alue/kuntienavainluvut.html#?active1=SSS&active2=732&year=2025|vyerkkejum=2025-05-30}}</ref> | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeesaahâdvuotâ = 0,57 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 2024 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/|nommâ=Kieli sukupuolen mukaan kunnittain, 1990–2019|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-09-16|čujottum=2025-05-20|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/|vyerkkejum=2020-09-16}}</ref> | suomâkielâ = 97,7 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,3 }} '''Salla''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Laapi eennâmkodde]]est. Ive&nbsp;2024 Sallast ääsih 3&nbsp;285 olmožid,<ref name="kuntienavainluvut"/> já ton vijđodâh lii 5&nbsp;872,39&nbsp;km², mast 142,64&nbsp;km² lii čääci.<ref name="maanmittauslaitos30342">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/media/30342/download|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2025|čujottum=17.5.2025|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Salla naaburkieldah láá [[Kiemâjävri]], [[Kuáccám]], [[Pelkosnjargâ]], [[Posio]] já [[Suovâkuoškâ]]. Salla vuáđudui ive&nbsp;[[1857]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nenonen, Kaisu-Maija & Teerijoki, Ilkka|Nommâ=Historian suursanakirja|Ihe=1998|Sijđo=448|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-22044-2}}</ref> ==Historjá== ===Toovláš Salla=== Salla jieŋâjävri šoodâi rusomáin moonnâm jieŋâääigi maŋa suulân 10&nbsp;500 ihheed tassaaš. Vuossâmuuh ulmuuh pottii kuávlun talle. Ovdâhistorjálâš aassâm čokkâšui jaavrij já juuvâi riddoid. Puárásumos tobdos aassâmsaje lii Kenttälampi alda, já tot lii 7&nbsp;000 ihheed puáris.<ref name="sallanhistoria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.luontoon.fi/fi/artikkelit/sallan-kansallispuiston-ja-lahialueen-historia|nommâ=Sallan kansallispuiston ja lähialueen historia|almostittem=www.luontoon.fi|čujottum=2025-05-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ===Kyelijäävri sämmiliih=== [[Tiätuvuárkká:Lapinmaat.png|thumb|left|Kiemâ lappieennâm já ton sämisiijdah (fiskâdin merkkejum)]] 1400-lovo loopâst Kiemâ lappieennâm šoodâi uássin Ruotâ kunâgâskode. Tot lâi ohtâ kunâgâskodde kuuđáin lappienâmijn ({{k-sv|lappmark}}). Eres lappieennâmeh lijjii Tuárnus lappieennâm, Juulev lappieennâm, Pittáám lappieennâm, Ume ađai Lycksele lappieennâm já Ångermanland ađai Åsele lappieennâm. Kiemâ lappienâmist lijjii käävci sämisijdâd (lappby, lapinkylä): [[Aanaar]], Kiemâkylá (táálááš [[Suovâkuoškâ]]), Kitka (táálááš [[Posio]]), [[Kittâl]], Salla, Maanselkä (táálááš [[Kuáccám]]), [[Suáđigil]] já Suobbâd. Kyelijäävrisämmilij tehálumos iäláttâssân lijjii koddepivdo, maijuupivdo já kuálástem. Meid čevđiellei ja luudij pivdem já ovdâmerkkân muorjim lijjii teháliih. [[Puásui]] lâi hokâttâssân koddepiivdost já tiäđust-uv vuájánin. Sämmiliih čokkânii meid Kyelijäävrist tälvisiijdâin, kost ovdâmerkkân kerivâššui. Ohtâ tälvisijdâ lâi Peterinselkäst, tááláá [[Ruoššâ|Ruošâst]].<ref name="sallanhistoria"/> Meid vuossâmuuh Birka-almaah, kärjilliih já paapah juttii viärutmin já jurgâlitmin tälvisiijdâin. Tääl oinui-uv Kyelijäävri sijdâ jo Ruotâ já Ruošâ viäruluvâttâlmijn. Kyevtkiärdág viäruttâs jotkui 1800-lovo räi. 1600-lovvoost Kyelijäävrist lijjii 9 sämisuuhâd: Saija tâi Saijets, Tenno, Kuhmitsa, Kallunki, Peuna, Miulus, Korja, Hari já Jönsö tâi Juntsa. Stuorrâ uási tááláin kyelijávrálijn láá tai suuvâi maajeeldpuátteeh. ===1700-lovvoost 1900-lohon=== 1700-lovo áálgust vuossâmuuh syemmiliih värrejii Kyelijáávrán. Uđâsässeeh puohtii mieldis šiiveettuálu já eennâmviljâlem. Uđâsässei meeri lâi aalgâst ucce. Kuuloold sämmiliih algâttii meid uccâ eennâmviljâlem, veik eennâmtielhuuh lijjii kiähnuh já šoddâmpaje uánihâš. Sämmilij já syemmilij koskâsiih näimilitoh šoddii táválubbon 1750-lovvoost. Sämmiliih merkkejuvvojii syemmilâžžân, ko lappiviäru nubástui tááluviärrun 1760-lovvoost. Siämmást paapah hálbášii sämikielâ já irâttii meddâlistiđ tom. Uđâsässei meeri lasanij kuuloold. 1800-lovvoost syemmilij meeri šoodâi čuuvtij. Sämikielâ aalgij maŋasmoonnâđ já [[suomâkielâ]] pajanii ohtsâškode váldukiellân. Nuuvttii kuopiolâš Apu-Piplia-Seura vuolgâttij Kyelijáávrán 40 rámáttid 10.2.1854. Ton lasseen pappâ já sämikulttuur totkee Jacob Fellman eelij Kyelijäävrist já muštâlij, et veik eenâb suomâstui, te meid sámástui vijđáht. Kyelijäävri sämikielâ aldemuuh kielâsuhâliih láá eres Kiemâsäämi hyelkkikielah, [[anarâškielâ]] já [[nuorttâlâškielâ]], eromâšávt Nuorttijäävri kuávlukielâ. Nelgiäigi, mii aalgij jo 1808 já lâi váiváámus 1810–1813, hitodij uđâsässei puáttim, mut tot lâi koorâs meid sämmiláid – maaŋgah siijdah kuárusmii ollásávt. Äŋgirumos ääigih koččojii čiččâm vyeligis ihheen. [[Tiätuvuárkká:Salla aluemuutokset.svg|thumb|Kárttá Salla kuávlunubástusâin]] Savotteh kessii eenâb uđâsässeid Kyelijáávrán 1850-lovo maŋa, já kieldâ ässeeloho lassaanškuođij. Kodde- já maijuunäälih kiäppánii lijgepiivdost. Vuossâmuš škoovlâ huksejui Kyelijáávrán 1890-lovvoost, já maađij [[Kiemâjävri|Kiemâjäävrist]] Kyelijáávrán valmâštui ive&nbsp;1903. Majemuuh kyelijävrikielâ sárnooh jammii 1900-lovo aalgâst. [[Siskáldâssuáti]] lâi Sallast iänáážin rávhálâš, veik ruopsâdeh áijojii rääji nuorttiibel. Suomâ nuorttârääji lâi liävuttem 1920 räi, ko [[Sovjetlitto]] já Suomâ soppii [[Tarto ráávhusopâmuš]]. Salla nuorttârääjist lijjii stuimeest syemmiliih räjivaavtah já kommunistliih "Muurmanni legioona", kiäh lijjii syemmiliih já kyelijávráliih kommunisteh, kooskâst. Nuuvttii-uv tábáhtui Sallast já Suovâkuoškâst "Läskikapina" ađai Pyeidistuime. Ruopsisupseer Jahvetti Moilanen jođettij ruopsisjuávhu Värriö saavootsajan já huccâlij pargoalmaid stuuimán. Kihheen ij jáámmám, mut stuimejuávkku rievvij irâttâsâi kassaid ko mađhâšij Ruošân Kyelijäävri čoođâ. ==Eennâmtieđâ== Kieldâ koskâčuákkipäikki lii Salla kirkkosijdâ. Stuárráámuuh siijdah láá Kursu, Salmivaara já Saija. Kelloselkäst lii almugijkoskâsâš rääjirastaldittemsaje.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.salla.fi/info/sallan-kansainvalinen-rajanylityspaikka/|nommâ=Sallan kansainvälinen rajanylityspaikka|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-05-21|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> Salla lii tobdos maađhâšmist, mut meid ollâ pargottesvuođâst. Sallatuoddâr mađhâšemkuávdáš já Salla Wilderness Park (oovdiš Poropuisto teikkâ Puásuimuorâstâh) sehe Salla, Oulanka já uási Värrio aalmuglâšmeecijn láá meid Sallast. Väldikodálâš UKK-vandârdemkiäinu jotá meid Salla peht. Tuntsa meccikuávlu lii Tave-Sallast. Stuárráámus uási Sallast kulá [[Kiemâjuuhâ|Kiemâjuuvâ]] čäcikuávlun, eereeb Tuntsajuuhâ já Oulankajuuhâ, moh kolgeh [[Vielgismeerâ]]n. Sallast láá ennuv tuoddâreh. Merhâšitteemuuh tain láá Joutsituodâr (537&nbsp;m), Karhutuodâr (518&nbsp;m, tolebáá Kuopsitunturi), Nuorttituodâr (482&nbsp;m), Värriötuoddâreh, Vuotostuodâr (452&nbsp;m), Sorsatuodâr (628&nbsp;m) já Sallatuoddâreh (2012 räi Pyhätuoddâreh). ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Salla ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||7 256}} {{bar pixel|1985|#0099FF|455||6 875}} {{bar pixel|1990|#0099FF|415||6 269}} {{bar pixel|1995|#0099FF|384||5 812}} {{bar pixel|2000|#0099FF|340||5 142}} {{bar pixel|2005|#0099FF|302||4 571}} {{bar pixel|2010|#0099FF|275||4 162}} {{bar pixel|2015|#0099FF|247||3 727}} {{bar pixel|2020|#0099FF|228||3 398}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš }} ==Siijdah== Aatsinki, Aholanvaara, Ahvenselkä, Hautajärvi, Hietajärvi, Hirvasvaara, Isohalme, Kallunki, Kelloselkä, Kotala, Koutelo, Salla markkân, Mälävaara, Kursu, Käsmä, Naruska, Niemelä, Oulanka, Onkamo, Pahkakumpu, Paloperä, Saija, Salmivaara, Selkälä, Tuohikylä, Vallovaara, Varvikko já Vittikko. ===1940-lovvoost luovâttum siijdah=== Alakurtti, Korja, Kuolajärvi, Lampela, Sallansuu, Sovajärvi, Tuutijärvi, Vuorijärvi, Vuosnajärvi já Yläkurtti. ==Palvâlusah== ===Tile ive 2025=== [[Tiätuvuárkká:Keloravintola restaurant in Salla, Lapland, Finland, 2021 September.jpg|thumb|Keloravintola]] Kieldâst lii škovlâkuávdás, kost láá vuáđuškovlâ já luvâttâh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.salla.fi/palvelut/sivistys-ja-koulutuspalvelut/perusopetus/|nommâ=Perusopetus|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-05-21|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.salla.fi/palvelut/sivistys-ja-koulutuspalvelut/lukio/|nommâ=Lukio|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-05-21|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> Luvâttuvvâst láá lamaš uáppeeh meiddei [[Ruoššâ|Ruošâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9278904|nommâ=Venäläiset oppilaat pelastavat Sallan lukion|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2016-11-09|čujottum=2025-05-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Salla tiervâsvuotâkuávdáš lii áávus argâpeeivij. Seŋgâuásádâh kiddejui ive&nbsp;2024.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://lapha.fi/etusivu|nommâ=Lapin hyvinvointialue|almostittem=|čujottum=2025-05-21|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> Sallast láá meid Suáti- já uđđâsisthuksimääigi museo, taaiđâsaje Lyylin Salonki, raavâdviäsu Akkavaara, kiinálâš raavâdviäsu Hunan Finnchn sehe S-&nbsp;já K-kävppi. Kirkkosiijdâst láá meid kirkko já paŋkki, kirjerááju, ryevdikävppi, kamuvkävppi (já postâ) Save Salla Senter, mast uárnejuvvojeh tábáhtumeh. Sallatuoddâr čuoigâmkuávdáást láá raavâdviäsuh Keloravintola, Kiela já Kielast lii meid baari Papana pupi. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Laapi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salla|*]] 7ccflajfu529dd3y8dg91r5uot8t3yl 0 773 159709 151712 2026-09-26T01:40:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159709 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Laapi eennâmkodde | kove = Pallastunturi Finland.jpg | kove-čielgiittâs = Pallastuodâr | vaakun = Lapin_maakunnan_vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lappi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Ruávinjargâ]] | vijđodâh = 100 366,89 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 92 678,06 | eennâm_% = 92,3 | sisčääci = 6 304,29 | sisčääci_% = 6,3 | merâčääci = 1 384,54 | merâčääci_% = 1,4 | ässeeloho = 175 778<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M09*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-28|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.9.2022 | ässeesaahâdvuotâ = 1,90 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.9.2022 }} '''Laapi eennâmkodde''' ({{k-sms|Lappi mäddkåʹdd}}, {{k-se|Lappi eanangoddi}}, {{k-fi|Lapin maakunta}} já {{k-sv|Lappland}}) lii Suomâ tavemus já vijđoduv mield stuárráámus [[Suomâ eennâmkodeh|eennâmkodde]]. Laapi vijđodâh lii 100&nbsp;367&nbsp;km² já ässeeloho 176&nbsp;716.<ref name="tilastokeskus"/> Tot västid ovdebáá [[Laapi lääni]], mut ij lah siämmáš ko Laapi historjálâš eennâmkodde. Laapi eennâmkodde hämmee staatâlâš vaaljâin [[Laapi vaaljâpirrâdâh|Laapi vaaljâpirrâduv]]. [[Sämmiliih]] láá Laapi kuávlu algâaalmug, mut sij láá tááláá ääigi ucceeblohhoon Laapi eennâmkoddeest. Laapi eennâmkode kukká lii [[puállurääsi]]. == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:Rovaniemi 06101999 rescanned.jpg|thumb|left|Äimukove Ruávinjaargâst]] [[Tiätuvuárkká:Yllästunturi Ylläsjärven puolelta.jpg|thumb|left|Yllästuodâr]] Laapi eennâmkodde raijâšuvá tavveen [[Taažâ]] [[Tromsa lääni|Tromsa]]-&nbsp;já [[Finnmark lääni|Finnmark]]-laanijd, nuorttân [[Ruoššâ|Ruošâ]] [[Murmansk kuávlu]]n sehe [[Kärjil täsiväldi|Kärjil täsivááldán]], mäddin [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaan]] já viestârist [[Ruotâ]] [[Norrbotten lääni]]n. Räjijuuvah láá [[Tiänujuuhâ]] Taažâ rääjist já [[Muoniojuuhâ]] sehe [[Tuárnusjuuhâ]] Ruotâ rääjist. Laapi eennâmkoddekuávdáš lii [[Ruávinjargâ]]. Eres kaavpugeh láá [[Kiemâ]], [[Kiemâjävri]] já [[Tuárnus]]. Kiemâ–Tuárnus-kuávlu lii Ruávinjaargâ lasseen merhâšittee kaavpugkuávlu. Tuárnus lii Laapi puárásumos kaavpug, já Kiemâ lii merhâšitteemus ráhtulâšvuotâkaavpug. Eennâmkode stuárráámus jävri lii [[Aanaarjävri]] (1&nbsp;084&nbsp;km²). Kuhemuuh juuvah láá [[Kiemâjuuhâ]], [[Ounasjuuhâ]], [[Kitinen]] já [[Muoniojuuhâ]]. Alemus saje lii 1&nbsp;324&nbsp;m [[Häldee]] vieltist [[Iänudâh|Iänuduv]] kieldâst. Laapi vuáđukällee kulá [[Fennoskandia kolbâ|Fennoskandia koolbân]]. Tot lii uáli puáris, já stuárráámus uási tast lii šoddâm paleoproterotsooisâš paje já arkeeisâš aioni ääigi. Laapi källee lii stuárráámus uásild [[graaniit]], [[gneissi]] já [[kvartsiit]]. [[Aanaar]] kuávlust meid [[granuliit]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geologia.fi/2018/04/25/suomen-kalliopera/|nommâ=Suomen kallioperä|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Laapi eennâmvuáđust láá kavnum maaŋgâlágáneh [[mineraal]]eh já [[Meetaal|metalleh]]. 1860-lovvoost [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] kuávlust kavnui kolle. Tááláá ääigi ovdâmerkkân [[Kittâl]]ist lii stuorrâ kolleruuki, mii lii meid ubâ [[Euroop]] stuárráámus. Meid [[Kiemâeennâm]] Elijäävrist já [[Suáđigil]] Kevitsast láá stuorrâ ruukih. Elijäävri uáivipyevtittâs lii [[kromi]], já Kevitsa [[veški]] já&nbsp;[[nikkel]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kaiva.fi/geologia/kivilajit-ja-malmien-synty/suomen-malmityypit/|nommâ=Suomen malmityypit {{!}} Kaiva.fi|almostittem=kaiva.fi|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> === Šoŋŋâdâh === Laapi šoŋŋâdâh lii subarktisâš já toos vaaigut [[Tave-jieŋâmeerâ]] [[Golfvirde]]. Tave-Laapi šoŋŋâdâh lii nannaamlâš, mut aldasâš Tave-Jieŋâmeerâ vaaigut kuittâg-uv toos. Tave-Laapist Aanaarjävri lieggee šoŋŋâduv. Koskâ-, Nuorttâ-&nbsp;sehe Viestâr-Laapist šoŋŋâdâh lii čielgâsubbooht nannaamlâš já toos vaigutteh stuorrâ jeegih. Maadâ-Laapist Merâpottâ taha šoŋŋâduvâst eenâb merâšoŋŋâduv. ===Suáđigil šoŋŋâdâh=== {|class="wikitable" ! Máánu ! width="50"| Koskâliegâsvuotâ (°C) ! width="50"| Arvemeeri (mm) |- | uđđâivemáánu | -13,5 | 34 |- | kuovâmáánu | -12,7 | 29 |- | njuhčâmáánu | -7,5 | 30 |- | cuáŋuimáánu | -1,3 | 29 |- | vyesimáánu | 5,3 | 41 |- | kesimáánu | 11,6 | 56 |- | syeinimáánu | 14,5 | 74 |- | porgemáánu | 11,7 | 66 |- | čohčâmáánu | 6,2 | 49 |- | roovvâdmáánu | 0,1 | 46 |- | skammâmáánu | -7,1 | 39 |- | juovlâmáánu | -11,7 | 34 |} == Kieldah == Laapi eennâmkoddeest láá 21 kieldâd, main Ruávinjargâ, Kiemâ, Kiemâjävri já Tuárnus láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (30.9.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh (1.1.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Aanaar]] || [[Tiätuvuárkká:Inari.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7009}} || {{Nts|17333.62}} km² || {{Nts|0.47}} äs./km² || Tave-Lappi || 1876 || ''{{k-se|Anár}}'', ''{{k-sms|Aanar}}'', ''{{k-fi|Inari}}'' já ''{{k-sv|Enare}}'' |- | [[Iänudâh]] || [[Tiätuvuárkká:Enontekiö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1818}} || {{Nts|8391.31}} km² || {{Nts|0.23}} äs./km² || Tuodâr-Lappi || 1877 || ''{{k-se|Eanodat}}'', ''{{k-fi|Enontekiö}}'' já ''{{k-sv|Enontekis}}'' |- | '''[[Kiemâ]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19560}} || {{Nts|747.16}} km² || {{Nts|205.20}} äs./km² || Kiemâ-Tuárnus || 1869 || ''{{k-se|Giepma}}'' já ''{{k-fi|Kemi}}'' |- | [[Kiemâeennâm]] || [[Tiätuvuárkká:Keminmaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7805}} || {{Nts|648.13}} km² || {{Nts|12.44}} äs./km² || Kiemâ-Tuárnus || - || ''{{k-fi|Keminmaa}}'' |- | '''[[Kiemâjävri]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kemijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7036}} || {{Nts|3931.15}} km² || {{Nts|2.01}} äs./km² || Nuorttâ-Lappi || 1871 || ''{{k-fi|Kemijärvi}}'' já ''{{k-se|Giemajávri}}'' |- | [[Kittâl]] || [[Tiätuvuárkká:Kittilä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6540}} || {{Nts|8263.15}} km² || {{Nts|0.81}} äs./km² || Tuodâr-Lappi || 1854 || ''{{k-fi|Kittilä}}'', ''{{k-sms|Kihttel}}'' já ''{{k-se|Gihttel}}'' |- | [[Kolari]] || [[Tiätuvuárkká:Kolari.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3981}} || {{Nts|2617.74}} km² || {{Nts|1.56}} äs./km² || Tuodâr-Lappi || 1867 || - |- | [[Salla]] || [[Tiätuvuárkká:Salla.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3343}} || {{Nts|5872.41}} km² || {{Nts|0.58}} äs./km² || Nuorttâ-Lappi || 1857 || - |- | [[Muonio]] || [[Tiätuvuárkká:Muonio.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2299}} || {{Nts|2037.78}} km² || {{Nts|1.21}} äs./km² || Tuodâr-Lappi || 1868 || ''{{k-se|Muoná}}'' |- | [[Pajetuárnus]] || [[Tiätuvuárkká:Ylitornio.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3794}} || {{Nts|2212.77}} km² || {{Nts|1.87}} äs./km² || Tuárnusleehi || 1482 || ''{{k-fi|Ylitornio}}'', ''{{k-sv|Övertorneå}}'' já ''{{k-se|Badje-Duortnus}}'' |- | [[Pelkosnjargâ]] || [[Tiätuvuárkká:Pelkosenniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|940}} || {{Nts|1881.82}} km² || {{Nts|0.51}} äs./km² || Nuorttâ-Lappi || 1916 || ''{{k-fi|Pelkosenniemi}}'' |- | [[Pello]] || [[Tiätuvuárkká:Pellon vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3274}} || {{Nts|1863.72}} km² || {{Nts|1.88}} äs./km² || Tuárnusleehi || 1867 || - |- | [[Posio]] || [[Tiätuvuárkká:Posio.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3008}} || {{Nts|3544.65}} km² || {{Nts|0.99}} äs./km² || Nuorttâ-Lappi || 1926 || - |- | [[Ranua]] || [[Tiätuvuárkká:Ranua.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3635}} || {{Nts|3694.79}} km² || {{Nts|1.05}} äs./km² || Ruávinjargâ || 1917 || - |- | '''[[Ruávinjargâ]]''' || [[Tiätuvuárkká:Rovaniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|64425}} || {{Nts|8016.62}} km² || {{Nts|8.50}} äs./km² || Ruávinjargâ || 1867 || ''{{k-fi|Rovaniemi}}'', ''{{k-se|Roavvenjárga teikkâ Roavenjárga}}'' já ''{{k-sms|Ruäʹvnjargg}}'' |- | [[Simo]] || [[Tiätuvuárkká:Simo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2884}} || {{Nts|2085.60}} km² || {{Nts|1.99}} äs./km² || Kiemâ-Tuárnus || 1865 || - |- | [[Suovâkuoškâ]] || [[Tiätuvuárkká:Savukoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|995}} || {{Nts|6496.57}} km² || {{Nts|0.15}} äs./km² || Nuorttâ-Lappi || 1916 || ''{{k-fi|Savukoski}}'', ''{{k-sms|Suõvvkuõškk}}'' já ''{{k-se|Suovvaguoika}}'' |- | [[Suáđigil]] || [[Tiätuvuárkká:Sodankyla.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|8155}} || {{Nts|12415.32}} km² || {{Nts|0.70}} äs./km² || Tave-Lappi || 1893 || ''{{k-fi|Sodankylä}}'', ''{{k-sms|Suäʹđjel}}'' já ''{{k-se|Soađegilli}}'' |- | [[Tervola]] || [[Tiätuvuárkká:Tervola.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2848}} || {{Nts|1592.05}} km² || {{Nts|1.83}} äs./km² || Kiemâ-Tuárnus || - || - |- | '''[[Tuárnus]]''' || [[Tiätuvuárkká:Tornio.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|21247}} || {{Nts|1348.53}} km² || {{Nts|17.87}} äs./km² || Kiemâ-Tuárnus || 1621 || ''{{k-fi|Tornio}}'', ''{{k-sv|Torneå}}'' já ''{{k-se|Duortnus}}'' |- | [[Ucjuuhâ]] || [[Tiätuvuárkká:Utsjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1182}} || {{Nts|5372.00}} km² || {{Nts|0.23}} äs./km² || Tave-Lappi || 1876 || ''{{k-se|Ohcejohka}}'', ''{{k-fi|Utsjoki}}'', ''{{k-sms|Uccjokk}}'' já ''{{k-no|Utsjok}}'' |} [[Tiätuvuárkká:Map_of_Lapland,_Finland-smn.svg|thumb|right|275px|Laapi kieldah]] === Ovdiih kieldah === *[[Tiätuvuárkká:Karunki.vaakuna.svg|25px]] [[Karunki]] ({{k-sv|Karungi}}) *[[Tiätuvuárkká:Kemijärvi.vaakuna.svg|25px]] [[Kiemâjäävri táálunkiedâ|Kiemâjäävri táálunkieldâ]] ({{k-fi|Kemijärven maalaiskunta}}) *[[Tiätuvuárkká:Rovaniemi.vaakuna.svg|25px]] [[Ruávinjaargâ táálunkieldâ]] ({{k-fi|Rovaniemen maalaiskunta}}, {{k-se|Roavvenjárgga dálongielda}}) *[[Tiätuvuárkká:Alatornio.vaakuna.svg|25px]] [[Vyelituárnus]] ({{k-fi|Alatornio}} já {{k-sv|Nedertorneå}}) == Viehâdâh == Ive&nbsp;2017 loopâst Laapi eennâmkoddeest lijjii 179&nbsp;223 ässed. Sist 172&nbsp;386 sarnuu suomâkielâ, 1&nbsp;560 sämikielâid, 438&nbsp;ruotâkielâ já eres kielâid 4&nbsp;839. Olgoeennâmliih lijjii 4&nbsp;013.<ref>[https://web.archive.org/web/20191217170337/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin_Passiivi/StatFin_Passiivi__vrm__vaerak/statfinpas_vaerak_pxt_011_201700.px/ tilastokeskus - Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain] <small>(suomâkielân)</small></ref> === Stuárráámuuh čuákkipääihih === {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldâh<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho<br>(31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || Ruávinjargâ kuávdásčuákkipäikki || [[Ruávinjargâ]] || align="right"| {{Nts|54062}} |- | 2 || Kiemâ kuávdásčuákkipäikki || [[Kiemâ]] (18 127)<br>[[Kiemâeennâm]] (6 785)<br>[[Tuárnus]] (860) || align="right"| {{Nts|25772}} |- | 3 || Tuárnus kuávdásčuákkipäikki || [[Tuárnus]] || align="right"| {{Nts|16596}} |- | 4 || Suáđigil markkân || [[Suáđigil]] || align="right"| {{Nts|4922}} |- | 5 || Kiemâjävri kuávdásčuákkipäikki || [[Kiemâjävri]] || align="right"| {{Nts|3993}} |- | 6 || [[Avveel]] || [[Aanaar]] || align="right"| {{Nts|3034}} |- | 7 || Kittâl markkân || [[Kittâl]] || align="right"| {{Nts|2215}} |- | 8 || Pajetuárnus markkân || [[Pajetuárnus]] || align="right"| {{Nts|1826}} |- | 9 || Ranua markkân || [[Ranua]] || align="right"| {{Nts|1803}} |- | 10 || Pello markkân || [[Pello]] || align="right"| {{Nts|1766}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Laapi eennâmkodde|*]] 7i52cu01eh1gt35ewcqzzvydifxg6mn 0 779 159716 145807 2026-09-26T01:42:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159716 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lappajärvi | kove = Lappajärven kirkko 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Lappajärvi kirkko | vaakun = Lappajärvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lappajärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 559,06<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 480,30 | eennâm_% = 85,9 | sisčääci = 78,76 | sisčääci_% = 14,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 959<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 7,05 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,1 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,5 }} '''Lappajärvi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Lappajärvist ääsih 2&nbsp;959 olmožid, já ton vijđodâh lii 559,06&nbsp;km², mast 78,76&nbsp;km² lii čääci. Lappajärvi naaburkieldah láá [[Alajärvi]], [[Evijärvi]], [[Kauhava]], [[Lapua]], [[Veteli]] já [[Vimpeli]]. ==Historjá== Lappajärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1865]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lappajärvi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|474||4 520}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||4 582}} {{bar pixel|1990|#0099FF|472||4 505}} {{bar pixel|1995|#0099FF|459||4 380}} {{bar pixel|2000|#0099FF|424||4 051}} {{bar pixel|2005|#0099FF|384||3 670}} {{bar pixel|2010|#0099FF|360||3 440}} {{bar pixel|2015|#0099FF|337||3 215}} {{bar pixel|2020|#0099FF|312||2 986}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Lappajärvi markkân. ==Siijdah== Itäkylä, Karhusaari, Karvala, Kuoppala, Kärnä, Lamminkylä, Lappajärvi markkân, Luomala, Nissi, Purola, Savonkylä, Söyrinki, Tarvola já Övermark. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] 33y07swk4s4sj3b888hus8wi7h1ow3i 0 781 159717 145809 2026-09-26T01:42:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159717 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lapua | kove = Lapuan kaupungintalo 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Lapua kaavpugtáálu | vaakun = Lapua.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lapua sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 750,78<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 737,15 | eennâm_% = 98,2 | sisčääci = 13,63 | sisčääci_% = 1,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 14 330<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 19,44 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,2 | ruotâkielâ = 0,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,7 }} '''Lapua''' ({{k-sv|Lappo}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Lapuast ääsih 14&nbsp;330 olmožid, já ton vijđodâh lii 750,78&nbsp;km², mast 13,63&nbsp;km² lii čääci. Lapua naaburkieldah láá [[Alajärvi]], [[Kauhava]], [[Kuortane]], [[Lappajärvi]] já [[Seinäjoki]]. ==Historjá== Lapua vuáđudui ive&nbsp;[[1865]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lapua ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|477||14 567}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||14 644}} {{bar pixel|1990|#0099FF|478||14 579}} {{bar pixel|1995|#0099FF|475||14 488}} {{bar pixel|2000|#0099FF|461||14 055}} {{bar pixel|2005|#0099FF|462||14 081}} {{bar pixel|2010|#0099FF|473||14 428}} {{bar pixel|2015|#0099FF|481||14 609}} {{bar pixel|2020|#0099FF|467||14 280}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Lapua kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|10674}} |- | 2 || Tiistenjoki ||align="right"|{{Nts|231}} |- | 3 || Kangas* ||align="right"|{{Nts|109}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Alahella, Alanurmo, Haapakoski, Hellanmaa, Hirvijoki, Honkimäki, Hyyppä, Härsilä, Karhunmäki, Kauhajärvi, Kiviristi, Koskikylä, Lakaluoma, Lapua markkân, Liuhtari, Länsikylä, Mustamaa, Myllykylä, Männikkö, Ojutkangas, Paavola, Pouttu, Raamattu, Ritakallio, Ritamäki, Ruha, Saarenkangas, Siirilä, Tamppari, Teora, Tiistenjoki, Toijanniemi, Välilä já Ylikylä. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Lapua|*]] d2fixp08cmhm8eg7j9wigoyxvgb79y0 0 784 159721 151345 2026-09-26T01:42:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159721 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Leena Katriina Lehtolainen | kove = Leena Lehtolainen IMG 4107 C.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|11|3|1964}}<br>Vesanto, Suomâ | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee | noomah = | šlaajâ = poolisroomaan, triller, nuorâiroomaan | kielâ = suomâkielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = Mikko Lensu | párnááh = | nommâčäällim = | päikkisijđo = [http://www.leenalehtolainen.net/leena.htm leenalehtolainen.net] }} [[Tiätuvuárkká:Leena Lehtolainen 2010.jpg|thumb|270px|Leena Lehtolainen ive 2010]] [[Tiätuvuárkká:Leena Lehtolainen C IMG 1722.JPG|thumb|270px|Leena Lehtolainen ive 2013]] '''Leena Katriina Lehtolainen'''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.leenalehtolainen.net/leena.htm | Nommâ = Leena Katriina Lehtolainen | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20170303012134/http://www.leenalehtolainen.net/leena.htm | Vyerkkejum = 2017-03-03 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> (š. [[njuhčâmáánu 11.]] peeivi [[1964]], [[Vesanto]], [[Suomâ]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aperson_123175941615846 | Nommâ = Lehtolainen, Leena | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> lii syemmilâš kirječällee. Sun lii čáállám ohtsis kyehtlovčiččâm kirjed. ==Kirjeh== Leena Lehtolainen lii čáállám kyehti nuorâiroomaan, kulmânubáloh poolisromanid Maria Kalliost, nelji triller Hilja Ilveskerost, kyehti nooveelčuágálduv, nelji roomaan näimilittoost, oovtâ psykologâlâš triller já oovtâ tiätukirje. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" style="width:13em;"| Syemmilâš nommâ ! scope="col" style="width:13em;"| Noomâ jurgâlus ! scope="col"| Ihe<br /> ! scope="col"| Uáivihuáđđoo ! scope="col" class="unsortable"| Lasetiäđuh |- | {{sort|Ja äkkiä onkin toukokuu|''Ja äkkiä onkin toukokuu''}} | Já kivkked lii vyesimáánu | {{sort|1976|1976}} | {{sort|eres|eres}} | – |- | {{sort|Kitara on rakkauteni|''Kitara on rakkauteni''}} | Kiitaar lii muu rähisvuotâ | {{sort|1981|1981}} | {{sort|eres|eres}} | – |- | {{sort|Ensimmäinen murhani|''Ensimmäinen murhani''}} | Muu vuosmuš morhe | {{sort|1993|1993}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Harmin paikka|''Harmin paikka''}} | | {{sort|1994|1994}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Kuparisydän|''Kuparisydän''}} | Veškiváimu | {{sort|1995|1995}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Luminainen|''Luminainen''}} | Muotânissoon | {{sort|1996|1996}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Kuolemanspiraali|''Kuolemanspiraali''}} | Jäämmimponjes | {{sort|1997|1997}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Tuulen puolella|''Tuulen puolella''}} | Piegâ peeleest | {{sort|1998|1998}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Tappava säde|''Tappava säde''}} | Jämittijjee suonjâr | {{sort|1999|1999}} | {{sort||}} | – |- | {{sort|Ennen lähtöä|''Ennen lähtöä''}} | Ovdil vyelgim | {{sort|2000|2000}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Sukkanauhatyttö ja muita kertomuksia|''Sukkanauhatyttö ja muita kertomuksia''}} | Sukkápäddinieidâ já eres muštâlusah | {{sort|2001|2001}} | {{sort||}} | nooveelčuágáldâh |- | {{sort|Kun luulit unohtaneesi|''Kun luulit unohtaneesi''}} | Ko jurdih, et lah vájáldittám | {{sort|2002|2002}} | {{sort||}} | – |- | {{sort|Veren vimma|''Veren vimma''}} | Voorâ haalu | {{sort|2003|2003}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Jonakin onnellisena päivänä|''Jonakin onnellisena päivänä''}} | | {{sort|2004|2004}} | {{sort|eres|eres}} | – |- | {{sort|Rivo satakieli|''Rivo satakieli''}} | Nyeskis čyetikielâ | {{sort|2005|2005}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Viimeinen kesäyö ja muita kertomuksia|''Viimeinen kesäyö ja muita kertomuksia''}} | Majemuš kesi-ijjâ já eres muštâlusah | {{sort|2006|2006}} | {{sort||}} | nooveelčuágáldâh |- | {{sort|Luonas en ollutkaan|''Luonas en ollutkaan''}} | Lunnáád jiem lamaškin | {{sort|2007|2007}} | {{sort|eres|eres}} | – |- | {{sort|Väärän jäljillä|''Väärän jäljillä''}} | | {{sort|2008|2008}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Henkivartija|''Henkivartija''}} | Jieggâvahtâ | {{sort|2009|2009}} | {{sort|Hilja Ilveskero|Hilja Ilveskero}} | – |- | {{sort|Minne tytöt kadonneet|''Minne tytöt kadonneet''}} | | {{sort|2010|2010}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Taitoluistelun lumo|''Taitoluistelun lumo''}} | | {{sort|2010|2010}} | {{sort||}} | tiätukirje |- | {{sort|Oikeuden jalopeura|''Oikeuden jalopeura''}} | Vuoigâdvuođâ leijoon | {{sort|2010|2010}} | {{sort|Hilja Ilveskero|Hilja Ilveskero}} | – |- | {{sort|Paholaisen pennut|''Paholaisen pennut''}} | Pahakkâs čiivgah | {{sort|2012|2012}} | {{sort|Hilja Ilveskero|Hilja Ilveskero}} | – |- | {{sort|Rautakolmio|''Rautakolmio''}} | Ryevdikulmâhâš | {{sort|2013|2013}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Kuusi kohtausta Sadusta|''Kuusi kohtausta Sadusta''}} | | {{sort|2014|2014}} | {{sort|eres|eres}} | – |- | {{sort|Surunpotku|''Surunpotku''}} | | {{sort|2015|2015}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Tiikerinsilmä|''Tiikerinsilmä''}} | Tiikerčalme | {{sort|2016|2016}} | {{sort|Hilja Ilveskero|Hilja Ilveskero}} | – |- | {{sort|Viattomuuden loppu|''Viattomuuden loppu''}} | Vavettemesvuođâ loppâ | {{sort|2017|2017}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Tappajan tyttöystävä ja muita rikoksia|''Tappajan tyttöystävä ja muita rikoksia''}} | | {{sort|2018|2018}} | {{sort||}} | – |- | {{sort|Turmanluoti|''Turmanluoti''}} | | {{sort|2018|2018}} | {{sort|Maria Kallio|Maria Kallio}} | – |- | {{sort|Valapatto|''Valapatto''}} | | {{sort|2019|2019}} | {{sort|eres|eres}} | – |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Lehtolainen, Leena}} [[Luokka:Ive 1964 šoddâmeh]] [[Luokka:Pro Finlandia -miitaal vyeitteeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] rks9eko9hftl2eekqysil7hz2folwct 0 788 159725 151716 2026-09-26T01:43:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159725 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Lesotho kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Muso oa Lesotho ''<small>([[maadâsothokielâ]]n)</small>'' <br>Kingdom of Lesotho ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Lesotho.svg | vaakun = Coat of arms of Lesotho.svg | nommâ-genetiivist = Lesotho | sajadâh = Location Lesotho AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[vuáđulavâlâš monarkia]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Kunâgâs]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Letsie III]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Moeketsi Majoro]] | uáivikaavpug = [[Maseru]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 30 355 | sisčääci_% = 0,0032 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[maadâsothokielâ]], [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Lesotho loti|loti]] | vaaluut-tubdâldâh = LSL | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|lesotho}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +266 | internet TLD = .ls | motto = "Khotso, Pula, Nala" | aalmuglaavlâ = Lesotho Fatse La Bontat'a Rona | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National anthem of Lesotho, performed by the U.S. Navy Band.wav | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Lesotho kunâgâskodde''' ([[maadâsothokielâ]]n '' 'Muso oa Lesotho'') ađai '''Lesotho''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Maseru]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Lesotho vijđodâh lii 30&nbsp;355&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² (0&nbsp;%) lii čääci.<ref name="cia-lesotho">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|nommâ=Lesotho|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231102150309/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|vyerkkejum=2023-11-02}}</ref> Vijđoduv mield Lesotho lii maailm 141. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-lesotho"/> <!-- === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Lesotho vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Lesotho alemus saje lii [[Thabana Ntlenyana]] čokke, mii paijaan {{Nts|3482}} m alodâhân.<ref name="cia-lesotho"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/932301/thabana-ntlenyana.html|nommâ=Thabana Ntlenyana|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonameslesotho">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/LS/highest-mountains-in-lesotho.html|nommâ=Lesotho – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Lesotho|*]] rafg1p1z6hknkh5v6mydtsvytbqfewo 0 809 159733 145836 2026-09-26T01:48:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159733 wikitext text/x-wiki Tääl [[Suomâ staatârääđi]]st láá 12 [[ministeriö]]d:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/2003/20030175|nommâ=Laki valtioneuvostosta 175/2003|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-07-12|čujottum=2024-03-22|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200712061201/https://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/2003/20030175|vyerkkejum=2020-07-12}}</ref> {| class="wikitable" !ministeriö anarâškielân !nommâ suomâkielân !nommâ ruotâkielân |- |[[staatârääđi kanslia]]<ref name="skk6-2020">Säämi Kielâkäldee. [http://www.giella.org/meetings/7hsH0htPRbIhu8cuFwtYw4 ''Ǩiõlljuâǥǥtõõzz sååbbar 2_2020''] (''Ksm kielijaosto ptk22020 liite1 ministeria nõõm''), peivimeeri 11.06.2020. Čujottum 12.7.2020 <small>(nuorttâlâškielân)</small></ref> |''valtioneuvoston kanslia'' |''statsrådets kansli'' |- |[[Olgoministeriö (Suomâ)|olgoministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''ulkoministeriö'' |''utrikesministeriet'' |- |[[Riehtiministeriö (Suomâ)|riehtiministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''oikeusministeriö'' |''justitieministeriet'' |- |[[Sisministeriö (Suomâ)|sisministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''sisäministeriö'' |''inrikesministeriet'' |- |[[Piäluštâsministeriö (Suomâ)|piäluštâsministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''puolustusministeriö'' |''försvarsministeriet'' |- |[[Staatâvarijministeriö (Suomâ)|staatâvarijministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''valtiovarainministeriö'' |''finansministeriet'' |- |[[Máttááttâs- já kulttuurministeriö (Suomâ)|máttááttâs- já kulttuurministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''opetus- ja kulttuuriministeriö'' |''undervisnings- och kulturministeriet'' |- |[[Eennâm- já meccituáluministeriö (Suomâ)|eennâm- já meccituáluministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''maa- ja metsätalousministeriö'' |''jord- och skogsbruksministeriet'' |- |[[Jotolâh- já viestâdemministeriö (Suomâ)|jotolâh- já viestâdemministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''liikenne- ja viestintäministeriö'' |''kommunikationsministeriet'' |- |[[Sosiaal- já tiervâsvuođâministeriö (Suomâ)|sosiaal- já tiervâsvuođâministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''sosiaali- ja terveysministeriö'' |''social- och hälsovårdsministeriet'' |- |[[Pargo- já iäláttâsministeriö (Suomâ)|pargo- já iäláttâsministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''työ- ja elinkeinoministeriö'' |''arbets- och näringsministeriet'' |- |[[Pirâsministeriö (Suomâ)|pirâsministeriö]]<ref name="skk6-2020"/> |''ympäristöministeriö'' |''miljöministeriet'' |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Suomâ ministeriöh}} [[Luokka:Suomâ ministeriöh|Listo Suomâ ministeriön]] h19ti5ld0ygbhlm8kxgo80nyo82ztpg 0 821 159786 154828 2026-09-26T02:11:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159786 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Loviisa | kove = Loviisa Rath 3.JPG | kove-čielgiittâs = [[Loviisa kaavpugtáálu]] | vaakun = Loviisa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Loviisa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 1 751,52<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 819,76 | eennâm_% = 46,8 | sisčääci = 25,78 | sisčääci_% = 1,5 | merâčääci = 905,98 | merâčääci_% = 51,7 | ässeeloho = 14 754<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 18,04 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 55,3 | ruotâkielâ = 40,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,2 }} [[Tiätuvuárkká:Loviisa Kirche v S.JPG|thumb|295px|Loviisa kirkko]] '''Loviisa''' ({{k-sv|Lovisa}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Loviisast ääsih 14&nbsp;754 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;751,52&nbsp;km², mast 931,76&nbsp;km² lii čääci. Loviisa naaburkieldah láá [[Kouvola]], [[Lapinjärvi]], [[Myrskylä]], [[Porvoo]] já [[Pyhtää]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš. ==Historjá== Loviisa vuáđudui [[Pernaja]] Degerby-[[raccutáálu]] enâmáid ive&nbsp;[[1745]] ''Degerby''-nommâsâš räji- já [[staappâlkaavpug]]in tondiet ko [[Ruotâ]] já [[Ruoššâ|Ruošâ]] rääji sirdâšui uárjás [[Tuurku ráávhu]]st ive&nbsp;[[1743]]. Ive&nbsp;[[1752]] Ruotâ kunâgâs [[Aadolf Fredrik]] eelij kaavpugist já adelij kaavpugân uđđâ noomâ ''Loviisa'' káálgus mield ađai roonnig [[Loviisa Ulriika]]&nbsp;mield. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Loviisa ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 500px |barwidth= 400px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|352||17 587}} {{bar pixel|1985|#0099FF|343||17 143}} {{bar pixel|1990|#0099FF|339||16 970}} {{bar pixel|1995|#0099FF|327||16 347}} {{bar pixel|2000|#0099FF|317||15 833}} {{bar pixel|2005|#0099FF|314||15 683}} {{bar pixel|2010|#0099FF|312||15 595}} {{bar pixel|2015|#0099FF|306||15 311}} {{bar pixel|2020|#0099FF|295||14 745}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Loviisa kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|7112}} |- | 2 || Koskenkylä ||align="right"|{{Nts|1067}} |- | 3 || Tesjoki ||align="right"|{{Nts|914}} |- | 4 || Liljendal markkân ||align="right"|{{Nts|490}} |- | 5 || Ruotsinpyhtää markkân ||align="right"|{{Nts|486}} |- | 6 || Pernaja markkân ||align="right"|{{Nts|470}} |- | 7 || Isnäs ||align="right"|{{Nts|269}} |- | 8 || Kuggom ||align="right"|{{Nts|256}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Antinkylä (Antby), Fantsnäs, Hakalehto (Hagalund), Haravankylä (Räfsby), Hattom, Isnäs, Källa, Köpbacka, Myllyharju (Kvarnåsen), Määrlahti (Märlax), Rauhala (Fredsby), Svartholma (Svartholm), Svenäs, Uusikaupunki (Nystaden, "Nystan"), Valko (Valkom), Valkolampi (Valkomträsk), Vanhakaupunki (Gamlastan), Varvi (Varvet), Vårdö já Tesjoki (Tessjö). == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Loviisa|*]] duu3ogk960yl23me2sd12100mu9fmis 0 829 159790 151723 2026-09-26T02:11:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159790 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Luxemburg stuorrâfurstâkodde | noomah_virgálijn_kielâin = Groussherzogtum Lëtzebuerg ''<small>([[luxemburgkielâ]]n)</small>''<br>Grand-Duché de Luxembourg​ ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br>Großherzogtum Luxemburg​ ''<small>([[saksakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Luxembourg.svg | vaakun = Greater coat of arms of the grand-duchy of Luxembourg.svg | nommâ-genetiivist = Luxemburg | sajadâh = LocationLuxembourgInEurope.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = Stuorrâfurstâ | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Luxemburg (kaavpug)|Luxemburg]] | eres-kaavpugeh = [[Esch-sur-Alzette]] | vijđodâh = 2 586 | sisčääci_% = 0,6 | ässeeloho_ihe = 2021 | ässeeloho = 633 622 | ässeesaahâdvuotâ = 242 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[luxemburgkielâ]], [[ranskakielâ]], [[saksakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = Vuáđudum | jiečânâsvuotâ = [[kesimáánu 9.]] peivi [[1815]] | uánádâs = LU | fiävruin = L | kirdemmašinijn = LX | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +352 | internet TLD = .lu | motto = "Mir wëlle bleiwe wat mir sinn" <small><small>(luxemburgkielâ)</small></small><br><small>"Nous voulons rester ce que nous sommes" <small>(ranskakielâ)</small><br>"Wir wollen bleiben, was wir sind" <small>(saksakielâ)</small></small> | aalmuglaavlâ = [[Ons Heemecht]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Ons Heemecht.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Luxemburg''' teikkâ '''Luxemburg stuorrâfurstâkodde''' ({{k-lb|Groussherzogtum Lëtzebuerg}}, {{k-fr|Grand-Duché de Luxembourg}} já {{k-de|Großherzogtum Luxemburg}}) lii uccâ [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug, [[Luxemburg (kaavpug)|Luxemburg]], lii ohtâ [[Euroop union]] neelji virgálii uáivikaavpugist. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Luxemburg vijđodâh lii 2&nbsp;586&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-luxemburg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg/|nommâ=Luxembourg|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-10-04|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109075735/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduv mield Luxemburg lii maailm 178. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-luxemburg"/> === Sajadâh já rääjih === Luxemburg lii jiečânâs staatâ Viestâr-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá nuorttân [[Saksa]], mäddin [[Ranska]] já uárjin [[Belgia]]. Luxemburgist staatârääjih láá ohtsis 327 km. Kuhemus rääji lii rääji Belgiain, mii lii 130 km. Uánihumos rääji vist lii 69 km rääji Ranskain. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh<ref name="cia-luxemburg"/> !! Kárttá |- | [[Saksa]] || 128 km || rowspan=3 |[[Tiätuvuárkká:Luxembourg in its region.svg|350px]] |- | [[Ranska]] || 69 km |- | [[Belgia]] || 130 km |} Luxemburg lii [[siseennâmstaatâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-luxemburg"/> <!-- === Suolluuh === Luxemburg stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Luxemburg kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Luxemburg stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Kneiff.jpg|thumb|left|[[Kneiff]] lii Luxemburg alemus saje.]] Luxemburg alemus saje lii [[Kneiff]] čokke (560&nbsp;m).<ref name="culminant-2010">{{Nettikäldee|čujottâs=https://act.public.lu/fr/actualites/2010/01/point-culminant-luxembourg.html|nommâ=Le point culminant du Luxembourg|almostittem=Luxemburg stuorrâfuurstâ haldâttâs|äigimuddo=2010-01-18|čujottum=2025-10-04|sitaat=Wilwerdange « Kneiff »: 560 m (terrain surélevé près de la borne de triangulation)|kielâ={{fr}}}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Mosellejuuhâ|Mosellejuuvâ]] riddo (133 m).<ref name="cia-luxemburg"/> {{clear}} <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Luxemburg staatâhäämi lii Z. Luxemburg staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Luxemburg virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Luxemburg|*]] tum2ps1301kifvj707b1r9xqqlx4nn4 0 856 159797 151731 2026-09-26T02:12:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159797 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Malesia | noomah_virgálijn_kielâin = | lippu = Flag of Malaysia.svg | vaakun = Coat of arms of Malaysia.svg | nommâ-genetiivist = Malesia | sajadâh = Malaysia (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = vuáđulavâlâš valjâ-littomonarkia | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = [[Abdullah al-Haj]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Ismail Sabri Yaakob]] | uáivikaavpug = [[Kuala Lumpur]] <small>(haaldâtlâš)</small><br>[[Putrajaya]] <small>(lahâasâttemlâš)</small> | eres-kaavpugeh = [[Johor Bahru]]<br>[[Ipoh]]<br>[[Kota Kinabalu]]<br>[[George Town (Malesia)|George Town]] | vijđodâh = 330 803 | sisčääci_% = 0,3 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 32 730 000 | ässeesaahâdvuotâ = 92 | aalmugstuárrum = 1,37 | aalmugstuárrum_ihe = 2017 | virgáliih-kielah = [[malajikielâ]] | vaaluut = [[Malesia ringgit|ringgit]] | vaaluut-tubdâldâh = MYR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+8 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = MY | fiävruin = | kirdemmašinijn = 9M | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +60 | internet TLD = .my | motto = Bersekutu Bertambah Mutu | aalmuglaavlâ = Negaraku | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Negaraku instrumental.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Malesia''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Kuala Lumpur]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Malesia vijđodâh lii 329&nbsp;847&nbsp;km², mast 1&nbsp;190&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-malesia"/> Vijđoduv mield Malesia lii maailm 68.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-malesia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/|nommâ=Explore All Countries — Malesia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-02-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211015225421/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/|vyerkkejum=2021-10-15}}</ref> === Sajadâh já rääjih === [[Tiätuvuárkká:Malesia kárttá (2013) smn.svg|thumb|left|Malesia lii [[Maadânuorttâ-Aasia]]st.]] Malesia lii staatâ [[maadânuorttâ-Aasia]]st. <!--Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Gunung_Kinabalu_Sabah.jpg|thumb|left|[[Gunung Kinabalu]] lii Malesia alemus vääri.]] Malesia alemus saje lii [[Gunung Kinabalu]] čokke (4&nbsp;095&nbsp;m); vyeligumos lii [[India väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-malesia"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Malesia|*]] ic68xaudsboxk51vnrhe9g8xqm7nxf5 0 857 159798 151732 2026-09-26T02:12:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159798 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Mali täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République du Mali ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>'' <br> ''ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ <small>([[bambarakielâ]]n)</small>''<br>Mali ka Fasojamana<br>''𞤈𞤫𞤲𞤲𞤣𞤢𞤢𞤲𞤣𞤭 𞤃𞤢𞤢𞤤𞤭 <small>([[fulakielâ]]n)</small>''<br>Renndaandi Maali | lippu = Flag of Mali.svg | vaakun = Coat of arms of Mali.svg | nommâ-genetiivist = Mali | sajadâh = Location Mali AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Bamako]] | eres-kaavpugeh = [[Timbuktu]] | vijđodâh = 1 240 192 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[bambarakielâ]], [[bobokielâ]], [[bozokielâ]], [[dogonkielâ]], [[fulanikielâ]], [[hassaniyyakielâ]], [[khasonkakielâ]], [[maninkakielâ]], [[miniankakielâ]], [[senufokielâ]], [[songhaikielâ]], [[soninkekielâ]] já [[tamašekkielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|mali}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +223 | internet TLD = .ml | motto = "Un peuple, un but, une foi" | aalmuglaavlâ = [[Pour l'Afrique et pour toi, Mali]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Malian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Mali täsiväldi''' ({{k-fr|République du Mali}}, {{k-bm|ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ|Mali ka Fasojamana}}, {{k-ff|𞤈𞤫𞤲𞥆𞤣𞤢𞥄𞤲𞤣𞤭 𞤃𞤢𞥄𞤤𞤭|Renndaandi Maali}}, {{k-ar|جمهورية مالي}}) ađai '''Mali''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Bamako]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Mali vijđodâh lii 1&nbsp;240&nbsp;192&nbsp;km².<ref name="cia-mali"/> Vijđoduv mield Mali lii maailm 25. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-mali"/> === Sajadâh já rääjih === Mali lii siseennâmriijkâ [[Viestâr-Afrik]] taveviestâruásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen já tavenuorttân [[Algeria]], nuorttân [[Niger]], maadânuorttân [[Burkina Faso]], mäddin [[Elefanttähtiriddo]], maadâviestârist [[Guinea]] sehe viestârist [[Senegal]] já [[Mauritania]]. Malist staatârääjih láá ohtsis 7&nbsp;908&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Mauritaniain, mii lii 2&nbsp;236&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 489&nbsp;km rääji Senegaláin.<ref name="cia-mali">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/|nommâ=Mali|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-02-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210330032030/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/|vyerkkejum=2021-03-30}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Algeria]] || {{Nts|1359}} km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Mali in its region.svg|300px]] |- | [[Burkina Faso]] || {{Nts|1325}} km |- | [[Elefanttähtiriddo]]|| {{Nts|599}} km |- | [[Guinea]] || {{Nts|1062}} km |- | [[Mauritania]] || {{Nts|2236}} km |- | [[Niger]] || {{Nts|838}} km |- | [[Senegal]] || {{Nts|489}} km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Hombori_Tondo_from_Hombori.JPG|thumb|left|[[Mont Hombori]] lii Mali alemus vääri.]] {{Válduartikkâl|[[Listo Mali vaarijn]]}} Mali alemus saje lii [[Mont Hombori]] čokke, mii paijaan 1&nbsp;155&nbsp;meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2456629/mont-hombori.html|nommâ=Mont Hombori|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Senegaljuuhâ]] (23&nbsp;m).<ref name="cia-mali"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Mali staatâhäämi lii täsiväldi. Ton staatâhovdâ lii president. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. Tááláš uáiviminister vist lii {{#statements:P6}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> {{clear|left}} == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q912}} === Kielah === Mali lii maaŋgâkielâlâš eennâm. [[Kolonisaatio]] keežild [[ranskakielâ]] lâi kuittâg kuhháá áinoo virgálâžžân kiellân Malist, mut uđđâivemáánust 2022 Mali já [[Ranska]] koskâvuotâ niävránij já Mali almottij, ete [[bambarakielâ]]st šodâččij staatâ virgálâš kielâ.<ref name="cnn-2022-expelled">{{Nettikäldee|čujottâs=https://edition.cnn.com/2022/01/31/africa/mali-french-ambassador-expelled-intl/index.html|nommâ=Mali’s military rulers say French ambassador has 72 hours to leave the country|almostittem=CNN|čujottum=2024-02-25|tahhee=Princewill, Nimi já Busari, Stephanie|äigimuddo=2022-01-31|kielâ={{en}}}}</ref> Keessiv 2023 uárnejum aalmugjienâstmist 97 % jienâsteijein tuhhiittii ive 1992 vuáđulaavâ nubásmitmist nuuvt, ete ranskakielâ ličij tuše pargokielâ já ete Mali 13 aalmuglii kielâst šodâččii staatâ virgáliih kielah.<ref name="wp-20230803234614">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.washingtonpost.com/world/2023/08/03/mali-french-new-constitution/|nommâ=Mali demotes French, language of its former colonizer, in symbolic move|almostittem=Washington Post|čujottum=2024-02-25|tahhee=Avi-Yonah, Shera|äigimuddo=2023-08-03|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230803234614/https://www.washingtonpost.com/world/2023/08/03/mali-french-new-constitution/}}</ref><ref name="decret-2023-0401"/> Vuáđulaahâ ij kuittâg raijii eres kielâi máhđulâšvuođâ šoddâđ virgálâžžân kiellân maŋeláá.<ref name="decret-2023-0401"/> Virgálijn kielâin puoh táválumos kielâ lii [[bambarakielâ]], mon suulân 51 % malilijn sárnuh ennikiellân já mon áárvu mield suulân 80 % ässein kevttih ''[[Lingua franca|lingua francan]]''.<ref name="twb-2021-mali">{{Nettikäldee|čujottâs=https://translatorswithoutborders.org/wp-content/uploads/2021/03/Mali-Language-Map-Static-EN-V2.pdf|nommâ=Language Map of Mali|almostittem=Translators without Borders|čujottum=2024-02-25|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230803235818/https://translatorswithoutborders.org/wp-content/uploads/2021/03/Mali-Language-Map-Static-EN-V2.pdf|vyerkkejum=2023-08-03}}</ref> Vuáđulaavâ artikla 31 mield Mali eres virgâliih kielah láá [[bobokielâ]], [[bozokielâ]], [[dogonkielâ]], [[fulanikielâ]], [[hassaniyyakielâ]], [[khasonkakielâ]], [[maninkakielâ]], [[miniankakielâ]], [[senufokielâ]], [[songhaikielâ]], [[soninkekielâ]] já [[tamašekkielâ]].<ref name="decret-2023-0401">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sgg-mali.ml/JO/2023/mali-jo-2023-13-sp-2.pdf|nommâ=Decret N°2023-0401/Pt-Rm Du 22 Juillet 2023 Portant Promulgation de la Constitution|almostittem=Journal Officiel De La Republique Du Mali|almostittee=Secretariat General Du Gouvernement|čujottum=2024-02-25|äigimuddo=2023-07-22|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fr}}|sitaat=Article 31: Les langues nationales sont les langues officielles du Mali. Une loi organique détermine les conditions et les modalités de leur emploi. Le français est la langue de travail. L’Etat peut adopter toute autre langue comme langue de travail.}}</ref><ref name="decret-2017-39">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sgg-mali.ml/JO/2017/mali-jo-2017-39.pdf|nommâ=Sommaire: Actes de la Republique du Mali|almostittem=Journal Officiel De La Republique Du Mali|almostittee=Secretariat General Du Gouvernement|čujottum=2024-02-25|äigimuddo=29 Septembre 2017-09-29|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fr}}|sitaat=- Langues nationales : langues considérées comme propres à une nation ou à un pays. Selon la Loi n°96- 049 du 23 août 1996, les langues nationales du Mali sont : le bamanankan (bambara), le bomu (bobo), le bozo (bozo), le dTgTsT (dogon), le fulfulde (peul), le hasanya (maure), le mamara (miniyanka), le maninkakan (malinké) le soninke (sarakolé), le soKoy (songhoï), le syenara (sénoufo), le tamasayt (tamasheq), le xaasongaxanKo (khassonké).}}</ref> <!-- === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Mali|*]] o6v9rev9thop96e4mfg7m5zeq78kzou 0 863 159799 157310 2026-09-26T02:12:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159799 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Marco Malvaldi | kove = MarcoMalvaldi.jpg | šoddâm = 27.1.1974<br>Pisa, Italia | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee | noomah = | šlaajâ = syelipoolisroomaan | kielâ = italiakielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčäällim = | päikkisijđo = }} '''Marco Malvaldi''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1974]], [[Pisa]], [[Italia]]) lii italialâš kirječällee. Sun lii čáállám [[roomaan|romanijd]], [[nooveel|novellijd]] já [[essee|esseid]]. ==Eellim== Marco Malvaldi šoodâi uđđâivemáánu 27. peeivi ive 1974 Pisast Italiast. Sun lii luuhâm kemia [[Pisa ollâopâttâh|Pisa ollâopâttuvvâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.unipi.it/index.php/tutte-le-news/item/4074-marco-malvaldi-torna-per-una-mattina-al-suo-dipartimento|nommâ=Marco Malvaldi per un giorno al 'suo' dipartimento|tahhee=|almostittem=www.unipi.it|äigimuddo=2014-04-18|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Pargo== Marco Malvaldi vuossâmuš roomaan ''La briscola in cinque'' almostui ive 2007. Tot algâttij [[BarLume-ráiđu|BarLume-kirjerááiđu]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.letteratura.rai.it/articoli/marco-malvaldi/18863/default.aspx|nommâ=Marco Malvaldi - Rai Letteratura|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-05-14|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180514093650/http://www.letteratura.rai.it/articoli/marco-malvaldi/18863/default.aspx|vyerkkejum=2018-05-14}}</ref> Ton kirjeest sun uápásmitij syelipoolis Massimo Viviani já nelji puáris äijih – Ampelio, Aldo, Rimediotti já Del Tacca – kiäh čokkájeh já šuámbisteh Massimo baarist iđedist ehidân. Ampelio lii Massimo äijih. ===BarLume-ráiđu=== ====Romaneh==== * ''La briscola in cinque'', Sellerio, Palermo, 2007 * ''Il gioco delle tre carte'', Sellerio, Palermo, 2008 * ''Il re dei giochi'', Sellerio, Palermo, 2010<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2010/06/30/marco-malvaldi-quattro-amici-al-bar-un.html|nommâ=Marco Malvaldi Quattro amici al bar. E un mistero da risolvere|almostittem=|äigimuddo=2010-06-30|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * ''La carta più alta'', Sellerio, Palermo, 2012 * ''Il telefono senza fili'', Sellerio, Palermo, 2014 * ''La battaglia navale'', Sellerio, Palermo, 2016 * ''A bocce ferme'', Sellerio, Palermo, 2018 * ''Bolle di sapone'', Sellerio, Palermo, 2021 * ''La morra cinese'', Sellerio, Palermo, 2023 * ''Piomba libera tutti'', Sellerio, Palermo, 2025 ====Čuágálduvah==== * ''Trilogia del BarLume'', Sellerio, Palermo, 2011 * ''Sei casi al BarLume'', Sellerio, Palermo, 2016 * ''I delitti del BarLume volume II'', Sellerio, Palermo, 2019 * ''L’uomo vestito di arancione. Sei casi al BarLume'', Sellerio, Palermo, 2026 ==== Novelleh ==== * ''L'esperienza fa la differenza'', nooveelčuágálduvvâst ''Un Natale in giallo'', Sellerio, Palermo, 2011 * ''Il Capodanno del Cinghiale'', nooveelčuágálduvvâst ''Capodanno in giallo'', Sellerio, Palermo, 2012 * ''Azione e reazione'', nooveelčuágálduvvâst ''Ferragosto in giallo'', Sellerio, Palermo, 2013 * ''La tombola dei troiai'', nooveelčuágálduvvâst ''Regalo di Natale'', Sellerio, Palermo, 2013 * ''Costumi di tutto il mondo'', nooveelčuágálduvvâst ''Carnevale in giallo'', Sellerio, Palermo, 2014 * ''Aria di montagna'', nooveelčuágálduvvâst ''Vacanze in giallo'', Sellerio, Palermo, 2014 * ''Non si butta via nulla'', nooveelčuágálduvvâst ''La crisi in giallo'', Sellerio, Palermo, 2015 * ''Fase di transizione'', nooveelčuágálduvvâst ''Turisti in giallo'', Sellerio, Palermo, 2015 * ''Donne con le palle'', nooveelčuágálduvvâst ''Il calcio in giallo'', Sellerio, Palermo, 2016 * ''In crociera col Cinghiale'', nooveelčuágálduvvâst ''Viaggiare in giallo'', Sellerio, Palermo, 2017 * ''Voi, quella notte, voi c'eravate'', nooveelčuágálduvvâst ''Un anno in giallo,'' Sellerio, Palermo, 2017 * ''L'uomo vestito di arancione'', nooveelčuágálduvvâst ''Una giornata in giallo'', Sellerio, Palermo, 2018 * ''Qualcuno alla finestra'', nooveelčuágálduvvâst ''Cinquanta in blu. Otto racconti gialli'', Sellerio, Palermo, 2019 * ''Giovedì gnocchi'', nooveelčuágálduvvâst ''Una settimana in giallo'', Sellerio, Palermo, 2021 * ''Un regalo che solo io posso farti'', nooveelčuágálduvvâst ''Una notte in giallo'', Sellerio, Palermo, 2022 * ''Concorrenza sleale'', nooveelčuágálduvvâst ''Cucina in giallo'', Sellerio, Palermo, 2023 * ''Di canti di gioia, di canti d'amore'', nooveelčuágálduvvâst ''Dodici mesi in giallo'', Sellerio, Palermo, 2025 ===Eres romaneh=== * ''Odore di chiuso'', Sellerio, Palermo, 2011<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.ph/20130218095427/http://www.radio.rai.it/radio3/fahrenheit/mostra_libro.cfm?Q_EV_ID=323344|nommâ=Radio tre - Fahrenheit|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2013-02-18|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * ''Milioni di milioni'', Sellerio, Palermo, 2012 * ''Argento vivo'', Sellerio, Palermo, 2013 * ''Buchi nella sabbia'', Sellerio, Palermo, 2015 * ''Negli occhi di chi guarda'', Sellerio, Palermo, 2017 * ''La misura dell'uomo'', Giunti, Firenze, 2018 * ''Vento in scatola'', oovtâst Glay Ghammourijn, Sellerio, Palermo, 2019 * ''Il borghese Pellegrino'', Sellerio, Palermo, 2020<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2020/05/20/libri-arriva-il-borghese-pellegrino-di-malvaldi_c25d8ad1-b0c0-4592-aa90-7e4a55766584.html|nommâ=Arriva 'Il borghese Pellegrino' di Malvaldi|almostittem=|äigimuddo=2020-05-20|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * ''Chi si ferma è perduto'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2022 * ''Oscura e celeste'', Giunti, Firenze, 2023 * ''La regina dei sentieri'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2024 * ''La scala di seta'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2026 ===Eres novelleh=== * ''Cose che non puoi capire'', nooveelčuágálduvvâst ''Igea e psiche. Racconti di vita sospesa'', Felici Editore, Pisa, 2012 * ''Una notte da star'', ''Né qui né fuori di qui'', ''Il massacratore'', ''Fuori dalla finestra'' já ''Raccolta differenziata'', nooveelčuágálduvvâst ''Di cosa sono fatti i sogni'', Rai Eri, Roma, 2016 * ''I rospi sono una cosa seria'', nooveelčuágálduvvâst ''Animali in giallo'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2024 * ''Il mese del ripensamento'', nooveelčuágálduvvâst ''Dodici mesi in giallo'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2025 ===Esseeh=== * ''Sol levante e pioggia battente'', RCS Quotidiani - Corriere della Sera - Inediti d'autore, Milano, 2011 * ''Scacco alla torre'', Felici Editore, Pisa, 2011 * ''La pillola del giorno prima. Vaccini, epidemie, catastrofi, paure e verità'', oovtâst Roberto Vaccain, Transeuropa, Massa, 2012 * ''Tra foce e pineta. Volti, paesaggi e parole dal litorale pisano'', oovtâst Nicola Ughijn já Cristina Barsantinijn, ETS, Pisa, 2012 * ''La famiglia Tortilla'', EDT, Torino, 2014 * ''Capra e calcoli. L'eterna lotta tra gli algoritmi e il caos'', oovtâst Dino Leporinijn, Laterza, Roma-Bari, 2014 * ''Le regole del gioco. Storie di sport e altre scienze inesatte'', Rizzoli, Milano, 2015 * ''L'infinito tra parentesi. Storia sentimentale della scienza da Omero a Borges'', Rizzoli, Milano, 2016 * ''Le due teste del tiranno. Metodi matematici per la libertà'', Rizzoli, Milano, 2017 * ''L'architetto dell'invisibile ovvero come pensa un chimico. Scienza e idee'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2017 * ''Per ridere aggiungere acqua. Piccolo saggio sull'umorismo e il linguaggio'', Rizzoli, Milano, 2018 * ''Caos'', oovtâst Stefano Marmijn, Il Mulino, Bologna, 2019 * ''La misura del virus. Dalla peste al Covid-19: antiche pandemie e difese nuove'', oovtâst Roberto Vaccain, Mondadori, Milano, 2020 * ''La direzione del pensiero. Matematica e filosofia per distinguere cause e conseguenze'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2020 * ''Cultura e scienza'', oovtâst Vito Mancusoin já Guido Tonellijn, Aras Edizioni, Fano, 2021 * ''Il secondo principio'', Il Mulino, Bologna, 2021 * ''Dodici. Un numero che mette d'accordo'', Il Mulino, Bologna, 2024 * ''Rigore di testa. Storie di pallone, paradossi, algoritmi: il calcio e i numeri come non li avevate mai immaginati'', oovtâst Paolo Cintiain, Giunti, Firenze, 2024 * ''Se fossi stato al vostro posto. Ragionevole dubbio e matematiche risoluzioni'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2025 * ''Scimmia Sapiens. Lettera a un adolescente sull'intelligenza artificiale'', Bompiani, Milano-Firenze, 2026 ===Párnái- já nuorâikirjeh=== * ''Leonardo e la marea'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Laterza, Roma-Bari, 2015 * ''Il Castello dalle Mille Botole''. Favola per far restare svegli i bambini, Sellerio, Palermo, 2020 * ''Chiusi fuori'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Mondadori, Milano, 2022 * ''La molla e il cellulare. Che differenza c'è tra una scoperta e un'invenzione?'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Raffaello Cortina Editore, Milano, 2022 * ''Perché studiare chimica (non) è difficile'', Mondadori, Milano, 2023 * ''Non c'è un cane'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Mondadori, Milano, 2024 ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Mavaldi, Marco}} [[Luokka:Italiakielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Italialiih kirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1974 šoddâmeh]] gcyzjq76ms6b21pmp90qxp9qr7x1myl 0 879 159805 153035 2026-09-26T02:13:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159805 wikitext text/x-wiki '''Matti Heikki Ilmari Morottaja''' teikkâ '''Kuobžâ-Saammâl Matti''' (š. [[juovlâmáánu 28.]] peeivi [[1942]], [[Samudjävri]], [[Suomâ]]) lii [[anarâškielâ]] [[kielâiäláskittem|iäláskittee]] já [[anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] kuhesáigásâš saavâjođetteijee. Sun lii porgâm ennuv anarâškielâ oovdân. Sun lii toimâm kuhháá anarâškielâ máttáátteijen já kielâ paijeentuállen. Sun lii meiddei čáállám já jurgâlâm kiirjijd, livđum, já suu ánsun lii [[kielâpiervâl]]tooimâ vuáđudem já anarâškielâ iäláskittem táin metodáin. Sun lii vuosmuš anarâš kunneetuáhtár. Ive [[2007]] sun finnij Mikael Agricola -palhâšume pargostis anarâškielâ pyerrin. Matti áásá perruinis Jormokuoškâst [[Aanaar|Anarist]]. Suu pärnivuođâ päikki lii Samudjäävrist. ==Suuhâ== Suu algeh [[Petter Morottaja|Petter]], [[Saammâl Morottaja|Saammâl]] já [[Amoc|Mikkâl]] láá meid ovdedâm anarâškielâ. ==Sämitigge== Morottaja lâi [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitige]] jeessân. ==Anarâškielâ== Morottaja lii ubâ eellimääigis porgâm korrâsávt [[anarâškielâ]] oovdedmân. Sun lii ohtâ [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] vuáđudeijeejesânijn já ive 1986 väljejui seervi vuossâmuu stiivrâ saavâjođetteijen. Sun lii toimâm [[kielâmiäštár]]in vistig anarâškielâ CASLE-tievâsmittemškovliittâsâst [[2009]]–[[2010]]<ref>[http://casle.fi/studyyear.php?subject=4 casle.fi] Čujottum 9.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> já ton maŋa-uv maŋgáid uáppeid. ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Morottaja finnij [[Suomâ Kulttuurruttârááju]] Mikael Agricola -miitaal [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2007]]. [[Laapi ollâopâttâh]] nomâttij suu [[kunneetuáhtár]]in.<ref name="avvir-281479277706250">Helander, Astrid. [https://www.pressreader.com/norway/avvir/20190227/281479277706250 Lappi universitehta nammadan guoktása gudnedoavttirin]. Ávvir. 27.2.2019. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> Sun lii meid ive [[2010]] rääjist [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuv]] [[kunneetuáhtár]].<ref name="nrk-10854857">Niittyvuopio, Aslak Ilkka. [https://www.nrk.no/sapmi/matti-morottaja-70-jagi-1.10854857 Matti Morottaja 70 jagi]. NRK Sápmi. 28.12.2012. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="ylikoski-ddá-2019">Ylikoski, Jussi. [http://dutkansearvi.fi/wp-content/uploads/2019/12/jussi_ylikoski.pdf Giellaealáskahttima vejolašvuođat]. Dutkansearvvi dieđalaš áigečála. Nr. 1/2019. Sijđo 22. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> ==Kirjeh já jurgâlusah== Kuobžâ-Saammâl Maati kirjálâš áánsuh<ref name="sm-2006">[http://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/tutkimus/mmorottaja.html Matti Morottaja] Säämimuseo, 2006. Čujottum 4.8.2020</ref><ref>{{Nettikäldee|nommâ=Anaras - Kielâ - Kirjálâšvuotâ|čujottâs=https://samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/kirjallisuus.html|almostittem=samimuseum.fi|čujottum=2026-02-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|nommâ=Párnáikirjeh|čujottâs=https://samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/lasten.html|almostittem=samimuseum.fi|čujottum=2026-02-01}}</ref>: ===Kirjeh=== * [[Ive 1983 sämikielâliih kirjeh|1983]] – ''Suomâ-säämi-suomâ škovlâsänikirje'' (toim. oovtâst [[Pekka Sammallahti]]jn) * [[Ive 1985 sämikielâliih kirjeh|1985]] – ''Ánná já Jovnâ'' * [[Ive 1987 sämikielâliih kirjeh|1987]] – ''Ánná já Jovna poccui kuvlân'' * [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] – ''[[Säämi-suomâ sänikirje]]'' (toim. oovtâst [[Pekka Sammallahti]]jn) * [[Ive 1992 sämikielâliih kirjeh|1992]] – ''[[Sigá maainâs]]'' (toimâttâm já luuhâm jienâkirje já kirje, mast láá kyehti kasseet) * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Tovlááh mainâseh]]'' (toim.) * [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] – ''[[Oopâ saanijd]]'' * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Kyelisieidi maccâm já eres novelleh]]'' (toim. oovtâst [[Ilmari Mattus]]ijn)<ref name="finna-kyelisieidi">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |nommâ=Kyelisieidi maccâm já eres novelleh |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-11 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211195511/https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> * [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] – ''[[Kuobžâ-Saammâl]]'' ===Jurgâlusah=== * [[Ive 1976 sämikielâliih kirjeh|1976]] – Ráámmát čaalâ ''Piättár vuossâmuš kirje'' * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – [[Samuli Aikio]]: ''Nieidâ kote šoodâi kollekuálsin'' (algâalgâlâš ''Nieida guhte šaddai gollegoalsin'') * [[Ive 1988 sämikielâliih kirjeh|1988]] – ''Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst 4'' * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] – Kerttu Vuolab: ''[[Kulmâ skipárâš]]'' (algâalgâlâš ''Golbma skihparačča'', 1979) * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|1990]] – [[Rauna Paadar-Leivo]]: ''[[Halstemjeegi noaidi]]'' (algâalgâlâš ''[[Hálssatanjeakki noaidi]]'', 1990)<ref name="finna-paadar-leivo-31892">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.31892 |nommâ= Halstemjeegi noaidi |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-15|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] – [[Kirsti Paltto]]: ''[[Tivgâ]]'' (algâalgâlâš ''Divgá'', 1990<ref name=":0">{{Nettikäldee|nommâ=1990-luku|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla/pages/page03.html|almostittem=www.virtualafierbmi.fi|čujottum=2026-02-01}}</ref>) * [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] – [[Elle Márjá Vars]]: ''[[Uábbi]]'' (oovtâst [[Kaarina Mattus]]áin, algâalgâlâš ''Oabbá'') * [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] – Marjatta Palismaa: ''[[Ááhupiämmu]]'' (algâalgâlâš ''Ahkupiebmu'', 1970<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Ahkupiebmu. Saamelaissatu – Lastenkirjainstituutti|čujottâs=https://lastenkirjainstituutti.fi/teos/ahkupiebmu-saamelaissatu|čujottum=2026-02-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>) * [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] – [[Veikko Holmberg]]: ''[[Tuuru-kuobžâ]]'' (algâalgâlâš ''Duvro-guovža ja šibitdoaktára rehket'', 1995<ref name=":0" />) * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – Inga Borg: ''[[Puppâ-kirjeh|Puppâ pääihist]]'' (algâalgâlâš ''Hemma hos Plupp'', 1982) * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – Inga Borg: ''[[Puppâ-kirjeh|Tälvi Puupâ kuvlân]]'' (algâalgâlâš ''Vinter hos Plupp'', 1982) * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] – Inga Borg: ''[[Puppâ-kirjeh|Puppâ já kiđđâtulve]]'' (algâalgâlâš ''Plupp och vårfloden'', 1982)<ref name="finna-261632">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261632 |nommâ= Puppâ já kiđđâtulve |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-19|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] – Inga Borg: ''[[Puppâ-kirjeh|Puppâ puáris vyevdist]]'' (algâalgâlâš ''Plupp i storskogen'', 1983)<ref name="finna-261406">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261406 |nommâ= Puppâ Puáris Vyevdist |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-19|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – Jávrri-Juhán Niillas: ''[[Nigá nooveelčuágáldâh 1]]'' (algâalgâlâš ''Nigá: noveallačoakkáldat'', 2016) ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh= <ref name="avvir-281479277706250">Helander, Astrid. [https://www.pressreader.com/norway/avvir/20190227/281479277706250 Lappi universitehta nammadan guoktása gudnedoavttirin]. Ávvir. 27.2.2019. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="sm-2006">[http://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/tutkimus/mmorottaja.html Matti Morottaja] Säämimuseo, 2006. Čujottum 4.8.2020</ref> <ref name="nrk-10854857">Niittyvuopio, Aslak Ilkka. [https://www.nrk.no/sapmi/matti-morottaja-70-jagi-1.10854857 Matti Morottaja 70 jagi]. NRK Sápmi. 28.12.2012. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="ylikoski-ddá-2019">Ylikoski, Jussi. [http://dutkansearvi.fi/wp-content/uploads/2019/12/jussi_ylikoski.pdf Giellaealáskahttima vejolašvuođat]. Dutkansearvvi dieđalaš áigečála. Nr. 1/2019. Sijđo 22. Čujottum 4.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> }} {{DEFAULTSORT:Morottaja, Matti}} [[Luokka:Matti Morottaja|*]] 4hsz4gq8eqps6d4c058eubqfl43p2im 0 896 159810 145908 2026-09-26T02:19:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159810 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Miehikkälä | kove = Miehikkälä church.JPG | kove-čielgiittâs = Miehikkälä kirkko | vaakun = Miehikkala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Miehikkälä sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 440,37<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 422,47 | eennâm_% = 95,9 | sisčääci = 17,90 | sisčääci_% = 4,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 840<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 4,37 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 94,5 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 5,5 }} '''Miehikkälä''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Miehikkäläst ääsih 1&nbsp;840 olmožid, já ton vijđodâh lii 440,37&nbsp;km², mast 17,90&nbsp;km² lii čääci. Miehikkälä naaburkieldah láá [[Hamina]], [[Kouvola]] ([[Anjalankoski]] ive&nbsp;2008 räi), [[Lappeenranta]] ([[Ylämaa]] ive&nbsp;2010 räi), [[Luumäki]] já [[Virolahti]]. Miehikkälä lii ässeelovo mield Kymileevi eennâmkode ucemus kieldâ. ==Historjá== Miehikkälä vuáđudui ive&nbsp;[[1887]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Miehikkälä ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||3 214}} {{bar pixel|1985|#0099FF|451||3 021}} {{bar pixel|1990|#0099FF|416||2 787}} {{bar pixel|1995|#0099FF|401||2 688}} {{bar pixel|2000|#0099FF|379||2 540}} {{bar pixel|2005|#0099FF|363||2 433}} {{bar pixel|2010|#0099FF|330||2 210}} {{bar pixel|2015|#0099FF|311||2 085}} {{bar pixel|2020|#0099FF|288||1 858}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Miehikkälä markkân. ==Siijdah== Hauhia, Hurttala, Kaitai, Kylmälä, Laisniemi, Lapjärvi, Muurikkala, Muurola, Pitkäkoski, Purho, Saivikkala (markkân), Salo-Miehikkälä já Suur-Miehikkälä. Markkân lii kieldâ kuávdáš. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Miehikkälä|*]] 4d36iojp4x66m8crbx7z5jo1diompxw 0 898 159813 151740 2026-09-26T02:20:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159813 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Mikronesia federaatio | noomah_virgálijn_kielâin = Federated States of Micronesia ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Micronesia.svg | vaakun = Seal of the Federated States of Micronesia.svg | nommâ-genetiivist = Mikronesia | sajadâh = Micronesia on the globe (small islands magnified) (Polynesia centered).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = littostaatâ | staatâjođetteijee-tittel = [[Mikronesia federaatio president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Palikir]] | eres-kaavpugeh = [[Weno]] | vijđodâh = 702<ref name="cia-mikronesia"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 104 468 | ässeesaahâdvuotâ = 158,1 | aalmugstuárrum = −0,42 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = Ovtâstum staatâi dollar | vaaluut-tubdâldâh = USD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+10, +11 | kesiäigi = ij lah | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = FM | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +691 | internet TLD = .fm | motto = "Peace, Unity, Liberty" | aalmuglaavlâ = "Patriots of Micronesia" | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Full performance of the Micronesian national anthem by the U.S. Navy Band.wav | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Mikronesia''' teikâ '''Mikronesia federaatio''', ovdil meid '''Mikronesia littostaatâ''' lii [[suáluistaatâ]] [[Oseania]]st. Mikronesia [[uáivikaavpug]] lii [[Palikir]].<ref name="cia-mikronesia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/|nommâ=Micronesia, Federated States of|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-06|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126143854/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Mikronesia vijđodâh lii 702&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-mikronesia"/> Vijđoduv mield Mikronesia lii maailm 191.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-mikronesia"/> [[Tiätuvuárkká:Micronesia in its region.svg|thumb|left|Mikronesia sajadâh]] === Sajadâh já rääjih === Mikronesia lii littotäsiväldi [[Kuálhismeerâ]]st, [[Oseania]]st [[Indonesia]]st já [[Papua Uđđâ-Guinea]]st tavenuortâs, [[Palau]]st já [[Filippiineh|Filippiinijn]] nuortâs, [[Guam]]ist já [[Mariaaneh|Mariaanijn]] máádás, [[Nauru]]st já [[Marshallsuolluin]] viestârân. Mikronesiast iä lah staatârääjih, tastko tot lii suáluistaatâ. Mikronesia rájášuvá [[Kuálhismeerâ]]n já taveviestârist [[Filippiinijmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 6&nbsp;112&nbsp;km.<ref name="cia-mikronesia"/> <!-- === Suolluuh === Mikronesiast láá 607 suollud.<ref name="cia-mikronesia"/> stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Mikronesia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Mikronesia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Mikronesia alemus vääri.]] Mikronesia alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == <!--Mikronesia staatâhäämi lii Z. Mikronesia staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === Mikronesiast láá [[Mikronesia federaatio uásistaatah|4 uásistaatâ]]: [[Yap]], [[Chuuk]], [[Pohnpei]] já [[Kosrae]].<ref name="cia-mikronesia"/> <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Mikronesia virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Oseania staatah}} [[Luokka:Mikronesia|*]] 3y1mar74n9cyc6vuu1brqi2ym9ra9tg 0 907 159817 151741 2026-09-26T02:24:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159817 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Moldova täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republica Moldova ''<small>([[romaniakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Moldova.svg | vaakun = Coat of arms of Moldova.svg | nommâ-genetiivist = Moldova | sajadâh = Location Moldova Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Chișinău]]<ref name="moldova-vuáđulaahâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.constcourt.md/public/files/file/Actele%20Curtii/acte_en/MDA_Constitution_EN.pdf|nommâ=Constitution of the Republic of Moldova|čujottum=2025-10-02|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231231150111/https://www.constcourt.md/public/files/file/Actele%20Curtii/acte_en/MDA_Constitution_EN.pdf|vyerkkejum=2023-12-31}}</ref> | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 33 851 | sisčääci_% = 1,4 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 2 640 438 <small>(Transnistriattáá)</small> | ässeesaahâdvuotâ = 86,2 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[romaniakielâ]]<ref name="moldovakielâst-romaniakielân"/><ref name="lege-52-2013"/> | vaaluut = [[Moldova leu]] | vaaluut-tubdâldâh = MDL | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Sovjetlitto]]ost | jiečânâsvuotâ = [[porgemáánu 27.]] peivi [[1991]] | uánádâs = MD | fiävruin = MD | kirdemmašinijn = ER | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +373 | internet TLD = .md | motto = | aalmuglaavlâ = [[Limba noastră]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Imnul Republicii Moldova US NAVY.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of the Moldavian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg|20px|]] [[Moldova sosialistlâš sovjettäsiväldi]] }} '''Moldova''' ({{k-ro|Moldova}}), virgálávt '''Moldova täsiväldi''' ({{k-ro|Republica Moldova}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Chișinău]].<ref name="moldova-vuáđulaahâ"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Moldova vijđodâh lii 33&nbsp;851&nbsp;km², mast 960&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-moldova">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|nommâ=Moldova|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-10-02|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|vyerkkejum=2021-01-05}}</ref> Vijđoduv mield Moldova lii maailm 138.&nbsp;stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Moldova lii jiečânâs staatâ Nuorttâ-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen, nuorttân já mäddin [[Ukraina]] já viestârist [[Romania]].<ref name="cia-moldova"/> Moldovast staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;885&nbsp;km.<ref name="cia-moldova"/> Kuhemus rääji lii rääji Ukrainain, mii lii 1&nbsp;202&nbsp;km.<ref name="cia-moldova"/> Uánihumos rääji vist lii 683&nbsp;km rääji Romaniain.<ref name="cia-moldova"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh<ref name="cia-moldova"/> !! Kárttá |- | [[Romania]] || 683 km || rowspan=2 |[[Tiätuvuárkká:Moldova in its region.svg|350px]] |- | [[Ukraina]] || 1 202 km |} Moldova lii [[siseennâmstaatâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-moldova"/> <!-- === Suolluuh === Moldova stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Moldova kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Moldova stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Dealul_Bălănești.jpg|thumb|left|[[Dealul Bălănești]] lii Moldova alemus saje.]] Moldova alemus saje lii [[Dealul Bălănești]] čokke (430&nbsp;m).<ref name="cia-moldova"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Dniesterjuuhâ|Dniesterjuuvâ]] riddo (2&nbsp;m).<ref name="cia-moldova"/> {{clear}} <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Moldova staatâhäämi lii Z. Moldova staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho ===--> === Kielah === Ive 2023 räi [[Moldova vuáđulaahâ|Moldova vuáđulaavâ]] mield staatâ áinoo virgálâš kielâ lâi [[moldovakielâ]].<ref name="moldova-vuáđulaahâ"/> [[Njuhčâmáánu 16.]] peeivi [[2023]] [[Moldova parlament]] meridij molsođ tom [[romaniakielâ]]n.<ref name="moldovakielâst-romaniakielân">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2023-04-23/moldova-new-law-establishes-romanian-as-the-state-language-of-the-country/|nommâ=Moldova: New Law Establishes Romanian as the State Language of the Country|tahhee=Fremer, Iana|almostittem=Ovtâstum staatâi lahâkirjerááju|äigimuddo=2023-04-24|čujottum=2025-10-02|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="lege-52-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.legis.md/cautare/getResults?doc_id=136084&lang=ro|nommâ=PARLAMENTUL LEGE Nr. 52 din 16-03-2023|almostittem=Moldova täsivääldi parlament|äigimuddo=2023-03-16|čujottum=2025-10-02|kielâ={{ro}}|arkkâdâh=https://perma.cc/NF25-2VR4?url=https%3A%2F%2Fwww.legis.md%2Fcautare%2FgetResults%3Fdoc_id%3D136084%26lang%3Dro&ts=20230403210416|vyerkkejum=2023-04-03}}</ref> <!-- === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} [[Luokka:Moldova|*]] tcm7c46ghibnvz4izyk35rn8dbu8wft 0 948 159820 151746 2026-09-26T02:25:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159820 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Mosambik täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Moçambique ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Mozambique.svg | vaakun = Emblem of Mozambique.svg | nommâ-genetiivist = Mosambik | sajadâh = Location Mozambique AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[semipresidentlâš täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Mosambik täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Mosambik täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Maputo]] | eres-kaavpugeh = [[Beira]] | vijđodâh = 799 380 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[Mosambik metical|metical]] | vaaluut-tubdâldâh = MZN | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|mosambik}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +258 | internet TLD = .mz | motto = | aalmuglaavlâ = [[Pátria Amada]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Mozambican national anthem, performed by the United States Navy Band.wav | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Mosambik''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Maputo]].<ref name="cia-mosambik"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Mosambik vijđodâh lii 799&nbsp;380&nbsp;km², mast 13&nbsp;000&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduvâs peeleest Mosambik lii maailm 36. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-mosambik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|nommâ=Mozambique|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-18|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Mosambik lii jiečânâs täsiväldi [[Maadânuorttâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Tansania]], maadâviestârist [[Eswatini]] já [[Maadâ-Afrik]], viestârist [[Zimbabwe]] sehe taveviestârist [[Malawi]] já [[Sambia]]. Mosambikist staatârääjih láá ohtsis 4&nbsp;783&nbsp;km.<ref name="cia-mosambik"/> Kuhemus rääji lii rääji Malawijn, mii lii 1&nbsp;498&nbsp;km.<ref name="cia-mosambik"/> Uánihumos rääji vist lii 108&nbsp;km rääji Eswatinijn.<ref name="cia-mosambik"/> Mosambik rájášuvá nuorttân [[Mosambik kaanaal|Mosambik kanalân]] já [[India väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;470&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-mosambik"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Tansania]] || {{Nts|840}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Mozambique in its region.svg|300px]] |- | [[Eswatini]] || {{Nts|108}} km |- | [[Maadâ-Afrik]]|| {{Nts|496}} km |- | [[Zimbabwe]] || {{Nts|1402}} km |- | [[Malawi]] || {{Nts|1498}} km |- | [[Sambia]] || {{Nts|439}} km |} <!--=== Suolluuh === Mosambik stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Mosambik kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Mosambik stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Mt_Binga_Mozambique.JPG|thumb|left|[[Monte Binga]] lii Mosambik alemus vääri.]] {{Válduartikkâl|[[Listo Mosambik vaarijn]]}} Mosambik alemus saje lii [[Monte Binga]] čokke (2&nbsp;436&nbsp;m).<ref name="cia-mosambik"/><ref name="geonamesmosambik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/MZ/highest-mountains-in-mozambique.html|nommâ=Highest Mountains Mozambique|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Meiddei [[Monte Namuli]] paijaan paijeel 2&nbsp;400 meetter alodâhân.<ref name="geonamesmosambik"/> Mosambik vyeligumos saje lii [[India väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-mosambik"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Mosambik staatâhäämi lii Z. Mosambik staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1029}} <!--=== Kielah === Mosambik virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Mosambik|*]] maq3l0v8i96x7ax7m38trrptra5pnb6 0 967 159834 151749 2026-09-26T02:27:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159834 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Namibia täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Namibia ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Namibia.svg | vaakun = Coat of arms of Namibia.svg | nommâ-genetiivist = Namibia | sajadâh = Location Namibia AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Namibia täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Namibia täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Windhoek]] | eres-kaavpugeh = [[Walvis Bay]], [[Swakopmund]] | vijđodâh = 824 292 | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Namibia dollar]] | vaaluut-tubdâldâh = NAD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|namibia}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +264 | internet TLD = .na | motto = "Unity, Liberty, Justice" | aalmuglaavlâ = [[Namibia, Land of the Brave]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Namibia_map.png|thumb|250px|right|Namibia kaavpugeh káártást]] [[Tiätuvuárkká:Sossusvlei Dune Rippled cropped.jpg|thumb|250px|right|Sossusvlei-[[čunoivaaskâ]] Namibiast]] '''Namibia'''<ref name="TermWiki">{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Expression:Namibia|nommâ=Namibia|almostittem=satni.uit.no|almostittee=TermWiki|čujottum=2024-06-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> teikâ '''Namibia täsiväldi'''<ref name="TermWiki"/> lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Windhoek]]. == Historjá == Namibia lâi paijeel 30 ihheed [[Saksa]] sirdoeennâm, mon maŋa tot kaartâi [[Maadâ-Afrik]] apartheidhaaldâšmân.<ref name="aavis09122024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/12/09/namibia-finnee-vuosmuu-tove-nissoonpresident/|nommâ=Namibia finnee vuosmuu tove nissoonpresident|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-12-09|čujottum=2024-12-09}}</ref> === Vuossâmuš nissoonpresident === Ive 2024 [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] vuoitij Namibia presidentvaaljâid. Sun vuoitij 57 prosentid jienâin, nuuvt et nubbe jienâstemkerdi ij tarbâšum. Sust šoodâi Namibia vuossâmuš nissoonpresident. Väljejum president piäládâh, [[Swapo]], lâi lamaš vääldist ton maŋa ko Namibiast šoodâi jiečânâs staatâ ive 1990. Ive 2024 presidentvaaljâin Swapo tarbâšij 49 saijeed, já tot vuoitij 51.<ref name="aavis09122024"/> == Eennâmtieđâ == Namibia vijđodâh lii 824&nbsp;292&nbsp;km², mast 1&nbsp;002&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Namibia lii maailm 25. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-namibia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|nommâ=Namibia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-21|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> <!-- === Sajadâh já rääjih === Namibia lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. Namibiast staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. Namibia rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). <!--=== Suolluuh === Namibia stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Namibia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Namibia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Namibia vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Namibia alemus saje lii [[Königstein]], mii paijaan {{Nts|2573}} m alodâhân.<ref name="cia-namibia"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/3356008/koenigstein.html|nommâ=Königstein|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonamesnamibia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/NA/highest-mountains-in-namibia.html|nommâ=Namibia – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-namibia"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == <!--Namibia staatâhäämi lii Z. Namibia staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo ===--> === Olmoošvuoigâdvuođah === ==== Seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi vuoigâdvuođah ==== [[Kesimáánu 21.]] peeivi [[2024]] [[Namibia alemus riehti]] komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst. Laavâ madduuh lijjii kolonialismääigist. Laavâst luvâttâllojii "sodomia" já "epiluánduliih seksuaalliih tooimah" rikosin. Ive 1990 Namibia šoodâi jiečânâs staattân, mutâ ton maŋagin laahâ ij muttum. Veikkâ laahâ ij ennuv kevttumgin, te tot tovâttij kuittâg palo [[Seksuaalucceeblovoh|seksuaalucceeblovoi]] olgooštmist. Laahâ ij kuoskâm nisonáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/28/namibia-komettij-laava-mii-kieldij-seksuaallijd-koskavuodaid-almai-kooskast/|nommâ=Namibia komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-06-28|čujottum=2024-06-28}}</ref> <!-- == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Namibia|*]] ihh7p92p95szdh9d8xvdgxo94i81nc0 0 975 159837 151752 2026-09-26T02:27:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159837 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Nepal demokraatlâš littotäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक नेपाल <small>([[nepalkielâ]]n)''<br>Sanghiya Loktantrik Ganatantratmak Nepāl</small> | lippu = Flag of Nepal.svg | vaakun = National Emblem Of Nepal.png | nommâ-genetiivist = Nepal | sajadâh = Nepal (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Ram Chandra Poudel]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Sushila Karki]] | uáivikaavpug = [[Kathmandu]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 147 516 | sisčääci_% = 2,8 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 28 095 714 | ässeesaahâdvuotâ = 180 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[nepalkielâ]] | vaaluut = Nepal rupia | vaaluut-tubdâldâh = NPR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5.45 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = NP | fiävruin = NEP | kirdemmašinijn = 9N | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +977 | internet TLD = .np | motto = "जननी जन्मभूमिष्च स्वर्गादपि गरियसि" <br>("Ja'nani Jan'mabhumis'hcha Swar'gadapi Gariya'si") | aalmuglaavlâ = Sayaun Thunga Phool Ka | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Sayaun Thunga Phool Ka (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Nepal''' lii jiečânâs [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Kathmandu]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Nepal vijđodâh lii 147&nbsp;181&nbsp;km², mast 3&nbsp;830&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-nepal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/|nommâ=Nepal|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-05-01|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143940/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> Vijđoduv mield Nepal lii maailm 95.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-nepal"/> === Sajadâh já rääjih === Nepal lii [[siseennâmriijkâ]] [[Himalaja váráduvvâst]] Aasiast. Ton ránnjástaatah láá [[Kiina]] ([[Tiibet autonomisâš kuávlu]]) tavveen sehe [[India]] nuorttân, mäddin já viestârist. Nepalist staatârääjih láá ohtsis 3&nbsp;159&nbsp;km.<ref name="cia-nepal"/> Kuhemus rääji lii rääji Indiain, mii lii 1&nbsp;770&nbsp;km kukke.<ref name="cia-nepal"/> Uánihumos rääji vist lii 1&nbsp;389&nbsp;km rääji Kiinain.<ref name="cia-nepal"/> Nepalist ij lah merâriddo.<ref name="cia-nepal"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | India || {{Nts|1770}} km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Nepal in its region.svg|350px]] |- | Kiina || {{Nts|1389}} km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === [[Tiätuvuárkká:Karnali-IMG_0138.jpg|thumb|left|[[Karnali (juuhâ)|Karnalijuuhâ]] Nepalist]] Nepal kuhemus juuhâ lii [[Karnali (juuhâ)|Karnali]] (507&nbsp;km Nepalist, ubâ juuhâ 1&nbsp;080&nbsp;km). [[Rarajävri]] lii Nepal stuárráámus jävri vijđoduv mield (10,4&nbsp;km²) já meiddei Nepal kieŋâlumos jävri (167&nbsp;m). Tot lii suullân 2&nbsp;990&nbsp;m merâase paajaabeln.<ref name="dnpwc-73">{{Nettikäldee|čujottâs=https://dnpwc.gov.np/en/conservation-area-detail/73/|nommâ=Rara National Park|almostittem=Nepal mecci- já luánduministeriö|čujottum=2024-05-01|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230921121355/https://dnpwc.gov.np/en/conservation-area-detail/73/|vyerkkejum=2023-09-21}}</ref> Nepal alemus jävri lii [[Tiličojävri]], mii lii 4&nbsp;919&nbsp;m merâase paajaabeln. <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Everest-fromKalarPatar.jpg|thumb|left|[[Mount Everest]] lii Nepal alemus vääri.]] Nepal alemus saje lii maailm alemus čokke [[Mount Everest]] (8&nbsp;848,86&nbsp;m).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cbsnews.com/news/mount-everest-height-agreed-china-nepal-worlds-highest-mountain-even-taller/|nommâ=Mount Everest, the world's highest mountain, officially just got a little bit higher - CBS News|almostittem=www.cbsnews.com|äigimuddo=2020-12-08|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-55218443|nommâ=Mt Everest grows by nearly a metre to new height|almostittem=BBC News|äigimuddo=2020-12-08|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Kačan Kaval]] (70&nbsp;m).<ref name="cia-nepal"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Nepal|*]] hdcts5yevw7w9eu7epj9vo7dvpqu5g9 0 983 159839 145989 2026-09-26T02:27:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159839 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:NYC Montage 2014 4 - Jleon.jpg|thumb|New York]] [[Tiätuvuárkká:Flag of New York City.svg|thumb|New York City lippu]] [[Tiätuvuárkká:Map of New York Highlighting New York City.svg|thumb|New York uásistaatâ kárttá, moos New York City merkkejum]] '''New York''' teikkâ '''New York City''' (virgálávt ''City of New York'', uánádâs ''NYC'') lii kaavpug [[New York (uásistaatâ)|New York uásistaatâst]] [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Tot lii New York uásistaatâ já ubâ Ovtâstum staatâi stuárráámus kaavpug. Ive 2020 tobbeen assii 8 804 190 olmožid. == Kaavpuguásih == New York lii juohhum viiđâ kaavpuguásán: [[Manhattan]], [[Brooklyn]], [[Queens]], [[Bronx]] já [[Staten Island]]. == Historjá == New York kuávlu algâalgâliih ässeeh láá [[Lenape-indiaaneh]]. Ko euroopliih pottii New York kuávlun, tobbeen assii suullân 20 000 Lenape-indiaanid, mut sist iänááš uási jammii [[Euroop]]ist puáttám taavdâi keežild.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.newyorknature.net/Native.html|nommâ=Native New Yorkers|tahhee=McCully, Betsy|almostittem=www.newyorknature.net|čujottum=2025-08-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130510201843/http://www.newyorknature.net/Native.html|vyerkkejum=2013-05-10}}</ref> Hollandliih uđâsässeeh vuáđudii [[Manhattan]] suolluu maadâuásán [[Nieuw Amsterdam]] ({{k-smn|Uđđâ Amsterdam}}) ive 1626.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nycgovparks.org/parks/battery-park/history|nommâ=The Battery Highlights: NYC Parks|almostittem=www.nycgovparks.org|čujottum=2025-08-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Eŋlandliih väldidii kaavpug ive [[1664]] taištâlhánnáá, já York hiärttoo kunnen sij adelii toos noomâ New York. [[Nubbe Eŋland–Holland suáti|Nube Eŋland já Vuáládâhenâmij koskâsii suáđi]] maŋa ive [[1667]] [[Vuáládâhenâmeh]] luovâttii New York eŋlandláid, já sij finnejii vaastân [[Suriname]] siirdâkode.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1218515.stm|nommâ=Timeline: Suriname|äigimuddo=2012-09-14|čujottum=2025-08-23|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q60}} ==Šoŋŋâdâh== {{ClimateFromCommons | dataset = Ncei.noaa.gov/weather/New York City.tab | unit = °C | lang = smn }} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:New York|*]] dhq183gwoxy146z1fs1gb4vvrz3nqpb 0 988 159842 151755 2026-09-26T02:27:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159842 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Niger täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République du Niger ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Niger.svg | vaakun = Coat of arms of Niger.svg | nommâ-genetiivist = Niger | sajadâh = Location Niger AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Niamey]] | eres-kaavpugeh = [[Agadez]] , [[Dosso]], [[Maradi]], [[Zinder]] | vijđodâh = 1 267 000 | sisčääci_% = 0,02 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|niger}} | fiävruin = RN | kirdemmašinijn = 5U | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +227 | internet TLD = .ne | motto = | aalmuglaavlâ = [[La Nigérienne]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Niger''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Niamey]]. ==Historjá== Niger šoodâi jiečânâssân [[Ranska]]ast ive [[1960]], já tastmaŋa ton tile lii lamaš uáli epistääđis. Nigerist lâi oovtpiäládâhsysteem ive [[1991]] räi, já tot lii távjá killám stuuimijn já vääldikoomeetmijn.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/02/nigerist-lii-tabahtum-vaaldikomettem/|nommâ=Nigerist lii tábáhtum vääldikomettem|tahhee=Suominen, Saammâl|äigimuddo=2023-08-02|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Eennâmtieđâ == Niger vijđodâh lii 1&nbsp;267&nbsp;000&nbsp;km², mast 300&nbsp;km² (0,02 %) lii čääci. Vijđoduv mield Niger lii maailm 23. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-niger">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/|nommâ=Niger|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-08|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210330032003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/|vyerkkejum=2021-03-30}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Niger lii staatâ [[Viestâr-Afrik]] nuorttâuásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Algeria]] já [[Libya]], nuorttân [[Tšad]], mäddin [[Nigeria]] já [[Benin]], maadâviestârist [[Burkina Faso]] sehe viestârist [[Mali]].<ref name="cia-niger"/> Nigerist staatârääjih láá ohtsis 5&nbsp;834&nbsp;km.<ref name="cia-niger"/> Kuhemus rääji lii rääji Nigeriain, mii lii 1&nbsp;608&nbsp;km.<ref name="cia-niger"/> Uánihumos rääji vist lii 277&nbsp;km rääji Benináin.<ref name="cia-niger"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Algeria]] || {{Nts|951}} km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Niger in its region.svg|300px]] |- | [[Benin]] || {{Nts|277}} km |- | [[Burkina Faso]]|| {{Nts|622}} km |- | [[Tšad]] || {{Nts|1196}} km |- | [[Libya]] || {{Nts|342}} km |- | [[Mali]] || {{Nts|838}} km |- | [[Nigeria]] || {{Nts|1608}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Niger alemus vääri.]]--> {{Válduartikkâl|[[Listo Niger vaarijn]]}} Niger alemus saje lii [[Idoûkâl-n-Taghès]] čokke, mii paijaan 2&nbsp;022&nbsp;meetter alodâhân.<ref name="cia-niger"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2443354/idoukal-n-taghes.html|nommâ=Idoûkâl-n-Taghès|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Niger (juuhâ)|Nigerjuuvâ]] riddo (200&nbsp;m).<ref name="cia-niger"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> ==Ekonomia== Niger lii merhâšittee [[uuraan]] já [[oljo]] pyevtitteijee.<ref name="aavis"/> <!--=== Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1032}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Niger|*]] h6mzlgdaw2ajbd5pfi40u331qm8k6zu 0 1007 159855 151758 2026-09-26T02:30:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159855 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh |nommâ = Nuorttâriijkâ täsiväldi |noomah_virgálijn_kielâin= Republik Österreich ''<small>([[saksakielâ]]n)</small>' |lippu = Flag of Austria.svg |vaakun = Coat of arms of Austria.svg |nommâ-genetiivist = Nuorttâriijkâ |sajadâh = EU-Austria.svg |sajadâh-čielgiittâs = Nuorttâriijkâ sajadâh Euroopist |staatâhäämi = littotäsiväldi |staatâjođetteijee-tittel= Littopresident |tááláš-staatâjođetteijee= {{#statements:P35}} |haldâttâhjođetteijee-tittel = Littokansler |tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Karl Nehammer]] |uáivikaavpug = [[Wien]] |eres-kaavpugeh= [[Graz]], [[Linz]], [[Salzburg]], [[Innsbruck]], [[Klagenfurt am Wörthersee]], [[Villach]], [[Wels]], [[Sankt Pölten]], [[Dornbirn]] |vijđodâh = 83 882,56<ref name="Vijđodâh - statistik.at">[http://www.statistik.at/web_de/static/k37_054436.pdf Vijđodâh - statistik.at] Čujottum 16.3.2021 <small>(saksakielân)</small></ref> |sisčääci_% = 0,84<ref name="Sisčääci - stats.oecd.org">[https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER# Sisčääci - stats.oecd.org] Čujottum 16.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> |ässeeloho_ihe = 1.1.2023 |ässeeloho = 9 104 772<ref name="Ässeeloho - statistik.at">[http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html Ässeeloho - statistik.at] <small>(saksakielân)</small></ref> |ässeesaahâdvuotâ = |aalmugstuárrum = |aalmugstuárrum_ihe= |virgáliih-kielah = [[saksakielâ]] |vaaluut = [[euro]] |vaaluut-tubdâldâh = EUR |bap-ihe = |bap = |bap-per-ässee = |hdi-ihe = |hdi = |eennâmtuálu = |palvâlusah = |ráhtálâšvuotâ = |äigi = UTC+1 |kesiäigi = UTC+2 |jiečânâsvuotâ-kiäst= |jiečânâsvuotâ = |uánádâs = AT |fiävruin = A |kirdemmašinijn= OE |jotolâh = |sundenummeer = +43 |internet TLD = .at |motto = ij lah |aalmuglaavlâ = [[Land der Berge, Land am Strome]] |aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká= Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg |luuhâmmáttu = |oovdiš-staatah= }} '''Nuorttâriijkâ''' ({{k-de|Österreich}}), virgálávt '''Nuorttâriijkâ täsiväldi''' ({{k-de|Republik Österreich}}), lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Wien]]. == Historjá == Nuorttâriijkâ šoodâi [[vuossâmuš maailmsuáti|vuossâmuu maailmsuáđi]] maŋa ive&nbsp;1919,<ref>[https://www.britannica.com/event/Treaty-of-Saint-Germain Treaty of Saint Germain - britannica.com] Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> ko [[Nuorttâriijkâ-Uŋgar kiäisárkodde]] juohhui maŋgáid staatáid, já tast šoodâi riehtiopâlávt täsiväldi [[skammâmáánu 10.]]&nbsp;peeivi&nbsp;1920.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1033454.stm Timeline: Austria - news.bbc.co.uk] Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> Nuorttâriijkâ seervâi [[Euroop union]]ân [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;1995. == Eennâmtieđâ == Nuorttâriijkâ vijđodâh lii 83&nbsp;882,56&nbsp;km²,<ref name="Vijđodâh - statistik.at"/> mast 0,84 %<ref name="Sisčääci - stats.oecd.org"/> lii čääci. Vijđoduv mield Nuorttâriijkâ lii maailm 114.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-nuorttâriijkâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/|nommâ=Austria|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-15|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110074413/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> Nuorttâriijkâ lii alppâeennâm já siseennâmriijkâ, ko tot ij lah merâriddoost. === Sajadâh já rääjih === Nuorttâriijkâ lii [[staatâ]] Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton ránnjástaatah láá taveviestârist [[Saksa]], tavveen [[Čekki]], tavenuorttân [[Slovakia]], nuorttân [[Uŋgar]], mäddin [[Slovenia]] já [[Italia]] sehe viestârist [[Sveicci]] já [[Liechtenstein]]. Nuorttâriijkâst staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;524&nbsp;km.<ref name="cia-nuorttâriijkâ"/> Ton kuhemus rääji lii Saksain; tot lii 801&nbsp;km kukke.<ref name="cia-nuorttâriijkâ"/> Uánihumos lii 34&nbsp;km rääji Liechtensteináin.<ref name="cia-nuorttâriijkâ"/> Nuorttâriijkâ lii [[siseennâmstaatâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Saksa]] || 801 km || rowspan=8|[[Tiätuvuárkká:Austria in its region.svg|400px]] |- | [[Čekki]] || 402 km |- | [[Slovakia]]|| 105 km |- | [[Uŋgar]] || 321 km |- | [[Slovenia]] || 299 km |- | [[Italia]] || 404 km |- | [[Sveicci]]|| 158 km |- | [[Liechtenstein]] || 34 km |} <!-- === Suolluuh === Nuorttâriijkâ stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === [[Tiätuvuárkká:Bodensee_satellit.jpg|thumb|right|[[Bodenjävri]] lii Sveeici, Saksa já Nuorttâriijkâ rääjijävri.]] Koskâ-Euroop kuhemus juuhâ [[Tonava]] (2&nbsp;857 km) kolgá Nuorttâriijkâ čoođâ jođedijnis [[Čapismerâ|Čapismeerâ]] kuávlun.<!-- Tonava maŋa staatâ kuhemuuh juuvah láá [[]] ( km), [[]] ( km), [[]] ( km) já [[]] ( km).--> [[Bodenjävri]] lii Nuorttâriijkâ stuárráámus jävri. Ton vijđodâh lii 571 km². <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Großglockner_from_behind_the_glass_panorama_tower.JPG|thumb|right|[[Grossglockner]] lii Nuorttâriijkâ alemus vääri.]] Nuorttâriijkâ alemus saje lii Grossglockner čokke (3&nbsp;798 m).<ref name="cia-nuorttâriijkâ"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Neusiedlerjävri|Neusiedlerjäävri]] riddo (115 m).<ref name="cia-nuorttâriijkâ"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == [[Tiätuvuárkká:Botschafterkonferenz, Wein, 4. September 2023 31 (cropped).jpg|pienoiskuva|Nuorttâriijkâ tááláš president lii lamaš [[Alexander Van der Bellen]] ive 2017 rääjist.]] Nuorttâriijkâ staatâhäämi lii [[semipresidentialism|semipresidentlâš littotäsiväldi]]. Nuorttâriijkâ staatâhovdâ lii [[Nuorttâriijkâ president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Nuorttâriijkâst ääsih 8 901 064<ref name="Ässeeloho - statistik.at"/> olmožid. === Kielah === [[Saksakielâ]] lii virgálâš kielâ Nuorttâriijkâst. Ko Nuorttâriijkâ lii saksakielâlâš kuávlu, te tast láá uáli čovgâ koskâvuođah [[Saksa]]in já meiddei [[Sveicci]]jn. Virgáliih ucceeblovokielah láá [[kroatiakielâ]], [[sloveniakielâ]] já [[uŋgarkielâ]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} [[Luokka:Nuorttâriijkâ|*]] 77l0o1ji5lrieclxdnqul0qhg5q68sq 0 1029 159866 146032 2026-09-26T02:33:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159866 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Burkina ouagadougou.PNG|thumb|Ouagadougou Burkina Faso kárttáást]] '''Ouagadougou''' lii [[Burkina Faso]] [[uáivikaavpug]]. Ouagadougou lii [[ranskakielâ]] čäällimvuovvijn čallum ton algâalgâlii noomâst "Wogodogo", mii lii [[morekielâ]] já meerhâš "kost ulmuuh finnejeh kunnee já kunnijâttem" teikkâ "puáđi kunnijâttiđ mii".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|nommâ=Burkina Faso|almostittem=|čujottum=2025-08-03|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|vyerkkejum=2019-09-06}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.burkinaurbanresourcecenter.net/history-of-ouagadougou.html|nommâ=History of Ouagadougou|almostittem=The Urban Resource Center of Burkina Faso (URCBF-CRUBF)|čujottum=2025-08-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3777}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Burkina Faso kaavpugeh]] qgoq3dvmavs11jf1ws8pwo61ars1vr4 0 1321 159867 146037 2026-09-26T02:33:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159867 wikitext text/x-wiki '''Ovdâskoddepiäládâh''' lii [[piäládâh]], mii lii merkkejum [[piäládâhregister]]ân já mast lii aainâs-uv ohtâ [[aalmugovdâsteijee]] [[Suomâ ovdâskodde|ovdâskoddeest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://fi.unionpedia.org/i/Eduskuntapuolue|nommâ=Eduskuntapuolue|almostittem=fi.unionpedia.org|čujottum=2022-10-21|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221021144807/https://fi.unionpedia.org/i/Eduskuntapuolue|vyerkkejum=2022-10-21}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Piäláduvah]] [[Luokka:Suomâ ovdâskodde]] sexlnyuertptwk7gcebwdcr6ukuomn9 0 1333 159875 154790 2026-09-26T02:34:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159875 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Paltamo | kove = Kirche Paltamo Seitenansicht.jpg | kove-čielgiittâs = Paltamo kirkko | vaakun = Paltamo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Paltamo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 1 139,11<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 918,24 | eennâm_% = 80,6 | sisčääci = 220,87 | sisčääci_% = 19,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 269<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 3,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,8 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,2 }} '''Paltamo''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Paltamost ääsih 3&nbsp;269 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;139,11&nbsp;km², mast 220,87&nbsp;km² lii čääci. Paltamo naaburkieldah láá [[Kaajaan]], [[Puolanka]], [[Ristijärvi]], [[Sotkamo]] já [[Vaala]]. ==Historjá== Paltamo vuáđudui ive&nbsp;[[1870]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Paltamo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||5&nbsp;474}} {{bar pixel|1985|#0099FF|465||5&nbsp;307}} {{bar pixel|1990|#0099FF|443||5&nbsp;056}} {{bar pixel|1995|#0099FF|417||4&nbsp;760}} {{bar pixel|2000|#0099FF|388||4&nbsp;420}} {{bar pixel|2005|#0099FF|367||4&nbsp;183}} {{bar pixel|2010|#0099FF|341||3&nbsp;884}} {{bar pixel|2015|#0099FF|306||3&nbsp;488}} {{bar pixel|2020|#0099FF|288||3&nbsp;268}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Paltamo markkân''' ||align="right"|{{Nts|1575}} |- | 2 || Kontiomäki ||align="right"|{{Nts|443}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== [[Tiätuvuárkká:Villages of Paltamo.svg|thumb|275px|left|Paltamo siijdah]] * Hakasuo, Pehkolanlahti, Variskylä * Härmänmäki * Kivesjärvi, Kiveslahti, Kongasjoki * Melalahti * Mieslahti, Lumikylä * Uura, Korpimäki, Iijärvi * Vaarankylä, Oikarila * Saviranta == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kainuu eennâmkode kieldah]] pxfv56n3yej12f1p5rdpq4k9knqqm8k 0 1334 159876 151766 2026-09-26T02:34:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159876 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Panama täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Panamá ''<small>([[espanjakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Panama.svg | vaakun = Coat of arms of Panama.svg | nommâ-genetiivist = Panama | sajadâh = PAN orthographic.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Panama täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Panamá]] | eres-kaavpugeh = Colón, <br>David | vijđodâh = 75 420 | sisčääci_% = 2,9 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 4 176 869 | ässeesaahâdvuotâ = 56 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]] | vaaluut = Panama balboa | vaaluut-tubdâldâh = PAB | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−5 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Espanja]]st <br><br>– [[Kolumbia]]st | jiečânâsvuotâ = 28. skammâmáánu 1821<br>3. skammâmáánu 1903 | uánádâs = PA | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +507 | internet TLD = .pa | motto = "Pro Mundi Beneficio" | aalmuglaavlâ = Himno Istmeño | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Panama National Anthem.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Panama''' ađai '''Panama täsiväldi''' ({{k-es|República de Panamá}}) lii [[staatâ]] [[Kuovdâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Panamá]] ({{k-es|Ciudad de Panamá}}).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kaino.kotus.fi/eksonyymit/?a=tietue&id=1999&ex=Panama+City|nommâ=Panama City ~ Panama|almostittem=Eksonyymit|almostittee=Kotimaisten kielten keskus|čujottum=2024-12-23|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241225000724/https://kaino.kotus.fi/eksonyymit/?a=tietue&id=1999&ex=Panama+City|vyerkkejum=2024-12-25}}</ref> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Panama vijđodâh lii 75&nbsp;420 km², mast 1&nbsp;080&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-panama">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/panama/|nommâ=Panama|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210123023447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/panama/|vyerkkejum=2021-01-23}}</ref> Vijđoduv mield Panama lii maailm 118.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-panama"/> === Sajadâh já rääjih === Panama lii staatâ [[Kuovdâ-Amerik]]ist. Ton ránnjástaatah láá viestârist [[Costa Rica]] já maadânuorttân [[Kolumbia]]. Panamast staatârääjih láá ohtsis 687&nbsp;km.<ref name="cia-panama"/> Kuhemus rääji lii rääji Costa Ricain, mii lii 348&nbsp;km.<ref name="cia-panama"/> Uánihumos rääji vist lii 339&nbsp;km rääji Kolumbiain.<ref name="cia-panama"/> Panama taavaabeln lii [[Karibiameerâ]] já máddáábeln [[Kuálhismeerâ]]. [[Panama uáli]] ovtâstit Karibiameerâ já Kuálhismeerâ. Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;490&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kolumbia]] || 339 km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Panama in its region.svg|250px]] |- | [[Costa Rica]] || 348 km |} <!-- === Suolluuh === Panama stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Panama kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Panama stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Panama tullâvaarijn]]}} [[Tiätuvuárkká:Volcanbaru1.jpg|thumb|left|[[Barú]] lii Panama alemus vääri.]] Panamast láá kulmâ [[tullâvääri]]. Tain alemus lii [[Barú]] (3&nbsp;474&nbsp;m). Eres tullâväärih láá [[El Valle (tullâvääri)|El Valle]] já [[La Yeguada]]. El Valle ij lah aktiivlâš, já ton majemuš russoom lâi holoseenist. Barú majemuš russoom lâi ive [[1550]], já La Yeguada majemuš russoom lâi ive [[1620]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Panama|nommâ=Panama Volcanoes|almostittem=Global Volcanism Program|almostittee=Smithsonian Institution|čujottum=2023-06-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === Panama alemus saje lii [[Barú]] čokke (3&nbsp;474&nbsp;m).<ref name="cia-panama"/> Ton vyeligumos saje vist lii Kuálhismeerâ riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-panama"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Panama staatâhäämi lii [[presidentialism|presidentlâš täsiväldi]]. Ton staatâhovdâ lii [[Panama täsivääldi president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. <!-- === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Panama virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Amerik staatah}} [[Luokka:Panama|*]] ok7b5d9801je4myzeg9im3nl1jx0qr8 0 1346 159880 157403 2026-09-26T02:35:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159880 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Peeivitäsideijee Guinea täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Guinea Ecuatorial ''<small>([[espanjakielâ]]n)</small>'' <br>République de Guinée équatoriale ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br> República da Guiné Equatorial ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Equatorial Guinea.svg | vaakun = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg | nommâ-genetiivist = Peeivitäsideijee Guinea | sajadâh = Location Equatorial Guinea AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Peeivitäsideijee Guinea täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Peeivitäsideijee Guinea täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Ciudad de la Paz]] | eres-kaavpugeh = [[Malabo]], [[Acalayong]], [[Bata]], [[Evinayong]], [[Luba (Päiväntasaajan Guinea)|Luba]], [[Niefang]], [[Ebebiyín]], [[Mongomo]], [[San Antonio de Palé]] | vijđodâh = 28 051<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]], [[ranskakielâ]], [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[Koskâ-Afrik CFA-frangi|CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XAF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = GQ | fiävruin = GQ | kirdemmašinijn = 3C | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +240 | internet TLD = .gq | motto = "Unidad, Paz, Justicia" | aalmuglaavlâ = [[Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Equatorial Guinea's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Peeivitäsideijee Guinea täsiväldi''' ({{k-es|República de Guinea Ecuatorial}}, {{k-fr|République de Guinée équatoriale}}, {{k-pt|República da Guiné Equatorial}}) ađai '''Peeivitäsideijee Guinea''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. [[Uđđâivemáánu 2.]] peeivi 2026 rääjist staatâ uáivikaavpug lii [[Ciudad de la Paz]].<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> Ovdil ive 2026 staatâ uáivikaavpug lâi [[Malabo]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Peeivitäsideijee Guinea vijđodâh lii 28 051 km², mast 0 km² lii čääci.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea/|nommâ=Equatorial Guinea|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-17|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109235259/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> Vijđoduvâs peeleest Peeivitäsideijee Guinea lii maailm 145. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> === Sajadâh já rääjih === Peeivitäsideijee Guinea lii jiečânâs staatâ [[Koskâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Kamerun]] sehe nuorttân já mäddin [[Gabon]].<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Peeivitäsideijee Guineast staatârääjih láá ohtsis 528 km.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Kuhemus rääji lii rääji Gabonáin, mii lii 345 km.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Uánihumos rääji vist lii 183 km rääji Kamerunáin.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Peeivitäsideijee Guinea rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 296 km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kamerun]] || 183 km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Equatorial Guinea in its region.svg|350px]] |- | [[Gabon]] || 345 km |} <!-- === Suolluuh === Peeivitäsideijee Guinea stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Peeivitäsideijee Guinea kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Peeivitäsideijee Guinea stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Peeivitäsideijee Guinea tullâvaarijn]]}} Peeivitäsideijee Guineast láá kulmâ [[tullâvääri]]. Tain alemus lii [[Pico Basilé]] (3 008 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Eres tullâväärih láá [[San Carlos (Peeivitäsideijee Guinea)|San Carlos]] já [[San Joaquin (Peeivitäsideijee Guinea)|San Joaquin]]. San Carlos já San Joaquin iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi holoseenist. Pico Basilé vuod lii aktiivlâš, já ton majemuš russoom lâi ive [[1923]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Equatorial%20Guinea|nommâ=Global Volcanism Program {{!}} Equatorial Guinea Volcanoes|almostittem=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program|čujottum=2023-06-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Pico_Basilé.jpg|thumb|right|[[Pico Basilé]] lii Peeivitäsideijee Guinea alemus vääri.]] Peeivitäsideijee Guinea alemus saje lii [[Pico Basilé]] čokke (3 008 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Peeivitäsideijee Guinea staatâhäämi lii Z. Peeivitäsideijee Guinea staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Peeivitäsideijee Guinea virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea|*]] 3o67agk4dvdbayoeyivg6772vmfqhsd 0 1363 159887 146075 2026-09-26T02:35:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159887 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pietarsaari | kove = Jakobstad town hall 20180705.jpg | kove-čielgiittâs = Pietarsaari räđiviäsu | vaakun = Pietarsaari.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pietarsaari sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Pohjanmaa eennâmkodde|Pohjanmaa]] | vijđodâh = 396,35<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 88,45 | eennâm_% = 22,3 | sisčääci = 3,43 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = 304,47 | merâčääci_% = 77,0 | ässeeloho = 19 087<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 217,10 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 34,4 | ruotâkielâ = 56,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 9,4 }} '''Pietarsaari''' ({{k-sv|Jakobstad}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Pietarsaarist ääsih 19&nbsp;087 olmožid, já ton vijđodâh lii 396,35&nbsp;km², mast 307,90&nbsp;km² lii čääci. Pietarsaari naaburkieldah láá [[Luoto]], [[Pedersöre]] já [[Uusikaarlepyy]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš. ==Historjá== Pietarsaari vuáđudui ive&nbsp;[[1652]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pietarsaari ässeeloho iivij 1880–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1880|#0099FF|50||2 140}} {{bar pixel|1890|#0099FF|48||2 062}} {{bar pixel|1900|#0099FF|66||2 867}} {{bar pixel|1910|#0099FF|145||6 244}} {{bar pixel|1920|#0099FF|156||6 730}} {{bar pixel|1930|#0099FF|165||7 112}} {{bar pixel|1940|#0099FF|166||7 162}} {{bar pixel|1950|#0099FF|288||12 414}} {{bar pixel|1960|#0099FF|342||14 767}} {{bar pixel|1970|#0099FF|436||18 820}} {{bar pixel|1980|#0099FF|480||20 700}} {{bar pixel|1990|#0099FF|461||19 883}} {{bar pixel|2000|#0099FF|455||19 636}} {{bar pixel|2010|#0099FF|456||19 656}} {{bar pixel|2018|#0098FF|447||19 278}} {{bar pixel|2020|#0098FF|445||19 212}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Pietarsaari kuávdáščuákkipäikki. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pietarsaari|*]] b605hokmibxk5ay44j8vme226vakz9e 0 1375 159895 158514 2026-09-26T02:40:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159895 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Poggio Cupro.jpg|thumb|Poggio Cupro]] '''Poggio Cupro''' lii uccâ siijdâš [[Cupramontana]] kieldâst, [[Ancona eennâmkodde]]est, [[Marche]] kuávlust, [[Italia]]st. Tot lii 3,41&nbsp;km keččin Cupramontana markkânist. Poggio Cuprost ääsih 167<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-cupramontana-42016 | Nommâ = Frazioni del Comune di Cupramontana | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201023170701/https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-cupramontana-42016 | Vyerkkejum = 2020-10-23 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 23.8.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref> olmožid, já ton alodâh lii 372&nbsp;m. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ancona eennâmkode siijdah]] [[Luokka:Cupramontana]] ah9nezkf1abk6lirewr1xyl3e968hca 0 1383 159902 158180 2026-09-26T02:40:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159902 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pori | kove = Porin kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Pori kaavpugtáálu | vaakun = Porin vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pori sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta]] | vijđodâh = 2 062,00<ref>[https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf www.maanmittauslaitos.fi] Čujottum 18.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | eennâm = 1 155,83 | eennâm_% = 56,1 | sisčääci = 61,90 | sisčääci_% = 3,0 | merâčääci = 844,27 | merâčääci_% = 40,9 | ässeeloho = 83 409<ref>[https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ Tilastokeskus - Ässeeloho] Čujottum 18.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | ässeeloho_ihe = 28.2.2022 | ässeesaahâdvuotâ = 72,21 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2021 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>[https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ Tilastokeskus - Eenikielâ] Čujottum 18.8.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | suomâkielâ = 96,0 | ruotâkielâ = 0,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,5 }} '''Pori''' ({{k-sv|Björneborg}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Satakunta eennâmkodde]]est. Porist ääsih 83&nbsp;409 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;062,00&nbsp;km², mast 906,17&nbsp;km² lii čääci. Pori naaburkieldah láá [[Eurajoki]], [[Kankaanpää]], [[Kokemäki]], [[Merikarvia]], [[Nakkila]], [[Pomarkku]], [[Sastamala]], [[Siikainen]] já [[Ulvila]]. ==Historjá== Pori vuáđudui ive&nbsp;[[1558]]. ==Čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Pori kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|63011}} |- | 2 || Kyläsaari-Pihlava ||align="right"|{{Nts|6447}} |- | 3 || Noormarkku markkân ||align="right"|{{Nts|4151}} |- | 4 || Kaanaa ||align="right"|{{Nts|987}} |- | 5 || Lavia markkân ||align="right"|{{Nts|832}} |- | 6 || Reposaari ||align="right"|{{Nts|770}} |- | 7 || Niittumaa-Lattomeri ||align="right"|{{Nts|740}} |- | 8 || Söörmarkku ||align="right"|{{Nts|607}} |- | 9 || Mäntyluoto ||align="right"|{{Nts|391}} |- | 10 || Ahlainen ||align="right"|{{Nts|366}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== Čuávuváá stuálppudiagramist lii Pori ässeeloho viiđâ ive kooskâi ive&nbsp;1980 rääjist. Kevttum kuávlujyehim lii 1.1.2016 tile mield. {{Stuálppudiagram |title = Pori ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|496||87 977}} {{bar pixel|1985|#0099FF|492||87 178}} {{bar pixel|1990|#0099FF|481||85 348}} {{bar pixel|1995|#0099FF|483||85 620}} {{bar pixel|2000|#0099FF|477||84 573}} {{bar pixel|2005|#0099FF|476||84 455}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||85 026}} {{bar pixel|2015|#0099FF|481||85 363}} {{bar pixel|2020|#0099FF|473||83 905}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://stat.fi/tup/tilastotietokannat/index.html|nommâ=Tilastotietokannat|almostittem=stat.fi|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240925225059/https://stat.fi/tup/tilastotietokannat/index.html|vyerkkejum=2024-09-25}}</ref> }} Pori ässeeloho pajanij 1970-lovvoost, já 1970-lovo loopâst tot lâi masa 80&nbsp;000. Tastmaŋa ässeeloho kiäppánij 2000-lovo räi. [[Noormarkku]] kieldâ lohtui Pori kaavpugân ive&nbsp;2010, já [[Lavia]] kieldâ ive&nbsp;2015. {| class="wikitable" |- ! Ihe ! Ässeeloho<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Suomen tilastollinen vuosikirja 1950|Ihe=1951|Sijđo=10|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tilastollinen päätoimisto|www=http://www.doria.fi/handle/10024/69231|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> ! Ihe ! Ässeeloho<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Tilastollinen vuosikirja 2017|Ihe=2017|Almostittemsaje=Pori|Almostittee=Porin kaupunki|Isbn=978-952-7020-41-8}}</ref> |- | 1815 || 2&nbsp;750 || 1950 || 43&nbsp;306 |- | 1850 || 6&nbsp;243 || 1960 || 52&nbsp;542 |- | 1870 || 6&nbsp;959 || 1970 || 72&nbsp;938 |- | 1890 || 10&nbsp;010 || 1980 || 79&nbsp;405 |- | 1900 || 14&nbsp;953 || 1990 || 76&nbsp;357 |- | 1910 || 16&nbsp;921 || 2000 || 75&nbsp;994 |- | 1920 || 17&nbsp;074 || 2005 || 76&nbsp;144 |- | 1930 || 18&nbsp;355 || 2010 || 83&nbsp;032 |- | 1940 || 22&nbsp;661 || 2015 || 85&nbsp;363 |} == Ustevvuotâkaavpugeh == Pori ustevvuotâkaavpugeh láá: * {{Lippukove|Ruotâ}} [[Sundsvall]], [[Ruotâ]] * {{Lippukove|Tanska}} [[Sønderborg]], [[Tanska]] * {{Lippukove|Taažâ}} [[Porsgrunn]], [[Taažâ]] * {{Lippukove|Latvia}} [[Riika]], [[Latvia]] * {{Lippukove|Saksa}} [[Bremerhaven]], [[Saksa]] * {{Lippukove|Saksa}} [[Stralsund]], [[Saksa]] * {{Lippukove|Uŋgar}} [[Eger]], [[Uŋgar]] * {{Lippukove|Puola}} [[Kołobrzeg]], [[Puola]] * {{Lippukove|Ranska}} [[Mâcon]], [[Ranska]] ==Kooskah== {| width="70%" |- valign="top" | width="30%" | * [[Helsig]] 237&nbsp;km * [[Tampere]] 114&nbsp;km * [[Turku]] 139&nbsp;km * [[Oulu]] 501&nbsp;km | width="30%" | * [[Lahti]] 240&nbsp;km * [[Kuopio]] 407&nbsp;km * [[Jyväskylä]] 262&nbsp;km * [[Lappeenranta]] 388&nbsp;km | width="30%" | * [[Ruávinjargâ]] 708&nbsp;km * [[Kotka]] 354&nbsp;km * [[Vaasa]] 193&nbsp;km * [[Tuárnus]] 632&nbsp;km |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Satakunta eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pori|*]] 6tfe4gkgo9ywj1r5q6lw7rd4123irs7 0 1476 159904 146104 2026-09-26T02:41:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159904 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Porvoo | kove = Altes Rathaus Porvoo 01.jpg | kove-čielgiittâs = Porvoo puáris kaavpugtáálu | vaakun = Porvoo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Porvoo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 2 139,81<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 654,42 | eennâm_% = 30,6 | sisčääci = 10,11 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = 1 475,28 | merâčääci_% = 68,9 | ässeeloho = 50 590<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 76,94 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 64,0 | ruotâkielâ = 28,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,1 }} '''Porvoo''' ({{k-sv|Borgå}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Porvoost ääsih 50&nbsp;590 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;139,81&nbsp;km², mast 1&nbsp;485,39&nbsp;km² lii čääci. Porvoo naaburkieldah láá [[Askola]], [[Loviisa]], [[Myrskylä]], [[Pornainen]] já [[Sipoo]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Porvoo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|367||38 296}} {{bar pixel|1985|#0099FF|381||39 833}} {{bar pixel|1990|#0099FF|401||41 930}} {{bar pixel|1995|#0099FF|415||43 315}} {{bar pixel|2000|#0099FF|430||44 969}} {{bar pixel|2005|#0099FF|450||46 982}} {{bar pixel|2010|#0099FF|467||48 768}} {{bar pixel|2016|#0099FF|480||50 144}} {{bar pixel|2020|#0099FF|481||50 361}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''[[Porvoo kuávdáščuákkipäikki]]''' ||align="right"|{{Nts|38471}} |- | 2 || [[Hinthaara]] ||align="right"|{{Nts|891}} |- | 3 || [[Kerkkoo]] ||align="right"|{{Nts|694}} |- | 4 || [[Kilpilahti]] ||align="right"|{{Nts|508}} |- | 5 || [[Ilola]] ||align="right"|{{Nts|356}} |- | 6 || [[Voolahti]] ||align="right"|{{Nts|297}} |- | 7 || [[Renum-Jakari]] ||align="right"|{{Nts|283}} |- | 8 || [[Girsnäs]] ||align="right"|{{Nts|248}} |- | 9 || [[Blinkan]] ||align="right"|{{Nts|224}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Ali-Vekkoski (Söderveckoski), Anttila (Andersböle), Baggböle, Bengtsby (Pentinkylä), Bjurböle, Boe (Häihä), Bosgård, Brattnäs, Eerola (Eriksdal), Eestinmäki (Estbacka), Emäsalo (Emsalö), Epoo (Ebbo), Fagersta, Gammelbacka, Grännäs, Gäddrag, Haikkoo (Haiko), Henttala, Hinthaara (Hindhår), Hommanäs, Huhtinen, Hummelsund, Ilola (Illby), Jakari (Jackarby), Järnböle, Kaarenkylä (Karsby), Kalax (Kaalahti), Kallola, Kardrag, Karleby (Kaarlenkylä), Kerkkoo (Kerko), Kiiala (Kiala), Kilpilahti (Sköldvik), Klemetti (Klemetsby), Kortisbacka, Kreppelby, Kroksnäs, Kråkö, Kulloo (Kullo), Kurböle, Kuris, Londböle, Mickelsböle, Munkkala (Munkby), Mustijoki (Svartså), Myllykylä (Molnby), Norike, Nygård, Onas, Orrby (Orrenkylä), Pappilanmäki (Prästgårdsbacken), Peippola (Pepot), Pellinki (Pellinge), Piirlahti (Pirlax), Ramsholmen, Renum, Saksala (Saxby), Sannainen (Sannäs), Seitlahti (Seitlax), Sikilä (Siggböle), Skavarböle, Sondby, Stensböle, Sundö (Suni), Suomenkylä (Finnby), Svartbäck, Tamminiemi (Eknäs), Tarkkinen (Tarkis), Teissala (Teisala), Tolkkinen (Tolkis), Tirmo (Tirmoo), Treksilä (Drägsby), Tuorila (Torasbacka), Tyysteri (Tjusterby), Vaarlahti (Varlax), Vanhamoisio (Gammelgård), Veckjärvi (Vekjärvi), Virtaala (Strömsberg), Virvik, Voolahti (Vålax), Västermunkby, Ylike, Yli-Vekkoski (Norrveckoski), Åby já Åminsby. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Porvoo|*]] 9z8w6lw8osc0a3anj7irp6d84284x6r 0 1483 159906 151777 2026-09-26T02:41:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159906 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Puola täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Rzeczpospolita Polska ''<small>([[puolakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Poland.svg | vaakun = Herb Polski.svg | nommâ-genetiivist = Puola | sajadâh = LocationPolandInEurope.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Puola president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Puola uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Varsova]] | eres-kaavpugeh = [[Krakova]]<br/>[[Wrocław]]<br/>[[Łódź]]<br/>[[Poznań]]<br/>[[Gdańsk]]<br/>[[Szczecin]] | vijđodâh = 312&nbsp;685<ref name="cia-puola"/> | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr: (8430/312685)*100 round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 38 268 000 | ässeesaahâdvuotâ = 123 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[puolakielâ]] | vaaluut = [[Puola złoty|złoty]] | vaaluut-tubdâldâh = PLN | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = PL | fiävruin = PL | kirdemmašinijn = SP | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +48 | internet TLD = .pl | motto = ij lah | aalmuglaavlâ = [[Mazurek Dąbrowskiego]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Mazurek Dabrowskiego.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Poland (1928–1980).svg|20px|]] [[Puola aalmugtäsiväldi]] }} '''Puola täsiväldi''' ({{k-pl|Rzeczpospolita Polska}}) ađai '''Puola''' lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Varsova]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Puola vijđodâh lii 312&nbsp;685&nbsp;km², mast 8&nbsp;430&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-puola">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/|nommâ=Poland|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-13|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211008070737/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/|vyerkkejum=2021-10-08}}</ref> Vijđoduv mield Puola lii maailm 71.&nbsp;stuárráámus<ref name="cia-puola"/> já Euroop 9.&nbsp;stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Puola lii staatâ [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]] ([[Kaliningrad Oblast]]), tavenuorttân [[Liettua]], nuorttân [[Vielgis-Ruoššâ]], maadânuorttân [[Ukraina]], mäddin [[Slovakia]], maadâviestârist [[Čekki]] já viestârist [[Saksa]].<ref name="cia-puola"/> Puolast staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;865&nbsp;km.<ref name="cia-puola"/> Kuhemus rääji lii rääji Čekkijn, mii lii 699&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 100&nbsp;km rääji Liettuain. Puola rájášuvá tavveen [[Nuorttâmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 440&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-puola"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] ([[Kaliningrad Oblast]]) || 209 km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Poland in its region.svg|400px]] |- | [[Liettua]] || 100 km |- | [[Vielgis-Ruoššâ]]|| 375 km |- | [[Ukraina]] || 498 km |- | [[Slovakia]] || 517 km |- | [[Čekki]] || 699 km |- | [[Saksa]]|| 467 km |} <!-- === Suolluuh === Puola stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === [[Tiätuvuárkká:2018 Warszawa Wisła z ostrogi, 1.jpg|thumb|left|[[Wisła]] [[Varsova]]st]] Puola kuhemuuh juuvah láá [[Wisła]], [[Oder]], [[Warta]] já [[Bug]]. [[Śniardwy]] lii Puola stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 113,8 km². Kieŋâlumos jävri lii [[Hańcza]] (108,5 m). <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Rysy,_wierzcholek_slowacki.jpg|thumb|left|[[Rysy]] lii Puola alemus vääri.]] Puola alemus saje lii [[Rysy]] čokke (2&nbsp;499 m). Tot lii eennâm maadâuásist Puola já [[Slovakia]] rääjist. Väärist láá kulmâ čohe, main koskâ- já maadânuorttâčoheh láá Slovakiast já taveviestârčokke lii Puolast. Taat taveviestârčokke lii Puola alemus saje. Staatâ vyeligumos saje lii tääl [[Marzęcino]]-nommâsii siijdâst (-2,2 m).<ref name="geoforum-32990">{{Nettikäldee|čujottâs=https://geoforum.pl/news/32990/nowy-najnizszy-punkt-polski-oficjalnie-potwierdzony|nommâ=Nowy najniższy punkt Polski oficjalnie potwierdzony|almostittem=Geoforum.pl|äigimuddo=2022-10-05|čujottum=2025-01-13|kielâ={{pl}}}}</ref> Ive 2022 räi tot lâi [[Raczki Elbląskie]] aldasijn (-1,8 m).<ref name="geoforum-32990"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Puola staatâhäämi lii [[semipresidentialism|semipresidentlâš täsiväldi]]. Puola staatâhovdâ lii [[Puola president|president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. === Kuávlulâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:EC_map_of_poland.png|thumb|250px|Puola voivodkodeh já täi uáivikaavpugeh.]] {{Válduartikkâl|[[Puola voivodkodeh]]}} [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[1999]] Puola juohhui kuulmâ táásán: alemuu tääsi [[voivodkodde|voivodkuudijd]] ({{k-pl|województwo}}), [[haldâttâhpirrâduvváid]] (''powiat'') já [[kieldâ|kieldáid]] (''gmina'').<ref name=stat.gov.pl-admindiv">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://stat.gov.pl/en/regional-statistics/classification-of-territorial-units/administrative-division-of-poland/ | Nommâ = Administrative division of Poland | Almostittem = [[Puola statistiikkuávdáš]] | Čujottum = 2025-01-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Talle Puolast lijjii 16 voivodkodded, 308 haldâttâhpirrâdâhhâd, 65 kaavpugid, main lâi haldâttâhpirrâduv status, já 2 489 kieldâd.<ref name=stat.gov.pl-admindiv"/> Kuávlulâš jyehim lii muttum maŋgii ive 1999 maŋa. Veikkâ [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2024]] rääjist Puolast láá lamaš vala-uv 16 voivodkodded, tast láá tääl 314 haldâttâhpirrâdâhhâd, 66 kaavpugid, main lii haldâttâhpirrâduv status, já 2 477 kieldâd.<ref name=stat.gov.pl-admindiv"/> <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ ===--> === President === Puola president roolâ lii viehâ seremonialâš, mutâ sust lii vetovuoigâdvuotâ haldâttâs miärádâsâin.<ref name="aavis20052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/20/romaniast-lii-udda-president/|nommâ=Romaniast lii uđđâ president|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-05-20|čujottum=2025-05-20}}</ref> <!--=== Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Puola virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === {{Válduartikkâl|[[Listo Puola kaavpugijn]]}} Puola stuárráámus kaavpug lii [[Varsova]], mii lii meiddei staatâ uáivikaavpug. Eres stuorrâ kaavpugeh láá [[Krakova]], [[Wrocław]], [[Łódź]], [[Poznań]], [[Gdańsk]] já [[Szczecin]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Puola| ]] 6opp4oasz2enzp5fe81w7kr1brcnvwb 0 1484 159907 154791 2026-09-26T02:41:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159907 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Puolanka | kove = Puolanka church.JPG | kove-čielgiittâs = Puolanka kirkko | vaakun = Puolanka.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Puolanka sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 2 598,68<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 2 461,30 | eennâm_% = 94,7 | sisčääci = 137,38 | sisčääci_% = 5,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 531<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1,03 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,3 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,7 }} '''Puolanka''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Puolankast ääsih 2&nbsp;531 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;598,68&nbsp;km², mast 137,38&nbsp;km² lii čääci. Puolanka naaburkieldah láá [[Hyrynsalmi]], [[Paltamo]], [[Pudasjärvi]], [[Ristijärvi]], [[Suomussalmi]], [[Utajärvi]] já [[Vaala]]. ==Historjá== Puolanka vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Puolanka ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|533||5 327}} {{bar pixel|1985|#0099FF|505||5 049}} {{bar pixel|1990|#0099FF|462||4 620}} {{bar pixel|1995|#0099FF|429||4 286}} {{bar pixel|2000|#0099FF|385||3 846}} {{bar pixel|2005|#0099FF|341||3 408}} {{bar pixel|2010|#0099FF|306||3 063}} {{bar pixel|2015|#0099FF|278||2 776}} {{bar pixel|2016|#0099FF|274||2 735}} {{bar pixel|2017|#0099FF|270||2696}} {{bar pixel|2018|#0099FF|265||2648}} {{bar pixel|2020|#0099FF|252||2524}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Puolanka markkân. ==Siijdah== Aittokylä, Askankylä, Auho, Joukokylä, Kivarinjärvi, Kotila, Kongasmäki, Leipivaara, Lylykylä, Naulaperä, Puokio, Puolanka, Rasinkylä, Suolijärvi, Vihajärvi, Väyrylä, Yli-Oterma já Törmänmäki. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kainuu eennâmkode kieldah]] d57f1izqsmiolg0jv3toty3gnequriu 0 1518 159935 154788 2026-09-26T02:47:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159935 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Ristijärvi | kove = Kirkko ja aita.jpg | kove-čielgiittâs = Ristijärvi kirkko | vaakun = Ristijarvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Ristijärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 897,94<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 835,64 | eennâm_% = 93,1 | sisčääci = 62,30 | sisčääci_% = 6,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 254<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1,50 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,8 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,2 }} '''Ristijärvi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Ristijärvist ääsih 1&nbsp;254 olmožid, já ton vijđodâh lii 897,94&nbsp;km², mast 62,30&nbsp;km² lii čääci. Ristijärvi naaburkieldah láá [[Hyrynsalmi]], [[Kuhmo]], [[Paltamo]], [[Puolanka]] já [[Sotkamo]]. ==Historjá== Ristijärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Ristijärvi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||2 469}} {{bar pixel|1985|#0099FF|453||2 329}} {{bar pixel|1990|#0099FF|418||2 150}} {{bar pixel|1995|#0099FF|398||2 045}} {{bar pixel|2000|#0099FF|349||1 796}} {{bar pixel|2005|#0099FF|316||1 626}} {{bar pixel|2010|#0099FF|294||1 513}} {{bar pixel|2015|#0099FF|263||1 351}} {{bar pixel|2020|#0099FF|248||1 267}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Ristijärvi markkân. ==Siijdah== Hiisijärvi, Jokikylä, Karhulankylä, Koskenkylä, Mustavaara, Möttölänniemi, Peuravaara, Pihlajavaara, Pyhäntä, Ristijärvi markkân, Tolosenjoki, Tuliharju, Uva já Kivikylä. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Ristijärvi|*]] fjv4mjct8sht0x0rsf9xzu2gqd85e4u 0 1521 159939 151784 2026-09-26T02:48:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159939 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Romania | noomah_virgálijn_kielâin = România ''<small>([[romaniakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Romania.svg | vaakun = Coat of arms of Romania.svg | nommâ-genetiivist = Romania | sajadâh = LocationRomaniaInEurope.png | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Romania president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} (vt.) | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Romania uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} (vt.) | uáivikaavpug = [[Bukarest]] | eres-kaavpugeh = [[Cluj-Napoca]],<br>[[Timișoara]],<br>[[Iași]] | vijđodâh = 238 391<ref name="cia-romania"/> | sisčääci_% = {{formatnum:{{#expr:(8500/238391)*100 round 2}}}} | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 19 317 984 | ässeesaahâdvuotâ = 84,4 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[romaniakielâ]] | vaaluut = [[Romania leu]] | vaaluut-tubdâldâh = RON | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = RO | fiävruin = RO | kirdemmašinijn = YR | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +40 | internet TLD = .ro | motto = ij lah | aalmuglaavlâ = [[Deșteaptă-te, române!]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Desteapta-te, romane!.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Romania (1965–1989).svg|20px|]] [[Romania sosialistlâš aalmugtäsiväldi]] }} '''Romania''' ({{k-ro|România}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Bukarest]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Romania vijđodâh lii 238&nbsp;391&nbsp;km², mast 8&nbsp;500&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-romania">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania/|nommâ=Romania|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-04-16|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230308121324/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania/|vyerkkejum=2023-03-08}}</ref> Vijđoduv mield Romania lii maailm 83.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-romania"/> === Sajadâh já rääjih === Romania lii jiečânâs staatâ Maadânuorttâ-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen já nuorttân [[Ukraina]], tavenuorttân [[Moldova]], mäddin [[Bulgaria]], maadâviestârist [[Serbia]] já taveviestârist [[Uŋgar]]. Romaniast staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;844&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Moldovain, mii lii 683&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 424&nbsp;km rääji Uŋgaráin. Romania rájášuvá nuorttân [[Čapismeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 225&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ukraina]] || 601 km || rowspan=5|[[Tiätuvuárkká:Romania in its region.svg|400px]] |- | [[Moldova]] || 683 km |- | [[Bulgaria]] || 605 km |- | [[Uŋgar]] || 424 km |- | [[Serbia]] || 531 km |} <!-- === Suolluuh === Romania stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Romania kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Romania stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Moldoveanu_Peak_(Romania).jpg|thumb|left|[[Moldoveanu]] lii Romania alemus vääri.]] Romania alemus saje lii [[Moldoveanu]] čokke (2&nbsp;544&nbsp;m).<ref name="cia-romania"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Čapismeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-romania"/> === Šoŋŋâdâh === Romania šoŋŋâdâh lii nannaamšoŋŋâdâh, mast láá nelji [[iveäigi|iveääigi]]. <!-- === Biodiversiteet === --> {{clear|left}} == Haldâttâh já politiik == <!--Romania staatâhäämi lii Z. Romania staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ ===--> === President === Romania presidentist lii ennuv väldi. Eereeb iärásij sun joođeet piäluštâsrääđi, mii meerrid suáldátlii torjust. Sun puáhtá meid kevttiđ vetovuoigâdvuođâ EU-jienâstâsâin, main tarbâšuvvoo oovtâmielâlâšvuotâ.<ref name="aavis20052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/20/romaniast-lii-udda-president/|nommâ=Romaniast lii uđđâ president|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-05-20|čujottum=2025-05-20}}</ref> <!--=== Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Romania virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Romania|*]] hbqlaasgklb6einu5orl8k7xu7nd45u 0 1547 159955 151793 2026-09-26T02:49:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159955 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Saksa littotäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Bundesrepublik Deutschland ''<small>([[saksakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Germany.svg | vaakun = Coat of arms of Germany.svg | nommâ-genetiivist = Saksa | sajadâh = EU-Germany.svg | sajadâh-čielgiittâs = Saksa sajadâh Euroopist | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = Littopresident | tááláš-staatâjođetteijee = [[Frank-Walter Steinmeier]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Littokansler | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Olaf Scholz]] | uáivikaavpug = [[Berlin]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[saksakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = DE, DEU | fiävruin = D | kirdemmašinijn = D | jotolâh = | sundenummeer = +49 | internet TLD = .de | motto = Einigkeit und Recht und Freiheit | aalmuglaavlâ = [[Deutschlandlied]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = German national anthem performed by the US Navy Band.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Saksa'''<ref name="termiwiki">{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Geografiija:Duiska&oldid=1074585|nommâ=Geografiija:Duiska|almostittem=Kielâkäldee|čujottum=2024-06-22|äigimuddo=2023-01-16|kielâ=<small>(maŋgáid kieláid)</small>}}</ref> ({{k-de|Deutschland}}) teikkâ '''Saksa littotäsiväldi'''<ref name="termiwiki"/> ({{k-de|Bundesrepublik Deutschland}}) lii jiečânâs [[littotäsiväldi]] [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Berlin]]. == Historjá == === Saksa já Euroop union === Saksa littotäsiväldi lii ohtâ staatâin, moh vuáđudii [[Euroop union]] ive&nbsp;1952. Ko Saksah ovtâstuvvii [[roovvâdmáánu 3.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1990]], te meid [[Nuorttâ-Saksa]] seervâi Euroop unionân uássin ovtâstum Saksa. Saksa lii kuullâm [[eurokuávlu]]n jo kuávlu vuáđudem rääjist ađai [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[1999]] rääjist. == Eennâmtieđâ == Saksa vijđodâh lii 357&nbsp;022&nbsp;km², mast 8&nbsp;350&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Saksa lii maailm 64.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-saksa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/|nommâ=Germany|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-22|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Saksa lii [[littotäsiväldi]] [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Tanska]], nuorttân [[Puola]] já [[Čekki]], maadânuorttân [[Nuorttâriijkâ]], mäddin [[Sveicci]], maadâviestârist [[Ranska]] já viestârist [[Belgia]], [[Luxemburg]] já [[Vuáládâhenâmeh]]. Saksaast staatârääjih láá ohtsis 3&nbsp;694 km.<ref name="cia-saksa"/> Kuhemus rääji lii rääji Nuorttâriijkâin, mii lii 801&nbsp;km.<ref name="cia-saksa"/> Uánihumos rääji vist lii 128&nbsp;km rääji Luxemburgáin.<ref name="cia-saksa"/> Saksa rájášuvá mäddin [[Aalpah|Alppáid]], taveviestârist [[Tavemeerâ]]n já tavenuorttân [[Nuorttâmeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;389&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-saksa"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Tanska]] || 140 km || rowspan=9|[[Tiätuvuárkká:Germany in its region.svg|400px]] |- | [[Puola]] || 447 km |- | [[Čekki]]|| 704 km |- | [[Nuorttâriijkâ]] || 801 km |- | [[Sveicci]] || 348 km |- | [[Ranska]] || 418 km |- | [[Belgia]] || 133 km |- | [[Luxemburg]] || 128 km |- | [[Vuáládâhenâmeh]] || 575 km |} <!-- === Suolluuh === Saksa stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Saksa kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Saksa stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Saksa alemus vääri.]] Saksa alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Saksa staatâhäämi lii Z. Saksa staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == <!--=== Iäláttâsah === === Energia === --> === Ráhtulâšvuotâ === Saksa lii Euroop tehálumos ráhtulâšvuotâeennâm. Autoráhtulâšvuotâ kulá Saksa tehálumosáid ráhtulâšvuođâsuorgijd stäli-, elektroniik- já talhâsráhtulâšvuođâ lasseen. [[Mercedes-Benz]], [[Volkswagen]] já [[BMW]] láá saksaliih automeerhah. <!--=== Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Saksaast láá paijeel 84 miljovn ässed. Ässeelovo mield Saksa lii Euroop kuálmádin stuárráámus eennâm [[Ruoššâ|Ruošâ]] já [[Turkki|Tuurki]] maŋa já Euroop union stuárráámus. <!--=== Kielah === Saksa virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Saksa|*]] 6fsq7isll9ozrmfbuxa0yq1e50r1ga3 0 1562 159959 146180 2026-09-26T02:50:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159959 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Eurooppa-neuvosto 23.–24.3.2023 (52766857233) (cropped).jpg|thumb|Sanna Marin ive [[2023]]]] '''Sanna Mirella Marin''' (š. [[skammâmáánu 16.]] peeivi [[1985]], [[Helsig]], [[Suomâ]]) lii syemmilâš politikkár, kii tooimâi [[Suomâ uáiviminister]]in [[juovlâmáánu 10.]] peeivi [[2019]] – [[kesimáánu 19.]] peeivi [[2023]].<ref name="ovdâskodde-marin">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eduskunta.fi/FI/kansanedustajat/Sivut/1297.aspx|nommâ=Sanna Marin|almostittem=Suomâ ovdâskodde|čujottum=2023-08-13|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun lii Suomâ kuálmád nissoonuáiviminister já Suomâ historjá nuorâmus uáiviminister, 34-ihásâžžân.<ref name="VN">[https://web.archive.org/web/20200523053225/https://valtioneuvosto.fi/marinin-hallitus/paaministeri Sanna Marin] Valtioneuvosto, čujottum 21.5.2020</ref> Marin lii meid Suomâ kuhesáigásumos nissoonuáiviminister.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-11695828|nommâ=Sanna Marinista Suomen pitkäaikaisin naispääministeri – aiemmin titteli kuului Mari Kiviniemelle|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2020-12-14|tahhee=Pitkäranta, Pilvi|äigimuddo=2020-12-14|kielâ={{fi}}}}</ref> == Tuávááš == Sanna Marin šoodâi [[Helsig]]ist, mutâ lii aassâm meid [[Espoo]]st. Škovlâivijdis sun aasâi [[Pirkkala]]st, kost sun meid čaalij pajeuáppen ive [[2004]].<ref name="SM">[https://web.archive.org/web/20200518130306/https://www.sannamarin.net/henkilokuva Henkilökuva] sannamarin.net</ref> Tááláá ääigi sun áásá [[Tampere]]st, Kaleva kaavpuguásist, kost sun lii aassâm ive [[2007]] rääjist. Ton ive sun algâttij uápuidis [[Tampere ollâopâttâh|Tampere ollâopâttuvâst]], kost sun luuvâi haldâttâhtiettuu. Sun valmâštui maisterin ive [[2017]].<ref name="VN"/> == Politiiklâš karrieer == Marin lii toimâm aktiivlávt politiikist ive [[2006]] rääjist. Suomâ ovdâskoodán suu väljejii vuossâmuu keerdi ive [[2015]], kuás sun finnij 10 911 jiennâd. Ive [[2019]] vaaljâin sun finnij 19 088 jiennâd.<ref name="SM"/> Ovdâskoddeest sun lii lamaš jesânin stuorrâ váljukoddeest, lahâváljukoddeest já pirâsváljukoddeest. Kesimáánust juovlâmáánun 2019 Marin tooimâi [[Rinne haldâttâs]] Suomâ jotolâh- já viestâdemministerin.<ref name="ovdâskodde-marin"/> Marin lii meid Tampere kaavpugaairâs já tooimâi váldustiivrâ saavâjođetteijen iivij [[2013]]−[[2017]]. [[Suomâ sosialdemokraatlâš piäládâh|Sosiaaldemokraatlij]] värisaavâjođetteijen sun lii lamaš ive [[2014]] rääjist, kuás suu väljejii nubben värisaavâjođetteijen. Ive [[2017]] suu väljejii vuosmuš värisaavâjođetteijen. Suomâ uáiviministerin Marin šoodâi [[juovlâmáánu 10.]] peeivi [[2019]]. == Palhâšumeh == Ive 2023 Marin vuoitij [[Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/05/04/sanna-marinan-lii-miedettum-helmut-schmidt-puatteevuotapalhasume/|nommâ=Sanna Marinân lii mieđettum Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=}}</ref> Palhâšume keigejui sunjin tuorâstuv [[vyesimáánu 4.]] peeivi 2023 [[Hambur]]ist. Palhâšume tuámmárjuávhu mield Marin lii vuáittám palhâšume, tastko sun lii oovdâstjottee eurooplâš, kiäst láá čielgâ áárvuh já jieijâs pooliitlâš stijlâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helmut-schmidt.de/aktuelles/detail/sanna-marin-erhaelt-helmut-schmidt-zukunftspreis-2023|nommâ=Sanna Marin erhält Helmut-Schmidt-Zukunftspreis 2023|tahhee=|almostittem=www.helmut-schmidt.de|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=de-de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230503092847/https://www.helmut-schmidt.de/aktuelles/detail/sanna-marin-erhaelt-helmut-schmidt-zukunftspreis-2023|vyerkkejum=2023-05-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20029853|nommâ=Sanna Marinille on myönnetty saksalainen tulevaisuuspalkinto|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-05-02|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Persovnlâš eellim == Marin pajasšoodâi arvetävgiperrust enijnis já eenis kuoimijn. Eejis sun ij lah eidu uáinám elimis ääigi, ko eeči varrij meddâl talle ko Marin lâi vala aaibâs ucce. Marin lii vuosmuš suu perrust kii lii valmâštum ollâopâttuvvâst.<ref>[https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/sanna-marin-finland-prime-minister-interview Sanna Marin, The Youngest Female Prime Minister In The World, Talks Sexism, Imposter Syndrome, and Sustainability] British Vogue 31.3.2020</ref><ref>[https://www.vogue.com/article/millennial-prime-minister-leading-finland-through-crisis How a Millennial Prime Minister Is Leading Finland Through Crisis] Vogue 1.4.2020</ref> Marin lâi näimilittoost Markus Räikkösáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/politiikka/art-2000006589480.html|nommâ=Avioliitto {{!}} Pääministeri Sanna Marin meni naimisiin, häitä vietettiin Kesärannassa|tahhee=Aaltonen, Joona |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2020-08-02|čujottum=2023-05-06|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sunnui šoodâi nieidâ uđđâivemáánust 2018.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10050453|nommâ=Kansanedustaja Sanna Marinille syntyi vauva|tahhee=Matson-Mäkelä, Kirsi| almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2018-01-31|čujottum=2023-05-06|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Marin uáiviministerpaje peerâ aasâi [[Kesäranta]]st, mii lii toimâm uáiviminister virgeaassâmsaijeen ive [[1919]] rääjist. Vyesimáánust 2023 Marin almottij, ete suoi Räikkösáin iäránává.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/politiikka/a/05d4b33e-3354-4822-8000-87a41678b44d|nommâ=Sanna Marin ja Markus Räikkönen: Ero!|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-08-13|tahhee=Valavaara, Sara|äigimuddo=2023-05-10|kielâ={{fi}}}}</ref> == Kirjeh == * 2025 – ''Toivo on tekoja''. Gummerus. {{ISBN|978-951-2-45053-4}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Marin, Sanna}} [[Luokka:Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Ive 1985 šoddâmeh]] [[Luokka:Suomâ uáiviministereh]] tq534hj28n2y55ovgbzdvn45gsyt82s 0 1574 159963 151799 2026-09-26T02:52:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159963 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Saudi-Arabia kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = 'المملكة العربية السعودية <small>([[arabiakielâ]]n)'' <br>al-mamlaka l-ʿarabiyya s-saʿūdiyya</small> | lippu = Flag of Saudi Arabia.svg | vaakun = Emblem of Saudi Arabia.svg | nommâ-genetiivist = Saudi-Arabia | sajadâh = Saudi Arabia (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = absoluutlâš islamlâš monarkia | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = [[Salman bin Abdulaziz Al Saud]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Riad]] | eres-kaavpugeh = [[Jedda]], [[Mekka]] | vijđodâh = 2 149 690 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2022 | ässeeloho = 32 175 224 | ässeesaahâdvuotâ = 15 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[arabiakielâ]] | vaaluut = Saudi-Arabia rial | vaaluut-tubdâldâh = SAR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = SA | fiävruin = SA | kirdemmašinijn = HZ | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +966 | internet TLD = .sa<br>السعودية. | motto = لَا إِلٰهَ إِلَّا ٱلله، مُحَمَّدٌ رَسُوْلُ ٱلله<br>'Lā ʾilāha ʾillā Llāh, Muḥammadur rasūlu Llāh' | aalmuglaavlâ = Aš al-Malik | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Saudi-Arabia''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Riad]]. <!--== Historjá ==--> ==Eennâmtieđâ== ===Sajadâh já rääjih=== Saudi-Arabia lii [[staatâ]] [[Arabia njargâeennâm|Arabia njargâenâmist]], mii lii maailm stuárráámus njargâeennâm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/15-largest-peninsulas-in-the-world.html|nommâ=15 Largest Peninsulas In The World|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2018-07-10|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ton viestârbeln lii [[Ruopsismeerâ]] já nuorttiibeln [[Persialuohtâ]]. Saudi-Arabia ránnjástaatah láá [[Jordania]], [[Irak]] já [[Kuwait]] tavveen, [[Jemen]] já [[Oman]] mäddin sehe [[Qatar]] já [[Ovtâstum arabiemiirikodeh]] nuorttân. Kuhemus rääji lii rääji Jemenáin, mii lii 1&nbsp;307&nbsp;km.<ref name="TWF">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/|nommâ=Saudi Arabia|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-05-05|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240518222246/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/|vyerkkejum=2024-05-18}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 87&nbsp;km rääji Qataráin.<ref name="TWF"/> Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;640&nbsp;km.<ref name="TWF"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | Irak || 811 km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Saudi Arabia in its region.svg|350px]] |- | Jemen || 1 307 km |- | Jordania || 731 km |- | Kuwait || 221 km |- | OAE || 457 km |- | Oman || 658 km |- | Qatar || 87 km |} <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Saudi-Arabiast láá ennuv eres kuávluin puáttám siirdâpargeeh, ko eennâm jieijâs ässeeh iä haalijd tâi iä maati porgâđ maaŋgâid tááláá ääigi ohtsâškoodán kullee pargoid.<ref name="bio6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Arjanne, Satu et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6|Ihe=2010|Sijđo=104|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> Siirdâpargeeh láá lusis ruumâšlijn pargoin, mut sij pargeh meiddei tuáhtárin, pyecceetipšon já máttáátteijen sehe oljopyevtittâsâst huolâtteijee insneerin.<ref name="bio6"/> === Iäláttâsah === Táválumoseh viljâlemšadoh valješlaajâi lasseen láá taateleh já sitrusheđâlmeh. [[Savzâ|Saavzah]], [[kaiccâ|kaaicah]] já [[kaameel|kameleh]] láá tehálumoseh päikkielleeh.<ref name="bio6"/> Čuođij tuháttij pasottemvajâldeijei fievridem, ijjâsaje adelem já piemmâm pyehtih ruuđâ irâttâssáid.<ref name="bio6"/> === Energia === Saudi-Arabia lii maailm stuárráámus oljotuálvoo (ive 2022: 224,8 miljard dollarid teikâ 16,7 % puoh tolvum oljoost).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldstopexports.com/worlds-top-oil-exports-country/|nommâ=Crude Oil Exports by Country 2022|almostittem=www.worldstopexports.com|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Suulân 17 % eennâmpáálu tubdum oljoriggoduvâin láá Saudi-Arabiast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.opec.org/opec_web/en/about_us/169.htm|nommâ=Saudi Arabia facts and figures|čujottum=26.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Oljo pyevtittâskuávluh láá njargâeennâm [[Persialuohtâ|Persialuovtâpiäláá]] riddoost.<ref name="bio6"/> Oljopuáđuh láá kevttum maađijij, kirdemkiedij já hamânij huksiimân sehe eennâmtuálu oovdedmân, eromâšávt njuoskâdemviljâlmáid.<ref name="bio6"/> Valjaas oljoriggoduvah láá toohâm Saudi-Arabiast riges riijkâ. <!--=== Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== Arabia njargâeennâm lii iänááš uásild čunoiääpi. Aassâm lii tuše merâriddoin já motomijn stuorrâ kuovđâin.<ref name="bio6"/> <!--=== Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> ===Kaavpugeh=== Saudi-Arabiast láá islam pase kaavpugeh [[Mekka]] já [[Medina]]. [[Islam]] vuáđudeijee proofeet [[Muhammed]] šoodâi Mekkaast já jaamij Medinast. Toh láá kuohtuuh stuorrâ kaavpugeh. Ive 2022 aalmugrekinistem mield Mekkaast ääsih 2&nbsp;385&nbsp;509<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.citypopulation.de/en/saudiarabia/makkah/0201__makkah_al_mukarramah/|nommâ=Makkah al-Mukarramah|almostittem=www.citypopulation.de|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> olmožid já Medinast 1&nbsp;411&nbsp;599<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.citypopulation.de/en/saudiarabia/madina/0301__al_mad%C4%ABnah_al_munuwarah/|nommâ=Al-Madīnah al-Munuwarah|almostittem=www.citypopulation.de|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> olmožid. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Saudi-Arabia|*]] dk8ggr05n0p62hydzv7qgcb1hh1mmbh 0 1582 159967 151087 2026-09-26T02:52:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159967 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Seinäjoki | kove = Seinäjoki kaupungintalo 20180925.jpg | kove-čielgiittâs = Seinäjoki kaavpugtáálu | vaakun = Seinäjoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Seinäjoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 1 469,24<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 431,78 | eennâm_% = 97,5 | sisčääci = 37,46 | sisčääci_% = 2,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 63 913<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 44,58 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,1 | ruotâkielâ = 0,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,7 }} '''Seinäjoki''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Seinäjokist ääsih 63&nbsp;913 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;469,24&nbsp;km², mast 37,46&nbsp;km² lii čääci. Seinäjoki naaburkieldah láá [[Alavus]], [[Kuortane]], [[Ilmajoki]], [[Lapua]], [[Virrat]] já [[Isokyrö]]. ==Historjá== Seinäjoki vuáđudui ive&nbsp;[[1868]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1960]]. ===Kieldâlahtem=== [[Seinäjoki táálunkieldâ]] lohtui Seinäjokin ive&nbsp;[[1959]], [[Peräseinäjoki]] kieldâ lohtui Seinäjokin ive&nbsp;[[2005]], [[Nurmo]] kieldâ lohtui Seinäjokin ive&nbsp;[[2009]] já [[Ylistaro]] kieldâ lohtui Seinäjokin ive&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Seinäjoki ässeeloho iivij 1920–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1920|#0099FF|37||4 939}} {{bar pixel|1930|#0099FF|54||7 233}} {{bar pixel|1940|#0099FF|65||8 661}} {{bar pixel|1950|#0099FF|88||11 668}} {{bar pixel|1960|#0099FF|117||15 605}} {{bar pixel|1970|#0099FF|152||20 275}} {{bar pixel|1980|#0099FF|185||24 644}} {{bar pixel|1990|#0099FF|209||27 765}} {{bar pixel|2000|#0099FF|228||30 290}} {{bar pixel|2005|#0099FF|270||35 918}} {{bar pixel|2010|#0099FF|435||57 811}} {{bar pixel|2015|#0099FF|463||61 530}} {{bar pixel|2020|#0099FF|480||63 834}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Seinäjoki kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|49992}} |- | 2 || Ylistaro markkân ||align="right"|{{Nts|2563}} |- | 3 || Peräseinäjoki markkân ||align="right"|{{Nts|1809}} |- | 4 || Heikkilä ||align="right"|{{Nts|726}} |- | 5 || Halkosaari ||align="right"|{{Nts|689}} |- | 6 || Veneskoski ||align="right"|{{Nts|334}} |- | 7 || Knuuttila ||align="right"|{{Nts|333}} |- | 8 || Viitikko ||align="right"|{{Nts|242}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== * Ylistaro (Alapää, Kainasto, Teräsmäki) * Kylänpää (Untamala, Kylänpää, Hanhikoski) * Lakeus (Kitinoja, Halkosaari, Kiikku, Niemistönmaa) * Läntinen (Alakylä, Jouppi, Jouppila, Kultavuori, Huhtala, Pruukinranta) * Kantakaupunki (Itikka, Marttila, Pohja, Rengastie, Uppa, Puukapernaumi, Kivistö, Hallila) * Kasperi (Kivistö, Kasperi, Hallilanvuori) * Östermyra (Törnävä, Simuna, Pajuluoma, Soukkajoki, Kärki) * Keskiseinäjoki (Ämmälänkylä, Lehtimäenkylä, Honkakylä, Riskunmäki, Viitala) * Peräseinäjoki (Haapaluoma, Luomankylä) * Kihniä (Kihniänkylä, Siltala-Juupakylä) * Nurmo (Nurmo, Nurmonjokilaakso, Teppo, Koliini) * Ruuhikoski (Huumo, Veneskoski) * Hyllykallio (Hyllykallio, Kertunlaakso, Tanelinranta, Roves, Kapernaumi) * Kuoras (Viitalankylä, Koura, Ylijoki) ==Ustevvuotâkaavpugeh== Seinäjoki [[ustevvuotâkaavpug]]eh láá: * {{Lippukove|Puola}} [[Koszalin]], [[Puola]] * {{Lippukove|Saksa}} [[Schweinfurt]], [[Saksa]] * {{Lippukove|Uŋgar}} [[Sopron]], [[Uŋgar]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://suomiunkari.fi/ystavyyskaupungit/|nommâ=Ystävyyskunnat|almostittem=Suomi – Unkari Seura|čujottum=2022-06-23|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sopron.hu/Sopron/portal/autonomy_show?contentId=49038|nommâ=Sopron|almostittem=www.sopron.hu|čujottum=2022-06-23}}</ref> * {{Lippukove|Ruoššâ}} [[Veliki Novgorod]], [[Ruoššâ]] * {{Lippukove|Kanada}} [[Thunder Bay]], [[Kanada]] * {{Lippukove|Kiina}} [[Jianjing kuávlu]], [[Chongqing]], [[Kiina]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Seinäjoki|*]] 5zremhxv7pmyrzfoqlogiw8xysv2us5 0 1605 159982 151810 2026-09-26T02:58:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159982 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Skotland | noomah_virgálijn_kielâin = Scotland <br> Alba | lippu = Flag of Scotland.svg | vaakun = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg | nommâ-genetiivist = Skotland | sajadâh = Scotland in the UK and Europe.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = | staatâjođetteijee-tittel = | tááláš-staatâjođetteijee = | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Edinburgh]] | eres-kaavpugeh = [[Glasgow]] <small>(stuárráámus)</small> <br> [[Aberdeen]] | vijđodâh = 78 789<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.scotlandinfo.eu/scotland-facts-and-figures/|nommâ=Scotland Facts and Figures – Scotland Info Guide|almostittem=www.scotlandinfo.eu|čujottum=2022-10-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]], [[skottikielâ]], [[gaelikielâ]] | vaaluut = [[Eŋland pudde]] | vaaluut-tubdâldâh = GBP | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = UTC+1 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = | internet TLD = | motto = In My Defens God Me Defend <small>(de facto)</small> | aalmuglaavlâ = [[Flower of Scotland]]<br><small>(de facto)</small> | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Skotland''' lii [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] uásikuávlu. Stuárráámus kaavpug lii [[Glasgow]], mut Skotland [[uáivikaavpug]] lii [[Edinburgh]]. Skotland lii Ovtâstum kunâgâskode nubben stuárráámus uásikuávlu, já ive 2012 tobbeen assii 8,3 % Ovtâstum kunâgâskode ässein. ==Historjá== Skotland lâi jiečânâs staatâ 800-lovvoost ive [[1603]] räi, ko skotlandlâš James VI šoodâi Eŋland, [[Irland]] já Skotland kunâgâssân.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Humphreys, Rob|Nommâ=The Rough Guide to Scotland|Ihe=2011|Sijđo=626|Almostittemsaje=[[Lontoo]]|Almostittee=Rough Guides}}</ref> Ive [[1707]] šoodâi [[Stuorrâ-Britannia ovtâstum kunâgâskodde]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bl.uk/onlinegallery/takingliberties/index.html|nommâ=Taking Liberties - British Library - home|tahhee=Rob Ainsley|almostittem=www.bl.uk|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221005120927/https://www.bl.uk/onlinegallery/takingliberties/index.html|vyerkkejum=2022-10-05}}</ref> Skotland lii onnáá peeivi autonomisâš kuávlu, mut tot lii halijdâm jienâstiđ jieijâs jiečânâsvuođâst tastmaŋa ko Ovtâstum kunâgâskodde iäránij [[Euroop union]]ist ive [[2020]]. ==Eennâmtieđâ== Skotland luávdá Stuorrâ-Britannia suolluu tavemuu kuálmádâs. Rääji nannaam-Skotland já [[Eŋland]] kooskâst lii 154 km kukke. [[Atlant väldimeerâ]], [[Irlandmeerâ]] já [[Tavemeerâ]] pirâstiteh Skotland. Skotlandist láá meid suulân 790 suollud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.traveldock.co.uk/scottish-islands/|nommâ=Scottish Islands|tahhee=|almostittem=TravelDock|äigimuddo=2015-07-28|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Stuárráámus uási ässein ääsih Skotland koskâoosijn, kost lii meid uáivikaavpug Edinburgh. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q22}} ==Kuávlulâš jyehim== Skotland lii juohhum 32 haaldâtlii kuávlun, main vijđoduv mield stuárráámus lii Highland<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ons.maps.arcgis.com/home/item.html?id=a79de233ad254a6d9f76298e666abb2b|nommâ=Standard Area Measurements (2016) for Administrative Areas in the United Kingdom|almostittem=ons.maps.arcgis.com|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já ässeelovo mield stuárráámus lii Glasgow City.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland|nommâ=Estimates of the population for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland - Office for National Statistics|almostittem=www.ons.gov.uk|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tááláš jyehim poođij vuáimán [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[1996]].<ref name="undiscovered">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.undiscoveredscotland.co.uk/usfeatures/areas/|nommâ=Councils, Regions and Counties of Scotland on Undiscovered Scotland|almostittem=www.undiscoveredscotland.co.uk|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Skotland|*]] 4ltgtvtlqq2uvnl2ddyygbh1fxl9892 0 1607 159983 158738 2026-09-26T02:58:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159983 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Slovenia täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republika Slovenija ''<small>([[sloveniakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Slovenia.svg | vaakun = Coat of arms of Slovenia.svg | nommâ-genetiivist = Slovenia | sajadâh = EU-Slovenia.svg | sajadâh-čielgiittâs = Slovenia sajadâh Euroopist | staatâhäämi = [[parlamentaarlâš täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Slovenia täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Nataša Pirc Musar]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Janez Janša]] | uáivikaavpug = [[Ljubljana]] | eres-kaavpugeh = [[Maribor]], [[Kranj]], [[Celje]], [[Koper]] | vijđodâh = 20 273 | sisčääci_% = 0,7 | ässeeloho_ihe = 21.12.2022 | ässeeloho = 2 108 732<ref name="slovenia-pop">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stat.si/StatWeb/en/Field/Index/17|nommâ=Population|čujottum=2022-12-21|äigimuddo=2022-12-21|kielâ={{en}}}}</ref> | ässeesaahâdvuotâ = 104,0<ref name="slovenia-pop"/> | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[sloveniakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +386 | internet TLD = .si | motto = | aalmuglaavlâ = [[Zdravljica]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Slovenia's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Slovenia''' ({{k-sl|Slovenija}}) ađai '''Slovenia täsiväldi''' ({{k-sl|Republika Slovenija}}) lii jiečânâs täsiväldi Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Ljubljana]].<ref name="slovenia-eust">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_fi|nommâ=Slovenia|almostittem=Euroop union|čujottum=2022-12-20|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221220193035/https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_fi|vyerkkejum=2022-12-20}}</ref> == Historjá == Slovenia seervâi [[Nato]] jesânin [[njuhčâmáánu 29.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2004]] já [[Euroop union]] jesânin [[vyesimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;2004.<ref name="slovenia-eust"/> Kulmâ ive maŋeláá [[Uđđâivemáánu 1.|ive vuossâmuu peeivi]] Sloveniast valdui [[euro]] kiävtun [[Slovenia toolaar]] sajan.<ref name="slovenia-euro">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ec.europa.eu/economy_finance/articles/euro/slovenia_joins_the_euro_area_en.htm|nommâ=Slovenia joins the euro area|almostittem=Euroop komissio|čujottum=2022-12-20|kielâ={{en}}}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Slovenia vijđodâh lii 20&nbsp;273&nbsp;km², mast 20&nbsp;151&nbsp;km² ađai 0,7 % lii čääci. <!--Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ.--> ===Sajadâh já rääjih=== [[Tiätuvuárkká:Adriameerâ kárttá smn.svg|thumb|left|Slovenia lii [[Adriameerâ]] riddoost.]] Slovenia lii Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Nuorttâriijkâ]], tavenuorttân [[Uŋgar]], maadânuorttân [[Kroatia]] já viestârist [[Italia]]. Maadâviestârist Slovenia rájášuvá [[Adriameerâ]]n já tärhibeht [[Triesteluohtâ]]n. Merâriddo lii 46,6&nbsp;km kukke. Slovenia kuhemus rääji lii Kroatiain; tot lii 670&nbsp;km kukke. Uánihumos lii 102&nbsp;km rääji Uŋgaráin. <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> ===Morfologia=== [[Tiätuvuárkká:Triglav.jpg|thumb|left|[[Triglav]] lii Slovenia alemus vääri.]] Slovenia alemus saje lii [[Triglav]] čokke (2&nbsp;864&nbsp;m); vyeligumos lii Triesteluovtâ riddo (0&nbsp;m). Triglav lii ohtâ Slovenia tehálumosijn symbolijn, já tondiet tot lii kovvejum sehe [[Slovenia vaakun]]ist já [[Slovenia lippu|ton liipust]]. ===Šoŋŋâdâh=== Slovenia lii vuosmuš eennâm, mii lii monâttâm puoh jieŋâduvâid 1700-lovo maŋa.<ref name="aavis272024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/02/kyevti-enamist-laa-lappum-puoh-jienaduvah/|nommâ=Kyevti enâmist láá lappum puoh jieŋâduvah|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-07-02|čujottum=2024-07-02}}</ref> [[Jieŋâdâh|Jieŋâduv]] miäruštâllâm lii epitärkki. Ohtâ tulkkum lii tot, ete ton vijđodâh kalga leđe paijeel 0,1&nbsp;km².<ref name="hs1362024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000010461431.html|nommâ=Kaikki jäätiköt ovat sulaneet kahdessa maassa|tahhee=Paukki, Timo|almostittem=|äigimuddo=2024-06-13|čujottum=2024-07-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Skuta jieŋâdâh suudâi 0,1&nbsp;km² vijđoduv vuálá jo ive&nbsp;1969, já Triglavist ive 1986.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Triglav jieŋâmassa lii suullân kyevti tuáškumpállukiedi stuárusâš.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Skuta jieŋâmassa lii vuod kuohtii stuárráb, tastko tot lii suoivust.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Kuábbááh-uv jieŋâduvah lijjii váráduvâst, já tondiet toh painâšuvvii šoŋŋâduv robdâalmonáid.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> <!--=== Biodiversiteet ===--> == Haldâttâh já politiik == Slovenia staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="slovenia-eust"/> Ton staatâhovdâ lii [[Slovenia täsivääldi president|täsivääldi president]], kiän virgepaje pištá vittâ ive, kuittâg enâmustáá kyehti virgepaje maŋaluvâi.<ref name="slovenia-eust"/> Aalmug väljee [[Slovenia täsivääldi president|president]] njuolgâ valjâiguin.<ref name="slovenia-eust"/> === Haaldâtlâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Listo Slovenia statistiklâš kuávluin]]|[[Listo Slovenia kieldâin]]}} Virgálávt Slovenia lii juohhum [[Listo Slovenia kieldâin|212 kieldân]], main [[Slovenia kaavpugkieldah|12 láá kaavpugkieldah]]. Sloveniast iä lah provinseh. Vuossâmuu haaldâtlâš tääsist láá kieldah, mut lovottuvâi várás láá meid ive&nbsp;2000 vuáđudum [[Slovenia statistiklâš kuávluh|12 statistiklâš kuávlud]]. <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Sloveniast láá suulân 2,1 miljovn ässed. === Kielah === Staatâ virgálâš kielâ lii [[sloveniakielâ]]. Toos lasseen [[uŋgarkielâ]] lii virgálâš kielâ kuulmâ kieldâst (Dobrovnik/Dobronak, Hodoš/Hodos já Lendava/Lendva) Prekmurje kuávlust, já [[italiakielâ]] neelji kieldâst (Ankaran/Ancarano, Izola/Isola, [[Koper (kaavpugkieldâ)|Koper/Capodistria]] já Piran/Pirano) Primorska kuávlust. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Slovenia|*]] 4puax108mkpg17jsq1y37wejlgvjhry 0 1610 159987 146228 2026-09-26T02:58:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159987 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Soini | kove = Soini Church 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Soini kirkko | vaakun = Soini.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Soini sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 574,22<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 551,95 | eennâm_% = 96,1 | sisčääci = 22,27 | sisčääci_% = 3,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 033<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 3,71 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 99,1 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 0,6 }} '''Soini''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Soinist ääsih 2&nbsp;033 olmožid, já ton vijđodâh lii 574,22&nbsp;km², mast 22,27&nbsp;km² lii čääci. Soini naaburkieldah láá [[Alajärvi]], [[Karstula]], [[Kyyjärvi]], [[Saarijärvi]] já [[Ähtäri]]. ==Historjá== Soini vuáđudui ive&nbsp;[[1868]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Soini ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||3 038}} {{bar pixel|1985|#0099FF|468||2 959}} {{bar pixel|1990|#0099FF|478||3 026}} {{bar pixel|1995|#0099FF|462||2 925}} {{bar pixel|2000|#0099FF|442||2 799}} {{bar pixel|2005|#0099FF|413||2 614}} {{bar pixel|2010|#0099FF|378||2 391}} {{bar pixel|2015|#0099FF|352||2 224}} {{bar pixel|2020|#0099FF|321||2 048}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Soini markkân. ==Siijdah== Hautakylä, Mäkelänkylä, Jokivarsi, Keisala, Kolu, Kukonkylä, Kuninkaanjoki, Laasala, Parviaisenkylä, Soini markkân, Ulvonkylä, Vehu já Vuorenmaa. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Soini|*]] 7kgporxmn9hidb3uutqzedux8snr0kw 0 1617 159990 154794 2026-09-26T03:04:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159990 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Sotkamo | kove = Church of Sotkamo.jpg | kove-čielgiittâs = Sotkamo kirkko | vaakun = Sotkamo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Sotkamo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 2 951,86<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 2 648,80 | eennâm_% = 89,7 | sisčääci = 303,06 | sisčääci_% = 10,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 10 330<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 3,90 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,0 | ruotâkielâ = 0,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,8 }} '''Sotkamo''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Sotkamost ääsih 10&nbsp;330 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;951,86&nbsp;km², mast 303,06&nbsp;km² lii čääci. Sotkamo naaburkieldah láá [[Kaajaan]], [[Kuhmo]], [[Nurmes]], [[Paltamo]], [[Rautavaara]], [[Ristijärvi]] já [[Sonkajärvi]]. ==Historjá== Sotkamo vuáđudui ive&nbsp;[[1647]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Sotkamo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|472||11 430}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||11 622}} {{bar pixel|1990|#0099FF|479||11 603}} {{bar pixel|1995|#0099FF|474||11 477}} {{bar pixel|2000|#0099FF|459||11 106}} {{bar pixel|2005|#0099FF|442||10 713}} {{bar pixel|2010|#0099FF|442||10 702}} {{bar pixel|2015|#0099FF|435||10 523}} {{bar pixel|2020|#0099FF|426||10 334}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Sotkamo markkân kulá Vuokatti-nommâsii čuákkipááikán. ==Siijdah== [[Tiätuvuárkká:Vuokatti railway station.jpg|thumb|left|Vuokatti ryevdirađesajattâh]] Alasotkamo, Heinämäki, Halmetvaara, Jormaskylä, Juholankylä, Juurikkalahti, Kaitainsalmi, Korholanmäki, Kontinjoki, Laakajärvi, Losovaara, Naapurinvaara, Nuasjärvi, Ontojoki, Paakinmäki, Parkua, Pohjavaara, Riekinranta, Sapsoperä, Saukko, Sipinen, Sipola, Soidinvaara, Sumsa, Suovaara, Tipasoja, Torinkylä, Tuhkakylä, Vuokatti, Ylisotkamo, Ärväänkylä já Maanselkä. {{clear|left}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.sotkamo.fi/ Sotkamo kieldâ päikkisiijđoh] {{fi}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kainuu eennâmkode kieldah]] exb1dmkicky7xtf1rb9jqr85j831wyu 0 1624 159993 146241 2026-09-26T03:04:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159993 wikitext text/x-wiki {{Stivrejeijee | nommâ = Steven Spielberg | kove = Steven Spielberg by Gage Skidmore.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|18|12|1946}} | šoddâmsaje = [[Cincinnati]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = Ovtâstumstaatâlâš | aktiivlâžžân = | merhâšittee tyejeh = ''[[Jaws]]'' (1975)<br>''[[Close Encounters Of The Third Kind]]'' (1977)<br>''[[Indiana Jones|Indiana Jones -elleekoveráiđu]]''<br>''[[E.T. the Extra-Terrestrial]]'' (1982)<br>''[[Jurassic Park]]'' (1993)<br>''[[Schindler's List]]'' (1993)<br>''[[Saving Private Ryan]]'' (1999)<br>''[[Artificial Intelligence: AI]]'' (2001)<br>''[[Minority Report]]'' (2002)<br>''[[Catch Me If You Can]]'' (2002)<br>''[[Munich]]'' (2005)<br>''[[Lincoln (elleekove)|Lincoln]]'' (2012) | palhâšumeh = '''Pyeremuu elleekove Oscar-palhâšume'''<br> 1993 ''[[Schindler's list]]''<br> '''Pyeremuu stivrim Oscar-palhâšume'''<br> 1993 ''[[Schindler's list]]''<br> 1998 ''[[Saving Private Ryan]]'' | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Leah Posner<br>Arnold Spielberg | pelikyeimi = [[Amy Irving]] <small>(1985–1989)</small><br>[[Kate Capshaw]] <small>(1991–)</small> | párnááh = 7 | nommâčáálus = Steven Spielberg Signature.svg | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0000229/ IMDb] }} '''Steven Allan Spielberg''' (š. [[juovlâmáánu 18.]] peeivi [[1946]], [[Cincinnati]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ohtâ [[Hollywood]] tobdosumosijn elleekovestivrejeijein, kii lii stivrim maaŋgâlágán elleekuuvijd ain scifi-elleekuuvijn historjálâš já suátielleekuuvijd. Sun lii toimâm meid pyevtitteijen já lii ohtâ [[DreamWorks]] studio vuáđudeijein. Spielberg lii ohtâ riggásumosijn elleekoverähtein maailmist. Spielberg vaikuttâs lii lamaš styeres já suu elleekoveh láá 1970-lovo maŋa miäruštâllâm, eenâb ko eres elleekoveh, mii lii piivnoh elleekoverähtimist. Maaŋgah suu elleekuuvijn láá lamaš miänástusah, moid sehe keččeeh já kritikkáreh láá lijkkum.<ref name="imdb-bio">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0000229/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm|nommâ=Steven Spielberg - Biography|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Spielberg šoodâi Cincinnatist, Ohiost konsert pianist Leah Frances (Posner) já šleđgâinsiner Arnold Spielbergân, kiäh láin kuohtuuh šoddâm ryeššilâs-juuvdálâš enâmânvärrejeijee perruid. Pärnin Spielberg peerâ varrij ennuv já sij assii ovdâmerkkân [[Haddon Township]]ist, [[New Jersey]]st já [[Phoenix]]ist, [[Arizona]]st ovdilgo sij värrejii [[Saratoga]]n, [[Kalifornian]].<ref name="imdb-bio"/> Kaliforniast Spielberg uusâi kuohtii luuhâđ elleekove syergi University of South Californian, mutâ kuábbáágin tove ij lam lukko. Nuuvtpa sun šoodâi uáppen California State Universityn, mutâ maŋeláá jooskâi uápuid tobbeen juurdân ovdediđ suu elleekovekarrieer. 35 ihheed monnii ovdilgo sun maacâi luuhâđ uápuidis loopân. Spielbergist lii meid luuhâmvädisvuotâ, mii paasij diagnosisthánnáá ive 2007 räi.<ref name="”MCBDDS”">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mcbdds.org/325/Steven-Spielberg|nommâ=Steven Spielberg|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-08-09|almostittee=Mont Co. Board of Dev Disabilities Services (OH)|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200809052411/https://www.mcbdds.org/325/Steven-Spielberg|vyerkkejum=2020-08-09}}</ref> Jo pärnin elleekoveh kiäsuttii Spielberg. Ko eres párnááh kivsedii Spielberg suu juuvdálâšvuođâ tet, te sun irâttij kielestiđ, ete peerâ lii saksalâš já kaavnâi mottoomlágán lohđuttâs elleekoverähtimist. Oovtâ päikkielleekovásis sun valjij viärráámuu kivsedeijes čaittâliđ naaci.<ref name="”HS-haastattelu”">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002907597.html|nommâ=HS tapasi yli 40 vuotta lapsenomaisia seikkailuja tehneen Steven Spielbergin – ”Mielikuvitukseni vain pahenee, mitä vanhemmaksi tulen”|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2016-06-23|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Karrieer == === Karrieer algâ === Eejis kaitafilmâkameráin Spielberg kuvviiškuođij jieijâs projektijd jo pärnin pääihist. Maŋeláá eeči išedij suu peessâđ išedeijen Universal Studiosân.<ref name=”HS-haastattelu”/> Jo nubálovihásâžân Spielberg raahtij 40-miinuut suátifiilmâ, ''[[Escape to Nowhere]]'' (1962), mii finnij mottoom palhâšume-uv, já kuhes scifi-elleekove, ''[[Firelight]]''. Kuittâg suu čuávuvâš elleekove, uánihiselleekove ''[[Amblin’]]'' (1968), lâi tot, mii kiäsuttij oovtâ hoovdâ Universal Studiost,<ref name="”Britannica”">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Steven-Spielberg|nommâ=Steven Spielberg|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-11-23|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já 1960-lovo loopâst Spielbergist šoodâi-uv ohtâ nuorâmuin televisiostivrejeijein Universalist.<ref name="”Biography”">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.biography.com/movies-tv/steven-spielberg|nommâ=Steven Spielberg|almostittem=|äigimuddo=2021-04-21|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Sun stivrij oosijd maŋgáid televisioráiđoid ovdâmerkkân ''[[Colombo]]n'', ''[[Marcus Welby]]n'', ''[[M.D.]]n'' já ''[[Owen Marshall: Counselor at Law|Owen Marshall: Counselor at Law:n]]''. === 1970-loho === Ive 1971 Spielberg raahtij suu vuosmuu televisioelleekove, Duel, mii lâi miänástus. Ton áánsust lehâstui Spielbergin uksâ rähtiđ meid muide ko televisioelleekuuvijd.<ref name=”Britannica”/> Vuosmuš taggaar lâi ''[[The Sugar Express]]'' ive 1974 já jo čuávuváá ive tast poođij olgos ''[[Jaws]]'', mii lii ohtâ enâmustáá tiänám elleekuuvijn, já mii pajedij Spielberg njunošstivrejeijei juávkun. Jaws finnij pyeremuu elleekove Oscar-palhâšume já meid ton muusik, mon nuottij [[John Williams]], finnij Oscar. Spielberg jieš lii ettâm, ete Jaws lâi ohtâ vaigâdumosijn elleekuuvijn kuvviđ ton tááhust, ete tast lâi nuuvt ennuv meerâst kuvvim. Maŋeláá feerim kuittâg išedij, jis lijjii vaigâdvuođah eres elleekuuvijn: toh urruu älkken ko aainâskin ij taarbâš meerâ alne teikkâ čääsist leđe. Suu čuávuváá elleekooveest, ''[[Close Encounters of the Third Kind]]'' (1977), lijjii-uv ennuv vädisvuođah spesiaalefektijn ton tááhust, ete tallaš teknologiain ij puáhtám nuuvt älkkeht olášuttiđ Spielberg jurduid. Ton-uv elleekooveest šoodâi miänástus. Tot finnij pyeremuu kuvvim Oscar, já Spielberg jieš finnij suu vuosmuu Oscar-iävtukkâsvuođâ.<ref name=”Britannica”/> === 1980-loho === [[Tiätuvuárkká:Steven Spielberg with Chandran Rutnam in Sri Lanka.jpg|thumb|Steven Spielberg já Chandran Rutnam [[Sri Lanka]]st ''Indiana Jones and the Temple of Doom'' kuvvim ääigi]] Ive 1981 poođij vuosmuš ''[[Indiana Jones]]'' -elleekove, ''[[Raiders of the Lost Ark]]'', mast Spielberg finnij suu nube Oscar-iävtukkâsvuođâ. Puoh Indiana Jones -elleekoveh, moid šoddii val kyehti lase 1980-lovo ääigi, kevttih ivnáás elleekuvvim, virkkuus editistem já utkáás spesiaalefektijd, já tai uáiviroolâst lii [[Harrison Ford]].<ref name=”Britannica”/> Val pivnohub elleekove lâi kuittâg ive 1982 puáttám ''[[E.T. the Extra-Terrestrial]]'', mast Spielberg lii ettâm, ete lii puoh merhâšitteemus elleekove sunjin olssis. Sun finnij tast noomâ já jáválâšvuođâ, mutâ ovdil taan elleekove talle 36-ihásâš stivrejeijee ij lam smiettâmgin, ete halijdičij perruu. Elleekoveh lijjii ton räi lamaš suu párnááh. E.T.st leijee kulmâ pärničaittâleijee kuittâg mulsuu suu mielâ já kulmâ ive maŋeláá Spielberg uážui suu vuosmuu alge.<ref name=”HS-haastattelu”/> 1980-lovo ääigi Spielberg raahtij meid kyehti elleekove kiirjij vuáđuld: ''[[The Color Purple]]'' (1985) já ''[[Empire of the Sun]]'' (1987).<ref name=”Biography”/> Motomeh láá meid ettâm, ete 1980-lovo polâttettee klassikko ''[[Poltergeist]]'' ličij meid Spielberg stivrim, veikkâ loppâteevstâin sun lii tuš pyevtitteijen já čällen já Toby Hooper stivrejeijen. Eteh, ete Spielberg poolâi stivrejeijei jasko älgimist já tondiet koijâdij Hooper stivrejeijen, ko oppeet motomeh láá ton mielâ, ete suu sopâmuš E.T. stivrejeijen ij luáštám suu leđe meid Poltergeist stivrejeijee. Jyehi tááhust Poltergeist juurdâ lii leđe jotkâ Close Encounters of the Third Kind -elleekován.<ref name="”HS" poltergeist”="">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000005295355.html|nommâ=Onko kauhuelokuvan klassikko sittenkin salaa Steven Spielbergin ohjaama? – Poltergeist sai suomalaiset 1980-luvulla ”kauhun valtaan”|tahhee=Lehtonen, Veli-Pekka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2017-07-18|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === 1990-loho === Spielberg lâi hirmâd aktiivlâš 1990-lovo aalgâst nuuvt stivrejeijen ko pyevtitteijen-uv. Veikkâ suu vuosmuš elleekove 1990-lovvoost, ''Hook'' (1991), ij lam ulmui mielâst nuuvt pyeri, te Spielberg joođhij ain ovdâskulij. Ive 1993 sun stivrij ''[[Jurassic Park]]'' já ''[[Schindler’s List]]'', mon sun pyevtittij-uv. Oppeet kuohtuuh tain elleekuuvijn lijjii hirmâd pivnoheh. Schindler's List vuoitij ohtsis čiččâm Oscarid. Ive 1994 Spielberg vuáđudij [[DreamWorks]] studio oovdâst Jeffrey Katzenbergáin já David Geffenáin. Studio lii pyevtittâm maaŋgâid piivnoh animaatioid tego ''[[Shrek]]'' elleekuuvijd. === 2000-loho === Spielberg arbij [[Stanley Kubrick]]ist ''[[A.I. Artificial Intelligence]]'' (2001) stivrejeijee saje. === 2010-loho === Ive 2016 Spielberg uážui BBC Blue Peter -meerhâ, mii lii BBC párnái televisio-ohjelm alemus kunnijâttem. Tom uážžuh tuše häärvih, muáddi ulmuu jyehi ive. Spielberg eeđâi, ete sun lii syele ain halijdâm oovtâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/newsbeat-36865145|nommâ=Steven Spielberg has just won at life. He's got a Gold Blue Peter badge|almostittem=BBC News|äigimuddo=2016-07-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2016/jul/21/blue-peter-gold-badge-for-oscar-winner-steven-spielberg|nommâ=Steven Spielberg given gold Blue Peter badge|tahhee=|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2016-07-21|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002912230.html|nommâ=Steven Spielberg sai BBC:n Blue Peter -merkin|tahhee=|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2016-07-23|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Teemah == Spielberg lii maŋgii muivim ulmuid toin, maht sun lii ráhtám kyehti aaibâs ereslágán ollâproofiil elleekove oovtâ siämmáá ive ääigi. Sun lii kieđâvuššâm elleekuvijnis maaŋgâlágán aašijd tego sevŋis kuuvijd ulmui ráhtám teknologiast, optimistlijd komovuođâmainâsijd já meid stuorrâ koččâmušâid maailmist tego suáđi, näliolgoštem já holokaust. Stuárráámus uási Spielberg elleekuuvijn láá kuittâg vuáđuld optimistliih. Motomeh eteh, ete toh láá liijkás-uv sentimentaalliih, mutâ Spielberg jieš ij poolâ tast. Tast sust puáhtá uáiniđ vaikuttâsâid [[Frank Capra]]st.<ref name="”Elokuvan" tekijät”="">{{Kirjekäldee|Tahhee=Alanen, Antti|Nommâ=Elokuvan tekijät|Ihe=2012|Loho=|Sijđo=|Siijđoh=|Čielgiittâs=|Almostittemsaje=|Almostittee=Otava|Tubdâldâs=|Kielâ=|www=|www-tekstâ=|Tiätuvuárkkáhäämi=|Čujottum=|Jurgâleijee=|ISBN=978-951-1-20533-3}}</ref> Spielberg lii mainâsteijee, kiän jiešvuottân lii tot, ete suu kiäsut párnáimainâsij tijdâ já sust lii nahcâ mieldieelliđ párnái uáinimčievâst. Spielbergân láá-uv vaikuttâm [[Walt Disney]] -elleekoveh ennuv, já sun lii ettâm, ete oopâi tain, ete kalgeh leđe vyestikeejih já kontrast. Spielberg elleekooveest ''The Terminal'' puáhtá meid uáiniđ siämmáálágán modernkomedia jiešvuovijd ko [[Jacques Tati]] ''Playtime''st.<ref name=”Elokuvan tekijät”/> ==Filmografia== {| style="width:100%" | | style="width:50%; vertical-align:top" | === Stivrejeijee === * 1959: ''The Last Gun'' (uánihisfilmâ) * 1961: ''Fighter Squad'' (uánihisfilmâ) * 1961: ''[[Escape to Nowhere]]'' (uánihisfilmâ) * 1964: ''[[Firelight (elleekove)|Firelight]]'' * 1967: ''Slipstream'' (uánihisfilmâ, vaalmâštmettum) * 1968: ''[[Amblin’]]'' (uánihisfilmâ) * 1969–1971: ''Night Gallery'' (televisioráiđu, 2 uási) * 1970: ''[[Marcus Welby, M.D.]]'' (televisioráiđu, ohtâ uási) * 1971: ''[[The Name of the Game (televisioráiđu)|The Name of the Game]]'' (televisioráiđu, ohtâ uási) * 1971: ''The Psychiatrist'' (televisioráiđu, 2 uási) * 1971: ''[[Duel (elleekove)|Duel]]'' (televisioelleekove; 1973 vijđedum elleekován) * 1971: ''[[Owen Marshall: Counselor at Law]]'' (televisioráiđu, ohtâ uási) * 1971: ''[[Columbo: Murder By The Book]]'' (televisioelleekove) * 1972: ''Something Evil'' (televisioelleekove) * 1973: ''Savage'' (televisioelleekove) * 1974: ''[[The Sugarland Express]]'' * 1975: ''[[Jaws]]'' * 1977: ''[[Close Encounters Of The Third Kind]]'' * 1979: ''[[1941 (ive 1979 elleekove)|1941]]'' * 1981: ''[[Raiders Of The Lost Ark]]'' * 1982: ''[[E.T. the Extra-Terrestrial]]'' * 1983: ''[[Twilight Zone – The Movie]]'' (nubbe segment: ''Kick The Can'') * 1984: ''[[Indiana Jones And The Temple Of Doom]]'' * 1985: ''[[The Color Purple (elleekove)|The Color Purple]]'' * 1985: ''[[Amazing Stories]]'' (televisioráiđu, uásih ''The Mission'' & ''Ghost Train'') * 1987: ''[[Empire Of The Sun]]'' * 1989: ''[[Indiana Jones And The Last Crusade]]'' * 1989: ''[[Always]]'' * 1991: ''[[Hook (elleekove)|Hook]]'' * 1993: ''[[Jurassic Park]]'' * 1993: ''[[Schindler's List]]'' * 1997: ''[[The Lost World: Jurassic Park]]'' * 1997: ''[[Amistad (elleekove)|Amistad]]'' * 1998: ''[[Saving Private Ryan]]'' * 1999: ''The Unfinished Journey'' * 2001: ''[[Artificial Intelligence: AI]]'' * 2002: ''[[Minority Report]]'' * 2002: ''[[Catch Me If You Can (2002)|Catch Me If You Can]]'' * 2004: ''[[The Terminal (elleekove)|The Terminal]]'' * 2005: ''[[War of the Worlds (elleekove)|War of the Worlds]]'' * 2005: ''[[Munich (elleekove)|Munich]]'' * 2008: ''[[Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull]]'' * 2011: ''[[The Adventures of Tintin]]'' * 2011: ''[[War Horse (2011)|War Horse]]'' * 2012: ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' * 2015: ''[[Bridge of Spies]]'' * 2016: ''[[The BFG]]'' * 2017: ''[[The Post]]'' * 2018: ''[[Ready Player One (elleekove)|Ready Player One]]'' === Kietâčällee === * 1959: ''The Last Gun'' (uánihisfilmâ) * 1961: ''Fighter Squad'' (uánihisfilmâ) * 1961: ''[[Escape to Nowhere]]'' (uánihisfilmâ) * 1964: ''[[Firelight (elleekove)|Firelight]]'' * 1967: ''Slipstream'' (uánihisfilmâ, vaalmâštmettum) * 1968: ''[[Amblin’]]'' (uánihisfilmâ) * 1973: ''Ace Eli and Rodger of the Skies'' * 1974: ''[[The Sugarland Express]]'' * 1977: ''[[Close Encounters Of The Third Kind]]'' * 1982: ''[[Poltergeist (elleekove)|Poltergeist]]'' * 1985: ''[[The Goonies]]'' * 2001: ''[[Artificial Intelligence: AI]]'' === Pyevtitteijee === * 1982: ''[[E.T. the Extra-Terrestrial]]'' * 1982: ''[[Poltergeist (elleekove)|Poltergeist]]'' * 1983: ''[[Twilight Zone: The Movie]]'' * 1985: ''[[The Color Purple (elleekove)|The Color Purple]]'' * 1987: ''[[Empire Of The Sun]]'' * 1989: ''[[Always]]'' * 1991: ''[[An American Tail: Fievel Goes West]]'' * 1993: ''[[Schindler’s List]]'' * 1998: ''[[Saving Private Ryan]]'' * 2001: ''[[Artificial Intelligence: AI]]'' * 2002: ''[[Catch Me If You Can (2002)|Catch Me If You Can]]'' * 2004: ''[[The Terminal (elleekove)|The Terminal]]'' * 2005: ''[[Memoirs of a Geisha (elleekove)|Memoirs of a Geisha]]'' * 2005: ''[[Munich (elleekove)|Munich]]'' * 2006: ''[[Flags of Our Fathers]]'' * 2006: ''[[Letters from Iwo Jima]]'' * 2011: ''[[Super 8 (elleekove)|Super 8]]'' * 2011: ''[[The Adventures of Tintin]]'' * 2011: ''[[War Horse (2011)|War Horse]]'' * 2015: ''[[Bridge of Spies]]'' * 2016: ''[[The BFG]]'' * 2017: ''[[The Post]]'' * 2017: ''[[Five Came Back]]'' * 2018: ''[[Ready Player One (elleekove)|Ready Player One]]'' | style="width:50%; vertical-align:top" | === Västideijee pyevtitteijee === * 1978: ''I Wanna Hold Your Hand'' * 1980: ''Used Cars'' * 1981: ''[[Continental Divide]]'' * 1984: ''[[Gremlins]]'' * 1985–1987: ''[[Amazing Stories]]'' (televisioráiđu) * 1985: ''[[The Goonies]]'' * 1985: ''[[Young Sherlock Holmes]]'' * 1985: ''[[Back to the Future (elleekove)|Back to the Future]]'' * 1986: ''[[The Money Pit]]'' * 1986: ''[[An American Tail]]'' * 1987: ''[[Innerspace]]'' * 1987: ''[[Batteries Not Included]]'' * 1987: ''[[Harry and the Hendersons]]'' * 1987: ''Three O’Clock High'' * 1988: ''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' * 1988: ''[[The Land Before Time]]'' * 1989: ''[[Dad (elleekove)|Dad]]'' * 1989: ''[[Back to the Future II]]'' * 1990: ''[[Joe Versus the Volcano]]'' * 1990: ''[[Back to the Future III]]'' * 1990: ''[[Gremlins II: The New Batch]]'' * 1991: ''[[Tiny Toons Adventures]]'' * 1991: ''[[Arachnophobia]]'' * 1993–1995: ''[[seaQuest DSV]]'' (televisioráiđu) * 1994: ''[[The Flintstones]]'' * 1995: ''[[Casper (elleekove)|Casper]]'' * 1996: ''[[Twister (elleekove)|Twister]]'' * 1997: ''[[Men in Black (elleekove)|Men in Black]]'' * 1998: ''[[The Mask of Zorro]]'' * 1998: ''[[Deep Impact (elleekove)|Deep Impact]]'' * 2001: ''[[Jurassic Park III]]'' * 2001: ''[[Band of Brothers]]'' (miniráiđu) * 2002: ''[[Men in Black II]]'' * 2002: ''[[Taken (miniráiđu)|Taken]]'' (miniráiđu) * 2005: ''[[Into the West]]'' (miniráiđu) * 2005: ''[[The Legend Of Zorro]]'' * 2006: ''[[Monster House]]'' * 2007: ''[[Transformers (elleekove)|Transformers]]'' * 2008: ''[[Eagle Eye]]'' * 2009: ''[[Transformers – Revenge Of The Fallen]]'' * 2009: ''[[The Lovely Bones]]'' * 2009–2011: ''[[United States of Tara]]'' (televisioráiđu) * 2010: ''[[The Pacific]]'' (miniráiđu) * 2010: ''[[True Grit (2010)|True Grit]]'' * 2010: ''[[Hereafter]]'' * 2011: ''[[Transformers: Dark of the Moon]]'' * 2011: ''[[Cowboys & Aliens (elleekove)|Cowboys and Aliens]]'' * 2011: ''[[Real Steel]]'' * 2011: ''[[Terra Nova (televisioráiđu)|Terra Nova]]'' (televisioráiđu) * 2011–2015: ''[[Falling Skies]]'' (televisioráiđu) * 2012: ''The River'' (televisioráiđu) * 2012: ''[[Men in Black 3]]'' * 2012–2013: ''[[Smash (televisioráiđu)|Smash]]'' (televisioráiđu) * 2013–2015: ''[[Under the Dome (televisioráiđu)|Under the Dome]]'' (televisioráiđu) * 2014: ''[[Extant]]'' (televisioráiđu) * 2015: ''[[Jurassic World]]'' * 2018: ''[[Jurassic World: Fallen Kingdom]]'' * 2020: ''[[Amazing Stories (2020)|Amazing Stories]]'' (televisioráiđu) === Čaittâleijee === * 1959: ''The Last Gun'' (uánihisfilmâ) * 1972: ''Something Evil'' (televisioelleekove) * 1980: ''[[Blues Brothers]]'' * 1984: ''[[Indiana Jones And The Temple Of Doom]]'' * 1984: ''[[Gremlins]]'' * 1989: ''[[Liberian Girl]]'' ([[Michael Jackson]] muusikvideo) * 1997: ''[[The Lost World: Jurassic Park]]'' * 2002: ''[[Austin Powers in Goldmember]]'' * 2002: ''[[Vanilla Sky]]'' * 2011: ''[[Paul]]'' |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0000229}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Spielberg, Steven}} [[Luokka:Ive 1946 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih stivrejeijeeh]] n4i5vki84ts19k6dctocf17llvnx0jn 0 1625 159998 151816 2026-09-26T03:04:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159998 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Sudan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'جمهورية السودان‎ <small>([[arabiakielâ]])''<br>Jumhūriyyat as-Sūdān </small> | lippu = Flag of Sudan.svg | vaakun = Emblem of Sudan.svg | nommâ-genetiivist = Sudan | sajadâh = Location Sudan AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = Presidenträäđi saavâjođetteijee [[Abdel Fattah al-Burhan]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Khartum]] | eres-kaavpugeh = [[Omdurman]] | vijđodâh = 1 886 068 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[arabiakielâ]], [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Sudan pudde]] | vaaluut-tubdâldâh = SDG | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|sudan}} | fiävruin = SUD | kirdemmašinijn = ST | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +249 | internet TLD = .sd <br> سودان. | motto = | aalmuglaavlâ = [[Nahnu jund Allah jund al-watan]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Sudanese national anthem, performed by the U.S. Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Sudan''' ({{k-ar|السودان‎|as-Sūdān}}), virgálávt '''Sudan täsiväldi''' ({{k-ar|جمهورية السودان‎|Jumhūriyyat as-Sūdān}}), lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Khartum]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Sudan vijđodâh lii 1&nbsp;861&nbsp;484&nbsp;km², mast 129&nbsp;813&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Sudan lii maailm 17. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-sudan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|nommâ=Sudan|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-08|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111020040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Sudan lii [[staatâ]] [[Tave-Afrik]] nuorttâuásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Egypt]], nuorttâviestârist [[Libya]], viestârist [[Tšad]], maadâviestârist [[Koskâ-Afrik täsiväldi]], mäddin [[Maadâ-Sudan]] sehe nuorttân [[Etiopia]] já [[Eritrea]].<ref name="cia-sudan"/> Sudanist staatârääjih láá ohtsis 6&nbsp;819&nbsp;km.<ref name="cia-sudan"/> Kuhemus rääji lii rääji Maadâ-Sudanáin, mii lii 2&nbsp;158&nbsp;km.<ref name="cia-sudan"/> Uánihumos rääji vist lii 174 km rääji Koskâ-Afrik täsivaldijn.<ref name="cia-sudan"/> Sudan rájášuvá [[Ruopsismeerâ]]n.<ref name="cia-sudan"/> Merâriddo lii ohtsis 853&nbsp;km<!--(1F km suolluin)-->.<ref name="cia-sudan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Egypt]] || {{Nts|1276}} km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Sudan in its region (undisputed).svg|300px]] |- | [[Eritrea]] || {{Nts|682}} km |- | [[Etiopia]]|| {{Nts|744}} km |- | [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] || {{Nts|174}} km |- | [[Libya]] || {{Nts|382}} km |- | [[Maadâ-Sudan]] || {{Nts|2158}} km |- | [[Tšad]] || {{Nts|1403}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Sudan vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Sudan alemus saje lii [[Jabal Marrah]] čokke, mii paijaan 3&nbsp;042 meetter alodâhân.<ref name="cia-sudan"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/370431/jabal-marrah.html|nommâ=Jabal Marrah|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Ruopsismeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-sudan"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1049}} === Kielah === Sudan virgáliih kielah láá [[arabiakielâ]] já [[eŋgâlâskielâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html|nommâ=Sudan|almostittem=|čujottum=2025-08-02|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190205154022/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html|vyerkkejum=2019-02-05}}</ref> <!--=== Kaavpugeh ===--> === Oskoldâh === Iänááš uási sudanlijn láá sunnimuslimeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/sudan/|nommâ=2022 Report on International Religious Freedom: Sudan|almostittem=United States Department of State|čujottum=2025-08-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> <!--=== Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Sudan|*]] 0kju1qt1srcjdadjqcfdug5ldqiquv4 0 1626 160003 154792 2026-09-26T03:04:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160003 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Suomussalmi | kove = Suomussalmen kunta ilmakuva.jpg | kove-čielgiittâs = Suomussalmi kuávdáš (áimukove) | vaakun = Suomussalmi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Suomussalmi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] | vijđodâh = 5 857,59<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 5 270,58 | eennâm_% = 90,0 | sisčääci = 587,01 | sisčääci_% = 10,0 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 7 644<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1,45 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,2 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,8 }} '''Suomussalmi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kainuu eennâmkodde]]est. Suomussalmist ääsih 7 644 olmožid, já ton vijđodâh lii 5&nbsp;857,59&nbsp;km², mast 587,01&nbsp;km² lii čääci. Suomussalmi naaburkieldah láá [[Hyrynsalmi]], [[Kuáccám]], [[Kuhmo]], [[Pudasjärvi]], [[Puolanka]] já [[Taivalkoski]]. ==Historjá== Suomussalmi vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Suomussalmi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||13 357}} {{bar pixel|1985|#0099FF|472||13 147}} {{bar pixel|1990|#0099FF|450||12 509}} {{bar pixel|1995|#0099FF|436||12 124}} {{bar pixel|2000|#0099FF|395||11 003}} {{bar pixel|2005|#0099FF|362||10 071}} {{bar pixel|2010|#0099FF|329||9 156}} {{bar pixel|2015|#0099FF|300||8 336}} {{bar pixel|2020|#0099FF|277||7 709}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Ämmänsaari''' ||align="right"|{{Nts|4093}} |- | 2 || Suomussalmi markkân ||align="right"|{{Nts|876}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Alajärvi, Ala-Vuokki, Hossa, Jumaliskylä, Juntusranta, Kaljuskylä, Kerälä, Kiannanniemi, Korpela, Korvua, Kuivajärvi, Kurimo, Lomakylä (Suomussalmi), Myllylahti, Näljänkä, Näätälä, Peranka, Pesiökylä, Pesiönlahti, Piispajärvi, Pisto, Pitämä, Pyhäkylä, Raate, Ruhtinansalmi, Sakara, Selkoskylä, Siikaranta, Suomussalmi markkân, Tervakangas, Vaaranniva, Vasara, Vuokki, Yli-Vuokki já Ämmänsaari (kieldâkuávdáš). == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kainuu eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kainuu eennâmkode kieldah]] 7vhdxp6n3v4cts5hr5in87q69gyb5x9 0 1644 160007 151818 2026-09-26T03:05:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160007 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Suriname täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republiek van Suriname ''<small>([[hollandkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Suriname.svg | vaakun = Coat of arms of Suriname.svg | nommâ-genetiivist = Suriname | sajadâh = SUR orthographic.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Suriname täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Paramaribo]] | eres-kaavpugeh = [[Lelydorp]],<br>[[Nieuw Nickerie]] | vijđodâh = 163 820<ref name="cia-suriname"/> | sisčääci_% = 1,10 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 575 990 | ässeesaahâdvuotâ = 2,9 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[hollandkielâ]] | vaaluut = Suriname dollar | vaaluut-tubdâldâh = SRD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC-3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]] | jiečânâsvuotâ = 25. skammâmáánu 1975 | uánádâs = SR | fiävruin = | kirdemmašinijn = PZ | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +597 | internet TLD = .sr | motto = "Justitia – Pietas – Fides" | aalmuglaavlâ = God zij met ons Suriname | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Surinamese national anthem, performed by the U.S. Navy Band.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Suriname''' lii [[staatâ]] [[Maadâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Paramaribo]].<ref name="cia-suriname"/> == Historjá == Suriname lii [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmij]] oovdiš siirdâeennâm, mii šoodâi jiečânâssân ive 1975.<ref name="aavis09072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/09/jennifer-geerlings-simons-lii-suriname-vuossamus-nissoonpresident/|nommâ=Jennifer Geerlings-Simons lii Suriname vuossâmuš nissoonpresident|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-07-09|čujottum=2025-07-09}}</ref> [[Dési Bouterse]] haldâšij Suriname diktaattorin iivij 1980–1987 já oppeet presidentin iivij 2010–2015 já 2015–2020. Ive 2019 Bouterse onnui sujalâžžân 15 pooliitlii vuástálistee morheedmân ive 1982. Tuámu šoodâi laavâvuáimálâžžân ive 2023, mon maŋa Bouterse čiähádâđâi. Sun jaamij čuávuváá ive juovlâááptu 79-ihásâžžân.<ref name="aavis09072025"/> == Eennâmtieđâ == Suriname vijđodâh lii 163&nbsp;820&nbsp;km², mast 7&nbsp;820&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-suriname"/> Vijđoduv mield Suriname lii maailm 92.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-suriname">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/|nommâ=Suriname|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-07-13|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118155641/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Suriname lii jiečânâs täsiväldi [[Maadâ-Amerik]] taveriddoost.<ref name="aavis09072025"/> Ton ránnjástaatah láá nuorttân [[Ranska Guayana]], mäddin [[Brasilia]] já viestârist [[Guyana]]. Surinamest staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;907&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Guyanain, mii lii 836&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 515&nbsp;km rääji Brasiliain. Suriname rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 386&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ranska Guayana]] || 556 km || rowspan=3|[[Tiätuvuárkká:Suriname in its region.svg|350px]] |- | [[Brasilia]] || 515 km |- | [[Guyana]]|| 836 km |} <!-- === Suolluuh === Suriname stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Suriname kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Suriname stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|[[Julianatop]] lii Suriname alemus vääri.]]--> Suriname alemus saje lii [[Julianatop]] čokke (1 230&nbsp;m).<ref name="cia-suriname"/> Ton vyeligumos saje vist lii nomâttes saje riddokuávlust (-2&nbsp;m).<ref name="cia-suriname"/> <!--=== Šoŋŋâdâh ===--> === Biodiversiteet === Paijeel 90 % Surinamest lii trooppisâš arvemecci. Enâmist láá lamaš vädisvuođah lavâttes kollekuáivumáin já vyevdičuoppâmijguin.<ref name="aavis09072025"/> == Haldâttâh já politiik == <!--Suriname staatâhäämi lii Z. Suriname staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Suriname pirrâduvah]]|[[Suriname vyelipirrâduvah]]}} Suriname lii juohhum 10&nbsp;pirrâdâhân ({{k-nl|distrikt}}) já 63&nbsp;vyelipirrâdâhân ({{k-nl|ressort}}). Paramaribost vyelipirrâdâh lii siämmáálágán ko kaavpuguási, mudoi tot lii siämmáálágán ko kieldâ. [[Tiätuvuárkká:Suriname, administrative divisions - de - colored.svg|thumb|Suriname pirrâduvah]] Suriname pirrâduvah láá: # [[Brokopondo pirrâdâh|Brokopondo]] # [[Commewijne pirrâdâh|Commewijne]] # [[Coronie pirrâdâh|Coronie]] # [[Marowijne pirrâdâh|Marowijne]] # [[Nickerie pirrâdâh|Nickerie]] # [[Para pirrâdâh|Para]] # [[Paramaribo pirrâdâh|Paramaribo]] # [[Saramacca pirrâdâh|Saramacca]] # [[Sipaliwini pirrâdâh|Sipaliwini]] # [[Wanica pirrâdâh|Wanica]] <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ ===--> === President === Suriname president väljejuvvoo epinjuolgâdávt. Almolij vaaljâi maŋa aalmuglâščuákkim jesâneh jienâsteh presidentist. Iävtukkâs ferttee finniđ kyehti kuálmádâs jienâin, vâi sun vuáitáččij vaaljâid.<ref name="aavis09072025"/> <!--=== Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Suriname virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Maadâ-Amerik staatah}} [[Luokka:Suriname|*]] gd9vxu61cuvy2llm6tzn7mxf8osxt5r 0 1650 160011 154476 2026-09-26T03:06:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160011 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Sveeici vuárnumlitto | noomah_virgálijn_kielâin = Schweizerische<br/>Eidgenossenschaft ''<small>([[saksakielâ]]n)</small>''<br/>Confédération suisse ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br/>Confederazione svizzera ''<small>([[italiakielâ]]n)</small>''<br/>Confederaziun svizra ''<small>([[retoromaankielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Switzerland.svg | vaakun = Coat of arms of Switzerland.svg | nommâ-genetiivist = Sveeici | sajadâh = Europe-Switzerland.svg | sajadâh-čielgiittâs = Sveeici sajadâh Euroopist | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = | tááláš-staatâjođetteijee = | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Bern]] (''de facto'') | eres-kaavpugeh = [[Zürich]], [[Geneve]], [[Basel]], [[Lausanne]], [[Winterthur]], [[Luzern]], [[St. Gallen]], [[Lugano]], [[Biel/Bienne]] | vijđodâh = 41 291<ref name="bfs-raum-umwelt">{{Nettikäldee | čujottâs=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/raum-umwelt.html |nommâ=Raum, Umwelt | almostittem = Bundesamt für Statistik | čujottum = 2024-12-15 | kielâ={{de}}}}</ref> | sisčääci_% = 4<ref name="bfs-raum-umwelt"/> | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 8 603 900<ref name="www.bfs.admin.ch - Ässeeloho">[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/stand-entwicklung/bevoelkerung.html www.bfs.admin.ch - Ässeeloho] Čujottum 7.7.2020 <small>(saksakielân)</small></ref> | ässeesaahâdvuotâ = 207 | aalmugstuárrum = 0,7 <ref name="www.bfs.admin.ch - Ässeeloho"/> | aalmugstuárrum_ihe = 2019 | virgáliih-kielah = [[saksakielâ]], [[ranskakielâ]], [[italiakielâ]] já [[retoromaankielâ]] | vaaluut = [[Sveeici frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = CHF | bap-ihe = 2020 | bap = 740 702 miljovn <ref>[https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=12&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=146&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= www.imf.org] Čujottum 7.7.2020 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | bap-per-ässee = 85 258 | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = CH | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +41 | internet TLD = .ch | motto = | aalmuglaavlâ = [[Schweizerpsalm]] ''ađai'' Sveeici psalmâ | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Swiss Psalm.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Sveicci''' ({{k-de|Schweiz}}, {{k-fr|Suisse}}, {{k-it|Svizzera}}, {{k-rm|Svizra}}), virgálávt '''Sveeici vuárnumlitto''' ({{k-la|Confoederatio Helvetica}}, uánádâs CH) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Sveeicist ij lah virgálávt [[uáivikaavpug]], mutâ [[Bern]] tuáimá staatâ ''de facto'' uáivikaavpugin. == Historjá == Sveicci lii lamaš jiečânâs staatâ ive&nbsp;[[1291]] rääjist. Tobbeen lii kievrâs [[federalism]] ađai puoh aašijn ulmuuh merideh páihálii tääsist nuuvt ennuv ko máhđulâš. Kieldâ meerrid kieldâ aašijn tegu luodâin, pasâttâshuolâttâsâst jna. [[Sveeici kantoneh|Kanton]] meerrid stuárráámuu uásist tehálijn aašijn tegu viäruttâsâst, škovliimist jna. Staatâ vuod meerrid tuše smavvâ uásist aašijn (om. postâlájádâsâst, eennâmpiäluštâsâst, tuulist jna). Meiddei orroomlove finnee kantonist ige staatâst. Ađai jis kiinii värree kantonist nuubán, te sun ferttee finniđ uđđâ orroomlove ton kantonist, kuus sun lii varrim.<ref name="Loostâš">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_4_21_issuu|Nommâ=Aalmugjienâstem Glarusist|Tahhee=[[Fabrizio Brecciaroli|Brecciaroli, Fabrizio]]|Almostittem=|Almostittemsaje=[[Loostâš]] 2021/4|Äigimuddo=|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]|Arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211213094532/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_4_21_issuu|Vyerkkejum=2021-12-13|Tiätuvuárkkáhäämi=|Čielgiittâs=|Čujottum=13.12.2021|Kielâ=|Luoihâttem=}}</ref> == Eennâmtieđâ == Sveeici vijđodâh lii 41&nbsp;291&nbsp;km², mast 4&nbsp;% lii čääci.<ref name="bfs-raum-umwelt"/> Vijđoduv mield Sveicci lii maailm 135.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-sveicci">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/switzerland/|nommâ=Switzerland|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-15|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241114180445/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/switzerland/|vyerkkejum=2024-11-14}}</ref> Sveicci lii alppâeennâm já siseennâmriijkâ, ko tot ij lah merâriddoost. Hormišis [[Aalpah|Aalpâi]] várádâh luávdá paijeel pele Sveeici vijđoduvâst. Aalpâi taveviestârpiäláá vuáládâhkuávlust láá maŋgâ stuorrâ jäävri. Tobbeen láá meiddei eennâm valjaamusah eennâmtuálukuávluh já stuárráámusah kaavpugeh.<ref name="bio5">{{Kirjekäldee|Tahhee=Jortikka, Sanna et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 5|Ihe=2011|Siijđoh=56–57|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Sveicci lii [[staatâ]] Koskâ-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Saksa]], nuorttân [[Nuorttâriijkâ]] já [[Liechtenstein]], mäddin [[Italia]] sehe viestârist [[Ranska]]. Sveeicist staatârääjih láá ohtsis 1&nbsp;770&nbsp;km.<ref name="cia-sveicci"/> Ton kuhemus rääji lii Italiain; tot lii 698&nbsp;km kukke.<ref name="cia-sveicci"/> Uánihumos lii 41&nbsp;km rääji Liechtensteináin.<ref name="cia-sveicci"/> Sveicci lii [[siseennâmstaatâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Saksa]] || 348 km || rowspan=8|[[Tiätuvuárkká:Switzerland in its region.svg|250px]] |- | [[Nuorttâriijkâ]] || 158 km |- | [[Liechtenstein]] || 41 km |- | [[Italia]] || 698 km |- | [[Ranska]]|| 525 km |} <!-- === Suolluuh === Sveeici stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Sveeici kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Sveeici stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:RoyLindmanOberenWestgratGipfelDufourspitze.JPG|thumb|left|[[Dufourspitze]] lii Sveeici alemus vääri.]] Sveeici alemus saje lii [[Dufourspitze]] čokke (4&nbsp;634&nbsp;m).<ref name="cia-sveicci"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Maggiorejävri|Maggiorejäävri]] riddo (195&nbsp;m).<ref name="cia-sveicci"/> Sveeicist láá ohtsis 29 čokked, moh pajaneh paijeel 4&nbsp;000 meetter alodâhân. Tain stuárráámus uási láá Valais kantonist, já loopah láá Bern kantonist já Graubündenist. Vyellin leijee tavlustuvâst láá Sveeici väärih, moi alodâh lii paijeel 3&nbsp;000 m merâtääsi paajaabeln já moi [[prominens]] lii ucemustáá 150 m. Puoh tavlustuvâst leijee tiäđuh láá Swisstopo topografisij 1:25&nbsp;000&nbsp;-káártái mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.swisstopo.admin.ch/en/national-map-1-25000|nommâ=National Map 1:25'000|almostittem=www.swisstopo.admin.ch|čujottum=2025-07-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Motomeh čoheh láá kyevti kanton koskâsii rääji alne. Toh láá fáárust kuohtui kantonij lovoin, mut kuittâg tuše ohtii Sveeici lovvoost. Ton keežild Sveeici loho ij lah veltihánnáá kantonij lovoi summe. {| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto 1em auto;" |- !Kanton!!3 000–<br>3 249 m!!3 250–<br>3 499 m!!3 500–<br>3 749 m!!3 750–<br>3 999 m!!4 000–<br>4 249 m!!4 250–<br>4 499 m!!> 4 500 m!!Ohtsis<br>(> 3 000 m) |- |align=left|[[Listo vaarijn Bern kantonist|Bern]] |align=right|18 |align=right|13 |align=right|11 |align=right|7 |align=right|4 |align=right|1 |align=right|0 |align=right|54 |- |align=left|[[Listo vaarijn Glarus kantonist|Glarus]] |align=right|6 |align=right|2 |align=right|1 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|9 |- |align=left|[[Listo vaarijn Graubünden kantonist|Graubünden]] |align=right|165 |align=right|37 |align=right|4 |align=right|4 |align=right|1 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|211 |- |align=left|[[Listo vaarijn Obwalden kantonist|Obwalden]] |align=right|2 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|2 |- |align=left|[[Listo vaarijn St. Gallen kantonist|St. Gallen]] |align=right|2 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|2 |- |align=left|[[Listo vaarijn Ticino kantonist|Ticino]] |align=right|16 |align=right|2 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|18 |- |align=left|[[Listo vaarijn Uri kantonist|Uri]] |align=right|22 |align=right|7 |align=right|3 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|32 |- |align=left|[[Listo vaarijn Valais kantonist|Valais]] |align=right|56 |align=right|27 |align=right|37 |align=right|30 |align=right|17 |align=right|6 |align=right|4 |align=right|177 |- |align=left|[[Listo vaarijn Vaud kantonist|Vaud]] |align=right|3 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|0 |align=right|3 |- class="sortbottom" |align=left|'''Sveicci''' |align=right|'''246''' |align=right|'''79''' |align=right|'''48''' |align=right|'''35''' |align=right|'''19''' |align=right|'''6''' |align=right|'''4''' |align=right|'''437''' |} <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == [[Tiätuvuárkká:Gruppenbild Bundesrat 2026.jpg|thumb|Sveeici littorääđi ive 2026]] Sveeici staatâhäämi lii [[littotäsiväldi]]. Sveeici staatâhovdâ lii {{#statements:P35}}, mon president lii {{#statements:P1308|from=Q688230}}. === Kuávlulâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Sveeici kantoneh]]}} Eennâm lii juohhum kantonáid, main lii vijđes jiešhaldâšem. === Staatâhäämi === Sveeici [[vuárnumlitto]]ost lii [[njuolgâ demokratia]]. Sveicciliih merideh masa puoh aašijn [[aalmugjienâstem|aalmugjienâstmijguin]]. Kii peri puáhtá vaattâđ aalmugjienâstem mon peri ääšist, jis sun pasta čokkiđ tuárvi ennuv vuáláčalluid (50&nbsp;000 vuáláčaalâd normaallii laavâ nubásmitmân já 100&nbsp;000 vuáláčaalâd vuáđulaavâ nubásmitmân). Aalmugjienâstmij loppâpuáđus lii čannee.<ref name="Loostâš"/> <!-- === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Sveicci lii maailmtobdos tiijmijn, kiijkárijn, talkkâsijn, suklaast já vuástáin. Meid mađhâšem puáhtá enâmân jáválâšvuođâ. Alppâsiijdâin šiiveettuálu lâi ovdil válduáigápuátu, mut tááláá ääigi iänááš ässeeh finnejeh áigápuáđus maađhâšmist.<ref name="bio5"/> <!--=== Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q39}} === Kielah === [[Tiätuvuárkká:Karte Schweizer Sprachgebiete 2026.png|thumb|Sveeici aalmuglâškielah ive 2026 lovottuvâi mield:<ref name="bfs-sprachen"> {{Nettikäldee | čujottâs=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/sprachen-religionen/sprachen.html |nommâ= Sprachen | almostittem = Bundesamt für Statistik | čujottum = 2024-12-15 | kielâ={{de}}}}</ref> {{legend|#f7c5b4|saksakielâ (62,0&nbsp;%)}} {{legend|#d9d4e9|ranskakielâ (22,7&nbsp;%)}} {{legend|#b6ddc7|italiakielâ (8,2&nbsp;%)}} {{legend|#fffcc8|retoromaankielâ (0,5&nbsp;%)}}]] Sveeici aalmuglâškielah láá [[saksakielâ]], [[ranskakielâ]], [[italiakielâ]] já [[retoromaankielâ]]. Čiččâmnubáloh kantonid láá saksakielâliih, nelji kanton láá ranskakielâliih, já ohtâ kanton lii italiakielâlâš. Ton lasseen kulmâ kanton láá kyevtkielâliih (saksakielâ já ranskakielâ), já ohtâ kanton lii kuulmâkielâlâš (saksakielâ, retoromaankielâ já italiakielâ). * saksakielâliih kantoneh (17): Aargau, Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Glarus, Luzern, Nidwalden, Obwalden, Sankt Gallen, Schaffhausen, Schwyz, Solothurn, Thurgau, Uri, Zug, Zürich * ranskakielâliih kantoneh (4): Geneve, Jura, Neuchâtel, Vaud * italiakielâlâš kanton (1): Ticino * kyevtkielâliih kantoneh (3): Bern, Fribourg, Valais * kuulmâkielâlâš kanton (1): Graubünden === Kaavpugeh === Sveeici stuárráámus kaavpug lii [[Zürich]]. Tobbeen láá maaŋgah stuorrâ paaŋkih. [[Geneve]] lii tobdos tast, et tobbeen lii [[Ovtâstum aalmugeh|OA]] válduviäsu. <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} [[Luokka:Sveicci|*]] eyc6gwpbkuudygh0vm6s9zg1krfb2qz 0 1655 160019 151820 2026-09-26T03:08:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160019 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Syyria aaraabtäsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'الجمهورية العربية السورية <small>([[arabiakielâ]]n)</small>''<br><small>al-Jumhūriyya al-ʿarabiyya al-sūriyya</small> | lippu = Flag of Syria (2025-).svg | vaakun = Emblem of Syria (2025–present).svg | nommâ-genetiivist = Syyria | sajadâh = Syria (orthographic projection) disputed.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Ahmed al-Sharaa]] | uáivikaavpug = [[Damaskos]] | eres-kaavpugeh = [[Aleppo]], <br>[[Homs]], <br>[[Hama]] | vijđodâh = 187 437 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[arabiakielâ]] | vaaluut = Syyria pudde | vaaluut-tubdâldâh = SYP | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = SY | fiävruin = SYR | kirdemmašinijn = YK | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +963 | internet TLD = .sy <br>سوريا. | motto = وحدة ، حرية ، اشتراكية <br><small>(Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah)</small> | aalmuglaavlâ = [[Humat ad-Diyar]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National Anthem of Syria.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Syria in its region (claimed).svg|thumb]] '''Syyria''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Damaskos]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Syyria vijđodâh lii 187&nbsp;437&nbsp;km², mast 1&nbsp;550&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Syyria lii maailm 89. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-syria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|nommâ=Syria|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-20|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251007110332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|vyerkkejum=2025-10-07}}</ref> <!-- === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia --> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Syyria vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Syyria alemus saje lii [[Hermon (vääri)|Hermon]] čokke, mii paijaan {{Nts|2814}}&nbsp;m alodâhân.<ref name="cia-syria"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/169612/mount-hermon.html|nommâ=Mount Hermon|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Jarmuk]]-nommâsii juuvâ riddo (-66&nbsp;m).<ref name="cia-syria"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q858}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Syyria|*]] 7q8w7wnmibqfrm7t5dzvdjsrvpovnan 0 1658 160025 151821 2026-09-26T03:11:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160025 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = São Tomé já Príncipe demokraatlâš täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = <small>República Democrática de São Tomé e Príncipe ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>''</small> | lippu = Flag of São Tomé and Príncipe.svg | vaakun = Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg | nommâ-genetiivist = São Tomé já Príncipe | sajadâh = Location São Tomé and Príncipe AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[São Tomé já Príncipe president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[São Tomé já Príncipe uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[São Tomé]]<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 964<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[portugalkielâ]] (''de facto'') | vaaluut = [[São Tomén já Príncipe dobra|dobra]] | vaaluut-tubdâldâh = STD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|São Tomé já Príncipe}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +239 | internet TLD = .st | motto = | aalmuglaavlâ = [[Independência total]]<ref name="vl-stjp-artikla14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www2.camara.leg.br/saotomeeprincipe/constituicao/constituicao-da-republica-democratica-de-s.tome-e#a14|nommâ=Artigo 14.º Símbolos Nacionais|almostittem=Assembleia Nacional de S.Tomé e Príncipe|čujottum=2025-06-21|kielâ={{pt}}}}</ref> | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Independência total (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''São Tomé já Príncipe demokraatlâš täsiväldi''' ({{k-pt|República Democrática de São Tomé e Príncipe}}) ađai '''São Tomé já Príncipe''' lii [[suáluistaatâ]] [[Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[São Tomé]].<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:São Tomé já Príncipe kárttá (2013) smn.svg|thumb|left|São Tomé já Príncipe lii [[suáluistaatâ]] [[Koskâ-Afrik]]ist.]] São Tomé já Príncipe vijđodâh lii 964&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sao-tome-and-principe/|nommâ=Sao Tome and Principe|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-21|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409145152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sao-tome-and-principe/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref> Vijđoduvâs peeleest São Tomé já Príncipe lii maailm 184. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> === Sajadâh já rääjih === São Tomé já Príncipe lii jiečânâs täsiväldi [[Koskâ-Afrik]]ist. São Tomé já Príncipest iä lah staatârääjih, tastko tot lii [[suáluistaatâ]]. São Tomé já Príncipe pirrâ lii [[Atlant väldimeerâ]]. Merâriddo lii ohtsis 209 km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> === Suolluuh === <!--São Tomé já Príncipe stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). -->Staatâ uáivisuolluuh láá [[São Tomé (suálui)|São Tomé]] já [[Príncipe]], moi koskâ lii suulân 140&nbsp;km. <!-- === Jäävrih já juuvah === São Tomé já Príncipe kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii São Tomé já Príncipe stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> [[Tiätuvuárkká:Forte de Sao Sebastiao (20026107129).jpg|thumb|left|[[Pico de São Tomé]] lii São Tomé já Príncipe alemus vääri.]] === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo São Tomé já Príncipe vaarijn]]}} São Tomé já Príncipe alemus vääri lii [[Pico de São Tomé]], mii paijaan 2&nbsp;024&nbsp;meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2410761/pico-de-sao-tome.html|nommâ=Pico de São Tomé|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2024-10-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii meiddei São Tomé -suolluu alemus vääri. Príncipe-suolluu alemus vääri vist lii [[Pico do Príncipe]], mii paijaan 947&nbsp;meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2410876/pico-do-principe.html|nommâ=Pico do Príncipe|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2024-10-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Nube käldee mield Pico do Principe alodâh lii kuittâg 948&nbsp;m.<ref name="birdlife">{{Nettikäldee|čujottâs=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/6884|nommâ=Príncipe forests (São Tomé e Príncipe)|almostittem=datazone.birdlife.org|čujottum=2024-10-06|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> São Tomé já Príncipe vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-são-tomé-já-príncipe"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == São Tomé já Príncipe staatâhäämi lii Z. São Tomé já Príncipe staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1039}} <!--=== Kielah === São Tomé já Príncipe virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:São Tomé já Príncipe|*]] c3yx8ljz353lc3fhcknvex0qntfwoen 0 1665 160034 158921 2026-09-26T03:25:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160034 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Taažâ kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Kongeriket Norge <small>''([[kirjetárukielâ]]n)''</small><br/>Kongeriket Noreg <small>''([[uđđâtárukielâ]]n)''</small><br/>Norgga gonagasriika <small>''([[orjâlâškielâ]]n)''</small><br/>Nöörjen gånkarijhke <small>''([[maadâsämikielâ]]n)''</small><br/>Vuona gånågisrijkka <small>''([[juulevsämikielâ]]n)''</small> | lippu = Flag of Norway.svg | vaakun = Coat of arms of Norway.svg | nommâ-genetiivist = Taažâ | sajadâh = Location Norway Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = Taažâ sajadâh Euroopist | staatâhäämi = [[vuáđulavâlâš monarkia]] | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Jonas Gahr Støre]] ([[Taažâ pargeipiäládâh|Ap]]) <small>(2021–)</small> | uáivikaavpug = [[Oslo]] | eres-kaavpugeh = [[Bergen]], [[Ruándim]] | vijđodâh = 384 484,38<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)">[https://www.ssb.no/en/statbank/table/09280/tableViewLayout1/ Statistics Norway (vijđodâh)] Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | sisčääci_% = 5,4<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)"/> | ässeeloho_ihe = 2026 | ässeeloho = 5 627 400<ref name="ssbf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|nommâ=Population|almostittem=SSB|čujottum=2026-02-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[tárukielâ]] | vaaluut = [[Taažâ ruvnâ]] | vaaluut-tubdâldâh = NOK | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = NO | fiävruin = N | kirdemmašinijn = LN | jotolâh = | sundenummeer = +47 | internet TLD = .no | motto = Alt for Norge | aalmuglaavlâ = [[Ja, vi elsker dette landet]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Norway (National Anthem).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Taažâ''', virgálávt '''Taažâ kunâgâskodde''' ({{k-nb|Kongeriket Norge}}, {{k-nn|Kongeriket Noreg}}, {{k-se|Norgga gonagasriika}}, {{k-sma|Nöörjen gånkarijhke}}, {{k-smj|Vuona gånågisrijkka}}, {{k-fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}}), lii jiečânâs [[staatâ]] Tave-[[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Oslo]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Taažâ vijđodâh lii 384&nbsp;484,38&nbsp;km², mast 20&nbsp;218,02&nbsp;km² ađai 5,3 % lii čääci.<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)"/> Vijđoduv mield Taažâ lii maailm 69.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-norway"/> === Sajadâh já rääjih === [[Tiätuvuárkká:Taažâ kárttá (2013) smn.svg|thumb|left|Taažâ lii Tave-[[Euroop]]ist.]] Taažâ lii staatâ Tave-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá mäddin já maadânuorttân [[Suomâ]] sehe nuorttân [[Ruotâ]] já [[Ruoššâ]]. Taažâ kuhemus rääji lii Ruottáin; tot lii 1&nbsp;666&nbsp;km kukke.<ref name="cia-norway">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|nommâ=Explore All Countries — Norway|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-02-28|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> Uánihumos lii 191&nbsp;km rääji Ruoššáin.<ref name="cia-norway"/> <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:GaldhøpiggenFromFannaråki.jpg|thumb|left|[[Galdhøpiggen]] lii Taažâ alemus vääri.]] Taažâ alemus saje lii [[Galdhøpiggen]] čokke (1&nbsp;155&nbsp;m); vyeligumos lii [[Taažâmeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-norway"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == [[Tiätuvuárkká:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|left|Taažâ uđđâ läänih ive 2024 rääjist]] Taažâ lii [[parlamentaarlâš demokratia]] já [[vuáđulavâlâš monarkia]]. Tot lii [[ohtâsâšstaatâ]], mast láá kyehti haaldâtlâš tääsi staatâ vuoluubeln: läänih já kieldah. Ton staatâhovdâ lii Taažâ monark, kii lii lamaš ive [[2026]] rääjist kunâgâs {{#statements:P35}}. Ive [[2021]] [[Taažâ pargeipiäládâh|Taažâ pargeipiäláduv]] politikkárist [[Jonas Gahr Støre]]st šoodâi Taažâ haldâttâhjođetteijee ađai Taažâ uáiviminister. === Kuávlulâš jyehim === [[Taažâ läänih|Läänih]] láá Taažâ alemuu tääsi kuávluhaldâttâhohtâdâh. Läänih juáhhojeh kieldáid. Motomijn kieldâin láá kaavpugvuoigâdvuođah. Ive&nbsp;2020 Taažâst lijjii 356&nbsp;kieldâd.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Bolstad, Erik|Paječaalâ=kommuner i Norge|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2023-01-25|www=https://snl.no/kommuner_i_Norge|Čujottum=3.3.2023|Kielâ={{no}}}}</ref> ==== Táálááh läänih ==== [[Kesimáánu 14.]] peeivi [[2022]] Taažâ Stuorrâtigge meridij, ete [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2024]] rääjist Taažâ juáhhoo 15 läänin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/|nommâ=Fylkesinndelingen fra 2024|almostittem=Regjeringen.no|äigimuddo=2022-07-05|čujottum=2024-02-28|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ovdil uđđâivemáánu 1. peeivi 2024 Taažâst lijjii 11&nbsp;läännid. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! ISO-koodi ! Vaakun ! Nommâ ! Haaldâtlâš kuávdáš ! Eennâmhiärá sajadâh ! Vaaljâpirrâdâh ! Ässeeloho ! Vijđodâh <small>km²</small> ! Kieldâi meeri |- | 03 || [[Tiätuvuárkká:Oslo komm.svg|25px|center]] || [[Oslo lääni|Oslo]] || [[Oslo]] || [[Moss]]|| Oslo || {{Nts|717710}} || {{Nts|454.12}} || 1 |- | 11 || [[Tiätuvuárkká:Rogaland våpen.svg|25px|center]] || [[Rogaland]]|| [[Stavanger]]|| Stavanger || Rogaland || {{Nts|499417}} || {{Nts|9377.10}} || 23 |- | 15 || [[Tiätuvuárkká:Møre og Romsdal våpen.svg|25px|center]] || [[Møre já Romsdal]]|| [[Molde]]|| Molde || Møre já Romsdal || {{Nts|270628}} || {{Nts|14355.62}} || 26 |- | 18 || [[Tiätuvuárkká:Nordland våpen.svg|25px|center]] || [[Nordland]]|| [[Bodø]]|| Bodø || Nordland || {{Nts|243081}} || {{Nts|38154.62}} || 41 |- | 31 || [[Tiätuvuárkká:Østfold våpen.svg|25px|center]] || [[Østfold]]|| [[Sarpsborg]]|| Moss || Østfold || {{Nts|312152}} || {{Nts|4004.12}} || 12 |- | 32 || [[Tiätuvuárkká:Akershus våpen.svg|25px|center]] || [[Akershus]]|| Oslo|| Moss || Akershus || {{Nts|728803}} || {{Nts|5894.47}} || 21 |- | 33 || [[Tiätuvuárkká:Buskerud våpen.svg|25px|center]] || [[Buskerud]]|| [[Drammen]]|| Moss || Buskerud || {{Nts|269819}} || {{Nts|14693.87}} || 18 |- | 34 || [[Tiätuvuárkká:Innlandet våpen.svg|25px|center]] || [[Innlandet]]|| [[Hamar]]|| [[Lillehammer]]|| Hedmark já Oppland || {{Nts|376304}} || {{Nts|52072.44}} || 46 |- | 39 || [[Tiätuvuárkká:Vestfold våpen.svg|25px|center]] || [[Vestfold]]|| [[Tønsberg]]|| Tønsberg|| Vestfold || {{Nts|256432}} || {{Nts|2167.65}} || 6 |- | 40 || [[Tiätuvuárkká:Telemark våpen.svg|25px|center]] || [[Telemark]]|| [[Skien]]|| [[Tønsberg]]|| Telemark || {{Nts|177093}} || {{Nts|15298.16}} || 17 |- | 42 || [[Tiätuvuárkká:Agder våpen.svg|25px|center]] || [[Agder]]|| [[Kristiansand]]|| [[Arendal]]|| Nuorttâ-Agder já Viestâr-Agder || {{Nts|319850}} || {{Nts|16434.12}} || 25 |- | 46 || [[Tiätuvuárkká:Vestland våpen.svg|25px|center]] || [[Vestland]]|| [[Bergen]]|| [[Hermansverk]]|| Hordaland, Sogn já Fjordane || {{Nts|651299}} || {{Nts|3387099}} || 43 |- | 50 || [[Tiätuvuárkká:Trøndelag våpen.svg|25px|center]] || [[Trøndelag]]|| [[Steinkjer]] já [[Ruándim]]|| [[Steinkjer]]|| Tave-Trøndelag já Maadâ-Trøndelag || {{Nts|482956}} || {{Nts|42201.59}} || 38 |- | 55 || [[Tiätuvuárkká:Troms våpen.svg|25px|center]] || [[Troms]]|| [[Tromssa]]|| [[Čäcisuálui]] || Troms || {{Nts|169610}} || {{Nts|25862.99}} || 21 |- | 56 || [[Tiätuvuárkká:Finnmark våpen.svg|25px|center]] || [[Finnmark]]|| [[Čäcisuálui]]|| [[Čäcisuálui]] || Finnmark || {{Nts|75053}} || {{Nts|48631.09}} || 18 |- |} <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== === Ässeeloho === Taažâst ääsih 5&nbsp;550&nbsp;203 olmožid.<ref name="ssbf" /> ===Kielah=== [[Tárukielâ]] lii virgálâš kielâ Taažâst. Virgáliih ucceeblovokielah láá [[orjâlâškielâ]], [[juulevsämikielâ]] já [[maadâsämikielâ]]. Sämikielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin kieldâin: [[Kuovdâkiäinu]], [[Kárášjuuhâ]], [[Kaivuonâ]], [[Lavangen]], [[Uunjargâ]], [[Porsaŋg]], [[Tiänu]], [[Tivtâsvuonâ]] já [[Snåsa]]. Porsaŋgist meiddei [[kveenikielâ]] lii virgálâš kielâ. <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{NATO}} [[Luokka:Taažâ|*]] ha7oa7iocj3b04trgl8to9l6v53au3t 0 1753 160038 151825 2026-09-26T03:26:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160038 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Tanska kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Kongeriget Danmark ''<small>([[tanskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Denmark.svg | vaakun = National coat of arms of Denmark.svg | nommâ-genetiivist = Tanska | sajadâh = EU-Denmark.svg | sajadâh-čielgiittâs = Tanska sajadâh Euroopist | staatâhäämi = [[vuáđulavâlâš monarkia]] | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = [[Frederik X]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Mette Frederiksen]] | uáivikaavpug = [[Kööbenhaammân]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[tanskakielâ]] | vaaluut = [[Tanska ruvnâ]] | vaaluut-tubdâldâh = DKK | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = DK | fiävruin = DK | kirdemmašinijn = OY | jotolâh = | sundenummeer = +45 | internet TLD = .dk | motto = Guds hjælp, folkets kærlighed, Danmarks styrke | aalmuglaavlâ = [[Der er et yndigt land]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Der er et yndigt land.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Tanska''' ađai '''Tanska kunâgâskodde''' ({{K-da|Kongeriget Danmark}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Tanska lii parlamentaarlâš demokratia já vuáđulavâlâš monarkia. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Kööbenhaammân]]. ==Historjá== Juovlâmáánu 7.&nbsp;peeivi&nbsp;2023 Tanska parlament tuhhiittij laavâ, mii kiäldá oskoldâhlij tevstâi puáldim kirjen. Keevâtlávt taat meerhâš [[Kooraan]] puáldim kieldim. Laavâ ulmen lii lopâttiđ oskoldâhlij vuovij "pilkkedem". Laahâ finnij 94 jiennâd peeleest já 77 jiennâd vuástá. Käävcis aalmugovdâsteijein iä jienâstâm. Virgálávt laahâ kiäldá tagarij tevstâi heiviimettumes kieđâvuššâm almolávt, moid oskoldâhlijn juávhuin lii perustume. Lahâiävtuttâs finnij kriitiik eereeb iärrás parlament uálgispele suájáást. Parlamentarikkáreh kyedittii tom, et Tanska ij kolgâččii mutteđ lahâasâttâsâid tondiet, et olgoeennâmliih aalmugeh luávkkášuveh mastnii, mii tábáhtuvá Tanskaast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/08/tanska-parlament-meridij-kooraan-pualdim-kieldimist/|nommâ=Tanska parlament meridij Kooraan puáldim kieldimist|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-12-08|čujottum=2023-12-08}}</ref> ==Eennâmtieđâ== <!--X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci. Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. --> Tanska šadda [[Jylland]] njargâenâmist já čuođijn suolluin. === Sajadâh já rääjih === Tanska ránnjástaatah láá [[Saksa]] máddáábeln sehe [[Ruotâ]] já [[Taažâ]] taavaabeln. Ton lasseen [[Kanada]]st já Tanskaast lii ohtâsâš rääji.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000008887764.html|nommâ=Tanska ja Kanada sopivat kiistansa pienestä arktisesta saaresta – maat kävivät liki 40 vuotta ”sotaa” aseinaan viski ja akvaviitti|tahhee=Hakala, Pekka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-06-15|čujottum=2023-09-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin).--> <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Tanska alemus saje lii <!--R čokke ( m), mii lii-->suullân 170 meetterid merâase paajaabeln. <!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== <!--=== Ässeeloho ===--> ===Kielah=== Tanska virgálâš kielâ lii [[tanskakielâ]]. [[Saksakielâ]]st lii ucceeblovokielâ sajattâh Maadâ-Jyllandist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.norden.org/en/fakta-om-norden-1/language|nommâ=Language — Nordic cooperation|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-07-05|čujottum=2023-12-11|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170705052009/http://www.norden.org/en/fakta-om-norden-1/language|vyerkkejum=2017-07-05}}</ref> [[Färkielâ]] lii virgálâš kielâ [[Färsuolluuh|Färsuolluin]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://visitfaroeislands.com/en/plan-your-stay/before-you-arrive-in-the-faroe-islands/language|nommâ=Language|almostittem=visitfaroeislands.com|čujottum=2023-12-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231211141549/https://visitfaroeislands.com/en/plan-your-stay/before-you-arrive-in-the-faroe-islands/language|vyerkkejum=2023-12-11}}</ref> já [[kalaallisutkielâ]] (ruánááeennâmkielâ) lii virgálâš kielâ [[Ruánáaeennâm|Ruánááenâmist]].<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Greenland|Almostittem=The World Factbook|Äigimuddo=2023-12-06|Almostittee=Central Intelligence Agency|www=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/|Kielâ=en}}</ref> <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Tanska|*]] ea39vyf00kfd299nqmi47vj2nut788v 0 1771 160047 146296 2026-09-26T03:28:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160047 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Teuva | kove = Teuvan rauniokirkko 20170619.jpg | kove-čielgiittâs = Teuva kirkko | vaakun = Teuva.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Teuva sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 556,05<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 554,67 | eennâm_% = 99,8 | sisčääci = 1,38 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 5 043<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 9,14 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,9 | ruotâkielâ = 0,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,3 }} '''Teuva''' ({{k-sv|Östermark}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Teuvast ääsih 5&nbsp;043 olmožid, já ton vijđodâh lii 556,05&nbsp;km², mast 1,38&nbsp;km² lii čääci. Teuva naaburkieldah láá [[Isojoki]], [[Karijoki]], [[Kurikka]], [[Kauhajoki]] já [[Närpiö]]. ==Historjá== Teuva vuáđudui ive&nbsp;[[1868]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Teuva ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|478||7 576}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||7 600}} {{bar pixel|1990|#0099FF|464||7 348}} {{bar pixel|1995|#0099FF|448||7 087}} {{bar pixel|2000|#0099FF|418||6 620}} {{bar pixel|2005|#0099FF|393||6 220}} {{bar pixel|2010|#0099FF|374||5 923}} {{bar pixel|2016|#0099FF|339||5 363}} {{bar pixel|2020|#0099FF|321||5 069}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017) |- | 1 || '''Teuva markkân''' ||align="right"|{{Nts|2778}} |- | 2 || Perälä ||align="right"|{{Nts|383}} |- | 3 || Äystö ||align="right"|{{Nts|295}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Horonkylä, Kauppila, Korvenkylä, Luovankylä (Parra), Norinkylä, Perälä, Riippi, Salonpää, Teuva markkân já Äystö. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] 1dhodws0jhxgt3v8i226hulwdt8kmh3 0 1789 160059 146314 2026-09-26T03:32:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160059 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Tove Jansson | kove = Tove-Jansson-1956b.jpg | šoddâm = porgemáánu 9. peeivi 1914 [[Helsig]]ist | jáámmám = kesimáánu 27. peeivi 2001 [[Helsig]]ist | hävdi = | áámmát = kirječällee, kovetaaidâr, ráiđukovetaaidâr | noomah = | šlaajâ = | kielâ = [[ruotâkielâ]] | vanhimeh = [[Viktor Jansson]] já [[Signe Hammarsten-Jansson]] | pelikyeimi = [[Tuulikki Pietilä]] (1956–2001) | párnááh = | nommâčáálus = Tove Jansson signature.svg | päikkisijđo = [http://tovejansson.com/ tovejansson.com] }} '''Tove Marika Jansson''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|9|8|1914|[[Helsig]]|[[Suomâ]]|27|6|2001|Helsig|Suomâ}}) lâi suomâruátálâš kirječällee já kovetaaidâr, kiän karrieer lâi maaŋgâpiälálâš. Sun lii maŋgâsân rähis muumikiirjij čällee. == Eellim == === Peerâ já nuorâvuotâ === Tove Marika Jansson šoodâi [[Helsig]]ist porgemáánu 9. peeivi 1914. Enni, kovvejeijee Signe Hammarsten (Ham) já eeči, skultpor Viktor Jansson (Faffan) vuorkkáin Tove-nieidâ eellim sunnuu taaiđân aaibâs aalgâ rääjist. Tove jieš-uv oopâi jo aaibâs uccen sárguđ. Sun já suu viiljah, Per Olov (š.1920) já Lars (š.1926), čuovvuu ubâ pärnivuođâstis vaanhimij pargoid, já sist puohâin šoodâi meid taidâreh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://tovejansson.com/perhe.html|nommâ=Tove Jansson {{!}} Perhe|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019-01-25|čujottum=2024-02-09|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190125065250/http://tovejansson.com/perhe.html|vyerkkejum=2019-01-25}}</ref> Škovlâäigi lâi Toven vaigâd. Čohčuv 1930 sun vuolgij Tukholma taiđâškoovlân luuhâđ máinussárgum já hammim. Čohčuv 1931 sun joođhij uápuidis Tukholma Aaleeb taiđâškoovlâst teddim- já taaiđâtyeje linjeest, kovvejeijee- já máinussárgumškovlimist. Tobbeen lijjii áámmátsárgum, čäällim, heraldiik, mallisárgum, hervâmááláám já kirjetaiđuu uápuh. Tove Jansson vietij masa puoh keesijd elimistis Pellinki suáluikuávlust, kost Janssonijn lâi láigutupe já maŋeláá pisovub saje Bredskär suollust. 1960-lovvoost 1990-lovo aalgâ räi Jansson lâi keessiv ain Klovharu suollust oovtâst suu kuoimijn, grafikkár Tuulikki Pietiläin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hamhelsinki.fi/exhibitions/tove-jansson/|nommâ=Tove Jansson: Juhlat ja Leikki|almostittem=HAM|čujottum=2024-02-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Muumih === Vuosmuš muumikirje lâi ive 1945 almostum ''Småtrollen och den stora översvämningen'' (almostui 1991 suomâkielân noomáin ''Muumit ja suuri tuhotulva'', "Muumih já stuorrâ hiävutulve"). Tast maŋa, ive 1946, almostui nubbe muumikirje ''Kometjakten'' já ive 1948 kuálmád ''Trollkarlens hatt'', mii finnij rämideijee árvustâlmijd sehe [[Suomâ]]st já [[Ruotâ]]st. Viehâ jotelávt tot jurgâlui meid eŋgâlâskielân noomáin ''Finn Family Moomintroll'', mii almostui ive 1950.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://muumitrivieralla.fi/elokuva/tove-janssonin-muumit/|nommâ=Tove Janssonin Muumit|čujottum=2024-02-09|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240223164817/https://muumitrivieralla.fi/elokuva/tove-janssonin-muumit/|vyerkkejum=2024-02-23}}</ref> == Tyeji == Jansson lii máálám hirmâd ennuv kuuvijd já čáállám muumikiirjij lasseen vala lovmat eres-uv kirjed. === Jansson kirjeh anarâškielân === Anarâškielân lii jurgâlum ohtâ Jansson kirje: ''[[Tijdâtälvi]]'' (algâalg. nommâ ''Trollvinter'', 1957). Tot almostui ive 2019 já tom lii jurgâlâm [[Ilmari Mattus|Uccpárnáá Vuoli Ilmar]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tove Jansson|*]] pchqbufbx9mr3yeo46nzhdyp3cgzl6u 0 1794 160061 151833 2026-09-26T03:32:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160061 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Trinidad já Tobago täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Trinidad and Tobago ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Trinidad and Tobago.svg | vaakun = Coat of arms of Trinidad and Tobago (2025).svg | nommâ-genetiivist = Trinidad já Tobago | sajadâh = Trinidad and Tobago (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Trinidad já Tobago täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Trinidad já Tobago täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Port of Spain]] | eres-kaavpugeh = [[San Fernando, Trinidad and Tobago|San Fernando]], <br>[[Scarborough, Tobago|Scarborough]] | vijđodâh = 5 128 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 1 363 985 | ässeesaahâdvuotâ = 264 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = Trinidad já Tobago dollar | vaaluut-tubdâldâh = TTD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−4 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est | jiečânâsvuotâ = 31. porgemáánu 1962 | uánádâs = TT | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +1-868 | internet TLD = .tt | motto = "Together We Aspire, Together We Achieve" | aalmuglaavlâ = [[Forged from the Love of Liberty]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Forged from the Love of Liberty (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Trinidad and Tobago in its region.svg|thumb]] '''Trinidad já Tobago''' lii [[staatâ]] [[Karibia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Port of Spain]].<ref name="cia-trinidad-já-tobago">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago/|nommâ=Trinidad and Tobago|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-05-07|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> <!-- == Historjá == == Eennâmtieđâ == X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci. Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Amerik staatah}} [[Luokka:Trinidad já Tobago|*]] b0p3okn0uo11u1zcw57y1aa6c9dhhb8 0 1801 160065 151836 2026-09-26T03:32:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160065 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Tuurki täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Türkiye Cumhuriyeti ''<small>([[tuurkikielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Turkey.svg | vaakun = Emblem of Turkey.svg | nommâ-genetiivist = Tuurki | sajadâh = Turkey (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Recep Tayyip Erdoğan]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Ankara]] | eres-kaavpugeh = [[Istanbul]], [[İzmir]], [[Bursa]], [[Antalya]], [[Konya]], [[Adana]], [[Gaziantep]], [[Diyarbakır]], [[Mersin]], [[Kayseri]], [[Eskisehir]], [[Şanlıurfa]], [[Denizli]], [[Samsun]] | vijđodâh = 783 356 | sisčääci_% = 2,03 | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 83 154 997 | ässeesaahâdvuotâ = 105 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[tuurkikielâ]] | vaaluut = [[Tuurki liira]] | vaaluut-tubdâldâh = TRY | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = TR | fiävruin = TR | kirdemmašinijn = TK | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +90 | internet TLD = .tr | motto = | aalmuglaavlâ = [[İstiklâl Marşı]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Istiklâl Marsi instrumetal.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Turkki''' ({{k-tr|Türkiye}}), virgálávt '''Tuurki täsiväldi''' ({{k-tr|Türkiye Cumhuriyeti}}), lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Ankara]]. ==Historjá== Turkki seervâi [[Tave-Atlant piäluštemlitto|Tave-Atlant piäluštemliiton]] ive&nbsp;[[1952]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm|nommâ=NATO member countries|čujottum=10.4.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Eennâmtieđâ== ===Sajadâh já rääjih=== Turkki lii Aasia viestârumos riijkâ, já tot olá ucánjáhháá meiddei Euroop pel. Tuurki taavaabeln lii [[Čapismeerâ]] já máddáábeln [[Koskâmeerâ]]. Tuurki ránnjástaatah láá [[Bulgaria]] já [[Georgia]] tavveen, [[Kreikka]] viestârist, [[Syyria]] já [[Irak]] mäddin sehe [[Armenia]], [[Azerbaidžan]] já [[Iran]] nuorttân. Kuhemus rääji lii rääji Syyriain, mii lii 899&nbsp;km.<ref name="TWF">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey/|nommâ=Turkey|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-01-10|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-04-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110073821/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> Uánihumos rääji vist lii 17&nbsp;km rääji Azerbaidžanáin.<ref name="TWF"/> Merâriddo lii ohtsis suulân 7&nbsp;200&nbsp;km.<ref name="TWF"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Armenia]] || 311 km || rowspan=8|[[Tiätuvuárkká:Turkey in its region.svg|400px]] |- | [[Azerbaidžan]] || 17 km |- | [[Bulgaria]] || 223 km |- | [[Georgia]] || 273 km |- | [[Irak]] || 367 km |- | [[Iran]] || 534 km |- | [[Kreikka]] || 192 km |- | [[Syyria]] || 899 km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> === Morfologia === Tuurki alemus vääri lii [[Ararat]], mii paijaan 5 165 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Mount-Ararat|nommâ=Mount Ararat|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-04-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Turkki kaavpâš eromâšávt [[Euroop union]]áin mut meiddei [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum statâiguin]], [[Ruoššâ|Ruoššáin]], [[Jaapaan|Japanáin]] já [[Kiina]]in. Tuurki teháliih tuálvumpyevtittâsah láá eennâmtuálupyevtittâsah, tekstiileh já tubbáák. Tuurki čuolmân lii eennâm kievhivuotâ, mii uáinoo stuorrâ pargottesvuottân. Miljovneh turkkiliih láá karttâm vyelgiđ siirdâpargen [[Saksa|Saaksan]] já eres kuávloid [[Euroop]]ân. === Iäláttâsah === Anatolia pajoseh lii kärjituálukuávlu. Ton narces aroin kuáđuttuvvojeh [[savzâ|saavzah]], [[kaiccâ|kaaicah]] já [[čäcipuhvel]]eh.<ref name="BritTurkey">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Turkey|nommâ=Turkey|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-04-13|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tain finnee [[mielkki|mielhi]], [[piärgu]] já ulloid. Angorasaavzâst peskidum timmâ mohairullo lii maailmpegâlmâs turkkilâš pyevtittâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/Angora-goat|nommâ=Angora goat|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-03-25|čujottum=2024-04-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tobdosumos turkkilâs purrâmâš lii saavzâpiärgust rahtum [[kebab]]. Kuálmádâs Tuurki aalmugist eelih táálunkuávlu uccâ sijdijn uáli oovtkiärdánávt.<ref name="bio6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Arjanne, Satu et al.|Nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6|Ihe=2010|Sijđo=102|Almostittee=Sämitigge|Jurgâleijee=Mattus, Ilmari}}</ref> Enâmist láá meiddei stuorrâtááluh, main viljâluvvojeh eromâšávt valjeh tegu [[riisi]], [[niisu]], [[ohra]], [[ruuvâš]] já [[maissâ]].<ref name="BritTurkey"/> Toi lasseen Tuurkist viljâluvvojeh meiddei [[pottáák|potákkeh]], [[sukkârruotâs|sukkârruottâseh]], [[pumbul]] já [[tubbáák]].<ref name="BritTurkey"/> [[Čapismeerâ]] já [[Koskâmeerâ]] kezis riddostielâsijn šoddâduvvojeh maaŋgâlágáneh heđâlmeh, hasselpähkineh já [[teejâ]].<ref name="bio6"/> Tobbeen láá meiddei motomeh viiniviljelmeh.<ref name="BritTurkey"/> <!--=== Energia === === Ráhtulâšvuotâ === --> ===Tuuriism=== Turkki lii pivnohis mađhâšemeennâm, já tobbeen tuuriism lii šoddâm jotelávt 1990-lovo loopâ rääjist. Turisteh mađhâšeh eromâšávt Istanbulân já Koskâmeerâ rido luámučuosâttuvváid tegu [[İzmir]]ân. Ive 2022 Tuurkist ellii 44,6 miljovn olgoeennâmlâš turistid, kiäh kuođđii enâmân 46 miljard dollarid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.statista.com/statistics/707699/foreign-tourist-arrivals-in-turkey/|nommâ=Turkey: number of international tourists 2022|almostittem=Statista|čujottum=2024-04-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Turisteh puátih eromâšávt [[Saksa]]ast já [[Ruoššâ|Ruošâst]]. <!--== Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== <!--=== Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> ===Kaavpugeh=== Tuurki uáivikaavpug lii [[Ankara]], mii lii [[Anatolia]] pajosijn. Stuárráámus kaavpug vuod lii [[Istanbul]]. Tot lii Aasia já Euroop rääji alne [[Bospornyeri|Bospornyere]] kuábbáá-uv peln. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} {{Euroop staatah}} {{NATO}} [[Luokka:Turkki|*]] tacp6502njzsondlyr43ybmeyyl57y9 0 1803 160066 151098 2026-09-26T03:32:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160066 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Turku | kove = Turun kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Tuurku kaavpugtáálu | vaakun = Turku.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Turku sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 306,35<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 245,66 | eennâm_% = 80,2 | sisčääci = 3,47 | sisčääci_% = 1,1 | merâčääci = 57,22 | merâčääci_% = 18,7 | ässeeloho = 192 794<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 786,40 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 82,7 | ruotâkielâ = 5,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 11,8 }} '''Turku''' ({{k-sv|Åbo}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tuurkust ääsih 192&nbsp;794 olmožid, já ton vijđodâh lii 306,35&nbsp;km², mast 60,69&nbsp;km² lii čääci. Turku lii Suomâ kuđâdin stuárráámus kieldâ já kuálmádin stuárráámus kaavpugkuávlu. Tuurku naaburkieldah láá [[Aura]], [[Kaarina]], [[Lieto]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Naantali]], [[Nousiainen]], [[Parainen]], [[Pöytyä]], [[Raisio]] já [[Rusko]]. ==Historjá== Turku lii Suomâ puárásumos kaavpug; eteh, et tot vuáđudui ive&nbsp;[[1229]]. Kihheen ij lah tast vises, mut [[1200-loho|1200-lovvoost]] tot kuittâg tábáhtui. Turku lâi Suomâ epivirgálâš uáivikaavpug iivij [[1809]]–[[1812]] já puoh stuárráámus kaavpug [[1840-loho|1840-lovo]] räi. Tuurku tobdeh eromâšávt kulttuurkaavpugin, já tot lâi-uv Euroop union kulttuuruáivikaavpug oovtâst [[Tallinna]]in ive&nbsp;[[2011]]. <gallery class="center"> Turku 1811.jpg|Tuurku kuávdáš ive [[1811]] Turun palo 1827.jpg|Tuurku puálu ive [[1827]] Turku panorama late 19th century.jpg|Turku [[1800-loho|1800-lovo]] loopâst Aurakatu 1910's.jpg|Aurakatu Tuurku kuávdáást [[1910-loho|1910-lovvoost]] Market place turku.jpg|Kauppatori ive [[1965]] </gallery> ==Čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|180097}} |- | 2 || Jäkärlä* ||align="right"|{{Nts|3376}} |- | 3 || Paattinen* ||align="right"|{{Nts|983}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Ustevvuotâkaavpugeh == Tuurku ustevvuotâkaavpugeh láá: * {{Lippukove|Taažâ}} [[Bergen]], [[Taažâ]] * {{Lippukove|Ruotâ}} [[Göteborg]], [[Ruotâ]] * {{Lippukove|Tanska}} [[Aarhus]], [[Tanska]] * {{Lippukove|Ruoššâ}} [[Pietari]], [[Ruoššâ]] * {{Lippukove|Puola}} [[Gdańsk]], [[Puola]] * {{Lippukove|Romania}} [[Constanța]], [[Romania]] * {{Lippukove|Saksa}} [[Rostock]], [[Saksa]] * {{Lippukove|Bulgaria}} [[Varna]], [[Bulgaria]] * {{Lippukove|Saksa}} [[Köln]], [[Saksa]] * {{Lippukove|Uŋgar}} [[Szeged]], [[Uŋgar]] * {{Lippukove|Slovakia}} [[Bratislava]], [[Slovakia]] * {{Lippukove|Italia}} [[Firenze]], [[Italia]] * {{Lippukove|Eestieennâm}} [[Tartto]], [[Eestieennâm]] ==Panoraamkove== {{Panoraam|Panorama over Turku, Finland.jpg|2000px|<div class="center">Panoraamkove - Kovvejum Tuurku tuámukirho toornâst.</div>}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Turku|*]] pnqz0r9h8gv9r5hkkng5gq7bir5znbe 0 1808 160077 151839 2026-09-26T03:33:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160077 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Tšad täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République du Tchad ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br>''جمهورية تشاد <small>([[arabiakielâ]]n)''<br>Jumhūriyyat Tašād</small> | lippu = Flag of Chad.svg | vaakun = Coat of arms of Chad.svg | nommâ-genetiivist = Tšad | sajadâh = Location Chad AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = <!--{{#statements:P6}}-->[[Allamaye Halina]] | uáivikaavpug = [[N'Djamena]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 1 284 000 | sisčääci_% = 1,93 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[arabiakielâ]], [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[Koskâ-Afrik CFA-frangi|CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XAF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|tšad}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +235 | internet TLD = .td | motto = "Unité, Travail, Progrès" | aalmuglaavlâ = [[La Tchadienne]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = La Tchadienne (instrumental).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Tšad''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[N'Djamena]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Tšad vijđodâh lii 1&nbsp;284&nbsp;000&nbsp;km², mast 24&nbsp;800&nbsp;km² (1,93 %) lii čääci. Vijđoduv mield Tšad lii maailm 22. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-chad">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/|nommâ=Chad|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-08|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126032225/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Tšad lii siseennâmriijkâ [[Koskâ-Afrik]] taveuásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Libya]], nuorttân [[Sudan]], mäddin [[Koskâ-Afrik täsiväldi]], maadâviestârist [[Kamerun]], viestârist [[Nigeria]] já taveviestârist [[Niger]]. Tšadist staatârääjih láá ohtsis 6&nbsp;406&nbsp;km. Kuhemus rääji lii rääji Koskâ-Afrik täsivaldijn, mii lii 1&nbsp;556&nbsp;km. Uánihumos rääji vist lii 85&nbsp;km rääji Nigeriain.<ref name="cia-chad"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kamerun]] || {{Nts|1116}} km || rowspan=6|[[Tiätuvuárkká:Chad in its region.svg|300px]] |- | [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] || {{Nts|1556}} km |- | [[Libya]]|| {{Nts|950}} km |- | [[Niger]] || {{Nts|1196}} km |- | [[Nigeria]] || {{Nts|85}} km |- | [[Sudan]] || {{Nts|1403}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Tšad tullâvaarijn]]}} Tšadist láá oovce [[tullâvääri|tullâväärrid]]. Tain alemus lii [[Emi Koussi]] ({{Nts|3415}}&nbsp;m). Tšad tullâväärih iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi [[holoseen]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Chad|nommâ=Chad Volcanoes|almostittem=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program|čujottum=2023-06-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Tšad vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Tšad alemus saje lii [[Emi Koussi]], mii paijaan {{Nts|3415}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/2429451/emi-koussi.html|nommâ=Emi Koussi|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonamestsad">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/TD/highest-mountains-in-chad.html|nommâ=Chad – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton vyeligumos saje vist lii [[Djourab ääpi|Djourab äävist]] (160&nbsp;m).<ref name="cia-chad"/> <!--=== Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q657}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Tšad|*]] 8mttxwyplgos43zwrwd8esyvj2e03j0 0 1813 160082 158183 2026-09-26T03:34:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160082 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Ucjuuhâ | kove = Utsjokifinland.jpg | kove-čielgiittâs = Ucjuuvâ kuávdáš | vaakun = Utsjoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Utsjoki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | vijđodâh = 5 372,00<ref>[https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf www.maanmittauslaitos.fi] Čujottum 27.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | eennâm = 5 145,98 | eennâm_% = 95,8 | sisčääci = 226,02 | sisčääci_% = 4,2 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1180<ref name="tiäđuh-ucjuuvâst"/> | ässeeloho_ihe = 31.12.2022 | ässeesaahâdvuotâ = 0,23 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>[https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ Tilastokeskus - Eenikielâ] Čujottum 27.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> | suomâkielâ = 52,8 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 43,2 | eres kielah = 4,0 }} '''Ucjuuhâ''' ({{k-sms|Uccjokk}}, {{k-se|Ohcejohka}} já {{k-fi|Utsjoki}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Laapi eennâmkodde]]est. Ucjuuvâst ääsih 1&nbsp;213 olmožid, já ton vijđodâh lii 5&nbsp;372,00&nbsp;km², mast 226,02&nbsp;km² lii čääci. Ucjuuvâ naaburkieldah láá [[Suomâ]]st [[Aanaar]] sehe [[Taažâ]]st [[Kárášjuuhâ]], [[Tiänu]] já [[Uunjargâ]]. ==Historjá== Ucjuuhâ vuáđudui ive&nbsp;[[1876]].<ref name="tiäđuh-ucjuuvâst"/> ==Viehâdâh== <mapframe text="Ucjuuhâ" width="250" height="250" zoom=9 latitude=69.9078285 longitude=27.0265 /> ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Ucjuuvâ ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|453||1 479}} {{bar pixel|1985|#0099FF|474||1 548}} {{bar pixel|1990|#0099FF|463||1 514}} {{bar pixel|1995|#0099FF|480||1 568}} {{bar pixel|2000|#0099FF|427||1 394}} {{bar pixel|2005|#0099FF|417||1 363}} {{bar pixel|2010|#0099FF|397||1 297}} {{bar pixel|2015|#0099FF|383||1 250}} {{bar pixel|2020|#0099FF|371||1 211}} |caption = Käldee: Tilastokeskus.<ref name="Tilastokeskus - Ässeeloho">[https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ Tilastokeskus - Ässeeloho] Čujottum 27.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive 2017 loopâst Ucjuuvâst lii tuše ohtâ čuákkipäiki: [[Ucjuv markkân]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_026.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain 31.12.2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019-07-14|čujottum=2024-07-21|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190714130747/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_026.px/|vyerkkejum=2019-07-14}}</ref> === Siijdah já eres aassum sajeh=== Ucjuuvâst láá 3 siijdâ: [[Ucjuv markkân]], [[Kärigâsnjargâ]]/[[Vuovdâkuoškâ]] já [[Njuárgám]].<ref name="tiäđuh-ucjuuvâst">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoki.fi/se/gielda-ja-mearradusdahkan/diehtu-ohcejoga-birra/|nommâ=Diehtu Ohcejoga birra|almostittem=Ucjuv kieldâ|čujottum=2024-07-21|kielâ={{se}}}}</ref> Virgálij siijdâi lasseen Ucjuuvâst láá eres-uv aassum sajeh. Tagareh láá Dalvadas, [[Kaamâsmokke]], Kevo, Niemelä, [[Nuvvus]] já [[Ruávisavvoon]]. == Arâšoddâdem já škovlim == [[Arâšoddâdem]] fäälih Ucjuuvâst kuulmâ [[peivikiäčču|peivikiäjust]]: Ucjuvnjäälmi peivikiäjust markkânist sehe Kärigâsnjaargâ já Njuárgám peivikiäjuin. Arâšoddâdem uárnejuvvoo párnái eenikielâ mield.<ref name="uc-abg"/> Kieldâst láá meid kulmâ orjâlâškielâg [[kielâpiervâl]]: Ucjuuvâst, Kärigâsnjaargâst já Njuárgámist.<ref name="uc-abg">[https://web.archive.org/web/20210127005138/https://www.utsjoki.fi/se/gieldda-olbmui/arrabajasgeassin-ja-skuvlen/arrabajasgeassin/ Árrabajásgeassin] Ucjuuvâ kieldâ. Čujottum 31.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> [[Njuárgám škovlâ|Njuárgám škoovlâst]] lii [[ovdâmáttááttâs]] já [[vuáđumáttááttâs]] luokain 1.–6. [[Kärigâsnjaargâ škovlâ|Kärigâsnjaargâ]] já [[Ucjuvnjäälmi škovlâ|Ucjuvnjäälmi škoovlâin]] lii sehe [[ovdâmáttááttâs]] já [[vuáđumáttááttâs]] luokain 1.–9. Máttááttâs puoh škoovlâin tábáhtuvá sehe [[suomâkielâ|suomâ]]- já [[orjâlâškielâ|orjâlâškieláid]]. ==Kovegalleria== <gallery mode="packed" heights="160px"> Utsjoki kirkko-2.jpg|{{center|[[Ucjuv kirkko]]}} Tenojoki Utsjoki 2009-09-28.JPG|{{center|[[Tiänu (juuhâ)|Tiänu]]}} Kevo canyon2.jpg|{{center|[[Kiävurogge]]}} Utsjokifinland.jpg|{{center|Ucjuv markkân}} Utsjoki kirkko ja kirkkotuvat.JPG|{{center|[[Ucjuv kirkko]] já kirkkotuveh}} </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Laapi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Ucjuuhâ|*]] 0ombiunu4x1oaekeglzhwmj1jteywwj 0 1815 160084 151840 2026-09-26T03:34:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160084 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Uganda täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Uganda ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>''<br> Jamhuri ya Uganda ''<small>([[swahilikielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Uganda.svg | vaakun = Coat of arms of Uganda.svg | nommâ-genetiivist = Uganda | sajadâh = Location Uganda AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]]<br>[[Väripresident]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Yoweri Museveni]]<br>[[Jessica Alupo]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Robinah Nabbanja]] | uáivikaavpug = [[Kampala]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 241 038 | sisčääci_% = 18,23 | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]], [[swahilikielâ]] | vaaluut = [[Uganda šillink]] | vaaluut-tubdâldâh = UGX | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+3 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|uganda}} | fiävruin = UG | kirdemmašinijn = 5X | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +256 | internet TLD = .ug | motto = "For God and My Country" | aalmuglaavlâ = [[Oh Uganda, Land of Beauty]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Ugandan national anthem, performed by the U.S. Navy Band.wav | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Uganda''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Kampala]]. <!-- == Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Uganda vijđodâh lii 241&nbsp;038&nbsp;km², mast 43&nbsp;938&nbsp;km² (18,23 %) lii čääci. Vijđoduv mield Uganda lii maailm 81. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-uganda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|nommâ=Uganda|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-16|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210213104751/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|vyerkkejum=2021-02-13}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Uganda lii staatâ [[Nuorttâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Maadâ-Sudan]], nuorttân [[Kenia]], mäddin [[Tansania]] já [[Ruanda]] sehe viestârist [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]].<ref name="cia-uganda"/> Ugandast staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;729&nbsp;km.<ref name="cia-uganda"/> Kuhemus rääji lii rääji Kongo demokraatlijn täsivaldijn, mii lii 877&nbsp;km.<ref name="cia-uganda"/> Uánihumos rääji vist lii 172&nbsp;km rääji Ruandain.<ref name="cia-uganda"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]] || {{Nts|877}} km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Uganda in its region.svg|300px]] |- | [[Kenia]] || {{Nts|814}} km |- | [[Burkina Faso]]|| {{Nts|622}} km |- | [[Ruanda]] || {{Nts|172}} km |- | [[Maadâ-Sudan]] || {{Nts|475}} km |- | [[Tansania]] || {{Nts|391}} km |} <!-- === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Uganda vaarijn]]}} <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Uganda alemus saje lii [[Mount Speke]] čokke, mii paijaan {{Nts|4990}} m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/226220/mount-speke.html|nommâ=Mount Speke|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="geonamesuganda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/UG/highest-mountains-in-uganda.html|nommâ=Uganda - Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Láá kuittâg meiddei motomeh käldeeh, moi mield Uganda alemus vääri lii [[Margherita Peak]] ({{Nts|5110}} m).<ref name="cia-uganda"/> Uganda vyeligumos saje vist lii [[Albert-Niili]] riddo (614 m).<ref name="cia-uganda"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1036}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh ===--> === Tiervâsvuotâ === ==== Ebola ==== [[Uganda]]st láá lamaš tyellittälli [[ebola]]epidemiah. Iivij 2000–2001 čyeđeh ulmuuh jammii taavdân. Ive 2022 eennâm kierdâi nube viärráás epidemiapáároost: talle 77 olmožid jammii ebolan.<ref name="aavis30042025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/30/uganda-illood-taankiardasas-ebolaepidemia-lii-vuoittum/|nommâ=Uganda illood: taankiärdásâš ebolaepidemia lii vuoittum|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-21|čujottum=2025-04-29}}</ref> ===== Ive 2025 epidemia ===== Uganda uáivikaavpugist [[Kampala]]st vuottui ebolaepidemia ive 2025 uđđivemáánust. Talle 32-ihásâš pyecceitipšoo jaamij ebolan. Sun poorgâi Kampalast leijee pyecceiviäsust. Virgeulmuuh kuorrii ulmuid, kiäh lijjii lamaš kontaktist tain ebolan jáámmám almain. Sust lijjii 44 kontaktid, kiäh puáhuttuvvojii. Almast pajanij [[kumeštâs]], já laboratorioteestah čaittii, et sun lâi puáccám ebolan. Taat lâi enâmist vuosmuš ebolanjuámmum kyevti ihán.<ref name="aavis30042025"/> Ive 2025 cuáŋuimáánu loppâbeln Ugandast iä lam lamaš 42 piäiván uđđâ ebolanjuámumeh, já [[Uganda tiervâsvuotâministeriö|eennâm tiervâsvuotâministeriö]] almottij, et epidemia lii vuoittum já nuuhâm. Ive 2025 epidemian jammii neeljis, já neljinubáloves lijjii finnim njuámmum. Koččâmušâst lâi nuuvt kočodum Sudan-variant.<ref name="aavis30042025"/> <!--=== Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Uganda|*]] 4btsbhucifs4fpd6tidivshtaqsdt0b 0 1816 160085 151841 2026-09-26T03:34:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160085 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Ukraina | noomah_virgálijn_kielâin = 'Україна <small>([[ukrainakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Ukraine.svg | vaakun = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | nommâ-genetiivist = Ukraina | sajadâh = Europe-Ukraine (disputed territory).svg | sajadâh-čielgiittâs = Ruánáá kuávlu lii Ukraina. Kuovgisruánáájin lii merkkejum Ruošâ väldidem kuávlu. | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Ukraina president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Volodymyr Zelensky]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Ukraina uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Yulia Svyrydenko]] | uáivikaavpug = [[Kiova]] | eres-kaavpugeh = [[Harkova]]<br>[[Odessa]]<br>[[Dnipro]]<br> [[Donetsk]]<br>[[Zaporižžja]]<br>[[Lviv]]<br>[[Kryvyi Rih]]<br>[[Mykolajiv]]<br>[[Mariupol]]<br>[[Listo Ukraina kaavpugijn|eres kaavpugeh]] | vijđodâh = 603 550 | sisčääci_% = 7 | ässeeloho_ihe = 2021 | ässeeloho = 41 554 836 <small>([[Krim]]ttáá já [[Sevastopol]]ttáá)</small> | ässeesaahâdvuotâ = 73,8 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ukrainakielâ]] | vaaluut = [[hryvnia]] | vaaluut-tubdâldâh = UAH | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+2 | kesiäigi = UTC+3 | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Sovjetlitto]]ost | jiečânâsvuotâ = [[porgemáánu 24.]] [[1991]] | uánádâs = UA | fiävruin = UA | kirdemmašinijn = UR | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +380 | internet TLD = .ua<br>.укр | motto = "Воля, Злагода, Добро" | aalmuglaavlâ = [[Štše ne vmerla Ukrajiny]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National anthem of Ukraine, instrumental.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Ukraina''' ({{k-uk|Україна|Ukrajina}} [ukrɑˈjinɑ]) lii jiečânâs [[staatâ]] [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ukraina uáivikaavpug lii [[Kiova]]. == Historjá == [[Porgemáánu 24.]] peeivi [[1991]] Ukraina šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. Ive 2014 [[Ruoššâ]] volliittij maadâ-Ukrainast leijee [[Krim]]ân já väldidij tom. Tooláá iđedist [[kuovâmáánu 24.]] peeivi [[2022]] [[Ruoššâ]] volliittij Ukrainan uđđâsist, taan keerdi meiddei [[Vielgis-Ruoššâ|Vielgis-Ruošâ]] já [[Krim]] peht.<ref name="yle-3-12331795">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12331795|nommâ=Hyökkäys alkoi monesta ilmansuunnasta|tahhee=Juhola, Teemu|almostittem=2022-02-24|äigimuddo=|čujottum=2024-10-20|kielâ={{fi}}}}</ref> == Eennâmtieđâ == Ukraina vijđodâh lii {{#statements:P2046}}, mast 24&nbsp;220 km² lii čääci.<ref name="cia-ukraine"/> Vijđoduv mield Ukraina lii maailm 48. stuárráámus staatâ<ref name="cia-ukraine">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/ | nommâ = Explore All Countries — Ukraine | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-10-20 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210214235424/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/ | vyerkkejum = 2021-02-14}}</ref> sehe [[Euroop]] nubben stuárráámus staatâ já stuárráámus ollásávt Euroopist leijee staatâ. === Sajadâh já rääjih === [[Tiätuvuárkká:Рододендронний_світанок_на_Вухатому_Камені.jpg|thumb|left|[[Karpaatij aalmuglâšmecci]] lii viestâr-Ukrainast.]] Ukraina lii staatâ [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá nuorttân [[Ruoššâ]], tavveen [[Vielgis-Ruoššâ]] já uárjin [[Puola]], [[Slovakia]], [[Uŋgar]], [[Romania]] já [[Moldova]]. Ukrainast staatârääjih láá ohtsis 5 581 km.<ref name="cia-ukraine"/> Kuhemus rääji lii 1 944 km rääji Ruoššáin.<ref name="cia-ukraine"/> Uánihumos rääji vist lii 97 km rääji Slovakiain.<ref name="cia-ukraine"/> Ukraina máddáábeln láá [[Azovameerâ]] já [[Čapismeerâ]]. Merâriddo lii ohtsis 2 782 km. <!-- === Suolluuh === Ukraina stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), Dzharylhach [[Žarilhač]] ({{k-uk|Джарилгач}}, 56 km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Ukraina kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Ukraina stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> [[Tiätuvuárkká:Зимовий_виднокрай.jpg|thumb|left|[[Hoverla]] lii Ukraina alemus vääri.]] === Morfologia === Ukraina alemus saje lii [[Hoverla]] čokke (2 061 m) [[Viestâr-Karpaateh|Viestâr-Karpaatijn]], [[Karpaatij aalmuglâšmecci|Karpaatij aalmuglâšmeecist]] viestâr-Ukrainast.<ref name="cia-ukraine"/> Ton vyeligumos saje vist lii Čapismeerâ riddo (0 m).<ref name="cia-ukraine"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Ukraina staatâhäämi lii [[semipresidentialism|semipresidentlâš täsiväldi]]. === Haaldâtlâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Map of Ukraine Oblasts simple 4 colors.svg|pienoiskuva|vasen|Ukraina kuávluh já kaavpugeh sehe Krim autonomisâš täsiväldi]] Ukraina lii juohhum 24 kuávlun, [[Krim autonomisâš täsiväldi|Krim autonomisâš täsivááldán]] já kyevti kaavpugân ({{k-uk|місто|misto}}): [[Sevastopol]] já [[Kiova]]. *[[Dnipropetrovsk kuávlu]] (Дніпропетровська область) *[[Donetsk kuávlu]] (Донецька область) *[[Harkova kuávlu]] (Харківська область) *[[Herson kuávlu]] (Херсонська область) *[[Hmelnytskyi kuávlu]] (Хмельницька область) *[[Ivano-Frankivsk kuávlu]] (Івано-Франківська область) *[[Kiova kuávlu]] (Київська область) *[[Kirovohrad kuávlu]] (Кіровоградська область) *[[Luhansk kuávlu]] (Луганська область) *[[Lviv kuávlu]] (Львівська область) *[[Monnjâ-Karpatia kuávlu]] (Закарпатська область) *[[Mykolajiv kuávlu]] (Миколаївська область) *[[Odessa kuávlu]] (Одеська область) *[[Pultava kuávlu]] (Полтавська область) *[[Rivne kuávlu]] (Рівненська область) *[[Sumy kuávlu]] (Сумська область) *[[Ternopil kuávlu]] (Тернопільська область) *[[Tšerkasy kuávlu]] (Черкаська область) *[[Tšernihiv kuávlu]] (Чернігівська область) *[[Tšernivtsi kuávlu]] (Чернівецька область) *[[Vinnytsja kuávlu]] (Вінницька область) *[[Volynia kuávlu]] (Волинська область) *[[Zaporižžja kuávlu]] (Запорізька область) *[[Žytomyr kuávlu]] (Житомирська область) *[[Krim autonomisâš täsiväldi]] (Автономна Республіка Крим; Krym) *[[Kiova]]* (Київ; Kyjiv) *[[Sevastopol]]* (Севастополь) Kuávluhaldâttuv nube tääsist Ukraina kuávluh já Krim autonomisâš täsiväldi láá juohhum syeinimáánu 2020 rääjist 136 [[Listo Ukraina pirrâduvâin|pirrâdâhân]] ({{k-uk|район|raion}}).<!-- Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== <!--=== Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ukraina stuárráámus kaavpug lii ton [[uáivikaavpug]] [[Kiova]]. Tavenuorttâ-Ukrainast lii staatâ nubben stuárráámus kaavpug [[Harkova]]. Kuálmádin stuárráámus kaavpug lii ive 2014 rääjist [[Odessa]]. Ovdil 2014 tot lâi [[Dnipro]], mii lii tääl niäljádin stuárráámus kaavpug. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} [[Luokka:Ukraina|*]] kxdj27gp3q4rlh7821jot740jqstwxb 0 1819 160086 146341 2026-09-26T03:35:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160086 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Uma Thurman | kove = Uma Thurman 2014 (cropped).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|4|1970}} | šoddâmsaje = [[Boston]], [[Massachusetts]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = ovtâstumstaatâlâš | aktiivlâžžân = 1985– | merhâšittee roolah = ''[[Pulp Fiction]]''<br>''[[Gattaca]]''<br>''[[Kill Bill]]'' | palhâšumeh = | vaanhimeh = Robert Thurman<br>Nena von Schlebrügge | pelikyeimi = [[Gary Oldman]] (1990–1992)<br> [[Ethan Hawke]] (1998–2004) | párnááh = 3 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0000235/?ref_=fn_al_nm_1 IMDb] }} '''Uma Karuna Thurman''' (š. [[cuáŋuimáánu 29.]] peeivi [[1970]], [[Boston]], [[Massachusetts]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já malli.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0000235/|nommâ=Uma Thurman|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Uma Thurman šoodâi [[Boston]]ist, [[Massachusetts]]ist ive [[1970]]. Suu enni lii Nena Thurman (šoddâm Birgitte Caroline von Schlebrügge), kii lii meid lamaš malli. Suu eeči, Robert Thurman, aasâi muáddi ive [[India]]st já lii vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš, kiäst lii šoddâm buddhalâš muŋkki. Sun meid máttáát buddhalâšvuođâ ollâopâttuvvâst. Eeji tuávááš uáinoo-uv Uma noomâst, mii [[sanskritkielâ]]n meerhâš "kirkes".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://alt.religion.buddhism.tibetan.narkive.com/D00G2Lpe/robert-thurman-on-uma-s-buddhist-name|nommâ=Robert Thurman on Uma's Buddhist name|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-10-27|almostittee=Narkive|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201027011727/https://alt.religion.buddhism.tibetan.narkive.com/D00G2Lpe/robert-thurman-on-uma-s-buddhist-name|vyerkkejum=2020-10-27}}</ref> == Karrieer == 15-ihásâžžân Thurman varrij [[New York]]ân luvâttuv já mallipargoi tiet. Tobbeen sun uusâi meiddei čaittâleijee roolâid. Viehâ jotelávt sun kavnâškuođij-uv taid. Vistig sun finnij roolâid elleekuuvijn, moh iä lah nuuvt tobdoseh, mutâ jo ive 1988 sun čaittâlij kyevti stuárráb elleekooveest, ''The Adventures of Baron Munchausen'' já ''Dangerous Liaisons''. Tast maŋa sun finniiškuođij uáivipersovn roolâid-uv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0000235/bio/|nommâ=Uma Thurman - Biography|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Väljejum filmografia== <small>Käldee: [https://www.imdb.com/name/nm0000235/ IMDb]</small> {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! colspan=5 style="background:#B0C4DE;"| Elleekoveh |- ! style="background:#ccc;"| Ihe ! style="background:#ccc;"| Algâalgâlâš nommâ ! style="background:#ccc;"| Roolâ ! style="background:#ccc;"| Huámášutmeh |- | 1987 || ''[[Kiss Daddy Goodnight]]'' || Laura || |- | rowspan=3| 1988 || ''[[Johnny Be Good]]'' || Georgia Elkans || |- | ''[[The Adventures of Baron Munchausen]]'' || Venus / Rose || |- | ''[[Dangerous Liaisons]]'' || Cécile de Volanges || |- | 1990 || ''[[Henry & June]]'' || June Miller || |- | 1992 || ''[[Jennifer 8]]'' || Helena || |- | 1994 || ''[[Pulp Fiction]]'' || Mia Wallace || |- | 1995 || ''[[A Month by the Lake]]'' || Miss Beaumont || |- | 1996 || ''[[The Truth About Cats & Dogs]]'' || Noelle || |- | rowspan=2| 1997 || ''[[Batman & Robin (elleekove)|Batman & Robin]]'' || Poison Ivy / tuáhtár Pamela Isley || |- | ''[[Gattaca]]'' || Irene || |- | rowspan=2| 1998 || ''[[Les Misérables (ive 1998 elleekove)|Les Misérables]]'' || Fantine || |- | ''[[The Avengers (ive 1998 elleekove)|The Avengers]]'' || tuáhtár Emma Peel || |- | 1999 || ''[[Sweet and Lowdown]]'' || Blanche || |- | rowspan=2| 2000 || ''[[Vatel]]'' || Anne de Montausier || |- | ''[[The Golden Bowl (elleekove)|The Golden Bowl]]'' || Charlotte Stant || |- | 2001 || ''[[Tape]]'' || Amy || |- | rowspan=2| 2003 || ''[[Kill Bill: Vol. 1]]'' || The Bride || |- | ''[[Paycheck]]'' || Rachel || |- | 2004 || ''[[Kill Bill: Vol. 2]]'' || Beatrix Kiddo || |- | rowspan=2| 2005 || ''[[Be Cool]]'' || Edie Athens || |- | ''[[Prime (elleekove)|Prime]]'' || Rafi Gardet || |- | 2006 || ''[[My Super Ex-Girlfriend]]'' || Jenny Johnson / G-Girl || |- | 2007 || ''[[The Life Before Her Eyes]]'' || Diana (rävisolmožin) || |- | 2009 || ''[[Motherhood (ive 2009 elleekove)|Motherhood]]'' || Eliza || |- | rowspan=2| 2010 || ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]'' || [[Medusa]] || |- | ''[[Ceremony]]'' || Zoe || |- | rowspan=2| 2013 || ''[[Movie 43]]'' || [[Lois Lane]] || |- | ''[[Nymphomaniac: Vol. I]]'' || rovvá H || |- | 2018 || ''[[The House That Jack Built]]'' || Lady 1 || |} {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! colspan=6 style="background:#B0C4DE;"| Televisio |- ! style="background:#D7E1EE;"| Ihe ! style="background:#D7E1EE;"| Nommâ ! style="background:#D7E1EE;"| Roolâ |- | 2002 || ''[[Hysterical Blindness]]'' || Debby Miller |- | 2015 || ''[[The Slap]]'' || Anouk Latham |- | 2017–2018 || ''[[Imposters]]'' || Lenny Cohen |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0000235}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Thurman, Uma}} [[Luokka:Ive 1970 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] ja6fl1z3r0jpat6ufkhk3rhh5e1a9bh 0 1840 160092 159214 2026-09-26T03:35:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160092 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Uŋgar | noomah_virgálijn_kielâin = Magyarország ''<small>([[uŋgarkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Hungary.svg | vaakun = Coat of arms of Hungary.svg | nommâ-genetiivist = Uŋgar | sajadâh = Locator map of Hungary.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Uŋgar president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Uŋgar uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Budapest]] | eres-kaavpugeh = [[Debrecen]], [[Szeged]], [[Miskolc]] | vijđodâh = 93 028<ref name="cia-hungary"/> | sisčääci_% = 3,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 9 769 526 | ässeesaahâdvuotâ = 105 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[uŋgarkielâ]] | vaaluut = [[Uŋgar forint]] | vaaluut-tubdâldâh = HUF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = HU | fiävruin = H | kirdemmašinijn = HA | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +36 | internet TLD = .hu | motto = | aalmuglaavlâ = [[Himnusz]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3 | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Hungary.svg|20px|]] [[Uŋgar aalmugtäsiväldi]] }} [[Tiätuvuárkká:Fonyód.jpg|thumb|right|[[Balaton]] lii Uŋgar já [[Koskâ-Euroop]] stuárráámus jävri.]] [[Tiätuvuárkká:Grand_Hotel_Galya,_view_towards_the_Kékestető.jpg|thumb|right|[[Kékes]] lii Uŋgar alemus vääri. Čohe alne lii [[Kékestető TV -tornâ]].]] '''Uŋgar''' ({{K-hu|Magyarország}} [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] {{Jienâdem|Hu-Magyarország.ogg}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Budapest]].<ref name="eu-uŋgar"/> == Historjá == === Uŋgar já Euroop union === [[Njuhčâmáánu 31.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1994]] Uŋgar uusâi [[Euroop union]] jesânin.<ref name="independent-25930685">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.independent.ie/irish-news/our-new-european-neighbours-hungary/25930685.html|nommâ=Our new European neighbours - Hungary|almostittem=Irish Independent|äigimuddo=2003-09-13|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> Uŋgar já Euroop union ráđádâlmeh pištii masa 10 ihheed, já toh nuhhii [[juovlâmáánu 13.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2002]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A52003SC1205%3AEN%3AHTML|nommâ=52003SC1205 Comprehensive monitoring report on Hungary's preparations for membership {COM(2003) 675 final} /* SEC/2003/1205 final */|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> [[Cuáŋuimáánu 12.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2003]] Uŋgarist tollui aalmugjienâstem Euroop unionân servâmist. Aalmugjienâstmist 83,76 % jienâsteijein halijdii servâđ unionân, já te [[cuáŋuimáánu 16.|nelji peeivi maŋeláá]] Uŋgar vuáláčaalij [[Euroop union]] servâmsopâmuš.<ref name="independent-25930685"/><ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Siämmáá peeivi Uŋgar vuáláčaalij meiddei [[Schengen sopâmuš]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Uŋgar seervâi [[Euroop union]]ân [[vyesimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2004]].<ref name="eu-uŋgar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_es|nommâ=Hungría|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{es}}}}</ref> Siämmáá peeivi oovce eres-uv eurooplâžžâd staattâd servii EU:n: [[Eestieennâm]], [[Latvia]], [[Liettua]], [[Malta]], [[Kypros]], [[Puola]], [[Slovakia]], [[Slovenia]] já [[Čekki]]. [[Juovlâmáánu 21.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2007]] Uŋgar seervâi [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar ij lah vala servâm [[eurokuávlu]]n. == Eennâmtieđâ == Uŋgar vijđodâh lii 93&nbsp;028&nbsp;km², mast 3&nbsp;420&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-hungary"/> Vijđoduv mield Uŋgar lii maailm 110.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-hungary">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|nommâ=Hungary|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Uŋgar lii staatâ [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Slovakia]], tavenuorttân [[Ukraina]], maadânuorttân [[Romania]], mäddin [[Kroatia]] já [[Serbia]] sehe uárjin [[Slovenia]] já [[Nuorttâriijkâ]]. Uŋgarist staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;106&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Kuhemus rääji lii rääji Slovakiain, mii lii 627&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Uánihumos rääji vist lii 94&nbsp;km rääji Sloveniain.<ref name="cia-hungary"/> Uŋgar lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-hungary"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Slovakia]] || 627 km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Hungary in its region.svg|425px]] |- | [[Ukraina]] || 128 km |- | [[Romania]]|| 424 km |- | [[Kroatia]] || 348 km |- | [[Serbia]] || 164 km |- | [[Slovenia]] || 94 km |- | [[Nuorttâriijkâ]] || 321 km |} <!-- === Suolluuh === Uŋgar stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === Uŋgar kuhemuuh juuvah láá Tonava uálgijuuhâ [[Tisza]], [[Tonava]], [[Raab (juuhâ)|Raab]] ({{k-hu|Rába}}) já [[Drava]] ({{k-hu|Dráva}}). [[Balaton]] lii Uŋgar stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 598&nbsp;km², kukkodâh 77&nbsp;km já kobdodâh 14&nbsp;km. <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === Uŋgar alemus saje lii [[Kékes]] čokke (1&nbsp;014&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Tisza|Tiszajuuvâ]] riddo (78&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Uŋgar staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar staatâhovdâ lii [[Uŋgar president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. === Kuávlulâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Counties of Hungary 2020.png|thumb|upright=1.5|Uŋgar läänih já [[Budapest]]]] Uŋgar juáhhoo 19 läänin ({{k-hu|vármegye}}), moh láá Uŋgar alemuu tääsi kuávluhaldâttâhohtâdâh. Staatâ uáivikaavpug [[Budapest]] lii meid lääni: {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! ISO-koodi ! Vaakun ! Nommâ ! Haaldâtlâš kuávdáš ! Ässeeloho |- | HU-BK || [[Tiätuvuárkká:Bacs-kiskun-megye.svg|25px|center]] || [[Bács-Kiskun lääni|Bács-Kiskun]] || [[Kecskemét]] || {{Nts|524841}} |- | HU-BA || [[Tiätuvuárkká:HUN Baranya megye COA.png|25px|center]] || [[Baranya lääni|Baranya]] || [[Pécs]] || {{Nts|391455}} |- | HU-BE || [[Tiätuvuárkká:Békés departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Békés lääni|Békés]] || [[Békéscsaba]] || {{Nts|361802}} |- | HU-BZ || [[Tiätuvuárkká:Borsod-Abaúj-Zemplén departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Borsod-Abaúj-Zemplén lääni|Borsod-Abaúj-Zemplén]] || [[Miskolc]] || {{Nts|684793}} |- | HU-BU || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary Town Budapest big.svg|25px|center]] || [[Budapest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1744665}} |- | HU-CZ || [[Tiätuvuárkká:HU Csongrád megye COA.svg|25px|center]] || [[Csongrád-Csanád lääni|Csongrád-Csanád]] || [[Szeged]] || {{Nts|421827}} |- | HU-FE || [[Tiätuvuárkká:HUN Fejér megye COA.png|25px|center]] || [[Fejér lääni|Fejér]] || [[Székesfehérvár]] || {{Nts|426120}} |- | HU-GS || [[Tiätuvuárkká:HUN Győr-Moson-Sopron megye COA.png|25px|center]] || [[Győr-Moson-Sopron lääni|Győr-Moson-Sopron]] || [[Győr]] || {{Nts|449967}} |- | HU-HB || [[Tiätuvuárkká:HUN Hajdú-Bihar COA.svg|25px|center]] || [[Hajdú-Bihar lääni|Hajdú-Bihar]] || [[Debrecen]] || {{Nts|565674}} |- | HU-HE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Heves.svg|25px|center]] || [[Heves lääni|Heves]] || [[Eger]] || {{Nts|307985}} |- | HU-JN || [[Tiätuvuárkká:HUN Jász-Nagykun-Szolnok megye COA.png|25px|center]] || [[Jász-Nagykun-Szolnok lääni|Jász-Nagykun-Szolnok]] || [[Szolnok]] || {{Nts|386752}} |- | HU-KE || [[Tiätuvuárkká:HUN Komárom-Esztergom megye COA.png|25px|center]] || [[Komárom-Esztergom lääni|Komárom-Esztergom]] || [[Tatabánya]] || {{Nts|311411}} |- | HU-NO || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Nógrád.svg|25px|center]] || [[Nógrád lääni|Nógrád]] || [[Salgótarján]] || {{Nts|201919}} |- | HU-PE || [[Tiätuvuárkká:HUN Pest megye COA.svg|25px|center]] || [[Pest lääni|Pest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1237561}} |- | HU-SO || [[Tiätuvuárkká:HUN Somogy megye COA.svg|25px|center]] || [[Somogy lääni|Somogy]] || [[Kaposvár]] || {{Nts|317947}} |- | HU-SZ || [[Tiätuvuárkká:HUN Szabolcs-Szatmár-Bereg megye COA.svg|25px|center]] || [[Szabolcs-Szatmár-Bereg lääni|Szabolcs-Szatmár-Bereg]] || [[Nyíregyháza]] || {{Nts|552000}} |- | HU-TO || [[Tiätuvuárkká:HUN Tolna megye COA.png|25px|center]] || [[Tolna lääni|Tolna]] || [[Szekszárd]] || {{Nts|231183}} |- | HU-VA || [[Tiätuvuárkká:HUN Vas megye COA.png|25px|center]] || [[Vas lääni|Vas]] || [[Szombathely]] || {{Nts|257688}} |- | HU-VE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Veszprém.svg|25px|center]] || [[Veszprém lääni|Veszprém]] || [[Veszprém]] || {{Nts|353068}} |- | HU-ZA || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Zala (2010-).svg|25px|center]] || [[Zala lääni|Zala]] || [[Zalaegerszeg]] || {{Nts|287043}} |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Uŋgar virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === [[Tiätuvuárkká:Széchenyi Chain Bridge in Budapest at night.jpg|pienoiskuva|[[Széchenyi salvânšalde]] [[Budapest]]ist]] Uŋgar taveuásist lii staatâ uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug [[Budapest]]. Nubben stuárráámus kaavpug lii [[Debrecen]], mii lii Uŋgar nuorttâuásist [[Romania]] rääji aldasijn. Kuálmádin stuárráámus kaavpug lii [[Szeged]]. Tot lii Uŋgar máddáákeejist Tiszajuuvâ riddoost. Niäljádin stuárráámus kaavpug lii [[Miskolc]], mii lii Uŋgar tavenuorttân [[Bükk]]-nommâsii váráduv aldasijn. <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Uŋgar|*]] 04sx62oddds1p38fykpr33kjqfpa9mc 0 1848 160096 146367 2026-09-26T03:36:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160096 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Vantaa | kove = Vantaan kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Vantaa kaavpugtáálu | vaakun = Vantaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vantaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 240,35<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 238,37 | eennâm_% = 99,2 | sisčääci = 1,98 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 235 768<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 979,1 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 77,4 | ruotâkielâ = 2,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 20,2 }} [[Tiätuvuárkká:Keimola ja Kivistö Vantaa 23SEPT2024.jpg|pienoiskuva|Áimukove Vantaa kaavpugoosijn [[Keimola]] já [[Kivistö]] [[čohčâmáánu 23.]] peeivi [[2024]]]] '''Vantaa''' ({{k-sv|Vanda}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Vantaast ääsih 235&nbsp;768 olmožid, já ton vijđodâh lii 240,35&nbsp;km², mast 1,98&nbsp;km² lii čääci. Vantaa naaburkieldah láá [[Espoo]], [[Helsig]], [[Kerava]], [[Nurmijärvi]], [[Sipoo]] já [[Tuusula]]. ==Historjá== Vantaa vuáđudui ive&nbsp;[[1331]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1974]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Vantaa ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 700px |barwidth= 600px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|317||132&nbsp;050}} {{bar pixel|1985|#0099FF|345||143&nbsp;844}} {{bar pixel|1990|#0099FF|372||154&nbsp;933}} {{bar pixel|1995|#0099FF|399||166&nbsp;480}} {{bar pixel|2000|#0099FF|428||178&nbsp;471}} {{bar pixel|2005|#0099FF|449||187&nbsp;281}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||200&nbsp;055}} {{bar pixel|2016|#0099FF|526||219&nbsp;341}} {{bar pixel|2020|#0099FF|560||233&nbsp;383}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''[[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]'''* ||align="right"|{{Nts|218299}} |- | 2 || [[Jokimaa-Vestra]] ||align="right"|{{Nts|320}} |- | 3 || [[Söderkulla]]* ||align="right"|{{Nts|28}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Vantaa|*]] fy6qpbxuygmyw7o1usjzl3r53dirduq 0 1853 160102 151850 2026-09-26T03:36:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160102 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Venezuela bolivariaanlâš täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República Bolivariana de Venezuela ''<small>([[espanjakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Venezuela.svg | vaakun = Coat of arms of Venezuela.svg | nommâ-genetiivist = Venezuela | sajadâh = Venezuela (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = littotäsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Venezuela president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Nicolás Maduro]] (vižževuálááš)<br/>[[Delcy Rodríguez]] (vt.) | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Venezuela uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Delcy Rodríguez]] | staatâjođetteijee-tittel = [[President]] | uáivikaavpug = [[Caracas]] | eres-kaavpugeh = [[Maracaibo]] | vijđodâh = 912 050 | sisčääci_% = 3,2 | ässeeloho_ihe = 2018 | ässeeloho = 28 887 118 | ässeesaahâdvuotâ = 33,74 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]] | vaaluut = Venezuela bolívar | vaaluut-tubdâldâh = VES | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC−4 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Espanja]]st | jiečânâsvuotâ = 5. syeinimáánu 1811 | uánádâs = VE | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +58 | internet TLD = .ve | motto = "Dios y Federación" | aalmuglaavlâ = [[Gloria al Bravo Pueblo]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = United States Navy Band - Gloria al Bravo Pueblo.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Venezuela''' teikâ '''Venezuela bolivariaanlâš täsiväldi''' ({{k-es|República Bolivariana de Venezuela}}) lii [[staatâ]] [[Maadâ-Amerik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Caracas]].<ref name="cia-venezuela"/> <!--== Historjá ==--> ==Eennâmtieđâ== Venezuela vijđodâh lii 912&nbsp;050&nbsp;km², mast 30&nbsp;000&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-venezuela">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/|nommâ=Venezuela|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-10-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241203070406/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/|vyerkkejum=2024-12-03}}</ref> Vijđoduv mield Venezuela lii maailm 34. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-venezuela"/> === Sajadâh já rääjih === Venezuela lii staatâ [[Maadâ-Amerik]] taavaakeččin. Ton ránnjástaatah láá nuorttân [[Guyana]], mäddin [[Brasilia]] já uárjin [[Kolumbia]]. Venezuelast staatârääjih láá ohtsis 5&nbsp;267&nbsp;km.<ref name="cia-venezuela"/> Kuhemus rääji lii rääji Kolumbiain, mii lii 2&nbsp;341&nbsp;km.<ref name="cia-venezuela"/> Uánihumos rääji vist lii V&nbsp;km rääji Guyanain.<ref name="cia-venezuela"/> Venezuela rájášuvá [[Karibiameerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 2&nbsp;800&nbsp;km<!-- (F km suolluin)-->.<ref name="cia-venezuela"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh<ref name="cia-venezuela"/> !! Kárttá |- | [[Guyana]] || 789 km || rowspan=3|[[Tiätuvuárkká:Venezuela in its region.svg|350px]] |- | [[Brasilia]] || 2 137 km |- | [[Kolumbia]]|| 2 341 km |} <!-- === Suolluuh === Venezuela stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Venezuela kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Venezuela stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:PicoBolivar2.jpg|thumb|left|[[Pico Bolívar]] lii Venezuela alemus vääri.]] Venezuela alemus saje lii [[Pico Bolívar]] čokke (4&nbsp;978&nbsp;m). Ton vyeligumos saje vist lii [[Karibiameerâ]] riddo (0&nbsp;m). ===Šoŋŋâdâh=== Venezuela lii [[Slovenia]] maŋa nubbe eennâm, mii lii monâttâm puoh jieŋâduvâid 1700-lovo maŋa.<ref name="aavis272024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/02/kyevti-enamist-laa-lappum-puoh-jienaduvah/|nommâ=Kyevti enâmist láá lappum puoh jieŋâduvah|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-07-02|čujottum=2024-07-02}}</ref> [[Jieŋâdâh|Jieŋâduv]] miäruštâllâm lii epitärkki. Ohtâ tulkkum lii tot, ete ton vijđodâh kalga leđe paijeel 0,1&nbsp;km².<ref name="hs1362024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000010461431.html|nommâ=Kaikki jäätiköt ovat sulaneet kahdessa maassa|tahhee=Paukki, Timo|almostittem=|äigimuddo=2024-06-13|čujottum=2024-07-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juovlâmáánust 2023 Venezuela majemuu jieŋâduv La Corona vijđodâh lâi tuše 0,02&nbsp;km², já suddâm jotkui nuuvt ennuv ete vyesimáánust 2024 ton vijđodâh ij lamaš innig paijeel 0,01&nbsp;km².<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> <!--=== Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Venezuela staatâhäämi lii Z. Venezuela staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Venezuela virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh Venezuelast láá sijđoost 85 (pittá 15. Läättinlâš Amerik enâmeh láá ovdáneijee-enâmeh) oppâkirjeest ''[https://www.samediggi.fi/tuote/skoovla-eennamtiatu-amerik/ ŠE Amerik]''. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Maadâ-Amerik staatah}} [[Luokka:Venezuela|*]] ger0xyvls1jmpi2a9b0uu6ksjtpan7b 0 1864 160111 151852 2026-09-26T03:37:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160111 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Vietnam sosialistlâš täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ''<small>([[vietnamkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Vietnam.svg | vaakun = Emblem of Vietnam.svg | nommâ-genetiivist = Vietnam | sajadâh = Vietnam (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = sosialistlâš täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Tô Lâm]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Phạm Minh Chính]] | uáivikaavpug = [[Hanoi]] | eres-kaavpugeh = [[Hồ Chí Minh kaavpug]] | vijđodâh = 331 210 | sisčääci_% = 6,38 | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 96 208 984 | ässeesaahâdvuotâ = 290,48 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[vietnamkielâ]] | vaaluut = Vietnam đồng | vaaluut-tubdâldâh = VND | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+7 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = VN | fiävruin = VN | kirdemmašinijn = VN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +84 | internet TLD = .vn | motto = "Độc lập – Tự do – Hạnh phúc" | aalmuglaavlâ = Tiến Quân Ca | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Vietnam in its region.svg|thumb]] '''Vietnam''' lii [[staatâ]] [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Hanoi]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Vietnam vijđodâh lii 331&nbsp;210&nbsp;km², mast 21&nbsp;140&nbsp;km² lii čääci. Vijđoduv mield Vietnam lii maailm 67. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-vietnam">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/|nommâ=Vietnam|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-09-03|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260202081654/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/|vyerkkejum=2026-02-02}}</ref> <!-- === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Vietnam|*]] h2c0ox7kazyhi3j46pxard6eyddnr5l 0 1867 160114 146386 2026-09-26T03:37:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160114 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Vimpeli | kove = Vimpelin kunnanvirasto.JPG | kove-čielgiittâs = Vimpeli kieldâtáálu | vaakun = Vimpeli.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vimpeli sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 328,79<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 287,32 | eennâm_% = 87,4 | sisčääci = 41,47 | sisčääci_% = 12,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 827<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 9,79 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,5 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,5 }} '''Vimpeli''' ({{k-sv|Vindala}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Vimpelist ääsih 2&nbsp;827 olmožid, já ton vijđodâh lii 328,79&nbsp;km², mast 41,47&nbsp;km² lii čääci. Vimpeli naaburkieldah láá [[Alajärvi]], [[Lappajärvi]], [[Perho]] já [[Veteli]]. ==Historjá== Vimpeli vuáđudui ive&nbsp;[[1866]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Vimpeli ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|461||3 679}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||3 834}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||3 834}} {{bar pixel|1995|#0099FF|471||3 761}} {{bar pixel|2000|#0099FF|445||3 553}} {{bar pixel|2005|#0099FF|427||3 414}} {{bar pixel|2010|#0099FF|408||3 255}} {{bar pixel|2015|#0099FF|385||3 073}} {{bar pixel|2020|#0099FF|368||2 812}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Vimpeli markkân. ==Siijdah== Hallapuro, Huopana, Koskela, Lakaniemi, Pokela, Pyhälahti, Rantakylä, Sääksjärvi, Viitaniemi, Vimpeli markkân já Vinni. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah]] k64zvmqilme7v93xgc6ruanc77xxca7 0 1908 160136 151108 2026-09-26T03:39:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160136 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Ähtäri | kove = Ähtäri Kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Ähtäri kaavpugtáálu | vaakun = Ähtäri.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Ähtäri sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | vijđodâh = 910,87<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 805,82 | eennâm_% = 88,5 | sisčääci = 105,05 | sisčääci_% = 11,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 5 608<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.1.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 6,96 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.7.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 98,9 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,1 }} '''Ähtäri''' ({{k-sv|Etseri}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode]] nuorttâuásist [[Koskâ-Suomâ]] já [[Pirkanmaa]] rääjist. Ähtärist ääsih 5&nbsp;608 olmožid, já ton vijđodâh lii 910,87&nbsp;km², mast 105,05&nbsp;km² lii čääci. Ähtäri naaburkieldah láá [[Alajärvi]], [[Alavus]], [[Keuruu]], [[Multia]], [[Saarijärvi]], [[Soini]] já [[Virrat]]. ==Historjá== Ähtäri vuáđudui ive&nbsp;[[1867]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1986]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Ähtäri ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|463||7 548}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||7 826}} {{bar pixel|1990|#0099FF|479||7 814}} {{bar pixel|1995|#0099FF|466||7 598}} {{bar pixel|2000|#0099FF|443||7 215}} {{bar pixel|2005|#0099FF|422||6 885}} {{bar pixel|2010|#0099FF|398||6 482}} {{bar pixel|2015|#0099FF|372||6 068}} {{bar pixel|2020|#0099FF|358||5 608}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Ähtäri kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|3423}} |- | 2 || Myllymäki ||align="right"|{{Nts|231}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Alastaipale, Hankavesi, Inha, Inhan tehtaat, Itä-Ähtäri, Kivijärvi, Kukkeenkylä, Liesjärvi, Myllymäki, Mäkikylä, Niemisvesi, Peränne, Rämälä, Vehu, Vääräkoski, Ruha já Ähtärinranta. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Ähtäri|*]] a0m9fvlotilq166rp6wg0hv8botllvw 0 2700 159785 146437 2026-09-26T02:11:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159785 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Loimaa | kove = Loimaan Kaupunginkirkko 05.JPG | kove-čielgiittâs = Loimaa kaavpugkirkko | vaakun = Loimaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Loimaa.sijainti.Suomi.2020.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 851,93<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 848,13 | eennâm_% = 99,6 | sisčääci = 3,80 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 15 770<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 18,67 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,3 | ruotâkielâ = 0,2 | sämikielah = | eres kielah = 3,5 }} '''Loimaa''' ({{k-sv|Loimijoki}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Loimaast ääsih 15&nbsp;770 olmožid, já ton vijđodâh lii 851,93&nbsp;km², mast 3,80&nbsp;km² lii čääci. Loimaa naaburkieldah láá [[Huittinen]], [[Humppila]], [[Koski Tl]], [[Marttila]], [[Oripää]], [[Punkalaidun]], [[Pöytyä]], [[Somero]], [[Säkylä]] já [[Ypäjä]]. ==Historjá== Loimaa vuáđudui ive&nbsp;[[1921]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1969]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Loimaa ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||18 612}} {{bar pixel|1985|#0099FF|479||18 564}} {{bar pixel|1990|#0099FF|476||18 457}} {{bar pixel|1995|#0099FF|465||18 042}} {{bar pixel|2000|#0099FF|454||17 585}} {{bar pixel|2005|#0099FF|446||17 300}} {{bar pixel|2010|#0099FF|436||16 916}} {{bar pixel|2015|#0099FF|425||16 468}} {{bar pixel|2020|#0099FF|415||15 843}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Loimaa kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|8857}} |- | 2 || Alastaro markkân ||align="right"|{{Nts|1142}} |- | 3 || Mellilä sajattâhkuávlu ||align="right"|{{Nts|475}} |- | 4 || Virttaa ||align="right"|{{Nts|252}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== * '''Loimaa''': Juva, Kemppilä, Mäenpää, Peltoinen já Vesikoski. * '''Loimaa kieldâ''': Alastaron Mäenpää, Eura, Haara, Haaroinen, Haitula, Hartoinen, Hattula, Hirvikoski, Hurskala, Ilmarinen, Inkilä, Joenperä, Karhula, Karsattila, Kauhanoja, Kesärlä, Klokkarla, Kojonperä, Krekilä, Kuninkainen, Kurittula, Kuttila, Köyliö, Lappijoki, Levälä, Lähde, Niemi, Onkijoki, Pahikainen, Pappila, Pappinen, Piltola, Puujalkala, Raikkola, Seppälä, Sieppala, Torkkala, Vesikoski já Vilvainen. * '''Alastaro''': Anninen, Auvainen, Hennijoki, Hintsala, Ilola, Kankare, Kojo, Koski, Lauroinen, Mälläinen, Männistö, Mökköinen, Niinijoensuu, Oripää, Pispala, Reitola, Sikilä, Suutarla, Tammiainen, Vahvala, Vammala, Virttaa, Vuolle, Vännilä já Ämmäinen. * '''Mellilä''': Isoperä, Mellilä, Pesänsuo já Vähäperä. * '''Metsämaa''': Kallio, Korpi, Majanoja já Metsämaa. == Kooskah == * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]] 150&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]] 65&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]] 100&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Hämeenlinna.vaakuna.svg|23px]] [[Hämeenlinna]] 106&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Porin vaakuna.svg|23px]] [[Pori]] 112&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Forssan vaakuna.svg|23px]] [[Forssa]] 37&nbsp; km ===Aldakieldah=== * [[Tiätuvuárkká:Aura.vaakuna.svg|23px]] [[Aura]] 35&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Oripää.vaakuna.svg|23px]] [[Oripää]] 22&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Köyliö.vaakuna.svg|23px]] [[Säkylä]] 46&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Urjala.vaakuna.svg|23px]] [[Urjala]] 40&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Ypäjä.vaakuna.svg|23px]] [[Ypäjä]] 20&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Loimijokea Kauhanojalla.JPG Loimaan Vanhankirkon hirsiaitaa.JPG Loimaa railway station.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Loimaa|*]] apuouzw65rjjr9ldf7v7e3x6hjb7ncp 0 2746 160090 157871 2026-09-26T03:35:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160090 wikitext text/x-wiki '''Uđđâivemáánu 1.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 1. peivi. Tot kočoduvvoo ''[[uđđâvuođpeivi]]n''.<ref name="kuáti-skmp">[https://kuati.fi/wp-content/uploads/2019/12/S%C3%A4mmil%C3%A2%C5%A1-kalender-merkk%C3%A2peeivih.pdf Sämmilâš kalender merkkâpeeivih]. Kuáti. Čujottum 16.5.2021.</ref> Ive loopân láá 364 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 365 peivid). ==Nommâpeeivih== Anarâš já syemmilâš kalender mield kiästen ij lah virgálâš nommâpeivi uđđâivemáánu 1. peeivi. ==Tábáhtusah== ''[[Uđđâivepeivi]]''/''[[Uđđâvuođpeivi]]''<ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2023-04-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> * [[1804]] – [[Haiti]] šoodâi jiečânâssân [[Ranska]]ast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/history/earlyhaiti/dessalines.htm|nommâ=A Brief History of Dessalines from 1825 Missionary Journal|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2006-01-15|čujottum=2022-07-03|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20060115070055/http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/history/earlyhaiti/dessalines.htm|vyerkkejum=2006-01-15}}</ref> * [[1921]] – [[Loimaa táálunkieldâ]]st šoodâi [[Loimaa kävppikieldâ]]. * [[1969]] – [[Lohja]]st já [[Loimaa]]st šoddii kaavpugeh. * [[1972]] – [[Espoo]]st, [[Kankaanpää]]st já [[Kauniainen|Kauniaisijn]] šoddii kaavpugeh. [[Helsig táálunkieldâ]]st šoodâi [[Vantaa kävppikieldâ]]. * [[1973]] – [[Tanska]] já [[Irland]] servii [[Euroop union]]ân. * 1973 – [[Kiemâjävri|Kiemâjäävrist]], [[Kuusankoski]]st, [[Lieksa]]st, [[Mänttä]]st já [[Äänekoski]]st šoddii kaavpugeh. * [[1977]] – [[Alavus]]ist, [[Anjalankoski]]st, [[Haapajärvi]]st, [[Harjavalta]]st, [[Huittinen|Huittisiist]], [[Ikaalinen|Ikaalisiist]], [[Jämsä]]st, [[Karjaa]]st, [[Karkkila]]st, [[Kokemäki]]st, [[Kurikka]]st, [[Lapua]]st, [[Nokia (kaavpug)|Nokiast]], [[Oulainen|Oulaisiist]], [[Outokumpu]]st, [[Parainen|Paraisiist]], [[Parkano]]st, [[Suolahti]]st, [[Suonenjoki]]st, [[Toijala]]st já [[Virrat]]ist šoddii kaavpugeh. * [[1981]] – [[Kreikka]] seervâi [[Euroop union]]ân. * [[1986]] – [[Espanja]] já [[Portugal]] servii [[Euroop union]]ân. * [[1992]] – [[Kitee]]st, [[Nivala]]st já [[Orimattila]]st šoddii kaavpugeh. * [[1993]] – [[Säynätsalo]] lohtui [[Jyväskylä]]n. * [[1993]] – [[Čekki]] já [[Slovakia]] šoddii jiečânâssân, ko [[Čekkoslovakia]] pieđgânij. * [[1995]] – [[Suomâ]], [[Ruotâ]] já [[Nuorttâriijkâ]] servii [[Euroop union]]ân. * [[2005]] – [[Värtsilä]] kieldâ lohtui [[Tohmajärvi|Tohmajärvi kieldân]]. * [[2006]] – [[Euroop union saavâjođetteijeevuotâ]] sirdui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskoddeest]] [[Nuorttâriijkâ]]n syeinimáánu räi. * [[2007]] – [[Bulgaria]] já [[Romania]] servii [[Euroop union]]ân. * [[2009]] – [[Jyväskylä táálunkieldâ]] já [[Korpilahti]] lahtojii [[Jyväskylä]]n. * [[2019]] – Ovdiih [[Tampere ollâopâttâh (1925-2018)|Tampere ollâopâttâh]] já [[Tampere teknisâš ollâopâttâh]] ovtâstuvvii uđđâ [[Tampere ollâopâttâh]]hân. * [[2021]] – [[Heinävesi|Heinävesi kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkoodán]], [[Iitti|Iitti kieldâ]] sirdâšui [[Kymileevi eennâmkodde]]est [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]], [[Isokyrö|Isokyrö kieldâ]] sirdâšui [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], [[Joroinen|Joroisii kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]] já [[Kuhmoinen|Kuhmoisii kieldâ]] sirdâšui [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde]]est [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]]. * [[2023]] – [[Suomâ]]n vuáđuduvvii 21 [[pyereestvaijeemkuávlu]]d.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/se/kuavluvaaljah|nommâ=Kuávluvaaljah|almostittem=vaalit.fi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-10-31}}</ref> * [[2023]] – [[Kroatia]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 20. jeessânstaatâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.consilium.europa.eu/es/press/press-releases/2022/07/12/croatia-set-to-join-the-euro-area-on-1-january-2023-council-adopts-final-required-legal-acts/|nommâ=Croacia entrará en la zona del euro el 1 de enero de 2023: el Consejo adopta los últimos actos jurídicos necesarios|almostittem=Euroop union rääđi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-07-12|kielâ={{es}}}}</ref> * [[2023]] – [[Kroatia]] seervâi [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="il-554af2a0c0e5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/720d1fc9-e8de-4884-84e2-554af2a0c0e5|nommâ=Suomalaisten reissaaminen suosittuun kohteeseen helpottuu: Kroatia liittyy Schengen-alueeseen|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-01-01|tahhee=Rinne, Mika|äigimuddo=2022-12-08|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2023]] – [[Luiz Inácio Lula da Silva]] algâttij [[Brasilia president]] virgeest.<ref name="bbc-64138739">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-64138739|nommâ=Lula sworn in as Brazil president as Bolsonaro flies to US|almostittem=BBC News|čujottum=2023-01-01|tahhee=Watson, Katy já Murphy, Matt|äigimuddo=2023-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2024]] – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. * [[2024]] – [[Viken lääni|Viken]], [[Vestfold já Telemark lääni|Vestfold já Telemark]] sehe [[Troms já Finnmark lääni|Troms já Finnmark]] [[Taažâ läänih|läänih]] lopâttuvvojii [[Taažâ]]st. * [[2024]] – [[Akershus lääni|Akershus]], [[Buskerud lääni|Buskerud]], [[Østfold lääni|Østfold]], [[Vestfold lääni|Vestfold]], [[Telemark lääni|Telemark]], [[Troms lääni|Troms]] já [[Finnmark lääni|Finnmark]] läänih vuáđuduvvojii Taažâst. * [[2025]] – [[Pertunmaa]] lohtui [[Mäntyharju]]n.<ref name="yle-20088466">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20088466|nommâ=Pertunmaa ja Mäntyharju äänestivät kuntaliitoksesta – kummankin valtuusto hyväksyi yhdistymisen|tahhee=Kotilainen, Virpi|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-05-13|čujottum=2025-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2025]] – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Liechtenstein]]ist.<ref name="politico-liechtenstein">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.politico.eu/article/liechtenstein-legalizes-same-sex-marriage-in-near-unanimous-vote/|nommâ=Liechtenstein legalizes same-sex marriage in near-unanimous vote|tahhee=Starcevic, Seb|almostittem=Politico|äigimuddo=2024-05-17|čujottum=2025-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1894]] – [[Satyendra Bose]], [[india]]lâš matematikkár já fysikkár (j. [[1974]]) * [[1919]] – [[J. D. Salinger]], ovtâstumstaatâlâš kirječällee (j. [[2010]]) * [[1924]] – [[Alf Haugland]], [[taažâ]] tihtâčällee (j. [[2012]]) * [[1937]] – [[Lenita Airisto]], syemmilâš tiätukirječällee, luvâldâllee, TV-toimâtteijee, finnodâholmooš já diplom-ekonoom * [[1982]] – [[Mah-Rukh Ali]], taažâ uáivitoimâtteijee, toimâtteijee já kirječällee * [[1984]] – [[Mahamat Déby]], [[Tšad]] president ==Jämimeh== * [[1031]] – [[Wilhelm (Volpiano)|Wilhelm]], italialâš aapoot já arkkiteht (š. [[962]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/guglielmo-da-volpiano-santo_(Dizionario-Biografico)|nommâ=GUGLIELMO da Volpiano, santo in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2023-02-02|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/15630a.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: William|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-02-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.santiebeati.it/dettaglio/30650|nommâ=San Guglielmo di Volpiano|almostittem=Santiebeati.it|čujottum=2023-02-02|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1748]] – [[Johann Bernoulli]], [[sveicci]]lâš matematikkár (š. [[1667]]) * [[1847]] – [[Antonio Diedo]], italialâš arkkiteht (š. [[1772]]) * [[1953]] – [[Hank Williams]], ovtâstumstaatâlâš countrymusikkár (š. [[1923]]) * [[1957]] – [[Bertha Enwald]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1871]])<ref name="mfafi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/bertha-enwald/ | Nommâ = Bertha Enwald | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1972]] – [[Maurice Chevalier]], [[ranska]]lâš čaittâleijee já lávloo (š. [[1888]]) * [[1992]] – [[Grace Hopper]], ovtâstumstaatâlâš ohjelmistee já [[COBOL]]-ohjelmistemkielâ "enni" (š. [[1906]]) * [[1995]] – [[Eugene Wigner]], ive [[1963]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim uŋgarlâš-ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1902]])<ref name="np-wigner-1963">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1963/wigner/facts/ | Nommâ = Eugene Wigner | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2015]] – [[Boris Morukov]], ryeššilâš kosmonaut já tuáhtár (š. [[1950]]) * [[2019]] – [[Nils Utsi]], orjâlâš čaittâleijee (š. [[1943]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Uđđâivemáánu|1]] enhj172z5z1chpgh1j3ioxw1rq842er 0 2750 160143 146457 2026-09-26T03:41:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160143 wikitext text/x-wiki '''Čohčâmáánu 15.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 258. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 259. peivi). Ive loopân láá 107 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Naainâš *syemmilâš kalender: Sirpa ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1461]] – [[Jacopo Salviati]], italialâš politikkár (j. [[1533]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/jacopo-salviati_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=SALVIATI, Jacopo|almostittem=|čujottum=2024-12-12|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1755]] – [[Camillo Genovese]], italialâš tivtâsteijee já historjistee (j. [[1797]]) * [[1890]] – [[Agatha Christie]], eŋlandlâš kirječällee (j. [[1976]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Agatha-Christie|nommâ=Agatha Christie {{!}} Biography, Books, Movies, Poirot, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1904]] – [[Umberto II]], [[Italia]] niäljád já majemuš kunâgâs (j. [[1983]]) * [[1929]] – [[Murray Gell-Mann]], ive [[1969]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (j. [[2019]])<ref name="np-gell-mann-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1969/gell-mann/facts/ | Nommâ = Murray Gell-Mann | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1942]] – [[Emmerson Mnangagwa]], [[Zimbabwe]] 3. president * [[1944]] – [[Yoweri Museveni]], [[Uganda]] 9. president * [[1982]] – [[Sofia Jannok]], sämmilâš lávloo, musikkár, čaittâleijee já mediapargee ==Jämimeh== * [[763]] – [[Fang Guan]], Tang-dynastia kansler (š. [[697]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 111.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419163733/http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 139.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123339/http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Čohčâmáánu|15]] 3wvttmim8k3fnn0u26py9ioop2lfug5 0 2822 160120 146478 2026-09-26T03:38:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160120 wikitext text/x-wiki '''Vyesimáánu 12.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 132. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 133. peivi). Ive loopân láá 233 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Lottá * syemmilâš kalender: Lotta ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|25px|Suomâ lippu]] [[Suomâ liputtempeivi|Suomâ vuáhádum liputtempeivi]]: ''[[syemmilâšvuođâ peivi]]'' ađai [[Johan Vilhelm Snellman|J. V. Snellman]] -peivi * [[1802]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Oglio]]-juuvâ leevist Tave-[[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-07-08|kielâ={{it}}}}</ref> * [[2022]] – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui [[Torino]]st [[Italia]]st. * [[2024]] – [[Sveeici]] ovdâsteijee [[Nemo (lávlo)|Nemo]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisuh-lávlumkišto]] pittáin ''[[The Code (Nemo pittá)|The code]]''.<ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1907]] – [[Katharine Hepburn]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2003]]) * [[1910]] – [[Dorothy Hodgkin]], ive [[1964]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist (j. [[1994]])<ref name="np-hodgkin-1964">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/hodgkin/facts/ | Nommâ = Dorothy Crowfoot Hodgkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1926]] – [[Esko K. Mäkelä]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1968]])<ref name="mfafi-mäkelä">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/esko-k-makela/ | Nommâ = Esko K. Mäkelä | Tahhee = Pihkanen, Ronja | Äigimuddo = 8.4.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1977]] – [[Maryam Mirzakhani]], [[iran]]lâš matematikkár já professor (j. [[2017]]) ==Jämimeh== * [[805]] – [[Æthelhard]], [[Canterbury arkkâpispe]] já ovdil tom [[Winchester pispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2121|nommâ=Æthelheard 13 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211130130407/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2121|vyerkkejum=2021-11-30}}</ref> * [[1012]] – [[Sergius IV (paavi)|Sergius IV]], katolilii kirho paavi iivij 1009–1012 (šoddâmihe ij tiäđust).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Sergius-IV-pope|nommâ=Sergius IV|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-05-08|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-sergio-iv_(Dizionario-Biografico)|nommâ=SERGIO IV, papa in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1860]] – [[Charles Barry]], brittilâš arkkiteht (š. [[1795]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Charles-Barry|nommâ=Sir Charles Barry|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1864]] – [[J. E. B. Stuart]], ovtâstumstaatâlâš kenraal (š. [[1833]]) * [[1897]] – [[Minna Canth]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1844]]) * [[1946]] – [[Bertel Jung]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1872]])<ref name="blf-jung">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.blf.fi/artikel.php?id=3410 | Nommâ = Jung, Bertel | Tahhee = Wäre, Ritva | Almostittem = Biografiskt lexikon för Finland | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="digi-kk-jung">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Henkilötietoja | Almostittem = Aamulehti | Äigimuddo =12.07.1932 | Ihekerdi = 51 | Nummeer = 185 | Siijđoh = 4 | www = https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/1721124?page=4 | Čujottum = 17.06.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1968]] – [[T. I. Itkonen‎]], syemmilâš kielâ- já aalmugtiettuu totkee (š. [[1891]]) * [[2014]] – [[H. R. Giger]], sveiccilâš taaidâr (š. [[1940]]) * [[2017]] – [[Mauno Koivisto]], syemmilâš sosiolog, paŋkkihovdâ, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 9. president]] (š. [[1923]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Vyesimáánu|12]] tbtul2r3m5igg8pf1edipg3g6oq2hdz 0 2823 159333 154966 2026-09-26T00:07:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159333 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1968''' ('''MCMLXVIII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[1960-loho|1960-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Luis Alvarez]]<ref name="np-phys-1968"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Lars Onsager]]<ref name="np-chem-1968"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Yasunari Kawabata]]<ref name="np-lit-1968"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[René Cassin]]<ref name="np-peace-1968"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Robert W. Holley]], [[Har Gobind Khorana]] já [[Marshall Nirenberg]]<ref name="np-med-1968"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1968 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1968]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi – [[Antonio Molero]], [[espanja]]lâš čaittâleijee * [[kuovâmáánu 1.]] peeivi – [[Lisa Marie Presley]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já laavlârähtee (j. [[2023]])<ref name="nyt-presley">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2023/01/12/arts/music/lisa-marie-presley-dead.html|nommâ=Lisa Marie Presley, Singer-Songwriter and Daughter of Elvis, Dies at 54|almostittem=The New York Times|čujottum=2023-01-14|tahhee=Medina, Eduardo, Rubin, April já Genzlinger, Neil|äigimuddo=2023-01-12|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 3.]] peeivi – [[Mary Onyali]], [[nigeria]]lâš [[huáppukaččâm|huáppukäččee]] já iivij 1992 já 1996 olympialâš pronssimiitaalvyeittee * [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi – [[Alexander Stubb]], Suomâ täsivääldi 13. president * [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi – [[Vano Merabišvili]], [[georgia]]lâš politikkár já [[Georgia uáiviminister|Georgia 9. uáiviminister]] * [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi – [[Mswati III]], [[Eswatini ngwenyama]] ive 1982 rääjist * [[vyesimáánu 7.]] peeivi – [[Traci Lords]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[vyesimáánu 26.]] peeivi – [[Frederik X]], Tanska kunâgâs<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frederik-X|nommâ=Frederik X|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-17|čujottum=2024-07-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Kylie Minogue]], [[australia]]lâš lávloo-laavlârähtee, pyevtitteijee já čaittâleijee * [[syeinimáánu 30.]] peeivi – [[Sofie Gråbøl]], tanskalâš čaittâleijee* [[juovlâmáánu 2.]] peeivi – [[Lucy Liu]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Naomi Watts]], eŋlandlâš čaittâleijee * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Halla Tómasdóttir]], [[island]]lâš finnodâholmooš já politikkár sehe [[Island president|Island 7. president]]<ref name="forseti-halla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|nommâ=Halla Tomasdottir|almostittem=Island president|čujottum=2025-10-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250904190321/https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|vyerkkejum=2025-09-04}}</ref><ref name="kjarninn-2016-05-13">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://kjarninn.is/folk/2016-05-13-bessastadir-thurfa-fyrirlida-og-modur/|Nommâ = Bessastaðir þurfa fyrirliða og móður|Almostittem = Kjarninn|Äigimuddo = 2016-05-16|Čujottum = 2025-10-27|Kielâ = {{is}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 2.]] peeivi – [[Lucy Liu]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, taaidâr já pyevtitteijee * [[juovlâmáánu 6.]] peeivi – [[Sadyr Japarov]], [[kirgisia]]lâš politikkár, kiäst šoodâi [[Kirgisia uáiviminister]] já v.t. [[Kirgisia president|president]] ive [[2020]] * [[juovlâmáánu 11.]] peeivi – [[Emmanuelle Charpentier]], ive [[2020]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[ranska]]lâš biokemist já mikrobiolog<ref name="np-charpentier-2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/charpentier/facts/ | Nommâ = Emmanuelle Charpentier | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 14.]] peeivi – [[C.J. Hunter]], ovtâstumstaatâlâš kuulašlivgejeijee já välmejeijee (j. [[2021]]) * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Niko Valkeapää]], orjâlâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Martin Luther King Jr.]], ovtâstumstaatâlâš baptistpappâ já aalmuglâšriehtiaktivist (š. [[1929]]) * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Esko K. Mäkelä]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])<ref name="mfafi-mäkelä">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/esko-k-makela/ | Nommâ = Esko K. Mäkelä | Tahhee = Pihkanen, Ronja | Äigimuddo = 8.4.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[T. I. Itkonen‎]], syemmilâš kielâ- já aalmugtiettuu totkee (š. [[1891]]) * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Henry Hallett Dale]], ive [[1936]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim eŋlandlâš vuoiŋâštotkee (š. [[1875]])<ref name="np-dale-1936">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1936/dale/facts/ | Nommâ = Sir Henry Dale | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Tallulah Bankhead]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1902]]) * [[juovlâmáánu 20.]] peeivi – [[John Steinbeck]], ive [[1962]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1902]])<ref name="np-steinbeck-1962">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1962/steinbeck/facts/ | Nommâ = John Steinbeck | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1968}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1968">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1968/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1968]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1968">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1968/summary/ The Nobel Prize in Literature 1968]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1968">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1968/summary/ The Nobel Peace Prize 1968]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1968">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1968/summary/ The Nobel Prize in Physics 1968]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1968">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1968/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1968]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1968|*]] ouyspzcjx38r47gp0p2go72vu0sxbaf 0 2849 159692 146492 2026-09-26T01:36:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159692 wikitext text/x-wiki '''Kuovâmáánu 4.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 35. peivi. Ive loopân láá 330 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 331 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Ronnjá *syemmilâš kalender: Armi, Ronja ==Tábáhtusah== * [[1169]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Sisilia]] nuorttâoosijn, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 6,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já X [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-14|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1981]] – [[Gro Harlem Brundtland]]ist šoodâi [[Taažâ uáiviminister]]. * [[2022]] – [[Tälviolympialiih 2022|Peking olympialiih]] algii. ==Šoddâmeh== * [[1971]] – [[Eric Garcetti]], ovtâstumstaatâlâš politikkár * [[2000]] – [[Arttu Korkeasalo]], syemmilâš [[ryevdipállu-uigâdem|ryevdipállu-uigâdeijee]] ==Jämimeh== * [[797]] – [[Guan Bo]], [[Tang-dynastia kansler]] (š. [[719]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 13|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621174613/http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref> * [[856]] – [[Rabanus Maurus]], [[Mainz]] arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Rabanus-Maurus|nommâ=Rabanus Maurus {{!}} Frankish archbishop {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-06|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[864]] – [[Bi Xian]], Tang-dynastia kansler (š. [[802]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7177|nommâ=Old Book of Tang, vol. 177|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1041]] – [[Fujiwara no Kintō]], jaapaanlâš politikkár já tivtâsteijee (š. [[966]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=204|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA204&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref> * [[1815]] – [[Salomone Fiorentino]], italialâš tivtâsteijee (š. [[1743]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/salomone-fiorentino_(Dizionario-Biografico)|nommâ=FIORENTINO, Salomone in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-06-30|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1928]] – [[Hendrik Lorentz]], ive [[1902]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim vuáládâheennâmlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1853]])<ref name="np-lorentz-1902">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1902/lorentz/facts/ | Nommâ = Hendrik A. Lorentz | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1974]] – [[Satyendra Bose]], [[india]]lâš matematikkár já fysikkár (š. [[1894]]) * [[2019]] – [[Matti Nykänen]], syemmilâš luákkánjuškejeijee, kii vuoitij olympialijd neljii (š. [[1963]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kuovâmáánu|4]] oll5vowgpg8ffs7ts4p9f2jr9pzot29 0 2851 159901 146494 2026-09-26T02:40:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159901 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 5.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 217. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 218. peivi). Ive loopân láá 148 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Liändu *syemmilâš kalender: Salme, Sanelma ==Tábáhtusah== * [[1205]] – [[Pietro Ziani]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|42. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-ziani_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=ZIANI, Pietro|almostittem=Treccani|čujottum=2023-12-27|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1823]] – [[Royal Hibernian Academy]] vuáđudui [[Dublin]]ist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Vaughn, W. E.|Nommâ=A New History of Ireland: Ireland Under the Union, 1870-1921|Ihe=1976|Sijđo=423|Almostittee=Clarendon Press}}</ref> * [[2021]] – [[Arja Koriseva]] finnij [[Časkoslaavlâ-Finlandia]] -palhâšume. ==Šoddâmeh== * [[1914]] – [[Else Aropaltio]], syemmilâš arkkiteht (j. [[2008]])<ref name="mfafi-aropaltio">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/else-aropaltio/ | Nommâ = Else Aropaltio | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1930]] – [[Neil Armstrong]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš (j. [[2012]]) ==Jämimeh== * [[824]] – [[Heizei (kiäisár)|Heizei]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 806–809 (š. [[773]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=279–280|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Sijđo=151|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=96–97|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[940]] – [[Li Decheng]], kiinalâš kenraal (š. [[863]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%8D%81%E5%9C%8B%E6%98%A5%E7%A7%8B/%E5%8D%B7007|nommâ=Spring and Autumn Annals of the Ten Kingdoms, vol. 7|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%8D%81%E5%9C%8B%E6%98%A5%E7%A7%8B/%E5%8D%B7015|nommâ=Spring and Autumn Annals of the Ten Kingdoms, vol. 15|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1063]] – [[Gruffydd ap Llywelyn]], [[Gwynedd kunâgâskodde|Gwynedd]] kunâgâs iivij 1039–1063 ([[Wales]]) (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lloyd, John Edward|Nommâ=A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest|Ihe=1911|Almostittee=Longmans, Green, and co.|Kielâ={{en}}|www=http://archive.org/details/ahistorywalesfr01lloygoog|Čujottum=2023-01-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Gruffudd-ap-Llywelyn|nommâ=Gruffudd ap Llywelyn|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=18900|nommâ=Gruffudd 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230101153618/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=18900|vyerkkejum=2023-01-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.owain-glyndwr.wales/age_of_the_princes/gruffudd_ap_llywelyn.html|nommâ=Gruffudd ap Llywelyn|almostittem=www.owain-glyndwr.wales|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1962]] – [[Marilyn Monroe]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já malli (š. [[1926]]) * [[2019]] – [[Toni Morrison]], ive [[1993]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1931]])<ref name="np-morrison-1993">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/morrison/facts/ | Nommâ = Toni Morrison | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 22.9.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|5]] af0426rz17v4obhhr0glkxf5p2y29fw 0 2875 160017 146504 2026-09-26T03:07:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160017 wikitext text/x-wiki '''Syeinimáánu 9.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 190. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 191. peivi). Ive loopân láá 175 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Nánná *syemmilâš kalender: Ilta, Jasmin, Jade, Nanna ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1249]] – [[Kameyama (kiäisár)|Kameyama]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1260–1274 (j. [[1305]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=232–233|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=255–261|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[1926]] – [[Ben Roy Mottelson]], ive [[1975]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-tanskalâš váimusfysikkár (j. [[2022]])<ref name="np-mottelson-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/mottelson/facts/ | Nommâ = Ben R. Mottelson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1929]] – [[Hassan II]], [[Marokko kunâgâs]] iivij 1961–1999 (j. [[1999]]) ==Jämimeh== * [[781]] – [[Guo Ziyi]], Tang-dynastia kenraal (š. [[697]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7120|nommâ=Old Book of Tang, vol. 120|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7137|nommâ=New Book of Tang, vol. 137|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[880]] – [[Ariwara no Narihira]], jaapaanlâš tivtâsteijee (š. [[825]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Keene, Donald|Nommâ=A History of Japanese Literature, Vol. 1: Seeds in the Heart – Japanese Literature from Earliest Times to the Late Sixteenth Century|Ihe=1999|Sijđo=224|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press|Isbn=978-0-231-11441-7}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=McMillan, Peter|Nommâ=One Hundred Poets, One Poem Each|Ihe=2010|Sijđo=135|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|nommâ=Ariwara no Narihira|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-03-04|almostittee=Kotobank|čujottum=2024-12-27|ietf-kielâkoodi=jp|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304091751/https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|vyerkkejum=2016-03-04}}</ref> * [[1843]] – [[Washington Allston]], ovtâstumstaatâlâš máálájeijee já kirječällee (š. [[1779]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Washington-Allston|nommâ=Washington Allston|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1856]] – [[Amedeo Avogadro]], italialâš kemist já fysikkár (š. [[1776]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Amedeo-Avogadro|nommâ=Amedeo Avogadro|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1989]] – [[Erich von Ungern-Sternberg]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1910]])<ref name="mfafi-ungern-sternberg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erich-ungern-sternberg/ | Nommâ = Erich Ungern-Sternberg | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1998]] – [[Knut Bergsland]], [[suomâ-ugrâliih kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] [[kielâtieđâ|kielâtiettuu]] [[professor]] (š. [[1914]]) * [[2024]] – [[Diana Hill]], uđđâseelandlâš biokemist já professor (š. [[1943]])<ref name="nzh-hill">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.legacy.com/nz/obituaries/nzherald-nz/name/diana-hill-obituary?id=55526878|nommâ=Dr Diana Florence CNZM FRSNZP HILL|almostittem=The New Zealand Herald|čujottum=2024-07-14|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2024]] – [[Maxine Singer]], ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já biokemist (š. [[1931]])<ref name="nyt-singer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|nommâ=Maxine Singer, Guiding Force at the Dawn of Biotechnology, Dies at 93|almostittem=New York Times|čujottum=2024-07-14|tahhee=Gellene, Denise|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240711010914/https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|vyerkkejum=2024-07-10}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|9]] nebbosf79vg5fqkxz2uk0zv1ynko4x3 0 2881 159851 146510 2026-09-26T02:30:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159851 wikitext text/x-wiki '''Njuhčâmáánu 21.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 80. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 81. peivi). Ive loopân láá 285 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Penttâ *syemmilâš kalender: Pentti ==Tábáhtusah== * [[1777]] – [[Petroskoi]]st šoodâi kaavpug. ==Šoddâmeh== * [[927]] – [[Taizu (Song-dynastia)|Taizu]], Song-dynastia kiäisár (j. [[976]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7001|nommâ=Song Shi, ch. 1|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7003|nommâ=Song Shi, ch. 3|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1828]] – [[Benito Sanz y Forés]], espanjalâš kardinaal (j. [[1895]]) * [[1905]] – [[Joan Coromines i Vigneaux]], katalonialâš kielâtiettee (j. [[1997]]) * [[1983]] – [[Sara Marielle Gaup Beaska]], sämmilâš musikkár, lávloo já jyeigee<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Din dag|Almostittem=Finnmark Dagblad|Äigimuddo=21.3.1990|Ihe=1990|Ihekerdi=78|Nummeer=68|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarkdagblad_null_null_19900321_78_68_1?page=4|Čujottum=28.5.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[867]] – [[Ælla (Northumbria kunâgâs)|Ælla]], [[Northumbria]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=10522|nommâ=Ælle 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202101917/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=10522|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> * [[915]] – [[Domnall mac Áeda]], Ailech kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[1970]] – [[Elna Kiljander]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1889]])<ref name="mfafi-kiljander">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/elna-kiljander/ | Nommâ = Elna Kiljander | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1999]] – [[Mary Ainsworth]], ovtâstumstaatâlâš ovdánempsykologia professor (š. [[1913]]) * [[2025]] – [[George Foreman]], ovtâstumstaatâlâš čurmâdâttee já finnodâholmooš (š. [[1949]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/George-Foreman|nommâ=George Foreman|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-03-22|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Njuhčâmáánu|21]] 3wfhbjebw6498m8dlb1e8r3hktdcr1g 0 2909 159652 156695 2026-09-26T01:27:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159652 wikitext text/x-wiki '''Kesimáánu 12.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 163. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 164. peivi). Ive loopân láá 202 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Iäsku * syemmilâš kalender: Esko ==Tábáhtusah== * [[1550]] – Kunâgâs [[Kustaa Vaasa]] vuáđudij [[Helsig]]. * [[2018]] – [[Donald Trump]] já [[Kim Jong-un]] teiváin njunoščuákkimist [[Singapore]]st. ==Šoddâmeh== * [[950]] – [[Reizei (kiäisár)|Reizei]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 967–969 (j. [[1011]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Sijđo=298|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=190–191|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=142–143|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[1937]] – [[Antonio Debenedetti]], italialâš kirječällee já toimâtteijee (j. [[2021]]) * [[1942]] – [[Bert Sakmann]], ive [[1991]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim saksalâš [[sellâfysiologia|sellâfysiolog]]<ref name="np-sakmann-1991">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1991/sakmann/facts/ | Nommâ = Bert Sakmann | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1977]] – [[Ana Tijoux]], chilelâš-ranskalâš ráppájeijee, hiphop-musikkár, feminist já aktivist ==Jämimeh== * [[816]] – [[Leo III (paavi)|Leo III]], katolilii kirho paavi iivij 795–816 (š. [[750]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Catanzaro, Biagia & Gligora, Francesco|Nommâ=Breve Storia dei papi, da san Pietro a Paolo VI|Ihe=1975|Sijđo=86|Almostittemsaje=Padova|Almostittee=ORL|Kielâ={{it}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Leo-III|nommâ=Saint Leo III {{!}} pope {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[918]] – [[Æthelflæd (Mercia)|Æthelflæd]], [[Mercia]] roonnig iivij 911–918 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6|nommâ=Æthelflæd 4 (Female)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202083610/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> * [[1020]] – [[Lyfing (Canterbury arkkâpispe)|Lyfing]], Canterbury arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Fryde, E. B.; Greenway, D. E.; Porter, S. & Roy, I.|Nommâ=Handbook of British Chronology|Ihe=1996|Sijđo=214|Almostittemsaje=Cambridge|Almostittee=Cambridge University Press|Isbn=978-0-521-56350-5}}</ref> * [[1967]] – [[Elias Paalanen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1884]])<ref name="mfafi-paalanen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/elias-paalanen/ | Nommâ = Elias Paalanen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[2011]] – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee (š. [[1947]])<ref name="yle-2664737">[http://yle.fi/sapmi/oddasat/2011/06/girjecalli_kati-claudia_fofonoff_lea_japman_2664737.html Girječálli Kati-Claudia Fofonoff lea jápmán] 15.6.2011: YLE Sámi. Čujottum 7.10.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nuett">Moshnikoff, Satu. [https://web.archive.org/web/20120425072046/http://oddaz.saaminuett.fi/2011/06/18/in-memoriam-kati-claudia-fofonoff/ In memoriam Kati-Claudia Fofonoff - Kati-Claudia Fofonoff lij mõõnnâm tunâlmma] 18.6.2011: Saaʹmi Nueʹtt. Čujottum 7.10.2020. <small>(suomâ- já nuorttâlâškielân)</small></ref> * [[2012]] – [[Elinor Ostrom]], ovtâstumstaatâlâš ohtsâškoddetiettee (š. [[1933]]) * [[2023]] – [[Silvio Berlusconi]], [[italia]]lâš finnodâholmooš já politikkár (š. [[1936]])<ref name="bbc-65877241">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-65877241|nommâ=Silvio Berlusconi, former Italian PM, dies at 86|almostittem=BBC|čujottum=2023-06-12|äigimuddo=2023-06-12|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kesimáánu|12]] eg77mjn2c4fjihxi7tsfgofqadmvgtd 0 2971 159617 146555 2026-09-26T01:23:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159617 wikitext text/x-wiki '''Juovlâmáánu 17.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 351. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 352. peivi). Ive loopân láá 14 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Raakkel *syemmilâš kalender: Raakel ==Tábáhtusah== * [[1826]] – [[Puáris kirkko (Helsig)|Puáris kirkko]] vihkui kiävtun [[Helsig]]ist.<ref name="kyppi-114761">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kyppi.fi/palveluikkuna/mjhanke/read/asp/hae_liite.aspx?id=114761&ttyyppi=pdf&kansio_id=91|nommâ=Helsinki, Senaatintori 2011|almostittem=Helsig kaavpugmuseo|čujottum=2022-12-17|tahhee=Heikkinen, Markku|äigimuddo=|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 39|kielâ={{fi}}|sitaat=Kirkko tyhjennettiin vuoden 1826 aikana ja Kampin kirkon (=Vanha kirkko) vihkimisen jälkeen 17.12.1826 tammikuussa 1827 kirkonkokous päätti myydä huutokaupassa kaiken jäljellä olevan ja uuden kirkon rakentamiseen tarpeettoman.|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221217062634/https://www.kyppi.fi/palveluikkuna/mjhanke/read/asp/hae_liite.aspx?id=114761&ttyyppi=pdf&kansio_id=91|vyerkkejum=2022-12-17}}</ref> * [[1989]] – [[Simpsoneh|Simpsonij]] vuosmuu uási ''Simpsons Roasting on an Open Fire'' čaittii [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. ==Šoddâmeh== * [[1749]] – [[Domenico Cimarosa]], [[italia]]lâš šuoŋârähtee (j. [[1801]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Domenico-Cimarosa|nommâ=Domenico Cimarosa|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1897]] – [[Elof Lindström]], ruátálâš almosvalastâllee (j. [[1988]]) * [[1908]] – [[Willard Libby]], ive [[1960]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikaallâš kemist (j. [[1980]])<ref name="nobel-libby-1960">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1960/libby/facts/ | Nommâ = Willard F. Libby | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 17.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1936]] – [[Franciscus (paavi)|Franciscus]], katolilii kirho paavi iivij 2013–2025 (j. [[2025]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-pope|nommâ=Francis|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-04-22|čujottum=2025-04-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1942]] – [[Muhammadu Buhari]], [[Nigeria president|Nigeria 15. president]] * [[1964]] – [[Erik Holmgren]], syemmilâš jyelgipálluspellee * [[1974]] – [[Sarah Paulson]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[835]] – [[Jia Su]], [[Tang-dynastia]] kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref name="Zizhi245">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7245|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 245|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-16|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[835]] – [[Wang Ya]], [[Tang-dynastia]] kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref name="Zizhi245"/> * [[1695]] – [[Conrad Zellweger (politikkár, 1631)|Conrad Zellweger]], sveiccilâš politikkár (š. [[1631]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/articles/015141/2012-10-22/|nommâ=Zellweger, Conrad|almostittem=hls-dhs-dss.ch|čujottum=2025-07-02|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1964]] – [[Victor F. Hess]], ive [[1936]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim nuorttâriijkâlâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1883]])<ref name="nobel-hess-1936">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1936/hess/facts/ | Nommâ = Victor F. Hess | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 17.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2024]] – [[William Labov]], ovtâstumstaatâlâš kemist já kielâtotkee (š. [[1927]])<ref name="obit-labov">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://obits.goldsteinsfuneral.com/william-labov | Nommâ = William "Bill" Labov | Almostittem = Goldsteins’ Rosenberg’s funeral directors | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2024]] – [[Jānis Timma]], latvialâš kooripálluspellee (š. [[1992]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Juovlâmáánu|17]] rjuzizio511t33xy1hsnphqf0bbngx6 0 2972 159334 157596 2026-09-26T00:07:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159334 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1975''' ('''MCMLXXV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[koskokko]]. Tot lâi [[1970-loho|1970-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--===Uđđâivemáánu=== ===Kuovâmáánu=== ===Njuhčâmáánu=== ===Cuáŋuimáánu=== ===Vyesimáánu=== --> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 25.]] peeivi – [[Mosambik]] šoodâi jiečânâssân [[Portugal]]ist.<ref name="cia-mosambik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|nommâ=Mozambique|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> <!-- ===Syeinimáánu=== ===Porgemáánu=== ===Čohčâmáánu=== ===Roovvâdmáánu=== ===Skammâmáánu=== ===Juovlâmáánu=== --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Aage Niels Bohr]], [[Ben Roy Mottelson]] já [[Leo James Rainwater]]<ref name="np-phys-1975"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[John Warcup Cornforth]] já [[Vladimir Prelog]]<ref name="np-chem-1975"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Eugenio Montale]]<ref name="np-lit-1975"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Andrei Dmitrievich Sakharov]]<ref name="np-peace-1975"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[David Baltimore]], [[Renato Dulbecco]] já [[Howard Martin Temin]]<ref name="np-med-1975"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1975 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1975]] * [[Ive 1975 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1975]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[Bradley Cooper]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[kuovâmáánu 11.]] peeivi – [[Zaza Gorozia]], georgialâš politikkár * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Giorgi Gakharia]], georgialâš politikkár já [[Georgia uáiviminister|Georgia 14. uáiviminister]] * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Tuuni Partti]], sämmilâš lávloo já musikkár * [[kesimáánu 4.]] peeivi – [[Angelina Jolie]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, stivrejeijee, kietâčällee já pyevtitteijee * [[porgemáánu 15.]] peeivi – [[Gigi Ugulava]], [[georgia]]lâš politikkár * [[syeinimáánu 17.]] peeivi – [[Darude]], syemmilâš musikkár<ref>[http://www.davepearce.co.uk/interviews/darude/ Interviews > Darude] Čujottum 24.10.2020 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Reid Wiseman]], ovtâstumstaatâlâš astronaut ==Jämimeh== * [[porgemáánu 27.]] peeivi – [[Haile Selassie]], [[Etiopia kiäisár|Etiopia majemuš kiäisár]] (š. [[1892]]) * [[čohčâmáánu 10.]] peeivi – [[George Paget Thomson]], ive [[1937]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (š. [[1892]])<ref name="np-thomson-1937">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/thomson/facts/ | Nommâ = George Paget Thomson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Gustav Ludwig Hertz]], ive [[1925]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš kvanttifysikkár (š. [[1887]])<ref name="np-hertz-1925">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1925/hertz/facts/ | Nommâ = Gustav Hertz | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1975}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1975">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1975/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1975]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1975">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1975/summary/ The Nobel Prize in Literature 1975]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1975">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1975/summary/ The Nobel Peace Prize 1975]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1975">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/summary/ The Nobel Prize in Physics 1975]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1975">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1975]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1975|*]] i0spyo1ss5ojial5n1rw72wsofygq8q 0 3028 159693 155019 2026-09-26T01:36:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159693 wikitext text/x-wiki '''Kuovâmáánu 6.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 37. peivi. Ive loopân láá 328 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 329 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Ákkun, Tijjá, Terhik *syemmilâš kalender: Terhi, Terhikki, Tea, Teija, Tiia ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|25px|Sämilippu]] [[Säämi liputtempeivi]]: ''[[Säämi aalmugpeivi]]''<ref name="sd">[https://www.samediggi.fi/saami-aalmugpeivi/?lang=an Säämi aalmugpeivi 6.2.]</ref> (ive [[1917]] toollum [[Ruándim]]-čuákkim mield) * [[1455]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Reno]]-juuvâ leevist Tave-[[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,6 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-20|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1788]] &ndash; [[Massachusetts]]ist šoodâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] 6. [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. * [[1938]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[1462 Zamenhof]], [[1463 Nordenmarkia]], [[1477 Bonsdorffia]] já [[1478 Vihuri]]. * [[1942]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[2479 Sodankylä]]. * [[1994]] – [[Martti Ahtisaari]] väljejui [[Suomâ täsivääldi president]]in. * [[1999]] – Sämmilâš kirjálâšvuođâ totkee [[Vuokko Hirvonen]] nágáttâlâi tuáhtárin [[Oulu ollâopâttâh|Oulu ollâopâttuvvâst]]. * [[2000]] – [[Tarja Halonen]] väljejui [[Suomâ täsivääldi president]]in. * [[2007]] – [[Amoc]] vuossâmuš album [[Amok-kaččâm]] almostui. * [[2008]] – [[Ávvir]], uđđâ [[orjâlâškielâ]]lâš aavis vuossâmuš nummeer almostui. * [[2025]] – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] kuálmád jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 180 jiennâd.<ref name="tovima-2025-02-06">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tovima.com/politics/tasoulas-falls-short-again-final-presidential-vote-set-for-february-12/ | Nommâ = Tasoulas Falls Short Again; Final Presidential Vote Set for February 12 | Äigimuddo = 2025-02-06 | Almostittem = Tovima | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== [[Tiätuvuárkká:Kajsa_Balto_Oslos_19.11.2022.jpg|thumb|right|[[Kajsa Balto]] juovlâkonsert [[Riijkâlävdi|Riijkâläävdi]] váldusali läävdi alne [[Oslo]]st skammâmáánu 19. peeivi 2022. Kooveest čižetpeln: Karoline Bjørhei, David Aleksander Sjølie já Kajsa Balto.]] * [[885]] – [[Daigo (kiäisár)|Daigo]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 897–930 (j. [[930]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=290–293|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=179–181|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=129–134|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[1453]] – [[Girolamo Benivieni]], italialâš tivtâsteijee (j. [[1542]]) * [[1753]] – [[Évariste de Parny]], ranskalâš tivtâsteijee (j. [[1814]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.academie-francaise.fr/les-immortels/evariste-de-forges-de-parny|nommâ=Évariste de FORGES de PARNY {{!}} Académie française|almostittem=www.academie-francaise.fr|čujottum=2022-07-01|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> * [[1833]] – [[J. E. B. Stuart]], ovtâstumstaatâlâš kenraal (j. [[1864]]) * [[1911]] – [[Ronald Reagan]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 40. president]] (j. [[2004]]) * [[1962]] – [[Axl Rose]], ovtâstumstaatâlâš lávloo * [[1988]] – [[Kajsa Balto]], orjâlâš musikkár, jyeigee já lávloo * [[1988]] – [[Anna Diop]], senegallâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já malli * [[1993]] – [[Axel Åhman]], suomâruátálâš kirječällee, musikkár já komikkár ==Jämimeh== * [[797]] – [[Donnchad Midi mac Domnaill]], Irland ollâkunâgâs (š. [[733]]) * [[822]] – [[Tian Bu]], Tang-dynastia kenraal (š. [[785]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref> * [[1636]] – [[Cesare Rinaldi]], italialâš tivtâsteijee (š. [[1559]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/cesare-rinaldi_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=RINALDI, Cesare|almostittem=|čujottum=2025-08-31|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1991]] – [[Salvador Luria]], ive [[1969]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim italialâš-ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1912]])<ref name="np-luria-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/luria/facts/ | Nommâ = Salvador E. Luria | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1998]] – [[Falco|Johann Hölzel]] (”Falco”), [[nuorttâriijkâ]]lâš lávloo (š. [[1957]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kuovâmáánu|6]] irmy3akf6hexhlcvsqaxsrfewgnaczr 0 3060 160013 146588 2026-09-26T03:06:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160013 wikitext text/x-wiki '''Syeinimáánu 20.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 201. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 202. peivi). Ive loopân láá 164 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Maarit, Margit, Reetá, Margaret, Mággá *syemmilâš kalender: Marketta, Maarit, Reetta, Reeta, Maaret, Margareeta ==Tábáhtusah== * [[1564]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Meerâ-Aalpah|Meerâ-Aalpâin]] [[Ranska]]ast já [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 6,0 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já IX [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-22|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1705]] – Taan [[Oulu pyellim ive 1705|pyelimist]] [[Oulu]]st masa ubâ niäljád kaavpuguási tuušâi. [[Porgemáánu 28.]] peeivi cokkânii nube pyellim, mii tuššâdij taid 39 viässud, moh iä tuššâm oovdeb pyelimist, já toi lasseen iänááš Hahtiperä-kuávlu riddoaaitijd. * [[1810]] – [[Kolumbia]] šoodâi jiečânâssân [[Espanja]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/internacional/2017/07/20/colombia/1500541945_902382.html|nommâ=Independencia de Colombia: ¿por qué se celebra el 20 de julio?|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-07-18|almostittee=Colombia {{!}} EL PAÍS|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180718205151/https://elpais.com/internacional/2017/07/20/colombia/1500541945_902382.html|vyerkkejum=2018-07-18}}</ref> * [[1899]] – [[Suomâ sosialdemokraatlâš piäládâh|Suomâ pargeipiäláduv]] (tääl Suomâ sosialdemokraatlâš piäládâh) vuossâmuš piäládâhčuákkim tollui [[syeinimáánu 17.]]–20. peeivi [[Turku|Tuurkust]].<ref>[https://web.archive.org/web/20210720132212/https://sdp.fi/fi/blog/puoluekokoukset-puheenjohtajat-ja-puoluesihteerit-1899/ Puoluekokoukset, puheenjohtajat ja puoluesihteerit 1899-]. SDP. 3.11.2015. Čujottum 22.7.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[1906]] – [[Nikolai II]] nanodij uđđâ [[vaaljâlaahâ|vaaljâlaavâ]], mii tähidij almolii já siämmáá-árvusii [[Jienâstemvuoigâdvuotâ|jienâstemvuoigâdvuođâ]]. Uđđâ laavâ tiet Suomâ nisoneh finnejii [[Nisonij jienâstemvuoigâdvuotâ|jienâstemvuoigâdvuođâ]] vuossâmužžân [[Euroop]]ist já kuálmádin [[maailm]]ist. * [[1969]] – [[Vuossâmuš mánudâškirdemmätki]] luhostui, ko [[Apollo 11]] -mánudâšmooduul siäivui [[Mánudâš|Mánudáá]] asan. * [[1976]] – [[Viking 1]] siäivui [[Mars]] asan. ==Šoddâmeh== * [[1864]] – [[Erik Axel Karlfeldt]], ive [[1931]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ruátálâš kirječällee (j. [[1931]])<ref name="np-karlfeldt-1931">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1931/karlfeldt/facts/ | Nommâ = Erik Axel Karlfeldt | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-07-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1933]] – [[Trygve Lund Guttormsen]], sämmilâš kovetaaidâr já politikkár (j. [[2012]]) * [[1935]] – [[Erkki Elorinne]], syemmilâš kirječällee (j. [[2021]]) * [[1938]] – [[Diana Rigg]], eŋlandlâš čaittâleijee (j. [[2020]]) * 1938 – [[Natalie Wood]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1981]]) * [[1947]] – [[Gerd Binnig]], ive [[1986]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš fysikkár<ref name="np-binnig-1986">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1986/binnig/facts/ | Nommâ = Gerd Binnig | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-07-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1963]] – [[Frank Whaley]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, čällee já stivrejeijee * [[1967]] – [[Giorgi Kvirikašvili]], georgialâš politikkár já [[Georgia uáiviminister|Georgia 12. uáiviminister]] * [[1971]] – [[Sandra Oh]], [[kanada]]lâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[1156]] – [[Toba (kiäisár)|Toba]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1107–1123 (š. [[1103]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=320–322|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=203–204|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=178–181|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=966|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://archive.org/details/japanencyclopedi0000loui/page/966|Čujottum=2025-01-04}}</ref> * [[1937]] – [[Guglielmo Marconi]], ive [[1909]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim italialâš fysikkár (š. [[1874]])<ref name="np-marconi-1909">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1909/marconi/facts/ | Nommâ = Guglielmo Marconi | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2005]] – [[James Doohan]], kanadalâš čaittâleijee (''[[Star Trek]]'') (š. [[1920]]) * [[2007]] – [[Kai Siegbahn]], ive [[1981]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ruátálâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-siegbahn">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1981/siegbahn/facts/ Kai M. Siegbahn]. The Nobel Prize. Čujottum 23.7.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[2017]] – [[Chester Bennington]], ovtâstumstaatâlâš musikkár ("[[Linkin Park]]") (š. [[1976]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|20]] 8712qg45elt1lcvzh671sx5jwakqcj7 0 3066 159852 146590 2026-09-26T02:30:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159852 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Steve-McQueen-1968 (cropped).jpg|thumb|Steve McQueen ive [[1968]]]] '''Njuhčâmáánu 24.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 83. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 84. peivi). Ive loopân láá 282 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Kaabi, Kaavraš *syemmilâš kalender: Kaapo, Kaappo, Gabriel, Kaapro ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1903]] – [[Adolf Butenandt]], ive [[1939]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[saksa]]lâš biokemist (j. [[1995]])<ref name="np-butenandt-1939">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1939/butenandt/facts/ | Nommâ = Adolf Butenandt | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1930]] – [[Steve McQueen]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1980]]) * [[1952]] – [[Reinhard Genzel]], ive [[2020]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš astrofysikkár<ref name="np-genzel-2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/genzel/facts/ | Nommâ = Reinhard Genzel | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1954]] – [[Rafael Orozco Maestre]], kolumbialâš lávloo (j. [[1992]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elvallenato.com/biografia/69/Rafael-Orozco.htm|nommâ=Rafael Orozco {{!}} Biografia|tahhee=|almostittem=ElVallenato.com|čujottum=2022-10-31|ietf-kielâkoodi=spanish}}</ref> * [[1974]] – [[Alyson Hannigan]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[1974]] – [[Johan Kitti]], sämmilâš musikkár já taaidâr ==Jämimeh== * [[832]] – [[Wulfred]], [[Canterbury arkkâpispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2603|nommâ=Wulfred 6 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220929171214/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2603|vyerkkejum=2022-09-29}}</ref> * [[1847]] – [[Antoine Drouot]], ranskalâš kenraal (š. [[1774]]) * [[1849]] – [[Johann Wolfgang Döbereiner]], saksalâš kemist (š. [[1780]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Johann-Wolfgang-Dobereiner|nommâ=Johann Wolfgang Döbereiner {{!}} German chemist {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1958]] – [[Anni Swan]], syemmilâš kirječällee (š. [[1875]]) * [[2025]] – [[Mihku Biehttár]], aanaarlâš sämituáijár já silbârävdee (š. [[1950]])<ref name="yle-20151955">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20151955|nommâ=Sámeduojár Petteri Laiti lea vádjolan|tahhee=Paltto, Anni-Saara|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2025-03-26|čujottum=2025-03-27|kielâ={{se}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka: Njuhčâmáánu|24]] kamoyamllpntvr2ycf8nueb6olkhu6t 0 3068 159335 157583 2026-09-26T00:07:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159335 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1980''' ('''MCMLXXX''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[majebargâ|majebaargâ]] já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[1980-loho|1980-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 22.]] peeivi – [[Namco]] almostitij ''[[Pac-Man]]''-šlanttispeelâ [[Jaapaan|Japanist]]. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 30.]] peeivi – [[Vanuatu]] šoodâi jiečânâssân. ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Nichibutsu]] almostitij ''[[Crazy Climber]]'' -šlanttispeelâ [[Jaapaan|Japanist]]. ===Skammâmáánu=== * ''[[Battlezone]]'' almostui.<ref name="atari1980">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.atarigames.com/atarinumbers90s.pdf | Nommâ = "Production Numbers" | Äigimuddo = 31.8.1999 | Almostittee = Atari | Čujottum = 9.1.2021 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20130510143012/http://www.atarigames.com/atarinumbers90s.pdf | vyerkkejum = 2013-05-10}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[Namco]] almostitij ''[[Pac-Man]]''-šlanttispeelâ maailmvijđosávt. * [[Nichibutsu]] almostitij ''[[Crazy Climber]]'' -šlanttispeelâ maailmvijđosávt. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[James Watson Cronin]] já [[Val Logsdon Fitch]]<ref name="np-phys-1980"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Paul Berg]], [[Walter Gilbert]] já [[Frederick Sanger]]<ref name="np-chem-1980"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Czeslaw Milosz]]<ref name="np-lit-1980"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Adolfo Pérez Esquivel]]<ref name="np-peace-1980"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Baruj Benacerraf]], [[Jean Dausset]] já [[George D. Snell]]<ref name="np-med-1980"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1980 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1980]] * [[Ive 1980 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1980]] * [[Videospellâihe 1980|Videospeelah ive 1980]] ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 14.]] peeivi – [[Mercedes McNab]], kanadalâš oovdiš čaittâleijee * [[vyesimáánu 24.]] peeivi – [[Fredrik Prost]], orjâlâš tuáijár já kirječällee * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Jacinda Ardern]], uđđâseelandlâš politikkár já [[Uđđâ-Seeland uáiviminister|Uđđâ-Seeland 40. uáiviminister]] * [[porgemáánu 20.]] peeivi – [[Eriikka Maalismaa]], syemmilâš vivlučuojâtteijee (j. [[2024]])<ref name="hs-2000010915467">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010915467.html | Nommâ = Viulisti Eriikka Maalismaa, 44, on kuollut| Tahhee = Tiikkaja, Samuli | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-12-19 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[Michelle Williams]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[čohčâmáánu 24.]] peeivi – [[Akaki Minašvili]], georgialâš politikkár * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Luke Hemsworth]], [[australia]]lâš čaittâleijee * [[skammâmáánu 12.]] peeivi – [[Ryan Gosling]], [[kanada]]lâš čaittâleijee já musikkár * [[skammâmáánu 23.]] peeivi – [[Malin Haawind]], ruátálâš kirječällee, toimâtteijee já etnolog * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Elin Anna Labba]], sämmilâš kirječällee já toimâtteijee * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Jake Gyllenhaal]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já pyevtitteijee ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Steve-McQueen-1968 (cropped).jpg|thumb|right|Steve McQueen ive [[1968]]]] * [[kuovâmáánu 2.]] peeivi – [[William Howard Stein]], ive [[1972]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist (š. [[1911]])<ref name="np-stein-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1972/stein/facts/ | Nommâ = William H. Stein | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Vladimir Vysotski]], sovjetlittolâš trubaduur, tihtâčällee já čaittâleijee (š. [[1938]]) * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Willard Libby]], ive [[1960]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikaallâš kemist (š. [[1908]])<ref name="nobel-libby-1960">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1960/libby/facts/ | Nommâ = Willard F. Libby | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 17.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 12.]] peeivi – [[Lillian Randolph]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já radiopersovn (š. [[1898]]) * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Steve McQueen]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1930]]) * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[John Lennon]], brittilâš musikkár (''[[The Beatles]]'') (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/John-Lennon|nommâ=John Lennon|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-01|čujottum=2024-06-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1980}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1980">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1980]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1980">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1980/summary/ The Nobel Prize in Literature 1980]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1980">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1980/summary/ The Nobel Peace Prize 1980]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1980">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1980/summary/ The Nobel Prize in Physics 1980]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1980">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1980]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1980|*]] 4fzjg6eau8kcgik7uh00pwky6ky3tsh 0 3075 160091 155242 2026-09-26T03:35:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160091 wikitext text/x-wiki '''Uđđâivemáánu 14.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 14. peivi. Ive loopân láá 351 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 352 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Saakaar *syemmilâš kalender: Sakari, Saku, Sasu ==Tábáhtusah== * [[1972]] – [[Tanska prinses Margrethe]] šoodâi [[Listo Tanska haldâšeijein|Tanska roonnigin]].<ref name="bbc-67854395">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|nommâ=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|almostittem=BBC News|čujottum=2023-12-31|tahhee=Howard, Jacqueline já Slow, Oliver|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2024]] – [[Tanska roonnig Margrethe II]] luovâi ruuvnâst, já suu alge [[Tanska ruvnâprinssâ Frederik|ruvnâprinssâ Frederik]] šoodâi [[Tanska kunâgâs]]sân noomáin [[Frederik X]].<ref name="bbc-67854395"/><ref name="stm-abdicerer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stm.dk/presse/pressemeddelelser/hendes-majestaet-dronningen-abdicerer/|nommâ=Hendes Majestæt Dronningen abdicerer|almostittem=Tanska staatâministeriö|čujottum=2024-01-01|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{da}}|sitaat=Samtidig vil Hans Kongelige Højhed Kronprins Frederik overtage tronen som Hans Majestæt Kong Frederik 10.}}</ref><ref name="is-2000010116108">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kuninkaalliset/art-2000010116108.html|nommâ=Suora lähetys: Kuningas Frederik X suuteli kuningatarta – yleisö vihelteli innoissaan|almostittem=Ilta-Sanomat|čujottum=2024-01-14|tahhee=Nousiainen, Jaana|äigimuddo=2024-01-14|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1875]] – [[Albert Schweitzer]], ive [[1952]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim saksalâš-ranskalâš teolog, musikkár, filosof já tuáhtár (j. [[1965]])<ref name="np-schweitzer-1952">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1952/schweitzer/facts/ | Nommâ = Albert Schweitzer | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1943]] – [[Holland Taylor]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[1945]] – [[Liv Køltzow]], taažâ kirječällee (j. [[2025]])<ref name="snl-køltzow">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Liv_Køltzow | Nommâ = Liv Køltzow | Tahhee = Drangsholt, Janne Stigen | Almostittem = snl.no | Čujottum = 2025-10-14 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[1982]] – [[Suvi West]], orjâlâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Humphrey Bogart in Invisible Stripes trailer.jpg|thumb|[[Humphrey Bogart]] ''Invisible Stripes'' -elleekovemáinusist]] * [[769]] – [[Cui Huan]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 108|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210529/http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/120.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 120|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-11-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202173016/http://sidneyluo.net/a/a17/120.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> * [[1957]] – [[Humphrey Bogart]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1899]]) * [[1986]] – [[Donna Reed]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1921]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Uđđâivemáánu|14]] pjuvq4gnqnkfteb27mpo3y8kca0bfv1 0 3091 160012 146598 2026-09-26T03:06:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160012 wikitext text/x-wiki '''Syeinimáánu 19.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 200. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 201. peivi). Ive loopân láá 165 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Sáárá, Sárá *syemmilâš kalender: Sari, Saara, Sara, Salla, Salli, Sarita ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1976]] – [[Benedict Cumberbatch]], eŋlandlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[806]] – [[Li Shigu]], Tang-dynastia kenraal (š. [[778]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 124|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210540/http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 213|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171558/http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> * [[1842]] – [[Pierre-Joseph Pelletier]], ranskalâš kemist (š. [[1788]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Pierre-Joseph-Pelletier|nommâ=Pierre-Joseph Pelletier {{!}} French chemist {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|19]] hnhnld1n9z595vdykk8el4fl1aizdyh 0 3144 159653 146614 2026-09-26T01:27:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159653 wikitext text/x-wiki '''Kesimáánu 22.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 173. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 174. peivi). Ive loopân láá 192 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Pavla, Lijne * syemmilâš kalender: Paula, Pauliina, Liina ==Tábáhtusah== * [[1906]] – [[Haakon VII]] já [[roonnig Maud]] ruvnájuin [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist.<ref name="carl-haakonvii">{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="gonagasviessu-hm">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|nommâ=Gonagas Haakon ja Dronnet Maud ruvdnen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194308/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[916]] – [[Sayf al-Dawla]], muslimlâš eemiir (j. [[967]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Sayf-al-Dawlah|nommâ=Sayf al-Dawlah {{!}} Ḥamdānid ruler {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-12-31|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/sayf-al-dawla-al-hamdani_(Dizionario-di-Storia)|nommâ=Sayf al-Dawla al-Hamdani in "Dizionario di Storia"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-12-31|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1936]] – [[Hermeto Pascoal]], brasilialâš šuoŋârähtee já musikkár (j. [[2025]])<ref name="bbc-c98dgd2n5y2o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c98dgd2n5y2o|nommâ=Hermeto Pascoal, 'the wizard' of Brazilian music, dies at 89|tahhee= Muller-Heyndyk, Rachel|almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-15|äigimuddo=2025-09-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[1939]] – [[Ada Yonath]], ive [[2009]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim israellâš kristallograf<ref name="np-yonath-2009">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2009/yonath/facts/ | Nommâ = Ada E. Yonath | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1943]] – [[J. Michael Kosterlitz]], ive [[2016]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár<ref name="np-phys-2016-kosterlitz">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/kosterlitz/facts/ J. Michael Kosterlitz ]. The Nobel Prize. Čujottum 22.9.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[1958]] – [[Johanna Sinisalo]], syemmilâš kirječällee ==Jämimeh== * [[866]] – [[Emenon]], frankkilâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://fmg.ac/Projects/MedLands/AQUITAINE.htm#_Toc276227866|nommâ=AQUITAINE DUKES|almostittem=fmg.ac|čujottum=2022-11-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[947]] – [[Qian Hongzuo]], [[Wuyue]] kunâgâs (š. [[928]])<ref name="vol80">{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.org/details/06075838.cn/page/n118/mode/2up?view=theater|nommâ=Spring and Autumn Annals of the Ten Kingdoms, vol. 80|čujottum=16.12.2023|kielâ={{zh}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7287|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 287|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-16|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1931]] – [[Armand Fallières]], ranskalâš politikkár já [[Ranska täsivääldi president|Ranska president]] iivij [[1906]]–[[1913]] (š. [[1841]]) * [[1965]] – [[David O. Selznick]], ovtâstumstaatâlâš elleekovepyevtitteijee (š. [[1902]]) * [[1987]] – [[Fred Astaire]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já tánssájeijee (š. [[1899]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kesimáánu|22]] 82v11uxee05ss9u42uckfcy05izm3pq 0 3168 159433 146627 2026-09-26T00:21:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159433 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Aura | kove = Aura_church_in_Prunkkala_village.jpg | kove-čielgiittâs = Aura kirkko | vaakun = Aura.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Aura sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 95,58<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 95,01 | eennâm_% = 99,4 | sisčääci = 0,57 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 930<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.9.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 41,37 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,7 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,6 }} '''Aura''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Aurast ääsih 3&nbsp;930 olmožid, já ton vijđodâh lii 95,58&nbsp;km², mast 0,57&nbsp;km² lii čääci. Aura naaburkieldah láá [[Lieto]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Pöytyä]], [[Rusko]] já [[Turku]]. ==Historjá== Aura vuáđudui ive&nbsp;[[1917]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Aura ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|303||2 470}} {{bar pixel|1985|#0099FF|330||2 692}} {{bar pixel|1990|#0099FF|363||2 960}} {{bar pixel|1995|#0099FF|404||3 288}} {{bar pixel|2000|#0099FF|410||3 338}} {{bar pixel|2005|#0099FF|454||3 699}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||3 911}} {{bar pixel|2015|#0099FF|489||3 986}} {{bar pixel|2020|#0099FF|484||3 941}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Aura sajattâhkuávlu''' ||align="right"|{{Nts|2727}} |- | 2 || Lieto sajattâhkuávlu* ||align="right"|{{Nts|5}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Auvainen, Hypöinen, Ihava, Järvenoja, Järykselä, Kaerla, Karviainen, Kinnarla, Kuuskoski, Käetty, Lahto, Laukkaniitty, Leikola, Leinikkala, Leppäkoski, Paimala, Pitkäniitty, Prunkkala, Puho, Seppälä, Sikilä, Simola já Viilala. ==Kooskah== *[[Forssa]] 60&nbsp;km *[[Helsig]] 160&nbsp;km *[[Huittinen]] 65&nbsp;km *[[Hämeenlinna]] 120&nbsp;km *[[Loimaa]] 35&nbsp;km *[[Salo]] 40&nbsp;km *[[Tampere]] 130&nbsp;km *[[Turku]] 25&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Auran kunta ilmakuva.jpg Käyrä prison in Aura, Finland.jpg Aurajoki railway bridge Aura 02.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah]] swh9l48o9y47q2xcm7n3kyoviihbiwd 0 3177 160067 146636 2026-09-26T03:32:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160067 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Tuula Mai Salmela | kove = Tuula-Mai Salmela 4648 C.JPG | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|15|11|1951}}<br>[[Kaajaan]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, totkee | noomah = | šlaajâ = syelipoolisroomaan | kielâ = [[suomâkielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčäällim = | päikkisijđo = }} '''Tuula Mai Salmela''' (š. [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[1951]], [[Kaajaan]], [[Suomâ]])<ref name="dekkarinetti">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://dekkarinetti.tornio.fi/index.php?p=SalmelaTuulaMai | Nommâ = Tuula Mai Salmela | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220818072926/https://dekkarinetti.tornio.fi/index.php?p=SalmelaTuulaMai | Vyerkkejum = 2022-08-18 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 12.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> lii syemmilâš kirječällee. ==Eellim== Tuula Mai Salmela šoodâi Kajanist [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[1951]]. Sun lii staatâtiettui miäštár, kii tuáimá sosiaal- já tiervâšvuotâsyergi totken.<ref name="dekkarinetti"/> ==Pargo== ===Kirjeh=== Sun lii čáállám ohtsis nelji kirje. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |+ Tuula Mai Salmela kirjeh |- ! scope="col" style="width:13em;"| Syemmilâš nommâ ! scope="col" style="width:13em;"| Noomâ jurgâlus ! scope="col"| Ihe<br /> ! scope="col" style="width:11em;"| Kuástideijee<br /> ! scope="col"| Uáivipersovn ! scope="col" class="unsortable"| Lasetiäđuh |- | {{sort|Katajanokka kello kymmenen|''Katajanokka kello kymmenen''}} | Katajanokka tijme love | {{sort|2004|2004}} | {{sort|Tammi|Tammi}} | {{sort|Maana Santanen|Maana Santanen}} | |- | {{sort|Syvyyden avaimet|''Syvyyden avaimet''}} | Jieŋŋâlvuođâ čovduuh | {{sort|2005|2005}} | {{sort|Tammi|Tammi}} | {{sort|Maana Santanen|Maana Santanen}} | |- | {{sort|Uhrihärkä|''Uhrihärkä''}} | Uhrevuáksá | {{sort|2007|2007}} | {{sort|Tammi|Tammi}} | {{sort|Maana Santanen|Maana Santanen}} | |- | {{sort|Lampi|''Lampi''}} | Láddu | {{sort|2014|2014}} | {{sort|Ntamo|Ntamo}} | {{sort|Maana Santanen|Maana Santanen}} | |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Salmela, Tuula Mai}} [[Luokka:Ive 1951 šoddâmeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] lrtjs0arhr7b2m7bc0sf0s2xkcbx43o 0 3201 159331 153402 2026-09-26T00:06:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159331 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1940''' ('''MCMXL''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[1940-loho|1940-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Kyösti-Kallio-1941.jpg|thumb|Postâmerkkâ: Kyösti Kallio in memoriam]] ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[3166 Klondike]]. ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2194 Arpola]], [[2512 Tavastia]] já [[3099 Hergenrother]]. * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2639 Planman]] já [[5153 Gierasch|5153 Gierasch/1940 GO]]. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 6.]] peeivi – [[Eestieennâm]] šoodâi uássin [[Sovjetlitto|Sovjetlito]]. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1677 Tycho Brahe]]. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 28.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[1659 Punkaharju]], [[1678 Hveen]], [[2962 Otto]] já [[4266 Waltari]]. * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[2750 Loviisa]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – ij kihheen<ref name="np-phys-1940"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – ij kihheen<ref name="np-chem-1940"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – ij kihheen<ref name="np-lit-1940"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – ij kihheen<ref name="np-peace-1940"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – ij kihheen<ref name="np-med-1940"/> ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Brian David Josephson]], ive [[1973]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[wales]]lâš [[fyysiik|fysikkár]] já akateemikkár<ref name="np-josephson-1973">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/josephson/facts/ | Nommâ = Brian D. Josephson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Gao Xingjian]], ive 2000 [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim Kiinast šoddâm [[ranska]]lâš kirječällee<ref name="np-gao-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2000/gao/facts/ | Nommâ = Gao Xingjian | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[Veikko Kankkonen]], syemmilâš [[luákkánjuškim|luákkánjuškejeijee]] * [[uđđâivemáánu 16.]] peeivi – [[Judit Csehák]], [[uŋgar]]lâš politikkár já minister * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[H. R. Giger]], [[sveicci]]lâš taaidâr (j. [[2014]]) * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Toshihide Maskawa]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš teoreetlâš fysikkár (j. [[2021]])<ref name="np-maskawa-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/maskawa/facts/ | Nommâ = Toshihide Maskawa | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[J. M. Coetzee]], ive 2003 [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim maadâafriklâš kirječällee<ref name="np-coetzee-2003">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2003/coetzee/facts/ | Nommâ = J. M. Coetzee | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 10.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (j. [[2026]]) * [[cuáŋuimáánu 11.]] peeivi – [[Władysław Komar]], puolalâš kuulašlivgejeijee (j. [[1998]]) * [[cuáŋuimáánu 16.]] peeivi – [[Margrethe II]], tanskalâš kunâgâslâš, kii lâi [[Listo Tanska haldâšeijein|Tanska roonnig]] iivij 1972–2024.<ref name="kongehuset-margrethe-ii">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|nommâ=H.M. Dronningen|almostittem=Kongehuset|äigimuddo=2011-10-27|čujottum=2021-04-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210416165737/https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|vyerkkejum=2021-04-16}}</ref> * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Konstantin II]], Kreika majemuš kunâgâs já Tanska prinssâ (j. [[2023]]) * [[čohčâmáánu 19.]] peeivi – [[Maj-Lis Skaltje]], sämmilâš toimâtteijee, kirječällee, kovetaaidâr já stivrejeijee * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[John Lennon]], brittilâš musikkár (''[[The Beatles]]'') (j. [[1980]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/John-Lennon|nommâ=John Lennon|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-01|čujottum=2024-06-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Pelé]], brasilialâš [[jyelgipállu|čiehčâmpáálu]] spellee (j. [[2022]])<ref name="hs-2000009244126">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009244126.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Pelé saavutti urallaan lähes kaiken ja juuri siksi yksi asia harmitti vain häntä itseään|tahhee=Uusitupa, Ismo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-29|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Pauli Nevala]], syemmilâš säittišlivgejeijee já olympiavyeittee (j. [[2025]]) * [[juovlâmáánu 11.]] peeivi – [[Friða Á. Sigurðardóttir]], islandlâš kirječällee, jurgâleijee já filolog (j. [[2010]])<ref name="skáld-is">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skald.is/skaldatal/97-frida-a-sigurdardottir|nommâ=Fríða Á. Sigurðardóttir|almostittem=Skáld.is|čujottum=2024-03-02|kielâ={{is}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Dionne Warwick]], ovtâstumstaatâlâš lávloo ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 16.]] peeivi – [[Selma Lagerlöf]], ruátálâš kirječällee (š. [[1858]]) * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[J. J. Thomson]], ive [[1906]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (š. [[1856]])<ref name="np-thomson-1906">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1906/thomson/facts/ | Nommâ = J. J. Thomson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1940}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1940/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1940/summary/ The Nobel Prize in Literature 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1940/summary/ The Nobel Peace Prize 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1940/summary/ The Nobel Prize in Physics 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1940/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1940|*]] qx6j9hqui7m56vjjtekwbjoa0p7sfa6 0 3218 159332 157866 2026-09-26T00:06:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159332 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1956''' ('''MCMLVI''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[pasepeivi|pasepeeivi]] já nuuvâi [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[1950-loho|1950-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Nihon Hidankyō]] vuáđudui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|nommâ=History|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241011123436/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|vyerkkejum=2024-10-11}}</ref> * [[porgemáánu 18.]] peeivi – [[Sämirääđi]] vuáđudui [[Sämmilij 2. tave-eennâmlâš konferens|sämmilij 2. tave-eennâmlâš konferensist]] [[Kárášjuuhâ|Kárášjuuvâst]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[William Shockley]], [[John Bardeen]] já [[Walter Brattain]]<ref name="np-phys-1956"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Cyril Hinshelwood]] já [[Nikolai Semjonov]]<ref name="np-chem-1956"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Juan Ramón Jiménez]]<ref name="np-lit-1956"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – ij kihheen<ref name="np-peace-1956"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[André Cournand]], [[Werner Forssmann]] já [[Dickinson W. Richards]]<ref name="np-med-1956"/> ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 19.]] peeivi – [[Roderick MacKinnon]], ive [[2003]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biolog<ref name="np-mackinnon-2003">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/mackinnon/facts/ | Nommâ = Roderick MacKinnon | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 12.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Karen Marie Eira Buljo]], orjâlâš kirječällee já politikkár<ref name="stortinget-buljo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/representantar-og-komitear/representantane/representant/?perid=KMEB|nommâ=Buljo, Karen Marie Eira (1956-)|almostittem=Taažâ stuorrâtigge|čujottum=2022-12-31|kielâ={{nn}}}}</ref> * [[vyesimáánu 20.]] peeivi – [[Tyrone Downie]], jamaikalâš urgur, pianist já kuoskâttâsčuojâtteijee (j. [[2022]])<ref name="downie-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/music/news/bob-marley-keyboardist-tyrone-downie-dies-remembered-reggae-musicians-1235428543/|nommâ=Bob Marley Keyboardist Tyrone Downie Remembered by Musicians Who Knew Him|almostittem=Variety|čujottum=2022-11-18|tahhee=Jobson, "Native Wayne"|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Lars Martin Myhre]], taažâ kitarist já šuoŋârähtee (j. [[2024]])<ref name="snl-myhre">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Lars_Martin_Myhre | Nommâ = Lars Martin Myhre | Tahhee = Bergan, Jon Vidar já Hammerø, Tor | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Mari Boine]], orjâlâš musikkár ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 31.]] peeivi – [[A. A. Milne]], [[eŋland]]lâš kirječällee (š. [[1882]]) * [[čohčâmáánu 22.]] peeivi – [[Frederick Soddy]], ive [[1921]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš radiokemist (š. [[1877]])<ref name="np-soddy-1921">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/soddy/facts/ | Nommâ = Frederick Soddy | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 12.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – [[Risto Ryti]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 5. president]] (š. [[1889]]) * [[skammâmáánu 4.]] peeivi – [[Georg Jägerroos]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1901]])<ref name="mfafi-jägerroos">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/georg-jagerroos/ | Nommâ = Georg Jägerroos | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Erkki Huttunen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1901]])<ref name="mfafi-huttunen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erkki-huttunen/ | Nommâ = Erkki Huttunen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 14.]] peeivi – [[J. K. Paasikivi]], syemmilâš paŋkkihovdâ, politikkár, diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 7. president]] (š. [[1870]]) * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – [[Josep Puig i Cadafalch]], [[katalonia]]lâš arkkiteht, arkeolog já politikkár (š. [[1867]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1956}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1956">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1956/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1956]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1956">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1956/summary/ The Nobel Prize in Literature 1956]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1956">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1956/summary/ The Nobel Peace Prize 1956]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1956">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1956/summary/ The Nobel Prize in Physics 1956]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1956">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1956/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1956]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1956|*]] 8xl6zr9d2wwlssszgrm5e65w4t72fxf 0 3259 159694 146645 2026-09-26T01:36:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159694 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Tawakkol Karman (2019) II.jpg|thumb|right|Tawakkol Karman ive 2019]] [[Tiätuvuárkká:Anna.abreu2.jpg|thumb|right|Anna Abreu [[Oulu]]st ive 2014]] '''Kuovâmáánu 7.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 38. peivi. Ive loopân láá 327 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 328 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Rikhard *syemmilâš kalender: Riku, Rikhard ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1885]] – [[Sinclair Lewis]], ive [[1930]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kirječällee (j. [[1951]])<ref name="np-lewis-1930">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1930/lewis/facts/ | Nommâ = Sinclair Lewis | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1891]] – [[Erik Bryggman]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1955]])<ref name="mfafi-bryggman">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erik-bryggman/ | Nommâ = Erik Bryggman | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1940]] – [[Toshihide Maskawa]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš teoreetlâš fysikkár (j. [[2021]])<ref name="np-maskawa-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/maskawa/facts/ | Nommâ = Toshihide Maskawa | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1979]] – [[Tawakkul Karman]], ive [[2011]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[jemen]]lâš toimâtteijee, politikkár já olmoošvuoigâdvuotâpiälušteijee * [[1990]] – [[Anna Abreu]], portugallâš-syemmilâš musikkár * [[2025]] – [[Ines (Ruotâ prinses)|Ines Marie Lilian Silvia]], Ruotâ prinses, Västerbotten herttuatar, Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] nieidâ<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prinsessan Ines är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias fjärde barn. Hon föddes den 7 februari 2025. | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[812]] – [[Li Ning (Tang-dynastia)|Li Ning]], Tang-dynastia prinssâ (š. [[793]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 175.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183132/http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 82.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123045/http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[1045]] – [[Go-Suzaku (kiäisár)|Go-Suzaku]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1036–1045 (š. [[1009]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=310–311|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=197–198|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=160–162|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=262|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://archive.org/details/japanencyclopedi0000loui/page/262/mode/2up|Čujottum=2025-01-03}}</ref> * [[1072]] – [[Diarmait mac Maíl na mBó]], [[Leinster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[2007]] – [[Alan MacDiarmid]], ive [[2000]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim uđđâseelandlâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1927]])<ref name="np-macdiarmid-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2000/macdiarmid/facts/ | Nommâ = Alan MacDiarmid | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kuovâmáánu|7]] ak3sutkpiraxsu88rnyoflv7dnuyilt 0 3289 159336 157397 2026-09-26T00:08:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159336 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2021''' ('''MMXXI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Heinävesi|Heinävesi kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkoodán]], [[Iitti|Iitti kieldâ]] sirdâšui [[Kymileevi eennâmkodde]]est [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]], [[Isokyrö|Isokyrö kieldâ]] sirdâšui [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], [[Joroinen|Joroisii kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]] já [[Kuhmoinen|Kuhmoisii kieldâ]] sirdâšui [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde]]est [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]]. * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Joe Biden]] algâttij [[Ovtâstum staatâi president]] virgeest. * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[Eestieennâm uáiviminister|Eestieennâm 19. uáiviministerin]] väljejui [[Eestieennâm reformpiäládâh|Eestieennâm reformpiäláduv]] saavâjođetteijee [[Kaja Kallas]]. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Marisha Rasi-Koskinen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Rec''.<ref name="yle-11772484"/> * [[kuovâmáánu 13.]] peeivi – [[Mario Draghi]] algâttij [[Italia uáiviminister]] virgeest. * [[kuovâmáánu 15.]] peeivi – [[Nigeria]]lâš [[Ngozi Okonjo-Iweala]] väljejui [[Maailm kävppiservi]] WTO saavâjođetteijen. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Samia Suluhu Hassan]] algâttij [[Tansania president]] virgeest. ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2021|31. Sámi Grand Prix]] uárnejui. Juoigâmuási vuoitij [[Máhtte Ánte J. Sara]]<ref name="nrk-15442768">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/dette-er-vinnere-av-sami-grand-prix-2021-1.15442768 | Nommâ = Vant Sámi Grand Prix – Barndomsdrøm som har gått i oppfyllelse | Tahhee = Utsi, Johan Ante já Norvang, Kolbjørn | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 3.4.2021| Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> já lávlumuási vuoittijn [[Lávre Johan Eira|Lávre]]&[[Hildá Länsman|Hilda]].<ref name="nrk-1.15389184">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/na-_adda-sami-grand-prix-2021-_-nrk-mielde-lagideame-1.15389184 | Nommâ = Ná šaddá Sámi Grand Prix 2021 | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 25.2.2021 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – [[Marja Mortensson]] vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-15442715"/> * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Vjosa Osmani]] väljejui [[Kosovo president]]in. * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[DAT]] almostitij [[Sámi Grand Prix 2021 (album)|nurâldâhskiäru]] taan ive [[Sámi Grand Prix 2021|Sámi Grand Prix]] -kišto pittáin njuolgist [[muusikpalvâlus]]sáid neetist. ===Vyesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Maneskin 2018.jpg|thumb|right|[[Italia]]lâš muusikjuávkku [[Måneskin]] ive 2018]] * [[vyesimáánu 18.]]–[[vyesimáánu 22.|22.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Rotterdam]]ist [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]]. Kišto vuoitij [[Italia]] ovdâsteijee [[Måneskin]] pittáin ''Zitti e buoni''. ** [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 20.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 22.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. <!--=== Kesimáánu ===--> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2020|Tokio olympialiih]] algii. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Arja Koriseva]] finnij [[Časkoslaavlâ-Finlandia]] -palhâšume. * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2020|Tokio olympialiih]] nuhhii. * [[porgemáánu 13.]] peeivi – [[Ucjuv kieldâ]] já [[Sämitige (Suomâ)|Sämitige]] almostittii [[Kaavpugfiäráán]]-moobiilspeelâ kuulmâ sämikielân. * porgemáánu 13.–[[porgemáánu 17.|17.]] peeivi – 16. [[Wikimania]] uárnejui. * [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Riikka Purra]] väljejui [[Vuáđusyemmiliih|Vuáđusyemmilij]] saavâjođetteijen. * [[porgemáánu 24.]] peeivi – [[Kesiparaolympialiih 2020|Tokio paraolympialiih]] algii. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 5.]] peeivi – [[Kesiparaolympialiih 2020|Tokio paraolympialiih]] nuhhii. * [[čohčâmáánu 26.]] peeivi – [[Sveicci|Sveeicist]] uárnejui [[aalmugjienâstem]] [[Sveeici näimilittolaahâ|näimilittolaavâ]] nubásmitmist. Iänádâh [[sveicci]]lijn tuhhiittij laavâ nubásmittem [[täsiárvusâš näimilittolaahâ|täsiárvusubbon]]. ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[David Julius]] já [[Ardem Patapoutian]] vuoittijn [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2021-guardian">Sample, Ian. [https://www.theguardian.com/science/2021/oct/04/nobel-prize-in-medicine-awarded-to-us-duo-for-work-on-sense-of-touch Nobel prize in medicine awarded to US duo for work on sense of touch]. The Guardian. 4.10.2021. Čujottum 4.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-med-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2021/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 4.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Fumio Kishida]] algâttij [[Jaapaan uáiviminister]] virgeest. * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Syukuro Manabe]], [[Klaus Hasselmann]] já [[Giorgio Parisi]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2021-guardian">Sample, Ian. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/05/nobel-prize-physics-scientists-sykuro-manabe-klaus-hasselmann-giorgio-parisi-win-climate Trio of scientists win Nobel prize for physics for climate work]. The Guardian. 5.10.2021. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-phys-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2021/summary/ The Nobel Prize in Physics 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Benjamin List]] já [[David W.C. MacMillan]] vuoittijn [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2021-guardian">Devlin, Hannah. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/06/pair-win-nobel-prize-in-chemistry-for-work-on-organic-catalysts Pair win Nobel prize in chemistry for work on organic catalysts]. The Guardian. 6.10.2021. Čujottum 6.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-chem-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2021/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Abdulrazak Gurnah]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2021-guardian">Flood, Alison. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/07/abdulrazak-gurnah-wins-the-2021-nobel-prize-in-literature Abdulrazak Gurnah wins the 2021 Nobel prize in literature]. The Guardian. 7.10.2021. Čujottum 7.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-lit-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2021/summary/ The Nobel Prize in Literature 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 7.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Maria Ressa]] já [[Dmitry Muratov]] vuoittijn [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2021-guardian">Henley, Jon, Sauer, Pjotr já Ratcliffe, Rebecca. [https://www.theguardian.com/world/2021/oct/08/journalists-maria-ressa-and-dmitry-muratov-win-nobel-peace-prize Journalists Maria Ressa and Dmitry Muratov win Nobel peace prize]. The Guardian. 8.10.2021. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-peace-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/summary/ The Nobel Peace Prize 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Barbados]]ist šoodâi täsiväldi.<ref name="bbc-59470843">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-latin-america-59470843| Nommâ = Barbados becomes a republic and parts ways with the Queen | Almostittem = BBC News | Äigimuddo = 30.11.2021| Čujottum = 30.11.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 1.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Jukka Viikilä]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Taivaallinen vastaanotto]]''.<ref name="iltalehti-21b8c806">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/21b8c806-048a-48e6-99fa-319fa94e3727 | Nommâ = Jukka Viikilä voitti kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon – taas | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 1.12.2021| Čujottum = 2.12.2021 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 1.]] peeivi – [[Xiomara Castro]] väljejui [[Honduras president]]in. * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – [[Krško kaavpugkieldâ|Krško]] kieldâst šoodâi [[Slovenia kaavpugkieldah|kaavpugkieldâ]].<ref name="dnevnik-1042978438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dnevnik.si/1042978438|nommâ=Občina Krško od danes Mestna občina Krško|almostittem=Dnevnik|čujottum=2022-12-23|äigimuddo=2021-12-04|kielâ={{sl}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211204231358/https://www.dnevnik.si/1042978438|vyerkkejum=2021-12-04}}</ref> * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[Antarktis]]ist. * [[juovlâmáánu 6.]] peeivi – [[Karl Nehammer]] väljejui [[Nuorttâriijkâ littokansler]]in. * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[Olaf Scholz]] väljejui [[Saksa littokansler]]in. * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Gabriel Boric]] väljejui [[Chile president]]in. * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[James Webb -komovuotâteleskoop]] paččui máátkán. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Syukuro Manabe]], [[Klaus Hasselmann]] já [[Giorgio Parisi]]<ref name="np-phys-2021-guardian"/><ref name="np-phys-2021"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Benjamin List]] já [[David W.C. MacMillan]]<ref name="np-chem-2021"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Abdulrazak Gurnah]]<ref name="np-lit-2021"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Maria Ressa]] já [[Dmitry Muratov]] <ref name="np-peace-2021"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[David Julius]] já [[Ardem Patapoutian]]<ref name="np-med-2021"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2021]] * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2021]] * [[Videospellâihe 2021|Videospeelah ive 2021]] ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Julian (Ruotâ prinssâ)|Julian Herbert Folke]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] kuálmád alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Julian är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias tredje barn. Han föddes den 26 mars 2021 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 14 augusti 2021. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[kesimáánu 4.]] peeivi – [[Lilibet Mountbatten-Windsor]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] prinses ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Michael Collins (S69-31742, restoration) (cropped).jpg|thumb|Michael Collins ive [[1969]]]] [[Tiätuvuárkká:Kirsi Kunnas 2.jpg|thumb|Kirsi Kunnas ive [[2012]]]] * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Martinus J. G. Veltman]], ive [[1999]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim hollandlâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1931]])<ref name="np-veltman-1999">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1999/veltman/facts/ | Nommâ = Martinus J.G. Veltman | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[Osian Ellis]], [[wales]]lâš [[harppu]]čuojâtteijee, šuoŋârähtee já máttáátteijee (š. [[1928]]) * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Michael Apted]], brittilâš elleekovestivrejeijee (š. [[1941]]) * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Sinikka Nopola]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1953]])<ref name="hs-2000007739363"/> * [[uđđâivemáánu 16.]] peeivi – [[Pave Maijanen]], syemmilâš musikkár (š. [[1950]])<ref name="hs-2000007744668"/> * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Hank Aaron]], ovtâstumstaatâlâš pesipálustâllee (š. [[1934]]) * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[Berit Oskal Eira]], sämmilâš puásuituállee já politikkár (š. [[1951]])<ref name="nrk-15350996"/> * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Tiina Rinne]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1929]])<ref name="yle">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11756622 | Nommâ = Kotikadusta tuttu näyttelijä Tiina Rinne on kuollut | Tahhee = | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.1.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.1.2022 | Kielâ = {{ fi }} }}</ref> * [[kuovâmáánu 1.]] peeivi – [[Dustin Diamond]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já komikkár (š. [[1977]])<ref name="is-dd-122021"/> * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Aini Tahvanainen]], syemmilâš kirječällee (š. [[1929]])<ref>Jäämmimalmottâs, Karjalainen 28.3.2021, s. B17 {{fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Kaarina Valoaalto]], syemmilâš kirječällee já tivtâsteijee (š. [[1948]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/muistot/art-2000007910382.html | Nommâ = Kaarina Valoaalto 1948–2021 | Tahhee = Mörö, Mari | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 11.4.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://poesia.fi/2021/03/kirjailija-kaarina-valoaalto-on-kuollut/ | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220113091435/https://poesia.fi/2021/03/kirjailija-kaarina-valoaalto-on-kuollut/ | Vyerkkejum = 2022-01-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007886883.html | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = Airola, Laura | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> * [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi – [[Isamu Akasaki]], ive [[2014]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš insner já fysikkár (š. [[1929]])<ref name="np-akasaki-2014">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/akasaki/facts/ | Nommâ = Isamu Akasaki | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 7.]] peeivi – [[Ina Marija Bartaitė]], liettualâš čaittâleijee (š. [[1996]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.imdb.com/name/nm7139921/ | Nommâ = Ina Marija Bartaitė | Tahhee = | Almostittem = Internet Movie Database | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ en }} }}</ref> * [[cuáŋuimáánu 24.]] peeivi – [[Pentti Kirstilä]], syemmilâš rikoskirječällee já toimâtteijee (š. [[1948]])<ref>Jäämmimalmottâs. Satakunnan Kansa 6.6.2021, s. B20 {{fi}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi – [[Michael Collins]], ovtâstumstaatâlâš astronaut (š. [[1930]]) * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Raili Pietilä]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])<ref name="mfafi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/raili-pietila/ | Nommâ = Raili Pietilä | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Toshihide Maskawa]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1940]])<ref name="np-maskawa-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/maskawa/facts/ | Nommâ = Toshihide Maskawa | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Steven Weinberg]], ive [[1979]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1933]])<ref name="np-weinberg-1979">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/weinberg/facts/ | Nommâ = Steven Weinberg | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Jaan Kaplinski]], eestilâš tihtâčällee, filosof já jurgâleijee (š. [[1941]])<ref name="hs-2000008181369"/> * [[čohčâmáánu 11.]] peeivi – [[Minna Aaltonen]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1966]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.is.fi/viihde/art-2000008296359.html | Nommâ = Gladiaattorit-juontaja Minna Aaltonen on kuollut | Tahhee = Åkman, Erika | Almostittem = Ilta-Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.9.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ fi }} }}</ref> * [[čohčâmáánu 13.]] peeivi – [[Antony Hewish]], ive [[1974]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš radioastronom (š. [[1924]])<ref name="np-hewish-1974">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1974/hewish/facts/ | Nommâ = Antony Hewish| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 14.]] peeivi – [[Antonio Martínez Sarrión]], espanjalâš tihtâčällee já jurgâleijee (š. [[1939]]) * [[čohčâmáánu 17.]] peeivi – [[Abdelaziz Bouteflika]], algerialâš politikkár já [[Algeria president]] iivij 1999–2019 (š. [[1937]]) * [[roovvâdmáánu 1.]] peeivi – [[Anni Sarre]], anarâš kirječällee, tivtâsteijee já máálájeijee (š. [[1936]]) * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Antonio Debenedetti]], italialâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1937]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.repubblica.it/cultura/2021/10/04/news/morto_antonio_debenedetti-320690414/ | Nommâ = Morto Antonio Debenedetti, l'ultimo testimone del Novecento | Tahhee = | Almostittem = La Repubblica | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 4.10.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ it }} }}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Erkki Elorinne]], syemmilâš kirječällee (š. [[1935]])<ref>Jäämmimalmottâs, Länsi-Savo 24.10.2021, s. B17 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Kirsi Kunnas]], syemmilâš akateemikkár, tivtâsteijee, párnáikirječällee já jurgâleijee (š. [[1924]]) * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Eino Kinnunen]], syemmilâš eennâmviljâleijee já kirječällee (š. [[1930]])<ref>Jäämmimalmottâs, Savon Sanomat 28.11.2021, s. B4 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Sinikka Tirkkonen]], syemmilâš máttáátteijee, tihtâčällee já kirječällee (š. [[1954]]) * [[skammâmáánu 29.]] peeivi – [[C.J. Hunter]], ovtâstumstaatâlâš kuulašlivgejeijee já välmejeijee (š. [[1968]]) * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Marjorie Tallchief]], [[osage]]lâš-ovtâstumstaatâlâš baaleet-tánssájeijee (š. [[1926]]) * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Robert H. Grubbs]], ive [[2005]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1942]])<ref name="grubbs-np-chem-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/grubbs/facts/ | Nommâ = Robert H. Grubbs – Facts | Almostittemsaje = NobelPrize.org | Almostittee = Nobel Prize Outreach AB | Čujottum = 27.12.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 26.]] peeivi – [[Desmond Tutu]], ive [[1984]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim maadâafriklâš pispe já arkkâpispe (š. [[1931]])<ref name="tutu-np-peace-1984">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1984/tutu/facts/ | Nommâ = Desmond Tutu – Facts | Almostittemsaje = NobelPrize.org | Almostittee = Nobel Prize Outreach AB | Čujottum = 26.12.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Betty White]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já komikkár (š. [[1922]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-53723448 | Nommâ = Obituary: Betty White, the Golden Girl with a heart of gold | Äigimuddo = 31.12.2021 | Almostittee = BBC | Čujottum = 1.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2021}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000007739363">Määttänen, Juuso. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007739363.html Kirjailija Sinikka Nopola on kuollut]. Helsingin Sanomat. 14.1.2021 Čujottum 14.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="hs-2000007744668">Niemi, Onni. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007744668.html Muusikko Pave Maijanen on kuollut]. Helsingin Sanomat. 16.1.2021. Čujottum 17.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="hs-2000008181369">Ahola, Suvi. [http://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008181369.html Virolainen kirjailija Jaan Kaplinski on kuollut]. Helsingin Sanomat. 9.8.2021 Čujottum 17.8.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nrk-15350996">[https://www.nrk.no/sapmi/berit-oskal-eira-lea-japman-1.15350996 Berit Oskal Eira lea jápmán]. NRK Sápmi. 29.1.2021. Čujottum 1.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="is-dd-122021">Pudas, Mari. [https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/dfb3471c-0a26-4851-a900-4f6982d5cb7d Näyttelijä Dustin Diamond, 44, on kuollut - päivitys Facebookissa antoi vielä toivoa]. Iltalehti. 1.2.2021. Čujottum 1.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-11772484">Gustafsson, Miia. [https://yle.fi/uutiset/3-11772484 Kirjailija Marisha Rasi-Koskisen poikkeuksellinen teos voitti Runeberg-palkinnon]. Yle. 5.2.2021. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nrk-15442715">Utsi, Johan Ante. [https://www.nrk.no/sapmi/marja-mortensson-_26_-mottok-arets-ailloha_-pris-1.15442715 Marja Mortensson fikk årets Áillohaš-pris]. NRK Sápmi. 3.4.2021. Čujottum 4.4.2021 <small>(tárukielân)</small></ref> }} [[Luokka:2021|*]] 3gk5m2hqztpigt1bajzpr1gc38yk5cw 0 3303 159328 146672 2026-09-26T00:03:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159328 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1826''' ('''MDCCCXXVI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[1820-loho|1820-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 11.]] peeivi – [[University College London]] vuáđudui. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[Puáris kirkko (Helsig)|Puáris kirkko]] vihkui kiävtun Helsigist.<ref name="kyppi-114761">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kyppi.fi/palveluikkuna/mjhanke/read/asp/hae_liite.aspx?id=114761&ttyyppi=pdf&kansio_id=91|nommâ=Helsinki, Senaatintori 2011|almostittem=Helsig kaavpugmuseo|čujottum=2022-12-17|tahhee=Heikkinen, Markku|äigimuddo=|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 39|kielâ={{fi}}|sitaat=Kirkko tyhjennettiin vuoden 1826 aikana ja Kampin kirkon (=Vanha kirkko) vihkimisen jälkeen 17.12.1826 tammikuussa 1827 kirkonkokous päätti myydä huutokaupassa kaiken jäljellä olevan ja uuden kirkon rakentamiseen tarpeettoman.|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221217062634/https://www.kyppi.fi/palveluikkuna/mjhanke/read/asp/hae_liite.aspx?id=114761&ttyyppi=pdf&kansio_id=91|vyerkkejum=2022-12-17}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[August Boman]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1883]]) * [[syeinimáánu 17.]] peeivi – [[Augusta Soldan]], syemmilâš taaiđâmáálár (j. [[1886]]) ==Jämimeh== * [[syeinimáánu 4.]] peeivi – [[John Adams]], ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 2. president]] (š. [[1735]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/John-Adams-president-of-United-States|nommâ=John Adams|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[syeinimáánu 4.]] peeivi – [[Thomas Jefferson]], ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 3. president]] (š. [[1743]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Jefferson|nommâ=Thomas Jefferson|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1826}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1826|*]] khzzzvp5g9l1lrucmucr3m10xdg6h3k 0 3316 159330 146679 2026-09-26T00:05:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159330 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1896''' ('''MDCCCXCVI''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[koskokko|koskoho]] já nuuvâi [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[1890-loho|1890-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Utah]]ist šoodâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] 45. [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 2.]] peeivi – [[Budapest metro]] valdii kiävtun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|nommâ=Milleneumi földalatti vasút - Metro 4|almostittem=www.metro4.hu|čujottum=2022-06-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220630131422/https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|vyerkkejum=2022-06-30}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.budapest.com/city_guide/general_information/history.en.html|nommâ=Budapest History – History of Budapest, Hungary|almostittem=www.budapest.com|čujottum=2022-06-16}}</ref> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 22.]] peeivi – [[Ovtâstum kunâgâskode prinses Maud]] já [[Tanska prinssâ Carl]] naajáin. ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 15.]] peeivi – [[Gerty Cori]], ive [[1947]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[Nuorttâriijkâ-Uŋgar|nuorttâriijkâ-uŋgar]]lâš-ovtâstumstaatâlâš biokemist (j. [[1957]])<ref name="np-cori-gt-1947">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-gt/facts/ | Nommâ = Gerty Cori | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 11.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 5.]] peeivi – [[Carl Ferdinand Cori]], ive [[1947]] [[Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[Nuorttâriijkâ-Uŋgar|nuorttâriijkâ-uŋgarlâš]]-[[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]] biokemist (j. [[1984]])<ref name="np-cori-cf-1947">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/facts/ | Nommâ = Carl Cori | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 11.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 17.]] peeivi – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (š. [[1834]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1896}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1896|*]] aljv7injwpi6ucfoi0fiwtvxr4s0rwb 0 3438 159463 146738 2026-09-26T00:32:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159463 wikitext text/x-wiki '''Cuáŋuimáánu 16.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 106. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 107. peivi). Ive loopân láá 259 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Jáálu * syemmilâš kalender: Jalo, Patrik ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1927]] – [[Benedictus XVI]], paavi iivij 2005&ndash;2013 (j. [[2022]]) * [[1940]] – [[Margrethe II]], tanskalâš kunâgâslâš, kii lâi [[Listo Tanska haldâšeijein|Tanska roonnig]] iivij 1972–2024.<ref name="kongehuset-margrethe-ii">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|nommâ=H.M. Dronningen|almostittem=Kongehuset|äigimuddo=2011-10-27|čujottum=2021-04-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210416165737/https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|vyerkkejum=2021-04-16}}</ref> ==Jämimeh== * [[1332]] – [[Fujiwara no Tamekane]], jaapaanlâš tivtâsteijee (š. [[1254]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=210|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA210&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-02}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://viaf.org/viaf/59882736/|nommâ=Kyōgoku, Tamekane, 1254-1332|almostittem=viaf.org|čujottum=2023-02-02}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Cuáŋuimáánu|16]] o0afliyn7v5obbb30770q6j4rca2t22 0 3441 159464 159057 2026-09-26T00:32:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159464 wikitext text/x-wiki '''Cuáŋuimáánu 19.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 109. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 110. peivi). Ive loopân láá 256 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Pievlâ, Polvâ * syemmilâš kalender: Pälvi, Pilvi ==Tábáhtusah== * [[1509]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Faenza]]st, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,0 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-21|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1788]] &ndash; [[Francavilla Fontana]] finnij kaavpugvuoigâdvuođâid.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Argentina, Feliciano|Nommâ=La città natia (Francavilla Fontana)|Ihe=1970|Almostittee=Schena|Kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== [[Tiätuvuárkká:Tim Curry cropped.jpg|thumb|Eŋlandlâš čaittâleijee [[Tim Curry]] ive 1995]] * [[1845]] – [[Wolmar Westling]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1881]]) * [[1912]] – [[Glenn T. Seaborg]], ive [[1951]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (j. [[1999]])<ref name="np-seaborg-1951">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/facts/ | Nommâ = Glenn T. Seaborg | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1946]] – [[Tim Curry]], eŋlandlâš čaittâleijee (j. [[2026]])<ref name="hs-2000012233043">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233043.html|nommâ=Näyttelijä Tim Curry on kuollut | tahhee = Soininen, Ville já Tiikkaja, Samuli |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-26|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[1968]] – [[Mswati III]], [[Eswatini ngwenyama]] ive 1982 rääjist * [[1977]] – [[Susanna Forsström]], syemmilâš luákkánjuškejeijee * [[2016]] – [[Alexander (Ruotâ prinssâ)|Alexander Erik Hubertus Bertil]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] vuossâmuš alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Alexander är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias första barn. Han föddes den 19 april 2016 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 9 september 2016. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[1012]] – [[Ælfheah (Canterbury)|Ælfheah]], Canterbury arkkâpispe (š. [[954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/05394a.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: St. Elphege|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|nommâ=Ælfheah 44 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-18|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230518143021/https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|vyerkkejum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Aelfheah|nommâ=Saint Aelfheah {{!}} archbishop of Canterbury|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-15|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1054]] – [[Leo IX (paavi)|Leo IX]], katolilii kirho paavi iivij 1049–1054 (š. [[1002]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Leo-IX|nommâ=Saint Leo IX {{!}} Biography, Papacy, Legacy, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-03-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/leone-ix-papa-santo_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=LEONE IX papa, santo in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2023-03-27|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/09160c.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Leo IX|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-03-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[2023]] – [[Harriet Nordlund]], juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee (š. [[1954]])<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/teaterpionjaren-harriet-nordlund-ar-dod|nommâ=Teaterpionjären Harriet Nordlund är död|tahhee=Partapuoli, Ann Catrin Stenberg|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ratsit.se/19540920-Gerd_Harriet_Linnea_Nordlund_Ekero/z2eA2QHoL8fNKbQYe5okByvOqQqq4NphaQ9JipGrv_8|nommâ=Gerd Nordlund (68 år) Ekerö|almostittem=Ratsit|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Cuáŋuimáánu|19]] ewwwwkw1lbiduvv7vihozd8jeoom0vc 0 3458 160121 146752 2026-09-26T03:38:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160121 wikitext text/x-wiki '''Vyesimáánu 2.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 122. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 123. peivi). Ive loopân láá 243 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Vuákku, Viivâ * syemmilâš kalender: Vuokko, Viivi ==Tábáhtusah== * [[1937]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1549 Mikko]]. * [[1896]] – [[Budapest metro]] valdii kiävtun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|nommâ=Milleneumi földalatti vasút - Metro 4|almostittem=www.metro4.hu|čujottum=2022-06-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220630131422/https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|vyerkkejum=2022-06-30}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.budapest.com/city_guide/general_information/history.en.html|nommâ=Budapest History – History of Budapest, Hungary|almostittem=www.budapest.com|čujottum=2022-06-16}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1729]] – [[Katariina Styeres]], [[Ruoššâ|Ruošâ]] kiäisárroonnig iivij [[1762]]–[[1796]] (j. [[1796]]) * [[1873]] – [[Jurgis Baltrušaitis]], liettualâš tihtâčällee já jurgâleijee (j. [[1944]]) * [[1886]] – [[Gunnar Taucher]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1941]])<ref name="mfafi-taucher">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/gunnar-taucher/ | Nommâ = Gunnar Taucher | Tahhee = Parviainen, Teemu | Äigimuddo = 17.8.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1938]] – [[Moshoeshoe II]], jiečânâs [[Lesotho kunâgâs|Lesotho 1. kunâgâs]] (j. [[1996]]) ==Jämimeh== * [[1519]] – [[Leonardo da Vinci]], italialâš tiettee, utkee já taaidâr (š. [[1452]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Leonardo-da-Vinci|nommâ=Leonardo da Vinci|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-12-08|čujottum=2024-12-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-da-vinci_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=Leonardo da vinci|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2024-12-24|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Vyesimáánu|2]] hlpchfqwmucpt33h6296hnlu13f9ibx 0 3473 160122 146767 2026-09-26T03:38:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160122 wikitext text/x-wiki '''Vyesimáánu 25.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 145. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 146. peivi). Ive loopân láá 220 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Urbán, Urbo * syemmilâš kalender: Urpo ==Tábáhtusah== ''[[Urpo peivi]]''<ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2023-04-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> * [[2022]] – [[Robert Golob]] väljejui [[Slovenia uáiviminister]]in.<ref name="st-golob-vyesi2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | Nommâ = Robert Golob elected prime minister | Almostittem = Slovenia Times | Äigimuddo = 25.5.2022 | Čujottum = 24.12.2022 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221112163839/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | vyerkkejum = 2022-11-12}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1917]] – [[Aino Kallio-Ericsson]], syemmilâš arkkiteht (j. [[2018]])<ref name="mfafi-kallio-ericsson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/aino-kallio-ericsson/ | Nommâ = Aino Kallio-Ericsson | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="hs-">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://hs.mediadelivery.fi/img/1920/b6986a122e9249bc8d137e1b56ab3169.png | Nommâ = Rakkaamme dipl. arkkitehti Aino Kallio-Ericsson | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 17.6.2018 | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1921]] – [[Jack Steinberger]], ive [[1988]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (j. [[2020]])<ref name="np-steinberger-1988">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1988/steinberger/facts/ | Nommâ = Jack Steinberger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1948]] – [[Pentti Kirstilä]], syemmilâš rikoskirječällee já toimâtteijee (j. [[2021]]) * [[1948]] – [[Kaarina Valoaalto]], syemmilâš kirječällee já tivtâsteijee (j. [[2021]]) ==Jämimeh== * [[803]] – [[Hygebald (Lindisfarne)|Hygebald]], [[Lindisfarne]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3540|nommâ=Hygebald 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221208140050/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3540|vyerkkejum=2022-12-08}}</ref> * [[986]] – [[Abd al-Rahman al-Sufi]], persialâš täsnitiettee (š. [[903]]) * [[992]] – [[Mieszko I]], puolalâš prinssâ (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Mieszko-I|nommâ=Mieszko I {{!}} duke and prince of Poland {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-01-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[939]] – [[Yao Yanzhang]], kiinalâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B778|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 78|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1261]] – [[Aleksander IV]], katolilii kirho paavi iivij 1254–1261 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-alessandro-iv_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=ALESSANDRO IV, papa in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Alexander-IV-pope|nommâ=Alexander IV {{!}} pope {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1934]] – [[Gustav Holst]], [[eŋland]]lâš šuoŋârähtee (š. [[1874]]) * [[2001]] – [[Erika Aland-Vernik]], eestilâš čaaitâlmčällee, tihtâčällee, proosačällee já tekstiiltaaidâr (š. [[1913]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Erika-Margareta-Vernik/6000000002112333394|nommâ=Erika Margareta Vernik|almostittem=geni_family_tree|čujottum=2022-10-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Vyesimáánu|25]] 7dn4js07i70tg3lkpdub2yj1e6kfa53 0 3495 159654 155017 2026-09-26T01:27:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159654 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Wham! circa 1984-1985 (editing).jpg|thumb|right|[[George Michael]] já [[Andrew Ridgeley]] ađai [[Wham!]] suullân 1984&ndash;1985]] '''Kesimáánu 25.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 176. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 177. peivi). Ive loopân láá 189 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Peeivih, Uvno * syemmilâš kalender: Uuno ==Tábáhtusah== * [[1788]] – [[Virginia]]st šoodâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] 10. [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. * [[1975]] – [[Mosambik]] šoodâi jiečânâssân [[Portugal]]ist.<ref name="cia-mosambik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|nommâ=Mozambique|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1789]] – [[Silvio Pellico]], italialâš kirječallee (j. [[1854]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Silvio-Pellico|nommâ=Silvio Pellico {{!}} Italian author {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1864]] – [[Walther Nernst]], ive [[1920]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim saksalâš kemist (j. [[1941]])<ref name="np-nernst-1920">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1920/nernst/facts/ | Nommâ = Walther Nernst | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1903]] – [[George Orwell]], [[eŋland]]lâš kirječällee já toimâtteijee (j. [[1950]]) * [[1907]] – [[J. Hans D. Jensen]], ive [[1963]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš fysikkár (j. [[1973]])<ref name="np-jensen-1963">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1963/jensen/facts/ | Nommâ = J. Hans D. Jensen | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1911]] – [[William Howard Stein]], ive [[1972]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist (j. [[1980]])<ref name="np-stein-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1972/stein/facts/ | Nommâ = William H. Stein | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1963]] – [[George Michael]], [[eŋland]]lâš poplávloo, laavlârähtee, pyevtitteijee já filantropist (''[[Wham!]]'') (j. [[2016]]) ==Jämimeh== * [[2009]] – [[Farrah Fawcett]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já pyevtitteijee (š. [[1947]]) * [[2025]] – [[Boŋggu Ánte]], orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])<ref name="nrk-1.17479195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195|nommâ=Bonggu Ánte lea eretvádjolan|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-07-03| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250703091105/https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195 | Vyerkkejum = 2025-07-03 |čujottum=2025-07-03|kielâ={{se}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kesimáánu|25]] an9qmzxh3ucppjz7mkcthtgt039spaq 0 3499 160015 146793 2026-09-26T03:07:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160015 wikitext text/x-wiki '''Syeinimáánu 4.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 185. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 186. peivi). Ive loopân láá 180 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Ullá * syemmilâš kalender: Ulla, Ulpu ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1951]] – [[Susumu Kitagawa]], ive [[2025]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim jaapaanlâš kemist<ref name="np-kitagawa-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/kitagawa/facts/ | Nommâ = Susumu Kitagawa | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[907]] – [[Theotmar (Salzburg)|Theotmar]], [[Salzburg]] arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Truhart, Peter|Nommâ=Regents of Nations, Part 4: Europe, Volume 2: Eastern, Northern, and Central Europe, Annex: International Organizations|Ihe=2005|Almostittee=K.G. Saur|Isbn=978-3-598-21549-0}}</ref> * [[910]] – [[Luo Shaowei]], kiinalâš suátihiärrá (š. [[877]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B714|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 14|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7267|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 267|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[940]] – [[Wang Jianli]], kiinalâš kenraal (š. [[871]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B791|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 91|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B779|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 79|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[943]] – [[Taejo (Goryeo)|Taejo]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 918–943 ([[Korea]]) (š. [[877]]) * [[975]] – [[Gwangjong (Goryeo)|Gwangjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 949–975 ([[Korea]]) (š. [[925]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|nommâ=Choi Seung-ro, the Architect of Goryeo Political Structure|almostittem=web.archive.org|čujottum=2023-01-11|ietf-kielâkoodi=En|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170211023152/http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|vyerkkejum=2017-02-11}}</ref> * [[1826]] – [[John Adams]], ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 2. president]] (š. [[1735]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/John-Adams-president-of-United-States|nommâ=John Adams|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1826]] – [[Thomas Jefferson]], ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 3. president]] (š. [[1743]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Jefferson|nommâ=Thomas Jefferson|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1831]] – [[James Monroe]], ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 5. president]] (š. [[1758]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/James-Monroe|nommâ=James Monroe {{!}} Biography, Presidency, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1857]] – [[William L. Marcy]], ovtâstumstaatâlâš politikkár (š. [[1786]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bioguide.congress.gov/search/bio/M000127|nommâ=Bioguide Search|almostittem=bioguide.congress.gov|čujottum=2022-06-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[1934]] – [[Marie Curie]], ive [[1903]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] já ive [[1911]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[puola]]lâš fysikkár já kemist (š. [[1867]])<ref name="np-curie-1903">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1903/marie-curie/facts/ | Nommâ = Marie Curie | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="np-curie-1911">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1911/marie-curie/facts/ | Nommâ = Marie Curie | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|4]] 1fqfuyac2wun2wobozpe7bocpw72z23 0 3502 160016 146796 2026-09-26T03:07:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160016 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Vivien_Leigh_Gone_Wind_Restored.jpg|thumb|[[Vivien Leigh]] ''[[Gone with the Wind]]''&nbsp;-elleekooveest]] '''Syeinimáánu 8.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 189. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 190. peivi). Ive loopân láá 176 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Nunná *syemmilâš kalender: Turo, Turkka ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1995]] – [[Kjersti Synneva Moen]], taažâ ráiđukovetaaidâr já lávloo * [[1998]] – [[Maya Hawke]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, malli já musikkár ==Jämimeh== * [[810]] – [[Pipin (Italia kunâgâs)|Pipin]], Italia kunâgâs já [[Kaarle Styeres|Kaarle Stuárrá]] alge (š. [[777]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Werner, Karl Ferdinand|Nommâ=Die Nachkommen Karls des Großen bis um das Jahr 1000 (1.-8. Generation)|Ihe=1967|Siijđoh=403–483|Almostittee=Schwann|Kielâ={{de}}}}</ref> * [[975]] – [[Edgar I (Eŋland kunâgâs)|Edgar I]], [[Eŋland kunâgâskodde|Eŋland]] kunâgâs (š. [[933]] teikâ [[934]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Edgar-king-of-England|nommâ=Edgar {{!}} king of England {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-02-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6875|nommâ=Edgar 11 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-02-20|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202101704/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6875|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> * [[1233]] – [[Fujiwara no Motomichi]], jaapaanlâš politikkár (š. [[1160]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=206|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA206&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref> * [[1253]] – [[Thibaut I (Navarra)|Thibaut I]], [[Champagne]] kreivâ já [[Navarra]] kunâgâs (š. [[1201]]) * [[1824]] – [[Francesco Maresca]], italialâš arkkiteht (š. [[1757]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-maresca_(Dizionario-Biografico)|nommâ=MARESCA, Francesco in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-06-23|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1967]] – [[Vivien Leigh]], brittilâš čaittâleijee (š. [[1913]]) * [[1979]] – [[Shin’ichirō Tomonaga]], ive [[1965]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim jaapaanlâš fysikkár (š. [[1906]])<ref name="np-tomonaga-1965">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1965/tomonaga/facts/ | Nommâ = Sin-Itiro Tomonaga | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|8]] 3pihjcsolmkg5xtrtncp86bpxjielz6 0 3510 160014 146804 2026-09-26T03:06:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160014 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jennifer_Lopez_at_GLAAD_Media_Awards_(cropped).jpg|thumb|right|[[Jennifer Lopez]] ive [[2014]]]] [[Tiätuvuárkká:Assembly2004-areena01.jpg|thumb|right|[[Assembly (tábáhtus)|Assembly-tiätturfestivaal]] ive [[2004]]]] [[Tiätuvuárkká:Apollo_11_Crew_in_Raft_before_Recovery_-_GPN-2000-001212.jpg|thumb|right|[[Apollo 11]] kirdemmooduul [[Kuálhismeerâ]]st]]. '''Syeinimáánu 24.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 205. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 206. peivi). Ive loopân láá 160 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Ristin, Kirsti, Tiiná *syemmilâš kalender: Kristiina, Tiina, Kirsti, Kirsi, Krista, Kiia, Tinja ==Tábáhtusah== * [[1969]] – [[Apollo 11]] siäivui torvolávt [[Kuálhismeerâ|Kuálhis väldimeerân]]. * [[1992]] – Vuossâmuš [[Assembly (tábáhtus)|Assembly-tiätturfestivaal]] aalgij [[Kauniainen|Kauniaisii]] [[Kasavuori škovlâkuávdáš|Kasavuori škovlâkuávdáást]]. * [[2002]] – [[Alfred Moisiu]]st šoodâi [[Albania president|Albania 5. president]]. ==Šoddâmeh== * [[1802]] – [[Alexandre Dumas puárrásub]], ranskalâš kirječällee (j. [[1870]]) * [[1857]] – [[Henrik Pontoppidan]], ive [[1917]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš kirječällee (j. [[1943]])<ref name="np-pontoppidan-1917">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1917/pontoppidan/facts/ | Nommâ = Henrik Pontoppidan | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1952]] – [[Gus Van Sant]], ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee, kovvejeijee já musikkár * [[1969]] – [[Jennifer Lopez]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, tánssájeijee já lávloo * [[1982]] – [[Elisabeth Moss]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[759]] – [[Oswulf (Northumbria kunâgâs)|Oswulf]], [[Northumbria]] kunâgâs iivij 758–759 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3750|nommâ=Oswulf 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211019004941/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3750|vyerkkejum=2021-10-19}}</ref> * [[811]] – [[Gao Ying (Tang-dynastia)|Gao Ying]], Tang-dynastia kansler (š. [[740]])<ref name="oldbook14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B714|nommâ=Old Book of Tang, vol. 14|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-03|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[824]] – [[Zhang Hongjing]], Tang-dynastia kansler (š. [[760]])<ref name="Old17-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8A|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 1|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-30|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7129|nommâ=Old Book of Tang, vol. 129|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1129]] – [[Shirakawa (kiäisár)|Shirakawa]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1073–1087 (š. [[1053]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=315–317|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=199–202|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=169–171|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=872|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://archive.org/details/japanencyclopedi0000loui/page/872/mode/2up|Čujottum=2025-01-03}}</ref> * [[1812]] – [[Joseph Schuster]], saksalâš šuoŋârähtee (š. [[1748]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalliope-verbund.info/de/eac?eac.id=119267632|nommâ=Schuster, Joseph (1748-1812) |almostittem=kalliope-verbund.info|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> * [[1862]] – [[Martin Van Buren]], ovtâstumstaatâlâš politikkár, [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 8. president]] (š. [[1782]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Martin-Van-Buren|nommâ=Martin Van Buren {{!}} Biography, Presidency, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1974]] – [[James Chadwick]], ive [[1935]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (š. [[1891]])<ref name="np-phys-1935">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/|nommâ= James Chadwick |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-05-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2000]] – [[Ahmad Shamlou]], [[iran]]lâš tihtâčällee (š. [[1925]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Syeinimáánu|24]] 58oflujc42yan0mr2u9rhg9ch9sifkw 0 3521 159898 146815 2026-09-26T02:40:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159898 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 10.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 222. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 223. peivi). Ive loopân láá 143 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Lavri, Lassi *syemmilâš kalender: Lauri, Lasse ==Tábáhtusah== ''[[Lauripeivi]]''<ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2023-04-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> * [[1536]] – Eennâm tuárgistij [[Genova]]st, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 4,7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VI [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-22|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1821]] &ndash; [[Missouri]]st šoodâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] 24. [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. * [[1956]] – [[Nihon Hidankyō]] vuáđudui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|nommâ=History|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241011123436/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|vyerkkejum=2024-10-11}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[787]] – [[Abu Ma'shar al-Balkhi]], persialâš matematikkár já täsnitiettee (j. [[886]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/abu-ma|nommâ=Abū Ma|almostittem=www.encyclopedia.com|čujottum=2022-06-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[941]] – [[Lê Hoàn]], vietnamlâš kiäisár (j. [[1005]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Anderson, James|Nommâ=Frontier management and Tribute Relations along the empire's southern border|Ihe=1999|Siijđoh=175–176|Almostittee=University of Michigan}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Coedes, George|Nommâ=The Making of South East Asia (RLE Modern East and SouthEast Asia)|Ihe=2015|Sijđo=83|Almostittee=Taylor & Francis}}</ref> * [[1758]] – [[Cosimo Rossi Melocchi]], italialâš arkkiteht (j. [[1820]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/cosimo-rossi-melocchi_(Dizionario-Biografico)|nommâ=ROSSI MELOCCHI, Cosimo in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-06-26|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1871]] – [[Aino Sibelius]], [[Jean Sibelius]] pelikyeimi (j. [[1969]]) * [[1912]] – [[Jorge Amado]], brasilialâš kirječällee (j. [[2001]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jorge-Amado|nommâ=Jorge Amado {{!}} Biography, Books, Tent of Miracles, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1913]] – [[Wolfgang Paul]], ive [[1989]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš fysikkár (j. [[1993]])<ref name="np-paul-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1989/paul/facts/ | Nommâ = Wolfgang Paul | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1956]] – [[Lars Martin Myhre]], taažâ kitarist já šuoŋârähtee (j. [[2024]])<ref name="snl-myhre">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Lars_Martin_Myhre | Nommâ = Lars Martin Myhre | Tahhee = Bergan, Jon Vidar já Hammerø, Tor | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[810]] – [[Liu Ji (kenraal)|Liu Ji]], Tang-dynastia kenraal (š. [[757]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 143|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210605/http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 212|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202173202/http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> * [[1128]] – [[Fujiwara no Kiyohira]], jaapaanlâš aatellâš já samurai (š. [[1056]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=204|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA204&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref> * [[1316]] – [[Tadhg Ó Cellaigh]], [[Uí Maine]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[2022]] – [[Vesa-Matti Loiri]], syemmilâš čaittâleijee, komikkár, lávloo já musikkár (š. [[1945]])<ref name="hs-2000009300028">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009300028.html|nommâ=Nämä arvostetut taiteen ja viihteen tekijät kuolivat vuoden 2022 aikana|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2022-12-31|tahhee=Riihinen, Eleonoora|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|10]] 34l0bmmh53zzowbw3qxyz8rebjolerg 0 3530 159899 146824 2026-09-26T02:40:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159899 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 29.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 241. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 242. peivi). Ive loopân láá 124 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Aanaar, Iiná *syemmilâš kalender: Iines, Iina, Inari ==Tábáhtusah== * [[1997]] – [[Netflix]] vuáđudui. ==Šoddâmeh== * [[1724]] – [[Giovanni Battista Casti]], italialâš kirječällee já tivtâsteijee (j. [[1803]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Giovanni-Battista-Casti|nommâ=Giovanni Battista Casti {{!}} Italian poet {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1943]] – [[Arthur B. McDonald]], ive [[2015]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kanadalâš astrofysikkár<ref name="np-mcdonald-2015">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2015/mcdonald/facts/ | Nommâ = Arthur B. McDonald | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[821]] – [[Tian Hongzheng]], Tang-dynastia kenraal (š. [[764]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 148|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1816]] – [[Johann Hieronymus Schröter]], saksalâš täsnitiettee (š. [[1745]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://planetarium.hs-bremen.de/bremen/astronomen/schroeter_bio.html|nommâ=Johann Hieronymus Schröter|almostittem=planetarium.hs-bremen.de|čujottum=2022-06-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> * [[1886]] – [[Augusta Soldan]], syemmilâš taaiđâmáálár (š. [[1826]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|29]] fdb3stpmzk0msedd142069dtd5uw0w5 0 3531 159900 146825 2026-09-26T02:40:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159900 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 30.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 242. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 243. peivi). Ive loopân láá 123 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Eemel, Eemil *syemmilâš kalender: Eemil, Eemeli, Eemil ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1745]] – [[Johann Hieronymus Schröter]], saksalâš täsnitiettee (j. [[1816]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://planetarium.hs-bremen.de/bremen/astronomen/schroeter_bio.html|nommâ=Johann Hieronymus Schröter|almostittem=planetarium.hs-bremen.de|čujottum=2022-06-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> * [[1797]] – [[Mary Shelley]], eŋlandlâš kirječällee (j. [[1851]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Mary-Wollstonecraft-Shelley|nommâ=Mary Wollstonecraft Shelley|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1852]] – [[Jacobus Henricus van 't Hoff]], ive [[1901]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim vuáládâheennâmlâš fysikaallâš kemist (j. [[1911]])<ref name="np-hoff-1901">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1901/hoff/facts/ | Nommâ = Jacobus H. van 't Hoff | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1962]] – [[Trond Trosterud]], taažâ kielâtotkee já kielâteknologia professor ==Jämimeh== * [[826]] – [[Fujiwara no Fuyutsugu]], jaapaanlâš kenraal (š. [[775]]) * [[832]] – [[Cui Qun]], Tang-dynastia kansler (š. [[772]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[832]] – [[Feologild]], [[Canterbury arkkâpispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13507|nommâ=Feologeld 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220929170841/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13507|vyerkkejum=2022-09-29}}</ref> * [[1026]] – [[Bononio]], italialâš aapoot (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/santo-bononio_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=BONONIO, santo|almostittem=Treccani|čujottum=2024-01-04|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1809]] – [[Ignacy Potocki]], puolalâš filosof (š. [[1750]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Ignacy-Potocki|nommâ=Ignacy Potocki|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1844]] – [[Francis Baily]], brittilâš täsnitiettee (š. [[1774]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Francis-Baily|nommâ=Francis Baily|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1928]] – [[Wilhelm Wien]], ive [[1911]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš fysikkár (š. [[1864]])<ref name="np-wien-1911">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1911/wien/facts/ | Nommâ = Wilhelm Wien | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1940]] – [[J. J. Thomson]], ive [[1906]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (š. [[1856]])<ref name="np-thomson-1906">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1906/thomson/facts/ | Nommâ = J. J. Thomson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2022]] – [[Mihail Gorbatšov]], ive [[1990]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim sovjetlittolâš-ryeššilâš politikkár já staatâalmai (š. [[1931]])<ref name="np-gorbachev-1990">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/gorbachev/facts/ | Nommâ = Mikhail Gorbachev | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|30]] ferabbszb4lnh122m4wgs47nmt58zqo 0 3538 160142 155069 2026-09-26T03:41:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160142 wikitext text/x-wiki '''Čohčâmáánu 11.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 254. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 255. peivi). Ive loopân láá 111 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Sander, Aleksander *syemmilâš kalender: Santeri, Santtu, Aleksanteri, Ali, Sandra, Aleksandra ==Tábáhtusah== * [[1703]] – [[Petroskoi]] vuáđudui. * [[1881]] – [[Elm]]ist tábáhtui stuorrâ luándukatastrof. Väärist luovânii ennuv eennâm já keeđgih. Ubâ rihte koočâi. Tot peeitij vuálá maaŋgâid tááluid já ulmuid. Maaŋgah loveh ulmuuh jammii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|nommâ=Der Bergsturz von Elm|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-10-11|almostittee=Elm Ferienregion|čujottum=2025-03-23|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161011145502/http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|vyerkkejum=2016-10-11}}</ref> * [[1981]] – [[Suomâ täsivääldi president]] [[Urho Kekkonen]] paasij puoccâmluámun. Uáiviminister [[Mauno Koivisto]]st šoodâi virgetahhee president já sisašijminister [[Eino Uusitalo]]st virgetahhee uáiviminister. ==Šoddâmeh== * [[1802]] – [[Claes Albert Tulindberg]], syemmilâš matematikkár (j. [[1865]]) * [[1944]] – [[Serge Haroche]], ive [[2012]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ranskalâš fysikkár<ref name="np-haroche-2012">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2012/haroche/facts/ | Nommâ = Serge Haroche | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1947]] – [[Máret Sárá]], orjâlâš máttáátteijee, toimâtteijee, kirječällee, aktivist, totkee já šaddoäššitobdee * [[1960]] – [[Hiroshi Amano]], ive [[2014]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš fysikkár, insner já utkee<ref name="np-amano-2014">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/amano/facts/ | Nommâ = Hiroshi Amano | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[1973]] – [[Salvador Allende]], [[chile]]lâš tuáhtár, politikkár já [[Chile president|Chile 29. president]] (š. [[1908]]) * [[1987]] – [[Peter Tosh|Winston Hubert McIntosh]] (''Peter Tosh''), [[jamaika]]lâš musikkár (š. [[1944]]) * [[2018]] – [[Kalle Könkkölä]], syemmilâš politikkár já oovdiš aalmugovdâsteijee (š. [[1950]]) * [[2021]] – [[Minna Aaltonen]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1966]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Čohčâmáánu|11]] 5dnuscxic2495l7qpk4h9vu2u5a44tj 0 3544 160144 155070 2026-09-26T03:41:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160144 wikitext text/x-wiki '''Čohčâmáánu 23.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 266. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 267. peivi). Ive loopân láá 99 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Mielâ, Mielâh *syemmilâš kalender: Mielikki, Minja, Miisa ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1915]] – [[Clifford Shull]], ive [[1994]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (j. [[2001]])<ref name="np-shull-1994">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/shull/facts/ | Nommâ = Clifford G. Shull | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1952]] – [[Nils Henrik Måsø]], orjâlâš toimâtteijee já politikkár (j. [[2022]])<ref name="nrk-1.15807130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/journalista-nils-henrik-maso-lea-japman-1.15807130 | Nommâ = Journalista Nils Henrik Måsø lea jápmán | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 12.1.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 14.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[1973]] – [[Miika Nousiainen]], syemmilâš toimâtteijee, kirječällee já kietâčällee ==Jämimeh== * [[788]] – [[Ælfwald I (Northumbria kunâgâs)|Ælfwald I]], [[Northumbria]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=7250|nommâ=Ælfwald 7 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230529204230/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=7250|vyerkkejum=2023-05-29}}</ref> * [[965]] – [[Al-Mutanabbi]], muslimlâš tivtâsteijee (š. [[915]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/al-Mutanabbi|nommâ=al-Mutanabbī {{!}} Muslim poet {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-12-31|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Čohčâmáánu|23]] t4ka5linyu84yluwneo1o4447vspq8b 0 3552 159942 146846 2026-09-26T02:48:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159942 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 5.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 278. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 279. peivi). Ive loopân láá 87 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Iŋgá, Iggá, Iŋŋer, Iŋger *syemmilâš kalender: Inkeri, Inka ==Tábáhtusah== * [[2021]] – [[Syukuro Manabe]], [[Klaus Hasselmann]] já [[Giorgio Parisi]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2021-guardian">Sample, Ian. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/05/nobel-prize-physics-scientists-sykuro-manabe-klaus-hasselmann-giorgio-parisi-win-climate Trio of scientists win Nobel prize for physics for climate work]. The Guardian. 5.10.2021. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-phys-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2021/summary/ The Nobel Prize in Physics 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[2022]] – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-05|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1918]] – [[Heikki Siren]], syemmilâš arkkiteht (j. [[2013]])<ref name="mfafi-siren">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/heikki-siren/ | Nommâ = Heikki Siren | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1936]] – [[Václav Havel]], čekkilâš kirječällee, čaaitâlmčällee, politikkár já [[Čekki|Čeeki]] president (j. [[2011]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Vaclav-Havel|nommâ=Vaclav Havel {{!}} Biography, Plays, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1945]] – [[Inga Juuso]], sämmilâš jyeigee, čaittâleijee já toimâtteijee (j. [[2014]]) * [[1958]] – [[André Kuipers]], hollandlâš astronaut<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/Andre_Kuipers|nommâ=André Kuipers|almostittem=www.esa.int|čujottum=2022-12-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== * [[1111]] – [[Robert II (Flander)|Robert II]], Flander kreivi (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://genealogy.euweb.cz/flanders/flanders1.html|nommâ=Flanders 1 - Robert II|almostittee=genealogy.euweb.cz|čujottum=24.11.2022|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071028104209/http://genealogy.euweb.cz/flanders/flanders1.html|vyerkkejum=2007-10-28}}</ref> * [[1981]] – [[Gloria Grahame]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1923]]) * [[2004]] – [[Maurice Wilkins]], ive [[1962]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim uđđâseelandlâš-brittilâš biofysikkár (š. [[1916]])<ref name="np-wilkins-1962">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1962/wilkins/facts/ | Nommâ = Maurice Wilkins | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2015]] – [[Henning Mankell]], ruátálâš kirječällee já teatterstivrejeijee (š. [[1948]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|5]] 3x46avlr1d4bo030r6i4tcnjy2dnrj5 0 3554 159940 153108 2026-09-26T02:48:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159940 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 11.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 284. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 285. peivi). Ive loopân láá 81 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Njobžâ *syemmilâš kalender: Otso, Ohto ==Tábáhtusah== * [[1125]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Molise]] já [[Campania]] kuávluin [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,6 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-14|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1936]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1631 Kopff]]. * [[2024]] – [[Säämi Pride|Ive 2024 Säämi Pride]] álgá [[Bodø]]st.<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240321130957/https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|vyerkkejum=2024-03-21}}</ref> * [[2024]] – [[Nihon Hidankyō]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1968]] – [[Halla Tómasdóttir]], [[island]]lâš finnodâholmooš já politikkár sehe [[Island president|Island 7. president]]<ref name="forseti-halla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|nommâ=Halla Tomasdottir|almostittem=Island president|čujottum=2025-10-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250904190321/https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|vyerkkejum=2025-09-04}}</ref><ref name="kjarninn-2016-05-13">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://kjarninn.is/folk/2016-05-13-bessastadir-thurfa-fyrirlida-og-modur/|Nommâ = Bessastaðir þurfa fyrirliða og móður|Almostittem = Kjarninn|Äigimuddo = 2016-05-16|Čujottum = 2025-10-27|Kielâ = {{is}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[880]] – [[Sugawara no Koreyoshi]], jaapaanlâš aatellâš, politikkár já tivtâsteijee (š. [[812]]) * [[1303]] – [[Bonifatius VIII]], katolilii kirho paavi iivij 1294–1303 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Boniface-VIII|nommâ=Boniface VIII {{!}} Facts, Legacy, & Unam Sanctam {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-10-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1919]] – [[Karl Adolph Gjellerup]], ive [[1917]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš tihtâ- já kirječällee (š. [[1857]])<ref name="np-gjellerup-1917">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1917/gjellerup/facts/ | Nommâ = Karl Gjellerup | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-03-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2022]] – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1925]]) * [[2025]] – [[Diane Keaton]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1946]])<ref name="people-keaton-8603118">{{Nettikäldee|čujottâs=https://people.com/diane-keaton-dead-oscar-winning-actress-dies-at-79-exclusive-8603118|nommâ=Diane Keaton, Famed for Roles in Father of the Bride, First Wives Club and More, Dies at 79 (Exclusive)|tahhee=Edel, Victoria, Rice, Nicholas já Jordan, Julie|almostittem=People|äigimuddo=2025-10-11|čujottum=2025-10-12|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|11]] jm9hpjdc9dcrzkgdasd8wxattjihg4o 0 3556 159941 146850 2026-09-26T02:48:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159941 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 13.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 286. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 287. peivi). Ive loopân láá 79 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Tannja, Táiná *syemmilâš kalender: Taina, Tanja, Taija ==Tábáhtusah== * [[2024]] – [[Säämi Pride|Ive 2024 Säämi Pride]] nohá [[Bodø]]st.<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240321130957/https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|vyerkkejum=2024-03-21}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1901]] – [[Elsa Kaarela]], syemmilâš máttáátteijee já kirječällee (j. [[1974]]) * [[1960]] – [[Peik Stenberg]], suomâruátálâš musikkár já čaittâleijee ==Jämimeh== * [[807]] – [[Simpert]], [[Augsburg]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bsimperto.html|nommâ=Bishop St. Simpert|almostittem=www.catholic-hierarchy.org|čujottum=2022-07-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[822]] – [[Li Yijian]], Tang-dynastia kansler (š. [[756]])<ref name="OldTang16">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B716|nommâ=Old Book of Tang, vol. 16|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[982]] – [[Liao Jingzong (kiäisár)|Liao Jingzong]], Liao-dynastia kiäisár (š. [[948]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Twitchett, Denis C.; Franke, Herbert; Fairbank, John King|Nommâ=The Cambridge History of China: Volume 6, Alien Regimes and Border States, 907-1368|Ihe=1978|Sijđo=87|Almostittee=Cambridge University Press}}</ref> * [[1819]] – [[Goran Magnus Sprengtporten]], syemmilâš politikkár (š. [[1740]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/G-M-Sprengtporten|nommâ=G.M. Sprengtporten {{!}} soldier and politician {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1990]] – [[Lê Đức Thọ]], ive [[1973]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[vietnam]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1911]])<ref name="np-peace-2023-thọ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/tho/facts/ | Nommâ = Le Duc Tho | Čujottum = 14.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2003]] – [[Bertram Brockhouse]], ive [[1994]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kanadalâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-brockhouse-1994">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/brockhouse/facts/ | Nommâ = Bertram N. Brockhouse | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2023]] – [[Louise Glück]], ive [[2020]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš tihtâčällee já esseečällee (š. [[1943]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|13]] r445h886t7wesmruqgfrm2k64chw036 0 3575 159980 146869 2026-09-26T02:58:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159980 wikitext text/x-wiki '''Skammâmáánu 4.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 308. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 309. peivi). Ive loopân láá 57 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Herttâ *syemmilâš kalender: Hertta ==Tábáhtusah== * [[1268]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Treviso eennâmkodde]]est [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VII–VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-15|kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1889]] – [[Elna Kiljander]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1970]])<ref name="mfafi-kiljander">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/elna-kiljander/ | Nommâ = Elna Kiljander | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1942]] – [[Lajla Mattsson Magga]], maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Ole_Henrik_Magga|nommâ=Ole Henrik Magga|tahhee=Berg-Nordlie, Mikkel|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[742]] – [[Liu Congyi]], Tang-dynastia kansler (š. [[742]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 125|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-10-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183102/http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 106|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-10-29|kielâ={{zh}}}}</ref> * [[785]] – [[Liu Peng]], Tang-dynastia kenraal (š. [[727]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 12|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-23|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081023231250/http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|vyerkkejum=2008-10-23}}</ref> * [[1680]] – [[Pelagius Schläpfer]], sveiccilâš politikkár (š. [[1601]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/articles/015121/2011-08-09/|nommâ=Schläpfer, Pelagius|tahhee=Fuchs, Thomas|almostittem=hls-dhs-dss.ch|čujottum=2025-07-09|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> * [[1847]] – [[Felix Mendelssohn]], saksalâš musikkár já šuoŋârähtee (š. [[1809]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Felix-Mendelssohn|nommâ=Felix Mendelssohn {{!}} Biography, Music, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1956]] – [[Georg Jägerroos]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1901]])<ref name="mfafi-jägerroos">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/georg-jagerroos/ | Nommâ = Georg Jägerroos | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[2024]] – [[Murray Sinclair]], kanadalâš politikkár, tuámmár já äššivyeijee (š. [[1951]])<ref name="sinclaircanen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/murray-sinclair|nommâ=Murray Sinclair|almostittem=The Canadian Encyclopedia|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Skammâmáánu|4]] dudj3mv4vpd5wl2zx0aw4mp3w0ol2sg 0 3586 159978 146880 2026-09-26T02:58:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159978 wikitext text/x-wiki '''Skammâmáánu 19.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 323. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 324. peivi). Ive loopân láá 42 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Liisá, Eliisá, Elisábet *syemmilâš kalender: Liisa, Liisi, Elisa, Elise, Eliisa, Elisabet ==Tábáhtusah== * [[2023]] – [[Argentiina]]st uárnejui [[Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah|presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]]. [[Javier Milei]] uážui 55,69 % jienâin, já te sun väljejui Argentiina presidentin.<ref name="el-país-segunda-vuelta-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-11-20/el-ultraderechista-milei-arrasa-en-las-elecciones-y-argentina-da-un-salto-a-lo-desconocido.html#?rel=mas|nommâ=El ultraderechista Milei arrasa en las elecciones y Argentina da un salto a lo desconocido|almostittem=El País|čujottum=2023-11-22|tahhee=Rivas Molina, Federico|äigimuddo=2023-11-20|kielâ={{es}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1915]] – [[Earl Wilbur Sutherland Jr.]], ive [[1971]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist já farmakolog (j. [[1974]])<ref name="np-sutherland-1971">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1971/sutherland/facts/ | Nommâ = Earl Wilbur Sutherland Jr. | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-05-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1962]] – [[Jodie Foster]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, stivrejeijee já pyevtitteijee ==Jämimeh== * [[766]] – [[Ecgbert (York)|Ecgbert]], York arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|nommâ=Ecgberht 7 (Male)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-09-24|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924082137/http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|vyerkkejum=2015-09-24}}</ref> * [[2013]] – [[Frederick Sanger]], iivij [[1958]] já [[1980]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš biokemist (š. [[1918]])<ref name="np-sanger-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1958/sanger/facts/ | Nommâ = Frederick Sanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="np-sanger-1980">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/sanger/facts/ | Nommâ = Frederick Sanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Skammâmáánu|19]] okuprtwk7srde439ijra8ymh8au3rr5 0 3590 159979 146884 2026-09-26T02:58:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159979 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Queen (15383194666).jpg|thumb|Eŋlandlii rock-juávhu [[Queen]] lávloo, laavlârähtee já pianist [[Freddie Mercury]] láávdástmin]] [[Tiätuvuárkká:BorjeSalming2012.jpg|thumb|Sämmilâš jieŋâskiärruspellee [[Börje Salming]] ive [[2012]]]] '''Skammâmáánu 24.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 328. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 329. peivi). Ive loopân láá 37 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Sivi *syemmilâš kalender: Lempi, Lemmikki ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1926]] – [[Tsung-Dao Lee]], ive 1957 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kiinalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (j. [[2024]])<ref name="np-lee-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/lee/facts/ | Nommâ = Tsung-Dao Lee | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1934]] – [[Sven-Bertil Taube]] ruátálâš lávloo já čaittâleijee (j. [[2022]])<ref name="taube-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/6bb58f6d-8171-464e-8b56-979294536eaa|nommâ=Tunnettu ruotsalaislaulaja ja -näyttelijä Sven-Bertil Taube on kuollut|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-11-13|tahhee=Mallat, Sara|äigimuddo=2022-11-12|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[757]] peeivi – [[Zhang Xun (Tang-dynastia)|Zhang Xun]], Tang-dynastia kenraal (š. [[709]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7220|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 220|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 192|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122600/http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[907]] – [[Ismail Samani]], muslimlâš eemiir (š. [[849]]) * [[1957]] – [[Diego Rivera]], meksikolâš taaiđâmáálár já grafikkár (š. [[1886]]) * [[1991]] – [[Freddie Mercury]], eŋlandlii rock-juávhu [[Queen]] lávloo, laavlârähtee já pianist (š. [[1946]]) * [[2022]] – [[Börje Salming]], sämmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1951]])<ref name="nrk-1.16194897">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beakkan-sapmela_-jiek_askearru-spealli-borje-salming-lea-japman-1.16194897|nommâ=Beakkán sápmelaš jiekŋaskearru spealli Börje Salming lea jápmán|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-11-25|kielâ={{se}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Skammâmáánu|24]] 8kxs9or330s4xpn6u58sz2rxyiahyeb 0 3594 159618 146888 2026-09-26T01:23:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159618 wikitext text/x-wiki '''Juovlâmáánu 2.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 336. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 337. peivi). Ive loopân láá 29 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Aletta *syemmilâš kalender: Anelma, Unelma ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[1968]] – [[Lucy Liu]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, taaidâr já pyevtitteijee * [[1981]] – [[Britney Spears]], ovtâstumstaatâlâš musikkár, tánssájeijee já čaittâleijee ==Jämimeh== * [[1071]] – [[Ibn 'Abd al-Barr]], muslimlâš juuriist já tuámmár (š. [[978]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|nommâ=The Sunni Path|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-10-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121021120840/http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|vyerkkejum=2012-10-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|nommâ=AL-IMAM AL-AZAM ABU HANIFA|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=1999-08-26|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20091018222137/http://geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|vyerkkejum=2009-10-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|nommâ=La véritable croyance de l'Imâm Ibn 'Abd Il Barr (Al Azharî) - Sunnisme & Tawhîd|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-09-03|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=fr|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110903121752/http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|vyerkkejum=2011-09-03}}</ref> * [[1987]] – [[Luis Federico Leloir]], ive [[1970]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim argentiinalâš kemist (š. [[1906]])<ref name="np-leloir-1970">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1970/leloir/facts/ | Nommâ = Luis Leloir | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Juovlâmáánu|2]] p58ce0u02f7d3uxca3sl0pjxsm3ab7k 0 3596 159620 154512 2026-09-26T01:23:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159620 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:SE2021Dec04T.gif|thumb|Juovlâmáánu tievâslâš piäiváásiävŋánem [[Antarktis]]ist.]] '''Juovlâmáánu 4.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 338. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 339. peivi). Ive loopân láá 27 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Airâ *syemmilâš kalender: Airi, Aira ==Tábáhtusah== * [[1328]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Nera]]-juuvâ leevist Koskâ-[[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 6,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já X [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-13|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1334]] – Eennâm tuárgistij [[Verona]]st, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 4,9 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VI–VII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv"/> * [[1942]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1883 Rimito]]. * [[2021]] – [[Krško kaavpugkieldâ|Krško]] kieldâst šoodâi [[Slovenia kaavpugkieldah|kaavpugkieldâ]].<ref name="dnevnik-1042978438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dnevnik.si/1042978438|nommâ=Občina Krško od danes Mestna občina Krško|almostittem=Dnevnik|čujottum=2022-12-23|äigimuddo=2021-12-04|kielâ={{sl}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211204231358/https://www.dnevnik.si/1042978438|vyerkkejum=2021-12-04}}</ref> * [[2021]] – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[Antarktis]]ist. * [[2025]] – [[Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] luovâttij loppâraportis ==Šoddâmeh== * [[1875]] – [[Kaarlo Sallinen]], [[Kuopio]] vuossâmuš kaavpughovdâ (j. [[1936]]) * [[1908]] – [[Alfred Hershey]], ive [[1969]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš bakteriolog já genetikkár (j. [[1997]])<ref name="np-hershey-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/hershey/facts/ | Nommâ = Alfred D. Hershey | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1927]] – [[William Labov]], ovtâstumstaatâlâš kemist já kielâtotkee (j. [[2024]])<ref name="obit-labov">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://obits.goldsteinsfuneral.com/william-labov | Nommâ = William "Bill" Labov | Almostittem = Goldsteins’ Rosenberg’s funeral directors | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1960]] – [[Fred Ramsdell]], ive [[2025]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš immunolog<ref name="np-ramsdell-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/ramsdell/facts/ | Nommâ = Fred Ramsdell | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-06 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1965]] – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár ==Jämimeh== * [[1214]] – [[Vilhelm I (Skotland)|Vilhelm I]], [[Skotland kunâgâskodde|Skotland]] kunâgâs iivij 1165–1214 (š. [[1143]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.royal.uk/william-i-r-1165-1214|nommâ=William I (r. 1165-1214)|almostittem=www.royal.uk|čujottum=24.3.3023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/William-I-king-of-Scotland|nommâ=William I {{!}} king of Scotland {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-03-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Juovlâmáánu|4]] cclij9doo2vv5bzlt0vc1pc8ets1hhf 0 3610 159619 146904 2026-09-26T01:23:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159619 wikitext text/x-wiki '''Juovlâmáánu 27.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 361. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 362. peivi). Ive loopân láá 4 peeivi. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Hannu, Hansâ, Hanssâ *syemmilâš kalender: Hans, Hannu, Hannes ==Tábáhtusah== ''[[3. juovlâpeivi]]'' ađai ''Apostol Johannes peivi'' * [[537]] – [[Hagia Sofia]] vihkui anon [[Konstantinopol]]ist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Müller-Wiener, Wolfgang|Nommâ=Bildlexikon zur Topographie Istanbuls: Byzantion, Konstantinupolis, Istanbul bis zum Beginn d. 17 Jh|Ihe=1977|Sijđo=86|Almostittemsaje=Tübingen|Almostittee=Wasmuth|Isbn=978-3-8030-1022-3}}</ref> * [[795]] – [[Leo III (paavi)|Leo III]] šoodâi virgálávt katolilii kirho 96. paavin.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Leo-III|nommâ=Saint Leo III {{!}} pope {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[893]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Artašat]]ist, [[Armenia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 6,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já X [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-11-11|kielâ={{it}}}}</ref> * [[2007]] – [[Mwai Kibaki]] algâttij nube paje [[Kenia president]]in. ==Šoddâmeh== * [[1901]] – [[Marlene Dietrich]], saksalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo (j. [[1992]]) * [[1973]] – [[Siv Ringdal]], taažâ etnolog, kulttuurhistorjistee já kirječällee ==Jämimeh== * [[709]] – [[Doulu Qinwang]], Tang-dynastia politikkár (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 90|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-11|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071011103738/http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm|vyerkkejum=2007-10-11}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 114|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-11|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071011093344/http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm|vyerkkejum=2007-10-11}}</ref> * [[1972]] – [[Lester B. Pearson]], ive [[1957]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[kanada]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1897]])<ref name="np-pearson-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1957/pearson/facts/ | Nommâ = Lester Bowles Pearson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2022]] – [[Timo Grönlund]], syemmilâš miälloo já olympialij valastâllee (š. [[1954]])<ref name="hs-2000009300273">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009300273.html|nommâ=Liikenne­onnettomuudessa Pälkäneellä kuollut oli Suomea neljissä olympialaisissa edustanut meloja Timo Grönlund|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-01-01|tahhee=Kivioja, Olli|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2024]] – [[Olivia Hussey]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1951]])<ref name="cbs-hussey">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.cbsnews.com/news/olivia-hussey-1968-romeo-and-juliet-dies-73/ | Nommâ = Olivia Hussey, star of 1968 "Romeo and Juliet," dies at 73 | Almostittem = CBS News | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Juovlâmáánu|27]] r42csl9jgq74eainyvutgrb81sl1jwl 0 3856 159833 146929 2026-09-26T02:27:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159833 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Naantali | kove = Naantalin kaupungintalo ja tori, Naantali, 12.7.2011 (5).JPG | kove-čielgiittâs = Naantali kaavpugtáálu | vaakun = Naantali.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Naantali sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 688,01<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.11.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 312,45 | eennâm_% = 45,4 | sisčääci = 3,93 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = 371,63 | merâčääci_% = 54,0 | ässeeloho = 19 409<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.11.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.9.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 62,00 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,0 | ruotâkielâ = 1,3 | sämikielah = | eres kielah = 2,7 }} '''Naantali''' ({{k-sv|Nådendal}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Naantalist ääsih 19&nbsp;409 olmožid, já ton vijđodâh lii 688,01&nbsp;km², mast 375,56&nbsp;km² lii čääci. Naantali naaburkieldah láá [[Parainen]], [[Masku]], [[Raisio]], [[Taivassalo]] já [[Turku]]. Naantalist lii [[Suomâ täsivääldi president|täsivääldi president]] kesipäikki ''[[Kultaranta]]''. ==Nommâ== Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu. Taan kaavpug tábáhtusâst käldein kávnoo kuittâg meiddei nommâ ''Naantal''.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&suffix&page=0&prefix&isCaseInsensitive&search=word%7CNaantal | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus – SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Kielâtekno, Tromsa ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.2.2021 | Kielâ = }}</ref> ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Naantali kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Naantali kieldâlahtemeh]] Naantali vuáđudui ive&nbsp;[[1443]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Naantali táálunkieldâ]] lohtui Naantalin ive&nbsp;[[1964]]. [[Merimasku]], [[Rymättylä]] já [[Velkua]] kieldah lahtojii Naantalin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uási [[Masku]] kieldâst sirdâšui Naantalin ive&nbsp;[[2011]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Naantali ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|289||11 328}} {{bar pixel|1985|#0099FF|338||13 246}} {{bar pixel|1990|#0099FF|373||14 622}} {{bar pixel|1995|#0099FF|405||15 854}} {{bar pixel|2000|#0099FF|427||16 743}} {{bar pixel|2005|#0099FF|454||17 788}} {{bar pixel|2010|#0099FF|475||18 596}} {{bar pixel|2015|#0099FF|484||18 961}} {{bar pixel|2020|#0099FF|496||19 301}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|14064}} |- | 2 || Järvensuu ||align="right"|{{Nts|1014}} |- | 3 || Rymättylä markkân ||align="right"|{{Nts|772}} |- | 4 || Isokylä ||align="right"|{{Nts|228}} |- | 5 || Poikko ||align="right"|{{Nts|206}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== ===Merimasku=== Akkola, Heikkola, Heikinmäki, Hirvoinen, Horja, Iskola, Järvensuu, Kaksoinen, Karjalainen, Kaukola, Koveri, Kräkilä, Kukolainen, Kuuslahti, Kuusniemi, Köylijärvi, Lieranta, Liettistenmaa (Lietisten saaret), Liiamaa, Lukkarainen, Mälsälä, Pohjalainen, Rautuinen, Riittonpää, Saaristolaiskylä, Sannainen, Taattinen, Tammisaari, Tanskila, Tärkkinen já Uusikartano. ===Naantali táálunkieldâ=== Ajonpää, Asikko, Haijainen, Herttula, Immanen, Inttilä, Isokylä, Jaakkola, Kaivola, Karvetti, Keitilä, Kirstilä, Kuivalahti, Kultaranta, Kunnainen, Kuostano, Käkölä, Ladvo, Lapila, Latonpää, Lietsala, Luikkio, Luolala, Löytäne, Metsä-Jukola, Miekkula, Nuhjala, Porhonkallio, Pyöli, Ruona, Ruuhimäki, Saksila, Sammalkallio, Soikallio, Soininen, Taimo, Tammisto, Tupavuori, Vadjo, Viiala, Villa já Vähäkallio. ===Rymättylä=== Aatila, Ahteentaka, Ajola, Alakylä, Ampuminmaa, Antola, Anttila, Autuinen, Brunnila, Hanka, Hankaanperä, Heinäinen, Hintsala, Hämmärö, Hämölä, Isopoikko, Järvenperä, Kaarniitta, Kaastla, Kauppila, Kepuinen, Kinttala, Kirjala, Knaapila, Koisaari, Koivusaari, Kuivanen, Kurala, Kurinen, Kurjanrauma, Leikkinen, Leiklahti, Lookila, Maanpää, Maisaari, Maskulainen, Meinikkala, Metsäpoikko, Montola, Ojainen, Okala, Paavainen, Pakinainen, Peräinen, Poikko, Pornainen, Pulkkala, Raula, Riiainen, Riittiö, Ruokorauma, Ruotsalainen, Röölä, Saarla, Salo, Santala, Seppälä, Suikkila, Suutarla, Taipale, Tanila, Valtainen, Vanhakylä, Veluinen, Viljainen, Ylikylä, Ylttinen já Äijälä. ===Velkua=== Haukka, Kalsor, Kettumaa, Krööpilä, Palva, Pohjakylä, Salavainen, Teersalo já Tiurla. ==Kovegalleria== <gallery> Church of Naantali.jpg SS Ukkopekka Naantalissa 2004.jpg Karvetti Naantali, 29.9.07 (1).JPG Naantali inner city on 12th July 2017 12.jpg Naantali inner city on 12th July 2017 22.jpg Naantali inner city on 12th July 2017 13.jpg Naantali inner city on 12th July 2017 26.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Naantali|*]] 6fajhntaoaygftu8znbw0uuuv26wgun 0 4139 159329 146990 2026-09-26T00:04:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159329 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1881''' ('''MDCCCLXXXI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lâi [[1880-loho|1880-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 11.]] peeivi – [[Elm]]ist tábáhtui stuorrâ luándukatastrof. Väärist luovânii ennuv eennâm já keeđgih. Ubâ rihte koočâi. Tot peeitij vuálá maaŋgâid tááluid já ulmuid. Maaŋgah loveh ulmuuh jammii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|nommâ=Der Bergsturz von Elm|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-10-11|almostittee=Elm Ferienregion|čujottum=2025-03-23|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161011145502/http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|vyerkkejum=2016-10-11}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 3.]] peeivi – ''[[Aamulehti]]''-lostâ vuossâmuš nummeer almostui. ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 12.]] peeivi – [[Anna Pavlova]], ryeššilâš baaleet-tánssájeijee (j. [[1931]]) * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Clinton Davisson]], ive [[1937]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (j. [[1958]])<ref name="np-davisson-1937">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/davisson/facts/ | Nommâ = Clinton Davisson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[Fjodor Dostojevski]], ryeššilâš kirječällee, filosof já toimâtteijee (š. [[1821]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky|nommâ=Fyodor Dostoyevsky|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-05-21|čujottum=2024-06-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[njuhčâmáánu 13.]] peeivi – [[Aleksander II]], [[Ruoššâ|Ruošâ]] kiäisár, [[Puola]] kunâgâs já [[Suomâ]] stuorrâfurstâ iivij [[1855]]–1881 (š. [[1818]]) * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Wolmar Westling]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1845]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1881}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1881|*]] i6q8na30emui8z66k320rd20vdr3ur4 0 4204 160049 147012 2026-09-26T03:28:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160049 wikitext text/x-wiki [[File:The Walt Disney Company Logo.svg|right|300px|]] [[File:Walt Disney Studios Alameda Entrance.jpg|thumb|300px|Walt Disney Studios uáivikonttor [[Burbank]]ist]] [[Tiätuvuárkká:Disney+ 2024.svg|thumb|Disney+ logo]] '''The Walt Disney Company''' (mon tobdeh táválávt noomáin '''Disney''') lii ohtâ maailm stuárráámuin media- já makkuuttâsráhtulâšvuotâfinnoduvâin. Viljâtievâš [[Walt Disney|Walt]] já [[Roy O. Disney]] sehe animaattor [[Ub Iwerks]] vuáđudii uccâ animaatiostudio [[roovvâdmáánu 16.]] peeivi [[1923]]. Onnáá peeivi tot lii ohtâ Hollywood stuárráámuin elleekovefinnoduvâin. Tot oomâst meid ohtnubáloh teemamuorâstâhhâd já maaŋgâid televisioviärmáduvváid ovdâmerkkân [[American Broadcasting Company]] (ABC) já kanavaid [[Disney Channel]], [[Disney XD]] já [[Disney Junior]]. [[Disney Music Group]] peht tot leevât muusik maaŋgâi eres skiärrufinnoduvâiguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://amedia.disney.go.com/investorrelations/factbook_2008.pdf|nommâ=The Walt Disney Company's Fact Book 2008|almostittee=The Walt Disney Company|tiätuvuárkkáhäämi=pdf|čujottum=31.1.2010|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110711102458/http://amedia.disney.go.com/investorrelations/factbook_2008.pdf|vyerkkejum=2011-07-11}}</ref> Finnoduv uáivielleekovestudio lii [[Walt Disney Pictures]]. Finnoduv uáivisaje lii [[Burbank]]. Tot lii [[Kalifornia]]st, [[Hollywood]] naaburist. Finnoduv logost lohá “Walt Disney” ruánzáás pustavijguin. Tot ij lah Walt Disney jieijâs čáállám nommâčaalâ, pic ohtâ anonyym Disney-taaidâr lii stijlâm Disney nommâčalluu ton logon.<ref>Aku Ankka -lehti 2/1988</ref> ==Finnoduvah== Ive [[2006]] Disney almottij, ete sij láá uástám [[Pixar]]. Disney já Pixar ovtâspargo aalgij sopâmušâst oleskukkosij animaatioelleekuuvij pyevtitmist. Loopâst Disney oostij Pixar 7,4 miljard dollar haadan. Porgemáánust 2009 Disney oostij nube finnoduv, supersáŋgárráiđukuuvijn já -elleekuuvijn tubdum [[Marvel]]. Ive [[2012]] Disney oostij 4,1 miljard dollar mäksee [[Lucasfilms]] já almottij, ete sij áiguh pyevtittiđ uđđâ ''[[Star Wars]]'' -elleekuuvijd. Vuosmužžân uđđâ ''Star Wars'' -elleekuuvijn vuosâehidis finnij [[Star Wars: The Force Awakens]] juovlâmáánust ive [[2015]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/new-star-wars-movie-michael-388424|nommâ=Lucasfilm Confirms Michael Arndt to Write 'Star Wars: Episode VII'|tahhee=Kit, Borys|äigimuddo=9.11.2012|almostittem=Hollywood Reporter|čujottum=15.10.2018 {{en}}}}</ref> Juovlâmáánust [[2017]] Disney soovâi [[21st Century Fox]]áin, ete sij uástih [[20th Century Fox]]. Disney oostij meiddei 20th Century Fox omâstem elleekove- já televisiotooimâid sehe almugijkoskâsâš tooimâid. Käävpi algâalgâlâš árvu lâi 52,4 miljard dollarid ađai suullân 45 miljard eurod. Ton lasseen sopâmušân kuulâi, ete Disney kuittáá Fox veelgijd nuuvt ete käävppi árvun šoodâi ollásávt paijeel 55 miljard eurod.<ref name="DisneyFoxPressRelease">{{Nettikäldee|čujottâs=https://thewaltdisneycompany.com/walt-disney-company-acquire-twenty-first-century-fox-inc-spinoff-certain-businesses-52-4-billion-stock-2/|nommâ=The Walt Disney Company To Acquire Twenty-First Century Fox, Inc., After Spinoff Of Certain Businesses, For $52.4 Billion In Stock|almostittem=The Walt Disney Company|äigimuddo=14.12.2017|čujottum=14.12.2017|arkkâdâh=https://www.webcitation.org/6vhjLTzkM?url=https://thewaltdisneycompany.com/walt-disney-company-acquire-twenty-first-century-fox-inc-spinoff-certain-businesses-52-4-billion-stock-2/|kielâ={{en}}|vyerkkejum=14.12.2017}}</ref> [[Comcast]] toovâi kištottee falâduv. Tastmaŋa Disney aledij jieijâš falâduv 71,3 miljard dollarân, mast šoodâi käävpi lopâlâš árvu.<ref name="VoteToApproveMerger">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.thewrap.com/fox-disney-shareholders-vote-approve-merger/|nommâ=Fox and Disney Shareholders Vote to Approve $71.3 Billion Merger|tahhee=Williams, Trey|almostittem=The Wrap|äigimuddo=27.7.2018|čujottum=220.3.2019|kielâ={{en}}}}</ref> Käävpi sesâlistii [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi [[2019]]. Disney Imagineering lii oovdâstjottee ulmuu muštottee robottij ovdedemist. Disney Imagineering lii porgâm teatterlyevveest čaittâleijee [[Abraham Lincoln]] -rooboot, muččâdávt lihâdee lavlui shamaani Navin<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Disney and robotics proves to be a magical combination|čujottâs=https://www.therobotreport.com/disney-robotics-proves-magical-combination/|almostittem=The Robot Report|äigimuddo=2017-10-03|čujottum=2025-11-30|tahhee=Paul Heney|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> sehe olmoošláván rooboot mii sajanmaaksij stunttialmaa. ==Disney+== [[Skammâmáánu 12.]] peeivi [[2019]] Disney algâttij njuolgâkiärdudempalvâlus, mon nommâ lii [[Disney+]].<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Disney streaming service can top Netflix in the long run: JPMorgan|čujottâs=https://finance.yahoo.com/news/disney-streaming-service-can-top-netflix-in-the-long-run-jp-morgan-000344939.html|čujottum=2025-11-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Tot lii [[Netflix]] kištottellee. == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih finnoduvah]] pwrfhh988oqyhxuof5fqefg9zidc40x 0 4214 159632 147015 2026-09-26T01:26:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159632 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kaarina | kove = Centre of Kaarina, Finland.jpg | kove-čielgiittâs = Kaarina kuávdáš | vaakun = Piikkiö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kaarina sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 179,58<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 150,64 | eennâm_% = 83,9 | sisčääci = 1,05 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = 27,89 | merâčääci_% = 15,5 | ässeeloho = 34 535<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.10.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 227,64 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 90,4 | ruotâkielâ = 4,5 | sämikielah = | eres kielah = 5,1 }} '''Kaarina''' ({{k-sv|S:t Karins}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Kaarinast ääsih 34&nbsp;535 olmožid, já ton vijđodâh lii 179,58&nbsp;km², mast 28,94&nbsp;km² lii čääci. Kaarina naaburkieldah láá [[Lieto]], [[Parainen]], [[Paimio]], [[Sauvo]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== Kaarina vuáđudui ive&nbsp;[[1869]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kaarina ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|300||19&nbsp;351}} {{bar pixel|1985|#0099FF|341||21&nbsp;981}} {{bar pixel|1990|#0099FF|379||24&nbsp;390}} {{bar pixel|1995|#0099FF|395||25&nbsp;457}} {{bar pixel|2000|#0099FF|415||26&nbsp;746}} {{bar pixel|2005|#0099FF|450||28&nbsp;967}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||30&nbsp;911}} {{bar pixel|2015|#0099FF|506||32&nbsp;590}} {{bar pixel|2020|#0099FF|529||33&nbsp;979}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|31083}} |- | 2 || Tammisilta* ||align="right"|{{Nts|110}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kovegalleria== <gallery> Pyhän Katariinan kirkko, Turku.jpg Kaarina buildings.jpg Kaarinan uimahalli Hovirinta Kaarina Finland.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kaarina|*]] cah6v4nnumz9nwvqhwm7qgz20d544up 0 4215 159327 147016 2026-09-26T00:03:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159327 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1810''' ('''MDCCCX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1810-loho|1810-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Kolumbia]] šoodâi jiečânâssân [[Espanja]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/internacional/2017/07/20/colombia/1500541945_902382.html|nommâ=Independencia de Colombia: ¿por qué se celebra el 20 de julio?|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-07-18|almostittee=Colombia {{!}} EL PAÍS|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180718205151/https://elpais.com/internacional/2017/07/20/colombia/1500541945_902382.html|vyerkkejum=2018-07-18}}</ref> ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Paolo Canciani]], italialâš teolog já juuriist (š. [[1725]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/paolo-canciani|nommâ=Canciani, Paolo|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1810}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1810|*]] lo45iu1mfhr8js7g9leuwk7ufqufdvd 0 4271 159326 147026 2026-09-26T00:03:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159326 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1804''' ('''MDCCCIV''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[pasepeivi|pasepeeivi]] já nuuvâi [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[1800-loho (ihelohe)|1800-ihelove]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Haiti]] šoodâi jiečânâssân [[Ranska]]ast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/history/earlyhaiti/dessalines.htm|nommâ=A Brief History of Dessalines from 1825 Missionary Journal|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2006-01-15|čujottum=2022-07-03|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20060115070055/http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/history/earlyhaiti/dessalines.htm|vyerkkejum=2006-01-15}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Johan Ludvig Runeberg]], suomâruátálâš tihtâčällee, máttáátteijee, toimâtteijee, pappâ já professor (j. [[1877]]) * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Carl Gustav Jacob Jacobi]], saksalâš matematikkár (j. [[1851]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Carl-Jacobi|nommâ=Carl Jacobi {{!}} German mathematician {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== ==Kalender== {{Kalender ihe|1804}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1804|*]] pmhvtxfrov5o7mvo6ch52djn3j9l09x 0 4502 160027 158673 2026-09-26T03:11:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160027 wikitext text/x-wiki '''Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-se|Sámiráđi girjjalašvuođa bálkkašumi}} já {{k-fi|Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto}}) lii kirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Sämirääđi]] lii mieđettâm ive 1994 rääjist.<ref name="leif-s13">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 13 |čujottum=2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2007 palhâšume stuárudâh lâi 3 000 eurod.<ref name="nrk-3513281"/> Ive 2024 palhâšummeen vyeittee uážui 30 000 NOK sehe kuvse.<ref name="aavis03102024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/10/03/hanne-sofie-suongir-lii-vuaittam-taan-ive-samiraadi-kirjalasvuotapalhasume/|nommâ=Hanne-Sofie Suongir lii vuáittám taan ive Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina| Almostittem =Anarâš aavis|äigimuddo=2024-10-03|čujottum=2024-10-06}}</ref> ==Historjá== Sämirääđi vuáđudij jieijâs kirjálâšvuotâpalhâšume, tastko tot halijdij movtijdittiđ ulmuid čäälliđ sämikielân.<ref name="nju">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/news-archive/the-saami-council-literature-prize-2020-bprlt | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođa bálkašupmi 2020 | Almostittem = Sämirääđi | Äigimuddo = 2020-04-17 | Čujottum = 2020-12-28 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Taat lii suijân toos, ete palhâšum kirje algâkiellân ferttee leđe ohtâ sämikielâin. Lii meid máhđulâš tuhhiittiđ iävtukkâssân kirje, mon lii jurgâlum ucceeblovosämikielân.<ref name="nju"/> Kirje ferttee leđe almostum kyevti ovdebáá kalenderive ääigi. Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 1994.<ref name="leif-s13"/> Talle tot juohhui jyehi ive, mut ive 2003 maŋa tot lii juohhum suulân jyehi nube ive. Palhâšume juáhhoo vuáruluvâi jo-uv rävisulmuid uáivildum kiirján tâi párnáid teikkâ nuoráid uáivildum kiirján.<ref name="aavis03102024"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Vyeittee(h) ! width="25%" | Sárgoo |- | rowspan="2" | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''[[Мун ка̄нҍц - Mu ustibat]]'' | [[Iraida Vinogradova]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Peter Popov]]<ref name="leif-s18"/> |- | ''[[Пе̄ййвьесь пе̄ййв - Šerres beaivi]]'' | [[Elvira Galkina]]<ref name="leif-s18"/> | [[Jakov Jakovlev]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] | ''[[Juohkásan várri]]'' | [[Olavi Paltto]]<ref name="leif-s18"/> | |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''[[Hoŋkoŋ dohkká]]'' | [[Ulla Pirttijärvi]]<ref name="mg-nrk-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/manaidlavlagat-o__a-cd-skearrus-1.2432721 | Nommâ = Girji lea šaddan CD-skearrun | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2007-05-11 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] | ''[[Ii fal dan dihte]]'' | [[Inghilda Tapio]]<ref name="sr-5001328">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/5001328 | Nommâ = Sánit girdilit: Inghilda Tapio | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2012-03-12 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} já {{sv}}}}</ref><ref name="dikta-aida-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://arkisto.fi/aida/gallery/TAPIO-INGHILDA/184| Nommâ = Inghilda Tapio | Almostittem = AIDA | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="os-12-1997">{{Lostâkäldee | Tahhee = | Paječaalâ = Sámiráđi girjebálkkašupmi 1997 | Almostittem = Ođđa Sápmelaš | Äigimuddo = juovlâmáánu 1997 | Nummeer = 11–13 (513–515) | Siijđoh = 17 | Čujottum = 2021-02-07 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] | ''[[Jåvvå]]'' | [[Gun Aira]] já [[Ingegerd Vannar]]<ref name="leif-s18"/> | [[Aino Hivand]]<ref name="leif-s18"/><ref name="hivandcv">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://ainohivand.com/cv.html | Nommâ = Aino Hivand billedkunstner &mdash; Curriculum vitae | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{no}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20251006001300/https://ainohivand.com/cv.html | vyerkkejum = 2025-10-06 }}</ref> |- | [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|1999]] | ''[[Bearralat Deatnogáttis]]'' | [[Eino Guttorm|Eino V. Guttorm]]<ref name="leif-s18"/><ref name="fárru-evg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=017 | Nommâ = Eino Guttorm/Jovnna-Jon Eino (1941–2005) | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211020202041/https://642.davvi.no/?b=017 | vyerkkejum = 2021-10-20 }}</ref> | |- | [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] | ''[[Biehtár ja Duommá jávren stulliba]]'' | [[Stig Gælok|Stig Riemmbe Gælok]]<ref name="leif-s18"/><ref name="nordsalten">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195|nommâ=Trang fødsel for lulesamisk på videregående|tahhee=Strandskog, Børge|almostittem=Nord-Salten|čujottum=2020-12-27|| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210821163827/http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195 |äigimuddo=2012-09-27|kielâ={{nb}}}}</ref> | [[Kjell Ove Storvik]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|2001]] | ''[[Suoláduvvan]]'' | [[Kirsti Paltto]]<ref name="og-nrk-12150186">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/son-lea-_allan-vuostta_-rihkusromana-1.12150186 |nommâ= Vuosttaš rihkusrománastis čállá imašlaš jápmimis |tahhee= Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-01-14 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="mg-nrk-4674462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/vuordda_ii-guhtta-jagi-girjjiidis-1.4674462 |tahhee= Larsen, Dan Robert |nommâ= Guhkes vuordináigi almmuhit girjji |almostittem= NRK Sápmi |čujottum= 2020-12-27 |äigimuddo= 2008-01-30 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] | ''[[Čiežain čáziin]]'' | [[Harald Gaski]]<ref name="leif-s18"/> | [[Lars Nordström]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|2003]] | ''[[Árbbolaččat 2]]'' | [[Jovnna-Ánde Vest]]<ref name="sámis27-28-2018">{{Lostâkäldee | Tahhee = Fredriksen, Lill Tove | Paječaalâ = "Ii datge leat munnuidda veadjemeahttun" | Almostittem = Sámis: Sámi čálakultuvrralaš áigečálá | Äigimuddo = juovlámánnu 2018 | Nummeer = 27–28 | Siijđoh = 28 | www = http://www.samifaga.org/samis/samis27-28/28/ | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-12452493">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/jovnna-ande-vest-almmuha-odne-vuostta_-girjji-romanaraiddus-1.12452493 |tahhee= Pulk, Åse |nommâ= Jovnna Ánde Vest almmuha odne vuosttaš girjji románaráiddus |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-07-11 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] | ''[[Čábbámus Iđitguovssu]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281"/><ref name="fárru-emv">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?b=031|nommâ= Fárru: Elle Márjá Vars (1957–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221202192152/https://642.davvi.no/?b=031 | Vyerkkejum = 2022-12-02 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | [[Trygve Lund Guttormsen]] |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''[[Meahci šuvas bohciidit ságat]]'' | [[Synnøve Persen]]<ref name="dikta-fárru-sp">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?a=03&b=030 |nommâ= Fárru: Synnøve Persen (1950–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200927085949/https://642.davvi.no/?a=03&b=030 | Vyerkkejum = 2020-09-27 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="og-nrk-2536389">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/ii-_at-gula-girje_alliid-searvai-1.2536389 |nommâ=Persen cuiggoda bargovugiid |tahhee= Larsen, Dan Robert|almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2017-05-24 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-6436019">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persena-jietnagirji-1.6436019 |nommâ= Synnøve Persena jietnagirji|tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2009-01-16 |čujottum= 2021-02-07 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] | ''[[Máilmmi láikkimus olmmoš]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/balkka_upmi-elle-marja-vars_ii-1.3513281 |nommâ= Bálkkašupmi Elle Márjá Vars:ii |tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2007-09-19 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="fárru-emv"/> | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''[[Lihkkošalmmái]]'' | [[Rauni Magga Lukkari]] | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''[[Sárá beaivegirji]]'' | [[Siri Broch Johansen]] | [[Bjørg Monsen Vars]] |- | [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] | ''[[Amas amas amasmuvvat]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-7598916">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 | Nommâ = Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi | Tahhee = Aikio, Áile | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-11-04 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-12025475">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2014-11-04 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Antti Väre]] |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''[[Mun lean čuoigi]]'' | [[Siri Broch Johansen]]<ref name="sr-6540634">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/6540634 | Nommâ = Får samiskt litteraturpris för sin ungdomsroman | Tahhee = Sarri, Thomas | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="avvir-nr2016">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Siri Broch Johansen oažžu Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi | Tahhee = Anti, Kila | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240326213146/https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | vyerkkejum = 2024-03-26}}</ref><ref name="yle-9230226">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/samirai_jagi_2016_girjjalasvuoabalkkasupmi_siri_broch_johansenii/9230226 | Nommâ = Sámiráđi jagi 2016 girjjálašvuođabálkkašupmi Siri Broch Johansenii | Tahhee = Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref>| |- | [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] | ''[[Áhčči min]]'' | [[Rauni Manninen]]<ref name="rm">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.saamicouncil.net/news-archive/smiri-girjjlavuoablkkaumi-vuoiti-lea-mearriduvvon|nommâ=Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi vuoiti lea mearriduvvon |tahhee= |almostittem=Sämirääđi |äigimuddo=2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-14212304">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/samira_i-girjjala_vuo_abalka_upmi-1.14212304 |nommâ= Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi |tahhee= |almostittem=NRK Sápmi |äigimuddo= 2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] | ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]'' | [[Kirste Paltto]]<ref name="avvir-mg2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/kirste-paltto-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Kirste Paltto oažžu Sámi­ráđi girjjálaš­vuođa­bálkka­šumi | Tahhee = Marakatt, Elin | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2020-11-04 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-15228302">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/2020-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.15228302 | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2020-09-03 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] | ''[[Gárži]]'' | [[Sara Vuolab]]<ref name="sr-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/girjjalasvuoabalkkasupmi | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi Sara Vuolabii diktačoakkáldagain Gárži | Almostittem = Sämirääđi | Čujottum = 5.8.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] | ''[[Emma Dilemma]]'' | [[Hanne-Sofie Suongir]]<ref name="aavis03102024"/><ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/girjjala_vuo_abalkka_upmi-hanne-sofie-suongirii-1.17063283 | Nommâ = Girjjálašvuođabálkkašupmi Hanne-Sofie Suongirii | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2024-09-30 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|2026]] | ''[[Goatnelle]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-74-20232170">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|*]] rpp6jlnydapqo2wknqbmbreh45g4fqe 0 4539 159480 158474 2026-09-26T00:36:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159480 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Elle Márjá Vars | kove = Elle Marja Vars.jpg | šoddâm = [[porgemáánu 12.]] peeivi [[1957]]<br/>Láhpoluoppal, [[Kuovdâkiäinu]], [[Taažâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, jurgâleijee já tihtâčällee | noomah = Elle Márjá Vars<br>Ellen Marie Vars | šlaajâ = párnái- já nuorâikirjeh | kielâ = orjâlâskielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Elle Márjá Vars''', meid '''Ellen Marie Vars''' (š. [[porgemáánu 12.]] peeivi [[1957]], [[Láhpoluoppal]], [[Kuovdâkiäinu]], [[Taažâ]]) lii orjâlâš kirječällee, jurgâleijee já tihtâčällee Taažâ peln. Sun čáálá [[orjâlâškielâ]]n párnái- já nuorâikiirjijd, main maŋgâ kirje láá jurgâlum eres kieláid. Taan lasseen sun lii jurgâlâm maŋgâ kirje orjâlâškielân. ==Palhâšumeh== Ive [[2005]] Vars vuoitij kirjeest ''[[Čábbámus Iđitguovssu]]'' vuossâmuu keerdi [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="fárru-emv">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=031 | Nommâ = Elle Márjá Vars (1957–) | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221202192152/https://642.davvi.no/?b=031 | vyerkkejum = 2022-12-02 }}</ref> Muáddi ive maŋeláá sun vuoitij oppeet palhâšume, taan tove kirjeest ''[[Máilmmi láikkimus olmmoš]]''.<ref name="fárru-emv"/><ref name="nrk-3513281">Olli, Anne. [https://www.nrk.no/sapmi/balkka_upmi-elle-marja-vars_ii-1.3513281 Bálkkašupmi Elle Márjá Vars:ii]. 19.9.2007. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> ==Pargo== ===Kirjeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Šlaajâ |- | rowspan="2" | [[Ive 1986 sämikielâliih kirjeh|1986]] | ''Kátjá'' | nuorâiroomaan |- | ''Oabbá'' | párnáikirje |- | [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] | ''Savdnjiluvvon nagir'' | tihtâkirje oovtâst [[Kaia Nilsen]]áin já [[Ravna Eira]]in |- | [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|1990]] | ''Árvedávggi mánát'' | párnáikirje |- | [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|1991]] | ''Okto'' | nuorâikirje |- | [[Ive 1992 sämikielâliih kirjeh|1992]] | ''Buot ovddemus jápmet niegut'' | |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''Ja idja ii galgga šat leat'' | |- | [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|1999]] | ''Jaskatvuođas ii leat mihkke agiid'' | tihtâkirje |- | [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] | ''Čábbámus iđitguovssu'' | |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''Máilmmi láikkimus olmmoš'' | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''Máilmmi jálumus mánná'' | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''Máilmmi árggimus áhkku'' | |- | [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] | ''Skábma'' | |- | [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|2015]] | ''Baháneahkkánis bustávat'' | |- |} ===Jienâkirjeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" width="50%" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Jienâlohhee |- | [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] | ''Čábbámus iđitguovssu'' | Elle Márjá Vars |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''Máilmmi jálumus mánná''<ref name="celia-blog">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/|nommâ=Saamenkielisiä uutuuksia Celiassa|almostittem=Celianet|tahhee=Paunonen, Eeva|äigimuddo=2017-02-06|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200809114602/https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/}}</ref> | [[Raila Pirinen]] |- | [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] | ''Riidu superbitchaiguin'' | [[Magne Ove Varsi]]<ref name="celia-350302">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celianet.fi/work/350302|nommâ=Riidu superbitchaiguin|almostittem=Celianet|čujottum=2024-01-19|kielâ={{fi}}}}</ref> |- |} ===Vars kirjeh eres kieláid=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="27%" | Kirje ! width="17%" | Kielâ ! width="28%" | Jurgâleijee(h) ! width="23%" | Algâalgâlâš kirje |- | [[1988]] | ''Kátjá: roman fra samisk miljø'' | [[tárukielâ]] | [[Mette Newth ]] | ''Kátjá'' |- | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''[https://www.samediggi.fi/tuote/uabbi/?lang=an Uábbi]'' | [[anarâškielâ]] | [[Kaarina Mattus]] já [[Matti Morottaja]] | ''Oabbá'' |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''Vuäʹbb'' | [[nuorttâlâškielâ]] | [[Sinikka Semenoja]] | ''Oabbá'' |- | rowspan="2" | [[Ive 2004 sämikielâliih kirjeh|2004]] | ''Tjáppemus idedisguovsoj'' | [[juulevsämikielâ]] | [[Birgit Andersen|Birgit]] já [[Gøran Andersen]] | rowspan="2" | ''Čábbámus iđitguovssu'' |- | ''Tjaebpemes låvnadahke'' | [[maadâsämikielâ]] | [[Åsta Vangberg]] |- | rowspan="3" | [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] | ''Værálda lájkemus ulmusj'' | [[juulevsämikielâ]] | [[Lill Tove Paulsen]] | rowspan="2" | ''Máilmmi láikkimus olmmoš'' |- | ''Veartenen aebliehtommes almetje'' | [[maadâsämikielâ]] | [[Ellen Bull Jonassen]] |- | ''The Most Beautiful Dawn'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Laura A. Janda]] | ''Čábbámus iđitguovssu'' |- |} ===Vars jurgâlusah orjâlâškielân=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="27%" | Kirje nommâ orjâlâškielân ! width="27%" | Kirje algâalgâlâš nommâ ! width="17%" | Kirječällee(h) ! width="14%" | Lasetiäđuh |- | [[Ive 1987 sämikielâliih kirjeh|1987]] | ''Vulle Vuojaš'' | ''Donald Duck'' | | 14 lääđđid |- | [[Ive 1988 sämikielâliih kirjeh|1988]] | ''Vulle Vuojaš'' | ''Donald Duck'' | | 18 lääđđid |- | [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|1991]] | ''Katherine ii báhtaran okto'' | ''Katherine flyktet ikke alene'' | [[Anne Helgesen]] | |- | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''Jálos Márjá'' | ''Modige Marja'' | [[Bodil Cappelen]] | |- | rowspan="3" | [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] | ''Moai Jesusiin: rohkosgirji olles bearrašii'' | ''Med Jesus i familien'' | [[Graugaard Nielsen]] | oovtâst [[Láilá Susanne Vars]]áin |- | ''Niillas ja Máhtte-áddjá'' | ''Nils og bestefar Mattis'' | [[Anette Diesen]] | oovtâst Láilá Susanne Varsáin. Finnimnáál meid orjâlâškielâlij čyegispustavijguin čallum versio. |- | ''Niillas oažžu ođđa gápmagiid'' | ''Nils får nye skaller'' | Anette Diesen | oovtâst Láilá Susanne Varsáin. Finnimnáál meid orjâlâškielâlij čyegispustavijguin čallum versio. |- | [[1996]] | ''Kautokeino samvirkelag: 50 år: 1946-1996'' | ''Kautokeino samvirkelag: 50 år: 1946-1996'' | [[Nils Seim]] (toim.) | |- | [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] | ''Stállu ja guovssahasa bárdni'' | ''Stallo og nordlysets sønn'' | [[Anstein Mikkelsen]] | |- | [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] | ''Lestadianisma : vádjoleaddji osku'' | ''Læstadianismen : en tro på vandring'' | [[Ellen Østgård]] | čáitáldâhkatalog. Meid suomâkielân ''Lestadiolaisuus : vaeltava usko'', jurg. ''Liisa Koivulehto'' |- | rowspan="3" | [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|2003]] | ''Golbma fearána Buoiddes-Begáin'' | ''Tjukke-Knut''<br/>''Tjukke-Knut tar svømmeknappen''<br/>''Tjukke-Knut på fisketur'' | [[Bjørn Nitteberg]] | |- | ''Mun gulahalan 5: lohkan- ja čállinproseassa: govvagirji'' | ''Läs- och skrivprocessen hos barn med Down syndrom: tillämpad del'' | [[Iréne Johansson]] | |- | ''Mun gulahalan 5: lohkan- ja čállinproseassa: teakstagirji'' | ''Läs- och skrivprocessen hos barn med Down syndrom: bild- och textmaterial'' | Iréne Johansson | |- | [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] | ''Mun gulahalan 1. Performatiiva gulahallan'' | ''Språkutveckling hos handikappade barn. Performativ kommunikation'' | Iréne Johansson | |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''Vealaheapmi maid sámit ieža leat vásihan Norggas'' | ''Selvopplevd diskriminering blant samer i Norge'' | [[Eva Josefsen]] | |- | rowspan="4" | [[Ive 2008 sämikielâliih kirjeh|2008]] | ''ÁGOR. Skovvi'' | | | |- | ''ÁGOR. Bagadus'' | | | |- | ''Mun gulahalan 3. Álkes grammatihkka. Govvagirji'' | ''Språkutveckling hos handikappade barn 3 : enkel grammatik : bilderbok'' | Iréne Johansson | |- | ''Mun gulahalan 3. Álkes grammatihkka. Teakstagirji'' | ''Språkutveckling hos handikappade barn 3 : enkel grammatik : textbok'' | Iréne Johansson | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''ÁGOR. Giehtagirji'' | ''TRAS-håndbok'' | [[Unni Espenakk]] | |- | rowspan="2" | [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] | ''Mun gulahalan 2. Sátnedássi. Govvagirji'' | ''Språkutveckling hos handikappade barn : ordstadium : bilderbok'' | Iréne Johansson | |- | ''Mun gulahalan 2. Sátnedássi. Teakstagirji'' | ''Språkutveckling hos handikappade barn : ordstadium : textbok'' | Iréne Johansson | |- | [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] | ''Myhre matematihkkakárten vuođđo- ja joatkkaskuvlii'' | ''Myhres kartleggingsprøve i matematikk for grunn- og videregående skole'' | [[Pia Thoresen]] (toim.) | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''Er vi her ennå?: møte med samisk kultur i Vesterålen'' | ''Er vi her ennå?: møte med samisk kultur i Vesterålen'' | [[Mari Boine]], [[Rune Johansen]], [[Helle Storvik]] já [[Åslaug Krokann Berg]] | |- | [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] | ''Stoahkan ja gulahallan vuosttaš ovdánanjagiid'' | ''Lek og kommunikasjon i de første utviklingsår'' | [[Liv Vedeler]] | |- | rowspan="2" | [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|2015]] | ''Esopa fábelat'' | | [[Aesopus]] | |- | ''Válddes don ge! : maid don dagat? : sámi nuorat ja gárihuhttinmirkkot'' | | [[Anna Rita Spein]] | [[Siri Broch Johansen]] lii čáállám kiirján nelji muštâlus.<ref name="finna-broch-1211184">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1211184 |nommâ= Válddes don ge! Maid don dagat? : sámi nuorat ja gárihuhttinmirkkot |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''Riidu superbitchaiguin'' | ''Kampen mot superbitchene'' | [[A. Audhild Solberg]] | |- |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Vars, Ellen Marie}} [[Luokka:Ive 1957 šoddâmeh]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih tivtâsteijeeh]] [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Taažah kirječälleeh]] mve1id1uera29cpkjewqyvl5kw7dq0f 0 4671 160116 147090 2026-09-26T03:37:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160116 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Virolahti | kove = Virolahti Church, January 2019.jpg | kove-čielgiittâs = Virolahti kirkko uđđâivemáánust 2019 | vaakun = Virolahti.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Virolahti sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 558,98<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 371,99 | eennâm_% = 66,5 | sisčääci = 4,26 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = 182,73 | merâčääci_% = 32,7 | ässeeloho = 3 086<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.11.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 8,32 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 93,6 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,0 }} '''Virolahti''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Virolahtist ääsih 3&nbsp;086 olmožid, já ton vijđodâh lii 558,98&nbsp;km², mast 186,99&nbsp;km² lii čääci. Virolahti naaburkieldah láá [[Hamina]] já [[Miehikkälä]]. ==Historjá== Virolahti vuáđudui ive&nbsp;[[1336]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Virolahti ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||4 514}} {{bar pixel|1985|#0099FF|461||4 334}} {{bar pixel|1990|#0099FF|445||4 186}} {{bar pixel|1995|#0099FF|429||4 033}} {{bar pixel|2000|#0099FF|415||3 904}} {{bar pixel|2005|#0099FF|387||3 641}} {{bar pixel|2010|#0099FF|374||3 516}} {{bar pixel|2015|#0099FF|356||3 347}} {{bar pixel|2020|#0099FF|336||3 114}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Virojoki''' ||align="right"|{{Nts|1114}} |- | 2 || Klamila ||align="right"|{{Nts|277}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Virolahti siijdah ive 1939 == Alapihlaja, *Ala-Urpala, Eerikkälä, Hailila, Hanski, Hellä (Heligby), Hämeenkylä (Tavastby), Häppilä, Järvenkylä, Kattilainen, *Kiiskilahti, Klamila, Koivuniemi, *Koskela, Koskelanjoki, Kotola, Kurkela, *Laitsalmi, Länsikylä (Flonckarböle), *Martinsaari, Mattila, Mustamaa, Nopala, *Orslahti, *Paatio (Båtö, Patio), Pajulahti, *Pajusaari, *Pitkäpaasi, Pyterlahti, Ravijoki, Ravijärvi, Reinikkala, Rännänen (Grennäs), Sydänkylä (Kallfjärd), Säkäjärvi (Seekeirffby), Tiilikkala, Vaalimaa (Vaderma), Vilkkilä, Virojoki, Virolahti markkân, Yläpihlaja já *Ylä-Urpala. ^<big>*</big>Onnáá peeivi taah siijdah láá ollásávt teikâ stuárráámus uásild [[Ruoššâ|Ruošâ]] peln. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kymileevi eennâmkode kieldah]] 66lq799w3xk6io2gaf04dhqo3x1fzby 0 4678 159910 154827 2026-09-26T02:41:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159910 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pyhtää | kove = Pyhtää church in winter.JPG | kove-čielgiittâs = [[Pyhtää kirkko]] | vaakun = Pyhtää.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pyhtää sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | vijđodâh = 780,96<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.12.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 324,75 | eennâm_% = 41,6 | sisčääci = 11,65 | sisčääci_% = 1,5 | merâčääci = 444,56 | merâčääci_% = 56,9 | ässeeloho = 5 130<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.11.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 15,96 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 89,4 | ruotâkielâ = 7,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,4 }} '''Pyhtää''' ({{k-sv|Pyttis}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Pyhtääst ääsih 5&nbsp;130 olmožid, já ton vijđodâh lii 780,96&nbsp;km², mast 456,21&nbsp;km² lii čääci. Pyhtää naaburkieldah láá [[Loviisa]], [[Kotka]] já [[Kouvola]] ([[Anjalankoski]] já [[Elimäki]] ive&nbsp;[[2008]] räi). Kieldâ lii kyevtikielâlâš. ==Historjá== Pyhtää vuáđudui ive&nbsp;[[1347]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pyhtää ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|457||5&nbsp;218}} {{bar pixel|1985|#0099FF|470||5&nbsp;372}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||5&nbsp;482}} {{bar pixel|1995|#0099FF|475||5&nbsp;428}} {{bar pixel|2000|#0099FF|460||5&nbsp;253}} {{bar pixel|2005|#0099FF|450||5&nbsp;138}} {{bar pixel|2010|#0099FF|469||5&nbsp;355}} {{bar pixel|2015|#0099FF|466||5&nbsp;321}} {{bar pixel|2020|#0099FF|453||5&nbsp;162}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Siltakylä''' ||align="right"|{{Nts|2861}} |- | 2 || Pyhtää markkân ||align="right"|{{Nts|671}} |- | 3 || Purola ||align="right"|{{Nts|249}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Ahvenkoski (Abborfors), Alakylä (Nerbyn), Haavisto, Harjunkylä, Heinlahti (Heinlax), Hinkapyöli (Hinkaböle), Hirvikoski (Österhirvikoski), Huutjärvi, Itäkirkonkylä (Österkyrkoby), Itämyllykylä (Österkvarnby), Jonakorpi (Bjånakärret), Kangas, Kaunissaari (Fagerö), Kiviniemi (Lillkuppis), Loosari/Loosaari (Klåsarö), Länsikirkonkylä (Västerkyrkoby), Länsikylä (Västerby/Västerkuppis), Länsimyllykylä (Västerkvarnby), Malmi (Malm), Metsäkylä (Skogsbyn), Munapirtti (Mogenpört), Mutankylä (Mudasbyn), Pirtnuora (Pörtnor), Purola (Svartbäck), Roones (Rånäs), Siltakylä (Broby/Storkuppis), Struka (Stråka), Tuuski (Tuskas), Ulkokylä (Utby), Vastila já Ylikylä (Uppbyn). == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kymileevi eennâmkode kieldah]] 8l38ufao4ely3kr4kxizugrvpu54lna 0 4799 159325 153732 2026-09-26T00:03:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159325 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=16}} '''1673''' ('''MDCLXXIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[1670-loho|1670-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Käresavvoon]] vuáđudui.<ref name="elkäre">{{Nettikäldee|čujottâs=https://enontekiolapland.com/wp-content/uploads/2024/06/Kaaresuvanto.pdf|nommâ=Kaaresuvanto|čujottum=3.5.2025|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250503133800/https://enontekiolapland.com/wp-content/uploads/2024/06/Kaaresuvanto.pdf|vyerkkejum=2025-05-03}}</ref> ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 17.]] peeivi – [[Molière]], [[ranska]]lâš čaaitâlmčällee (š. [[1622]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Moliere-French-dramatist|nommâ=Molière|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2025-05-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:1673|*]] jtcl09w7s710jn9f4r80o4quay194ee 0 4837 160083 159099 2026-09-26T03:34:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160083 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Ucjuv kirkko | kove = Utsjoki kirkko-4.JPG | kove-čielgiittâs = | latd = 69 | latm = 51 | lats = 49 | latNS = N | longd = 027 | longm = 00 | longs = 22 | longEW = E | nommâ_kárttá = Ucjuv kirkko | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|20px|border]] [[Suomâ]] | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Ucjuuhâ]] | kirkkokodde = [[Suomâ evaŋgellâš-luterilâš kirkko]] | pispekodde = [[Oulu pispekodde]] | ruávástkodde = [[Laapi ruávástkodde]] | servikodde = [[Ucjuv servikodde]] | huksejum = [[1850]]–[[1853]] | vuávájeijee = [[Ernst Lohrmann]] | materiaal = keđgi | čokkámsajeh = | stijlâ = }} '''Ucjuv kirkko''' ({{k-se|Ohcejoga girku}} já {{k-fi|Utsjoen kirkko}}) lii [[keđgikirkko]] [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâ]]st. Tot kulá [[Ucjuv servikodde|Ucjuv servikoodán]]. Kirho vuávái [[Saksa]]ast šoddâm syemmilâš arkkiteht [[Ernst Lohrmann]] [[intendentkonttur]]ist.<ref name="ucjuv-kirkko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoenseurakunta.fi/sapmi/diedut-ja-oktavuodat/ohcejoga-searvegotte-girkut-ja-doaibmansajit/ohcejoga-girku|nommâ=Ohcejoga girku|almostittem=Ucjuv servikodde|čujottum=2025-06-08|kielâ={{se}}}}</ref> Kirkko lii váldumaađij 4 pellâst suulân 6&nbsp;km keččin Ucjuv markkânist máádás. Kirho kirkkoenâmeh láá váldumaađij nubepeln, mut sáŋgárhävdieennâm lii kirho váldu-uuvsâ oovdâst.<ref name="puáris-hävdieennâm">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoenseurakunta.fi/sapmi/diedut-ja-oktavuodat/ohcejoga-searvegotte-havdeeatnamat/boares-havdeeana|nommâ=Boares hávdeeana|almostittem=Ucjuv servikodde|čujottum=2025-06-08|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="udđâ-hävdieennâm">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoenseurakunta.fi/sapmi/diedut-ja-oktavuodat/ohcejoga-searvegotte-havdeeatnamat/ohcejoga-havdeeana|nommâ=Ohcejoga hávdeeana|almostittem=Ucjuv servikodde|čujottum=2025-06-08|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="ucjuv-sáŋgárhävdieennâm">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoenseurakunta.fi/sapmi/diedut-ja-oktavuodat/ohcejoga-searvegotte-havdeeatnamat/soa-is-japman-olbmuid-havdeeana|nommâ=Soađis jápmán olbmuid hávdeeana|almostittem=Ucjuv servikodde|čujottum=2025-06-08|kielâ={{se}}}}</ref> Ucjuv kirkko lii sehe [[Suomâ]] já [[Euroop union]] tavemus kirkko. == Historjá == Kirkko huksejui keeđgist iivij [[1850]]–[[1853]]. Huksim maavsij suullân 90 000 märkkid.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Buharov, D. N.|Nommâ=Matka Lapissa syksyllä 1883|Ihe=2010|Sijđo=156|Almostittee=Suomalaisen Kirjallisuuden Seura|Isbn=978-952-222-148-3}}</ref> == Huksiittâs == [[Tiätuvuárkká:Utsjoen kirkko sisältä.jpg|thumb|left|Ucjuv kirkko siskiibeln]] Kirkko lii ucce; tast láá čokkámsajeh suulân 240 ulmui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.utsjoenseurakunta.fi/sapmi/diedut-ja-oktavuodat/ohcejoga-searvegotte-girkut-ja-doaibmansajit/ohcejoga-girku|nommâ=Ohcejoga girku|almostittem=Ucjuv servikodde|čujottum=2022-10-31|kielâ={{se}}}}</ref> Kirkko lii nuuvt kočodum [[kuheskirkko]]. Ton tornâ lii kirho nuorttiikeččin. Viestârkeččin lii tuolbâkáttusâš [[sáákkást]], mii lii vyeligub ko [[kirkkosali]]. === Álttártavlu === Álttár tyehin lii stuorrâ [[álttártavlu]] (270 × 140 cm), mon nommâ lii ''Pajaspajanem''. Tom máálái [[Aukusti Koivisto]] ive [[1924]]. Tolebáá álttárseeinist lâi tuše kolledum ristâ.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Rönkkö, Pekka|Nommâ=Noitarummusta kirkkauden kruunuun: Lapin kirkkomaalauksia keskiajalta nykypäivään|Ihe=1985|Siijđoh=147–149|Almostittee=Kustannusosakeyhtiö Pohjoinen|Isbn=951-749-005-4}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Utsjoki parish village by lake Mantojärvi in Utsjoki, Lapland, Finland, 2021 September - 2.jpg|thumb|left|Kirkkotuveh]] == Kirkkotuveh== Ucjuv kirho aldasijn Maadâjäävri riddoost láá kirkkotuveh, main jieškote-uvlágáneh Ucjuuvâ suuvah ijâstâllii kirhostâldijnis. Tuveh huksejuvvojii 1800-lovo aalgâst, já toh lijjii vijđáht kiävtust vala 1930-lovvoost. Tuveh lijjii suullân 20, mut iivij mield toh sirdojii meddâl.<ref name="saamivillage">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.saamivillage.fi/etusivu/kohteet/utsjoen-kirkkotuvat/|nommâ=Utsjoen kirkkotuvat|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-09-03|almostittee=Saami Village|čujottum=2024-07-21|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170903205802/http://www.saamivillage.fi/etusivu/kohteet/utsjoen-kirkkotuvat/|vyerkkejum=2017-09-03}}</ref> Onnáá peeivi siämmáá kuávlust Maadâjäävri riddoost láá 14 tuppeed, moh láá macâttum toho já restauristum. Keessiv tobbeen lii meiddei kähviviste, kost puáhtá puurrâđ vohvelijd já juuhâđ sääpi.<ref name="saamivillage"/> {{clear|left}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{Huksimärbiregister|200677}} * [https://retkipaikka.fi/utsjoen-kirkkotuvat/ Ucjuv kirkko retkipaikka.fi-sijđostuvâst] {{fi}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1850-lovvoost huksejum kirhoh Suomâst]] [[Luokka:Ernst Lohrmann vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Suomâ keđgikirhoh]] [[Luokka:Suomâ kuheskirhoh]] [[Luokka:Ucjuuvâ kirhoh]] [[Luokka:Ucjuuvâ uáinámušah]] a1j0fjg38qf9bc8f5ko9bc4sewak25w 0 4899 160134 158197 2026-09-26T03:39:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160134 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Riddu_Riđđu_18_Mari_Boine-9633_(42694423734)_crop_oaivi.jpg|thumb|right|Áillohaš-muusikpalhâšume vuossâmuš vyeittee [[Mari Boine]] ive 2018]] '''Áillohaš-muusikpalhâšume''' teikkâ '''Áillohaš-palhâšume''' lii [[sämimuusik]] palhâšume, mon [[Taažâ sämmilij riijkâservi]], [[Kuovdâkiäinu kieldâ]] já [[Kuovdâkiäinu Sämmilij servi]] vuáđudii ive 1993 [[Nils-Aslak Valkeapää]] 50. šoddâmpeeivi kunnen.<ref name="nrk-1.12295371"/> Vuossâmuu palhâšume vuoitij [[Mari Boine]].<ref name="nrk-1.12295371"/> Palhâšume juáhhoo jyehi ive [[joskis lávárdâh|pessijâšlávurduv]] [[Sámi Grand Prix]] -kišto ääigi ulmui teikkâ ulmuid, kiäh ovdedeh sämimuusik.<ref name="nrk-1.12295371"/> Vyeittee finnee 20&nbsp;000 ruvnâd, diplom já kyevti oho paje [[Lásságámmi]]st.<ref name="unjarga"/><ref name="yle-10751054"/> ==Vyeitteeh == {| class="wikitable" width=50% |- ! width="7%" | Ihe ! width="93%" | Artist |- | 1993 || [[Mari Boine]]<ref name="nrk-1.12295371"/><ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref> |- | 1994 || [[Johan Anders Bær]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 1995 || [[Ole Larsen Gaino]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 1996 || [[Wimme Saari]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 1997 || [[Roger Ludvigsen]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 1998 || [[Inga Juuso]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 1999 || [[Iŋgor Ántte Áilu Gaup]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2000 || [[Sančuari]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | [[Sámi Grand Prix 2001|2001]] || [[Johan Sara jr.]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2002 || [[Frode Fjellheim]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2003 || [[Intrigue]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2004 || [[Anders P. Bongo]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="mináigi-20040414">{{Lostâkäldee|Tahhee=Pulk, Åse & Anti, Ánne Biret |Paječaalâ=Debutántaid eahket |Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=14.4.2004|Ihekerdi=12|Nummeer=32|Siijđoh=9|www=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_20040414_12_32_1?page=7|Čujottum=7.6.2022|Kielâ={{se}}}}</ref> |- | 2005 || [[Niko Valkeapää]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2006 || [[Dimitri joavku]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2007 || [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2008 || [[Svein Schultz]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2009 || [[Liv Mæsel Rundberg]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="ávvir-2009-04-15">{{Lostâkäldee|Tahhee=Andersen, Sara Victoria|Paječaalâ=Áillohaš-bálkkašupmi GÁIVUONA ORGANISTII|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2009-04-15|Ihe=2009|Ihekerdi=2|Nummeer=69|Siijđoh=11|www=https://www.nb.no/items/b017c20fb96c74229199dbff8f17d98a?page=9|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{se}}}}</ref> |- | 2010 || [[Issát Sámmol Heatta]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2011 || [[Halvdan Nedrejord]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2012 || [[Marit Gaup Eira]]<ref name="nrk-1.2147094"/> |- | 2013 || [[Magnus Vuolab]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="yle-6622002">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/vuolabii_aillohas-balkkasupmi/6622002 | Nommâ = Vuolabii Áillohaš-bálkkašupmi | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2013-04-02 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2014|2014]] || [[Sofia Jannok]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="nrk-1.12295371"/><ref name="yle-7199300">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/jannokii_aillohas-balkkasupmi/7199300 | Nommâ = Jannokii Áillohaš-bálkkašupmi | Tahhee = Näkkäläjärvi, Pirita | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-04-22 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210114032607/https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/jannokii_aillohas-balkkasupmi/7199300 | vyerkkejum = 2021-01-14}}</ref><ref name="yle-7198348">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/heli_aikio_aila-duo_vuittii_sgp-lavlunoasi/7198348 | Nommâ = Heli Aikio Aila-duo vuittii SGP-lávlunoasi | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-04-19 | Čujottum = 2021-01-11 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | 2015 || [[Jussi Isokoski]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="nrk-1.12295371">{{Nettikäldee | Tahhee =Ballovara, Mette já Somby, Liv Inger | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/o__a-sami-musihkain-bargamin-1.12295371 | Nommâ = Ođđa sámi musihkain bargamin | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2015-04-05 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2016|2016]] || [[Johan Andreas Andersen]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="unjarga">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nesseby.kommune.no/johan-andreas-andersen-oaui-ailloha-balkkaumi.5860991-27796.html | Nommâ = Johan Andreas Andersen oaččui Áillohaš bálkkašumi | Tahhee = Rasmus, Sini | Almostittem = Uunjaargâ kieldâ | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220129202727/https://www.nesseby.kommune.no/johan-andreas-andersen-oaui-ailloha-balkkaumi.5860991-27796.html | vyerkkejum = 2022-01-29}}</ref> |- | 2017 || [[Deatnogátte Nuorat]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="nrk-1.13476636">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.nrk.no/sapmi/ailloha_-balkka_upmi-detnui-1.13476636 | Nommâ = Áillohaš-bálkkašupmi Detnui | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-04-17 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | 2018 || [[Sara Marielle Gaup Beaska]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="nrk-gaup-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | 2019 || [[Domna Khomjuk]]<ref name="nrk-1.2147094"/><ref name="yle-10751054">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/oanehaccat_anne_nuorgam_on_bissovas_foruma_sagadoallin_berg_ja_hermansson_vuittiiga_sgp-gilvvu_aillohas-balkkasupmi_domna_khomjukii_ja_europarlamentarihkkar_evttoha_sapmelaccaide_iezas_doaimmahaga_brusselii/10751054 | Nommâ = Oanehaččat: Anne Nuorgam ON bissovaš foruma ságadoallin, Berg ja Hermansson vuittiiga SGP-gilvvu, Áillohaš-bálkkašupmi Domna Khomjukii ja europarlamentarihkkár evttoha sápmelaččaide iežas doaimmahaga Brusselii | Tahhee = Rasmus, Linnea | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2019-04-23 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | 2020 || [[SlinCraze]]<ref name="yle-11630696">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/slincraze_lea_dan_jagas_aillohas-balkkasumi_vuoiti/11630696 | Nommâ = SlinCraze lea dán jagáš Áillohaš-bálkkašumi vuoiti | Tahhee = Pieski, Laura | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-11-04 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2021|2021]] || [[Marja Mortensson]]<ref name="nrk-15442715">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/marja-mortensson-_26_-mottok-arets-ailloha_-pris-1.15442715 | Nommâ = Marja Mortensson fikk årets Áillohaš-pris | Tahhee = Utsi, Johan Ante | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2021-04-03 | Čujottum = 2021-04-04 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2022|2022]] || [[Øystein Nilsen]]<ref name="nrk-1.15934086">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/nyheter/ailloha_-balkka_upmi-oystein-nilsenii-1.15934086 | Nommâ = Áillohaš-bálkkašupmi Øystein Nilsenii | Äigimuddo = 16.4.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 16.4.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2023|2023]] || [[Maj-Lis Skaltje]]<ref name="nrk-1.16367758">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/maj-lis-skaltje-oa__ui-ailloha_-balkka_umi-1.16367758 | Tahhee = Ballovara, Mette já Nystad, Marie Elise | Nommâ = Maj-Lis Skaltje oaččui Áillohaš-bálkkašumi | Äigimuddo = 8.4.2023 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 8.4.2023 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2024|2024]] || [[Ella Marie Hætta Isaksen]]<ref name="nrk-1.16822655">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/ella-marie-haetta-isaksen-oa__ui-dan-jaga_-ailloha_-balkka_umi-1.16822655 | Tahhee = Norberg, Solveig já Utsi, Iŋgá Káre Márjá I. | Nommâ = Ella Marie Hætta Isaksen oaččui dán jagáš Áillohaš-bálkkašumi | Äigimuddo = 30.3.2024 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 31.3.2024 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Sámi Grand Prix 2025|2025]] || [[Jon Henrik Fjällgren]]<ref name="nrk-1.17380068">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/jon-henrik-fjallgren-lea-dan-jagi-ailloha_-musihkkabalkka_umi-vuoiti-1.17380068 | Tahhee = Larsen, Dan Robert já Grønnli, Alf Anders Berg | Nommâ = Fjällgren oaččui Áillohaš-bálkkašumi | Äigimuddo = 12.4.2025 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 12.4.2025 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | rowspan=2 | [[Sámi Grand Prix 2026|2026]] | [[Mikkâl Morottaja]]<ref name="yle-1.17380068">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20217801 | Tahhee = Aikio, Piibe | Nommâ = Sámi Grand Prix vuoitit leat čielgan ja Áillohaš-bálkkašupmi juhkojuvvon | Äigimuddo = 2026-03-28 | Almostittee = Yle Säämi | Čujottum = 2026-03-28 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[Áilu Valle]]<ref name="yle-1.17380068"/> |- | [[Sámi Grand Prix 2027|2027]] || |} == Kovegalleria == <gallery mode="packed" caption="Koveh Áillohaš-muusikpalhâšume vyeittein"> Mari Boine på Høvleriet (37399144702).jpg|[[Mari Boine]], ive 1993 vyeittee Wimme_Saari-2.jpg|[[Wimme]], ive 1996 vyeittee Johan-sara DSC02615.jpg|[[Johan Sara jr.]], ive 2001 vyeittee Frode_Fjellheim.jpg|[[Frode Fjellheim]], ive 2002 vyeittee Intrigue_at_2025_Riddu_Riđđu_6.jpg|[[Intrigue]], ive 2003 vyeittee Boŋggu_Ánte_Foto_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(50140580446)_(cropped).jpg|[[Anders P. Bongo]], ive 2004 vyeittee Niko Valkeapää.jpg|[[Niko Valkeapää]], ive 2005 vyeittee Solju_at_Riddu_Riđđu_18-9155_(28538043747).jpg|Ive [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]], ive 2007 vyeittee Sofia Jannok 20070621 Centre Culturel Suedois 6.jpg|[[Sofia Jannok]] ive 2014 vyeittee Jussi Isokoski.jpg|[[Jussi Isokoski]], ive 2015 vyeittee Wil Lee-Wright foto Rein Traante2017 MG 0406 (31932297773).jpg|[[Sara Marielle Gaup Beaska]], ive 2018 vyeittee Slincraze._Foto-_Andreas_Kalvig_Anderson_(cropped,_rotated).jpg|[[SlinCraze]], ive 2020 vyeittee Marja Mortensson Cosmopolite 2019 (191814).jpg|[[Marja Mortensson]], ive 2021 vyeittee Ella Marie Hætta Isaksen, 2018 (crop).jpg|[[Ella Marie Hætta Isaksen]], ive 2024 vyeittee Jon Henrik Fjällgren.Melodifestivalen2019.19e114.1890291.jpg|[[Jon Henrik Fjällgren]], ive 2025 vyeittee Riddu 2022 Lørdag Ailu Valle + Amoc + Trio Boogiemen Foto Ørjan Marakatt Bertelsen -3 (52220541702).jpg|[[Amoc]] já [[Áilu Valle]], ive 2026 vyeitteeh </gallery> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Áillohaš-muusikpalhâšume|*]] qvn3ri2ozwsqy17978fk0p9cwiok61a 0 5155 160064 151834 2026-09-26T03:32:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160064 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Tukholma | kove = Stockholm.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = Stockholm vapen bra.svg | lippu = Flag of Stockholm.svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Stockholm Municipality (Riksdag constituency).svg | kárttá-čielgiittâs = [[Tukholma kieldâ]], kost Tukholma kaavpug lii. | kuávlutijppâ = [[Staatâ]] | kuávlu-nommâ = {{lippu|Ruotâ}} | kuávlutijppâ2 = [[Eennâmkodde]] | kuávlu-nommâ2 = [[Södermanland]], [[Uppland]] | kuávlutijppâ3 = [[Lääni]] | kuávlu-nommâ3 = [[Tukholma lääni]] | kuávlutijppâ4 = [[Kieldâ]] | kuávlu-nommâ4 = [[Tukholma kieldâ]] | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 214,59 | vijđodâh-metropolkuávlu = 6 519 | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 978 770<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://start.stockholm/aktuellt/nyheter/2022/06/stockholms-stads-befolkningsprognos-20222031/|nommâ=Stockholms stads befolkningsprognos 2022–2031 - Stockholms stad|almostittem=start.stockholm|čujottum=2023-03-04|ietf-kielâkoodi=sv|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230304094952/https://start.stockholm/aktuellt/nyheter/2022/06/stockholms-stads-befolkningsprognos-20222031/|vyerkkejum=2023-03-04}}</ref> | ässeeloho_ihe = 2021 | ässeesaahâdvuotâ = 5,200 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 2021 | ässeeloho-metropolkuávlu = 2 440 027 | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 }} '''Tukholma''' ({{k-sv|Stockholm}}, {{k-se|Stockholbma}}) lii [[kieldâ]] [[Ruotâ]]st, [[Tukholma lääni]]st. Tot lii sehe [[Ruotâ]] ete lääni uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug. [[Tukholma kieldâ]] vijđodâh lii 187,16&nbsp;km², [[Tukholma čuákkipäikki|čuákkipääihi]] 381,63&nbsp;km² já ubâ [[Tukholma metropolkuávlu|metropolkuávlu]] vijđodâh lii 6&nbsp;524,12&nbsp;km². [[Juovlâmáánu 31.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2019]] kieldâst lijjii 975&nbsp;904 ässed, čuákkipääihist 1&nbsp;605&nbsp;030 ässed já metropolkuávlust 2&nbsp;383&nbsp;269 ässed. == Historjá == Tukholma mainâšui vuosmuu keerdi ive&nbsp;[[1252]], já tom vuáđudij [[Ruotâ]] tallaš haldâšeijee [[Birger Jaarl]]. Tukholma stuárui jotelávt tast maŋa ko rahtui kävppisopâmuš [[Saksa|saksalâš]] [[Lübeck]] kaavpugáin. Virgálávt Tukholmast šoodâi Ruotâ uáivikaavpug ive&nbsp;[[1436]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Stockholm|nommâ=Stockholm|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-03-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Eennâmtieđâ== ===Sajadâh já rääjih=== Tukholma lii [[Ruotâ]] nuorttâriddoost já [[Nuorttâmeerâ]] viestârriddoost. Tot lii huksejum 14 suollui. Tukholma naaburkieldah láá [[Nacka kieldâ|Nacka]], [[Tyresö kieldâ|Tyresö]], [[Huddinge kieldâ|Huddinge]], [[Ekerö kieldâ|Ekerö]], [[Järfälla kieldâ|Järfälla]], [[Sollentuna kieldâ|Sollentuna]], [[Sundbyberg]], [[Solna]], [[Danderyd kieldâ|Danderyd]] já&nbsp;[[Lidingö kieldâ|Lidingö]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1754}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Tukholma|*]] o1wwvky1w1cfpd9y736wxfs53l9p81y 0 5238 159843 147122 2026-09-26T02:28:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159843 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Nightwish au Rockhal 2015.JPG|thumb|Nightwish ive 2015]]'''Nightwish''' lii syemmilâš muusikjuávkku, mon vuáđudii [[Kitee|Kiteest]] ive [[1996]]. Tot lii ohtâ tain muusikjuávhuin, moh 1990-lovo loopâst ovdedii [[sinfonisâš meetaal]] já pajedii tom pivnohvuotân. Nightwish lii ohtâ [[Suomâ]] pyeremustáá miänástum muusikjuávhuin – sij láá vuábdám paijeel 10 miljovn skiärrud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://issuu.com/genelec_oy/docs/34_35nightwish|nommâ=Nightwish by GENELEC - Issuu|almostittem=issuu.com|čujottum=2022-10-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221023084502/https://issuu.com/genelec_oy/docs/34_35nightwish|vyerkkejum=2022-10-23}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nightwish.com/news/an-evening-with-nightwish-in-a-virtual-world-announced|nommâ=An Evening With Nightwish in a Virtual World Announced|almostittem=www.nightwish.com|čujottum=2022-10-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Jesâneh == === Táálááh jesâneh === * [[Tuomas Holopainen]] – [[Kuoskâttâhčuojânâs|kuoskâttuvah]] (1996–) * [[Emppu Vuorinen|Erno ”Emppu” Vuorinen]] – [[kiitaar]] (1996–) * [[Kai Hahto]] – [[ruumbuh]] (2019–) (turneejeessân 2014–2019) * [[Floor Jansen]] – [[laavlâ]] (2013–) (sessiojeessân 2012–2013) * [[Troy Donockley]] – [[sekkâpilli]], [[laavlâ]] (2013–) (sessiojeessân 2007–2013) * [[Jukka Koskinen (basist)|Jukka Koskinen]] – basso (2022–) (turneejeessân 2021–2022)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nightwish.com/news/jukka-koskinen-joins-nightwish-as-official-member|nommâ=Jukka Koskinen joins Nightwish as official member|almostittem=www.nightwish.com|čujottum=2022-10-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Ovdiih jesâneh === * [[Anette Olzon]] – laavlâ (2007–2012)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.radionova.fi/uutiset/ajankohtaista/a-94680|nommâ=Anette Olzon eroaa Nightwishistä: Tästä voi seurata ainoastaan hyvää kaikille osapuolille|almostittem=Radio Nova|äigimuddo=2012-10-01|čujottum=2022-10-23|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221023082934/https://www.radionova.fi/uutiset/ajankohtaista/a-94680|vyerkkejum=2022-10-23}}</ref> * [[Tarja Turunen]] – laavlâ (1996–2005)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000000083510.html|nommâ=Nightwish erotti Tarja Turusen|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2005-10-22|čujottum=2022-10-23|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Sami Vänskä]] – basso (1998–2001) * [[Jukka Nevalainen]] – ruumbuh (1997–2019) * [[Marko Hietala]] – [[bassokitara|basso]], laavlâ (2002–2021)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/687e1e08-603a-4fbf-b585-88f53a081fdb|nommâ=Marko Hietala jättää Nightwishin: ”Olen pahoillani”|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2022-10-23|kielâ={{fi}}}}</ref> {{#tag:timeline| ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:100 bottom:60 top:30 right:10 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:12/31/1995 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:horizontal position:bottom ScaleMajor = increment:2 start:1996 ScaleMinor = increment:2 start:1997 Colors = id:vocals value:red legend:Laavlâ id:guitars value:green legend:Kitarah id:keyboard value:purple legend:Kuoskâttuvah id:bass value:blue legend:Basso id:folk value:gray(0.5) legend:Folk-čuojânâsah id:drums value:orange legend:Ruumbuh LineData = at:11/01/1997 color:black layer:back at:12/07/1998 color:black layer:back at:05/19/2000 color:black layer:back at:05/24/2002 color:black layer:back at:06/07/2004 color:black layer:back at:09/26/2007 color:black layer:back at:11/30/2011 color:black layer:back at:03/27/2015 color:black layer:back at:04/10/2020 color:black layer:back BarData = bar:Tarja text:"Tarja Turunen" bar:Anette text:"Anette Olzon" bar:Floor text:"Floor Jansen" bar:Emppu text:"Emppu Vuorinen" bar:Tuomas text:"Tuomas Holopainen" bar:Sami text:"Sami Vänskä" bar:Marko text:"Marko Hietala" bar:JukkaK text:"Jukka Koskinen" bar:Troy text:"Troy Donockley" bar:Jukka text:"Jukka Nevalainen" bar:Kai text:"Kai Hahto" PlotData= width:11 textcolor:black align:left bar:Tarja from:01/01/1996 till:10/21/2005 color:vocals bar:Anette from:01/01/2007 till:10/01/2012 color:vocals bar:Floor from:10/03/2012 till:end color:vocals bar:Emppu from:01/01/1996 till:end color:guitars bar:Sami from:06/01/1998 till:09/01/2001 color:bass bar:Marko from:09/01/2001 till:01/12/2021 color:bass bar:JukkaK from:05/27/2021 till:end color:bass bar:Jukka from:01/01/1997 till:07/15/2019 color:drums bar:Jukka from:08/06/2014 till:07/15/2019 color:white width:3 bar:Kai from:08/06/2014 till:07/15/2019 color:drums width:3 bar:Kai from:07/15/2019 till:end color:drums bar:Tuomas from:01/01/1996 till:end color:keyboard bar:Troy from:01/01/2007 till:end color:folk bar:Troy from:10/09/2013 till:end color:guitars width:7 bar:Troy from:10/09/2013 till:end color:vocals width:3 width:3 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Emppu from:10/01/1997 till:12/01/1997 color:bass bar:Marko from:09/01/2001 till:01/12/2021 color:vocals bar:Tuomas from:01/01/1996 till:06/01/1998 color:vocals }} == Diskografia == * [[1997]] – ''[[Angels Fall First]]'' * [[1998]] – ''[[Oceanborn]]'' * [[2000]] – ''[[Wishmaster]]'' * [[2002]] – ''[[Century Child]]'' * [[2004]] – ''[[Once]]'' * [[2007]] – ''[[Dark Passion Play]]'' * [[2011]] – ''[[Imaginaerum]]'' * [[2015]] – ''[[Endless Forms Most Beautiful]]'' * [[2020]] – ''[[Human. :II: Nature.]]'' * [[2024]] – ''[[Yesterwynde]]'' ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Nightwish|*]] 1mtbmgqcfbnmbg3w7rw0ar9yrqvynu2 0 5246 160087 147124 2026-09-26T03:35:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160087 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Front page of the Inari Saami Wikipedia 20DEC2023.png|thumb|250px|right|[[Anarâškielâlâš Wikipedia]] lii ovdâmerkkâ šleđgâlâš uuccâmkirjeest.]] '''Uuccâmkirje''' lii [[tiätukirje]] teikkâ tiätuolgosadaldâh, mast puáhtá uuccâđ tiäđuid maaŋgâlágánijn fáádáin. Ulmen lii tot, et tiäđuh láá älkkeht kavnâmnáál. Táválávt tiäđuh láá uárnejum [[puustavoornig]]ist, mut toh pyehtih leđe uárnejum meid fáádá mield. Ovdil uuccâmkirjeh lijjii iänááš teddilum, mut onnáá peeivi kávnojeh meid šleđgâlâš uuccâmkirjeh. [[Anarâškielâlâš Wikipedia]] lii ovdâmerkkâ šleđgâlâš uuccâmkirjeest, tastko tot ij lah teddilum. == Šlaajah == Uuccâmkirjijd kuleh el. [[sänikirje]]h, [[tiätusänikirje]]h, [[almenähki|almenäähkih]], [[kárttádâh|kárttáduvah]], [[kietâkirje]]h já [[usâttâh|usâttuvah]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.suomentietokirjailijat.fi/kirjailijalle/jaseneksi-liittyminen/tietokirjallisuuden-lajit.html|nommâ=Tietokirjallisuuden lajit|almostittem=Suomâ tiätukirječälleeh|čujottum=2024-03-13|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240313145144/https://www.suomentietokirjailijat.fi/kirjailijalle/jaseneksi-liittyminen/tietokirjallisuuden-lajit.html|vyerkkejum=2024-03-13}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Uuccâmkirjeh|*]] 4axhwichuz2rqhqu3mr1vpjx1aitajh 0 5346 159977 147132 2026-09-26T02:57:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159977 wikitext text/x-wiki '''Skammâkoveh-palhâšume''' ({{k-se|Skábmagovat-bálkkašupmi}}) teikkâ '''Skammâkoveh-elleekovepalhâšume''' lii algâaalmugij [[elleekovepalhâšume]], mii juáhhoo epimerikoskâsávt [[Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] ääigi. Vuossâmuu palhâšume vuoitij [[Johs. Kalvemo]] ive [[2003]].<ref name="sk-2003"/> ==Vyeitteeh == {| class="wikitable" width=50% |- ! width="7%" | Ive ! width="93%" | Vyeittee |- | 2003 || [[Johs. Kalvemo]]<ref name="sk-2003">{{Nettikäldee |Čujottâs= https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2003/infosa.html |Nommâ= Vidát jagi festiválas Jaskes ábi eamiálbmogiid filmmaid |Tahhee= |Almostittem= Skábmagovat |Äigimuddo= 2003 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20210208214118/https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2003/infosa.html |vyerkkejum= 2021-02-08}}</ref><ref name="yle-5126445">{{Nettikäldee|Čujottâs= https://yle.fi/uutiset/3-5126445 |Nommâ= Johs Kalvemo palkittiin Inarissa |Tahhee= |Almostittem= Yle Uutiset|Äigimuddo= 27.1.2003 |Čujottum= 28.1.2021|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="sk-2010"/> |- | 2006 || [[Sverre Porsanger]]<ref name="sk-2006">{{Nettikäldee |Čujottâs= https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2006/tiedotteet_2006/tiedote280106_palkinto_sa.htm |Nommâ= Skábmagovat-filbmafestivála bálkkaša Sverre Porsanger |Tahhee= |Almostittem= Skábmagovat |Äigimuddo= 28.1.2006 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20210206010427/https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2006/tiedotteet_2006/tiedote280106_palkinto_sa.htm |vyerkkejum= 2021-02-06}}</ref> |- | 2009 || [[Nils Gaup]]<ref name="sk-2010">{{Nettikäldee |Čujottâs= https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2010/palkinto_2010_tiedote.pdf |Nommâ= Skábmagovat-palkinto Liisa Holmbergille |Tahhee= |Almostittem= Skábmagovat |Äigimuddo= 30.1.2010 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20210206015515/https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2010/palkinto_2010_tiedote.pdf |vyerkkejum= 2021-02-06}}</ref> |- | 2010 || [[Liisa Holmberg]]<ref name="sk-2010"/> |- | 2011 || [[Oula Näkkäläjärvi|Iskku-Ovllá]] |- | 2013 || [[Inger-Mari Aikio]]<ref name="yle-6621608">{{Nettikäldee|Čujottâs= https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ima_aikio-arianaickii_skabmagovat-balkkasupmi/6621608 |Nommâ=Ima Aikio-Arianaickii Skábmagovat-bálkkašupmi|Tahhee= |Almostittem= Yle Sápmi |Äigimuddo= 4.2.2013|Čujottum= 28.1.2021 |kielâ={{se}}}}</ref> |- | 2017 || [[Katja Gauriloff]]<ref name="yle-9429715">{{Nettikäldee|Čujottâs= https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/skabma-balkkasupmi_gauriloffii/9429715 |Nommâ= Skábma-bálkkašupmi Gauriloffii |Tahhee= Guttorm, Susanna & Saijets, Maria |Almostittem= Yle Sápmi |Äigimuddo= 28.1.2017 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="ávvir-2017-gaup">{{Nettikäldee |Čujottâs= https://www.avvir.no/oaccui-filbmabalkkasumi-mannan-vahkkoloahpa/ |Nommâ= Oaččui filbmabálkkašumi mannan vahkkoloahpa |Tahhee= Gaup, Anne Gro |Almostittem= Ávvir |Äigimuddo= 30.1.2017 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20210201062511/https://www.avvir.no/oaccui-filbmabalkkasumi-mannan-vahkkoloahpa/ |vyerkkejum= 2021-02-01}}</ref> |- | 2020 || [[Elle-Máijá Tailfeathers]]<ref name="ávvir-281612422375921">{{Nettikäldee|Čujottâs= https://www.pressreader.com/norway/avvir/20200128/281612422375921 |Nommâ= Skábmagovat-bálkkašupmi Elle-máijá Tailfeathersii |Tahhee= Helander, Astrid |Almostittem= Ávvir |Äigimuddo= 28.1.2020 |Čujottum= 28.1.2021 |kielâ={{se}}}}</ref> |- | 2024 || [[Doavtter-Piera Suvi Máret]]<ref name="yle-20071555">{{Nettikäldee|Čujottâs= https://yle.fi/a/74-20071555 |Nommâ = Skábmagovat-bálkkašupmi Suvi Westii – dovdá giitevašvuođa, go eará sápmelaččat atnet su barggus arvvus |Tahhee= Torikka, Xia |Almostittem= Yle Sápmi |Äigimuddo= 26.1.2024 |Čujottum= 26.1.2024 |Kielâ={{se}}}}</ref> |} == Kovegalleria == <gallery mode=packed heights=180px> Johs. Kalvemo.jpg|[[Johs. Kalvemo]] ive 2019 NilsGaup.jpg|[[Nils Gaup]] ive 2017 KatjaGauriloff.jpg|[[Katja Gauriloff]] ive 2017 Skábmagovat2024 Suvi West cistt 4616.jpg|[[Suvi West]] ive 2024 </gallery> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Algâaalmugij elleekovepalhâšumeh]] [[Luokka:Ive 2003 vuáđudum palhâšumeh]] [[Luokka:Sämmiliih taaiđâ- já kulttuurpalhâšumeh]] [[Luokka:Skammâkoveh|Palhâšume]] [[Luokka:Syemmiliih elleekovepalhâšumeh]] c0yk8o6otne8o40m1fk4p0h0t8bmpj7 0 5380 160024 147133 2026-09-26T03:11:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160024 wikitext text/x-wiki '''Sámi siida rs.''' lii ive [[1959]] vuáđudum sämiservi, mon toimâkuávlun lii [[Ucjuuhâ|Ucjuv kieldâ]]. == Historjá == Servi vuáđudui [[čohčâmáánu 15.]] peeivi [[1959]] sämmilij 3. tave-eennâmlâš konferensist [[Aanaar|Anarist]] noomáin Sámi Nuorat.<ref name="mináigi-1999-09-15">{{Lostâkäldee | Tahhee = Buljo, Ann-Irene | Paječaalâ = Sámi Siidda 40-jagi ávvudeapmi: Nuoraidsearvi mii boarásnuvai | Almostittem = Min Áigi | Äigimuddo = 1999-09-15 | Ihekerdi = 7 | Nummeer = 72 | Siijđoh = 10–11 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_19990915_7_72_1?page=9 | Čujottum = 2024-04-11 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ko servi sirdâšui Anarist Ucjuuhân ive 1976, te ton nommâ mulsâšui Sámi siidan.<ref name="mináigi-1999-09-15"/> == Anarâšah já anarâškielâ == Ive 2018 Sámi siida Ucjuv anarâšâi sárnumjuávkku aalgij vuot puudâ maŋa.<ref name="yle-10538488">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/anaras_sarnumjuavkku_aalgij_vuot_puuda_maa__stuorra_merhasume_ucjuuva_anarasaid/10538488 | Nommâ = Anarâš sárnumjuávkku aalgij vuot puudâ maŋa – stuorrâ merhâšume Ucjuuvâ anarâšáid | Tahhee = Kaarret, Anja | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2018-12-04 | Čujottum = 2021-01-29}}</ref> [[Roovvâdmáánu 20.]] peeivi [[2020]] servi vuáđudij koronapandemia tiet facebookjuávhu ''Anarâš sárnooh''.<ref name="ss-asj">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samisiida.wordpress.com/doaimmat/samikiela-sarnumjoavkku/ | Nommâ = Sämikielâ sárnumjoavkku | Almostittem = Sámi siida rs. | Čujottum = 2021-01-29 }}</ref> == Palhâšume == Ive [[2008]] servi vuoitij tave-eennâmlâš [[Kollekielâ|Kollekielâ-palhâšume]] oovtâst [[Henrik Barruk]]áin. Servi vuoitij pargostis sämikielâ sajattuv nanodem oovdân Ucjuv kieldâst.<ref name="sd-kk">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samediggi.fi/an/ovdasvastadassyergih/samikielah/kollekiela/ | Nommâ = Kollekielâ – Tave-eennâmlâš sämikielâ kielâpalhâšume | Almostittem = Sämitigge | Čujottum = 2024-04-11}}</ref> == Suomâ sämmilij kuávdášseervist == Sámi siida lii [[Suomâ sämmilij kuávdášservi|Suomâ sämmilij kuávdášseervi]] jeessân.<ref name="ssg-jeessânseervih">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | Nommâ = Lahttosearvvit Jäsenyhdistys | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi. | Äigimuddo = 2020-11-21 | Čujottum = 28.1.2021 | Kielâ = {{se}} <small>já</small> {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220518180120/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | vyerkkejum = 2022-05-18}}</ref> Kuávdášseervi vuáđudii [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi [[1997]] [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâ]] sämiservi Sámi siida, [[Iänudâh|Iänuduv]] sämiservi [[Johtti sápmelaččat]] já [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargâ]] sämiservi [[Roavvenjárgga Sámi Searvi Mii|Mii]].<ref name="ssg-historjá">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/searvi-yhdistys/historja-historia/ | Nommâ = Historjá Historia | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi | Äigimuddo = 2020-02-23 | Čujottum = 2021-01-28 | Kielâ = {{se}} <small>já</small> {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210201181318/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/searvi-yhdistys/historja-historia/ | vyerkkejum = 2021-02-01}}</ref> == Liiŋkah == * [https://samisiida.wordpress.com/ Sámi siida rs] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kollekielâ vyeitteeh]] [[Luokka:Suomâ sämmilij kuávdášservi]] [[Luokka:Sämiseervih]] gj6m77twpqwup0n5vpwev1kthmv2qht 0 5615 159322 147136 2026-09-26T00:00:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159322 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=11}} '''1107''' ('''MCVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[1100-loho (ihelohe)|1100-ihelove]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi – [[Edgar (Skotland)|Edgar]], [[Skotland kunâgâskodde|Skotland]] kunâgâs iivij 1097–1107 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.royal.uk/edgar-r-1097-1107|nommâ=Edgar (r. 1097-1107)|almostittem=www.royal.uk|čujottum=24.3.3023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[porgemáánu 9.]] peeivi – [[Horikawa (kiäisár)|Horikawa]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1087–1107 (š. [[1079]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=317–320|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Sijđo=202|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=172–178|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=352|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://archive.org/details/japanencyclopedi0000loui/page/352|Čujottum=2025-01-03}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cheng Yi (filosof)|Cheng Yi]], kiinalâš filosof (š. [[1033]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://iep.utm.edu/chengyi/|nommâ=Cheng Yi|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://203.72.198.245/web/Content.asp?ID=56152&Query=1|nommâ=Cheng Yi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-09-29|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070929104543/http://203.72.198.245/web/Content.asp?ID=56152&Query=1|vyerkkejum=2007-09-29}}</ref> * [[Jayavarman VI]], [[Khmerij väldikodde|Khmerij väldikode]] kunâgâs ([[Kambodža]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Mi Fu]], kiinalâš taaiđâmáálájeijee, tivtâsteijee já kalligrafikkár (š. [[1051]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Mi-Fu|nommâ=Mi Fu|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-12-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1107}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1107|*]] ohbhw2dqy6x13wcq03oqgbm1nu2knh7 0 5655 160006 147138 2026-09-26T03:05:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160006 wikitext text/x-wiki '''Suomâ säminuorah rs.''' ({{k-sms|Lääʹddjânnam sääʹmnuõr rõ}}, {{k-se|Suoma Sámi Nuorat rs}}, {{k-fi|Suomen Saamelaisnuoret ry}}, uán. '''SSN''') lii ive [[1991]] vuáđudum sämiservi, mon toimâkuávlun lii ubâ Suomâ. Servi kocá Suomâst ässee säminuorâi hiäđuid já parga sii pyerrin. ==Historjá== Seervi vuáđudemčuákkim tollui [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]] [[roovvâdmáánu]]st [[1991]]. ==Stivrâ== Seervi já ton tooimâ joođeet stivrâ, mast láá vittâ eidusâš jeessân já enâmustáá vittâ värijeessân.<ref name="ssn-servi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://ssn.fi/smn/servi/ | Nommâ = Servi | Almostittem = Suomâ säminuorah | Čujottum = 3.2.2021 | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210208061118/https://ssn.fi/smn/servi/ | vyerkkejum = 2021-02-08}}</ref> Stivrâjesâneh väljejuvvojeh seervi jesânijn ihečuákkimist persovnvaaljâin ain ihán häävild.<ref name="ssn-servi"/> Stiivrâst láá saavâjođetteijee, värisaavâjođetteijee, čällee, ruttâtuállee, kyehti eidusâš jeessân já värijesâneh. ===Saavâjođetteijeeh ive 1991 rääjist=== {|class="wikitable" width="60%" class="wikitable sortable" |- |align=center | '''Iivij''' |align=center | '''Saavâjođetteijee''' |- | [[1991]]–[[1995]] | [[Rauna Kuokkanen]] |- | [[1996]]–[[1997]] | [[Kati Eriksen]] |- | [[1997]]–[[1998]] | [[Heidi Eriksen]] |- | [[1998]]–[[2000]] | Kati Eriksen |- | [[2000]]–[[2001]] | [[Maria Saijets]] |- | [[2001]]–[[2002]] | [[Tiina Sanila]] |- | [[2002]]–[[2003]] | [[Nina West]] |- | [[2003]]–[[2005]] | [[Heidi Karjalainen]] |- | [[2005]]–[[2006]] | [[Aslak Paltto]] |- | [[2006]]–[[2008]] | [[Tuomas Aslak Juuso]] |- | [[2008]]–[[2009]] | [[Keijo Pirttijärvi]] |- | [[2009]]–[[2009]] | [[Saana Lappalainen]] |- | [[2009]]–[[2012]] | Tuomas Aslak Juuso |- | [[2013]]–[[2014]] | [[Anne-Maria Magga]]<ref name="yle-6635633">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ssn_njulget_gavcci_boasttocuoccuhusa_sapmelasmerostallamis/6635633 | Nommâ = SSN: "Njulget gávcci boasttočuoččuhusa sápmelašmeroštallamis"| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 10.5.2013| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-7104807">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/magga_joatka_ssn_sagadoallin/7104807 | Nommâ = Magga joatká SSN ságadoallin| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 24.2.2014| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[2015]]–[[2016]] | [[Ida-Maria Helander]]<ref name="yle-7896760">{{Nettikäldee | Tahhee = [[Pirita Näkkäläjärvi|Näkkäläjärvi, Pirita]] | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ssn_oa_sagadoallin_ida-maria_helander/7896760 | Nommâ = SSN ođđa ságadoallin Ida-Maria Helander| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 30.3.2015| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-8656269">{{Nettikäldee | Tahhee = [[Sara Wesslin|Wesslin, Sara]] | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ida-maria_helander_joatka_suoma_samenuoraid_njunnosis/8656269 | Nommâ = Ida-Maria Helander joatká Suoma sámenuoraid njunnošis | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 8.2.2016| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[2017]]–[[2019]] | [[Petra Laiti]]<ref name="yle-9939065">{{Nettikäldee | Tahhee = [[Maiju Saijets|Saijets, Maiju]] | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahkabihtazat_yle_samis_ursa_ohcagoahta_meteora_anaris_laiti_syl_stivrii_ja_arbevirolas_dieu_balkkasupmi_juhkkojuvvo_fargga/9939065 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Ursa ohcagoahtá meteora Anáris, Laiti SYL stivrii ja árbevirolaš dieđu bálkkašupmi juhkkojuvvo fargga| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 20.11.2017| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-10214954">{{Nettikäldee | Tahhee = Saijets, Maiju. | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahkabihtazat_yle_samis_laiti_joatka_ssn_sagadoallin_ja_samegielaid_gaiddusoahpahusa_pilohta_alga/10214954 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Laiti joatká SSN ságadoallin ja sámegielaid gáiddusoahpahusa pilohta álgá| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 21.5.2018| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-10605959">{{Nettikäldee | Tahhee = Saijets, Maiju. | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/oanehaccat_laiti_joatka_ssn_sagadoallin_supermannu_sevnnjodii_javkan_olbmuid_ohcamat_jasamegielat_oahpaheddjiid_skuvlen/10605959 | Nommâ = Oanehaččat: Laiti joatká SSN ságadoallin, supermánnu sevnnjodii, jávkan olbmuid ohcamat ja sámegielat oahpaheddjiid skuvlen| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 21.1.2019| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[2020]]–[[2022]] | [[Enni Similä]]<ref name="yle-11190034">{{Nettikäldee | Tahhee = [[Gabriela Satokangas|Satokangas, Gabriela]]. | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/enni_simila_joihisgoahta_suoma_sami_nuoraid__searvvis_lea_savaldat_samenuoraide/11190034 | Nommâ = Enni Similä jođihišgoahtá Suoma Sámi Nuoraid – searvvis lea sávaldat sámenuoraide| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 4.2.2020| Čujottum = 3.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-11793449">{{Nettikäldee | Tahhee = [[Xia Torikka|Torikka, Xia]]. | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/guldal_jiena_enni_simila_joatka_suoma_sami_nuorat_-searvvi_sagadoallin__searvi_deavda_30_jagi/11793449 | Nommâ = Guldal jiena: Enni Similä joatká Suoma Sámi Nuorat -searvvi ságadoallin – searvi deavdá 30 jagi| Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 16.2.2021| Čujottum = 18.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[2022]]– | [[Petra Laiti]]<ref name="yle-12368446">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/sapmi/3-12368446 | Nommâ = Guldal jiena: Petra Laiti jođihišgoahtá fas Suoma Sámi Nuoraid -searvvi | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 21.3.2022 | Čujottum = 16.5.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-141692">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-141692|nommâ=Petra Laiti joatká nuoraid guovddášsearvvi jođiheaddjin|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-03-09|tahhee=Aikio, Jouni|äigimuddo=2023-03-07|kielâ={{se}}}}</ref> |- |} ==Suomâ sämmilij kuávdášseervist== Suomâ säminuorah lii lamaš [[Suomâ sämmilij kuávdášservi|Suomâ sämmilij kuávdášseervi]] jeessân ive [[1998]] rääjist.<ref name="ssg-jeessânseervih">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | Nommâ = Lahttosearvvit - Jäsenyhdistys | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi | Äigimuddo = 21.11.2020 | Čujottum = 28.1.2021 | Kielâ = {{se}} já {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220518180120/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | vyerkkejum = 2022-05-18}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Suomâ sämmilij kuávdášservi]] [[Luokka:Sämiseervih]] hnr7eghn8bt6auhfkstrggv4gzky060 0 5693 160028 147141 2026-09-26T03:11:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160028 wikitext text/x-wiki '''Sämirääđi kunneepalhâšume''' ({{k-se|Sámiráđi gudnebálkkašupmi}} já {{k-fi|Saamelaisneuvoston kunniapalkinto}}) lii palhâšume, mon [[Sämirääđi]] lii mieđettâm ive 1985 rääjist.<ref name="leif-s10"/> ==Historjá== Sämirääđi vuáđudij jieijâs kunneepalhâšume, ko tot halijdij palhâšiđ ulmuid, seervijd, ornijduumijd jna., moh láá äŋgiruššâm sämmilij pyerrin.<ref name="nsr"/><ref name="sämirääđi-gb">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/samiid-konferansa#gudne | Nommâ = Sámiráđi gudnebálkkašumit jagiin 1985 - 2017 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}} }}</ref> Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 1985.<ref name="leif-s10"/> Talle tot juohhui jyehi ive, mut ive 2000 maŋa tot lii juohhum suulân jyehi niäljád ive.<ref name="samas.no"/> == Vyeitteeh == {| align="center" width="40%" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Vyeittee(h) |- | [[1985]] | [[Nils-Aslak Valkeapää]]<ref name="leif-s10">{{Nettikäldee | Tahhee = Rantala, Leif | Čujottâs = https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ = Sámiráđđi 50 jagi| Čielgiittâs = sijđo 10 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[1986]] | [[Lars Pirak]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee = Rantala, Leif | Čujottâs = https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ = Sámiráđđi 50 jagi| Čielgiittâs = sijđo 18 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[1987]] | [[Iver Jåks]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1988]] | [[Kathrine Johnsen]]<ref name="nrk-4201590">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/om/7.-nrk-sami-historja-1.4201590 | Nommâ = NRK Sámi historjá | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 8.1.2008 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | [[1989]] | [[Pekka Lukkari]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1990]] | [[Edel Hætta Eriksen]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1991]] | [[Matti Sverloff]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1992]] | [[Mari Boine]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1993]] | [[Nina Afanasjeva]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1994]] | [[Samuli Aikio]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1995]] | [[Aslak Nils Sara]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1996]] | [[Ella Holm Bull]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1997]] | [[Anna-Maria Blind]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1998]] | [[Louise Bäckman]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[1999]] | [[Kuáláduv säämi servi]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[2000]] | [[Mikkel Isak Mathisen Oskal]]<ref name="yle-9452868">{{Nettikäldee | Tahhee = Guttorm, Susanna | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/nrk_ole_henrik_maggai_samirai_gudnebalkkasupmi/9452868 | Nommâ = NRK: Ole Henrik Maggai Sámiráđi gudnebálkkašupmi | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 10.2.2017 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2004]] | [[Nils Jernsletten]]<ref name="yle-9452868"/> |- | [[Hans Guttorm]]<ref name="yle-9452868"/> |- | [[2008]] | [[Susanna Angéus-Kuoljok]]<ref name="yle-9452868"/> |- | rowspan="4" | [[2013]] | [[John Trygve Solbakk]]<ref name="nsr">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www3.nsr.no/website.aspx?displayid=58551 | Nommâ = Sámiráđi gudnebálkkašupmi addojuvvo golbma vielljaide ja ovtta oabbái | Almostittem = Taažâ sämmilij riijkâservi | Äigimuddo = 3.5.2013 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-9452868"/> |- | [[Aage Solbakk]]<ref name="nsr"/><ref name="yle-9452868"/> |- | [[Lemet-Jon Ivvár]]<ref name="nsr"/><ref name="yle-9452868"/> |- | [[Ingrid Nordal]]<ref name="nsr"/><ref name="yle-9452868"/> |- | [[2017]] | [[Ole Henrik Magga]]<ref name="samas.no">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samas.no/se/a/stuorimus-maid-sapmelas-sahtta-oazzut | Nommâ = – Stuorimus maid sápmelaš sáhttá oažžut | Almostittem = Säämi ollâopâttâh | Äigimuddo = 10.2.2017 | Čujottum = 4.2.2021 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20241127173252/https://samas.no/se/a/stuorimus-maid-sapmelas-sahtta-oazzut | vyerkkejum = 2024-11-27}}</ref><ref name="yle-9452868"/> |- | [[2022]] | [[Sofia Jannok]]<ref name="nrk-1.16066934">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/nyheter/sofia-jannok-fikk_sameradets_hederspris-1.16066934 | Nommâ = Sofia Jannok fikk Samerådets hederspris | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 13.8.2022 | Čujottum = 15.8.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> |- |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämirääđi kunneepalhâšume]] 028c5rqkghuuzehm31l40qyce4vewev 0 5951 160044 147155 2026-09-26T03:27:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160044 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Haakon-oevreaas-och-oeyvind-torseter.jpg|pienoiskuva|Ive 2014 palhâšumejyehimtilálâšvuotâ<br/><br/>Kooveest čižetpeln: toimâtteijee já kirječällee [[Mark Levengood]], ive 2013 vyeitteeh [[Seita Vuorela]] já [[Jani Ikonen]] sehe ive 2014 vyeitteeh [[Øyvind Torseter]] já [[Håkon Øvreås]] ]] '''Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-fi|Pohjoismaiden neuvoston lasten- ja nuortenkirjallisuuspalkinto}}, {{k-se|Davviriikkaid ráđi mánáid- ja nuoraidgirjjálašvuođabálkkašupmi}}, {{k-no|Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris}}, {{k-is|Barna- og unglingabókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs}}, {{k-sv|Nordiska rådets pris för barn- och ungdomslitteratur}}, {{k-fo|Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins}} já {{k-da|Nordisk Råds børne- og ungdomslitteraturpris}}) lii ohtâ viiđâ palhâšuumeest, maid [[Tave-enâmij rääđi]] mieđeet jyehi ive.<ref name="nordentiätu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.norden.org/fi/information/tietoa-pohjoismaiden-neuvoston-palkinnoista | Nommâ = Tietoa Pohjoismaiden neuvoston palkinnoista | Almostittem = [[Tave-enâmij rääđi]] | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Taat palhâšume vuáđudui ive 2013<ref name="nordentiätu"/> já mieđettuvvoo taggaar čaabâkirjálii kirján, mii lii čallum párnáid já nuoráid monnii [[Tave-enâmeh|Tave-eennâm]] kielân. Palhâšume stuárudâh lii 350&nbsp;000 [[Tanska ruvnâ]]d ađai suulân 47&nbsp;000 eurod.<ref name="nordentiätu"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Ihe ! Vyeittee(h) ! Sárgoo ! Kirje ! Staatâ teikkâ eennâm ! Kielâ |- | [[2013]] || [[Seita Vuorela]]<ref name="hs-2000002684870">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002684870.html | Nommâ = Pohjoismaiden neuvoston palkinto Pekka Kuusistolle, Seita Vuorelalle ja Jani Ikoselle | Almostittem = Helsingin Sanomat| Äigimuddo = 2013-10-30 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> || [[Jani Ikonen]]<ref name="hs-2000002684870"/> || ''Karikko'' || {{Lippu|Suomâ}} || [[suomâkielâ]] |- | [[2014]] || [[Håkon Øvreås]]<ref name="nrk-12014010">{{Nettikäldee | Tahhee = Bergmo, Tonje já Bjørnskau, Hilde | Čujottâs = https://www.nrk.no/kultur/hakon-ovreas-ble-tildelt-nordisk-rads-pris-for-barne--og-ungdomslitteratur-1.12014010 | Nommâ = Håkon Øvreås ble tildelt Nordisk Råds pris for barne- og ungdomslitteratur | Almostittem = NRK | Äigimuddo = 2014-10-29 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || [[Øyvind Torseter]]<ref name="nrk-12014010"/> || ''Brune'' || {{Lippu|Taažâ}} || [[kirjetárukielâ]] |- | [[2015]] || [[Jakob Wegelius]]<ref name="sv-yle-2015">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://svenska.yle.fi/artikel/2015/10/27/nordiska-radets-priser-utdelade-finland-blev-utan | Nommâ = Nordiska rådets priser utdelade – Finland blev utan | Almostittem = Svenska Yle | Äigimuddo = 2015-10-27 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> || || ''Mördarens apa'' || {{Lippu|Ruotâ}} || [[ruotâkielâ]] |- | [[2016]] || [[Arnar Már Arngrímsson]]<ref name="norden-arngrímsson-2016">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norden.org/en/news/arnar-mar-arngrimsson-wins-nordic-council-children-and-young-peoples-literature-prize|nommâ=Arnar Már Arngrímsson wins the Nordic Council Children and Young People’s Literature Prize for “Sölvasaga unglings”|almostittem=[[Tave-enâmij rääđi]]|čujottum=2024-06-28|äigimuddo=2016-11-01|kielâ={{en}}}}</ref> || || ''Sölvasaga unglings'' || {{Lippu|Island}} || [[islandkielâ]] |- | [[2017]] || [[Ulf Stark]]<ref name="periskop">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.periskop.no/nordisk-rads-pris-ulf-stark-linda-bondestam-2/ | Nommâ = Nordisk Råds pris til Ulf Stark og Linda Bondestam | Almostittem = Periskop | Äigimuddo = 2017-11-2 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{nb}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200813021220/http://www.periskop.no/nordisk-rads-pris-ulf-stark-linda-bondestam-2/ | vyerkkejum = 2020-08-13}}</ref> || [[Linda Bondestam]]<ref name="periskop"/> || ''Djur som ingen sett utom vi'' || {{Lippu|Ruotâ}} || [[ruotâkielâ]] |- | [[2018]] || [[Bárður Oskarsson]]<ref name="fo-2018">{{Nettikäldee | Tahhee = Hanssen, Levi | Čujottâs = https://www.faroeislands.fo/the-big-picture/news/b%C3%A1r%C3%B0ur-oskarsson-wins-nordic-council-children-and-young-people-s-literature-prize-2018/ | Nommâ = Bárður Oskarsson wins Nordic Council Children and Young People’s Literature Prize 2018 | Almostittem = Faroeislands.fo | Äigimuddo = 2018-11-14 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210128140837/https://www.faroeislands.fo/the-big-picture/news/b%C3%A1r%C3%B0ur-oskarsson-wins-nordic-council-children-and-young-people-s-literature-prize-2018/ | vyerkkejum = 2021-01-28}}</ref> || || ''Træið'' || {{Lippu|Färsuolluuh}} || [[färkielâ]] |- | [[2019]] || [[Kristin Roskifte]]<ref name="nrk-14761618">{{Nettikäldee | Tahhee = Tunheim, Helga já Carlsen, Marianne Rustad | Čujottâs = https://www.nrk.no/kultur/kristin-roskifte-har-skrevet-nordens-beste-barnebok-1.14761618 | Nommâ = Kristin Roskifte har skrevet Nordens beste barnebok | Almostittem = NRK | Äigimuddo = 2019-10-29 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || || ''Alle sammen teller'' || {{Lippu|Taažâ}} || [[kirjetárukielâ]] |- | [[2020]] || [[Jens Mattsson]]<ref name="yle-11615300">{{Nettikäldee | Tahhee = Vedenpää, Ville | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11615300 | Nommâ = Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinto Monika Fagerholmille – "En uskonut, että saisin sitä koskaan" | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2020-10-27 | Čujottum = 2021-02-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> || [[Jenny Lucander]]<ref name="yle-11615300"/> || ''Vi är lajon!'' || {{Lippu|Ruotâ}}<br/>{{Lippu|Suomâ}} || [[ruotâkielâ]] |- | [[Ive 2021 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|2021]] || [[Elin Persson]]<ref name="persson">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/elin-persson-fikk-nordisk-rads-barne-og-ungdomslitteraturpris-2021 | Nommâ=Elin Persson fikk Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris 2021 | Almostittem = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2021-11-02 | Čujottum = 2021-11-11 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || || ''De afghanska sönerna'' || {{Lippu|Ruotâ}} || [[ruotâkielâ]] |- | [[Ive 2022 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|2022]] || [[Nora Dåsnes]]<ref name="norden-pnkp-2022">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/nora-dasnes-fikk-nordisk-rads-barne-og-ungdomslitteraturpris-2022 |Nommâ=Nora Dåsnes fikk Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris 2022 | Almostittem = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 1.11.2022 | Čujottum = 3.11.2022 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || || ''Ubesvart anrop'' || {{Lippu|Taažâ}} || [[kirjetárukielâ]] |- | [[Ive 2023 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|2023]] || [[Rán Flygenring]]<ref name="norden-pnkp-2023">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/ran-flygenring-fikk-nordisk-rads-barne-og-ungdomslitteraturpris-2023 |Nommâ=Rán Flygenring fikk Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris 2023 | Almostittem = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2023-10-31 | Čujottum = 2024-06-30 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || || ''Eldgos'' || {{Lippu|Island}} || [[islandkielâ]] |- | [[Ive 2024 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|2024]] || [[Jakob Martin Strid]]<ref name="2024-vyeitteeh">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/na-kjenner-vi-vinnerne-av-nordisk-rads-priser-2024-gratulerer | Nommâ = Nå kjenner vi vinnerne av Nordisk råds priser 2024 gratulerer! | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2024-10-22 | Čujottum = 2024-10-27 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || [[Jakob Martin Strid]] || ''Den fantastiske bus'' || {{Lippu|Tanska}} || [[tanskakielâ]] |- | [[Ive 2025 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|2025]] || [[Sara Lundberg]]<ref name="2025-vyeitteeh">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/her-er-vinnerne-av-nordisk-rads-priser-2025 | Nommâ = Her er vinnerne av Nordisk råds priser 2025! | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2025-10-21 | Čujottum = 2025-10-22 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> || || ''Ingen utom jag'' || {{Lippu|Ruotâ}} || [[ruotâkielâ]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-enâmij rääđi palhâšumeh}} [[Luokka:Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume|*]] omqry459fv3toad5ltvxrd0sjffzzvb 0 6241 159986 157349 2026-09-26T02:58:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159986 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Sofia Jannok | kove = Sofia Jannok (32430567523).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|15|9|1982}} | šoddâmsaje = [[Vääččir (Ruotâ)|Vääččir]], [[Ruotâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Ruotâ]] | artistnommâ = Sofia Jannok | lávlumkielah = | aktiivlâžžân = | genreh = [[juáigus]], [[jazz]], [[pop]] | čuojânâsah = jienâ, rumbu | muusikjuávhuh = [[Sofia och Anna]] | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = el.<br/>* [[Rubus arcticus (stiipeend)|Rubus arcticus]] (2006)<br/>* [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2014)<ref name="yle-7198348">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/heli_aikio_aila-duo_vuittii_sgp-lavlunoasi/7198348 | Nommâ = Heli Aikio Aila-duo vuittii SGP-lávlunoasi | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 19.4.2014 | Čujottum = 11.1.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref><br/>* [[Sámi Music Awards]] (2016)<br/>* [[Sämirääđi kunneepalhâšume]] (2022)<ref name="nrk-1.16066934">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/nyheter/sofia-jannok-fikk_sameradets_hederspris-1.16066934 | Nommâ = Sofia Jannok fikk Samerådets hederspris | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 13.8.2022 | Čujottum = 15.8.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | päikkisijđo = https://sofiajannok.com/ }} '''Sofia Jannok''' (š. [[čohčâmáánu 15.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1982]], [[Vääččir (Ruotâ)|Vääččir]], [[Ruotâ]]) lii sämmilâš lávloo, musikkár, čaittâleijee já mediapargee. Jannok ráhtá pop-muusik [[orjâlâškielâ|orjâlâškielân]], [[eŋgâlâskielâ|eŋgâlâskielân]] já [[ruotâkielâ|ruotâkielân]]. Pop-muusik lasseen suu muusikist kullá meid ärbivuáválâš juáigus. Jannok vuossâmuš album ''White/Čeaskat'' almostui ive&nbsp;[[2007]].<ref name="st-jannok">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://scandinaviantraveler.com/en/people/a-voice-for-justice-meet-sofia-jannok | Nommâ = A Voice for Justice – Meet Sofia Jannok | Tahhee = Rehlin, Gunnar | Almostittem = Scandinavian Traveler | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201221135334/https://scandinaviantraveler.com/en/people/a-voice-for-justice-meet-sofia-jannok | Vyerkkejum = 2020-12-21 | Čujottum = 2021-02-19 | Kielâ = {{en}}}}</ref>Muusik lasseen sun lii porgâm TV-jođetteijen [[Unna Junná]] -párnáiohjelmist.<ref name="yle-20-96174">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/20-96174 | Nommâ = Unna Junná – saamenkielinen lasten-tv | Almostittem = YLE | Äigimuddo = 2008-02-25 | Čujottum = 2021-02-19 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Sun vuoitij ive&nbsp;2003 [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási pitáin ''Liekkas''.<ref name="sr-220219">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/220219 | Nommâ = Maret Sofia Jannok vann Sámi Grand Prix | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2003-04-22 | Čujottum = 2021-02-19 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="lehtola-341">{{Kirjekäldee | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Ihe = 2007 | Tahhee = Lehtola, Jorma | Sijđo = 341 | Almostittemsaje = Jyväskylä| ISBN = 978-952-5343-33-5 | Čujottum = 2021-02-19 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Palhâšumeh== Ive&nbsp;[[2006]] Jannok finnij ''[[Rubus arcticus (stiipeend)|Rubus arcticus]]'' -stiipeend. Ive&nbsp;[[2014]] sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="yle-7199300">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-7199300 | Nommâ = Jannokii Áillohaš-bálkkašupmi | Tahhee = Näkkäläjärvi, Pirita | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-04-22 | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210114032607/https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/jannokii_aillohas-balkkasupmi/7199300 | Vyerkkejum = 2021-01-14 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive&nbsp;2016 sun vuoitij [[Sámi Music Awards]] -kišto ávus uásist.<ref name="nrk-12790456">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-vinnerne-av-sami-music-awards-1.12790456 | Nommâ = Her er vinnerne av Sami Music Awards | Tahhee = Rensberg, Vaino Natasha | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2016-02-05 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Čujottum = 2021-03-14 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Roovvâdmáánust 2021 [[Juulev teknisâš ollâopâttâh]] nomâttij suu [[kunneetuáhtár]]in.<ref name="svt-281479277706250">[https://www.svt.se/nyheter/lokalt/vasterbotten/sofia-jannok-utsedd-till-hedersdoktor-for-lulea-tekniska-universitet Sofia Jannok utsedd till hedersdoktor för Luleå tekniska universitet]. SVT. 15.10.2021. Čujottum 12.11.2021 <small>(ruotâkielân)</small></ref> == Diskografia == [[Tiätuvuárkká:Sofia Jannok mellansnack.webm|thumb|right|Jannok ive 2018]] Sofia Jannok diskografia:<ref name="jannok">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://sofiajannok.com/ | Nommâ = Sofia Jannok | Tahhee = | Almostittem = Sofia Jannok päikkisijđo | Äigimuddo = 2021-02-21 | Čujottum = 2021-02-19 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === Studioalbumeh === * [[Ive 2000 sämikielâlâš muusik|2000]] – ''[[Dál juovlla čuovggaid cahkkehit]]'' (Anna Kärrstedt, Åsa Blind, Sofia Jannok) * [[Ive 2007 sämikielâlâš muusik|2007]] – ''[[White/Čeaskat]]'' * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Áššogáttis]]'' * [[Ive 2013 sämikielâlâš muusik|2013]] – ''[[ÁHPI (Wide as Oceans)]]'' * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[ORDA - This Is My Land]]'' * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Lávv U]]''<ref>{{Nettikäldee|Čujottâs=https://musicbrainz.org/artist/507c74e2-4c3f-4a61-993b-42f8bdd64e0e|nommâ=Sofia Jannok| Čujottum =19.3.2023| Almostittem =musicbrainz.org|kielâ={{en}}}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2001 sämikielâlâš muusik|2001]] – ''[[Sami Grand Prix 2001 (album)|Sami Grand Prix 2001]]'', pittáin ''Meahcci Mánná / Skogens Barn'' uássin [[Sofia och Anna]]-duost<ref name="applemusic-294914126">[https://music.apple.com/fi/album/sami-grand-prix-2001/294914126 Sami Grand Prix 2001]. AppleMusic. Čujottum 19.2.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[Ive 2003 sämikielâlâš muusik|2003]] – ''[[Sami Grand Prix 2003 (album)|Sami Grand Prix 2003]]'', pittáin ''Liekkas''<ref name="applemusic-294914126"/> * [[Ive 2007 sämikielâlâš muusik|2007]] – ''[[Buoremus ájgge]]'', pitáigijn ''Biejvve vássám le'', ''Niellja vuodo'', ''Badjelánndamiesse'' já ''Njäjgas váren''<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2| Nommâ = Buoremus Ájgge | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-06-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === EP-skiäruh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''Vacker Dálvi'' (Anna Kärrstedt & Sofia Jannok) === Singleh === Ive [[2016]] Jannok lâi kyessilávlon [[Amoc]] singlest [[Kuobârpoolvâ maŋa]] oovtâst [[Niillas Holmberg|Niillas Holmbergáin]].<ref name="yle-9356533">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-9356533 | Nommâ = Amocist uđđâ digisingle | Tahhee = Huovinen, Heli | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-12-16 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Čujottum = 2021-02-19 }}</ref> * [[Ive 2000 sämikielâlâš muusik|2000]] – ''Du Čalmmit'' / ''Rievssat'' – Anna Kärrstedt & Sofia Jannok * [[Ive 2008 sämikielâlâš muusik|2008]] – ''Áššogáttis'' / ''Golle Máze'' == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Jannok, Sofia}} [[Luokka:Sofia Jannok|*]] pzpjrxewfwyiqlgei4f6psg1e54y6cm 0 6242 159801 154316 2026-09-26T02:13:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159801 wikitext text/x-wiki '''Mariam Kvrivišvili''' ({{k-ka|მარიამ ქვრივიშვილი}}; š. [[kesimáánu 11.]] peeivi [[1990]], [[Tbilisi]], [[Georgia SST]], [[Sovjetlitto]]) lii georgialâš politikkár. Sun väljejui [[Georgia]] ovdâskoodán skammâmáánust 2020.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.parliament.ge/en/mp/7104|nommâ=Mariam Kvrivishvili|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-02-06|almostittee=Parliament of Georgia|čujottum=2024-11-03|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210206035500/http://www.parliament.ge/en/mp/7104|vyerkkejum=2021-02-06}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Politikkár}} {{DEFAULTSORT:Kvrivišvili, Mariam}} [[Luokka:Georgialiih politikkáreh]] [[Luokka:Ive 1990 šoddâmeh]] 2zdnjf5ex7l6x8lzj45kpp6meucacg7 0 6502 159324 147191 2026-09-26T00:02:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159324 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=15}} '''1574''' ('''MDLXXIV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[1570-loho|1570-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Lade kirkko|Lade kirho]] omâstus sirdâšui ovtâskâs ulmui.<ref name="norske-kirker">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/lade-kirke/|nommâ=Lade kirke|almostittem=Norske kirker|äigimuddo=2017-04-03|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=nb-NO|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240922062820/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/lade-kirke/|vyerkkejum=2024-09-22}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[Claudio Achillini]], italialâš juuriist já kirječällee (j. [[1640]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/claudio-achillini_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=ACHILLINI, Claudio|almostittem=|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Rose, Hugh James|Nommâ=A New General Biographical Dictionary|Ihe=1857|Siijđoh=75–76|Almostittee=T. Fellowes|www=https://archive.org/details/bub_gb_UDd_ArBPBp0C/page/75/mode/1up?view=theater}}</ref> ==Jämimeh== * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Giorgio Vasari]], italialâš taaiđâmáálár já arkkiteht (š. [[1511]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Giorgio-Vasari|nommâ=Giorgio Vasari|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1574}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1574|*]] 6gft111ufx1rafbc2eqnnp012su48cu 0 6948 160051 154433 2026-09-26T03:29:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160051 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Tiina_Sanila-Aikio.jpg|thumb|right|Tiina Sanila-Aikio ive 2017]] [[Tiätuvuárkká:Tiina Sanila-Aikio at Tråante 2017 (32720565326).jpg|thumb|Tiina Sanila-Aikio Tråantest 2017]] [[Tiätuvuárkká:Vinnere av den nordiske språkprisen Gollegiella for 2018 (45145991075).jpg|thumb|300px|right|Sanila [[Kollekielâ]]-palhâšume jyehimtilálâšvuođâst ive 2018]] '''Tiina Juulia Sanila-Aikio''' ({{k-sms|Paavvâl Taannâl Tiina}}<ref name="nj-tsa">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://naisjohtajat.fi/henkilot/tiina-sanila-aikio-paavval-taannal-tiina/ | Nommâ = Tiina Sanila-Aikio, Paavvâl Taannâl Tiina | Almostittem = Keskuskauppakamari | Čujottum = 2021-03-10 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210724063853/https://naisjohtajat.fi/henkilot/tiina-sanila-aikio-paavval-taannal-tiina/ | vyerkkejum = 2021-07-24}}</ref>; š. [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi [[1983]], [[Čevetjävri]], [[Suomâ]]) lii nuorttâlâš pajeolmooš, musikkár, máttáátteijee já politikkár.<ref name="yle-7417955">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/nuorttalaskielag_rock-muusik_movtijditij_ulmuid_ijattes_iijast/7417955 | Tahhee = Niskanen, Eljas | Nommâ = Nuorttâlâškielâg rock-muusik movtijditij ulmuid Ijâttes iijâst | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-08-18 | Čujottum = 2021-03-10}}</ref> Iivij 2012–2015 sun lâi [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitige]] värisaavâjođetteijee já iivij 2015–2019 [[Sämitige saavâjođetteijee (Suomâ)|sämitige saavâjođetteijee]].<ref name="nuorgam">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://annenuorgam.com/vaikkuhan-vaikuttaminen/samedikkebargu/ | Nommâ = Sámediggi – Saamelaiskäräjät | Almostittem = annenuorgam.com | Čujottum = 2021-03-10 | Kielâ = {{se}} já {{fi}}}}</ref><ref name="ks-tsa">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kolttasaamelaiset.fi/tiina-sanila-aikio-sai-kiitokseksi-aitoa-kolttasaamelaista-kasityota/ | Nommâ = Tiina Sanila-Aikio sai kiitokseksi aitoa kolttasaamelaista käsityötä | Almostittem = Kolttakulttuurisäätiö | Äigimuddo = 2019-12-23 | Čujottum = 2021-03-10 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-7896485">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://yle.fi/uutiset/tiina_sanila-aikio_lij_saamteegg_o_saajaateei/7896485 | Tahhee = Harju, Terhi. | Nommâ = Tiina Sanila-Aikio lij sääʹmteeʹǧǧ ođđ saaǥǥjååʹđteei | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2015-03-28 | Čujottum = 2021-03-10 | Kielâ = {{sms}}}}</ref><ref name="yle-8693219">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/tiina_sanila-aikio_valjejui_juatki_samitige_saavajoetteijen/8693219 | Tahhee = Alajärvi, Martta. | Nommâ = Tiina Sanila-Aikio väljejui juátkiđ Sämitige saavâjođetteijen | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-02-23 | Čujottum = 2021-03-10}}</ref><ref name="sd-28022020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.samediggi.fi/2020/02/28/samitige-saavajodetteijen-tuomas-aslak-juuso/?lang=an | Nommâ = Sämitige saavâjođetteijen Tuomas Aslak Juuso | Almostittem = Sämitigge | Äigimuddo = 2020-02-28 | Čujottum = 2021-03-10}}</ref> ==Eellim== Tiina Juulia Sanila šoodâi [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi [[1983]] [[Čevetjävri|Čevetjäävrist]]. Suu eeči lâi nuorttâlâš pajeolmooš Tauno Sanila, kii jaamij, ko Tiina lâi 2,5-ihásâš.<ref name="kp-2015">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kodinpellervo.fi/kodin-pellervossa/2015/12/17/oikeus-maihin-ja-vesiin/ | Nommâ = Oikeus maihin ja vesiin | Almostittem = Kodin Pellervo | Äigimuddo = 2015-12-17 | Čujottum = 2021-03-10 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Suu enni lii syemmilâš [[päikkituálu]]máttáátteijee, rehtor já mađhâšemfinnodâholmooš Toini Sanila. Suu enni varrij tavas [[Ilomantsi]]st 1980-lovo aalgâst.<ref name="kp-2015"/> Čevetjäävrist sun lii porgâm máttáátteijen já rehtorin [[Čevetjäävri škovlâ|Čevetjäävri škoovlâst]]. Ton lasseen sun hoittáá perruu [[Sanila puásuitáálu|puásuitáálu]].<ref name="kp-2015"/> Sanilast lává kyehti uccâuábi. Sanila juuđij siämmáá škoovlâ, mon rehtorin suu enni tooimâi. Tast maŋa sun varrij [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargân]] luvâttuv tiet. Luvâttuv maŋa sun paasij kaavpugân já luvâškuođij [[vuoigâdvuođâtieđâ|vuoigâdvuođâtiettuu]] [[Laapi ollâopâttâh|Laapi ollâopâttuvvâst]]. <!--==Muusik== ==Politiik== --> ==Karrieer== ===Muusikkarrieer=== Ive 2005 Sanila-Aikio almostitij maailm vuosmuu nuorttâlâškielâg rockskiäru suu muusikjuávhoin, [[Tiina Sanila Band]]áin. Skiäru nommâ lii ''[[Sääʹmjânnam rocks!]]'' já tom pyevtittij Tuupa Records Oy. Tast maŋa almostum single ''Uuh'' (2006) ulâttij Suomâ virgálii singlelisto kuálmádin. Juávhu nubbe skiärru ''[[Kåʹllkueʹll še måttmešt tålkk]]'' almostui ive 2007.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tuuparecords.fi/tiinasanilaband| Nommâ = Tiina Sanila Band | Almostittem = Tuupa Records | Čujottum = 2021-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Sanila-Aikio lâi mieldi meiddei ive 2021 almostum singlest ''Äʹvvceeʒʒaž'' artistnoomáin ''Kreʹstten''. Pittá lii rahtum oovtâst [[Pauliina Feodoroff|Pauliina ''“Päälaǥ”'' Feodoroffáin]] já [[Anna Lumikivi|Anna ''“Äʹnn”'' Lumikivijn]]. Nuotâsteijen pittáást lâi [[Mio Negga]] Ruotâpeln Säämist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/kuvddal_jion_o_saamkiollsaz_avvceeaz-single_keacc_saami_puettiaigga__ohtt_laulli_artiistin_musttal_saani_tuaain/12201981| Nommâ = Kuvddâl jiõn: Ođđ sääʹmǩiõllsaž Äʹvvceeʒʒaž-single ǩeäčč saaʹmi pueʹttiäigga – õhtt laulli artiistin mušttal saaʹni tuâǥǥain | Tahhee = Kelemeny, Sara| Almostittem = Yle Säämi| Äigimuddo = 2021-11-24 | Čujottum = 2021-11-27 | Kielâ = {{sms}}}}</ref> ===Jurgâleijen já jienâčaittâleijen=== Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.samediggi.fi/2019/03/15/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/?lang=an | Nommâ = Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld | Almostittem = Sämitigge | Äigimuddo = 2019-03-15 | Čujottum = 2020-12-21}}</ref> Sanila-Aikio lii jurgâlâm taam rááiđu nuorttâlâškielân<ref name="yle-11203117">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/pudding_vai_bajalas__mumenvaggi-raidu_jorgaluvvo_eagalsgielas_golmma_samegillii/11203117 | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Nommâ = Pudding vai bajálaš? – Mumenvággi-ráidu jorgaluvvo eaŋgalsgielas golmma sámegillii | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-02-11 | Čujottum = 2020-12-21 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-11401676">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/forga_muumih_sarnuh_anaraskiela__roolijn_eereeb_iarras_anaras_parakodde/11401676 | Tahhee = Seipiharju, Sáárá | Nommâ = Forgâ muumih sárnuh anarâškielâ – roolijn eereeb iärrás anarâš parâkodde | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-06-17 | Čujottum = 2020-12-21</ref> já tai jurgâlusâi vuáđuld meid jienâčaittâlâm [[Muumienni|Muumieeni]] roolâ nuorttâlâškielâg rááiđust.<ref name="yle-11609260">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/muum_mainste_nuorttsaamkiol_se__puuttemohttosse_puei_ooltossan_moon_jiannai_tobddi_lie_ohttnam_koumm_saamkioldubbjemprojektta/11609260 | Nommâ = Muum mainste nuõrttsääʹmǩiõl še – puuʹtʼtemõhttõʹsse pueʹđi õõltõssân, mõõn jiânnai tobddi lie õhttnam koumm sääʹmǩiõl duʹbbjemprojektta | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-10-23 | Čujottum = 2020-12-21 | Kielâ = {{sms}}}}</ref> ==Palhâšumeh== Ive 2001 Sanila väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]]<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Almostittem = Riddu Riđđu | Čujottum = 10.3.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[2005]] – ''[[Sääʹmjânnam rocks!]]'' * [[2007]] – ''[[Kåʹllkueʹll še måttmešt tålkk]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[2017]] – ''[[Ima da Tiina päärna]]'', pitáigijn ''Seuʹnnjõõzz čoddaz'' já ''Sueiʹmkar måttan''<ref name="finna-ima-da-tiina-päärna-1292447">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1292447 |nommâ= Ima da Tiina päärna |almostittem= Finna |čujottum=2026-06-03|kielâ ={{fi}}}}</ref> === Singleh === * [[2017]] – ''[[Uuh!]]'' * [[2021]] – ''Äʹvvceeʒʒaž'' oovtâst [[Pauliina Feodoroff]]áin já [[Tiina Sanila-Aikio]]in ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Sanila-Aikio, Tiina}} [[Luokka:Tiina Sanila-Aikio|*]] jau0cs5tz8g7ln8f2ym7cv66rx0yrpu 0 6970 160032 151046 2026-09-26T03:25:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160032 wikitext text/x-wiki '''Taan ive sämmilâš''' ({{k-se|Dán jagáš sápmelaš}}) lii [[palhâšume]], mon [[Ávvir]] lii juáhám jyehi ive ive 2015 rääjist taggaar sämmilâžân, kote lii äŋgiruššâm sämisiärváduv pyerrin já lii tondiet tobdos [[Säämi]]st. Ávvir lohheeh vuolgâtteh jieijâs iävtukkâsâi noomâid aavisân. Sist aavis väljee 10&ndash;20 iävtukkâssâd, kiäin aavis lohheeh te pyehtih jienâstiđ ive sämmilii. ==Palhâšume uásih== Vyeittee finnee räsikiästu já lasâkarahvi, mon punccen lii sämmilii uáivi já nissoon teikkâ almaa kappeer ton mieldi, lii-uv vyeittee nissoon vâi almai.<ref name="ávvir-2016"/> == Vyeitteeh == {| class="wikitable sortable" width="90%" |+ ! width="8%" | Ihe ! width="20%" | Vyeittee ! width="8%" | Kieldâ/sijdâ ! width="8%" | Prooseent jienâin ! Čielgiittâs |- | [[2015]] | [[Jon Henrik Fjällgren]] | [[Mïhte]] | 31&nbsp;% | [[Maadâsämmiliih|Maadâsämmilâš]] artist, kote mestâ peesâi ovdâstiđ [[Ruotâ]] [[Euroviisuh]]-lávlumkištoost.<ref name="yle-10576647"/><ref name="nrk-12732336"/><ref name="yle-8571313"/> |- | [[2016]] | [[Marion Anne Knutsen]] | [[Tivtâsvuonâ]] | 49,99&nbsp;% | Sun muštâlij [[seksuallâš ávhâstâllâm|seksuallii ávhâstâlmist]] já [[illáástem|illáástmijn]], moh lijjii tábáhtum maaŋgâi iivij ääigi Tivtâsvuonâst.<ref name="ávvir-2016"/><ref name="yle-10576647"/><ref name="sr-6601399"/> |- | [[2017]] | [[Jovsset Ánde Sara]] | [[Kuovdâkiäinu]] | 39&nbsp;% | Sun piäluštij vuoigâdvuođâidis [[puásuisämmiliih|puásuisämmilâžžân]], ko Taažâ staatâ viigâi páguttiđ suu njuovvâđ [[puásui|poccuidis]]. Staatâ tuálvui ääši [[Taaža alemus riehti|alemuu riähtán]], ko lâi táppám Saran keerrivrievtist. Alemuu rievtist Sara táppái staatân.<ref name="yle-10166626"/> Sara vaaidij tuámust [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] olmoošvuoigâdvuođâ lävdikoodán.<ref name="yle-10576647"/><ref name="yle-10166626"/><ref name="svt-6854167"/> |- | [[2018]] | [[Agnete Lorås]] | [[Truándin]] | 48&nbsp;% | Sun oskeldâđâi esken 90-ihásâžžân muštâliđ perruidis, et sun lii sämmilâš. Tom sun čievâi 70 ihheed [[táruiduttem]] keežild.<ref name="yle-10576647"/><ref name="nrk-14361594"/> |- | [[2019]] | [[Fred René Buljo]] | [[Kuovdâkiäinu]] | 46,3&nbsp;% | Artist já [[Duolva Duottar]] -muusikjuávhu [[ráppájeijee]], kote ovdâstij Taaža [[Euroviisuh-lávlumkišto]]ost [[KEiiNO]]-muusikjuávhust. KEiiNO finnij puoh enâmustáá jienâid [[puhelinjienâstem|puhelinjienâstmist]], mut tast huolâhánnáá sajadui kuđâdin kištoost.<ref name="nrk-14838158"/> |- | [[2020]] | [[Minna Näkkäläjärvi]] | [[Ergon sijdâ]] | 33,65&nbsp;% | [[Iänodâh|Iänoduvlâš]] puásuiolmooš, kote nurâškuođij noomâid [[adressi]]n [[Kietâruotâs|Kietâruottâs]] tuodârkuávlu ruukitooimâ vuástá. Adressi finnij 2,5 mánuppaje ääigi 37&nbsp;200 nommâd. Čohčâmáánust 2020 Kietâruottâs airâskodde keigij tom Suomâ pirâs- já šoŋŋâdâhministerân.<ref name="yle-11716267"/><ref name="yle-11521603"/> |- | [[2021]] | [[Fovsen Njaarke]]<ref name="ávvir-fovsen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/fovsen-njaarke-dan-jagas-sapmelas-dal-oazzut-eambbo-navccaid-daistalit/|nommâ=Fovsen Njaarke, dán jagáš sápmelaš: – Dál oažžut eambbo návccaid dáistalit|almostittem=Ávvir|čujottum=2023-06-11|tahhee=Helander, Astrid|äigimuddo=2021-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | | 22,15&nbsp;% | |- | [[2022]] | [[Petra Laiti]]<ref name="sameradion-laiti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/petra-laiti-dan-jagas-sapmelas|nommâ=Petra Laiti dan jagáš sápmelaš|almostittem=SVT Sameradion|čujottum=2023-06-11|äigimuddo=2022-12-28|kielâ={{se}}}}</ref> | | 16,2&nbsp;%<ref name="sameradion-laiti"/> | |- | [[2023]] | [[Mathis A. Oskal]] (Oskal-Máhte Ántte Máhtte)<ref name="ávvir-m.a.oskal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/dan-jagas-sapmelas-2023-ledjen-jahkkit-ludiin-mun-galggan-dovddusin-saddat/|nommâ=«Dán jagáš sápmelaš 2023»: – Ledjen jáhkkit luđiin mun galggan dovddusin šaddat |almostittem=Ávvir|čujottum=2024-12-25|tahhee=Vars, Nils Johan|äigimuddo=2023-12-28|kielâ={{se}}}}</ref> | | 41,3&nbsp;% | |- | [[2024]] | [[Anne Margaretha Oskal]]<ref name="ávvir-a.m.oskal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/amanda-vuoiti-dan-jagas-sapmelas-2024/|nommâ=Amanda-vuoiti «Dán jagáš sápmelaš 2024»|almostittem=Ávvir|čujottum=2025-01-02|tahhee=Vars, Nils Johan|äigimuddo=2024-12-30|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250102210835/https://www.avvir.no/amanda-vuoiti-dan-jagas-sapmelas-2024/|vyerkkejum=2025-01-02}}</ref> | | mestâ 23&nbsp;% | Ive 2024 Oskal vuoitij meiddei [[Amanda-palhâšume]] Pyeremus pivtâstem -kategoriast "Eallogierdu – Tundraens voktere" -elleekove ohtâvuođâst. Ton keežild sun lâi-uv nomâttum iävtukkâssân Taan ive sämmilâš -kistoost Ávvirist. Ávvir-loostâ lohhei jienâstmist Oskal uážui masa 23 prosentid puoh jienâin. Ive 2024 jienâstmân uásálistii 1 025 olmožid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/10/anne-margaretha-oskal-lii-vuaittam-taan-ive-sammilas-palhasume-2024/|nommâ=Anne Margaretha Oskal lii vuáittám Taan ive sämmilâš -palhâšume 2024|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-01-10|čujottum=2025-01-10}}</ref> |- | [[2025]] | [[Oliva Braastad]]<ref name="ávvir-ob">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/mailmmimeasttir-dan-jagas-sapmelas-2025/|nommâ=Máilmmi­meašttir lea «Dán jagáš sápmelaš 2025»|almostittem=Ávvir|čujottum=2026-01-02|tahhee=Varsi, Silje Malene|äigimuddo=2025-12-30|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251231043801/https://www.avvir.no/mailmmimeasttir-dan-jagas-sapmelas-2025/|vyerkkejum=2025-12-31}}</ref> | | | |} ==Keejâ meid== * [[Ive sämmilâš]], [[City-Sámit]] iivij 2015&ndash;2017 jyehim palhâšume * [[Ive nuorttâlâš]], [[Saaʹmi Nueʹtt]] já [[nuorttâlij sijdâčuákkim]] iivij [[2007]]&ndash;[[2016]] jyehim palhâšume ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-11716267">Pieski, Laura. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/avvir_jagi_2020_sapmelazzan_valljejuvvui_minna_nakkalajarvi/11716267 Ávvir: Jagi 2020 sápmelažžan válljejuvvui Minna Näkkäläjärvi]. Yle Säämi. 28.12.2020. Čujottum 12.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-10576647">Rasmus, Linnea. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/avvira_lohkkit_jienastedje_jagi_sapmelazzan_daruiduhttima_vasihan_96-jahkasas_agnete_loras/10576647 Ávvira lohkkit jienastedje jagi sápmelažžan dáruiduhttima vásihan 96-jahkásaš Agnete Lorås]. Yle Säämi. 4.1.2019. Čujottum 12.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-8571313">Alajärvi, Martta. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/jon-henrik_fjallgren_avvir_lohhei_jiellah/8571313 Jon-Henrik Fjällgren Ávvir lohhei jiellâh]. Yle Säämi. 5.1.2016. Čujottum 13.3.2021 </ref> <ref name="nrk-14361594">Sara Oskal, Maret Biret já Grønmo, Samuel Frode. [https://www.nrk.no/sapmi/agnete-loras-er-arets-same-2018-1.14361594 Agnete skjulte at hun er samisk i 70 år – nå er hun kåret til årets same]. NRK Sápmi. 3.1.2019. Čujottum 13.3.2021 <small>(tárukielân)</small></ref> <ref name="nrk-14838158">[https://www.nrk.no/sapmi/fred-rene-buljo-dan-jaga_-sapmela_-1.14838158 Fred René Buljo dán jagáš sápmelaš]. NRK Sápmi. 27.12.2019. Čujottum 12.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="nrk-12732336">Larsen, Dan Robert. [https://www.nrk.no/sapmi/da-lea-jagi-2015-sapmela_-1.12732336 Dá lea jagi 2015 sápmelaš]. NRK Sápmi. 4.1.2016. Čujottum 12.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-10166626">Suoninen, Inger-Elle. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahkabihtazat_ssn_bovden_ona_spesialaraporterejeaddji_supmii_jovsset_ande_sara_duopmu_vaidojuvvo_onai/10166626 Sáhkabihtážat: SSN bovden ON:a spesiálaraporterejeaddji Supmii, Jovsset Ánde Sara duopmu váidojuvvo ON:ai]. Yle Säämi. 19.4.2019. Čujottum 13.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="sr-6601399">[https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2327&artikel=6601399 Marion Anne Knutsen blev årets same 2016]. [[Sameradion]] já [[SVT Sápmi]]. 4.1.2017. Čujottum 12.3.2021 <small>(ruotâkielân)</small></ref> <ref name="svt-6854167">[https://sverigesradio.se/artikel/6854167 Jovsset Ánde Sara utsedd till årets same]. [[Sameradion]] já [[SVT Sápmi]]. 3.1.2018. Čujottum 12.3.2021 <small>(ruotâkielân)</small></ref> <ref name="ávvir-2016">Oskal, Sara Máret Rávdná. [https://www.avvir.no/oaccui-badjel-3000-jiena-marion-anne-lea-jagi-2016-sapmelas/ Oaččui badjel 3000 jiena: Marion Anne lea jagi 2016 sápmelaš]. Ávvir. 3.1.2017. Čujottum 13.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-11521603">Tammela, Linda. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sattagoddi_geigii_giehtaruohttasa_37_200_nama_adreassa_biras-_ja_dalkkadatministarii_helssegis/11521603 Sáttagoddi geigii Giehtaruohttasa 37 200 nama adreassa biras- ja dálkkádatministarii Helssegis]. Yle Säämi. 2.9.2020. Čujottum 13.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> }} [[Luokka:Ive 2015 vuáđudum palhâšumeh]] [[Luokka:Sämipalhâšumeh]] k6pop4nvbr4munot8sewvqol7ut91v1 0 6999 160088 147219 2026-09-26T03:35:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160088 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Uusikaupunki | kove = Uusikaupunki aerial 1.jpg | kove-čielgiittâs = Uusikaupunki (áimukove) | vaakun = Uusikaupunki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Uusikaupunki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 1 932,43<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 502,75 | eennâm_% = 26,0 | sisčääci = 47,44 | sisčääci_% = 2,5 | merâčääci = 1 382,24 | merâčääci_% = 71,5 | ässeeloho = 15 416<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 30,58 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 93,7 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = | eres kielah = 5,9 }} '''Uusikaupunki''' ({{k-sv|Nystad}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Uusikaupunkist ääsih 15&nbsp;416 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;932,43&nbsp;km², mast 1&nbsp;429,68&nbsp;km² lii čääci. Uusikaupunki naaburkieldah láá [[Kustavi]], [[Laitila]], [[Pyhäranta]], [[Taivassalo]] já [[Vehmaa]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Uusikaupunki kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Uusikaupunki kieldâlahtemeh]] Uusikaupunki vuáđudui ive&nbsp;[[1617]]. ===Kieldâlahtemeh=== * [[Uusikaupunki táálunkieldâ]] lohtui Uusikaupunkin ive&nbsp;[[1969]] * [[Pyhämaa]] lohtui Uusikaupunkin ive&nbsp;[[1974]] * [[Lokalahti]] lohtui Uusikaupunkin ive&nbsp;[[1981]] * [[Kalanti]] lohtui Uusikaupunkin ive&nbsp;[[1993]] ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Uusikaupunki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|451||17 326}} {{bar pixel|1985|#0099FF|464||17 815}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||18 432}} {{bar pixel|1995|#0099FF|458||17 590}} {{bar pixel|2000|#0099FF|443||17 019}} {{bar pixel|2005|#0099FF|422||16 198}} {{bar pixel|2010|#0099FF|412||15 833}} {{bar pixel|2015|#0099FF|404||15 510}} {{bar pixel|2020|#0099FF|403||15 506}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Uusikaupunki kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|10269}} |- | 2 || Kalanti ||align="right"|{{Nts|1217}} |- | 3 || Lokalahti ||align="right"|{{Nts|409}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kooskah== * [[Helsig]] 230&nbsp;km * [[Pori]] 100&nbsp;km * [[Rauma]] 50&nbsp;km * [[Tampere]] 170&nbsp;km * [[Turku]] 70&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Uudenkaupungin aittaranta 2.jpg Uusikaupunki Old Church.jpg Uusikaupunki market place.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusikaupunki|*]] 5um9jzha2uofwg1hesy5321o52um8p1 0 7001 159922 147220 2026-09-26T02:42:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159922 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Raisio | kove = Uusikaupunki aerial 1.jpg | kove-čielgiittâs = Raisio | vaakun = Raisio.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Raisio sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 50,06<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 48,76 | eennâm_% = 97,4 | sisčääci = 1,2 | sisčääci_% = 2,5 | merâčääci = 0,70 | merâčääci_% = 1,4 | ässeeloho = 24 469<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 501,0 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 90,5 | ruotâkielâ = 1,2 | sämikielah = | eres kielah = 8,3 }} '''Raisio''' ({{k-sv|Reso}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Raisiost ääsih 24&nbsp;469 olmožid, já ton vijđodâh lii 50,06&nbsp;km², mast 1,3&nbsp;km² lii čääci. Raisio naaburkieldah láá [[Masku]], [[Naantali]], [[Rusko]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== Raisio vuáđudui ive&nbsp;[[1292]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1974]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Raisio ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|354||18 017}} {{bar pixel|1985|#0099FF|387||19 671}} {{bar pixel|1990|#0099FF|415||21 120}} {{bar pixel|1995|#0099FF|438||22 268}} {{bar pixel|2000|#0099FF|455||23 149}} {{bar pixel|2005|#0099FF|468||23 799}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||24 427}} {{bar pixel|2015|#0099FF|477||24 290}} {{bar pixel|2020|#0099FF|472||24 096}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Tuurku kuávdáščuákkipäikki. ==Kaavpuguásih== Raisio lii juohhum 14 kaavpuguásán. [[Tiätuvuárkká:Map of Raisio.svg|thumb|left|Raisio kaavpuguásih]] {{Palsta álgá}} * 01. Vaisaari * 02. Varppeenseutu * 03. Kerttula * 04. Mahittula * 05. Kuninkoja * 06. Kuloinen * 07. Ihala {{Palsta lonottem}} * 08. Inkoinen * 09. Nuorikkala * 10. Pirilä * 11. Somersoja * 12. Tikanmaa * 13. Paikkari * 14. Kaanaa {{Palsta nohá}} Ässeelovo mield stuárráámus kaavpuguási lii Kerttula.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.ts.fi/teemat/1279282168/Lahikuntien+arkea+Yhteisollisyys+viehattaa | Nommâ = Lähikuntien arkea: Yhteisöllisyys viehättää | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Turun Sanomat | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{clear|left}} ==Kooskah== * [[Helsig]] 172&nbsp;km * [[Tampere]] 165&nbsp;km * [[Jyväskylä]] 309&nbsp;km * [[Lahti]] 244&nbsp;km * [[Kuopio]] 455&nbsp;km * [[Joensuu]] 558&nbsp;km * [[Oulu]] 621&nbsp;km * [[Ruávinjargâ]] 823&nbsp;km * [[Ucjuuhâ]] 1&nbsp;273&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Tulo Raisioon idästä Turun ohikulkutieltä.jpg Raisio church 1 AB.jpg Kerttula sports centre Raisio.jpg Ulpukka indoor swimming pool in Vaisaari Raisio Finland.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Raisio|*]] t5ozjc2y8rnasmcc8ol3e8yee482wm2 0 7005 159711 147221 2026-09-26T01:42:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159711 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Laitila | kove = Laitila church 3 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Laitila kirkko | vaakun = Laitila vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Laitila sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 545,32<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 531,61 | eennâm_% = 97,5 | sisčääci = 13,71 | sisčääci_% = 2,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 468<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 15,93 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.3.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,2 | ruotâkielâ = 0,4 | sämikielah = | eres kielah = 7,4 }} '''Laitila''' ({{k-sv|Letala}}<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sprakinstitutet.fi/sv/sprakhjalp/namnhjalp/namn_pa_kommuner/namn_pa_kommuner_fran_finska_till_svenska#LM | Nommâ = Namn på kommuner från finska till svenska | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Päikkieennâm kielâi kuávdáš | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.3.2021 | Kielâ = {{sv}} }}</ref> lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Laitilast ääsih 8&nbsp;468 olmožid, já ton vijđodâh lii 545,32&nbsp;km², mast 13,71&nbsp;km² lii čääci. Laitila naaburkieldah láá [[Eura]], [[Mynämäki]], [[Pyhäranta]], [[Rauma]], [[Uusikaupunki]] já [[Vehmaa]]. ==Historjá== Laitila vuáđudui ive&nbsp;[[1868]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Laitila ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|455||8 855}} {{bar pixel|1985|#0099FF|472||9 185}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||9 342}} {{bar pixel|1995|#0099FF|469||9 128}} {{bar pixel|2000|#0099FF|453||8 821}} {{bar pixel|2005|#0099FF|440||8 569}} {{bar pixel|2010|#0099FF|434||8 440}} {{bar pixel|2015|#0099FF|438||8 520}} {{bar pixel|2020|#0099FF|440||8 571}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Laitila kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|5579}} |- | 2 || Untamala ||align="right"|{{Nts|326}} |- | 3 || Ihode* ||align="right"|{{Nts|13}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Haaro, Hartikkala, Haukka, Kaariainen, Kaivola, Katinhäntä, Kaukola, Kiveinen, Kivijärvi, Kodjala, Koliseva, Koukkela, Kouma, Kovero, Kovio, Krouvi, Kusni, Laitila, Lausti, Leinmäki, Malko, Mudainen, Niemi, Nästi, Pahojoki, Palttila, Pappila, Pato, Pehtsalo, Salo, Seppälä, Sillantaka, Sorola, Soukainen, Suontaka, Syttyvä, Torre, Tuuna, Untamala, Vahantaka, Vaimaro, Valko, Vekka, Vidilä, Viikainen já Ytö. ==Kovegalleria== <gallery> Keskuskatu Laitila.jpg Laitilan Keskuskatu.jpg Laitilan Wirvoitusjuomatehdas.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Laitila|*]] 4hosp1sqvovwkp1mya2wn2a96beczw7 0 7173 159453 147241 2026-09-26T00:28:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159453 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Charisma Carpenter | kove = Charisma Carpenter May 2015.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|23|7|1970}} | šoddâmsaje = [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = ovtâstumstaatâlâš | aktiivlâžžân = 1994– | merhâšittee roolah = ''[[Angel]]''<br>''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = [[Damian Hardy]] ([[2002]]–[[2008]]) | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0004806 IMDb] }} '''Charisma Carpenter''' (š. [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[1970]], [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. ==Eellim== Charisma Carpenter šoodâi [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[1970]] [[Las Vegas]]ist. Ive [[2002]] sun naajâi Las Vegasist Donovan Charles Hardyin. Sunnust lii ohtâ kandâ, kiän nommâ lii Donovan Charles Hardy (š. [[2003]]).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://celebsuburb.com/donovan-charles-hardy/|nommâ=Untold Details of Donovan Charles Hardy, Son of Charisma Carpenter|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2021-01-06|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Näimilitto nuuvâi virgálávt ive [[2008]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.eonline.com/uberblog/b2813_charisma_carpenter_hammers_home_divorce.html|nommâ=Charisma Carpenter Hammers Home Divorce|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-09-26|almostittee=E! Online|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080926205527/http://www.eonline.com/uberblog/b2813_charisma_carpenter_hammers_home_divorce.html|vyerkkejum=2008-09-26}}</ref> Suu vaanhimeh lává Don já Christine Carpenter. ==Karrieer== Charisma Carpenter finnij vuossâmuu roolâ ive [[1994]]. Sust lâi talle uccâ roolâ TV-rááiđust ''[[Baywatch]]''. Sust šoodâi pegâlmâs [[1990-loho|1990-lovo]] loopâst, ko sun čaittâlij tagarijn TV-rááiđuin ko ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' já ''[[Angel]]''. ==Filmografia== [[Tiätuvuárkká:Charisma Carpenter by Stanley Lui adjusted.jpg|thumb|Charisma Carpenter ive [[2007]]]] [[Tiätuvuárkká:Charisma Carpenter 2010.jpg|thumb|Charisma Carpenter ive [[2010]]]] ===Elleekoveh=== {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- style="text-align:center;" !colspan=5 style="background:#B0C4DE;"|Elleekoveh |- style="text-align:center;" !style="background:#ccc;"| Ihe !style="background:#ccc;"| Suomâkielâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Algâalgâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Roolâ !style="background:#ccc;"| Käldee |- |rowspan=2| 1995 || ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 1, Planet of the Dino-Knights'' || ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 1, Planet of the Dino-Knights'' ||rowspan=3| Beth Sullivan ||rowspan=14|{{center|<ref name="imdbcc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0004806/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_0_nm_8_in_0_q_charisma%2520ca|nommâ=Charisma Carpenter|almostittem=IMDb|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref>}} |- | ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 2, the Human Pets'' || ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 2, the Human Pets'' |- | 1996 || ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 6, Last Battle for the Universe'' || ''Josh Kirby... Time Warrior: Chapter 6, Last Battle for the Universe'' |- | 2003 || ''Sulhaspojat pinteessä'' || ''What Boys Like'' || Kim |- |rowspan=2| 2010 || ''Psychosis'' || ''Psychosis'' || Susan |- | ''The Expendables'' || ''The Expendables'' ||rowspan=2| Lacy |- |rowspan=2| 2012 || ''The Expendables 2'' || ''The Expendables 2'' |- | ''Heaven's Door'' || ''Heaven's Door'' || Julie Taylor |- |rowspan=2| 2015 || ''Bound – sidottu'' || Bound || Michelle Mulan |- | ''Street Level'' || ''Street Level'' || Sydney |- | 2016 || ''Girl in Woods'' || ''Girl in Woods'' || Momma |- |rowspan=2| 2018 || ''Mail Order Monster'' || ''Mail Order Monster'' || Sydney Hart |- | ''The Griddle House'' || ''The Griddle House'' || Mae-Bee |- | 2019 || ''Pegasus: Pony with a Broken Wing'' || ''Pegasus: Pony with a Broken Wing'' || Melanie Killian |} ===Televisioelleekoveh (epitievâslâš)=== {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- style="text-align:center;" !colspan=4 style="background:#B0C4DE;"|Televisioelleekoveh |- style="text-align:center;" !style="background:#ccc;"| Ihe !style="background:#ccc;"| Algâalgâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Roolâ !style="background:#ccc;"| Käldee |- | 2003 || ''See Jane Date'' || Jane Grant ||rowspan=5|{{center|<ref name="imdbcc"/>}} |- | 2006 || ''Relative Chaos'' || Katherine |- | 2010 || ''House of Bones'' || Heather Burton |- | 2012 || ''Haunted High'' || kirjerájutipšoo |- | 2021 || ''The Good Father: The Martin MacNeill Storyh'' || Michele MacNeill |} === TV-rááiđuh (epitievâslâš)=== {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- style="text-align:center;" !colspan=6 style="background:#B0C4DE;"|TV-rááiđuh |- style="text-align:center;" !style="background:#ccc;"| Ihe !style="background:#ccc;"| Suomâkielâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Algâalgâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Roolâ !style="background:#ccc;"| Uásih !style="background:#ccc;"| Käldee |- | 1994 || ''[[Baywatch]]'' || ''[[Baywatch]]'' || Wendie Sanders || "Air Buchannon" ||rowspan=4|{{center|<ref name="imdbcc"/>}} |- | 1997–1999 || ''[[Buffy the Vampire Slayer|Buffy, vampyyrintappaja]]'' || ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' ||rowspan=2| Cordelia Chase || 57 uássid |- | 1999–2004 || ''[[Angel]]'' || ''[[Angel]]'' || 90 uássid |- | 2005–2006 || ''[[Veronica Mars]]'' || ''[[Veronica Mars]]'' || Kendall Casablancas || 11 uássid |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0004806}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Carpenter, Charisma}} [[Luokka:Ive 1970 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] bvoxz1m019no8gj3o446f9qt15rufyy 0 7181 159960 157119 2026-09-26T02:51:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159960 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Sara Marielle Gaup Beaska<br/>Iŋgor Ántte Ánte Mihkkala Sara | kove = Sara_Marielle_Gaup_Beaska_at_2025_Riddu_Riđđu_2_(cropped).jpg | šoddâmäigi = [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi [[1983]] | aalmugjeessânvuotâ = | šoddâmsaje = | jáámmám = | hävdi = | artistnommâ = | aktiivlâžžân = | genreh = | čuojânâsah = | skiärrufinnodâh = | lávlumkielah = orjâlâškielâ, tárukielâ | muusikjuávhuh = [[Adjágas]], [[Arvvas]], [[Ozas]] | palhâšumeh = [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2018) | vaanhimeh = [[Ánte Mikkel Gaup]]<ref name="avvir-ozas">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/gilvaleaba-odda-musihkain-italias/ | Nommâ = Gilvaleaba ođđa musihkain Italias | Tahhee = Gaup, Ovvla | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2015-12-11 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="folkorg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://folkemusikk.custompublish.com/gaup-ante-mikkel.4646223-146044.html | Nommâ = Gaup, Ánte Mikkel | Almostittem = FolkOrg | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | pelikyeimi = | párnááh = }} [[Tiätuvuárkká:Wil Lee-Wright foto Rein Traante2017 MG 0406 (31932297773).jpg|thumb|Sara Marielle Gaup Beaska ive [[2017]]]] [[Tiätuvuárkká:Adjágas på Samefolkets dag.jpg|thumb|[[Adjágas]] ive 2012]] [[Tiätuvuárkká:Arvvas at Tråante 2017 (31918434814).jpg|thumb|Sara Marielle Gaup Beaska já [[Arvvas]]-juávkku ive [[2017]]]] '''Sara Marielle Gaup Beaska''' ađai '''Iŋgor Ántte Ánte Mihkkala Sara''' (š. [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi [[1983]])<ref name="nrk-1.902944">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/kultur/adjagas-1.902944 | Nommâ = Adjágas | Almostittem = NRK Kultur | Äigimuddo = 23.11.2005 | Čujottum = 9.4.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Din dag|Almostittem=Finnmark Dagblad|Äigimuddo=21.3.1990|Ihe=1990|Ihekerdi=78|Nummeer=68|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarkdagblad_null_null_19900321_78_68_1?page=4|Čujottum=28.5.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> lii orjâlâš musikkár, lávloo já jyeigee, kote lii vuálgus [[Kuovdâkiäinu]]st.<ref name="rd-sessions"/> ==Eellim== Sara Marielle Gaup eeči lii tobdos jyeigee [[Ánte Mikkel Gaup]].<ref name="avvir-ozas"/><ref name="folkorg"/> Suu uábih [[Risten Anine Kvernmo Gaup]] já [[Inger Biret Kvernmo Gaup]] lává meid jyeigeeh. ==Karrieer== Ive 2004 Gaup uásálistij [[Sámi Grand Prix]]-kišto juoigâmuásán pittáin ''Lena Sunná'', mut ij vuáittám. Sun vuáđudij [[Adjágas]]-muusikjuávhu oovtâst [[Láwra Somby]]in.<ref name="nrk-1.902944"/> Sun lâi meiddei ohtâ juávhu kyevti lávlost já jyeigest. Nubbe lâi Láwra Somby. Juávkku jooskâi tooimâs ive [[2014]].<ref name="nrk-12018138">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/opploser-adjagas-etter-ti-ar-1.12018138 | Nommâ = Oppløser Adjágas etter ti år | Tahhee = Pulk, Åse | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2014-10-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{no}}}}</ref> <!--Taas miinii Arvvas-juávhust--> Adjágas-juávhu joskâmalmottâs ohtâvuođâst Gaup Beaska muštâlij, et sun lâi jo vuáđudâm oovtâst [[Steinar Raknes]]áin uđđâ muusikjuávhu: [[Arvvas]].<ref name="yle-7609314">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/adjagas-joavku_heaita__sara_marielle_gaup_beaskas_oa_joavku/7609314 | Nommâ = Adjágas-joavku heaitá – Sara Marielle Gaup Beaskas ođđa joavku | Tahhee = Paltto, Aslak já Torikka, Xia | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-11-07 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> <!--Já miinii Ozas-juávhust--> Ive 2017 Gaup Beaska uásálistij taažâ TV-rááiđun [[Muitte mu — Husk meg]].<ref name="nrk-muitte"/> Ohjelmist sun ferttij rađđiđ já máttááttiđ ruátálâš-taažâ lávloo já [[Euroviisuh-lávlumkišto 1985|ive 1985 Euroviisuh-lávlumkišto]] vyeittee [[Elisabeth Andreassen]] maht juoigâđ.<ref name="nrk-muitte">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/muitte-mu_-elisabeth-og-sara-marielle-1.13302871 | Nommâ = Måtte bløffe til ektemannen | Tahhee = Hætta, Wenche Marie já Skum, Heaika Nilsen | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-01-13 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{no}}}}</ref> ==Palhâšumeh== Ive 2002 Gaup väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Almostittem = Riddu Riđđu | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> [[Cuáŋuimáánu 7.|Pessijâšlávurduv]] 2018 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2007-03-29 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> ==Diskografia== ===Adjágas=== * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|2005]] – ''[[Adjágas (skiärru)|Adjágas]]'' * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Mánu rávdnji]]'' ===Arvvas=== * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''[[Remembrance]]'' ===Nurâldâhskiäruh=== Gaup Beaskast láá pitáh čuávuváin skiäruin: * [[Ive 2003 sämikielâlâš muusik|2003]] – ''[[Sámi Grand Prix 2003 (album)|Sámi Grand Prix 2003]]'', pittáin ''Meahcce sykkel'' oovtâst Jakumbéin * [[Ive 2004 sämikielâlâš muusik|2004]] – ''[[Sámi Grand Prix 2004 (album)|Sámi Grand Prix 2004]]'', pittáin ''Lena Sunná'' * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''[[Music Without Borders]]'', pitáiguin ''Nordafjells / Liti Kjersti '' já ''Guds Godhet'' ===Eres skiäruh=== * [[Ive 2003 sämikielâlâš muusik|2003]] – ''[[Voices of Ice]]'', 3 pittáin<ref name="oulu-ska">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.oulu.fi/sites/default/files/content/files/Musiikkiluettelo%20SKA.pdf | Nommâ = Luettelo saamelaismusiikista | Almostittem = Oulu ollâopâttâh | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200827052358/https://www.oulu.fi/sites/default/files/content/files/Musiikkiluettelo%20SKA.pdf | vyerkkejum = 2020-08-27}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== * [https://tv.nrk.no/serie/muitte-mu/sesong/1/episode/1 Sara Marielle Gaup Beaska já Elisabeth Andreasson Muitte mu -ohjelmist] NRK-siijđost ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Áillohaš-muusikpalhâšume vyeitteeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Jyeigeeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Sämmiliih lávlooh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Sämmiliih musikkáreh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Taažah lávlooh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Taažah musikkáreh|Gaup Beaska]] ps6osmclvjadduoi8kyakhyi31ih7wh 0 7200 159495 147251 2026-09-26T00:38:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159495 wikitext text/x-wiki {{Tennisspellee | nommâ = Flavia Pennetta | kove = Pennetta RG15 (1) (19300934912).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|2|1982}} | šoddâmsaje = [[Brindisi]], [[Italia]] | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Italia}} | kukkodâh = 172 | tiäddu = 58 | kietâ = uálgis | áámmátlâžžân = [[2000]]–[[2015]] | palhâšumeruuđah = 14 197 886 USD | pyeremus saje = 6. (28.11.2015) | turnamvuáituh = 11 WTA-turnaamid<br>7 ITF-turnaamid | vuáituh/táápuh = 582–365 (61,5 %) | australian open = NF ([[2014 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2014]]) | roland garros = 4K ([[2008 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|2008]], [[2010 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|2010]], [[2015 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|2015]]) | wimbledon = 4K ([[2005 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2005]], [[2006 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2006]], [[2013 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2013]]) | us open = '''V''' ([[2015 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2015]]) | pyeremus saje2 = '''1.''' (28.2.2011) | turnamvuáituh2 = 17 WTA-turnaamid<br>9 ITF-turnaamid | vuáituh/táápuh2 = 393–243 (61,8 %) | australian open2 = '''V''' ([[2011 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|2011]]) | roland garros2 = NF ([[2010 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2010]], [[2015 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2015]]) | wimbledon2 = PF ([[2010 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2010]], [[2012 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2012]]) | us open2 = F ([[2005 US Open – Nisonij niäljásspellâ|2005]], [[2014 US Open – Nisonij niäljásspellâ|2014]]) | nommâčáálus = | päikkisijđo = [http://www.flaviapennetta.eu/ www.flaviapennetta.eu] }} '''Flavia Pennetta''' (š. [[kuovâmáánu 25.]] peeivi [[1982]], [[Brindisi]], [[Italia]]) lii italialâš oovdiš tennisspellee. ==Eellim== Flavia Pennetta lii šoddâm [[kuovâmáánu 25.]] peeivi [[1982]] [[Brindisi]]st, mii lii kaavpug [[Apulia]] kuávlust, maadâ-[[Italia]]st. [[Kesimáánu 11.]] peeivi [[2016]] sun naajâi [[Ostuni]]st [[Fabio Fognini]]jn, kote lii meid tennisspellee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gazzetta.it/Tennis/11-06-2016/tennis-pennetta-fognini-gran-giorno-nozze-ostuni-festa-200-1501032885512.shtml|nommâ=Tennis, Pennetta-Fognini hanno detto "sì": nozze a Ostuni e festa per 200|almostittem=|äigimuddo=2016|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Sunnuu vuossâmuš pärni, Federico-nommâsâš kandâ, šoodâi [[vyesimáánu 19.]] peeivi [[2017]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bari.repubblica.it/cronaca/2017/05/19/news/tennis_e_nato_il_figlio_di_fabio_fognini_e_flavia_pennetta_l_annuncio_con_un_tweet_benvenuto_federico_-165808897/|nommâ=Tennis, è nato il figlio di Fabio Fognini e Flavia Pennetta. Il tweet: "Benvenuto Federico"|almostittem=|äigimuddo=2017-05-19|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Sunnust lii meiddei ohtâ nieidâ, kiän nommâ lii Farah (š. 2019).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.repubblica.it/sport/tennis/2019/11/09/news/fognini_pennetta_seconda_figlia-240723676/|nommâ=Fabio Fognini e Flavia Pennetta, in arrivo la seconda figlia|almostittem=|äigimuddo=2019-11-09|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Sehe suu vaanhimeh já stuorrâuábbi spellih tennis rijjâääigi.<ref name="wtaflavia">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.wtatour.com/player/flavia-pennetta_2257889_6578|nommâ=WTA {{!}} Players {{!}} Info {{!}} Flavia Pennetta|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-02-19|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110219134015/http://www.wtatour.com/player/flavia-pennetta_2257889_6578|vyerkkejum=2011-02-19}}</ref> ==Karrieer== Flavia Pennetta spelâškuođij tennis 5-ihásâžžân.<ref name="wtaflavia"/> Sun vuoitij vuossâmuu keerdi WTA-turnam ive 2004 [[Sopot]]ist, [[Puola]]st. Talle sun vuoitij [[Klára Koukalová]] finalist 7–5, 3–6, 6–3. Sun lâi áámmátlâš tennisspellee iivij [[2000]]–[[2015]]. Karrieeris ääigi Flavia vuoitij ohtsis 49 WTA-turnaamid. == Karrieerstatistiikeh == {{Válduartikkâl|[[Flavia Pennetta karrieerstatistiikeh]]}} ===Grand Slam -finaleh=== ====Kuáhtásspellâ: 1 (1 vuáittu)==== {| class="sortable wikitable" |- !style="width:70px" | V / T !style="width:40px" | Ihe !style="width:160px"| Turnam !style="width:70px" | Ase !style="width:180px"| Vuástálistee !style="width:130px" class="unsortable"| Puáđus |- style="background:#ccf;" |bgcolor=98FB98|Vuáittu||[[2015 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2015]]||[[US Open (tennis)|US Open]]||Seemeent||{{Lippukove|ITA}} [[Roberta Vinci]]||7–6^(7–4), 6–2 |} ====Niäljásspellâ: 3 (1 vuáitu, 2 táápu)==== {|class="sortable wikitable" |- !V / T !Ihe !width=160|Turnam !Ase !width=180|Paarâ !width=180|Vuástálisteeh !width=120|Puáđus |- style="background:#ccf;" |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2005 US Open (tennis)|2005]] |[[2005 US Open – Nisonij niäljásspellâ|US Open]] |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} [[Elena Dementieva]] |{{Lippukove|USA}} [[Lisa Raymond]] <br/> {{Lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] |2–6, 7–5, 3–6 |- style="background:#ffc;" |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2011 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|2011]] |[[Australian Open]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{Lippukove|BLR|1995}} [[Victoria Azarenka]] <br/> {{Lippukove|RUS}} [[Maria Kirilenko]] |2–6, 7–5, 6–1 |- style="background:#ccf;" |bgcolor=ffa07a|Táppu |[[2014 US Open (tennis)|2014]] |[[2014 US Open – Nisonij niäljásspellâ|US Open]] |Seemeent |{{Lippukove|SUI}} [[Martina Hingis]] |{{Lippukove|RUS}} [[Ekaterina Makarova]] <br/> {{Lippukove|RUS}} [[Elena Vesnina]] |6–2, 3–6, 2–6 |} == Puátuseh Grand Slam -turnaamijn == {{Grand Slam (tennis) -tavlustâh}} ===Kuáhtásspellâ=== {|class=wikitable style=text-align:center;font-size:97% |- !width=140|Turnam!!width=38|[[2000 WTA Tour|2000]]!!width=38|[[2001 WTA Tour|2001]]!!width=38|[[2002 WTA Tour|2002]]!!width=38|[[2003 WTA Tour|2003]]!!width=38|[[2004 WTA Tour|2004]]!!width=38|[[2005 WTA Tour|2005]]!!width=38|[[2006 WTA Tour|2006]]!!width=38|[[2007 WTA Tour|2007]]!!width=38|[[2008 WTA Tour|2008]]!!width=38|[[2009 WTA Tour|2009]]!!width=38|[[2010 WTA Tour|2010]]!!width=38|[[2011 WTA Tour|2011]]!!width=38|[[2012 WTA Tour|2012]]!!width=38|[[2013 WTA Tour|2013]]!!width=38|[[2014 WTA Tour|2014]]!!width=38|[[2015 WTA Tour|2015]]!!width=50|V / U!!width=50|V–T |- |align=left|[[Australian Open]] |IF |IF |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2010 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2011 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2012 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |IF |bgcolor=ffebcd|[[2014 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|NF]] |bgcolor=afeeee|[[2015 Australian Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |0 / 12 |13–12 |- |align=left|[[Roland Garros]] |IF |IF |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2010 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2011 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2012 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2013 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2014 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2015 Roland Garros – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |0 / 13 |18–13 |- |align=left|[[The Championships, Wimbledon|Wimbledon]] |[[2000 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|K2]] |IF |[[2002 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|K2]] |bgcolor=afeeee|[[2003 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2010 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2011 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=afeeee|[[2012 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2013 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|4R]] |bgcolor=afeeee|[[2014 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2015 Wimbledon Championships – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |0 / 13 |17–13 |- |align=left|[[US Open (tennis)|US Open]] |IF |IF |[[2002 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|K1]] |bgcolor=afeeee|[[2003 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|1K]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2007 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2K]] |bgcolor=ffebcd|[[2008 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|NF]] |bgcolor=ffebcd|[[2009 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|NF]] |bgcolor=afeeee|[[2010 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|4K]] |bgcolor=ffebcd|[[2011 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|NF]] |IF | style="background:yellow;"|[[2013 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|PF]] |bgcolor=ffebcd|[[2014 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|NF]] |bgcolor=lime|'''[[2015 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|V]]''' |1 / 11 |31–10 |- !style=text-align:left|Vuáituh–Táápuh !0–0 !0–0 !0–0 !3–4 !0–4 !5–4 !7–3 !1–4 !9–4 !8–4 !8–4 !9–4 !2–3 !7–3 !10–4 !10–3 !1 / 49 !79–48 |} ===Niäljásspellâ=== {|class=wikitable style=text-align:center;font-size:97% |- !width=140|Turnam!!1999–02!! style="width:38px;"|[[2003 WTA Tour|2003]]!!width=38|[[2004 WTA Tour|2004]]!!width=38|[[2005 WTA Tour|2005]]!!width=38|[[2006 WTA Tour|2006]]!!width=38|[[2007 WTA Tour|2007]]!!width=38|[[2008 WTA Tour|2008]]!!width=38|[[2009 WTA Tour|2009]]!!width=38|[[2010 WTA Tour|2010]]!!width=38|[[2011 WTA Tour|2011]]!!width=38|[[2012 WTA Tour|2012]]!!width=38|[[2013 WTA Tour|2013]]!!width=38|[[2014 WTA Tour|2014]]!!width=38|[[2015 WTA Tour|2015]]!!width=50|V / U!!width=50|V-T |- |align=left|[[Australian Open]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=ffebcd|[[2008 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=ffebcd|[[2010 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |bgcolor=lime|'''[[2011 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|V]]''' |bgcolor=afeeee|[[2012 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2014 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2015 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |1 / 12 |24–11 |- |align=left|[[Roland Garros]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2005 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=ffebcd|[[2010 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |bgcolor=ffebcd|[[2011 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |bgcolor=afeeee|[[2012 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=afeeee|[[2013 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2014 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=ffebcd|[[2015 Roland Garros – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |0 / 12 |19–12 |- |align=left|[[The Championships, Wimbledon|Wimbledon]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2005 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2006 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=afeeee|[[2007 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2009 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|1K]] | style="background:yellow;"|[[2010 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|PF]] |bgcolor=afeeee|[[2011 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|1K]] | style="background:yellow;"|[[2012 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|PF]] |bgcolor=afeeee|[[2013 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2014 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |bgcolor=ffebcd|[[2015 Wimbledon Championships – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |0 / 13 |19–13 |- |align=left|[[US Open (tennis)|US Open]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2003 US Open (tennis)|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2004 US Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] | style="background:thistle;"|[[2005 US Open – Nisonij niäljásspellâ|F]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2007 US Open – Nisonij niäljásspellâ|2K]] |bgcolor=afeeee|[[2008 US Open – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=afeeee|[[2009 US Open – Nisonij niäljásspellâ|1K]] |bgcolor=ffebcd|[[2010 US Open – Nisonij niäljásspellâ|NF]] |bgcolor=afeeee|[[2011 US Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] |IF |bgcolor=afeeee|[[2013 US Open – Nisonij niäljásspellâ|3K]] | style="background:thistle;"|[[2014 US Open – Nisonij niäljásspellâ|F]] | style="background:yellow;"|[[2015 US Open – Nisonij niäljásspellâ|PF]] |0 / 11 |24–11 |- !style="text-align:left;"|Vuáituh–Táápuh !0–0 !0–4 !3–3 !7–4 !5–3 !4–4 !5–4 !4–4 !13–4 !11–3 !8–3 !4–3 !10–4 !12–4 !1 / 48 !86–47 |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Pennetta, Flavia}} [[Luokka:Italialiih tennisspelleeh]] [[Luokka:Ive 1982 šoddâmeh]] 3079j5n8k0thu37pvpb8x2q5ghowiq3 0 7209 159496 147252 2026-09-26T00:38:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159496 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="1" style="float: right; text-align: left; border: 1px solid #8888aa; background: white; padding: 5px; font-size: 80%; margin: 0 15px 0 15px;" |-bgcolor=#ffffcc !colspan=6 style= "text-align: center;"|Finaleh |- !Spellâ!!Turnam!!Vuáittu!!Táppu!!Ohtsis |- |rowspan=6 style= "vertical-align: top;"|Kuáhtásspellâ||Grand Slam||1 ||–||bgcolor=CCCCFF|1 |- |Olympialiih||–||–||bgcolor=CCCCFF|– |- |WTA Finals||–||–||bgcolor=CCCCFF|– |- |WTA Premier Mandatory já 5*/Tier I||1||–||bgcolor=CCCCFF|1 |- |WTA Tour||9||14||bgcolor=CCCCFF|23 |-bgcolor=98FB98 |Ohtsis||11||14||25 |- |rowspan=6 style= "vertical-align: top;"|Niäljásspellâ||Grand Slam||1||2||bgcolor=CCCCFF|3 |- |Olympialiih||–||–||bgcolor=CCCCFF|– |- |WTA Finals||1||–||bgcolor=CCCCFF|1 |- |WTA Premier Mandatory já 5*/Tier I||3||4||bgcolor=CCCCFF|7 |- |WTA Tour||8||6||bgcolor=CCCCFF|14 |-bgcolor=98FB98 |Ohtsis||14||10||24 |- |rowspan=2|Siähálâs<br>niäljásspellâ||Grand Slam||–||–||bgcolor=CCCCFF|– |-bgcolor=98FB98 |Ohtsis||–||–||– |-bgcolor=FFCCCC |colspan=2|Ohtsis||25||24||49 |- |} Taat lii listo italialii [[Tennis|tennisspellee]] [[Flavia Pennetta]] karrieerstatistiikeh. Flavia Pennetta spelâškuođij tennis 5-ihásâžžân.<ref name="wtaflavia">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.wtatour.com/player/flavia-pennetta_2257889_6578|nommâ=WTA {{!}} Players {{!}} Info {{!}} Flavia Pennetta|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-02-19|čujottum=2024-05-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110219134015/http://www.wtatour.com/player/flavia-pennetta_2257889_6578|vyerkkejum=2011-02-19}}</ref> Sun vuoitij vuossâmuu keerdi WTA-turnam ive 2004 [[Sopot]]ist, [[Puola]]st. Talle sun vuoitij [[Klára Koukalová]] finalist 7–5, 3–6, 6–3. Sun lâi áámmátlâš tennisspellee iivij [[2000]]–[[2015]]. Karrieeris ääigi Flavia vuoitij ohtsis 49 WTA-turnaamid. ==Teháliih finaleh== Teháliih finaleh láá puoh stuárráámui turnaamij finaleh. Iivij 2000–2015 tágáreh lijjii Grand Slam -turnaameh, WTA Finals, Tier I / Premier Mandatory -turnaameh já Premier 5 -turnaameh. ===Grand Slam=== ====Kuáhtásspellâ: 1 (1 vuáittu)==== {| class="sortable wikitable" |- !style="width:70px" | V / T !style="width:40px" | Ihe !style="width:160px"| Turnam !style="width:70px" | Ase !style="width:180px"| Vuástálistee !style="width:130px" class="unsortable"| Puáđus |- style="background:#ccf;" |bgcolor=98FB98|Vuáittu||[[2015 US Open – Nisonij kuáhtásspellâ|2015]]||[[US Open (tennis)|US Open]]||Seemeent||{{Lippukove|ITA}} [[Roberta Vinci]]||7–6^(7–4), 6–2 |} ====Niäljásspellâ: 3 (1 vuáitu, 2 táápu)==== {|class="sortable wikitable" |- !V / T !Ihe !width=160|Turnam !Ase !width=180|Paarâ !width=180|Vuástálisteeh !width=120|Puáđus |- style="background:#ccf;" |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2005 US Open (tennis)|2005]] |[[2005 US Open – Nisonij niäljásspellâ|US Open]] |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} [[Elena Dementieva]] |{{Lippukove|USA}} [[Lisa Raymond]] <br/> {{Lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] |2–6, 7–5, 3–6 |- style="background:#ffc;" |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2011 Australian Open – Nisonij niäljásspellâ|2011]] |[[Australian Open]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{Lippukove|BLR|1995}} [[Victoria Azarenka]] <br/> {{Lippukove|RUS}} [[Maria Kirilenko]] |2–6, 7–5, 6–1 |- style="background:#ccf;" |bgcolor=ffa07a|Táppu |[[2014 US Open (tennis)|2014]] |[[2014 US Open – Nisonij niäljásspellâ|US Open]] |Seemeent |{{Lippukove|SUI}} [[Martina Hingis]] |{{Lippukove|RUS}} [[Ekaterina Makarova]] <br/> {{Lippukove|RUS}} [[Elena Vesnina]] |6–2, 3–6, 2–6 |} ===WTA Finals=== ====Niäljásspellâ: 1 (1 vuáittu)==== {|class="sortable wikitable" |- !V / T !Ihe !width=150|Saje !Ase !width=200|Paarâ !width=200|Vuástálisteeh !width=140|Puáđus |-bgcolor=FFFF99 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2010 WTA Tour Championships – Niäljásspellâ|2010]] |[[2010 WTA Tour Championships|Doha]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{Lippukove|CZE}} [[Květa Peschke]] <br /> {{Lippukove|SLO}} [[Katarina Srebotnik]] |7–5, 6–4 |} ===Tier I / Premier Mandatory já Premier 5=== ====Kuáhtásspellâ: 1 (1 vuáittu)==== {|class="sortable wikitable" |- !V / T !Ihe !width=150|Turnam !Ase !width=200|Vuástálistee !width=140|Puáđus |-bgcolor=CCCCFF |bgcolor=98fb98|Vuáittu |[[2014 BNP Paribas Open – Women's Singles|2014]] |[[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |Seemeent |{{Lippukove|POL}} [[Agnieszka Radwańska]] |6–2, 6–1 |} ====Niäljásspellâ: 10 (4 vuáitu, 6 táápu)==== {|class="sortable wikitable" |- !V / T !Ihe !width=200|Turnam !Ase !width=200|Paarâ !width=220|Vuástálisteeh !width=180|Puáđus |-bgcolor=#EBC2AF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2006 Qatar Telecom German Open|2006]] |[[Qatar Telecom German Open|German Open]] |Massa |{{Lippukove|RUS}} [[Elena Dementieva]] |{{Lippukove|CHN}} [[Yan Zi (tennis)|Yan Zi]]<br />{{Lippukove|CHN}} [[Zheng Jie]] |2–6, 3–6 |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2008 Rogers Cup – Niäljásspellâ|2008]] |[[Rogers Cup (tennis)|Canadian Masters (Montreal)]] |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} [[Maria Kirilenko]] |{{Lippukove|ZIM}} [[Cara Black]]<br />{{Lippukove|USA}} [[Liezel Huber]] |1–6, 1–6 |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2010 Sony Ericsson Open – Nisonij niäljásspellâ|2010]] |[[Sony Ericsson Open|Miami Open]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{Lippukove|RUS}} [[Nadia Petrova]]<br />{{Lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] |6–3, 4–6, [10–7] |-bgcolor=#EBC2AF |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2010 Internazionali BNL d'Italia – Nisonij niäljásspellâ|2010]] |[[Internazionali BNL d'Italia|Italian Open]] |Massa |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|ESP}} [[Nuria Llagostera Vives]]<br />{{Lippukove|ESP}} [[María José Martínez Sánchez]] |6–4, 6–2 |-bgcolor=#EBC2AF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2010 Mutua Madrileña Madrid Open – Nisonij niäljásspellâ|2010]] |[[Mutua Madrileña Madrid Open|Madrid Open]] |Massa |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|USA}} [[Serena Williams]]<br />{{Lippukove|USA}} [[Venus Williams]] |2–6, 5–7 |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2010 Rogers Cup – Nisonij niäljásspellâ|2010]] |Canadian Masters (Montreal) |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|CZE}} [[Květa Peschke]]<br />{{Lippukove|SLO}} [[Katarina Srebotnik]] |7–5, 3–6, [12–10] |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2010 China Open – Nisonij niäljásspellâ|2010]] |[[China Open (tennis)|China Open]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|TPE}} [[Chuang Chia-Jung]]<br />{{Lippukove|BLR|1995}} [[Olga Govortsova]] |6–7^(2–7), 6–1, [7–10] |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2011 Toray Pan Pacific Open – Niäljásspellâ|2011]] |[[Toray Pan Pacific Open|Pan Pacific Open]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|USA}} Liezel Huber<br />{{Lippukove|USA}} [[Lisa Raymond]] |6–7^(4–7), 6–0, [6–10] |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=FFA07A|Táppu |[[2011 China Open – Nisonij niäljásspellâ|2011]] |China Open |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|CZE}} Květa Peschke<br />{{Lippukove|SLO}} Katarina Srebotnik |3–6, 4–6 |-bgcolor=#CCCCFF |bgcolor=98FB98|Vuáittu |[[2014 Wuhan Open – Niäljásspellâ|2014]] |[[Wuhan Open]] |Seemeent |{{Lippukove|SUI}} [[Martina Hingis]] |{{Lippukove|ZIM}} Cara Black<br />{{Lippukove|FRA}} [[Caroline Garcia]] |6–4, 5–7, [12–10] |} ==WTA-finaleh== ===Kuáhtásspellâ: 25 (11 vuáittud, 14 táppud)=== {| |-valign=top | {|class=wikitable |- !Čielgiittâsah (ovdil 2009/2009 maŋa) |- |bgcolor=#f3e6d7|Grand Slam -turnaameh (1–0) |- |bgcolor=#E2FAF7|Turnam of Champions (0–1) |- |bgcolor=#e9e9e9|Tier I / Premier Mandatory já Premier 5 (1–0) |- |bgcolor=#d4f1c5|Tier II / Premier (1–2) |- |Tier III, IV já V / International (8–11) |} | {|class=wikitable !Finaleh ase mield |- |Seemeent (4–6) |- |Sino (0–0) |- |Massa (7–8) |- |Matto (0–0) |} |} {|class="sortable wikitable" !width=40|V / T !width=20|Nr. !width=145|Peivimeeri !width=335|Turnam !width=70|Ase !width=175|Vuástálistee !width=135 class="unsortable"|Puáđus |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |1. |4. njuhčâmáánu 2004 |[[Abierto Mexicano TELCEL]], [[Acapulco]] <small>(1)</small> |Massa |{{Lippukove|CZE}} [[Iveta Benešová]] |6–7^(5–7), 4–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |2. |22. syeinimáánu 2004 |[[Internazionali Femminili di Palermo]], [[Italia]] |Massa |{{Lippukove|ESP}} [[Anabel Medina Garrigues]] |4–6, 4–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |1. |14. porgemáánu 2004 |[[Orange Prokom Open]], [[Sopot]], [[Puolâ]] |Massa |{{Lippukove|CZE}} [[Klára Koukalová]] |7–5, 3–6, 6–3 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |2. |20. kuovâmáánu 2005 |[[Copa Colsanitas]], [[Bogotá]], [[Kolumbia]] |Massa |{{Lippukove|ESP}} [[Lourdes Domínguez Lino]] |7–6, 6–4 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |3. |27. kuovâmáánu 2005 |[[Abierto Mexicano Telcel]], Acapulco <small>(1)</small> |Massa |{{Lippukove|SVK}} [[Ľudmila Cervanová]] |3–6, 7–5, 6–3 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |3. |5. uđđâivemáánu 2006 |[[Mondial Australian Women's Hardcourts|Australian Hardcourts]], [[Gold Coast]] |Seemeent |{{Lippukove|CZE}} [[Lucie Šafářová]] |3–6, 6–3, 5–7 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |4. |23. kuovâmáánu 2006 |Copa Colsanitas, Bogotá |Massa |{{Lippukove|ESP}} Lourdes Domínguez Lino |6–7^(3–7), 4–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |5. |2. njuhčâmáánu 2006 |Abierto Mexicano Telcel, Acapulco <small>(2)</small> |Massa |{{Lippukove|GER}} [[Anna-Lena Grönefeld]] |1–6, 6–4, 2–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |6. |1. njuhčâmáánu 2007 |Abierto Mexicano Telcel, Acapulco <small>(3)</small> |Massa |{{Lippukove|FRA}} [[Émilie Loit]] |6–7^(0–7), 4–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |4. |14. roovvâdmáánu 2007 |[[PTT Bangkok Open]], [[Thaieennâm]] |Seemeent |{{Lippukove|TPE}} [[Chan Yung-jan]] |6–1, 6–3 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |5. |17. kuovâmáánu 2008 |[[Cachantún Cup]], [[Viña del Mar]], [[Chile]] |Massa |{{Lippukove|CZE}} [[Klára Zakopalová]] |6–4, 5–4 luov. |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |6. |1. njuhčâmáánu 2008 |Abierto Mexicano Telcel, Acapulco <small>(2)</small> |Massa |{{Lippukove|FRA}} [[Alizé Cornet]] |6–0, 4–6, 6–1 |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=FFA07A|Táppu |7. |24. syeinimáánu 2008 |[[East West Bank Classic]], [[Los Angeles]], [[Ovtâstum staatah]] |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} [[Dinara Safina]] |4–6, 2–6 |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=FFA07A|Táppu |8. |16. roovvâdmáánu 2008 |[[Zürich Open]], [[Sveicci]] |Seemeent (s) |{{Lippukove|USA}} [[Venus Williams]] |6–7^(1–7), 2–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |9. |28. kuovâmáánu 2009 |Abierto Mexicano Telcel, Acapulco <small>(4)</small> |Massa |{{Lippukove|USA}} Venus Williams |1–6, 2–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |7. |19. syeinimáánu 2009 |[[Internazionali Femminili di Palermo|Internazionali di Palermo]], Italia |Massa |{{Lippukove|ITA}} [[Sara Errani]] |6–1, 6–2 |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |8. |9. porgemáánu 2009 |[[LA Women's Tennis Championships]], Ovtâstum staatah |Seemeent |{{Lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] |6–4, 6–3 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |10. |9. uđđâivemáánu 2010 |[[WTA Auckland Open|Auckland Open]], [[Uđđâ-Seeland]] |Seemeent |{{Lippukove|BEL}} [[Yanina Wickmayer]] |3–6, 2–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |9. |11. cuáŋuimáánu 2010 |[[Andalucia Tennis Experience]], [[Marbella]], [[Espanja]] |Massa |{{Lippukove|ESP}} [[Carla Suárez Navarro]] |6–2, 4–6, 6–3 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |11. |18. syeinimáánu 2010 |Internazionali di Palermo, Uđđâ-Seeland |Massa |{{Lippukove|EST}} [[Kaia Kanepi]] |4–6, 3–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |12. |8. uđđâivemáánu 2012 |Auckland Open, Uđđâ-Seeland |Seemeent |{{Lippukove|CHN}} [[Zheng Jie]] |6–2, 3–6, 0–2 luov. |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |13. |4. njuhčâmáánu 2012 |Abierto Mexicano Telcel, Acapulco <small>(5)</small> |Massa |{{Lippukove|ITA}} Sara Errani |7–5, 6–7^(2–7), 0–6 |-bgcolor=e9e9e9 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |10. |16. njuhčâmáánu 2014 |[[BNP Paribas Open]], [[Indian Wells]], Ovtâstum staatah |Seemeent |{{Lippukove|POL}} [[Agnieszka Radwańska]] |6–2, 6–1 |-bgcolor=#E2FAF7 |bgcolor=FFA07A|Táppu |14. |2. skammâmáánu 2014 |[[WTA Tournament of Champions|Turnam of Champions]], [[Sofia]] |Seemeent (s) |{{Lippukove|GER}} [[Andrea Petkovic]] |6–1, 4–6, 3–6 |-bgcolor=#f3e6d7 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |11. |12. čohčâmáánu 2015 |[[2015 US Open (tennis)|US Open]], [[New York]] |Seemeent |{{Lippukove|ITA}} [[Roberta Vinci]] |7–6^(7–4), 6–2 |} ===Niäljásspellâ: 34 (17 vuáittud, 17 táppud)=== {| |-valign=top | {|class=wikitable |- !Čielgiittâsah (ovdil 2009/2009 maŋa) |- |bgcolor=#f3e6d7|Grand Slam -turnaameh (1–2) |- |bgcolor=#ffffcc|WTA Finals (1–0) |- |bgcolor=#e9e9e9|Tier I / Premier Mandatory já Premier 5 (4–6) |- |bgcolor=#d4f1c5|Tier II / Premier (4–2) |- |Tier III, IV já V / International (7–6) |} | {|class=wikitable !Finaleh ase mield |- |Seemeent (10–7) |- |Sino (1–2) |- |Massa (6–8) |- |Matto (0–0) |} |} {|class="sortable wikitable" !width=40|V / T !width=20|Nr. !width=145|Peivimeeri !width=230|Turnam !width=70|Ase !width=190|Paarâ !width=225|Vuástálisteeh !width=150 class="unsortable"|Puáđus |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |1. |14. porgemáánu 2005 |[[East West Bank Classic]], Los Angeles |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} [[Elena Dementieva]] |{{Lippukove|USA}} [[Angela Haynes]]<br />{{Lippukove|USA}} [[Bethanie Mattek]] |6–2, 6–4 |-bgcolor=#f3e6d7 |bgcolor=FFA07A|Táppu |1. |10. čohčâmáánu 2005 |[[US Open (tennis)|US Open]], New York |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} Elena Dementieva |{{Lippukove|USA}} [[Lisa Raymond]]<br />{{Lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] |2–6, 7–5, 3–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |2. |26. kuovâmáánu 2006 |[[Copa Colsanitas]], Bogotá |Massa |{{Lippukove|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{Lippukove|HUN}} [[Ágnes Szávay]]<br />{{Lippukove|GER}} [[Jasmin Wöhr]] |7–6, 6–1 |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |2. |14. vyesimáánu 2006 |[[Qatar Telecom German Open|German Open]], [[Berlin]] |Massa |{{Lippukove|RUS}} Elena Dementieva |{{Lippukove|CHN}} [[Yan Zi (tennis)|Yan Zi]]<br />{{Lippukove|CHN}} [[Zheng Jie]] |2–6, 3–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |3. |22. kuovâmáánu 2007 |Copa Colsanitas, Bogotá |Massa |{{Lippukove|ITA}} [[Roberta Vinci]] |{{Lippukove|ESP}} [[Lourdes Domínguez Lino]]<br />{{Lippukove|ARG}} [[Paola Suárez]] |6–1, 3–6, [9–11] |-bgcolor= |bgcolor=FFA07A|Táppu |4. |14. kesimáánu 2007 |[[Barcelona Ladies Open|Barcelona Open]], Espanja |Massa |{{Lippukove|ESP}} Lourdes Domínguez Lino |{{Lippukove|ESP}} [[Arantxa Parra Santonja]]<br />{{Lippukove|ESP}} [[Nuria Llagostera Vives]] |7–6^(7–3), 2–6, [12–10] |-bgcolor= |bgcolor=98FB98|Vuáittu |3. |19. cuáŋuimáánu 2008 |[[Portugal Open|Estoril Open]], [[Portugal]] |Massa |{{Lippukove|RUS}} [[Maria Kirilenko]] |{{Lippukove|BIH}} [[Mervana Jugić-Salkić]]<br />{{Lippukove|TUR}} [[İpek Şenoğlu]] |6–4, 6–4 |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |5. |31. syeinimáánu 2008 |[[Rogers Cup (tennis)|Canadian Masters]], [[Montreal]] |Seemeent |{{Lippukove|RUS}} Maria Kirilenko |{{Lippukove|ZIM}} [[Cara Black]]<br />{{Lippukove|USA}} [[Liezel Huber]] |1–6, 1–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |4. |16. uđđâivemáánu 2009 |[[Hobart International]], [[Australia]] |Seemeent |{{Lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{Lippukove|UKR}} [[Alona Bondarenko]]<br />{{Lippukove|UKR}} [[Kateryna Bondarenko]] |6–2, 7–6^(7–4) |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |6. |22. kuovâmáánu 2009 |Copa Colsanitas, Bogotá |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|ESP}} Nuria Llagostera Vives<br />{{lippukove|ESP}} [[María José Martínez Sánchez]] |5–7, 6–3, [7–10] |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=FFA07A|Táppu |7. |3. vyesimáánu 2009 |[[Porsche Tennis Grand Prix]], [[Stuttgart]] |Massa (s) |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|USA}} Bethanie Mattek-Sands<br />{{lippukove|RUS}} [[Nadia Petrova]] |7–5, 3–6, [7–10] |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |5. |9. kesimáánu 2009 |[[Ordina Open]], [[Vuáládâhenâmeh]] |Sino |{{lippukove|ITA}} [[Sara Errani]] |{{lippukove|NED}} [[Michaëlla Krajicek]]<br />{{lippukove|BEL}} [[Yanina Wickmayer]] |6–4, 5–7, [13–11] |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |6. |11. syeinimáánu 2009 |[[Swedish Open]], [[Båstad]] |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|ESP}} Nuria Llagostera Vives<br />{{lippukove|ESP}} María José Martínez Sánchez |6–2, 0–6, [10–5] |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |7. |4. cuáŋuimáánu 2010 |[[Sony Ericsson Open]], [[Key Biscayne]] |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|RUS}} Nadia Petrova<br />{{lippukove|AUS}} Samantha Stosur |6–3, 4–6, [10–7] |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |8. |2. vyesimáánu 2010 |Porsche Grand Prix, Stuttgart |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|CZE}} [[Květa Peschke]]<br />{{lippukove|SLO}} [[Katarina Srebotnik]] |3–6, 7–6^(7–3), [10–5] |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |9. |8. vyesimáánu 2010 |[[Internazionali BNL d'Italia]], [[Rooma]] |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|ESP}} Nuria Llagostera Vives<br />{{lippukove|ESP}} María José Martínez Sánchez |6–4, 6–2 |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |8. |15. vyesimáánu 2010 |[[Mutua Madrileña Madrid Open|Madrid Open]], Espanja |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|USA}} [[Serena Williams]]<br />{{lippukove|USA}} [[Venus Williams]] |2–6, 5–7 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |10. |10. syeinimáánu 2010 |Swedish Open, Båstad <small>(2)</small> |Massa |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|CZE}} [[Renata Voráčová]]<br />{{lippukove|CZE}} [[Barbora Záhlavová-Strýcová]] |7–6^(7–0), 6–0 |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |11. |23. porgemáánu 2010 |Canadian Masters, Montreal |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|CZE}} Květa Peschke<br />{{lippukove|SLO}} Katarina Srebotnik |7–5, 3–6, [12–10] |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |9. |9. roovvâdmáánu 2010 |[[China Open (tennis)|China Open]], [[Peking]] |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|TPE}} [[Chuang Chia-jung]]<br />{{lippukove|BLR|1995}} [[Olga Govortsova]] |6–7^(2–7), 6–1, [7–10] |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |12. |23. roovvâdmáánu 2010 |[[Kremlin Cup]], [[Moskova]] |Seemeent (s) |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|ITA}} Sara Errani<br />{{lippukove|ESP}} María José Martínez Sánchez |6–3, 2–6, [10–6] |-bgcolor=#ffffcc |bgcolor=98FB98|Vuáittu |13. |31. roovvâdmáánu 2010 |[[WTA Tour Championships]], [[Doha]] |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|CZE}} Květa Peschke<br />{{lippukove|SLO}} Katarina Srebotnik |7–5, 6–4 |-bgcolor=#f3e6d7 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |14. |28. uđđâivemáánu 2011 |[[Australian Open]], [[Melbourne]] |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|BLR|1995}} [[Victoria Azarenka]]<br />{{lippukove|RUS}} Maria Kirilenko |2–6, 7–5, 6–1 |-bgcolor= |bgcolor=FFA07A|Táppu |10. |17. kesimáánu 2011 |[[UNICEF Open]], Vuáládâhenâmeh |Sino |{{lippukove|SVK}} [[Dominika Cibulková]] |{{lippukove|CZE}} Barbora Záhlavová-Strýcová<br />{{lippukove|CZE}} [[Klára Zakopalová]] |6–1, 4–6, [7–10] |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |11. |1. roovvâdmáánu 2011 |[[Toray Pan Pacific Open|Pan Pacific Open]], [[Tokio]] |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|USA}} Liezel Huber<br />{{lippukove|USA}} Lisa Raymond |6–7^(4–7), 6–0, [6–10] |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=FFA07A|Táppu |12. |8. roovvâdmáánu 2011 |China Open, Peking |Seemeent |{{lippukove|ARG}} Gisela Dulko |{{lippukove|CZE}} Květa Peschke<br />{{lippukove|SLO}} Katarina Srebotnik |3–6, 4–6 |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |13. |7. uđđâivemáánu 2012 |Auckland Open, Uđđâ-Seeland |Seemeent |{{lippukove|GER}} Julia Görges |{{lippukove|CZE}} [[Andrea Hlaváčková]]<br />{{lippukove|CZE}} [[Lucie Hradecká]] |7–6^(7–2), 2–6, [7–10] |- |bgcolor=FFA07A|Táppu |14. |15. cuáŋuimáánu 2012 |Barcelona Open, Espanja |Massa |{{lippukove|ITA}} [[Francesca Schiavone]] |{{lippukove|ITA}} Sara Errani <br /> {{lippukove|ITA}} Roberta Vinci |0–6, 2–6 |- |bgcolor=ffa07a|Táppu |15. |21. syeinimáánu 2013 |[[Swedish Open]], Båstad |Massa |{{lippukove|ROU}} [[Alexandra Dulgheru]] |{{lippukove|ESP}} [[Anabel Medina Garrigues]] <br /> {{lippukove|CZE}} Klára Zakopalová |1–6, 4–6 |- |bgcolor=98FB98|Vuáittu |15. |13. roovvâdmáánu 2013 |[[HP Open]], [[Osaka]] |Seemeent |{{lippukove|FRA}} [[Kristina Mladenovic]] |{{lippukove|AUS}} Samantha Stosur<br />{{lippukove|CHN}} [[Zhang Shuai (tennis)|Zhang Shuai]] |6–4, 6–3 |-bgcolor=#d4f1c5 |bgcolor=ffa07a|Táppu |16. |21. kesimáánu 2014 |[[Aegon International]], [[Eastbourne]] |Sino |{{lippukove|SUI}} [[Martina Hingis]] |{{lippukove|TPE}} [[Chan Hao-ching]]<br />{{lippukove|TPE}} [[Chan Yung-jan]] |3–6, 7–5, [7–10] |-bgcolor=#f3e6d7 |bgcolor=ffa07a|Táppu |17. |6. čohčâmáánu 2014 |[[US Open (tennis)|US Open]], New York |Seemeent |{{lippukove|SUI}} Martina Hingis |{{lippukove|RUS}} [[Ekaterina Makarova]]<br />{{lippukove|RUS}} [[Elena Vesnina]] |6–2, 3–6, 2–6 |-bgcolor=#e9e9e9 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |16. |27. čohčâmáánu 2014 |[[Wuhan Open]], [[Kiina]] |Seemeent |{{lippukove|SUI}} Martina Hingis |{{lippukove|ZIM}} Cara Black<br />{{lippukove|FRA}} [[Caroline Garcia]] |6–4, 5–7, [12–10] |-bgcolor=#D4F1C5 |bgcolor=98FB98|Vuáittu |17. |18. roovvâdmáánu 2014 |Kremlin Cup, Moskova |Seemeent (s) |{{lippukove|SUI}} Martina Hingis |{{lippukove|FRA}} Caroline Garcia<br />{{lippukove|ESP}} Arantxa Parra Santonja |6–3, 7–5 |} ==ITF-finaleh== ===Kuáhtásspellâ: 10 (7–3)=== {| |-valign=top | {|class=wikitable |- !Čielgiittâsah |- |bgcolor=#f88379|$100,000-turnaameh (0–0) |- |bgcolor=#f7e98e|$75,000-turnaameh (0–0) |- |bgcolor=#addfad|$50,000-turnaameh (4–0) |- |bgcolor=lightblue|$25,000-turnaameh (1–2) |- |$10,000-turnaameh (2–1) |} | {|class=wikitable !Finaleh ase mield |- |Seemeent (0–0) |- |Sino (0–0) |- |Massa (6–3) |- |Matto (1–0) |} |} {|class="sortable wikitable" style=font-size:97% |- !V / T !class="unsortable"|Nr. !Peivimeeri !Turnam !Ase !Vuástálistee !class="unsortable"|Puáđus |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 1. | 28. njuhčâmáánu 1999 | ITF Cagliari, Italia | Massa | {{lippukove|SVK}} [[Andrea Masaryková]] | 7–5, 7–5 |-style="background:lightblue;" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 2. | 20. kesimáánu 1999 | ITF Grado, Italia | Massa | {{lippukove|SVK}} [[Martina Suchá]] | 1–6, 6–4, 7–5 |- | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 3. | 22. porgemáánu 1999 | ITF Alghero, Italia | Massa | {{lippukove|ESP}} [[Paula Hermida]] | 1–6, 4–6 |-style="background:lightblue;" | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 4. | 30. syeinimáánu 2001 | ITF Alghero, Italia | Massa | {{lippukove|HUN}} [[Adrienn Hegedűs]] | 4–6, 4–6 |-style="background:#addfad;" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 5. | 3. kuovâmáánu 2002 | ITF Urtijëi, Italia | Matto | {{lippukove|GER}} [[Angelika Bachmann]] | 7–6, 3–6, 6–3 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 6. | 24. njuhčâmáánu 2002 | ITF Rome, Italia | Massa | {{lippukove|UKR}} [[Oleksandra Kravets]] | 6–4, 6–0 |-style="background:lightblue;" | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 7. | 30. syeinimáánu 2001 | Seoul, [[Maadâ-Korea]] | Massa | {{lippukove|KOR}} [[Jeon Mi-ra]] | 6–4, 4–6, 1–6 |-style="background:#addfad;" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 8. | 8. čohčâmáánu 2002 | ITF Fano, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} [[Mara Santangelo]] | 3–6, 6–4, 6–0 |-style="background:#addfad;" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 9. | 22. čohčâmáánu 2002 | ITF Biella, Italia | Massa | {{lippukove|CZE}} [[Sandra Kleinová]] | 6–3, 6–2 |-style="background:#addfad;" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 10. | 11. syeinimáánu 2004 | ITF Cuneo, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} [[Alice Canepa]] | 6–4, 6–1 |} ===Niäljásspellâ: 15 (9–6)=== {| |-valign=top | {|class=wikitable |- !Čielgiittâsah |- |bgcolor=#f88379|$100,000-turnaameh (0–0) |- |bgcolor=#f7e98e|$75,000-turnaameh (1–1) |- |bgcolor=#addfad|$50,000-turnaameh (2–1) |- |bgcolor=lightblue|$25,000-turnaameh (1–2) |- |$10,000-turnaameh (5–2) |} | {|class=wikitable !Finaleh ase mield |- |Seemeent (1–2) |- |Sino (1–0) |- |Massa (3–7) |- |Matto (1–0) |} |} {|class="sortable wikitable" style=font-size:97% |- ! V / T ! Nr. ! Peivimeeri ! Turnam ! Ase ! Paarâ ! Vuástálisteeh ! Puáđus |- | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 1. | 20. syeinimáánu 1997 | ITF Civitanova, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} [[Roberta Lamagni]] | {{lippukove|CRO}} [[Marijana Kovačević]] <br /> {{lippukove|CRO}} [[Kristina Pojatina]] | 4–6, 1–6 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 2. | 12. cuáŋuimáánu 1998 | ITF Brindisi, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} [[Roberta Vinci]] | {{lippukove|SVK}} [[Alena Paulenková]] <br /> {{lippukove|SVK}} [[Gabriela Voleková]] | 6–4, 7–6 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 3. | 10. vyesimáánu 1998 | ITF Quartu Sant'Elena, Italia | Sino | {{lippukove|ITA}} Roberta Vinci | {{lippukove|COL}} [[Giana Gutiérrez]] <br /> {{lippukove|LTU|1988}} [[Galina Misiuriova]] | 6–3, 6–0 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 4. | 28. njuhčâmáánu 1999 | ITF Cagliari, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} Roberta Vinci | {{lippukove|USA}} [[Dawn Buth]] <br /> {{lippukove|USA}} [[Rebecca Jensen]] | 6–3, 4–6, 6–3 |- style="background:lightblue;" | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 5. | 20. kesimáánu 1999 | ITF Grado, Italia | Massa | {{lippukove|USA}} [[Tracy Almeda-Singian]] | {{lippukove|FRA}} [[Lea Ghirardi]] <br /> {{lippukove|FRA}} [[Noëlle van Lottum]] | 6–1, 4–6, 4–6 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 6. | 22. porgemáánu 1999 | ITF Alghero, Italia | Matto | {{lippukove|ITA}} Roberta Vinci | {{lippukove|ITA}} [[Sabina Da Ponte]] <br /> {{lippukove|ITA}} [[Valentina Sassi]] | 6–2, 6–1 |- | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 7. | 20. čohčâmáánu 1999 | ITF Lecce, İtalia | Massa | {{lippukove|ITA}} Roberta Vinci | {{lippukove|ARG}} [[Erica Krauth]] <br /> {{lippukove|ARG}} [[Vanesa Krauth]] | 6–1, 6–7⁽⁵⁾, 1–6 |- style="background:lightblue;" | bgcolor="FFA07A"|Táppu | 8. | 15. roovvâdmáánu 2001 | ITF Joué-lès-Tours, Ranska | Seemeent (s) | {{lippukove|ITA}} [[Maria Paola Zavagli]] | {{lippukove|MAD}} [[Dally Randriantefy]] <br /> {{lippukove|MAD}} [[Natacha Randriantefy]] | 4–6, 6–3, 3–6 |- | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 9. | 24. njuhčâmáánu 2002 | ITF Rome, Italia | Massa | {{lippukove|ITA}} [[Claudia Ivone]] | {{lippukove|GER}} [[Caroline Ann Basu]] <br /> {{lippukove|EST}} [[Margit Rüütel]] | 6–3, 6–4 |- bgcolor="lightblue" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 10. | 4. porgemáánu 2002 | ITF Brindisi, Italia | Massa | {{lippukove|ROU}} [[Andreea Ehritt-Vanc|Andreea Vanc]] | {{lippukove|SVK}} [[Ľubomíra Kurhajcová]] <br /> {{lippukove|SVK}} [[Lenka Němcová]] | 6–3, 6–2 |- bgcolor="#ADDFAD" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 11. | 18. porgemáánu 2002 | ITF Bronx, [[Ovtâstum staatah]] | Seemeent | {{lippukove|EST}} [[Maret Ani]] | {{lippukove|JPN}} [[Shinobu Asagoe]] <br /> {{lippukove|JPN}} [[Nana Miyagi]] | 6–4, 6–1 |- bgcolor="#ADDFAD" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 12. | 8. čohčâmáánu 2002 | ITF Fano, Italia | Massa | {{lippukove|ROU}} Andreea Vanc | {{lippukove|RUS}} [[Gulnara Fattakhetdinova]] <br /> {{lippukove|BLR|1995}} [[Darya Kustova]] | 7–5, 6–3 |- bgcolor="#F7E98E" | style="background:#98fb98;"|Vuáittu | 13. | 15. čohčâmáánu 2002 | ITF Bordeaux, Ranska | Massa | {{lippukove|ROU}} Andreea Vanc | {{lippukove|AUS}} [[Sarah Stone (tennis)|Sarah Stone]] <br /> {{lippukove|AUS}} [[Samantha Stosur]] | 6–3, 7–5 |- bgcolor="#addfad" | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 14. | 6. roovvâdmáánu 2002 | ITF Girona,. Espanja | Massa | {{lippukove|ROU}} Andreea Vanc | {{lippukove|BUL}} [[Lubomira Bacheva]] <br /> {{lippukove|ESP}} [[Gala León García]] | 4–6, 3–6 |- style="background:#f7e98e;" | style="background:#ffa07a;"|Táppu | 15. | 12. roovvâdmáánu 2003 | ITF Dubai, [[Ovtâstum arabiemiirikodeh]] | Seemeent | {{lippukove|ITA}} [[Adriana Serra Zanetti]] | {{lippukove|HUN}} [[Zsófia Gubacsi]] <br /> {{lippukove|HUN}} [[Kira Nagy]] | 6–2, 2–6, 2–6 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Tennisspellei karrieerstatistiikeh]] 0odjkauexj5foxdtl5y8w2gp83dc7we 0 7225 159417 147259 2026-09-26T00:19:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159417 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Anamaría Tijoux Merino | kove = Anita tijoux.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|12|6|1977}} | šoddâmsaje = [[Lille]], [[Ranska]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Chile]] já [[Ranska]] | artistnommâ = Ana Tijoux<br/>Anita Tijoux | lávlumkielah = | aktiivlâžžân = [[1997]]– | genreh = [[pooliitlâš ráp]], [[trip hop]], [[R&B]], [[urban contemporary]] | čuojânâsah = | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = [[Nacional Records]] | palhâšumeh = [[BBC 100 nisonid]] (2020) | vaanhimeh = María Emilia Tijoux<br/>Roberto Merino Jorquera | pelikyeimi = Jon Grandcamp (kuovâmáánu 2019 rääjist) | párnááh = 2 | päikkisijđo = https://anatijoux.bandcamp.com/ }} [[Tiätuvuárkká:MX MR ANA TIJOUX (49632403173).jpg|thumb|262px|Ana Tijoux ive 2020]] '''Ana Tijoux''', olmâ nommâ '''Anamaría Tijoux Merino''' (š. [[kesimáánu 12.]] peeivi [[1977]], [[Lille]], [[Ranska]]) lii [[chile]]lâš-ranskalâš [[ráppájeijee]], [[hiphop]]-musikkár, feminist já aktivist. ==Eellim== Anamaria Tijoux šoodâi [[kesimáánu 12.]] peeivi [[1977]] [[Lille]]st, [[Ranska]]ast, kuus suu vaanhimeh láin patârâm Chilest [[Augusto Pinochet]] [[jiešväldi|jiešvääldi]] tiet ive 1976.<ref name="elpais-2019">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://elpais.com/elpais/2019/11/18/eps/1574093609_210623.amp.html | Nommâ = Ana Tijoux: “Yo estaba feliz rapeando, pero la fama me enajenó” | Almostittem = El País | Äigimuddo = 2019-11-18 | Čujottum = 2021-04-11 | Kielâ = {{es}}}}</ref> Suu eeči lâi Douglas Olivares, já suu enni lii sosiologia professor já totkee [[María Emilia Tijoux]].<ref name="hi-4091">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://archive.hemisphericinstitute.org/excentrico/4091/maria-emilia-tijoux/ | Nommâ = María Emilia Tijoux | Almostittem = Hemispheric Institute of Performance and Politics | Äigimuddo = 2017 | Čujottum = 2021-04-11 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210411130045/http://archive.hemisphericinstitute.org/excentrico/4091/maria-emilia-tijoux/ | vyerkkejum = 2021-04-11}}</ref> Suu vaanhimeh iäránáin, ko Tijoux lâi páárnáš. Maŋeláá suu enni naajâi perruu ustev já chilelâš patâreijee [[Roberto Merino Jorquera]]in, kiäst maŋeláá šoodâi Anamaria eeči meid virgálávt.<ref name="elfinanciero-128122019">Acevedo, Rocío Román. {{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.elfinanciero.com.mx/reflector/ana-tijoux-la-voz-de-las-mujeres-que-callan-ante-la-violencia/ | Nommâ = Ana Tijoux, la voz de las mujeres que callan ante la violencia | Almostittem = El Financiero | Äigimuddo = 2019-12-18 | Čujottum = 2021-04-11 | Kielâ = {{es}}}}</ref> Ive 1982 sij värrejii pargo tiet Lillest [[Pariisi]]n, kost sij assii [[Belleville (Pariisi)|Bellevillest]] já [[Saint Maurice (Pariisi)|Saint Mauricest]].<ref name="musicapopular-tijoux">Ponce, David. {{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.musicapopular.cl/artista/ana-tijoux/ | Nommâ = Ana Tijoux | Almostittem = MusicaPopular.cl | Čujottum = 2021-04-11 | Kielâ = {{es}}}}</ref> Ive 1983 vaanhimeh vuolgâttáin 6-ihásâš Tijoux ohtuu kirdemmašináin Ranskaast Chilen teivâđ ááhus, äijihis já eres huolhijdis, kiäh lijjii pááccám toho.<ref name="elpais-2019"/> Tot lâi vuossâmuš kerdi, ko Tijoux ooinij Chile já suuvâs. Tijoux kiirdij toho ohtuu tondiet ko suu vaanhimeh iävá puáhtám vyelgiđ fáárun, tastko Pinochet lâi vala staatâhovdân.<ref name="elpais-2019"/> Ko Tijoux lâi 12-ihásâš, suu eeči [[jiešsorme|surmij jieijâs]].<ref name="elpais-2019"/> Kuovâmáánust 2019 Tijoux naajâi ranskalâš musikkár Jon Grandcamp Jráin. ==Karrieer== Ana Tijoux kuulâi [[Makiza]]-nommâsii juávkun. Tot lâi chilelâš hiphop-juávkku, mii vuáđudui ive [[1997]]. Ana lasseen juávhust lijjii kulmâ eres jeessân. Juávkku lii almostittâm ohtsis nelji album, main vuossâmuš almostui ive [[1998]] já majemuš ive [[2005]].<ref name="elcarrete-29">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.elcarrete.cl/enciclopedia/ficha.php?id=29|nommâ=Enciclopedia del Rock, Grupo Makiza|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-02-11|čujottum=2023-06-29|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120211175814/http://www.elcarrete.cl/enciclopedia/ficha.php?id=29|vyerkkejum=2012-02-11}}</ref> Ive [[2006]] Ana algâttij soolokarrieeris. Suu vuossâmuš album almostui ive [[2007]], já nubbe ive [[2010]]. Vuossâmuš album lii ollásávt [[espanjakielâ]]n. Nube albumist vist Ana ráppáá sehe espanja- já [[ranskakielâ]]n. ==Palhâšumeh== Ive [[2020]] [[BBC]] valjij Tijoux [[BBC 100 nisonid|100 nisonid]] -liiston.<ref name="bbc-2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-55042935 | Nommâ = BBC 100 Women 2020: Who is on the list this year? | Almostittem = BBC | Äigimuddo = 2020-11-23 | Čujottum = 2021-04-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ===Grammy Awards=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:65%" |- ! scope="col" style="width:4%;"| Ihe ! scope="col" style="width:50%;"| Kategoria ! scope="col" style="width:30%;"| Album ! scope="col" style="width:6%;"| Puáđus |- | style="text-align:center;"|2011 | rowspan="3"|Pyeremus Latin Rock, Urban teikâ Alternative album | ''1977'' | {{Iävtukkâsvuotâ}} |- | style="text-align:center;"|2013 | ''[[La Bala (album)|La Bala]]'' | {{Iävtukkâsvuotâ}} |- | style="text-align:center;"|2015 | ''[[Vengo (album)|Vengo]]'' | {{Iävtukkâsvuotâ}} |} ===Latin Grammy Awards=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:65%" |- ! scope="col" style="width:4%;"| Ihe ! scope="col" style="width:50%;"| Kategoria ! scope="col" style="width:30%;"| Album/Laavlâ ! scope="col" style="width:6%;"| Puáđus |- | style="text-align:center;"|2012 | Pyeremus urbaanlâš muusikalbum | ''[[La Bala (album)|La Bala]]'' | {{Iävtukkâsvuotâ}} |- | style="text-align:center;"|2013 | rowspan="2"|Pyeremus urbaanlâš laavlâ | "Sacar la Voz" {{small|(oovtâst [[Jorge Drexler]]áin)}} | {{Iävtukkâsvuotâ}} |- | style="text-align:center;" rowspan="3"|2014 | "Vengo" | {{Iävtukkâsvuotâ}} |- | Ive skiärru | rowspan="2"|"Universos Paralelos" {{small|(oovtâst [[Jorge Drexler]]áin)}} | {{Vuáittu}} |- | Ive laavlâ | {{Iävtukkâsvuotâ}} |} == Diskografia == [[Tiätuvuárkká:Makiza 2005.jpg|thumb|262px|Makiza ive 2005]] === Makiza-juávhust === * [[1998]] – ''[[Vida Salvaje]]'' * [[1999]] – ''[[Aerolíneas Makiza]]'' * [[2004]] – ''[[Vida Salvaje (remaster)]]'' * [[2005]] – ''[[Casino Royal]]'' === Sooloskiäruh === * [[2007]] – ''[[Kaos (Anita Tijoux album)|Kaos]]'' * [[2010]] – ''[[1977 (Ana Tijoux album)|1977]]'' * [[2011]] – ''[[Elefant Mixtape (Ana Tijoux album)|Elefant Mixtape]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.npr.org/sections/altlatino/2011/02/14/133753535/download-ana-tijouxs-new-elefant-mixtape|nommâ=Ana Tijoux's New 'Elefant' Mixtape|almostittem=www.npr.org|čujottum=29.6.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[2011]] – ''[[La Bala (album)|La Bala]]'' * [[2014]] – ''[[Vengo (album)|Vengo]]'' * [[2023]] – ''[[Vida (Anita Tijoux album)|Vida]]'' ===Singleh=== * [[2016]] – "Calaveritas" (oovtâst [[Celso Piña]]in) * [[2016]] – "Luchín" * [[2019]] – "Cacerolazo" * [[2020]] – "Libertad" * [[2020]] – "Antifa Dance" * [[2020]] – "No estamos solas" * [[2020]] – "Pa que" * [[2020]] – "Rebelión de octubre" (oovtâst MC Millarayin) * [[2021]] – "Mal" * [[2023]] – "Niñx" == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} * [https://anatijoux.bandcamp.com/ Ana Tijoux virgáliih nettisiijđoh] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Tijoux, Ana}} [[Luokka:Chileliih ráppájeijeeh]] [[Luokka:Ive 1977 šoddâmeh]] [[Luokka:Ranskaliih ráppájeijeeh]] fbhmolc6b5tpqmuhv6zl1hb4yi0z6ke 0 7252 159696 147262 2026-09-26T01:36:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159696 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kustavi | kove = Kustavi church.jpg | kove-čielgiittâs = Kustavi kirkko | vaakun = Kustavi vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kustavi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 770,15<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 95,01 | eennâm_% = 12,3 | sisčääci = 1,88 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 602,46 | merâčääci_% = 87,5 | ässeeloho = 957<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 28.2.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 5,78 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,3 | ruotâkielâ = 1,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,4 }} '''Kustavi''' ({{k-sv|Gustavs}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Kustavist ääsih 957 olmožid, já ton vijđodâh lii 770,15&nbsp;km², mast 604,34&nbsp;km² lii čääci. Kustavi naaburkieldah láá [[Lieto]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Pöytyä]], [[Rusko]] já [[Turku]]. ==Historjá== Kustavi vuáđudui ive&nbsp;[[1874]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kustavi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||1 285}} {{bar pixel|1985|#0099FF|463||1 239}} {{bar pixel|1990|#0099FF|430||1 150}} {{bar pixel|1995|#0099FF|399||1 067}} {{bar pixel|2000|#0099FF|377||1 008}} {{bar pixel|2005|#0099FF|347||930}} {{bar pixel|2010|#0099FF|326||874}} {{bar pixel|2015|#0099FF|334||895}} {{bar pixel|2020|#0099FF|350||943}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Kustavi markkân. ==Siijdah== Anavainen, Boda (Puore), Böle (Pyöli), Elmnäs (Elmnäinen), Etelä-Vartsala (Söder Vartsala), Friisilä (Frisby), Viherlahti (Grönvik), Idula, Iso Koiluoto (Stor Malö), Isoluoto (Storskär), Iso-Rahi (Stora Rahi), Kaurissalo, Kevo (Stansholm/Staffansholm), Kiparluoto (Skepparholm), Kivimaa, Koelsuu (Godelsjö), Koivula ađai Koila, Kunnarainen (Gunnarais/Gunnarsby), Laupunen (Löpö), Lypertö, Langstet (Långstjärt, Långstjert), Parattula, Pleikilä (Bleknäs), Pohjois-Vartsala (Norr Vartsala), Rahinkorpi, Ruola, Ruoni (Strömma), Salminiittu (Sundäng), Siusluoto (Sjusholm), Vähä-Rahi (Lilla Rahi) já Västerby ađai Westerby. ==Kovegalleria== <gallery> Port to Iniö - panoramio.jpg Isokari.jpg Neste petrol station in Kustavi.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kustavi|*]] lkvcbcd9296l43xo4cpl3ddygjdxuln 0 7253 159645 152299 2026-09-26T01:26:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159645 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:KatjaGauriloff.jpg|thumb|Katja Gauriloff]] '''Katja Gauriloff''' (š. [[juovlâmáánu 6.]] peeivi [[1972]], [[Aanaar]], [[Suomâ]]) lii nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee, elleekovestivrejeijee já ohtâ [[Oktober]]-pyevtittâsfinnoduv omâsteijein. ==Eellim== Katja Gauriloff šoodâi Anarist nuorttâlâš iänán já syemmilâš iäčán, mutâ viettij pärnivuođâs [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://areena.yle.fi/podcastit/1-1401448|nommâ=Taustapeili: Vieraana Katja Gauriloff|almostittem=areena.yle.fi|čujottum=2023-12-10|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gauriloff lii porgâm elleekovesyergist ive 1998 rääjist. Iivij 2000–2004 sun luuvâi elleekovestivrim Tampere áámmátollâškoovlâst. Suu dokumentelleekoveh [[Huuto tuuleen|''Huuto tuuleen'']] (2007) já [[Säilöttyjä unelmia|''Säilöttyjä unelmia'']] (2011) láin kuohtuuh pivnoheh pirrâ maailm,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://oktober.fi/esittely/katja-gauriloff/?lang=fi|nommâ=Katja Gauriloff {{!}} Oktober|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-05-14|čujottum=2024-12-03|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170514041513/http://oktober.fi/esittely/katja-gauriloff/?lang=fi|vyerkkejum=2017-05-14}}</ref> mutâ [[Máánu meeci Kaisa|''Máánu meeci Kaisa'']] lii suu enâmustáá palhâšum dokumentelleekove. Tot muštâl Gauriloff madârááhust já suu ustevvuođâst sveiccilâš kirječällee Robert Crottetân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8961523|nommâ=Kuun metsän Kaisa -elokuva toi kolttasaamelaisen Gauriloffin suvun yhteen monien vuosien jälkeen|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-06-16|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7607776|nommâ=Elokuvantekijä Katja Gauriloff palaa kolttasaamelaisille juurilleen|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2014-11-07|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8968196|nommâ=Kuun metsän Kaisa oli kolttasukunsa vahva nainen – Katja Gauriloffin elokuva kertoo ohjaajan isoisoäidistä|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2016-06-18|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tot vuoitij eereeb iärrán pyeremuu dokumentelleekove [[Jussi-palhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9530068|nommâ="Kiitos esiäideille" – Kuun metsän Kaisa voitti ensimmäisenä saamelaisena dokumenttielokuvana Jussi-palkinnon|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2017-03-24|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9116915|nommâ=Katja Gauriloffin Kuun Metsän Kaisa palkittiin parhaasta ohjauksesta Jakutian elokuvafestivaaleilla|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2016-08-24|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2023 almostui Gauriloff stivrim [[Jeʹvida]], mii lii maailm vuosmuš oleskukkosâš nuorttâlâškielâlâš fiktiivlâš elleekove. Gauriloff lii kietâčáállám elleekove oovtâst [[Niillas Holmberg]]áin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20028110|nommâ=Jeʹvida-fiiʹlm vueiʹvvroolin toobdâs nõõm sääʹmõutstõõzzâst da lääʹdd fiʹlmm-maaiʹlmest – fiiʹlm maaiʹlm vuõssjeäʹǩǩääž ǩieʹssmannust New Yoorkâst|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2024-12-03|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> ==Filmografia== ===Dokumenteh=== * 2004 &ndash; ''Peiʹvv päštt'' <small>(uánihisfilmâ)</small> * 2006 &ndash; ''Sámi mánát Helssegis''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://elonet.finna.fi/Search/Results?filter=author2_id_str_mv:%22kavi.elonet_henkilo_1027198%22|nommâ=Katja Gauriloff|almostittem=elonet.finna.fi|čujottum=2023-12-10|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <small>(uánihisfilmâ)</small> * 2007 &ndash; ''Huuto tuuleen'' * 2008 &ndash; ''Sopimus'' * 2011 &ndash; ''[[Säilöttyjä unelmia]]'' * 2013 &ndash; ''Voimanlähde'' <small>(uánihisfilmâ)</small> * 2016 &ndash; ''[[Máánu meeci Kaisa]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/nuorttalas-kaisa-s-enchanted-forest-dokumentist-vuosaeehid-t|nommâ=Nuorttâlâš Kaisa´s Enchanted Forest -dokumentist vuosâeehid Torontost|almostittem=nettisaje.wikidot.com|čujottum=2023-12-10}}</ref> ({{k-sms|Mannu mieʹcc Kaiʹssi}}, {{k-fi|Kuun metsän Kaisa}}) ===Fiktiivlâš elleekoveh=== * 2002 &ndash; ''Vanhan miehen viimeinen päivä'' <small>(uánihisfilmâ)</small> * 2004 &ndash; ''Buorit áigumusat'' <small>(uánihisfilmâ)</small> * 2019 &ndash; ''[[Baby Jane (elleekove)|Baby Jane]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0310178/|nommâ=Katja Gauriloff|almostittem=IMDb|čujottum=2023-12-10|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * 2023 &ndash; ''[[Jeʹvida]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20054173|nommâ=Ensimmäinen kokopitkä kolttasaamelainen elokuva Je'vida saa pian Suomen ensi-iltansa – ohjaaja odottaa palautetta jännittyneenä|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-10-09|čujottum=2023-10-14|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Palhâšumeh== * 2016 – [[Ive nuorttâlâš]] * 2016 – Pyeremus stivrim -palhâšume Jakutia-elleekovefestivaalist elleekooveest ''Máánu meeci Kaisa'' * 2016 – Pyeremus animistumfilmâ -palhâšume Dok Leipzig -elleekovefestivaalist elleekooveest ''Máánu meeci Kaisa'' * 2017 – [[Skammâkoveh-palhâšume]] * 2017 – [[Jussi-palhâšume]] pyeremuu dokumentelleekooveest ''Máánu meeci Kaisa'' * 2023 – [[Suomâ-palhâšume]] maailm vuosmuu tievâkukkosii nuorttâlâškielâlii fiktioelleekooveest ''Jeʹvida''<ref name="anarâšaavis-gauriloff-11122023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/11/nuorttalas-katja-gauriloff-lii-palhasum-suoma-palhasuumijn/|nommâ=Nuorttâlâš Katja Gauriloff lii palhâšum Suomâ-palhâšuumijn|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-12-11|čujottum=2023-12-11}}</ref> * 2023 – Amnesty International Suomâ uásáduv [[Kiintâl-palhâšume]]<ref name="yle-11122023>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-197651|nommâ=Gauriloffii Amnesty bálkkašupmi|tahhee=Saijet, Maiju|äigimuddo=2023-12-11|čujottum=2023-12-12|kielâ={{se}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Katja Gauriloff|*]] c4n0t3ff5t4rupnh5nuw01o6t3jjn5f 0 7257 160036 147264 2026-09-26T03:25:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160036 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Taivassalo | kove = Taivassalon kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Taivassalo kirkko | vaakun = Taivassalo vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Taivassalo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 217,68<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 140,28 | eennâm_% = 64,4 | sisčääci = 1,68 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = 75,72 | merâčääci_% = 34,8 | ässeeloho = 1 657<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 28.2.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,82 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 94,3 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 5,0 }} '''Taivassalo''' ({{k-sv|Tövsala}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Taivassalost ääsih 1&nbsp;657 olmožid, já ton vijđodâh lii 217,68&nbsp;km², mast 77,40&nbsp;km² lii čääci. Taivassalo naaburkieldah láá [[Kustavi]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Naantali]], [[Uusikaupunki]] já [[Vehmaa]]. ==Historjá== Taivassalost láá ennuv koskâáigásiih kärdineh: Viiainen, Järppilä, Iso-Särkilä, Kahitluoto, Paltvuori, Ketarsalmi, Kunnarainen, Siusluoto, Laupunen já Rahin Isokartano. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Taivassalo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|475||2 012}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||2 034}} {{bar pixel|1990|#0099FF|466||1 976}} {{bar pixel|1995|#0099FF|447||1 896}} {{bar pixel|2000|#0099FF|430||1 821}} {{bar pixel|2005|#0099FF|411||1 742}} {{bar pixel|2010|#0099FF|401||1 700}} {{bar pixel|2015|#0099FF|385||1 633}} {{bar pixel|2020|#0099FF|387||1 644}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Taivassalo markkân. ==Siijdah== Ahainen, Hakkenpää, Halesmäki, Helsinki, Hilloinen, Huitila, Hurunkorpi, Huukainen, Hylkilä, Hyövelä, Ihattula, Inkeranta, Isokorpi, Isosärkilä, Järppilä, Järvenperä, Kahiluoto, Kaitainen, Karhula, Kaustio, Keräsaari, Ketarsalmi, Kirkonkylä, Koivisto, Kouvoinen, Kummila, Kurjala, Kyrö, Lahdenperä, Leikluoto, Lemmetyinen, Lempoinen, Liittinen, Marjunen, Mierla, Mussalo, Onnikmaa, Palo, Pappila, Paltvuori, Punttinen, Rouhu, Sannainen, Santala, Sarsala, Taipale, Tammisto, Toroinen, Touppa, Tuomarainen, Tuomoinen, Uskoinen, Uurna, Vainionperä, Vehas, Viianen, Vuorenpää, Vuorte já Vähäsärkilä. ==Kovegalleria== <gallery> Muntin museosilta, Taivassalo, 22.10 (2).JPG Kaitainen bridge 1.jpg Helsinki Village landing site - 2011.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Taivassalo|*]] 2retdcithmrf7cfcx2brgzrsefqowxz 0 7301 160100 147269 2026-09-26T03:36:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160100 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Vehmaa | kove = Vehmaan kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Vehmaa kirkko | vaakun = Vehmaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vehmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 202,09<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 188,85 | eennâm_% = 93,4 | sisčääci = 3,24 | sisčääci_% = 1,6 | merâčääci = 10,00 | merâčääci_% = 5,0 | ässeeloho = 2 298<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 28.2.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 12,13 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,4 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,9 }} '''Vehmaa''' ({{k-sv|Vemo}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Vehmaast ääsih 2&nbsp;298 olmožid, já ton vijđodâh lii 202,09&nbsp;km², mast 13,24&nbsp;km² lii čääci. Vehmaa naaburkieldah láá [[Laitila]], [[Mynämäki]], [[Taivassalo]] já [[Uusikaupunki]]. ==Historjá== Vehmaa vuáđudui ive&nbsp;[[1869]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Vehmaa ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||2 951}} {{bar pixel|1985|#0099FF|463||2 844}} {{bar pixel|1990|#0099FF|452||2 777}} {{bar pixel|1995|#0099FF|428||2 634}} {{bar pixel|2000|#0099FF|413||2 539}} {{bar pixel|2005|#0099FF|401||2 464}} {{bar pixel|2010|#0099FF|387||2 378}} {{bar pixel|2015|#0099FF|370||2 276}} {{bar pixel|2020|#0099FF|371||2 296}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Vinkkilä. ==Siijdah== Ane, Antola, Ennyinen, Gunnila, Haapanala, Heikola, Hermula, Hiedo, Hietajärvi, Hilleinen, Himoinen, Hinnuri, Huruinen, Huukainen, Ilmarinen, Inkurinen, Irjala, Isoalho, Kaipinen, Kaivoinen, Karaluoto, Karintaka, Kaukola, Kauramäki, Kesoinen, Ketto, Kiikoinen, Kiima, Kiimkallio, Kirkkomäki, Kirkonkylä, Kivijärvi, Korpi, Koski, Krookkinen, Kupusjärvi, Kuulila, Lahdenranta, Lahdinko, Laittinen, Lallinen, Lammi, Lautanala, Lempiö, Ludila, Maarjärvi, Maitila, Manterkaisti, Mylly, Nakkila, Nuhjala, Oja, Pankkio, Papala, Pappila, Piettinen, Piiloinen, Pitkiskallio, Pullila, Pummainen, Puosta, Puotila, Putta, Pyöli, Rahikkala, Rahkmala, Rautila, Reinilä, Revo, Riihivainio, Riittiö, Ristinkylä, Rokainen, Saarikkala, Salo, Seipsaari, Sillankorva, Soinila, Takala, Tanila, Tarvola, Taskala, Tommila, Tuomarla, Tuomoinen, Uhlu, Ukkila, Vahilainen, Vallila, Vanhakylä, Varttainen, Vihtjärvi, Viiainen, Viljainen, Vilu, Vinkkilä, Ylikylä, Ylöjärvi já Yötiö. ==Kovegalleria== <gallery> Huolila.jpg Vehmaan ruotusotamiehen torppa.jpg Vehmassalmen Isosalmea Ristikylän sillalta pohjoiseen.jpg Vinkkilän rautatieasema 1 AB.jpg Yhdystie 1950 Vinkkilä.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah]] lq3dgrlfo1t7n2a0njibldz5l3harmj 0 7324 159981 152688 2026-09-26T02:58:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159981 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Betula nana upernavik kujalleq 2007-07-25 1.jpg|thumb|Skierri]] '''Skierri''' (''Betula nana'') lii [[suáhi|suávi]] suuvâ uánihis jeessân.<ref name="jultika.oulu.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}</ref> Tot lijkkoo šoddâđ iänáážin [[jeggi|jeegijn]], jeggiriddoin já roođoin, mut meid päljis [[tuodâr|tuoddârijn]]. ==Levânem== Skierri šadda tuše maailm tavemuin oosijn. ==Skierri eres sämikieláid== * [[maadâsämikielâ]]n: skierrie<ref name="jultika.oulu.fi"/> * [[ummeesämikielâ]]n: skierree<ref name="jultika.oulu.fi"/> * [[pittáámsämikielâ]]n: skärre<ref name="jultika.oulu.fi"/> * [[juulevsämikielâ]]n: skierre<ref name="jultika.oulu.fi"/> * [[orjâlâškielâ]]n: skierri<ref name="jultika.oulu.fi"/> * [[nuorttâlâškielâ]]n: jeäʹǧǧreʹss<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://saan.oahpa.no/detail/fin/sms/vaivaiskoivu.html|nommâ=Neahttadigisánit|almostittem=Giellatekno|čujottum=2024-06-28}}</ref> * [[kieldâsämikielâ]]n: кӣрре ''(kīrrʹe)''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=lekseemi&lekseemi_id=8874|nommâ=Álgu-tietokanta|almostittem=kaino.kotus.fi|čujottum=2024-06-28|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240628092429/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=lekseemi&lekseemi_id=8874|vyerkkejum=2024-06-28}}</ref> ==Kovegalleria== <gallery> Betula nana0.jpg Betula-nana-autumn.JPG Betula nana upernavik kujalleq 2007-07-25 2.jpg| Calluna vulgaris betula nana kiiminki 02.jpg| Betula-nana greenland hg.jpg| </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Suávih]] 6e79lc4gj0ppgnw3awr9j5e3avss06a 0 7355 159888 152739 2026-09-26T02:36:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159888 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sorbus aucuparia on Y Garn.jpg|thumb|Pihlejâš (''Sorbus aucuparia'')]] '''Pihlejâš''' teikâ '''pihlájâš''' (''Sorbus aucuparia'') lii muorâ, mii šadda stuárráámuu uásist [[Euroop]]ist já [[Tave-Aasia]]st. Pihlejâš kulâ tuomâ náálá [[ruusušaddo]]id, moh láá maailmist paijeel 2 000 šlaaijâd. Tothân uáivild tom, et pihlejááh myerjejeh. ==Levânem== [[Tiätuvuárkká:Sorbus aucuparia range.svg|thumb||Pihlejáá levânem [[Euroop]]ist já [[Tave-Aasia]]st]] Pihlejâš šadda stuárráámuu uásist [[Euroop]]ist já [[Tave-Aasia]]st. ===Levânem Suomâst=== Pihlejâš lii almolâš muorâ ubâ Suomâst eereeb tuodârjolgâdâsâin. Tot šadda masa maggaar enâmist peri, mutâ jis raavvâdamnâseh iä lah ennuv, tot páácá uánihâžžân. Pyereeb enâmist tast šadda stuorrâ muorâ. Pihlejâš liäđu tuše čuovviis soojijn. Kukáh já myerjih láá ennuv táválávt jyehi nube ive.<ref name="jultika.oulu.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 23.4.2021 | Kielâ = }}</ref> [[Säämi]]st pihlejâš šadda olesšaddolâžžân suulân 10-ihásâžžân já talle tot vuossâmuu keerdi lieđđee já myerjee olmânáál. [[Suomâ]]st láá kyehti vyelišlaajâ, táválub päikkipihlejâš (''Sorbus aucuparia ssp. aucuparia'') já vyeligub tavepihlejâš (''Sorbus aucuparia ssp. glabrata''), mii noomâs mield šadda tavveen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|čujottum=17.2.2025|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250217095134/https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|vyerkkejum=2025-02-17}}</ref> ==Myerjih== Muorjijd puáhtá čuággiđ porge-čohčâmáánust. Vuossâmuuh puolâšiijah mutteh muorjij smaakâ njálgásubbon.<ref name="martat2025-01-14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ajankohtaista/vuoden-2025-luonnontuotteet-ovat-pihlaja-lampaankaapa-ja-nokkonen/|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2025-01-14|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ruoka/ruoanvalmistus/ruoka-aineet/marjat/pihlaja/|nommâ=Pihlaja|almostittem=|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Pihlejáámyerjih láá šiev C-vitamiin käldee. C-vitamiin lasseen toh siskeldeh [[foolaat]], karotenoidijd, [[E-vitamiin|E-]] já [[K-vitamiin]], [[kalium]], [[ryevdi]] sehe sááiguid. Tondiet ko pihlejáámuorjijn lii pektiin, toh láá pyeri aamnâs ovdâmerkkân hilloid. Myerjih kiävttojeh meid pajalijn, liäibumist sehe saapij já viinij rähtimist. Muorjij suvroduv tiet toh távjá siävuttuvvojeh eres muorjijguin já heđâlmijguin.<ref name="martat2025-01-14"/> Muorjijd puáhtá meid kalmaattiđ tâi kuškâdiđ. Kuškâdum myerjih heivejeh ovdâmerkkân juhâmuššáid já liäibumân, já tain puáhtá rähtiđ meid myerjipulver. Pihlejáást kiävttojeh meid kukáh, urbeh sehe loostah njaddon já tejâamnâsin.<ref name="martat2025-01-14"/> ===Kiävttu sämikulttuurist=== Eromâšávt sämmilij kevttimärbivuovijn ij kavnuu tiätu. Mudoi pihlejâš lii kal lamaš almugij taalhâs- já purrâmuškiävtust. Loostâid puáhtá kevttiđ teejân já puoh pyeremus äigi toi nurâmân lii algâ- teikkâ koskâkeesi. Meiddei kukkáin šadda pyeri teejâ, mast lii pyeri mandel haajâ. Ärbitiäđu mield pihlejáámuorjigijn láá tipšom leesmi já kepisvaaivijd. Myerjih lasetteh kužžâvuáčuttem sehe išedeh činehumtaavdâst já manemušvaaivijn.<ref name="jultika.oulu.fi"/> Pihlejáámuorjijn lii ennuv [[C-vitamiin]] já raavvâdamnâseh. Muorij smakkâ lii suvráá, mutâ tot varijist muorâst nuubán já muorjijd kannat-uv smakkiistiđ ovdil nuurrâm, et selvân mon muorâ myerjih láá pyereh. Čohčâtälvi, vuosmui puolâšij maŋa, lii pyeremus äigi nuurrâđ muorjijd, tastko talle suvrodâh láivu.<ref name="jultika.oulu.fi"/> Pihlejáámuorjijd puáhtá valmâštiđ maaŋgânáál purrâmâššân. Kuškâdum teikkâ jiäŋŋum muorjijd lii älkkee kevttiđ leeibiliäibumân, määllin, juhâmuššâid, hillon teikkâ suohâdân. Muorjijn šaddeh pyereh hiloh, lihcâseh, sääpih já njuvdoseh sehe marmelaadih. Pihlejáámuorjijd puáhtá meiddei siävuttiđ veikkâ porkkanáid já eres muorjijguin. Kááhván puáhtá pihteđ muorjijd teikkâ sääpi čarvumpasâttâs oovtâst puohlágánij ruottâsijgin.<ref name="jultika.oulu.fi"/> Tááláá ääigi pihlejâš lii muččâdumos čiŋŋâmuorâ meiddei sämmilij šiljoost. == Kovegalleria == <gallery mode="packed"> Rowan tree 20081002b.jpg|Pihlejâš Irlandist Rowanberries in late August 2004 in Helsinki.jpg|Pihlejáá loostah já myerjih Helsigist Sorbus aucuparia RF.jpg|thumb|Pihlejáá kukáh </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Pihlejááh]] [[Luokka:Viljâlum raavâdšadoh]] 9b2lvh3hs2tfuz90fjrotdcgjczcihj 0 7363 159630 151049 2026-09-26T01:25:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159630 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jaako Laitinen&Väärä Raha-4.jpg|thumb|Ive 2024 vyeittee [[Jaakko Laitinen]] láávdástmin [[Jaakko Laitinen & Väärä Raha|Väärä Raha]] -muusikjuávhuin]] '''KEKSI-muusikpalhâšume''' ({{k-fi|KEKSI-musiikkipalkinto}}, {{k-sv|KEKSI-musikpris}}) lii [[muusikpalhâšume]], mon [[Väylän Pyörre Musiikkiuutiset]] vuáđudij ive 2014.<ref name="vp-kmp">[http://www.vaylanpyorre.com/keksi-musiikkipalkinto/ KEKSI Musiikkipalkinto]. Väylän Pyörre Musiikkiuutiset. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Vuossâmuu palhâšume vuoitij [[Talonpoika Lalli]]. Palhâšume juáhhoo jyehi ive lappilâš teikkâ tiänuleehilâš ulmui(d), muusikjuávkun, siärván teikkâ finnodâhân, kiäh láá ánsulávt ánsášâm [[keppâ muusik]]ist.<ref name="rp-200426">Ollakka, Marja. [https://web.archive.org/web/20210424142718/https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-200426 Pohjoisen KEKSI-musiikkipalkinto Ville Liimatainen ja Ajomiehet -orkesterille]. Radio Pooki. 4.12.2020. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> ==Vyeitteeh == {| class="wikitable" width=50% |- ! width="7%" | Ihe ! width="93%" | Artist |- | 2014 || [[Talonpoika Lalli]]<ref name="rp-200426"/> |- | 2015 || [[Willy Clay Band]]<ref name="rp-200426"/> |- | 2016 || [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]]<ref name="yle-9430924">Niskanen, Eljas. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ulla_pirttijarvi-lansman_vuoitij_keksi-muusikpalhasume/9430924 Ulla Pirttijärvi-Länsman vuoitij KEKSI-muusikpalhâšume]. Yle Säämi. 30.1.2017. Čujottum 24.4.2021</ref> |- | 2017 || [[Arja Havakka]]<ref name="lp-107762">[https://www.lapinkansa.fi/arja-havakka-palkittiin-keksi-palkinnon-saaja-on-k/107762 Arja Havakka palkittiin: Keksi-palkinnon saaja on keikkaillut 50 vuotta ja esiintyy yhä]. Lapin kansa. 20.12.2017. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> |- | 2018 || [[The Meänland]]<ref name="rp-200426"/> |- | 2019 || [[Raj-Raj Band]]<ref name="rp-200426"/> |- | 2020 || [[Ville Liimatainen & Ajomiehet]]<ref name="rp-200426"/> |- |2021 |[[Satama Open Air]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-212078|nommâ=Kemin Satama Open Airille tämänvuotinen KEKSI-musiikkipalkinto|tahhee=Häkkilä, Jussi|almostittem=Radio Pooki|äigimuddo=2021-12-16|čujottum=2022-12-12|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221212104801/https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-212078|vyerkkejum=2022-12-12}}</ref> |- |2022 |[[Mira Sunnari]] + [[Arto Tiesmaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.tanssiin.fi/meri-lapissa-vaikuttava-mira-sunnari-palkittiin-keksi-kuksalla-oli-kyyneleissa-pitelemista/|nommâ=Meri-Lapissa vaikuttava Mira Sunnari palkittiin Keksi-kuksalla: ”Oli kyyneleissä pitelemistä” {{!}} Tanssiin.fi|tahhee=Tanssiin.fi|äigimuddo=2022-12-08|čujottum=2022-12-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-220710|nommâ=Mira Sunnarille KEKSI-musiikkipalkinto|tahhee=Häkkilä, Jussi|almostittem=Radio Pooki|äigimuddo=2022-12-05|čujottum=2022-12-12|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221212104759/https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-220710|vyerkkejum=2022-12-12}}</ref> |- |2023 |[[Suukosken Keidas]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kotikulmilta.fi/artikkeli/keksi-palkinto-suukosken-keitaalle-markku-posio-samalla-hyvaksi-havaitulla-linjalla-jatketaan-e|nommâ=KEKSI-palkinto Suukosken Keitaalle – Markku Posio: ”Samalla hyväksi havaitulla linjalla jatketaan ensi kesänäkin”|almostittem=Kotikulmilta|äigimuddo=2023-12-01|čujottum=2023-12-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> |- |2024 |[[Jaakko Laitinen]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-231677#:~:text=Keksi-musiikkipalkinnon%20saaja.-,Muusikko%20Jaakko%20Laitinen%20Rovaniemelt%C3%A4%20on%20t%C3%A4m%C3%A4nvuotinen%20Keksi-musiikkipalkinnon%20saaja.,kerran.|nommâ=Keksi-musiikkipalkinto Jaakko Laitiselle Rovaniemeltä|tahhee=Häkkilä, Jussi|almostittem=Radio Pooki|äigimuddo=2024-07-05|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240924061331/https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-231677#:~:text=Keksi-musiikkipalkinnon%20saaja.-,Muusikko%20Jaakko%20Laitinen%20Rovaniemelt%C3%A4%20on%20t%C3%A4m%C3%A4nvuotinen%20Keksi-musiikkipalkinnon%20saaja.,kerran.|vyerkkejum=2024-09-24}}</ref><ref name="vp-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/jaakko-laitinen-sai-vuoden-2024-keksi-musiikkipalkinnon-2/|nommâ=JAAKKO LAITINEN sai vuoden 2024 Keksi-musiikkipalkinnon |almostittem=Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset -|äigimuddo=2024-07-04|čujottum=2024-09-24|kielâ={{fi}}}}</ref> |} == Kovegalleria == <gallery mode="packed-hover"> Tiätuvuárkká:Willy Clay Band live Folkets Hus Kiruna 2017.jpg|Ive 2015 vyeittee [[Willy Clay Band]] läävdi alne [[Kiärun]]ist Tiätuvuárkká:Solju_at_Riddu_Riđđu_18-9155_(28538043747).jpg|Ive 2016 vyeittee [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]] [[Riddu Riđđu]] -muusikfestivaalist Tiätuvuárkká:Havakka_1961.jpg|Ive 2017 vyeittee [[Arja Havakka]] já [[Matti Salmela]] [[Lappeenranta kesiteatter]]ist ive 1961 Tiätuvuárkká:Satama_Open_Air.jpg|Ive 2021 vyeittee [[Satama Open Air]] </gallery> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="vp-kmp">[http://www.vaylanpyorre.com/keksi-musiikkipalkinto/ KEKSI Musiikkipalkinto]. Väylän Pyörre Musiikkiuutiset. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="rp-200426">Ollakka, Marja. [https://www.radiopooki.fi/uutiset/lappi/a-200426 Pohjoisen KEKSI-musiikkipalkinto Ville Liimatainen ja Ajomiehet -orkesterille]. Radio Pooki. 4.12.2020. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-9430924">Niskanen, Eljas. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ulla_pirttijarvi-lansman_vuoitij_keksi-muusikpalhasume/9430924 Ulla Pirttijärvi-Länsman vuoitij KEKSI-muusikpalhâšume]. Yle Säämi. 30.1.2017. Čujottum 24.4.2021</ref> <ref name="lp-107762">[https://www.lapinkansa.fi/arja-havakka-palkittiin-keksi-palkinnon-saaja-on-k/107762 Arja Havakka palkittiin: Keksi-palkinnon saaja on keikkaillut 50 vuotta ja esiintyy yhä]. Lapin kansa. 20.12.2017. Čujottum 24.4.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> }} [[Luokka:Ive 2014 vuáđudum palhâšumeh]] [[Luokka:Muusikpalhâšumeh]] clhosp33dh3g6xcccjj7cio08aogbhf 0 7379 159726 147296 2026-09-26T01:43:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159726 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lieto | kove = Lieto keskusta-1.jpg | kove-čielgiittâs = Lieto kuávdáš | vaakun = Lieto vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lieto sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 302,56<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 300,52 | eennâm_% = 99,3 | sisčääci = 2,04 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 20 194<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 67,05 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,1 | ruotâkielâ = 1,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,5 }} '''Lieto''' ({{k-sv|Lundo}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Lietost ääsih 20&nbsp;194 olmožid, já ton vijđodâh lii 302,56&nbsp;km², mast 2,04&nbsp;km² lii čääci. Lieto naaburkieldah láá [[Aura]], [[Kaarina]], [[Marttila]], [[Paimio]], [[Pöytyä]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== Lieto vuáđudui ive&nbsp;[[1331]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Tarvasjoki]] kieldâ lohtui Lieton ive&nbsp;[[2015]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lieto ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|285||11 446}} {{bar pixel|1985|#0099FF|319||12 795}} {{bar pixel|1990|#0099FF|351||14 094}} {{bar pixel|1995|#0099FF|365||14 635}} {{bar pixel|2000|#0099FF|401||16 090}} {{bar pixel|2005|#0099FF|425||17 063}} {{bar pixel|2010|#0099FF|454||18 205}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||19 263}} {{bar pixel|2020|#0099FF|496||20 012}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|13571}} |- | 2 || Lieto sajattâhkuávlu* ||align="right"|{{Nts|1168}} |- | 3 || Tarvasjoki markkân ||align="right"|{{Nts|864}} |- | 4 || Jäkärlä* ||align="right"|{{Nts|251}} |- | 5 || Yliskulma ||align="right"|{{Nts|243}} |- | 6 || Paattinen* ||align="right"|{{Nts|46}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Alhojoki, Ankka, Hakula, Hihnala (Hihna), Hiisi, Huilu, Hyssälä, Hyvättylä, Ilmarinen, Inkoinen, Kahloja, Karvala, Kaskala, Kaurinkoski, Keppola, Ketola, Kilpijoki, Kiusala, Kurkela, Käipilä, Kärpijoki, Laitio, Lintula, Littoinen, Lommola, Loukinainen, Mellilä, Moisio, Mäkkylä, Nautela, Paappala, Pahka, Pettinen, Pokkola, Pränikkälä, Punittu, Puntamäki, Pyhältö, Raukkala, Rähälä, Sauvala, Sikilä, Sillilä, Taatila, Tammentaka, Teijula, Tootula, Torstila, Vankio, Vanhalinna, Viikka, Vintala, Vääntelä já Yliskulma. ==Kovegalleria== <gallery> Loukinaisten koulu Lieto Finland.jpg Lieto's Church.jpg Liedon Vanhalinnan tilan päärakennus etelästä.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Lieto|*]] 7t52d2glo3nynjv8hvwtg4nkkoijhwb 0 7382 159829 147297 2026-09-26T02:27:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159829 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Mynämäki | kove = Mynämäki Church, August 2019.jpg | kove-čielgiittâs = Mynämäki kirkko | vaakun = Mynämäki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Mynämäki sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 536,08<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 519,79 | eennâm_% = 97,0 | sisčääci = 2,52 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = 13,77 | merâčääci_% = 2,6 | ässeeloho = 7 628<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 14,71 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,8 | ruotâkielâ = 0,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,4 }} '''Mynämäki''' ({{k-sv|Virmo}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Mynämäkist ääsih 7&nbsp;628 olmožid, já ton vijđodâh lii 536,08&nbsp;km², mast 16,29&nbsp;km² lii čääci. Mynämäki naaburkieldah láá [[Aura]], [[Eura]], [[Laitila]], [[Masku]], [[Naantali]] (meerâ peht), [[Nousiainen]], [[Pöytyä]], [[Rusko]], [[Taivassalo]] (meerâ peht), [[Turku]] já [[Vehmaa]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Mynämäki kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Mynämäki kieldâlahtemeh]] Mynämäki vuáđudui ive&nbsp;[[2007]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Karjala]] kieldâ lohtui Mynämäkin ive&nbsp;[[1997]]. [[Mietoinen|Mietoisii]] kieldâ lohtui Mynämäkin ive&nbsp;[[2007]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Mynämäki ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|438||7 359}} {{bar pixel|1985|#0099FF|443||7 436}} {{bar pixel|1990|#0099FF|457||7 667}} {{bar pixel|1995|#0099FF|469||7 871}} {{bar pixel|2000|#0099FF|469||7 870}} {{bar pixel|2005|#0099FF|480||8 058}} {{bar pixel|2010|#0099FF|479||8 041}} {{bar pixel|2015|#0099FF|468||7 859}} {{bar pixel|2020|#0099FF|454||7 653}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Mynämäki markkân''' ||align="right"|{{Nts|4199}} |- | 2 || Mietoisii markkân ||align="right"|{{Nts|568}} |- | 3 || Pyhe ||align="right"|{{Nts|312}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== ===Mietoinen=== Aarlahti, Antikkala, Haijainen, Harainen, Heikkilä, Hietamäki, Hiippavuori, Hiivola, Hirmuinen, Hämäläinen, Kaivattula, Kaskinen, Katavainen, Karkoinen, Kaukurla, Kaulakko, Kauvainen, Kivivuori, Koivisto, Kumiruona, Kuneinen, Kurina, Kuuskorpi, Laukola, Lehtinen, Leinakkala, Mannuinen, Mietoinen, Nummi, Orkovakkinen, Palokylä, Pursila, Pyhe, Pyhäranta, Rantavakkinen, Raukkaa, Rauvola, Ravea, Runoinen, Ruonkallio, Saari, Soukko, Sukoinen, Sydänperä, Tavastila, Telkinmäki, Tervoinen, Tiirola, Tuokila, Uhlu, Valaskallio já Vähäkylä. ===Mynämäki=== Aakula, Asema, Haapainen, Haloila, Halso, Huoli, Hurula, Ihalainen, Jutila, Juva, Kalela, Karhula, Karjakoski, Kasurla, Kattelus, Keijainen, Kintikkala, Kivikylä, Kivistönmäki, Korvensuu, Kukola, Kälälä, Laavainen, Lankkinen, Lemmettylä, Lepistö, Liuskallio, Majalainen, Maunula, Mielismäki, Munnuinen, Munttinen, Mustila, Myllykylä, Mäenkylä, Nakkila, Neuvoinen, Nihattula, Nihdeinen, Nukkila, Nuuskala, Pahikkala, Palolainen, Parsila, Pellilä, Perpoinen, Pursinen, Rahkola, Raimela, Ruotsinmäki, Ruutila, Seppälä, Sunila, Suorsala, Tammisto, Tapaninen, Tarvainen, Tiuvainen, Tursunperä, Vallainen, Vihtamäki já Värräinen. ===Karjala=== Haankylä, Haanperä, Kalela, Karjala, Karppinen, Ketelinen, Laajoki, Lemmi, Sairinen, Salavainen, Suojoki, Suutila, Tallola, Vehmalainen já Vuoloinen. ==Kovegalleria== <gallery> Antikkalan kylä.jpg Church of Mietoinen.jpg Karjalan kirkko 2012.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah]] n1eh4zh24qem2u72e4edld5dfmyovvd 0 7390 159911 147301 2026-09-26T02:41:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159911 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pyhäranta | kove = Pyhäranta church.jpg | kove-čielgiittâs = Pyhäranta kirkko | vaakun = Pyhäranta vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pyhäranta sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 291,75<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 143,49 | eennâm_% = 49,2 | sisčääci = 4,89 | sisčääci_% = 1,7 | merâčääci = 143,37 | merâčääci_% = 49,1 | ässeeloho = 1 995<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 13,86 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.4.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,8 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,2 }} '''Pyhäranta''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Pyhärantast ääsih 1&nbsp;995 olmožid, já ton vijđodâh lii 291,75&nbsp;km², mast 148,26&nbsp;km² lii čääci. Pyhäranta naaburkieldah láá [[Laitila]], [[Rauma]] já [[Uusikaupunki]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pyhäranta ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|452||2 244}} {{bar pixel|1985|#0099FF|470||2 333}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||2 385}} {{bar pixel|1995|#0099FF|478||2 375}} {{bar pixel|2000|#0099FF|465||2 311}} {{bar pixel|2005|#0099FF|446||2 218}} {{bar pixel|2010|#0099FF|450||2 236}} {{bar pixel|2015|#0099FF|430||2 136}} {{bar pixel|2020|#0099FF|416||2 015}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || Ihode* ||align="right"|{{Nts|622}} |- | 2 || '''Pyhäranta markkân (Rohdainen)''' ||align="right"|{{Nts|252}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Hirslahti, Ihode, Kauhianpää, Kaukka, Kaunissaari, Kukola, Lahdenvainio, Nihtiö, Nuuski, Polttila, Radansuu, Reila, Reitula, Rihtniemi (Verknäs), Rohdainen, Santtio (Sandnäs), Valkama (Vitby), Varhokylä já Ylikylä (Överby). ==Kovegalleria== <gallery> Kyhkärännokka tower 1.jpg Marina in Reila village, Rauma, Finland.jpg Pyhäranta sh 2012.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pyhäranta|*]] 5pmu013jwp9ioctiqdgwsj0aod89f09 0 7394 159479 159285 2026-09-26T00:36:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159479 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Ella Holm Bull | kove = | šoddâm = Ella Jåma, meid Joma<br/>{{Šoddâmäigi já ahe|12|10|1929||1}}<br/>[[Rávduluohtâ]], [[Taažâ]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|12|10|1929|21|9|2006|}}<br/>[[Snåsa]], [[Taažâ]] | hävdi = | áámmát = máttáátteijee já kirječällee | noomah = Ella Holm Bull<br/>Ella Jåma<br/>Ella Joma | šlaajâ = | kielâ = maadâsämikielâ | vanhimeh = Anna Sofie Johnsen Steinfjell (1904–1974)<br/>Nils Pedersen Jåma (meid ''Joma'', 1905–1948) | pelikyeimi = Nils Holm Bull | párnááh = 4 | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Ella Holm Bull''' (js. ''Jåma'' teikkâ ''Joma'', {{Šoddâm- já jäämmimäigi|12|10|1929|[[Rávduluohtâ]]|[[Taažâ]]|21|9|2006|[[Snåsa]]|Taažâ}}) lâi [[Maadâsämmiliih|maadâsämmilâš]] máttáátteijee já kirječällee, kii poorgâi ubâ elimis [[maadâsämikielâ]] pyerrin. == Eellim == Ella Jåma šoodâi [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1929]] [[Rávduluohtâ|Rávduluovtâst]], [[Taažâ]]st.<ref name="sivh-ella-jåma">{{Nettikäldee | Tahhee=Lundström, Kjell-Åke | Čujottâs=https://sijtijarnge.no/holger/vefslapk/sida5/h____fgn.htm | Nommâ=Ella Jåma| Almostittem = Samer i Västerbotten - Helgeland | Čujottum=29.4.2021-04-29 | | Kielâ = {{sv}}}}</ref> Suu eeči lâi Nils Pedersen Jåma (meid ''Joma'', 1905–1948), já suu enni Anna Sofie Johnsen Steinfjell (1904–1974).<ref name="sivh-ella-jåma"/> Suoi láin maadâsämmilâš pajeulmuuh. Ella lâi puárásumos viiđâ párnáást. Suu viälžáin ohtâ lâi tuáijár [[Per Joma]] (1934–1995) já nubbe radiotoimâtteijee já jurgâleijee [[Anna Joma Granefjell]] (1936–2025).<ref name="má-troandima-kj">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=2007-01-14|Tahhee=Helander, Astrid|Paječaalâ=Troandima «Katrine Johnsen»|Ihe=2007|Ihekerdi=15|Nummeer=12|Siijđoh=15|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_20070214_15_12_1?page=13|Čujottum=2026-01-01|Kielâ={{se}}}}</ref> Ko Jåma lâi 18-ihásâš, te suu eeči jaamij [[syeinimáánu 5.]] peeivi 1948 tábáhtum nk. [[Dunderlandsdal-pärtti|Dunderlandsdal-päärtist]].<ref name="keskitalo"/><ref name="nrk-1.5961123">{{Nettikäldee | Tahhee=Aslaksen, Eilif Andreas | Čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/minnes-pionerene-som-omkom-1.5961123 | Nommâ=Minnes pionerene som omkom| Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo= 2008-06-11 | Čujottum=29.4.2021 | Kielâ={{nb}}}}</ref> Siämmáá päärtist jammii meid suu [[čeeci]], [[siäsá]], [[iänui]], [[ime]] já ohtâ hyelkki lase.<ref name="keskitalo">{{Nettikäldee | Tahhee= [[Aili Keskitalo|Keskitalo, Aili]] | Čujottâs= https://victorio.uit.no/freecorpus/orig/nob/admin/sd/samediggi.no/samediggi-article-1316.html | Nommâ= Ella Holm Bull - Sámediggi Sametinget | Almostittem= Sämitigge | Čujottum= 2021-04-29 | Kielâ= {{nb}} | arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20151031040045/https://victorio.uit.no/freecorpus/orig/nob/admin/sd/samediggi.no/samediggi-article-1316.html | vyerkkejum= 2015-10-31}}</ref> Ella naajâi [[Nils Holm Bull]]áin (1929–2003) ive 1953. Ive 1954 sun valmâštui [[Neesna máttáátteijeeollâškovlâ|Neesna máttáátteijeeollâškoovlâst]]. Čuávuváá ive sunnuu [[vuosâpärni]] šoodâi já te kuulmâ ive maŋeláá sunnuu nubbe páárnáš.<ref name="keskitalo"/><ref name="sh-jonassen"/> Ive 1964 sun luuvâi sämikielâ [[vuáđu-uápuh|vuáđu-uápuid]] [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuvvâst]]. Ive 1967 já 1969 šoodáin sunnuu kyehti nuorâmuu párnáá.<ref name="keskitalo"/> == Karrieer == Ive 1968 vuáđudui [[Åarjel-saemiej skuvle]], mon vuossâmuš máttáátteijee já rehtor Holm Bull lâi. Sun nomâttui viirgán jo tolebáá ive, vâi sun kiergâničij rähtiđ oppâmaterialijd ovdil luuhâmive aalgâ.<ref name="sh-jonassen"/> Ive [[1974]] suoi [[Knut Bergsland]]áin rahtijn maadâsämikielâ kirjekielân [[Riävtuičäällim|ortografia]], mii sunnuu kunnen lii kočodum Bergsland-Bull-ortografian. [[Anna Jacobsen]] lasseen meid Holm Bull lâi jurgâlâm [[Säämi suuvâ laavlâ|Säämi suuvâ lavluu]] saanijd maadâsämikielân.<ref name="ssl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://gaavnoes.no/2017/02/den-samiske-nasjonalsangen-pa-sorsamisk-og-norsk/ |nommâ=Saemie eatnemen vuelie – Samenes nasjonalsang i sørsamisk og norsk versjon| Almostittem = Gaavnoes |čujottum=29.4.2021 |kielâ={{nb}}}}</ref> Čohčuv 1989 lijjii [[Taažâ]]st vuossâmuuh [[sämitiggevaaljah]], main sun väljejui [[Taažâ Sämitigge|sämitiggeairâsin]]. Sun lâi sämitiggeest iivij [[1989]]–[[1993]].<ref name="nsd-1017">{{Nettikäldee |čujottâs=https://o.nsd.no/polsys/data/forvaltning/utvalg/person/1017 |nommâ=Ella Holm-Bull |Almostittem=Forvaltningsdatabasen |čujottum=2021-04-30 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210430031240/https://o.nsd.no/polsys/data/forvaltning/utvalg/person/1017 |vyerkkejum=2021-04-30}}</ref> == Palhâšumeh == Holm Bull finnij maaŋgâ palhâšume pargostis. Ovdâmerkkân ive [[2004]] sun finnij vuossâmuu [[Kollekielâ]]-palhâšume tondiet ko sun lâi ruhnom ubâ eellimääigis maadâsämikielâ sehe njálmálii já kirjálii kevttim lasettem.<ref name="reg-id86929">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.regjeringen.no/no/tema/urfolk-og-minoriteter/samepolitikk/nordisk-samisk-samarbeid/gollegiella/id86929/ | Nommâ = Gollegiella - Nordisk samisk språkpris deles ut høsten 2012 | Almostittem = regjeringen.no | čujottum= 29.4.2021 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref name="sd-kk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tave-eennamlas-samikiela-kielapalhasume/?lang=an |nommâ=Kollekielâ – Tave-eennâmlâš sämikielâ kielâpalhâšume| Almostittem = Sämitigge |čujottum=2021-04-30}}</ref> * [[1976]] – [[Taažâ kulttuurministeriö]] mieđettem Párnái já nuorâi kirjálâšvuođâ jurgâlempalhâšume ''Jakob og Joakim'' -kovekirje jurgâlmist maadâsämikielân * [[1982]] – [[Tave-Trøndelag lääni kulttuurpalhâšume]] * [[1996]] – [[Sämirääđi]] mieđettem [[Sämirääđi kunneepalhâšume|kunneepalhâšume]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2021-02-04 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[2004]] – [[Kollekielâ]]<ref name="reg-id86929"/><ref name="sd-kk"/> == Kirjeh == * [[Ive 1974 sämikielâliih kirjeh|1974]] – ''[[Lohkede Saemien]]'' (oovtâst [[Knut Bergsland]]áin) * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''[[Åarjel-saemien 1: voestes gærja]]'' * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Brorke]]'' * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Suhtjegh]]'' * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Tsååbpe-niejlen jih Tsååbpe-baernien bijre]]'' * [[Ive 1985 sämikielâliih kirjeh|1985]] – ''[[Ovmese veareldh]]'' * [[Ive 1986 sämikielâliih kirjeh|1986]] – ''[[Åarjel-saemien 2: mubpie gærja]]'' * [[Ive 1986 sämikielâliih kirjeh|1986]] – ''[[Åarjel-saemien 4: nealjede gærja]]'' * [[Ive 1986 sämikielâliih kirjeh|1986]] – ''[[Åarjel-saemien 5: vijhtede gærja]]'' * [[Ive 1987 sämikielâliih kirjeh|1987]] – ''[[Åarjel-saemien 3: gåalmede gærja]]'' * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] – ''[[Manne joe maahtam lohkedh]]'' * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] – ''[[Guktie derhvie-gåetiem tseegkedh]]'', oovtâst [[Anna Jacobsen]]áin<ref name="finna-bull-jacobsen-86590">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.86590 |nommâ= Guktie derhvie-gåetiem tseegkedh |almostittem= Finna |čujottum=2026-09-18|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Åarjel-saemien 1: voestes gærja]]'' * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Åarjel-saemien 1: barkoe-gærja]]''<ref name="ovttas-8793">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/node/8793 |nommâ=Åarjel-saemien 1 Barkoe-gærja |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-06-17|äigimuddo=2012-01-26 |kielâ={{nb}}}}</ref> == Jurgâlusah == * [[Ive 1975 sämikielâliih kirjeh|1975]] – ''[[Jaahke jïh Joakime]]''<ref name="finna-clevin-9917199113506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917199113506253 |nommâ= Jaahke jïh Joakime |almostittem= Finna |čujottum=2024-06-17|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 1978 sämikielâliih kirjeh|1978]] – ''[[Jåerhke]]''<ref name="ovttas-girji_jaerhke">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/nb/girji_jaerhke |nommâ=Jåerhke |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-06-17|äigimuddo=2012-01-26 |kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="bibsok-4490023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?mode=p&tnr=4490023 |nommâ=Jåerhke |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-06-17|kielâ={{nb}}}}</ref> == Muusik == === Albumeh === * [[Ive 1996 sämikielâlâš muusik|1996]] – ''[[Jåvle-laavlomh]]'', juovlâlavluuh<ref name="finna-holm-bull-224005">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.224005|nommâ= Jåvle-laavlomh : julesanger på sørsamisk |almostittem= Finna |čujottum=2024-08-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 1997 sämikielâlâš muusik|1997]] – ''[[Laavlomh maanide]]'', vuossâmuš CD-skiärru, mast láá párnáilavluuh maadâsämikielân<ref name="spotify-1NM0PwRE2Q4YZrNShjTOTp">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/1NM0PwRE2Q4YZrNShjTOTp |nommâ=Laavlomh maanide (Sanger for Barn)|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-20|kielâ={{en}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="sh-jonassen">Jonassen, Ellen Bull. [http://skuvla.info/skolehist/ellenbull-s.htm Voestes learohkh saemieskuvlesne Snåasesne]. Kirjeest Lund, Svein. (toim.) ''Sámi skuvlahistorjá 5. &mdash; Samisk skolehistorie 5. &mdash; Samien skuvle-vaajese 5. &mdash; Sámij skåvllåhiståvrrå 5''. Davvi Girji. 2011. Čujottum 30.4.2021 <small>(maadâsämikielân)</small></ref> }} {{DEFAULTSORT:Holm Bull, Ella}} [[Luokka:Ive 1929 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2006 jämimeh]] [[Luokka:Kollekielâ vyeitteeh]] [[Luokka:Maadâsämmiliih]] [[Luokka:Sämirääđi kunneepalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Taažâ Sämitige airâseh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih máttáátteijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih oppâkirječälleeh]] [[Luokka:Taažah kirječälleeh]] i41l6khtv24zkttdj46adjmevnpm6x4 0 7405 159669 147308 2026-09-26T01:29:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159669 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Kirste Paltto<br/>Jovnna-Jon-Ánne Kirste | kove = | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|11|2|1947}}<br/>[[Ucjuuhâ]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee | noomah = Jovnna-Jon-Ánne Kirste<ref name="yle-10653107"/><br/>Ritva Kirste Paltto<br/>Ritva Kirsti Paltto<br/>Kirste Paltto<br/>Kirsti Paltto | šlaajâ = | kielâ = orjâlâskielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Ritva Kirste (Kirsti) Paltto''' ({{k-se|Jovnna-Jon-Ánne Kirste}}<ref name="yle-10653107"/>; š. [[kuovâmáánu 11.]] peeivi [[1947]], [[Ucjuuhâ]], [[Suomâ]]) lii sämmilâš kirječällee, kote čáálá iänááš [[orjâlâškielâ]]n. Suu kirjeh láá jurgâlum [[suomâkielâ]]n, [[saksakielâ]]n, [[tárukielâ]]n, [[eŋgâlâskielâ]]n já [[anarâškielâ]]n.<ref name="kirjasampo.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aperson_123175971372847 | Nommâ = Paltto, Kirsti | Almostittem = kirjasampo.fi | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Paltto jieš lii jurgâlâm maaŋgâid kiirjijd suomâkielân já sämikielân. Sun lâi meid [[Säämi kirječällei servi|Säämi kirječällei seervi]] vuossâmuš jođetteijee.<ref name="snl-kp">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Kirste_Paltto | Nommâ = Kirste Paltto | Tahhee = Skåden, Sigbjørn já Fredriksen, Lill Tove | Almostittem = Store norske leksikon | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Eellim == Paltto lii máttáátteijee.<ref name="kirjasampo.fi"/> Sun juuđij [[Aanaar]] ristâlii aalmugškoovlâ iivij [[1964]]–[[1965]] já valmâštui aalmugškovlâmáttáátteijen [[Raahe seminaar]]ist ive [[1971]]. Paltto poorgâi vuáđuškovlâmáttáátteijen [[Vuáčču|Vuáčust]] iivij [[1971]]–[[1972]], [[Simo]]st iivij [[1972]]–[[1974]] já [[Utajärvi]]st iivij [[1974]]–[[1975]]. Sun lâi sämikielâmáttáátteijee Ucjuuvâ pajetääsist iivij [[1985]]–[[1986]] já [[Säämi máttááttâskuávdáš| Säämi máttááttâskuávdáást]] ive [[1996]]. Suu nieidâ lii algâaalmugij totkee [[Rauna Kuokkanen]].<ref name="kuokkanen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://rauna.wordpress.com/2009/02/28/new-website-odda-neahttasiidu/ | Nommâ = New website – ođđa neahttasiidu | Almostittem = rauna.wordpress.com | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{en}} já {{se}}}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Ive 1977 Paltto finnij sehe [[čalmettemij kuldâlmâspalhâšume]] já [[Laapi eennâmkode taaiđâpalhâšume]]. Kyehtlov ihheed maŋeláá sun vuoitij [[Sämitige kulttuurpalhâšume]]. Ive 2000 sun finnij [[Helen-palhâšume]].<ref name="yle-10788147">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/illudahtti_ahte_eallenaigge_muitet__laiti_ja_paltto_vihahuvvuiga_gudnedoavttirin/10788147 | Tahhee = Länsman, Kaija | Nommâ = “Illudahtti, ahte eallenáigge muitet” – Laiti ja Paltto vihahuvvuiga gudnedoavttirin | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2019-05-17 | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive [[2001]] Paltto vuoitij vuossâmuu keerdi [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] kirjeest ''[[Suoláduvvan]]''.<ref name="fárru-kp">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=029 | Nommâ = Kirsti Paltto (1947–) | Almostittem = Fárru | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210430180243/https://642.davvi.no/?b=029 | vyerkkejum = 2021-04-30}}</ref><ref name="og-nrk-12150186">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/son-lea-_allan-vuostta_-rihkusromana-1.12150186 | Tahhee = Olli, Anne | Nommâ = Vuosttaš rihkusrománastis čállá imašlaš jápmimis | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2015-01-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="mg-nrk-4674462">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/vuordda_ii-guhtta-jagi-girjjiidis-1.4674462 | Nommâ = - Guhkes vuordináigi almmuhit girjji | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-01-30 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Käävcinubáloh ihheed maŋeláá sun vuoitij oppeet palhâšume, taan tove kirjeest ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]''.<ref name="avvir-mg2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/kirste-paltto-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Kirste Paltto oažžu Sámi­ráđi girjjálaš­vuođa­bálkka­šumi | Tahhee = Marakatt, Elin | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2020-11-04 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-15228302">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/2020-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.15228302 | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2020-09-03 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive [[2019]] [[Laapi ollâopâttâh]] nomâttij suu [[kunneetuáhtár]]in.<ref name="yle-10653107">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/kirste_paltto_ja_petteri_laiti_nammaduvvoba_lappi_universitehta_gudnedoavttirin/10653107 | Nommâ = Kirste Paltto ja Petteri Laiti nammaduvvoba Lappi universitehta gudnedoavttirin| Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2019-02-19 | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-10788147"/><ref name="ulapland">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.ulapland.fi/news/Lapin-yliopistoon-18-uutta-kunniatohtoria/41954/8f5304ad-3e60-48ae-b9cc-d3098af4c6c5 | Nommâ = Lapin yliopistoon 18 uutta kunniatohtoria | Almostittem = ulapland.fi | Čujottum = 2021-04-30 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210430095946/https://www.ulapland.fi/news/Lapin-yliopistoon-18-uutta-kunniatohtoria/41954/8f5304ad-3e60-48ae-b9cc-d3098af4c6c5 | vyerkkejum = 2021-04-30}}</ref> == Kirjeh == === Párnái- já nuorâikirjeh === * [[Ive 1980 sämikielâliih kirjeh|1980]] – ''[[Vilges geađgi]]'' (koveh: [[Tuula Mukka]])<ref name="finna-paltto-117644">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.117644 |nommâ= Vilges geadgi |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''[[Go Ráhkun bođii Skáhpenjárgii]]''<ref name="finna-paltto-9917215413506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917215413506253 |nommâ= Go Ráhkun bođii Skáhpenjárgii |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Golleozat]]: Sápmelaš álbmotmáidnasa vuođul'' (koveh: [[Merja Aletta Ranttila]])<ref name="finna-paltto-9916691193506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9916691193506253 |nommâ= Golleozat : sápmelaš álbmotmáidnasa vuodul |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] – ''[[Dávggáš ja násti]]'' (koveh: [[Sigga-Marja Magga]])<ref name="finna-paltto-9913042273506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9913042273506253 |nommâ= Dávggáš ja Násti |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|1990]] – ''[[Divga]]'' (koveh: [[Mika Launis]])<ref name="finna-paltto-9912988753506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912988753506253 |nommâ= Divga |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] – ''[[Urbi]]''<ref name="finna-paltto-9912988793506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912988793506253 |nommâ= Urbi : romána nuoraide |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] – ''[[Ája]]'' (koveh: [[Inghilda Tapio]])<ref name="finna-paltto-9926613413506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9926613413506253 |nommâ= Ája : nuoraidgirji |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''[[Ale fal muital]]''<ref name="finna-paltto-1166799">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/eepos.1166799 |nommâ= Ale fal muital |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]''<ref name="finna-paltto-1628022">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1628022 |nommâ= Luohtojávrri oainnáhusat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Jođašeaddji násti]]''<ref name="finna-paltto-2330719">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/outi.2330719 |nommâ= Jođašeaddji Násti |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] – ''[[Ellá ja Milot : Váimmosvári siiddas]]''<ref name="finna-paltto-2541875">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2541875 |nommâ= Ellá ja Milot : Váimmosvári siiddas |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] – ''[[Gos lea Muzá?]]''<ref name="finna-paltto-2963988">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/eepos.2963988 |nommâ= Gos lea Muzá? |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – ''[[Gii gurrii Ántá-ádjá vitriinna?]]''<ref name="finna-paltto-1920634">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1920634 |nommâ= Gii gurrii Ántá-ádjá vitriinna?|almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2025 sämikielâliih kirjeh|2025]] – ''[[Loarfi lea jávkan!]]''<ref name="biblioteksøk-10680995">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10680995 |nommâ= Loarfi lea jávkan! |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}</ref> === Tihtâčuágálduvah === * [[Ive 1979 sämikielâliih kirjeh|1979]] – ''[[Riđđunjárga]]''<ref name="finna-paltto-7038">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.7038 |nommâ= Riđđunjárga : divttat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1985 sämikielâliih kirjeh|1985]] – ''[[Beaivváža bajásdánsun]]''<ref name="finna-paltto-9917215343506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917215343506253 |nommâ= Beaivváža bajásdánsun : divttat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] – ''[[Beštoriin]]''<ref name="finna-paltto-9912589603506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912589603506253 |nommâ= Beštoriin |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> ===Nooveelčuágálduvah=== * [[Ive 1971 sämikielâliih kirjeh|1971]] – ''[[Soagŋu]]''<ref name="finna-paltto-159662">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.159662 |nommâ= Soagŋu |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1981 sämikielâliih kirjeh|1981]] – ''[[Risten]]''<ref name="finna-paltto-996381433506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.996381433506253 |nommâ= Risten |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|1989]] – ''[[Guovtteoaivvat nisu]]''<ref name="finna-paltto-992540143506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.992540143506253 |nommâ= Guovtteoaivvat nisu |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|2001]] – ''[[Suoláduvvan]]''<ref name="og-nrk-12150186"/><ref name="mg-nrk-4674462"/><ref name="finna-paltto-9917643843506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917643843506253 |nommâ= Suoláduvvan : noveallat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> === Romaneh === * [[Ive 1987 sämikielâliih kirjeh|1987]] – ''[[Guhtoset dearvan min bohccot]]''<ref name="finna-paltto-992435583506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.992435583506253 |nommâ= Guhtoset dearvan min bohccot |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|1991]] – ''[[Guržo luottat]]''<ref name="finna-paltto-995111643506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.995111643506253 |nommâ= Guržo luottat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 1992 sämikielâliih kirjeh|1992]] – ''[[256 golláža]]''<ref name="finna-paltto-78460">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.78460 |nommâ= 256 golláža |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] – ''[[Násttit muohtagierragis]]''<ref name="finna-paltto-1875156">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1875156 |nommâ= Násttit muohtagierragis : romaná |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Gávdnui guhkkin váris]]''<ref name="finna-paltto-1542212">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1545694 |nommâ= Gávdnui guhkkin váris : romána |almostittem= Finna |čujottum= 2025-03-29 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250328232417/https://www.finna.fi/Record/anders.1545694 |vyerkkejum= 2025-03-28}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Paltto, Kirste}} [[Luokka:Ive 1947 šoddâmeh]] [[Luokka:Laapi ollâopâttuv kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih tivtâsteijeeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih párnái- já nuorâikirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih tivtâsteijeeh]] 8r2mjmky6zgwi02p94lq20m0dpmpg6w 0 7408 159919 147309 2026-09-26T02:41:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159919 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pöytyä | kove = Poytyan kunnantalo.jpg | kove-čielgiittâs = Pöytyä kieldâtáálu | vaakun = Pöytyän vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pöytyä sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 773,69<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 750,07 | eennâm_% = 96,9 | sisčääci = 23,62 | sisčääci_% = 3,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 219<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 10,97 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,3 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,0 }} '''Pöytyä''' ({{k-sv|Pöytis}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Pöytyäst ääsih 8&nbsp;219 olmožid, já ton vijđodâh lii 773,69&nbsp;km², mast 23,62&nbsp;km² lii čääci. Pöytyä naaburkieldah láá [[Aura]], [[Eura]], [[Koski Tl]], [[Lieto]], [[Loimaa]], [[Marttila]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Oripää]], [[Rusko]], [[Säkylä]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Pöytyä ja Oripää liitokset.svg|thumb|292px|Pöytyä já Oripää kieldâlahtemeh]] ===Kieldâlahtemeh=== [[Karinainen|Karinaisii]] kieldâ lohtui Pöytyän ive&nbsp;[[2005]]. [[Yläne]] kieldâ lohtui Pöytyän ive&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pöytyä ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|473||8 365}} {{bar pixel|1985|#0099FF|475||8 405}} {{bar pixel|1990|#0099FF|478||8 465}} {{bar pixel|1995|#0099FF|479||8 478}} {{bar pixel|2000|#0099FF|471||8 332}} {{bar pixel|2005|#0099FF|473||8 371}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||8 494}} {{bar pixel|2015|#0099FF|484||8 562}} {{bar pixel|2020|#0099FF|470||8 273}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Kyrö''' ||align="right"|{{Nts|1749}} |- | 2 || '''Riihikoski''' ||align="right"|{{Nts|1555}} |- | 3 || Yläne markkân ||align="right"|{{Nts|967}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== * '''Pöytyä''': Auvainen, Ellinen, Helttula, Himainen, Jalkala, Juotola, Juva, Kantola, Karhunoja, Karinainen, Kaulanperä, Kaulansuu, Koivisto, Kolkkinen, Kulhua, Kumila, Lankkinen, Leisala, Mustanoja, Mäkiäinen, Naaranoja, Oja, Ortenoja, Paju, Pappila (markkân), Pihlava, Puho, Pöytyän Haveri, Raatikainen, Riihikoski, Taipalsaari, Vauranoja já Vistola. * '''Karinainen''': Karinainen, Kiukainen, Kyrö, Mäenpää, Närppi, Suutarla já Tilkanen. * '''Yläne''': Heinijoki, Kajava, Keihäskoski, Kirkonkylä, Kurala, Kärrilä, Latvo, Lietsa, Mettäinen, Mykkälä, Mäenpää, Nokkala, Osa, Pramila, Tourula, Uusikartano, Vainionperä, Vimpa, Yläne já Ylänehaveri. ==Kooskah== * [[Helsig]] 170&nbsp;km * [[Huittinen]] 50&nbsp;km * [[Loimaa]] 30&nbsp;km * [[Tampere]] 125&nbsp;km * [[Turku]] 40&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Viljelymaisemaa Pöytyällä.jpg Poytyan kirkko kantatieltä.jpg Riihikosken kylanraittia.jpg Poytyan kirjasto Riihikoskella.jpg Kisariihi indoor sports facility, Riihikoski, Pöytyä, Finland.jpg Pöytyän kirkkoherranvirasto.jpg Poytyan sairaala.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pöytyä|*]] jrnon5a3sgp9vuyai97h9zaxixrxce4 0 7410 159864 147310 2026-09-26T02:32:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159864 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Oripää | kove = Keskustaa Loimaan suuntaan.jpg | kove-čielgiittâs = Oripää kuávdáš | vaakun = Oripää.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Oripää sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 117,72<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 117,64 | eennâm_% = 99,9 | sisčääci = 0,08 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 320<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,34 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,3 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,7 }} '''Oripää''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Oripääst ääsih 1&nbsp;320 olmožid, já ton vijđodâh lii 117,72&nbsp;km², mast 0,08&nbsp;km² lii čääci. Oripää naaburkieldah láá [[Loimaa]], [[Pöytyä]] já [[Säkylä]]. ==Historjá== Oripää vuáđudui ive&nbsp;[[1901]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Oripää ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||1 480}} {{bar pixel|1985|#0099FF|473||1 458}} {{bar pixel|1990|#0099FF|459||1 414}} {{bar pixel|1995|#0099FF|450||1 388}} {{bar pixel|2000|#0099FF|435||1 342}} {{bar pixel|2005|#0099FF|433||1 335}} {{bar pixel|2010|#0099FF|459||1 414}} {{bar pixel|2015|#0099FF|447||1 377}} {{bar pixel|2020|#0099FF|432||1 328}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Oripää markkân. ==Siijdah== Juvankoski, Latva, Maanpää, Makkarkoski, Myllykylä, Oripää já Tanskila. ==Kooskah== * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]] 170&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Huittisten.vaakuna.svg|23px]] [[Huittinen]] 35&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Loimaa.vaakuna.svg|23px]] [[Loimaa]] 22&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Porin vaakuna.svg|23px]] [[Pori]] 90&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Rauma.vaakuna.svg|23px]] [[Rauma]] 85&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|23px]] [[Tampere]] 110&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]] 55&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Uusikaupunki.vaakuna.svg|23px]] [[Uusikaupunki]] 89&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Oripään kirkko 2011.JPG|{{center|Oripää kirkko}} Oripää museum.jpg|{{center|Oripää museo}} Oripään seudun yhteiskoulu piha.jpg|{{center|Oripää škovlâ}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Oripää|*]] kwqtbwmbii59lzt9kwsqy8jijvvc8vj 0 7418 159964 147312 2026-09-26T02:52:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159964 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Sauvo | kove = Sagu kyrka.jpg | kove-čielgiittâs = Sauvo kirkko | vaakun = Sauvo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Sauvo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 299,48<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 252,61 | eennâm_% = 84,3 | sisčääci = 1,27 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = 45,60 | merâčääci_% = 15,2 | ässeeloho = 2 957<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,69 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 94,3 | ruotâkielâ = 2,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,0 }} '''Sauvo''' ({{k-sv|Sagu}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Sauvost ääsih 2&nbsp;957 olmožid, já ton vijđodâh lii 299,48&nbsp;km², mast 46,87&nbsp;km² lii čääci. Sauvo naaburkieldah láá [[Kaarina]], [[Kemiönsaari]], [[Parainen]], [[Paimio]] já&nbsp;[[Salo]]. ==Historjá== ===Kieldâlahtemeh=== [[Karuna]] kieldâ lohtui Sauvon ive&nbsp;[[1969]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Sauvo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|401||2 545}} {{bar pixel|1985|#0099FF|410||2 602}} {{bar pixel|1990|#0099FF|443||2 808}} {{bar pixel|1995|#0099FF|449||2 846}} {{bar pixel|2000|#0099FF|449||2 851}} {{bar pixel|2005|#0099FF|462||2 931}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||3 045}} {{bar pixel|2015|#0099FF|476||3 019}} {{bar pixel|2020|#0099FF|471||2 961}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Sauvo markkân. ==Siijdah== * '''Sauvo''': Alsila (Alsböle), Ampola (Amböle), Louhela (Birkkärr), Britsböle, Bränkärr, Dals, Danskulla, Dikarböle, Finkulla, Finskylä, Flossböle, Foudila, Gripsböle, Haarakallio, Haddböle, Hallela, Hemböle, Holvastböle, Hännikböle, Hännälä, Härmälä, Ingniemi, Isomäkipää, Isopalike, Isosilkkilä, Järvenkylä, Kalainen, Kaukola, Kavalto, Kirkonkylä, Knappböle, Koorla, Korpela, Korsnäs, Korvala, Koski, Kosundböle, Kouttu (Koutböle), Kuggböle, Kursalo, Laairinen, Lattmark, Lautkankare, Liesniemi, Liivala, Luola, Lurböle, Marike, Martböle, Mattböle, Mäenala, Naarslahti, Nummenpää, Osmalahti, Paddainen, Pappila, Patarautila, Pyrilä, Raitniemi, Rajalahti, Rikaniemi, Ristniemi, Ruona, Ruonlahti, Salmensuu, Salmi, Sarapisto, Saustila, Sillankorva, Sillanpää, Siuri, Skörsböle, Slätsböle, Sodaböle, Sorrböle, Sunnanberg, Svartsböle, Sydänmaa, Tallböle, Tapila, Timperlä, Vahtinen, Vartsalo, Vesti, Vuotkulla, Vähäkylä, Vähämäkipää, Vähäpalike, Vähäsilkkilä, Västerkulla, Ylistaro já Åkers. * '''Karuna''': Broddböle, Tiikarla (Dikarböle), Eistilä (Eistböle), Eikniemi (Eknäs), Fröjdböle, Kustaali (Gussdal), Halslahti (Halslax), Haanniemi (Handby), Hintsholma (Hintsholm), Karinkorva, Karuna, Kasklahti (Kasklax), Kelturi, Nuuttiniemi (Knutnäs), Kupiluoto (Koppholm), Krooka (Kråknäs), Kärkkinen (Kärkis), Kärkniemi (Kärknäs), Leisku, Liden, Lemminen (Lämmis), Maalu, Maanila (Mannböle), Orssaari, Tuomaala (Pukböle), Päisterpää, Rantola, Ruskola (Ruskulla), Santasaari (Sandö), Savisalo, Sitolahti (Sitolax), Voilahti (Smörvik), Tapola (Stappåker), Teininki (Steninge), Raumala (Strömsböle), Sydänmaa (Sydmo), Timari (Timböle), Tuomaala (Tomasböle), Torikka já Peltola (Åkers). ==Kovegalleria== <gallery> Karunan kivikirkko.jpg|{{center|Karuna keđgikirkko}} Seurasaari Karuna Church.jpg|{{center|Karuna puáris kirkko}} Rungonsalmen silta, Kemiönsaaren ja Sauvon rajalla, 8.8.2007.JPG|{{center|Rungonsalmi šalde}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah]] goja6jgjr4co74ok9djn9i2m789dw28 0 7429 159803 147314 2026-09-26T02:13:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159803 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Marttila | kove = Marttilan kirkko 1765.jpg | kove-čielgiittâs = Marttila kirkko | vaakun = Marttila.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Marttila sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 195,99<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 195,31 | eennâm_% = 99,7 | sisčääci = 0,68 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 993<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 10,24 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,3 | ruotâkielâ = 0,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,8 }} '''Marttila''' ({{k-sv|S:t Mårtens}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Marttilast ääsih 1&nbsp;993 olmožid, já ton vijđodâh lii 195,99&nbsp;km², mast 0,68&nbsp;km² lii čääci. Marttila naaburkieldah láá [[Koski Tl]], [[Lieto]], [[Loimaa]], [[Paimio]], [[Pöytyä]] já&nbsp;[[Salo]]. ==Historjá== Marttila vuáđudui ive&nbsp;[[1409]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Marttila ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|479||2 278}} {{bar pixel|1985|#0099FF|469||2 228}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||2 282}} {{bar pixel|1995|#0099FF|464||2 206}} {{bar pixel|2000|#0099FF|449||2 135}} {{bar pixel|2005|#0099FF|434||2 064}} {{bar pixel|2010|#0099FF|419||1 994}} {{bar pixel|2015|#0099FF|427||2 028}} {{bar pixel|2020|#0099FF|422||2 012}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Marttila markkân. ==Siijdah== Heikola, Hirvas, Hongisto, Huovaristo, Juutila, Karvela, Krouvi, Laurila, Lovi, Maunula, Mäntsälä, Ollila, Palainen, Pappila, Prunkila, Purhala, Rekoinen, Ruskolainen, Simala, Siutila, Suoniittu, Tiipilä já Vättilä. ==Kovegalleria== <gallery> Marttilan kunnantalo.JPG Marttilan lainamakasiinit.jpg Connecting road 12307.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Marttila|*]] r0i0kfms4gaykeqrfdhvxz4rpfmn5rf 0 7458 159853 147321 2026-09-26T02:30:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159853 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Nousiainen | kove = Kirkko Nousiaisissa.jpg | kove-čielgiittâs = Nousiaisii kirkko | vaakun = Nousiainen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Nousiainen sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 199,56<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 198,99 | eennâm_% = 99,7 | sisčääci = 0,57 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 707<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 23,59 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 97,4 | ruotâkielâ = 0,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,7 }} '''Nousiainen''' ({{k-sv|Nousis}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Nousiaisiist ääsih 4&nbsp;707 olmožid, já ton vijđodâh lii 199,56&nbsp;km², mast 0,57&nbsp;km² lii čääci. Nousiaisii naaburkieldah láá [[Aura]], [[Masku]], [[Raisio]], [[Mynämäki]], [[Pöytyä]], [[Rusko]] já [[Turku]]. ==Historjá== Nousiainen vuáđudui ive&nbsp;[[1867]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Nousiaisii ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|338||3 430}} {{bar pixel|1985|#0099FF|360||3 649}} {{bar pixel|1990|#0099FF|394||3 996}} {{bar pixel|1995|#0099FF|405||4 104}} {{bar pixel|2000|#0099FF|413||4 189}} {{bar pixel|2005|#0099FF|446||4 518}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||4 865}} {{bar pixel|2015|#0099FF|479||4 859}} {{bar pixel|2020|#0099FF|461||4 712}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Nummi''' ||align="right"|{{Nts|3263}} |- | 2 || Lemu markkân* ||align="right"|{{Nts|10}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Aatoila, Alakylä, Haatila, Hakola, Heininen, Hyrkkö, Kaisela, Kaitarinen, Kallunen, Keskusoja, Killainen, Koljola, Kukkola, Kulola, Kytöinen, Kärmälä, Kärrynen, Köönikkälä, Laaleinen, Laihonen, Leinainen, Mahala, Moijonen, Mutola, Nummi, Nutturla, Ojankulma, Paijula, Paistanoja, Pakainen, Palo, Papumäki, Puotunen, Rekoinen, Repola, Riitalho, Ristimäki, Riukula, Saksala, Santamala, Sukkinen, Tappuri, Topoinen, Vadanvainio, Vainionpohja, Vainoinen, Valpperi, Vastlahti já Vuorenpää. ==Kovegalleria== <gallery> Nousiaisten rautatieasema.jpg Nousiaisten viljavarasto.jpg Nutturlan seisake.jpg Rantapiha.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah]] 71d5kmnfn3juzojk6fx4tckfu1xja8u 0 7478 159804 147324 2026-09-26T02:13:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159804 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Masku | kove = Masku church 1 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Masku kirkko | vaakun = Masku.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Masku sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 204,01<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 174,75 | eennâm_% = 85,6 | sisčääci = 1,17 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = 28,09 | merâčääci_% = 13,8 | ässeeloho = 9 538<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 54,62 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,7 | ruotâkielâ = 1,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,2 }} '''Masku''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Maskust ääsih 9&nbsp;538 olmožid, já ton vijđodâh lii 204,01&nbsp;km², mast 29,26&nbsp;km² lii čääci. Masku naaburkieldah láá [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Rusko]], [[Raisio]], [[Naantali]] já [[Taivassalo]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Masku.kuntaliitokset.svg|thumb|left|Masku kieldâlahtemeh]] Masku vuáđudui ive&nbsp;[[1234]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Askainen|Askaisii]] já [[Lemu]] kieldah lahtojii Maskun ive&nbsp;[[2009]]. Ive&nbsp;[[2011]] Askaisii uárjiuásih lahtojii [[Naantali]]n. {{Clear|left}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Masku ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|258||5 209}} {{bar pixel|1985|#0099FF|295||5 961}} {{bar pixel|1990|#0099FF|341||6 887}} {{bar pixel|1995|#0099FF|366||7 399}} {{bar pixel|2000|#0099FF|384||7 763}} {{bar pixel|2005|#0099FF|426||8 606}} {{bar pixel|2010|#0099FF|468||9 455}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||9 706}} {{bar pixel|2020|#0099FF|473||9 532}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|5875}} |- | 2 || Lemu markkân* ||align="right"|{{Nts|1369}} |- | 3 || Askaisii markkân ||align="right"|{{Nts|420}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== *'''Masku''': Ajosenpää, Akkoinen, Auvola, Hujala, Humikkala, Härmälä, Iinainen, Intola, Juva, Kairinen, Kaituri, Kajala, Kakkarainen, Kalela, Kankainen, Karinkylä, Kaukoinen, Kelhoinen, Kierikainen, Killuva, Kiveinen, Korpi-Iiroinen, Kurittula, Kynnysmäki, Lankila, Laulainen, Lellainen, Luolavuori, Maanpää, Malho, Mäksmäki, Niemenkulma, Ohensaari, Pakainen, Pappila, Piuha, Ristimäki, Sopola, Stenberga, Suikkila, Taipale, Takapaltta, Tanila, Tuijula já Villilä. *'''Askainen''': Ahtinen, Antikainen, Auttinen, Hannula, Iiroinen, Kairinen, Karavainen, Karvatti, Koskoinen, Laakinen, Lempoinen, Manna, Merijärvi, Nepola, Palsala, Pukkila, Raumharja, Rauvola, Ruohoisenmaa, Tättäläinen, Tävälä, Vanhakylä já Vilu. *'''Lemu''': Heikkinen, Helala, Hievunen, Iso-Vallunen, Järäinen, Kaitainen, Kaivonen, Kallela, Kovala, Kuneninen, Leppävainio, Mannerjärvi, Maskulainen, Mattila, Miiainen, Monnoinen, Niittukartano, Nikkarla, Nyynäinen, Oukkula, Pappila, Peinikkala, Penninen (lappum), Raukunen, Seijainen, Seppälä, Taloinen, Tenhola, Toijola, Torttila, Tuhkala, Valpperi, Vastila, Verainen, Vipinen, Vitikainen, Vähä-Vallunen já Yllikäinen. ==Kovegalleria== <gallery> Kankainen manor 1 AB.jpg Lemu church.jpg Louhisaari.JPG Aitsaari.jpg Kuurnanpaa.jpg Linnavuori Masku 2009.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Masku|*]] q2ymhz6qkx6xlzogkq6f1b5206x27p2 0 7482 159948 147325 2026-09-26T02:48:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159948 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Rusko | kove = Rusko church 4 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Rusko kirkko | vaakun = Vahto.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Rusko sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 127,90<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 127,15 | eennâm_% = 99,4 | sisčääci = 0,75 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 6 339<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 49,94 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,8 | ruotâkielâ = 1,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 2,5 }} '''Rusko''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Ruskost ääsih 6&nbsp;339 olmožid, já ton vijđodâh lii 127,90&nbsp;km², mast 0,75&nbsp;km² lii čääci. Rusko naaburkieldah láá [[Aura]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Pöytyä]], [[Raisio]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== Rusko vuáđudui ive&nbsp;[[1870]]. ===Kieldâlahtemeh=== Uási [[Maaria]] kieldâst lohtui Ruskon ive&nbsp;[[1967]]. [[Vahto]] kieldâ lohtui Ruskon ive&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Rusko ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|263||3 361}} {{bar pixel|1985|#0099FF|314||4 013}} {{bar pixel|1990|#0099FF|355||4 542}} {{bar pixel|1995|#0099FF|383||4 892}} {{bar pixel|2000|#0099FF|405||5 174}} {{bar pixel|2005|#0099FF|442||5 654}} {{bar pixel|2010|#0099FF|455||5 816}} {{bar pixel|2015|#0099FF|478||6 110}} {{bar pixel|2020|#0099FF|487||6 334}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|3825}} |- | 2 || Vahto markkân ||align="right"|{{Nts|1147}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Asola, Hiidenvainio, Hujala, Kankare, Kirkonkylä, Liukola, Lähteenmäki, Munittula, Merttelä, Paasniittu, Papumäki, Päällistönmäki, Uttula já Vahto. ==Kovegalleria== <gallery> Ruskon kirkonkylää nähtynä Vahdontieltä kaakosta.jpg RuskonKunnantalo2021.jpg Ruskon keskusta.jpg Ruskotalo2021.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Rusko|*]] rj9ys6bjb4w9jxi4iqr6zs11wh2qf4w 0 7546 159873 147335 2026-09-26T02:33:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159873 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Paimio | kove = Paimion kirkko1.jpg | kove-čielgiittâs = Paimio kirkko | vaakun = Paimio vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Paimio sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 242,26<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 238,40 | eennâm_% = 98,4 | sisčääci = 1,62 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = 2,24 | merâčääci_% = 0,9 | ässeeloho = 10 960<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 45,84 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,0 | ruotâkielâ = 1,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,0 }} '''Paimio''' ({{k-sv|Pemar}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Paimiost ääsih 10&nbsp;960 olmožid, já ton vijđodâh lii 242,26&nbsp;km², mast 3,86&nbsp;km² lii čääci. Paimio naaburkieldah láá [[Lieto]], [[Kaarina]], [[Marttila]], [[Salo]] já&nbsp;[[Sauvo]]. ==Historjá== Paimio vuáđudui ive&nbsp;[[1325]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1997]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Paimio ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|386||8 366}} {{bar pixel|1985|#0099FF|416||9 020}} {{bar pixel|1990|#0099FF|444||9 614}} {{bar pixel|1995|#0099FF|454||9 832}} {{bar pixel|2000|#0099FF|453||9 815}} {{bar pixel|2005|#0099FF|456||9 876}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||10 402}} {{bar pixel|2015|#0099FF|490||10 620}} {{bar pixel|2020|#0099FF|503||10 848}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Paimion kuávdáščuákkipäikki ''' ||align="right"|{{Nts|8336}} |- | 2 || Tammisilta* ||align="right"|{{Nts|118}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kovegalleria== <gallery> Paimion paloasema.jpg Paimion sähkömuseo2.jpg Paimion rautatieasema 2 AB.jpg Paimion koulukeskus yläaste.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Paimio|*]] ibeipgx7yj370o9c8gemygtpfbjj3ly 0 7582 159957 147342 2026-09-26T02:49:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159957 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Salo | kove = Salonkaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Salo kaavpugtáálu | vaakun = Halikko vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Salo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 2 168,29<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 986,60 | eennâm_% = 91,6 | sisčääci = 75,12 | sisčääci_% = 3,5 | merâčääci = 106,57 | merâčääci_% = 4,9 | ässeeloho = 51 563<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 25,96 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,4 | ruotâkielâ = 1,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,5 }} '''Salo''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Salost ääsih 51&nbsp;563 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;168,29&nbsp;km², mast 181,69&nbsp;km² lii čääci. Salo naaburkieldah láá [[Koski Tl]], [[Lohja]], [[Kemiönsaari]], [[Marttila]], [[Paimio]], [[Raasepori]], [[Sauvo]] já [[Somero]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] Salo vuáđudui ive&nbsp;[[1887]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1960]]. Uđđâ Salo kaavpug šoodâi ive&nbsp;[[2009]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Uskela]] kieldâ lohtui Salon ive&nbsp;[[1967]]. [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{clear|left}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Salo ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|414||47 638}} {{bar pixel|1985|#0099FF|422||48 505}} {{bar pixel|1990|#0099FF|433||49 834}} {{bar pixel|1995|#0099FF|443||50 922}} {{bar pixel|2000|#0099FF|457||52 604}} {{bar pixel|2005|#0099FF|466||53 672}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||55 235}} {{bar pixel|2015|#0099FF|468||53 890}} {{bar pixel|2020|#0099FF|453||51 790}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Salo kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|29496}} |- | 2 || Perniö markkân ||align="right"|{{Nts|2377}} |- | 3 || Märynummi ||align="right"|{{Nts|979}} |- | 4 || Hähkänä ||align="right"|{{Nts|970}} |- | 5 || Kaivola (Pertteli) ||align="right"|{{Nts|939}} |- | 6 || Muurla markkân ||align="right"|{{Nts|891}} |- | 7 || Inkere (Pertteli) ||align="right"|{{Nts|678}} |- | 8 || Kitula (Suomusjärvi) ||align="right"|{{Nts|600}} |- | 9 || Toija ||align="right"|{{Nts|539}} |- | 10 || Kuusjoki markkân ||align="right"|{{Nts|509}} |- | 11 || Teijo (Perniö) ||align="right"|{{Nts|365}} |- | 12 || Vaskio ||align="right"|{{Nts|294}} |- | 13 || Kiikala markkân ||align="right"|{{Nts|271}} |- | 14 || Vartsala ||align="right"|{{Nts|269}} |- | 15 || Perniö sajattâhkuávlu ||align="right"|{{Nts|222}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. == Kaavpuguásih == <ol style="columns: 3; -moz-columns: 3; -webkit-columns: 3; max-width: 35em;"> <li>Hermanni</li> <li>Horn</li> <li>Armfelt</li> <li>Meriniitty</li> <li>Kauniainen</li> <li>Ollikkala</li> <li>Moisio</li> <li>Palometsä</li> <li>Enola</li> <li>Mököinen</li> <li>Anisi</li> <li>Lukkarinmäki</li> <li>Alhaisi</li> <li>Ylhäisi</li> <li>Kaukvuori</li> <li>Kärkkä</li> <li>Paukkula</li> <li>Pajula</li> <li>Rappula</li> <li>Pahkavuori</li> <li>Vuohensaari</li> <li>Anjala</li> <li>Tupuri</li> <li>Aarnionperä</li> <li>Sirkkula</li> <li>Rauvola</li> <li>Isokylä</li> <li>Viitannummi</li> <li>Metsäjaanu</li> <li>Viitanlaakso</li> </ol> ==Kovegalleria== <gallery> SALO keskustan.JPG Teijon pruukki.jpg Anttipoffi workers' quarters in Mathildedal.jpg Salon kaupungintalo 2.jpg Torin tykki 1.jpg Salon lukio1.jpg Salonkirjasto.JPG Salo - kesäkuu 2015-33.jpg Myllyrakennus 8.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo|*]] tskckkg4jmk20c56gbv8ey297z79ev7 0 7598 159650 147345 2026-09-26T01:26:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159650 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kemiönsaari | kove = Kimito church 4.jpg | kove-čielgiittâs = Kemiö kirkko | vaakun = Dragsfjärd.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kemiönsaari sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 2 801,02<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 686,84 | eennâm_% = 24,5 | sisčääci = 10,91 | sisčääci_% = 3,9 | merâčääci = 2 103,27 | merâčääci_% = 71,6 | ässeeloho = 6 632<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 9,62 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 29,2 | ruotâkielâ = 67,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,3 }} '''Kemiönsaari''' ({{k-sv|Kimitoön}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Kemiönsaarist ääsih 8&nbsp;219 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;801,02&nbsp;km², mast 2&nbsp;114,18&nbsp;km² lii čääci. Kemiönsaari naaburkieldah láá [[Salo]], [[Raasepori]], [[Hanko]], [[Parainen]] já&nbsp;[[Sauvo]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] Kemiönsaari kieldâ šoodâi ive&nbsp;[[2009]] aalgâst, ko [[Dragsfjärd]], [[Kemiö]] já [[Västanfjärd]] kieldah lahtojii oohtân. ===Kieldâlahtemeh=== [[Hiittinen|Hiittisii]] kieldâ lohtui [[Dragsfjärd]] kieldân ive&nbsp;[[1969]] aalgâst. Talle [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]] Dragsfjärd, [[Kemiö]] já [[Västanfjärd]] kieldah lahtojii oohtân. Uđđâ kieldâ nommân šoodâi Kemiönsaari. Hiittinen lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 88,9 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 11,1 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;[[1960]].<ref name="doria.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.doria.fi/handle/10024/87697 | Nommâ = Suomen tilastollinen vuosikirja 1968 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = Kansalliskirjaston julkaisuarkisto Doria | Äigimuddo = | Almostittee = Tilastollinen päätoimisto | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> Dragsfjärd lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 76 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 21 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (3 % sarnuu eres kielâ). Kemiö lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 64 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 33 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (1 % sarnuu eres kielâ). Västanfjärd lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 88 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 11 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (1 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Kemiönsaari kieldâ lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 67,5 % sarnuu ruotâkielâ, 29,2 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kemiönsaari ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||9 022}} {{bar pixel|1985|#0099FF|462||8 676}} {{bar pixel|1990|#0099FF|445||8 371}} {{bar pixel|1995|#0099FF|428||8 041}} {{bar pixel|2000|#0099FF|408||7 663}} {{bar pixel|2005|#0099FF|397||7 462}} {{bar pixel|2010|#0099FF|383||7 191}} {{bar pixel|2015|#0099FF|368||6 909}} {{bar pixel|2020|#0099FF|350||6 619}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Kemiö markkân''' ||align="right"|{{Nts|1302}} |- | 2 || Taalintehdas ||align="right"|{{Nts|1137}} |- | 3 || Dragsfjärd markkân (Kärra) ||align="right"|{{Nts|608}} |- | 4 || Lammala ||align="right"|{{Nts|216}} |- | 5 || Björkboda ||align="right"|{{Nts|209}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== ===Dragsfjärd=== Björkboda, Genböle, Dalen, Hammarsboda, Hertsböle, Kråkvik, Kulla, Kärra, Labbnäs, Lillfinnhova, Långnäs, Nordanå, Purunpää, Rosendal, Rövik, Skinnarvik, Smedskulla, Storfallan, Storfinnhova, Stusnäs, Sunnanå, Söderby, Söderlångvik, Söglö, Tynglax, Ytterölmos já Överölmos. ===Hiittinen=== Bergö, Biskopsö, Bolax, Böle, Hiittinen (Hitis), Holma, Högsåra, Kakskiela (Kaxskäla), Kasnäs, Rosala, Stubbnäs, Tunhamn, Vänoxa já Vänö. ===Kemiö=== Albrektsböle, Berga, Bjensböle, Bogsböle, Branten, Brokärr, Båtkulla, Böle, Dalby, Dalkarlby, Degerdal, Ekniemi (Eknäs), Elmdal, Engelsby, Flugböle, Fröjdböle, Gammelby, Gräsböle, Gundby, Gästerby, Helgeboda, Hova, Hulta, Högmo, Kalkkila (Kalkila), Kaskärr, Kiila (Kila), Kirkonkylä (Kyrkoby), Koddböle, Koivuranta, Koustar, Kuggböle, Kvarnböle, Kårkulla, Labböle, Lamkulla, Lappdal, Lemnäs, Lillvik, Linnarnäs, Länsiniemi (Västerudden), Lövböle, Mainiemi (Majniemi), Makila, Mattböle, Mattkärr, Mjösund, Måsa, Nordvik, Norrlångvik, Norrsundvik, Orrnäs, Pajböle, Pederså, Pungböle, Påvalsby, Reku, Rugnola, Santasaari (Sandö), Skarpböle, Skoböle, Skog, Skogsböle, Skålböle, Skäggböle, Smedaböle, Smedsböle, Småland, Stenmo, Strömma, Suomenkulma (Finnudden), Syvälahti (Sjölax), Tavasttrona, Tjuda, Tolfsnäs, Torsböle, Trotby, Träskö, Vestlahti (Vestlax), Viksgård, Viksvidja, Villkärr, Vreta, Västankärr, Västermark já Östermark. ===Västanfjärd=== Billböle, Brännboda, Finsjö, Galtarby, Gräggnäs, Illo, Kobböle, Misskärr, Nivelax, Norrlammala, Pörtsnäs, Sirnäs, Södersundvik, Söderlammala, Tappo, Västanfjärd já Östanå. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kemiönsaari|*]] jvzd5vxghvk0j49tnvg301me6j0zp54 0 7600 159924 147347 2026-09-26T02:43:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159924 wikitext text/x-wiki '''Ranska täsivääldi president''' ({{k-fr|Président de la République française}}) lii [[Ranska]] [[staatâhovdâ]], kiäm Ranska aalmug väljee njuolgâ valjâiguin viiđâ ive kooskâi. Sun lii meid [[Ranska piäluštâsvuoimij pajehovdâ]]. Toos lasseen [[Espanja]] [[Urgell pispe]] já Ranska täsivääldi president toimâv oovtâst [[Andorra]] [[Andorra furstâkyevtis|furstâkyevtisin]]. == Historjá == Ranska vuossâmuš president väljejui jo ive [[1848]] ađai Ranska president virge lii puárásumos Euroopist. <!-- == Tohálâšvuotâiävtuh ==- == Virgepaje ==--> == Listo Ranska viiđâd täsivääldi presidentijn ive 1959 rääjist == Ovdil ive 2000 president toimâpaje piištij čiččâm ihheed, mut ive 2000 rääjist tot lii pištám vittâ ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/francais/les-decisions/depuis-1958/decisions-par-date/2000/resultats-referendum-2000/decision-resultats-referendum-2000-du-28-septembre-2000.485.html|nommâ=Conseil Constitutionnel - Décision Résultats référendum 2000 du 28 septembre 2000|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-09|čujottum=2023-11-05|ietf-kielâkoodi=fr|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090209223333/http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/francais/les-decisions/depuis-1958/decisions-par-date/2000/resultats-referendum-2000/decision-resultats-referendum-2000-du-28-septembre-2000.485.html|vyerkkejum=2009-02-09}}</ref> Ive 2008 rääjist siämmáš president puáhtá väljejuđ enâmustáá kuohtii maŋaluvâi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cairn.info/revue-francaise-de-droit-constitutionnel-2009-2.htm|nommâ=La révision constitutionnelle de juillet 2008|almostittem=Revue française de droit constitutionnel|äigimuddo=2009/2 (n. 78)|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:center; border:1px #AAAAFF solid" |- ! Kove ! Nommâ ! Virgeest ! Piäládâh |- | [[Tiätuvuárkká:Charles de Gaulle-1963.jpg|80px]] | [[Charles de Gaulle]]<br><small>(1890–1970)</small> | 1959–1969 | [[Uđđâ täsivääldi litto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Alain Poher en 1968 (cropped).JPG|80px]] | [[Alain Poher]] (vt.)<br><small>(1909–1996)</small> | 1969* | [[Ranska demokraatlâš kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Georges Pompidou 1969 (cropped).jpg|80px]] | [[Georges Pompidou]]<br><small>(1911–1974)</small> | 1969–1974 | [[Täsivääldi demokraatlij litto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Alain Poher en 1968 (cropped).JPG|80px]] | [[Alain Poher]] (vt.)<br><small>(1909–1996)</small> | 1974* | Ranska demokraatlâš kuávdášpiäládâh |- | [[Tiätuvuárkká:Valéry Giscard d’Estaing 1978.jpg|80px]] | [[Valéry Giscard d'Estaing]]<br/><small>(1926–2020)</small> | 1974–1981 | [[Čoonnâsmáttumij republikaaneh]] |- | [[Tiätuvuárkká:President François Mitterrand in 1983.jpg|80px]] | [[François Mitterrand]]<br/><small>(1916–1996)</small> | 1981–1995 | [[Ranska sosialistlâš piäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg|80px]] | [[Jacques Chirac]]<br><small>(1932–2019)</small> | 1995–2007 | [[Čokkânim täsivääldi oovdân]] <small>(ive 2002 räi)</small><br/>[[Aalmuglihâstâs litto]] <small>(ive 2002 rääjist)</small> |- | [[Tiätuvuárkká:Nicolas Sarkozy in 2010.jpg|80px]] | [[Nicolas Sarkozy]]<br><small>(š. 1955)</small> | 2007–2012 | [[Aalmuglihâstâs litto]] |- | [[Tiätuvuárkká:François Hollande - 2017 (27869823159) (cropped).jpg|80px]] | [[François Hollande]]<br><small>(š. 1954)</small> | 2012–2017 | Ranska sosialistlâš piäládâh |- | [[Tiätuvuárkká:Emmanuel Macron (cropped).jpg|80px]] | [[Emmanuel Macron]]<br><small>(š. 1977)</small> | 2017– | [[Täsiväldi joođoost!]]<br/><small>(ive 2022 rääjist noomáin [[Renesans (Ranska piäládâh)|Renesans]]) |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Ranska politiik]] [[Luokka:Ranska presidenteh|*]] gngmz1xct4uezvb8t9nq4rmt4hot63r 0 7602 159679 147348 2026-09-26T01:34:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159679 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Koski Tl | kove = Kosken kunnantalo.JPG | kove-čielgiittâs = Koski kieldâtáálu | vaakun = Koski.Tl.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Koski Tl sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 192,42<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 191,49 | eennâm_% = 99,5 | sisčääci = 0,93 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 281<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,95 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,6 | ruotâkielâ = 0,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,4 }} '''Koski Tl''' ({{k-sv|Koskis}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Koskist ääsih 2&nbsp;281 olmožid, já ton vijđodâh lii 192,42&nbsp;km², mast 0,93&nbsp;km² lii čääci. Koski naaburkieldah láá [[Loimaa]], [[Marttila]], [[Pöytyä]], [[Salo]], [[Somero]] já [[Ypäjä]]. ==Kieldâ nommâ== Puustavovtâstume Tl čuujoot ovdii [[Tuurku já Pori lääni|Tuurku já Pori läänin]]. Tot lâi taarbâšlâš, tastko lâi meddei taggaar kieldâ ko [[Häme lääni]]st leijee Koski&nbsp;Hl (maŋeláá [[Hämeenkoski]], mii onnáá peeivi kulá [[Hollola]] kieldân). ==Historjá== Koski Tl vuáđudui ive&nbsp;[[1869]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Koski Tl ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|477||2 878}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||2 898}} {{bar pixel|1990|#0099FF|464||2 803}} {{bar pixel|1995|#0099FF|445||2 685}} {{bar pixel|2000|#0099FF|422||2 550}} {{bar pixel|2005|#0099FF|419||2 528}} {{bar pixel|2010|#0099FF|403||2 436}} {{bar pixel|2015|#0099FF|397||2 399}} {{bar pixel|2020|#0099FF|389||2 307}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Koski&nbsp;Tl markkân. ==Siijdah== Halikkola, Harmaa, Hongisto, Iso-Sorvasto, Jättälä, Kattelus, Koivukylä, Koski, Liipola, Myllykylä, Partela, Patakoski, Penninkulma, Talola, Tapala, Tausela, Tuimala, Vähä-Sorvasto já Värmälä. ==Kovegalleria== <gallery> Yrjö Liipolan taidemuseo.JPG Yrjö Liipolan taidemuseo-20200926 162030.jpg Kosken kunnantalo.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah‎]] 16azosjjjwkq52026ctoix2jdu8koj0 0 7603 159988 147349 2026-09-26T02:58:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159988 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Somero | kove = Someron kaupungintalo.jpg | kove-čielgiittâs = Somero kaavpugtáálu | vaakun = Somero.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Somero sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 697,67<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 667,81 | eennâm_% = 95,7 | sisčääci = 29,86 | sisčääci_% = 4,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 623<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 12,91 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,9 | ruotâkielâ = 0,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,6 }} '''Somero''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Somerost ääsih 8&nbsp;623 olmožid, já ton vijđodâh lii 697,67&nbsp;km², mast 29,86&nbsp;km² lii čääci. Somero naaburkieldah láá [[Jokioinen]], [[Koski Tl]], [[Lohja]], [[Loimaa]], [[Salo]], [[Tammela]] já [[Ypäjä]]. ==Historjá== Somero vuáđudui ive&nbsp;[[1867]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1993]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Somerniemi]] kieldâ lohtui Someron ive&nbsp;[[1977]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Somero ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||10 289}} {{bar pixel|1985|#0099FF|467||10 015}} {{bar pixel|1990|#0099FF|467||10 002}} {{bar pixel|1995|#0099FF|462||9 894}} {{bar pixel|2000|#0099FF|457||9 789}} {{bar pixel|2005|#0099FF|448||9 606}} {{bar pixel|2010|#0099FF|435||9 330}} {{bar pixel|2015|#0099FF|424||9 093}} {{bar pixel|2020|#0099FF|412||8 715}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Somero kuávdáščuákkipäikki. ==Siijdah== Häntälä, Härjänlahti, Härjänoja, Harju, Härkälä, Hirsjärvi, Hyrkkölä, Ihamäki, Jaatila, Jakkula, Joensuu, Jurvala, Kärilä, Kaskisto, Keltiäinen, Kerkola, Kimala, Kivisoja, Kopila, Kultela, Lahti, Lammi, Lautela, Mäyrämäki, Oinasjärvi, Ollila, Pajula, Palikainen, Paltta, Pappila, Pitkäjärvi, Pusula, Pyöli, Rautela, Ruunala, Ryhtä, Saarentaka, Salkola, Sillanpää, Suojoki, Sylvänä, Syvänoja, Talvisilta, Terttilä, Vesanoja, Viluksela, Viuvala já Ylenjoki. ==Kovegalleria== <gallery> Hirsjärvi.jpg Lake Arimaa.JPG Långsjön kartanon vaahterakuja.JPG Somero stone sacristy 3 AB.jpg Someron lainamakasiinit.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Somero|*]] aa6u48ysvjbw1y3ar79j3iln2xlci1g 0 7605 159877 147350 2026-09-26T02:34:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159877 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Parainen | kove = Parainen kirkonkylä.JPG | kove-čielgiittâs = Paraisii markkân | vaakun = Nagu.vapen.Nauvo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Parainen sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | vijđodâh = 5 548,11<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 883,12 | eennâm_% = 15,9 | sisčääci = 10,11 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 4 654,88 | merâčääci_% = 83,9 | ässeeloho = 15 091<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 17,09 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 41,6 | ruotâkielâ = 55,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,3 }} '''Parainen''' ({{k-sv|Pargas}}; iivij [[2009]]–[[2011]] '''Länsi-Turunmaa''', {{k-sv|Väståboland}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Paraisiist ääsih 15&nbsp;091 olmožid, já ton vijđodâh lii 5548,11&nbsp;km², mast 4&nbsp;664,99&nbsp;km² lii čääci. Paraisii naaburkieldah láá [[Brändö]], [[Kaarina]], [[Kemiönsaari]], [[Kustavi]], [[Kökar]], [[Naantali]], [[Sauvo]], [[Sottunga]] já&nbsp;[[Turku]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] Parainen vuáđudui ive&nbsp;[[1948]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. Uđđâ Paraisii kaavpug šoodâi ive&nbsp;[[2009]] aalgâst, ko [[Houtskari]], [[Iniö]], [[Korppoo]] já [[Nauvo]] kieldah lahtojii ovdii Paraisii kaavpugân. Uđđâ kaavpug nommân šoodâi Länsi-Turunmaa, mut ive&nbsp;[[2012]] valdui oppeet kiävtun nommâ Parainen. ===Kieldâlahtemeh=== [[Paraisii táálunkieldâ]] kieldâ lohtui Paraisii kieldân ive&nbsp;[[1967]]. [[Houtskari]], [[Iniö]], [[Korppoo]] já [[Nauvo]] kieldah lahtojii Paraisii kaavpugân ive&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Paraisii ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|445||14 563}} {{bar pixel|1985|#0099FF|465||15 236}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||15 712}} {{bar pixel|1995|#0099FF|476||15 583}} {{bar pixel|2000|#0099FF|467||15 295}} {{bar pixel|2005|#0099FF|467||15 298}} {{bar pixel|2010|#0099FF|474||15 501}} {{bar pixel|2016|#0099FF|470||15 385}} {{bar pixel|2020|#0099FF|464||15 105}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Paraisii kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|9494}} |- | 2 || Nauvo markkân ||align="right"|{{Nts|494}} |- | 3 || Korppoo markkân ||align="right"|{{Nts|263}} |} Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== ===Parainen=== Attu, Ali-Kirjala (Neder-Kirjala), Bjursäng, Björkö, Bläsnäs, Boda, Bodnäs, Bollböle, Bollstad, Brattnäs, Degerby, Domarby, Ersby, Fagerkulla, Fallböle, Finby, Gammelgård, Garsböle, Granvik, Grisböle, Gräggböle, Gunnarsnäs, Haraldsholm, Heisala, Håggais, Jermo, Kappeliranta (Kapellstrand), Kassor, Kirjala, Kojkulla, Kopparö, Kouppo, Kuitia (Qvidja), Kurckas, Kyrkäng, Koorlahti (Kårlax), Källvik, Lampis, Laplahti (Lapplax), Lemlahti (Lemlax), Levo, Lielahti (Lielax), Lillby, Lillmälö, Lofsdal, Loskarnäs, Mattholm, Mielisholma (Mielisholm), Munkbacka, Mustfinn, Mutainen (Muddais), Myrby, Mågby, Mörkby, Mörkvik, Nilsby, Norrby, Nulto, Ontala (Åntala), Parsby, Pettby, Pikku-Tervo (Lilltervo), Pitå, Piukkala (Pjukala), Pyhänsuu, Pölsböle, Rövarnäs, Sandvik, Seivis, Siggnäs, Siltala (Sildala), Simonkylä (Simonby), Skogböle, Skråbbo, Skräbböle, Skyttala, Skyttböle, Skärmola, Sorpo, Storgård, Stormälö, Strandby, Sunnanberg, Sydmo, Sydänperä, Sysilahti (Sysilax), Såris, Söderby, Tara, Tennby, Tennäs, Tervsund, Toijois, Träskby, Vallis, Vannais, Vepo, Vidkulla, Våno, Västermälö já Ybbersnäs. ===Houtskari=== Berghamn, Björkö, Hyppeinen (Hyppeis), Hönsnäs, Jungfruskär, Järvis, Kittuinen (Kittuis), Kivimo, Lempnäs, Medelby, Mossala (Mussala), Nåtö, Näsby, Roslax, Saverkeit, Stor-Pensar, Sördö, Träskby já Äppelö. ===Iniö=== Jumo, Keistiö, Kolkko (Kolko), Norrby, Söderby já Åselholm. Norrby lii Iniö markkân. ===Korppoo=== Ahvensaari (Åvensor), Aspö, Bendby, Björkö, Bonäs, Brunskär, Böhle, Elvsjö, Finnö, Galtby, Gyltö, Havträsk, Houtsala, Inikorp, Jurmo, Järvsor, Kalax, Karby, Kjölingby, Kopois, Korpogård, Kälö, Kärvois, Lempersjö, Lomby, Markomby, Maskinnamo, Pensor, Retais, Rosklax, Rumar, Skofatt, Strömma, Syvälax, Utö, Vattkast, Väsby, Änkis já Österskär. ===Nauvo=== Antböle, Backas, Berghamn, Biskopsö, Borstö, Böle, Dalkarby, Druckis, Ernholm, Finby, Grännäs, Grötö, Gullkrona, Gyttja, Hangslax, Haverö, Humleholm, Högsar, Innamo, Jälist, Kirjais, Kivis, Klobbnäs, Kopparholm, Korsnäs, Koum, Krok, Kvivlax, Käldinge, Käldö, Laggarnäs, Lökholm, Mattnäs, Mielis, Nötö, Packais, Pensar, Piparby, Poutuis, Prostvik, Pärnäinen (Pärnäs), Risis, Samslax, Sandholm, Sandö, Seili (Själö), Sexnappa, Sellmo, Simonkylä (Simonby), Sommarö, Spink, Stenskär, Strandby, Sydänperä, Såris, Tackork, Toras, Trunsö, Valmoholm, Vandrock, Vansor, Vikom, Vikperä já Väcklax. ==Kovegalleria== <gallery> Utön majakka ja luotsiasema koillisesta.jpg Paraisten kirkko länsipääty Agricola-kappeli.png ParainenLocalHistoryMuseumAndBuildings.JPG Pargas busstationsplatsen.jpg Houtskari Hyppeis.JPG </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Parainen|*]] jhp6qczgjh1mo3qpvfwq5nxz2il2db7 0 7626 159535 154835 2026-09-26T00:53:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159535 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hyvinkää | kove = Entrance of the City Hall in Hyvinkää.jpg | kove-čielgiittâs = Hyvinkää kaavpugtáálu | vaakun = Hyvinkaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hyvinkää sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 336,77<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 322,68 | eennâm_% = 95,8 | sisčääci = 14,09 | sisčääci_% = 4,2 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 46 684<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 144,7 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2020 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,6 | ruotâkielâ = 0,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,5 }} '''Hyvinkää''' ({{k-sv|Hyvinge}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Hyvinkääst ääsih 46&nbsp;684 olmožid, já ton vijđodâh lii 336,77&nbsp;km², mast 14,09&nbsp;km² lii čääci. Hyvinkää naaburkieldah láá [[Hausjärvi]], [[Loppi]], [[Mäntsälä]], [[Nurmijärvi]], [[Riihimäki]], [[Tuusula]] já&nbsp;[[Vihti]]. ==Historjá== Hyvinkää vuáđudui ive&nbsp;[[1917]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1960]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Hyvinkää táálunkieldâ]] kieldâ lohtui Hyvinkään ive&nbsp;[[1969]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hyvinkää ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 550px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|394||37 297}} {{bar pixel|1985|#0099FF|409||38 742}} {{bar pixel|1990|#0099FF|424||40 194}} {{bar pixel|1995|#0099FF|435||41 203}} {{bar pixel|2000|#0099FF|449||42 545}} {{bar pixel|2005|#0099FF|463||43 848}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||45 489}} {{bar pixel|2015|#0099FF|490||46 463}} {{bar pixel|2020|#0099FF|491||46 507}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Hyvinkää kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|42531}} |- | 2 || Jokela* ||align="right"|{{Nts|196}} |- | 3 || Rajamäki* ||align="right"|{{Nts|42}} |- | 4 || Herunen* ||align="right"|{{Nts|2}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kaavpuguásih já siijdah== {{Palsta álgá}} Hyvinkää kaavpuguásih:<ref name="kartta.hyvinkaa.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kartta.hyvinkaa.fi/ | Nommâ = Hyvinkään karttapalvelu | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Hyvinkää kaavpug | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kaavpuguási ! Nummeer |- | Ahdenkallio | 4 |- | Hakakallio | 24 |- | Hakala | 13 |- | Hakalanmäki | 16 |- | Hyvinkäänkylä | 17 |- | Kallionoppo | 51 |- | Kapula | 34 |- | Kaukas | 25 |- | Kirjavatolppa | 7 |- | Kittelä | 22 |- | Kruununpuisto | 10 |- | Kuumola | 20 |- | Kytäjä | 45 |- | Martinlehto | 32 |- | Martti | 15 |- | Metsäkalteva | 28 |- | Mustamännistö | 3 |- | Mäkivehkoja | 14 |- | Nummenkärki | 18 |- | Nummenmäki | 41 |- | Paavola | 11 |- | Parantola | 2 |- | Sahanmäki | 9 |- | Sveitsi | 8 |- | Takoja | 35 |- | Tanssikallio | 31 |- | Tapainlinna | 33 |- | Tehdas | 5 |- | Vanhamylly | 19 |- | Vehkoja | 12 |- | Vieremä | 1 |- | Viertola | 6 |} {{Palsta lonottem}} Hyvinkää siijdah:<ref name="kartta.hyvinkaa.fi"/> {| class="wikitable sortable" |- ! Sijdâ ! Nummeer |- | Arolampi | 401 |- | Erkylä | 402 |- | Hyvinkäänkylä | 403 |- | Kellokoski | 404 |- | Kytäjärvi | 405 |- | Nukari | 406 |- | Ohkola | 407 |- | Ridasjärvi | 408 |- | Selänoja | 409 |} {{Palsta nohá}} ==Kooskah== * [[Hanko]] 150&nbsp;km * [[Helsig]] 55&nbsp;km * [[Hämeenlinna]] 50&nbsp;km * [[Lahti]] 70&nbsp;km * [[Porvoo]] 65&nbsp;km * [[Riihimäki]] 15&nbsp;km * [[Tampere]] 125&nbsp;km * [[Turku]] 170&nbsp;km == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hyvinkää|*]] 8na6p5cwdlef18vpjxqs7f7jw4rjhrk 0 7686 159628 147368 2026-09-26T01:25:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159628 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Järvenpää | kove = Jarvenpaa684.jpg | kove-čielgiittâs = Järvenpää kuávdáš | vaakun = Jarvenpaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Järvenpää sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 39,93<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 37,54 | eennâm_% = 94,0 | sisčääci = 2,39 | sisčääci_% = 6,0 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 44 722<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 1 191 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,5 | ruotâkielâ = 1,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,5 }} '''Järvenpää''' ({{k-sv|Träskända}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Järvenpääst ääsih 44&nbsp;722 olmožid, já ton vijđodâh lii 39,93&nbsp;km², mast 2,39&nbsp;km² lii čääci. Järvenpää naaburkieldah láá [[Mäntsälä]], [[Sipoo]] já [[Tuusula]]. ==Historjá== Järvenpää vuáđudui ive&nbsp;[[1951]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1967]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Järvenpää ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|233||23&nbsp;281}} {{bar pixel|1985|#0099FF|272||27&nbsp;220}} {{bar pixel|1990|#0099FF|315||31&nbsp;525}} {{bar pixel|1995|#0099FF|344||34&nbsp;436}} {{bar pixel|2000|#0099FF|359||35&nbsp;915}} {{bar pixel|2005|#0099FF|375||37&nbsp;505}} {{bar pixel|2010|#0099FF|387||38&nbsp;680}} {{bar pixel|2015|#0099FF|409||40&nbsp;900}} {{bar pixel|2020|#0099FF|445||44&nbsp;455}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Helsig kuávdáščuákkipäikki. ==Kaavpuguásih== Järvenpää lii juohhum 25 kaavpuguásán: {| |valign="top"| [[Tiätuvuárkká:Jarvenpaa_neighbourhoods.jpg|left|225px]] |valign="top"| # Wärtsilä # Nummenkylä # Pietilä # Haarajoki # Jamppa # Peltola # Isokytö # Mylly # Saunakallio # Sorto # Pajala # Loutti |valign="top"| 13. Pöytäalho<br> 14. Terhola<br> 15. Satumetsä<br> 16. Mikonkorpi<br> 17. Kaakkola<br> 18. Kuávdáš<br> 19. Kinnari<br> 20. Satukallio<br> 21. Vanhakylä<br> 22. Lepola<br> 23. Kyrölä<br> 24. Terioja<br> 25. Ristinummi<br> |} ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Järvenpää|*]] k84fijq5jnwu1jpvns3b4y1ls1d7u61 0 7705 159651 147372 2026-09-26T01:26:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159651 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kerava | kove = Kerava railway station 903.jpg | kove-čielgiittâs = Kerava ryevdirađesajattâh | vaakun = Kerava.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kerava sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 30,79<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 30,63 | eennâm_% = 99,5 | sisčääci = 0,16 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 37 193<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 1 214 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 86,3 | ruotâkielâ = 1,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 12,5 }} '''Kerava''' ({{k-sv|Kervo}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Keravast ääsih 37&nbsp;193 olmožid, já ton vijđodâh lii 30,79&nbsp;km², mast 0,16&nbsp;km² lii čääci. Kerava naaburkieldah láá [[Sipoo]], [[Tuusula]] já [[Vantaa]]. ==Historjá== Kerava vuáđudui ive&nbsp;[[1924]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1970]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kerava ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|322||23 851}} {{bar pixel|1985|#0099FF|354||26 207}} {{bar pixel|1990|#0099FF|373||27 597}} {{bar pixel|1995|#0099FF|397||29 385}} {{bar pixel|2000|#0099FF|409||30 270}} {{bar pixel|2005|#0099FF|426||31 544}} {{bar pixel|2010|#0099FF|463||34 282}} {{bar pixel|2016|#0099FF|480||35 511}} {{bar pixel|2018|#0099FF|487||36 034}} {{bar pixel|2020|#0099FF|495||36 789}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Helsig kuávdáščuákkipäikki. ==Kaavpuguásih== Kerava lii juohhum 12 kaavpuguásán: {| |valign="top"| [[Tiätuvuárkká:Keravan kartta.png|left|190px]] |valign="top"| # Kaleva # Kilta # Sompio # Keskusta # Ahjo # Savio # Ylikerava # Kaskela # Alikerava # Jokivarsi # Kannisto # Kurkela |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kerava|*]] 5rr79jmow62yufww2qx15mpgnnhx6ik 0 7714 159784 147375 2026-09-26T02:11:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159784 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lohja | kove = Lohja town hall.jpg | kove-čielgiittâs = Lohja kaavpugtáálu | vaakun = Lohja.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lohja sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 1 109,73<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 939,16 | eennâm_% = 84,6 | sisčääci = 170,57 | sisčääci_% = 15,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 45 913<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 48,87 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 91,6 | ruotâkielâ = 3,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,9 }} '''Lohja''' ({{k-sv|Lojo}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Lohjast ääsih 45&nbsp;913 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;109,73&nbsp;km², mast 170,57&nbsp;km² lii čääci. Lohja naaburkieldah láá [[Inkoo]], [[Karkkila]], [[Raasepori]], [[Salo]], [[Siuntio]], [[Somero]], [[Tammela]] já&nbsp;[[Vihti]]. ==Historjá== Lohja kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1867]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1979]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Lohja kieldâ]] lohtui Lohja kaavpugân ive&nbsp;[[1997]]. [[Sammatti]] kieldâ lohtui Lohja kaavpugân ive&nbsp;[[2009]]. [[Karjalohja]] já [[Nummi-Pusula]] kieldah lahtojii Lohja kaavpugân ive&nbsp;[[2013]]. ==Viehâdâh== [[Tiätuvuárkká:Lohja skyline2.jpg|thumb|294px|Lohja kuávdáš]] ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lohja ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|376||37,610}} {{bar pixel|1985|#0099FF|398||39,754}} {{bar pixel|1990|#0099FF|416||41,632}} {{bar pixel|1995|#0099FF|425||42,499}} {{bar pixel|2000|#0099FF|438||43,786}} {{bar pixel|2005|#0099FF|454||45,361}} {{bar pixel|2010|#0099FF|473||47,341}} {{bar pixel|2015|#0099FF|474||47,353}} {{bar pixel|2020|#0099FF|461||45,975}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Lohja kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|32773}} |- | 2 || Saukkola ||align="right"|{{Nts|977}} |- | 3 || Sammatti markkân ||align="right"|{{Nts|971}} |- | 4 || Pusula ||align="right"|{{Nts|763}} |- | 5 || Karjalohja markkân ||align="right"|{{Nts|613}} |- | 6 || Nummi markkân ||align="right"|{{Nts|482}} |- | 7 || Ikkala ||align="right"|{{Nts|280}} |- | 8 || Vasarla ||align="right"|{{Nts|260}} |- | 9 || Nummela* ||align="right"|{{Nts|251}} |- | 10 || Röylä ||align="right"|{{Nts|217}} |- | 11 || Lehmijärvi ||align="right"|{{Nts|209}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Kaavpuguásih já siijdah== ===Kaavpuguásih=== Ahtsalmi, Anttila, Gruotila, Gunnarla, Hiidensalmi, Immula, Jönsböle, Keskilohja, Kirkniemi (Gerknäs), Kyrkstad, Lempola, Maksjoki, Metsola, Moisio, Muijala, Myllylampi, Neitsytlinna, Ojamo, Ojamonkangas, Paloniemi, Pappila, Pappilankorpi, Perttilä, Pitkäniemi, Routio, Röylä, Sammatti, Vappula (Vabby), Ventelä (Vendelä), Vienola já Virkkala (Virkby). ===Siijdah=== Ahtiala, Ahonpää, Askola, Haarjärvi, Haarla, Hakula, Hattula, Hauhula, Heijala, Heimola, Hermala, Herrala, Hietainen, Hiittinen, Hirvijoki, Hongisto, Huhti, Hyrkkölä, Hyrsylä, Hyvelä, Hyönölä, Härjänvatsa, Ikkala, Ilmoniemi, Immola, Immula, Iso-Teutari (Stortötar), Jakova, Jalassaari, Jantoniemi, Järvenpää, Jättölä, Kaijola, Karisjärvi, Karjalohjan Ahtiala, Karjalohjan Pappila, Karkalniemi, Karnainen, Karstu, Kattelus, Kaukela, Kaukola, Kiikala, Kirkniemi (Gerknäs), Kittilä (Kittfall), Kirkonkylä (Kyrkstad), Koikkala, Koisjärvi, Kokkila, Korkenoja, Koski, Kourjoki, Kouvola, Kovela, Kukkumäki (Jönsböle), Kunnarla (Gunnars), Kutsila, Kuusia, Kärkölä, Laakspohja (Laxpojo), Lehmijärvi, Leikkilä, Leppäkorpi, Lieviö (Skräddarskog), Lohilampi, Lohjankylä, Lohjantaipale, Luskala, Luttula, Lylyinen, Lönnhammar, Maikkala, Maila, Makkarjoki, Maksjoki, Marttila, Maskila, Mettula, Miemola, Millola, Moisio, Mommola, Muijala, Murto, Mustlahti, Myllykylä, Mynterlä (Mynderlä), Mäkkylä, Mäntsälä, Mäntynummi, Niemi, Nummenkylä, Nummijärvi, Näkkilä, Näätälä (Mårbacka), Nummi-Pusulan Nummenkylä, Oinola, Oittila, Ojamo, Osuniemi (Orsnäs), Outamo, Paavola, Paksalo, Paloniemi, Pappila, Pauni, Pelonkylä, Pietilä, Piispala (Biskopsnäs), Pipola, Pitkälahti, Pulli, Pusula, Puujärvi, Pyöli, Pälölä, Raati, Radus, Remala, Retlahti, Routio, Röhkölä, Röylä, Saarenpää, Sakkola, Salo, Sammatti, Saukkola, Seppälä, Seräjärvi, Sierla, Sitarla, Skraatila, Suittila, Suomela, Suurniemi, Särkijärvi, Tallaa, Talpela, Tammisto, Tavola, Torhola, Uusikylä, Vaanila, Valla, Vanhakylä, Vappula, Varola, Varttila, Vasarla, Veijola (Vejby), Ventelä, Viiala, Virkkala (Virkby), Vivola, Vohloinen, Vähä-Teutari (Lilltötar), Vörlö já Yli-Immola. ==Kooskah== * [[Tiätuvuárkká:Karkkila.vaakuna.svg|23px]] [[Karkkila]] 41&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|23px]] [[Helsig]] 58&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Somero.vaakuna.svg|23px]] [[Somero]] 64&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Halikko vaakuna.svg|23px]] [[Salo]] 65&nbsp;km * [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|23px]] [[Turku]] 116&nbsp;km ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Lohja|*]] 1y4uya8kh7wzd4w5t4ulokmgece5819 0 7717 159319 147377 2026-09-26T00:00:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159319 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=10}} '''1063''' ('''MLXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[1060-loho|1060-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=7.6.2025}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Yuanwu Keqin]], kiinalâš buddhalâš muŋkki (j. [[1135]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Cleary, J. C. já Cleary, Thomas|Nommâ=Zen Letters: Teachings of Yuanwu|Ihe=1994|Almostittee=Shambhala Publications|Isbn=978-1570627033}}</ref> ==Jämimeh== * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Gruffydd ap Llywelyn]], [[Gwynedd kunâgâskodde|Gwynedd]] kunâgâs iivij 1039–1063 ([[Wales]]) (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lloyd, John Edward|Nommâ=A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest|Ihe=1911|Almostittee=Longmans, Green, and co.|Kielâ={{en}}|www=http://archive.org/details/ahistorywalesfr01lloygoog|Čujottum=2023-01-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Gruffudd-ap-Llywelyn|nommâ=Gruffudd ap Llywelyn|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=18900|nommâ=Gruffudd 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230101153618/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=18900|vyerkkejum=2023-01-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.owain-glyndwr.wales/age_of_the_princes/gruffudd_ap_llywelyn.html|nommâ=Gruffudd ap Llywelyn|almostittem=www.owain-glyndwr.wales|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Pang Ji (Song dynasty)|Pang Ji]], Song-dynastia kansler (š. [[988]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7311|nommâ=History of Song, vol. 311 (Pang Ji)|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-03-14|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1063}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1063|*]] 75vf1w81rjvykzn267xo2qun4d90tr0 0 7723 159643 147379 2026-09-26T01:26:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159643 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Karkkila | kove = Karkkila - Helsingintie C IMG 4276.JPG | kove-čielgiittâs = Karkkila kuávdáš | vaakun = Karkkila.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Karkkila sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 255,32<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 242,36 | eennâm_% = 94,9 | sisčääci = 12,96 | sisčääci_% = 5,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 696<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.3.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 35,88 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,9 | ruotâkielâ = 0,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,4 }} '''Karkkila''' ({{k-sv|Högfors}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Karkkilast ääsih 8&nbsp;696 olmožid, já ton vijđodâh lii 255,32&nbsp;km², mast 12,96&nbsp;km² lii čääci. Karkkila naaburkieldah láá [[Lohja]], [[Loppi]], [[Tammela]] já&nbsp;[[Vihti]]. ==Historjá== Karkkila vuáđudui ive&nbsp;[[1932]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Pyhäjärvi Ul]] kieldâ lohtui Karkkilan ive&nbsp;[[1969]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Karkkila ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|434||8 330}} {{bar pixel|1985|#0099FF|435||8 355}} {{bar pixel|1990|#0099FF|465||8 925}} {{bar pixel|1995|#0099FF|449||8 609}} {{bar pixel|2000|#0099FF|456||8 753}} {{bar pixel|2005|#0099FF|459||8 807}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||9 209}} {{bar pixel|2015|#0099FF|467||8 969}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kaavpugist lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Karkkila kuávdáščuákkipäikki. ==Siijdah== Ahmoo, Ahmoonmäki, Alimmainen, Fagerkulla, Haapala, Haavisto, Haukkamäki, Järvenpää, Kannas, Karkkila, Korpi, Käpylä, Lemmoi, Nahkio, Nyhkälä, Polari, Pitkälä, Pumminmäki, Siikala, Sireenikylä, Sudeetti, Toivike, Tuorila, Vaskijärvi, Vattola já Vuotinainen. ==Kooskah== * [[Forssa]] 40&nbsp;km * [[Helsig]] 70&nbsp;km * [[Hyvinkää]] 45&nbsp;km * [[Hämeenlinna]] 65&nbsp;km * [[Lohja]] 40&nbsp;km * [[Pori]] 175&nbsp;km * [[Riihimäki]] 50&nbsp;km * [[Turku]] 120&nbsp;km ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Karkkila|*]] 9na4q0z4g62swfulhvfxeammmp9nocu 0 7726 159318 147381 2026-09-25T23:59:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159318 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=10}} '''1033''' ('''MXXXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[1030-loho|1030-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cheng Yi (filosof)|Cheng Yi]], kiinalâš filosof (j. [[1107]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://iep.utm.edu/chengyi/|nommâ=Cheng Yi|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://203.72.198.245/web/Content.asp?ID=56152&Query=1|nommâ=Cheng Yi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-09-29|čujottum=2024-04-01|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070929104543/http://203.72.198.245/web/Content.asp?ID=56152&Query=1|vyerkkejum=2007-09-29}}</ref> * [[Fujiwara no Atsuie]], jaapaanlâš aatellâš (j. [[1090]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E8%97%A4%E5%8E%9F%E6%95%A6%E5%AE%B6-1105744|nommâ=Fujiwara no Atsuie|tahhee=|almostittem=kotobank.jp|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref> * [[Fujiwara no Tadaie]], jaapaanlâš politikkár (j. [[1091]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Merewith]] (teikâ '''Beorhtwig'''), eŋlandlâš aapoot já pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=15702|nommâ=Beorhtwig 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2024-04-06|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240406061624/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=15702|vyerkkejum=2024-04-06}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1033}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1033|*]] i25reeamjp68y0oj54mon6dd4xvb1l3 0 7728 159921 147382 2026-09-26T02:42:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159921 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Raasepori | kove = Raseborg 06042008 Außenansicht 05.JPG | kove-čielgiittâs = Raasepori lanne | vaakun = Raasepori.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Raasepori sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 2 354,24<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 1 148,27 | eennâm_% = 48,8 | sisčääci = 67,18 | sisčääci_% = 2,8 | merâčääci = 1 138,79 | merâčääci_% = 48,4 | ässeeloho = 27 624<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 24,03 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 30,8 | ruotâkielâ = 64,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,9 }} '''Raasepori''' ({{k-sv|Raseborg}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Raaseporist ääsih 27&nbsp;624 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;354,24&nbsp;km², mast 1&nbsp;205,97&nbsp;km² lii čääci. Raasepori naaburkieldah láá [[Hanko]], [[Inkoo]], [[Kemiönsaari]], [[Lohja]] já&nbsp;[[Salo]]. ==Historjá== [[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|left|Raasepori já [[Hanko]] kieldâlahtemeh]] Raasepori kaavpug šoodâi ive&nbsp;[[2009]] aalgâst, ko [[Karjaa]] kaavpug, [[Pohja]] kieldâ já [[Tammisaari]] kaavpug lahtojii oohtân. [[Karjaa táálunkieldâ]] lohtui Karjaan ive&nbsp;[[1969]]. [[Bromarv]] kieldâ lohtui [[Tenhola]]n ive&nbsp;[[1977]]. [[Snappertuna]] kieldâ já [[Tammisaari táálunkieldâ]] lahtojii Tammisaarin ive&nbsp;[[1977]]. [[Tenhola]] kieldâ lohtui Tammisaarin ive&nbsp;[[1993]]. {{Clear|left}} ==Viehâdâh== [[Tiätuvuárkká:Snappertuna kyrka.JPG|thumb|294px|Snappertuna kirkko]] [[Tiätuvuárkká:Bromarv. Satama. Juhannussalko. Kirkko 2019.jpg|thumb|294px|Bromarv]] ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Raasepori ässeeloho iivij 1980–2016 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|462||27 972}} {{bar pixel|1985|#0099FF|465||28 140}} {{bar pixel|1990|#0099FF|472||28 565}} {{bar pixel|1995|#0099FF|472||28 567}} {{bar pixel|2000|#0099FF|470||28 436}} {{bar pixel|2005|#0099FF|469||28 396}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||29 065}} {{bar pixel|2016|#0099FF|463||28 077}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Tammisaari kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|8614}} |- | 2 || Karjaa kuávdáščuákkipäikki ||align="right"|{{Nts|7929}} |- | 3 || Pohja markkân ||align="right"|{{Nts|2012}} |- | 4 || Langansböle ||align="right"|{{Nts|840}} |- | 5 || Tenhola ||align="right"|{{Nts|746}} |- | 6 || Mustio sajattâh* ||align="right"|{{Nts|595}} |- | 7 || Fiskari ||align="right"|{{Nts|502}} |- | 8 || Mustio ruukki ||align="right"|{{Nts|215}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== ===Karjaa=== Backby, Backgränd, Bengtsmora, Björnbollstad, Bondby, Brasby, Bredvik, Brynikbacka, Bålaby, Båtsmora, Bällarby, Bällby Bäljars, Degerby, Domargård, Dönsby, Finnbacka, Finnby, Grabbacka, Gösbacka, Heimos, Hållsnäs, Högben, Ingvallsby, Joddböle, Jällsby, Kansbacka, Karjaan asema (Karis station), Karjaan keskusta (Karis centrum), Kasabacka, Kasaby, Kaunislahti (Grundsjö), Kiila (Kila), Kleven, Knapsby, Konungsböle, Kroggård, Kudiby, Kurby, Kvarvbacka, Leppi (Läpp), Lågbacka, Lövkulla, Mangård, Meltola (Mjölbolsta), Mjölnarby, Mustio (Svartå), Nyby, Osmundsböle, Pappila (Prästgården), Päsarby, Reiböle, Romsarby, Sannäs, Sepänkylä (Smedsby), Snällböle, Starkom, Sutarkulla, Svarvarböle, Svedja, Tallmo, Torsböle, Visanbacka, Västanby já Österby. ===Pohja=== Andkärr, Ansku (Antskog), Baggby, Björsby, Bockboda, Bollsta (Bollstad), Borgby, Brunkom, Brödtorp, Böle, Dalkarby, Degernäs, Djekenkulla, Ekerö, Elimo, Fiskari (Fiskars), Gammelby, Gennäs, Grabbskog, Grännäs, Gumnäs, Hindraböle, Hällskulla, Jernvik, Kiila (Kila), Klinkbacka, Koppskog, Kuovila (Skogböle), Kvarnby, Kyrkbacka, Lillfors, Mörby, Näsby, Pappila (Prästgården), Persböle, Pinjainen (Billnäs), Pohjankuru (Skuru), Ramskulla, Sidsbacka, Sjösäng, Skarpkulla, Skogäng, Skrittskog, Slicko, Sonabacka, Spakanäs, Starrböle, Sunnanvik, Svedjeby, Sällvik, Tomasböle, Torby, Trädbollstad, Uusikartano (Nygård), Vesterby, Joensuu (Åminne) já Åminnefors. ===Tammisaari=== Box, Bredvik, Bromarv, Båsa, Dragsvik, Fagernäs, Finby, Finby gränd, Gammelboda, Hangist, Harparskog, Hylta, Höstnäs, Ingvalsby, Jomalvik, Jussaari (Jussarö), Kalvdal, Kansjärvi (Kansjärv), Kelkkala (Kälkala), Kisa (Leksvall), Kivitok, Koivuniemi (Björknäs), Kuivasto (Kvigos), Kulla, Kårböle, Langansböle, Långstand, Malarby, Niitlahti (Nitlax), Norrstrand, Näset, Orvlax, Padva, Pargas, Parkkala (Barkala), Prästkulla, Raasepori (Raseborg), Rekuby, Riilahti (Rilax), Rösund, Siggby, Sillböle, Skogby, Skräddarböle, Skåldö, Sköldargård, Snappertuna, Sommarö, Svenskby, Tallbacka, Tenhola (Tenala), Trollböle, Trollshovda, Västervik, Vättlax, Öby, Östanberg já Österby. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Raasepori|*]] 4j3jawe1xzeabl7jaqa2z12uuvxuuyg 0 7746 159976 147384 2026-09-26T02:56:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159976 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Siuntio | kove = Siuntion kirkko, sankarivainajien hautausmaa 1.jpg | kove-čielgiittâs = Siuntio kirkko | vaakun = Siuntio.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Siuntio sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 266,11<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 241,10 | eennâm_% = 90,6 | sisčääci = 8,84 | sisčääci_% = 3,3 | merâčääci = 16,17 | merâčääci_% = 6,1 | ässeeloho = 6 185<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 25,61 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 66,1 | ruotâkielâ = 27,6 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,3 }} '''Siuntio''' ({{k-sv|Sjundeå}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Siuntiost ääsih 6&nbsp;185 olmožid, já ton vijđodâh lii 266,11&nbsp;km², mast 25,01&nbsp;km² lii čääci. Siuntio naaburkieldah láá [[Inkoo]], [[Kirkkonummi]], [[Lohja]] já&nbsp;[[Vihti]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Siuntio ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|283||3 600}} {{bar pixel|1985|#0099FF|313||3 982}} {{bar pixel|1990|#0099FF|332||4 221}} {{bar pixel|1995|#0099FF|350||4 445}} {{bar pixel|2000|#0099FF|382||4 853}} {{bar pixel|2005|#0099FF|426||5 422}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||6 104}} {{bar pixel|2015|#0099FF|486||6 182}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Siuntio sajattâkuávlu''' ||align="right"|{{Nts|2313}} |- | 2 || Siuntio markkân ||align="right"|{{Nts|351}} |- | 3 || Störsvik ||align="right"|{{Nts|247}} |- | 4 || Saarlammi* ||align="right"|{{Nts|26}} |- | 5 || Lohja kuávdáščuákkipäikki* ||align="right"|{{Nts|10}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Aiskos, Annila, Backa, Barråsa, Bläsaby, Bocks, Bollstad, Broända, Bäcks, Böle, Dansbacka, Engisby, Fall, Fjällskifte, Flyt, Fågelvik, Förby, Gammelby, Grisans, Grotbacka, Gåsarv, Grännäs, Grönskog, Gårdskulla, Gårsböle, Gåsarv, Gårdsböle, Gästans, Harvs, Hollstens, Hummerkila, Hästböle, Järvans, Järvinummi, Kahvimaa, Kalans, Kanala, Karskog, Karuby, Kela, Kokkila, Kopula, Kynnar, Lappers, Lempans, Lieviö, Malm, Munks, Myllykylä, Myrans, Mörsbacka, Niemenkylä, Nordanvik, Nummenkylä, Palmgård, Pappila, Paturs, Pellas, Pikkala, Pulkbacka, Purnus, Påvals tai Påvalsmalm, Pölans, Raivio, Siggans, Siuntio markkân, Siuntio sajattâh, Sjundby, Skinnars, Störsby, Störsvik, Suitia, Sunnanvik, Svartbäck, Tyyskylä, Tupala, Tupala Uusikylä, Veijola, Vikars, Västerby, Yövilä já Ängsholm. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] 8hxngwelzp6qysm6y6h6zdi5cow9y3i 0 7748 160112 147385 2026-09-26T03:37:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160112 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Vihti | kove = Vihdin kirkko torni.jpg | kove-čielgiittâs = Vihti kirkko | vaakun = Vihti.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vihti sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 567,06<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 522,02 | eennâm_% = 92,1 | sisčääci = 45,04 | sisčääci_% = 7,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 29 281<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 56,08 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,3 | ruotâkielâ = 1,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,0 }} '''Vihti''' ({{k-sv|Vichtis}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Vihtist ääsih 29&nbsp;281 olmožid, já ton vijđodâh lii 567,06&nbsp;km², mast 45,04&nbsp;km² lii čääci. Vihti naaburkieldah láá [[Espoo]], [[Hyvinkää]], [[Karkkila]], [[Kirkkonummi]], [[Lohja]], [[Loppi]], [[Nurmijärvi]] já&nbsp;[[Siuntio]]. ==Historjá== Vihti vuáđudui ive&nbsp;[[1507]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Vihti ässeeloho iivij 1980–2016 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|280||16 871}} {{bar pixel|1985|#0099FF|319||19 267}} {{bar pixel|1990|#0099FF|359||21 648}} {{bar pixel|1995|#0099FF|379||22 895}} {{bar pixel|2000|#0099FF|395||23 858}} {{bar pixel|2005|#0099FF|430||25 935}} {{bar pixel|2010|#0099FF|469||28 311}} {{bar pixel|2016|#0099FF|480||28 967}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Nummela'''* ||align="right"|{{Nts|14182}} |- | 2 || Vihti markkân ||align="right"|{{Nts|3487}} |- | 3 || Ojakkala ||align="right"|{{Nts|1409}} |- | 4 || Otalampi ||align="right"|{{Nts|983}} |- | 5 || Veikkola* ||align="right"|{{Nts|459}} |- | 6 || Haimoo ||align="right"|{{Nts|389}} |- | 7 || Huhmari ||align="right"|{{Nts|335}} |- | 8 || Olkkala ||align="right"|{{Nts|242}} |- | 9 || [[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|28}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Tehálumoseh siijdah láá Haimoo, Herrakunta, Huhmari/Palojärvi, Irjala-Pääkslahti, Jokikunta, Moksi, Oinasjoki, Ojakkala, Olkkala, Selki, Tervalampi, Vanjärvi, Vesikansa já Vihtijärvi. Eres siijdah láá Haapkylä, Hulttila, Hynnälä, Härkälä, Härköilä, Härtsilä, Jättölä, Kaharla, Kaukola (Kaukoila), Kauppila, Kirvelä, Koikkala, Korppila, Kotkaniemi, Kourla, Köykkälä, Lahnus, Lahti, Lankila, Leppärlä, Lusila, Maikkala, Metsäkylä, Merramäki, Niemenkylä, Niemi, Niuhala, Ollila, Oravala, Pakasela, Pappila, Pietilä, Ridal, Ruskela, Salmi, Siippoo, Suksela, Suontaka, Taipale, Tarttila, Torhola, Tuohilampi, Vanhala, Vanjoki, Veikkola já Vähäkylä. ==Kooskah== * [[Forssa]] 60&nbsp;km * [[Helsig]] 52&nbsp;km * [[Hyvinkää]] 45&nbsp;km * [[Karkkila]] 15&nbsp;km * [[Lohja]] 20&nbsp;km * [[Pori]] 190&nbsp;km * [[Salo]] 85&nbsp;km * [[Turku]] 135&nbsp;km ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] pt3bq88bw0z20qfrjb1hnu2r7lot5cd 0 7753 160069 147386 2026-09-26T03:33:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160069 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Tuusula | kove = Tuusulan church in winter IM4097 C.JPG | kove-čielgiittâs = Tuusula kirkko | vaakun = Tuusula.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Tuusula sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 225,46<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 219,5 | eennâm_% = 97,4 | sisčääci = 5,96 | sisčääci_% = 2,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 39 087<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 177,4 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,2 | ruotâkielâ = 1,5 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,3 }} '''Tuusula''' ({{k-sv|Tusby}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Tuusulast ääsih 39&nbsp;087 olmožid, já ton vijđodâh lii 225,46&nbsp;km², mast 5,96&nbsp;km² lii čääci. Tuusula naaburkieldah láá [[Hyvinkää]], [[Järvenpää]], [[Kerava]], [[Nurmijärvi]], [[Mäntsälä]], [[Sipoo]] já&nbsp;[[Vantaa]]. ==Historjá== Tuusula vuáđudui ive&nbsp;[[1643]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Tuusula ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 550px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|289||22 412}} {{bar pixel|1985|#0099FF|325||25 222}} {{bar pixel|1990|#0099FF|352||27 328}} {{bar pixel|1995|#0099FF|371||28 791}} {{bar pixel|2000|#0099FF|412||31 957}} {{bar pixel|2005|#0099FF|450||34 890}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||37 214}} {{bar pixel|2015|#0099FF|496||38 459}} {{bar pixel|2020|#0099FF|498||38 628}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Hyrylä kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|29900}} |- | 2 || Jokela* ||align="right"|{{Nts|5980}} |- | 3 || Huikko ||align="right"|{{Nts|218}} |- | 4 || Jäniksenlinna* ||align="right"|{{Nts|213}} |- | 5 || Nukari* ||align="right"|{{Nts|16}} |- | 6 || Palojoki* ||align="right"|{{Nts|9}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] ghqvtdinp5xgh7m4dvz2ulhr4egbyp3 0 7754 159856 147387 2026-09-26T02:30:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159856 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Nurmijärvi | kove = Centre nurmijärvi.jpg | kove-čielgiittâs = Nurmijärvi markkân kuávdáš | vaakun = Nurmijarvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Nurmijärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 367,26<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 29.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 361,87 | eennâm_% = 98,5 | sisčääci = 5,39 | sisčääci_% = 1,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 43 966<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 29.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 121,3 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 29.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 92,8 | ruotâkielâ = 1,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 5,9 }} '''Nurmijärvi''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Nurmijärvist ääsih 43&nbsp;966 olmožid, já ton vijđodâh lii 367,26&nbsp;km², mast 5,39&nbsp;km² lii čääci. Nurmijärvi naaburkieldah láá [[Espoo]], [[Vantaa]], [[Tuusula]], [[Hyvinkää]] já [[Vihti]]. ==Historjá== Nurmijärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1605]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Nurmijärvi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 550px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|266||22 115}} {{bar pixel|1985|#0099FF|297||24 696}} {{bar pixel|1990|#0099FF|338||28 129}} {{bar pixel|1995|#0099FF|361||30 014}} {{bar pixel|2000|#0099FF|398||33 104}} {{bar pixel|2005|#0099FF|449||37 391}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||39 937}} {{bar pixel|2015|#0099FF|504||41 897}} {{bar pixel|2020|#0099FF|523||43 036}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || [[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|19892}} |- | 2 || '''Nurmijärvi markkân''' ||align="right"|{{Nts|7429}} |- | 3 || Rajamäki* ||align="right"|{{Nts|6605}} |- | 4 || Röykkä ||align="right"|{{Nts|1591}} |- | 5 || Herunen* ||align="right"|{{Nts|549}} |- | 6 || Nukari* ||align="right"|{{Nts|346}} |- | 7 || Palojoki* ||align="right"|{{Nts|317}} |- | 8 || Leppälampi ||align="right"|{{Nts|274}} |- | 9 || Jäniksenlinna* ||align="right"|{{Nts|31}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Herunen, Järventausta, Kirkonkylä, Klaukkala, Korpi, Korpi sajattâh, Leppälampi, Lepsämä, Lintumetsä, Metsäkylä, Myllykukko, Mäntysalo, Nukari, Numlahti, Nummenpää, Nummimäki, Palojoki, Perttula, Raala, Rajamäki, Röykkä, Suomies, Uotila já Valkjärvi. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] 93rm8sufhbsavcmgu0q41msp5v8avr3 0 7755 159905 147388 2026-09-26T02:41:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159905 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pukkila | kove = Pukkilan kirkko 4.jpg | kove-čielgiittâs = Pukkila kirkko | vaakun = Pukkila.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pukkila sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 145,94<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 30.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 145,03 | eennâm_% = 99,4 | sisčääci = 0,91 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 848<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 30.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 12,67 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 30.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 96,3 | ruotâkielâ = 0,6 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,1 }} '''Pukkila''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Pukkilast ääsih 1&nbsp;848 olmožid, já ton vijđodâh lii 145,94&nbsp;km², mast 0,91&nbsp;km² lii čääci. Pukkila naaburkieldah láá [[Askola]], [[Myrskylä]], [[Mäntsälä]] já [[Orimattila]]. ==Historjá== Pukkila vuáđudui ive&nbsp;[[1898]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pukkila ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|398||1 678}} {{bar pixel|1985|#0099FF|393||1 659}} {{bar pixel|1990|#0099FF|436||1 840}} {{bar pixel|1995|#0099FF|443||1 867}} {{bar pixel|2000|#0099FF|456||1 921}} {{bar pixel|2005|#0099FF|480||2 024}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||2 024}} {{bar pixel|2015|#0099FF|467||1 971}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Pukkila markkân. ==Siijdah== Kantele, Naarkoski, Kirkonkylä, Savijoki, Syvänoja já Torppi. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pukkila|*]] ic24bokol3oqfk64lwebgyug1psmy2q 0 7757 159543 147390 2026-09-26T00:57:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159543 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Inkoo | kove = Church in Inkoo, Finland.jpg | kove-čielgiittâs = Inkoo kirkko | vaakun = Inkoo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Inkoo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 954,02<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 349,89 | eennâm_% = 36,7 | sisčääci = 8,11 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = 596,02 | merâčääci_% = 62,5 | ässeeloho = 5 366<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 15,28 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.5.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 43,6 | ruotâkielâ = 52,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,3 }} '''Inkoo''' ({{k-sv|Ingå}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Inkoost ääsih 5&nbsp;366 olmožid, já ton vijđodâh lii 954,02&nbsp;km², mast 604,13&nbsp;km² lii čääci. Inkoo naaburkieldah láá [[Lohja]], [[Raasepori]] já [[Siuntio]] sehe meerâ peht [[Kirkkonummi]]. ==Historjá== Inkoo vuáđudui ive&nbsp;[[1335]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Inkoo ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|351||4 060}} {{bar pixel|1985|#0099FF|378||4 368}} {{bar pixel|1990|#0099FF|409||4 723}} {{bar pixel|1995|#0099FF|415||4 800}} {{bar pixel|2000|#0099FF|422||4 873}} {{bar pixel|2005|#0099FF|460||5 310}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||5 546}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||5 541}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Inkoo markkân''' ||align="right"|{{Nts|2184}} |- | 2 || Mustio sajattâh* ||align="right"|{{Nts|24}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Backa, Barösund, Bastö, Billskog, Bjurs, Bolstad, Breds, Bredslätt, Böle, Dal, Dams, Degerby, Degerö, Elisaari (Älgsjö), Espings, Fagervik, Finnböle, Finnpada, Fremböle, Gråmarböle, Gumböle, Gårdsböle, Haga, Halvdels, Hirdal, Hovgård, Illans, Ingarskila, Inkoon asema (Ingå station), Inkoon kirkonkylä (Ingå kyrkoby), Innanbäck, Joddböle, Johannesberg, Jutans, Kalkulla, Kopparnäs, Krämars, Kusans, Kämpbacka, Kärr, Lillramsjö, Linkulla, Lågnäs, Långvik, Malm, Mossaböle, Näs, Ors, Pålsböle, Päivölä (Solberg), Rankila, Rådkila, Rövass, Siggböle, Sonasund, Stormora, Storramsjö, Ström, Stävö, Svartbäck, Svenskby, Sågars, Torp, Torstholm, Tähtelä (Täkter), Utanåker, Vars, Vassböle, Västanby, Västankvarn, Västerby, Västerkulla, Västersolberg, Ålkila, Ålö, Österkulla, Östersolberg já Överby. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] 25jhhpjhqhgfdvzeuwli9wto16j9hoh 0 7758 159832 154833 2026-09-26T02:27:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159832 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Mäntsälä | kove = Mäntsälän kunnantalo.jpg | kove-čielgiittâs = [[Mäntsälä kieldâtáálu]] | vaakun = Mäntsälä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Mäntsälä sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 596,11<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 580,82 | eennâm_% = 97,4 | sisčääci = 15,29 | sisčääci_% = 2,6 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 20 834<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 35,82 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 95,3 | ruotâkielâ = 0,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,9 }} '''Mäntsälä''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Mäntsäläst ääsih 20&nbsp;834 olmožid, já ton vijđodâh lii 596,11&nbsp;km², mast 15,29&nbsp;km² lii čääci. Mäntsälä naaburkieldah láá [[Askola]], [[Hausjärvi]], [[Hyvinkää]], [[Järvenpää]], [[Kärkölä]], [[Orimattila]], [[Pornainen]], [[Pukkila]], [[Sipoo]] já [[Tuusula]]. ==Historjá== Mäntsälä vuáđudui ive&nbsp;[[1585]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Mäntsälä ässeeloho iivij 1940–2021 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1940|#0099FF|189||8 212}} {{bar pixel|1950|#0099FF|257||11 169}} {{bar pixel|1960|#0099FF|252||10 945}} {{bar pixel|1970|#0099FF|231||10 047}} {{bar pixel|1980|#0099FF|264||11 458}} {{bar pixel|1990|#0099FF|340||14 774}} {{bar pixel|2000|#0099FF|383||16 628}} {{bar pixel|2010|#0099FF|460||19 975}} {{bar pixel|2016|#0099FF|480||20 853}} {{bar pixel|2021|#0099FF|485||20 876}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Mäntsälä markkân''' ||align="right"|{{Nts|11460}} |- | 2 || [[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|2658}} |- | 3 || Numminen ||align="right"|{{Nts|331}} |- | 4 || Sääksjärvi ||align="right"|{{Nts|274}} |- | 5 || Sälinkää ||align="right"|{{Nts|240}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Hautjärvi, Herman Onkimaa, Hirvihaara, Kaukalampi, Levanto, Maitoinen, Mäntsälä, Nikinoja, Numminen, Ohkola, Olkinen, Saari, Soukkio, Sulkava, Sälinkää já Sääksjärvi. ==Kooskah== * [[Helsig]]: 60&nbsp;km * [[Hyvinkää]]: 28&nbsp;km * [[Järvenpää]]: 25&nbsp;km * [[Lahti]]: 46&nbsp;km * [[Orimattila]]: 34&nbsp;km * [[Porvoo]]: 38&nbsp;km == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] hksuwd6x25quy5t4o3uk2kcodod5mv0 0 7759 159974 147392 2026-09-26T02:54:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159974 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Sipoo | kove = Sipoo old church.jpg | kove-čielgiittâs = Sipoo puáris kirkko | vaakun = Sipoo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Sipoo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 698,60<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 339,62 | eennâm_% = 48,6 | sisčääci = 3,02 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = 355,96 | merâčääci_% = 51,0 | ässeeloho = 22 021<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 64,51 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 64,3 | ruotâkielâ = 30,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 5,7 }} '''Sipoo''' ({{k-sv|Sibbo}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Sipoost ääsih 22&nbsp;021 olmožid, já ton vijđodâh lii 698,60&nbsp;km², mast 358,98&nbsp;km² lii čääci. Sipoo naaburkieldah láá [[Helsig]], [[Järvenpää]], [[Kerava]], [[Mäntsälä]], [[Pornainen]], [[Porvoo]], [[Tuusula]] já [[Vantaa]]. ==Historjá== Sipoo vuáđudui ive&nbsp;[[1425]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Sipoo ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|313||12 971}} {{bar pixel|1985|#0099FF|334||13 875}} {{bar pixel|1990|#0099FF|353||14 671}} {{bar pixel|1995|#0099FF|373||15 497}} {{bar pixel|2000|#0099FF|421||17 477}} {{bar pixel|2005|#0099FF|451||18 719}} {{bar pixel|2010|#0099FF|440||18 253}} {{bar pixel|2015|#0099FF|467||19 399}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''[[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]'''* ||align="right"|{{Nts|8103}} |- | 2 || Söderkulla* ||align="right"|{{Nts|7306}} |- | 3 || Träskby ||align="right"|{{Nts|579}} |- | 4 || Etelä-Paippinen ||align="right"|{{Nts|304}} |- | 5 || Linnanpelto ||align="right"|{{Nts|293}} |- | 6 || Savijärvi ||align="right"|{{Nts|247}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Borgby, Boxby, Broböle, Eriksnäs, Gesterby, Hangelby, Hindsby, Hitå, Härtsby, Immersby, Kallbäck, Kirkonkylä, Löparö, Martinkylä, Massby, Myras, Nevas, Nikkilä, Paippinen, Pigby, Savijärvi, Skräddarby, Spjutsund, Svartböle, Träskby já Östersundom. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] aoivlnkde37vidny6a56ok6j7wcb8vq 0 7771 159903 147396 2026-09-26T02:41:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159903 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Pornainen | kove = Pornainen church 1.jpg | kove-čielgiittâs = Pornaisii kirkko | vaakun = Pornainen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pornainen sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 150,09<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 146,52 | eennâm_% = 97,6 | sisčääci = 3,57 | sisčääci_% = 2,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 5 087<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 34,69 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 94,4 | ruotâkielâ = 2,2 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,4 }} '''Pornainen''' ({{k-sv|Borgnäs}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Pornaisiist ääsih 5&nbsp;087 olmožid, já ton vijđodâh lii 150,09&nbsp;km², mast 3,57&nbsp;km² lii čääci. Pornaisii naaburkieldah láá [[Askola]], [[Mäntsälä]], [[Porvoo]] já&nbsp;[[Sipoo]]. ==Historjá== Pornainen vuáđudui ive&nbsp;[[1869]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Pornaisii ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 550px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|225||2 393}} {{bar pixel|1985|#0099FF|250||2 661}} {{bar pixel|1990|#0099FF|304||3 237}} {{bar pixel|1995|#0099FF|349||3 714}} {{bar pixel|2000|#0099FF|388||4 131}} {{bar pixel|2005|#0099FF|447||4 760}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||5 107}} {{bar pixel|2015|#0099FF|482||5 125}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Pornaisii markkân (Kirveskoski)''' ||align="right"|{{Nts|2077}} |- | 2 || Halkia ||align="right"|{{Nts|446}} |- | 3 || Laukkoski ||align="right"|{{Nts|402}} |- | 4 || Metsäkylä ||align="right"|{{Nts|401}} |- | 5 || [[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|5}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Halkia, Jokimäki, Metsäkylä, Hevonselkä, Kirveskoski, Kupsenkylä, Laha já Laukkoski. ==Kooskah== * [[Askola]]: 14&nbsp;km * [[Järvenpää]]: 18&nbsp;km * [[Mäntsälä]]: 22&nbsp;km * [[Porvoo]]: 25&nbsp;km * [[Sipoo]]: 15&nbsp;km ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] lqcmp4qw0h52n0gqck1lzmeez53i1qu 0 7777 159715 154829 2026-09-26T01:42:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159715 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lapinjärvi | kove = Lappträsk Kapellby 2008.JPG | kove-čielgiittâs = Lapinjärvi kuávdáš | vaakun = Lapinjärvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lapinjärvi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 339,31<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 329,88 | eennâm_% = 97,2 | sisčääci = 9,43 | sisčääci_% = 2,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 630<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 7,96 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 4.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 64,4 | ruotâkielâ = 29,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 5,8 }} '''Lapinjärvi''' ({{k-sv|Lappträsk}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Lapinjärvist ääsih 2&nbsp;630 olmožid, já ton vijđodâh lii 339,31&nbsp;km², mast 9,43&nbsp;km² lii čääci. Lapinjärvi naaburkieldah láá [[Iitti]], [[Kouvola]], [[Loviisa]], [[Myrskylä]] já [[Orimattila]]. ==Historjá== Lapinjärvi vuáđudui ive&nbsp;[[1575]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lapinjärvi ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||3 614}} {{bar pixel|1985|#0099FF|447||3 368}} {{bar pixel|1990|#0099FF|439||3 306}} {{bar pixel|1995|#0099FF|417||3 139}} {{bar pixel|2000|#0099FF|400||3 011}} {{bar pixel|2005|#0099FF|390||2 937}} {{bar pixel|2010|#0099FF|381||2 872}} {{bar pixel|2015|#0099FF|368||2 774}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Lapinjärvi markkân. ==Siijdah== [[Tiätuvuárkká:Lapinjärven kartta numeroitu.jpg|thumb|200px|left|Lapinjärvi siijdah]] {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- style="text-align:center;" ! colspan=9 style="background:#DDD;"| Lapinjärvi kieldâ siijdah |- style="text-align:center;" ! style="background:#ccc;"| nommâ ! style="background:#ccc;"| nommâ ruotâkielân ! style="background:#ccc;"| kárttánummeer |- | Harsböle || Harsböle || 12 |- | Heikinkylä || Hidersby || 8 |- | Ingermaninkylä || Ingermansby || 5 |- | Kimonkylä || Kimböle || 1 |- | Lapinjärvi markkân || Kapellby || 7 |- | Lapinkylä || Labby || 11 |- | Lindkoski || || 6 |- | Pekinkylä || Bäckby || 10 |- | Porlammi || Porlom || 2 |- | Pukaro || Pockar || 3 |- | Rutumi || Rudom || 9 |- | Vasarankylä || Norrby || 4 |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] 9a2fsp1kylcplknj5y1shv2jwdrmm6w 0 7778 159830 154831 2026-09-26T02:27:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159830 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Myrskylä | kove = Myrskyla municipality in Finland.JPG | kove-čielgiittâs = Myrskylä markkân | vaakun = Myrskylä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Myrskylä sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 206,35<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 5.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 200,36 | eennâm_% = 97,1 | sisčääci = 5,99 | sisčääci_% = 2,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 866<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 5.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 9,33 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 5.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 86,2 | ruotâkielâ = 9,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,5 }} '''Myrskylä''' ({{k-sv|Mörskom}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Myrskyläst ääsih 1&nbsp;866 olmožid, já ton vijđodâh lii 206,35&nbsp;km², mast 5,99&nbsp;km² lii čääci. Myrskylä naaburkieldah láá [[Askola]], [[Lapinjärvi]], [[Loviisa]], [[Orimattila]], [[Porvoo]] já [[Pukkila]]. ==Historjá== Myrskylä vuáđudui ive&nbsp;[[1636]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Myrskylä ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|474||2 073}} {{bar pixel|1985|#0099FF|457||1 998}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||2 098}} {{bar pixel|1995|#0099FF|467||2 040}} {{bar pixel|2000|#0099FF|458||2 004}} {{bar pixel|2005|#0099FF|465||2 033}} {{bar pixel|2010|#0099FF|459||2 006}} {{bar pixel|2015|#0099FF|450||1 969}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Myrskylä markkân. ==Siijdah== {| class="wikitable" ! Nummeer !! Sijdâ !! Siijdâ uásih |- | 504-401 || Hallila (''Skomarböle'') || Humalakoski (''Humlefors''), Metsäkulma |- | 504-402 || Hyövinkylä (''Övitsböle'') || Huhti, Koukjärvi, Pusannurkka |- | 504-403 || Jaakkola (''Labbom'') || |- | 504-404 || Kankkila (''Kankböle'') || Rahikko |- | 504-405 || Myrskylä (''Mörskom'') || Hevonoja, Itäkylä, Kartanonmäki, Myrskylä markkân (''Kyrkby''), Kylmäsuo, Muttila (''Muttom''), Myllykylä, Paavola, Palonpää, Palostenmäki, Sepänmäki, Soidinsuo, Sopajärvi, Suntionmäki já Syväjärvi |- | 504-406 || Pakila (''Backböle'') || |- | 504-407 || Kreivilä (''Grevnäs'') || Kreivilä, Kurjenkulma, Rämsänkylä |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Myrskylä|*]] 616hcxeyqs54l9pd9d65m7q87jhyr3j 0 7779 159666 147401 2026-09-26T01:28:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159666 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kirkkonummi | kove = Kirkkonummen kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Kirkkonummi kirkko | vaakun = Kirkkonummi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kirkkonummi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | vijđodâh = 1 017,01<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 366,23 | eennâm_% = 36,0 | sisčääci = 5,96 | sisčääci_% = 2,7 | merâčääci = 623,43 | merâčääci_% = 61,3 | ässeeloho = 40 253<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.4.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 109,7 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.3.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.6.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 74,7 | ruotâkielâ = 16,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 9,3 }} '''Kirkkonummi''' ({{k-sv|Kyrkslätt}}) lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Kirkkonummist ääsih 40&nbsp;253 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;017,01&nbsp;km², mast 629,39&nbsp;km² lii čääci. Kirkkonummi naaburkieldah láá [[Espoo]], [[Inkoo]], [[Siuntio]] já [[Vihti]]. ==Historjá== Kirkkonummi vuáđudui ive&nbsp;[[1330]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kirkkonummi ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 650px |barwidth= 550px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|247||19 919}} {{bar pixel|1985|#0099FF|289||23 255}} {{bar pixel|1990|#0099FF|315||25 366}} {{bar pixel|1995|#0099FF|339||27 316}} {{bar pixel|2000|#0099FF|369||29 694}} {{bar pixel|2005|#0099FF|417||33 581}} {{bar pixel|2010|#0099FF|459||36 942}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||38 649}} {{bar pixel|2020|#0099FF|504||39 613}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018) |- | 1 || '''Kirkkonummi markkân (Kirkkonummi kuávdáš)''' ||align="right"|{{Nts|20034}} |- | 2 || [[Helsig kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|7503}} |- | 3 || Veikkola* ||align="right"|{{Nts|5731}} |- | 4 || Lapinkylä ||align="right"|{{Nts|682}} |- | 5 || Långvik ||align="right"|{{Nts|453}} |- | 6 || Saarlammi* ||align="right"|{{Nts|225}} |- | 7 || Kolmiranta* ||align="right"|{{Nts|13}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Abramsby, Abrasinmäki, Bergstad, Bondarby, Bro, Båtvik, Böle, Domvik, Dåvits, Edis, Edö, Eestinkylä (Estby), Evitskog, Finnby, Finnsbacka, Friggesby, Gesterby, Grundträsk, Gumbacka, Gunnarsby, Gunnarskulla, Haapajärvi, Haukipää, Heikkilä (Hindersby), Hila, Hilabäck, Hirsala, Honskby, Hullus, Häggesböle, Hällnäs, Ingels, Ingvalsby, Jerikonmäki (Jerikobacken), Jolkby, Jorvas, Junckars, Järsö, Kaljärvi, Kantohaka (Stubbhagen), Kantvik, Karuby, Kattholm, Kauhala, Killinmäki (Gillobacka), Kirkkolaakso (Kyrkdalen), Kirkkonummen keskusta (Kyrkslätt centrum), Knopps, Kolsari (Kolsarby), Korkkulla, Koski, Kurkisto, Kuusala (Kusas), Kvis, Kylmälä, Kyrkvalla, Kärras, Laajakallio (Bredberg), Laitamaa, Lapinkylä (Lappböle), Leivola, Lill-Estby, Lill-Kantskog, Lindal, Loviselund, Luoma (Bobäck), Långstrand, Långvik, Masala (Masaby), Mattby, Medvastö, Munkinmäki (Munkkulla), Myllykylä (Kvarnby), Navala, Neidonkallio (Jungfruberg), Nissniku, Nägels, Näse, Oitmäki (Oitbacka), Pappilanmäki (Prästgårdsbacken), Petäjärvi, Peuramaa (Hjortlandet), Piispankylä (Biskopsböle), Pilvijärvi, Pippurn, Porkkala (Porkala), Rajakumpu (Råkulla), Ravals, Rilax, Sarvvik, Sepänkannas (Smedsnäs), Sepänkylä (Smedsby), Sevals, Skinnars, Smeds-Edö, Sperrings, Storkansskog, Storms, Strömsby, Stubbans, Sundsberg, Svartvik, Sävvalla, Tammikylä (Ekby), Tanskarla (Danskarby), Tolsa (Tolls), Torsvik, Toukolahti (Majvik), Träskby, Upinniemi (Obbnäs), Vasikkahaka (Kalvhagen), Veikkola, Veklahti (Vecklax), Vitträsk, Vols, Vuohimäki (Getberg), Vårnäs, Värby, Ytterkurk, Ådbäck, Ängvik, österby, Överby já Överkurk. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkode kieldah]] fr5252cmjduk8wq60yeb61muhxn5mot 0 7825 159644 158878 2026-09-26T01:26:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159644 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Katarina Barruk | kove = Womex24 katarina barruk1 by eric van nieuwland (cropped).jpg | šoddâmäigi = [[juovlâmáánu 5.]] peeivi [[1994]] | šoddâmsaje = [[Storuman]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | artistnommâ = Katarina Barruk | lávlumkielah = [[ummeesämikielâ]] | aktiivlâžžân = | genreh = | čuojânâsah = | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = [https://www.katarinabarruk.com/ katarinabarruk.com] }} '''Elina Maria Katarina Barruk''' (š. [[juovlâmáánu 5.]] peeivi [[1994]], [[Storuman]], [[Ruotâ]]) lii ummeesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee, kote nyettee jieijâs pittáid [[ummeesämikielâ]]n. ==Palhâšumeh== Ive 2012 Barruk väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee|čujottâs=https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions|nommâ=Riddu sessions|almostittem=Riddu Riđđu|čujottum=2021-03-10|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="ávvir-mortensson">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/riddu-riddu-attii-munnje-vejolasvuoda/|nommâ=– Riddu Riđđu attii munnje vejolašvuođa|tahhee=Gaup, Anne Gro|almostittem=Ávvir|čujottum=2021-03-09|äigimuddo=2016-02-04|kielâ={{se}}}}</ref> Kulmâ ive maŋeláá sun raahtij ''[[Golbma jiena]]''-single oovtâst ive 2014 vyeittein [[Marja Mortensson]]áin já ton ive vyeittein [[Elina Waage Mikalsen]]áin.<ref name="rd-sessions"/> == Kovegalleria == <gallery mode="packed"> IYIL_2019_Upmisámi_artista_Katarina_Barruk_Den_umesamiske_artisten_Katarina_Barruk_(46566372454).jpg|Barruk [[Pariisi]]st ive 2019 Katarina Barruk Sellosali 8FEB2023.jpg|Barruk lávdástâlmist Sellosalist kuovâmáánu 8. peeivi 2023 </gallery> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''[[Báruos]]'' * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|2022]] – ''[[Ruhttuo]]'' === Singleh === * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|2022]] – ''[[Dállie]]'' * 2022 – ''[[Jïmmatje]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''[[Russuoh vuölieb]]'', pitáiguin ''Stuorra várrie'' oovtâst [[Marja Mortensson]]áin já ohtuu ''Kustlandet'' === Oovtâstpargoalbumeh === * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''Golbma jiena'', [[Golbma Jiena]] (EP-skiärru)<ref name="folkelarm-3jiena">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.folkelarm.no/golbma-jiena.6028247.html#|nommâ=Golbma Jiena|almostittem=Folkelarm|čujottum=2023-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''Live In Bergen'', [[Avant Joik]]<ref name="rie-avant-joik">{{Nettikäldee|čujottâs=https://re-imagine-europe.eu/works_item/avant-joik-live-in-bergen/|nommâ=[Avant Joik live in Bergen]|almostittem=Re-Imagine Europe|čujottum=2023-02-08|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230208030450/https://re-imagine-europe.eu/works_item/avant-joik-live-in-bergen/|vyerkkejum=2023-02-08}}</ref> ;Mieldi meiddei * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'' pittáin ''Ájmuoh / ilmmit'' (Worlds Within Us) ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Barruk, Katarina}} [[Luokka:Katarina Barruk|*]] 833teisupjyogrf1sq6dfxyxw5z763n 0 7949 159607 147491 2026-09-26T01:21:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159607 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Jeggiširreš | tieđâlâš nommâ = Calidris falcinellus<br><small>(Pontoppidan, 1763)</small> | kove = Limicola falcinellus Hokkaido.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22693464/155481741 IUCN Red List] Čujottum 22.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''NT''' (čalmeestoonnum)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.27704 | Nommâ = Jeggiširreš – ''Calidris falcinellus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 NT smn.svg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Riddolodeh]] ''Charadriiformes'' | vyelilahko = [[Kalâččeijeeh]] ''Charadrii'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Miähástuvah]] ''Scolopacidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Širreeh]] ''Calidris'' | šlaajâ = ''falcinellus'' | vyelišlaajâ = }} '''Jeggiširreš''' lii [[Miähástuvah|miähástuvâi]] hiäimun kullee [[riddolodeh|riddolodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Jeggiširreš lii 15–18 cm kukke já tiäddá 32–34 g. Ton selgi lii čapis- já ruškiskirjáá já čuávji vielgâd. Raddeest láá uccâ čapis tiälhuh. Jeggiširreš sulâstit nuorâ [[čapisčuávjiširree]], mut lii ucceeb ko tot.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/jankasirriainen Luontoportti.fi] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Jeggiširreš pessee [[Fennoskandia]] já Tave-[[Ruoššâ|Ruošâ]] jeggikuávluin, [[Suomâ]]st eromâšávt taveoosij jeegijn. Suomâ mädimus tiettumkuávluh láá [[Oulu]] já [[Kuáccám]] kuávluin. Suomâst pessejeh áárvu mield 25 000–35 000 paarrâd. Nääli lii uccánâm moonnâm iivij eromâšávt tiettumkuávlu maadâoosijn.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Jeggiširreš värree tálvástâllâđ [[Nuorttâ-Afrik]]ân syeini-čohčâmáánust já máccá pessiđ Suomân vyesi-kesimáánust.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Jeggiširreš mannee kesimáánust nelji mane, já ores já niŋálâs läälih taid 21–22 peivid. Uđâgááh oceh jieijâs ravâdâs jo viehâ uccen.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Jeggiširreš porá čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Miähástuvah]] mggysblg4p2s8h8cpc1l4iyf8m82cvn 0 7956 160053 147497 2026-09-26T03:29:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160053 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Tirlihhááš | tieđâlâš nommâ = Actitis hypoleucos<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Andarríos Chico, Actitis hypoleucos (6852111606).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22693264/86678952 IUCN Red List] Čujottum 22.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.27634 | Nommâ = Tirlihhááš – ''Actitis hypoleucos'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Riddolodeh]] ''Charadriiformes'' | vyelilahko = [[Kalâččeijeeh]] ''Charadrii'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Miähástuvah]] ''Scolopacidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Tirlihhááh]] ''Actitis'' | šlaajâ = ''hypoleucos'' | vyelišlaajâ = }} [[File:Foeragerende oeverloper-4961816.webm|thumb |Actitis hypoleucos]] '''Tirlihhááš''' lii [[Miähástuvah|miähástuvâi]] hiäimun kullee uceslágán [[kalâččeijeeh|kalâččeijee]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Tirlihhááš lii 18–20,5 cm kukkosâš já tiäddá 41–56 g. Ton selgi lii ränisruškâd, čuávji vielgâd já radde sárgáá. Suájást lii čielgâ vielgis suájásäärgis. Tirlihháá jienâ lii piškelis "ti-vii-viit"-ráiđu.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/rantasipi Luontoportti.fi] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Tirlihhááš pessee masa ubâ [[Euroop]]ist já vijđáht meid [[Aasia]]st. [[Suomâ]]st tot pessee masa ubâ enâmist čácáduvâi pirrâ, mut olgosuáluikuávlust já Säämi tuodârkuávluin tot lii härvinâš. Suomâst pessejeh suulân 150 000 paarrâd.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 22.6.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Tirlihhááš tálvástâl Maadâ-[[Euroop]]ist já [[Afrik]]ist já máccá pessiđ Suomân cuáŋui-vyesimáánust. Čohčâvarrim tábáhtuvá syeini-porgemáánust.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Tirlihháá piervâl lii vyeligis kyeppi šadolâšvuođâ syejeest. Niŋálâs mannee vyesimáánust nelji mane, já ores já niŋálâs läälih taid 21–24 peivid. Uđâgááh oceh jieijâs ravâdâs jo viehâ uccen já kirdeškyetih suulân kuulmâ oho ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Tirlihhááš porá čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Miähástuvah]] k2qvvlksej7ozxcd4vccg31b71l58f5 0 7973 160123 147500 2026-09-26T03:38:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160123 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Vyevdiloddááš | tieđâlâš nommâ = Fringilla montifringilla<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Bergfink-4876 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22720041/88203665 IUCN Red List] <small>Čujottum 23.6.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''NT''' (čalmeestoonnum)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.36239 | Nommâ = Vyevdiloddááš – ''Fringilla montifringilla'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] <small>Čujottum 23.6.2021 (suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 NT smn.svg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piäippáineh]] ''Fringillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Piäippáineh]] ''Fringilla'' | šlaajâ = ''montifringilla'' | vyelišlaajâ = }} '''Vyevdiloddááš''' lii [[piäippáineh|piäippáinij]] hiäimun kullee lodde. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Fringilla montifringilla -England -female-8 (2).jpg|thumb|Niŋálâs]] Vyevdiloddááš lii 14–16 cm kukkosâš já tiäddá 19–28 g. Ton radde lii ooraans, pajepottâ vielgâd já suájást láá kyehti vielgis sárgá. Keessiv orráás uáivi já ovdâčielgi láá čappâdeh, mut čohčuv já tälviv tot lii siävŋusub. Kirjáás niŋálâs ivneh iä lah nuuvt kirkkáseh. Orráás laavlâ lii uánihis "rrrhyh", mii sulâstit [[ruánáápiäippáin]] lavluu.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/jarripeippo Luontoportti.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Vyevdiloddááš pessee [[Fennoskandia]] já [[Aasia]] [[boreaallâš kuácceevyevdistielâs|boreaallii kuácceevyevdistielâsist]]. [[Suomâ]]st tot pessee masa ubâ enâmist, mut stuárráámus nääli lii Tave-Suomâst. Vyevdiloddááš iälá sehe kuáccee- ete lostâvyevdist já meiddei laajišvyevdist. Suomâ pessimnääli lii paijeel 1,5 miljovn paarrâd, mut nääli lii uccánâm eromâšávt Maadâ-Suomâst já vyevdiloddááš lii tääl čalmeestoonnum šlaajâ Suomâst.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] <small>(suomâkielân)</small></ref> Vyevdiloddááš värree tálvástâllâđ Uárji- já Koskâ-[[Euroop]]ân sehe [[Koskâmeerâ]] kuávlun čohčâ-roovvâdmáánust já máccá pessiđ Suomân njuhčâ-vyesimáánust.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Vyevdiloddááš ráhtá piervâl muorân teikkâ miestui. Niŋálâs mannee vyesi-kesimáánust 3–8 manneed já láálá taid 11–12 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 12–13 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Vyevdiloddááš porá siemânijd já čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> Kiđđuv tot iälá távjá loddeluovdijn. Motomeh lodeh pääcih tálvástâllâđ Suomân já irâtteh rippásiđ loddeluovdij vievâst.<ref>[https://suomenluonto.fi/uutiset/lintulaudalla-osa-22-jarripeippo-ja-peippo-2/ Suomen Luonto]<small>(suomâkielân)</small></ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Piäipánjeh]] g0n1gdai3esv9178xy24ikryjjdd28h 0 7984 159894 147506 2026-09-26T02:40:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159894 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Piäippáin | tieđâlâš nommâ = Fringilla coelebs<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Bofink-0569 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22720030/155432370 IUCN Red List] <small>Čujottum 26.6.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.36237 | Nommâ = Piäippáin – ''Fringilla coelebs'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] <small>Čujottum 26.6.2021 (suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piäippáineh]] ''Fringillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Piäippáineh (suuhâ)|Piäippáineh]] ''Fringilla'' | šlaajâ = ''coelebs'' | vyelišlaajâ = }} '''Piäippáin''' lii [[piäippáineh|piäippáinij]] hiäimun kullee [[varbuslodeh|varbuslodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Chaffinch at Upton Country Park (11237530114).jpg|thumb|left|Niŋálâs]] Piäippáin lii 14–16 cm kukke já tiäddá 16–30 g. Ton tevkis suájáin láá kyehti vielgis sárgáá, pajepottâ lii ruánáá já jyelgih ruškâdeh. Ores lii ivnáb ko niŋálâs. Orráás uáivičokke lii čuovjisräänis, nierah já radde láá ruškisruopsâdeh já selgi lii ruškâd. Niŋálâs čuávji lii ränisruškâd já uáivičokke ruškâd.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/peippo Luontoportti.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Piäippáin pessee masa ubâ [[Euroop]]ist já [[Aasia]] uárjioosijn. [[Suomâ]]st tot pessee masa ubâ enâmist, eereeb aaibâs tavemuu kuávluin, já kulá Suomâ almosumosij luudij juávkun. Piäippáin pessee puohlágánijn vuovdijn. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 7–9 miljovn paarrâd.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] <small>(suomâkielân)</small></ref> Piäippáin tálvástâl Uárji-Euroopist, mut motomeh lodeh pääcih tálvástâllâđ Suomân. Čohčâvarrim lii čohčâ-roovvâdmáánust já kiđđâvarrim njuhčâ-vyesimáánust.<ref name="luontoportti"/> [[Tiätuvuárkká:Fringilla coelebs africana MHNT.ZOO.2010.11.222.44.jpg|thumb|left|Maneh]] == Lasanem == Piäippáin piervâld muorân teikkâ miestui. Niŋálâs mannee cuáŋui-vyesimáánust 3–7 manneed já láálá taid 11–15 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 10–15 peeivi ahasâžžân já kirdeškyetih kuulmâ oho ahasâžžân. Piäippáin mannee távjá kyehti piäsáduv keessiv.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Piäippáin porá siemânijd já čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Piäipánjeh]] stetydsmclqoui6q5s3gi3xh12sy6nf 0 8022 160030 156595 2026-09-26T03:13:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160030 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Henrik Olsen går i Sápmi Pride parade (Foto Jan Roger Østby (Foto Jan Roger Østby) (18279268731).jpg|thumb|Taažâ peln sämitiggeaairâs [[Henrik Olsen]] já eres uásálisteeh ive 2015 Säämi Pride -paratist]] [[Tiätuvuárkká:Maxida Märak, in concert.jpg|thumb|[[Maxida Märak]] konsert Säämi Pridest ive 2015]] '''Säämi Pride''' ({{k-se|Sápmi Pride}}, {{k-sma|Saepmie Pride}}) lii sämmilij [[pridefestivaal]], mii uárnejuvvoo jyehi ive kostnii Säämist ive 2014 rääjist. Festivaal ääigi uárnejuvvojeh el. konserteh, klubi, luvâlduvah, [[pridepaaraat]] já pargopáájáh.<ref name="yle-7458625">{{Nettikäldee | Tahhee = Lakkala, Aletta | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/mailmmi_vuosttas_eamialbmogiid_pride-festivala_ordnejuvvo_gironis/7458625 | Nommâ = Máilmmi vuosttas eamiálbmogiid Pride-festivála ordnejuvvo Gironis | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-09-08 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-7527587">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sapmi_pride_alga_gironis_duorastaga_-_laiti_doalla_bargobaji_aktivismmas/7527587 | Nommâ = Sápmi Pride álgá Gironis duorastaga - Laiti doallá bargobáji aktivismmas | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-10-14 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Säämi Pride tárguttâssân lii pajediđ oovdân [[seksuaalucceeblovoh|seksuaal-]] já [[suhâpeliucceeblovoh|suhâpeliucceeblovoi]] vuoigâdvuođâid, [[oovtâviärdásâšvuotâ|oovtâviärdásâšvuođâ]] já kulttuur.<ref name="yle-10972740">{{Nettikäldee | Tahhee = Länsman, Kaija | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/oanehaccat_sapmi_pride_-ohcejogas_boahtte_jagi_ii_satta_baggonjuovvan_poastajienasteamis_vattisvuoat_ja_maebargga_huksenarbevierrobeaivi_ceavetjavrris/10972740 | Nommâ = Oanehaččat: Sápmi Pride -Ohcejogas boahtte jagi, ii šatta bággonjuovvan, poastajienasteamis váttisvuođat ja maŋŋebárgga huksenárbevierrobeaivi Čeavetjávrris | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2019-09-16 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ton lasseen festivaal ráhtá fyysilii saje, kost arvetävgisämmiliih pyehtih uápásmuđ eres arvetävgisämmiláid já siämmást sehe leđe sämmiliih já kuullâđ seksuaal- já suhâpeliucceeblohon. == Historjá == Vuossâmuš festivaal uárnejui [[roovvâdmáánu 16.]]&ndash;[[roovvâdmáánu 19.|19.]] peeivi 2014 [[Kiärun]]ist.<ref name="yle-7458625"/> Tom ornij Ruotâ peln sämmilâš nuorâiservi [[Sáminuorra]]. Festivaal nube peeivi vuáđudui [[Queer Sámit]] -servi já [[Jenni Laiti]] muštâlij Gállok-mielâčáittusij taiđust.<ref name="yle-7527587"/><ref name="qx-27531">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.qx.se/samhalle/pride/27531/sofia-jannok-kommer-till-forsta-sapmi-pride/ | Nommâ = Sofia Jannok kommer till första Sápmi Pride | Almostittem = QX.se | Äigimuddo = 2014-10-14 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> Festivaal prideparatân uásálistii 300 olmožid. Lávurduv lijjii prideparaat, [[Sofia Jannok]] konsert já klubi.<ref name="yle-7527587"/><ref name="qx-27531"/> Pasepeeivi lijjii el. arvetävgimeesuh.<ref name="yle-7527587"/> Čuávuváá ive Säämi Pride lâi [[vyesimáánu 29.]]&ndash;[[vyesimáánu 31.|31.]] peeivi [[Kárášjuuhâ|Kárášjuuvâst]].<ref name="yle-8015456">{{Nettikäldee | Tahhee = Lakkala, Aletta | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/mailmmi_nubbi_sapmi_pride_ordnejuvvo_vahkuloahpa_karasjogas__mielde_earret_eara_erland_elias_ja_maxida_marak/8015456 | Nommâ = Máilmmi nubbi Sápmi Pride ordnejuvvo vahkuloahpa Kárášjogas – Mielde earret eará Erland Elias ja Maxida Märak | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2015-05-26 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Tom ornij ovdebáá ive vuáđudum Queer Sámit -servi. Taat pridefestivaal lâi vuossâmuš saje, kuus [[Heidi Lunabba]] já [[Ilar Gunilla Perssen]] rähtim ''[[Pivtâspäddi (taaiđâproojeekt)|Pivtâspäddi]]'' -siärvustaaiđâproojeekt sirdâšui ive 2014 [[Jeppis Pride]] maŋa.<ref name="yle-8015456"/><ref name="sr-6177685/> Kárášjuuvâst lijjii pivtâspäädih sehe Prideviäsu já -láávu ulguu- já siskiibeln já meid maaŋgâ saajeest siijdâst.<ref name="sr-6177685">{{Nettikäldee | Tahhee = Kuhmunen, Merethe | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/6177685 | Nommâ = Visar stöd för HBTQ personer med regnbågsfärgade kläder | Almostittem = Sameradion & SVT Sápmi | Äigimuddo = 2015-05-29 | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="nrk-12384598">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/ivdnas-markan-1.12384598?index=2#album-1-12384598 | Nommâ = Ivdnás márkan | Almostittem = NRK Sápmi | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-12385864">{{Nettikäldee | Tahhee = Larsson, Carl-Gøran, Wilhelmsen, Mattis já Nystad, Berit | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sapmi-pride-deltaker_-_-i-dag-vil-jeg-vaere-ekstra-crazy-1.12385864 | Nommâ = Sápmi Pride-deltaker: – I dag vil jeg være ekstra crazy | Almostittem = NRK Sápmi| Äigimuddo = 2015-05-30 | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{nb}}}}</ref> Tai lasseen pridepaaraat uásálisteeh kuoddii nube pivtâspäädi fáárust čoođâ siijdâ.<ref name="nrk-12384598"/> Suomâ peln Säämi Pride uárnejui vuossâmuu keerdi ive 2017, ko taat uárnejui [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="yle-9767723">{{Nettikäldee | Tahhee = Lakkala, Aletta já Paltto, Anni-Saara | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-9767723 | Nommâ = Sápmi Pride kokoaa saamelaisen sateenkaarikansan Inariin | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2017-08-11 | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{fi}}}}</ref> Lâi tárguttâs orniđ tobbeen jo ive 2016 Säämi Pride, mut tot sirdâšui [[Kuovdâkiäinu]]n [[prooteest|protestin]] tondiet ko Kuovdâkiäinu servikodderääđi meridij kieldiđ seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi vihkâm ton kirhoin.<ref name="yle-8922304">{{Nettikäldee | Tahhee = Rasmus, Linnea | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/avvir_sapmi_pride_-doaluid_sirdet_anaris_guovdageidnui/8922304 | Nommâ = Ávvir: Sápmi Pride -doaluid sirdet Anáris Guovdageidnui | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-06-01 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-01062016">{{Nettikäldee | Tahhee = Rasmus, Linnea | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/saamelaisten_pride-festivaali_siirretaan_suomesta_norjaan_protestina_kirkolle/8922579 | Nommâ = Saamelaisten Pride-festivaali siirretään Suomesta Norjaan protestina kirkolle | Almostittem = Yle| Äigimuddo = 2016-06-01 | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{fi}}}}</ref> Ive 2020-uv lâi tárguttâs orniđ Säämi Pride Suomâ peln Säämist, tääl [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]], mut koronaviruspandemia tiet pridefestivaal maŋedui ihán 2021.<ref name="nrk-1.15069601">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sapmi-pride-ma_iduvvo-1.15069601 | Nommâ = Sápmi Pride maŋiduvvo | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2020-06-26 | Čujottum = 2021-06-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2021 Säämi Pride Ucjuuvâst uárnejui [[porgemáánu 5.]]&ndash;[[porgemáánu 8.|8.]] peeivi. == Festivaaleh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Ihe ! Staatâ ! Kieldâ |- | [[Säämi Pride 2014|2014]] | {{Lippu|Ruotâ}} | [[Kiärun]] |- | [[Säämi Pride 2015|2015]] | {{Lippu|Taažâ}} | [[Kárášjuuhâ]] |- | [[Säämi Pride 2016|2016]] | {{Lippu|Taažâ}} | [[Kuovdâkiäinu]] |- | [[Säämi Pride 2017|2017]] | {{Lippu|Suomâ}} | [[Aanaar markkân|Aanaar]] |- | [[Säämi Pride 2018|2018]] | {{Lippu|Ruotâ}} | [[Östersund]] |- | [[Säämi Pride 2019|2019]] | {{Lippu|Taažâ}} | [[Ruándim]] |- | 2020 | align="center" colspan="2" | ij uárnejum koronaviruspandemia tiet<ref name="sr-7508389">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigesradio.se/artikel/7508389|nommâ=Sápmi pride ställs in|almostittem=Sameradion |čujottum=2025-06-20|tahhee=Nutti Lampa, Anna-Kajsa já Karlsson, Karin|äigimuddo=2020-07-03|kielâ={{sv}}}}</ref> |- | [[Säämi Pride 2021|2021]] | {{Lippu|Suomâ}} | [[Ucjuuhâ]] |- | [[Säämi Pride 2022|2022]] | {{Lippu|Ruotâ}} | [[Juhâmokke]] |- | [[Säämi Pride 2023|2023]] | {{Lippu|Suomâ}} | [[Hiättá]]<ref name="yle-74-20011940">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-141782|nommâ=Sápmi Pride ordnejuvvo dán jagi Heahtás|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-03-09|tahhee=Suoninen, Inger-Elle|äigimuddo=2023-03-08|kielâ={{se}}}}</ref> |- | [[Säämi Pride 2024|2024]] | {{Lippu|Taažâ}} | [[Bodø]]<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240321130957/https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|vyerkkejum=2024-03-21}}</ref><ref name="yle-74-20080241">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20080241|nommâ=Sadat juhlivat Arctic Prideä pohjoisessa – Eleonora Alariesto pukeutuu barbiegáktiin|almostittem=Yle|čujottum=2024-03-21|tahhee=Valta, Laura|äigimuddo=2024-03-21|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | [[2025]] | colspan="2" | ij uárnejum? |- | [[Säämi Pride 2026|2026]] | {{Lippu|Suomâ}} | [[Aanaar]] |} == Keejâ meid == * [[Aanaar Pride]] * [[Arctic Pride (Ruávinjargâ)|Arctic Pride Ruávinjaargâst]] * [[Arctic Pride (Tromssa)|Arctic Pride Tromssaast]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} *[https://www.facebook.com/sapmipride Säämi Pride Facebookist] *[https://areena.yle.fi/audio/1-4212396 Anar Säämi Pride -tábáhtus Anarâš saavah -ohjelmist] *[https://nuor.fi/is/saami-pride-oovtast-olmoosvuoigadvuodai-peeleest-5/ Säämi Pride: oovtâst olmoošvuoigâdvuođâi peeleest] Nuorâirääđi siijđoin ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Pridefestivaaleh]] [[Luokka:Säämi tábáhtusah]] [[Luokka:Sämikulttuur]] [[Luokka:Seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi kulttuur]] e6qo7fgxrzlqcr2imbfo38iepu091h1 0 8036 159783 147521 2026-09-26T02:11:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159783 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Lodeh | tieđâlâš nommâ = Aves | kove = Bird Diversity 2011.png | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = Lodeh ''Aves'' }} '''Lodeh''' (''Aves'') láá mannejeijee, [[täsilieggâvuotâ|täsilieggâ]] [[čielgitávtáliih]], main lii [[puzzâloovdâ]]. Luudijn láá suájáh já iänááš lodeh kirdeh. Kirdem áánsust lodeh láá lavdâm ubâ maailmân. Maailmist láá onnáá peeivi paijeel 10 400 loddešlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/bird-animal|nommâ=Bird|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-10-06|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive 2023 loopâ räi [[Suomâ]]st láá kavnum ohtsis 489 luánduvárásâš šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.birdlife.fi/lintutieto/suomessa-havaitut-lintulajit/|nommâ=Suomessa havaitut lintulajit|almostittem=BirdLife Suomi|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221021195807/https://www.birdlife.fi/lintutieto/suomessa-havaitut-lintulajit/|vyerkkejum=2022-10-21}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Lodeh|*]] 5rn925saicln1e1gnun5ejum0tlpoq3 0 9078 159321 147547 2026-09-26T00:00:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159321 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=10}} '''1071''' ('''MLXXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[1070-loho|1070-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Domenico Selvo]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|31. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/domenico-silvo/|nommâ=Silvo, Domenico|almostittem=Treccani|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=29.6.2025}} ==Jämimeh== * [[juovlâmáánu 2.]] peeivi – [[Ibn 'Abd al-Barr]], muslimlâš juuriist já tuámmár (š. [[978]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|nommâ=The Sunni Path|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-10-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121021120840/http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|vyerkkejum=2012-10-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|nommâ=AL-IMAM AL-AZAM ABU HANIFA|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=1999-08-26|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20091018222137/http://geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|vyerkkejum=2009-10-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|nommâ=La véritable croyance de l'Imâm Ibn 'Abd Il Barr (Al Azharî) - Sunnisme & Tawhîd|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-09-03|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=fr|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110903121752/http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|vyerkkejum=2011-09-03}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1071}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1071|*]] pp8dyrgpklxh0ea9hdd3dqu9uiejf6q 0 9202 159500 151655 2026-09-26T00:40:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159500 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Färsuolluuh | noomah_virgálijn_kielâin = Føroyar <small>''(färkielân)''</small><br>Færøerne <small>''(tanskakielân)''</small> | lippu = Flag of the Faroe Islands.svg | vaakun = Coat of arms of the Faroe Islands.svg | nommâ-genetiivist = Färsuollui | sajadâh = Europe-Faroe Islands.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = Taanskan kullee jiešhaldâšemkuávlu | staatâjođetteijee-tittel = Monark | tááláš-staatâjođetteijee = [[Frederik X]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Aksel V. Johannesen]] | uáivikaavpug = [[Tórshavn]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 1 399 | sisčääci_% = 0,5 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 52 337 | ässeesaahâdvuotâ = 37 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[färkielâ]], [[tanskakielâ]] | vaaluut = Färsuollui ruvnâ | vaaluut-tubdâldâh = DKK | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = UTC+1 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = FO | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +298 | internet TLD = .fo | motto = | aalmuglaavlâ = Tú alfagra land mítt | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Färsuolluuh''' ({{k-fo|Føroyar}}, {{k-da|Færøerne}}) láá suáluikuávlu [[Atlant väldimeerâ|Tave-Atlantist]] 320 kilomeetterid [[Skotland]] tave-taveviestârist já suulân pelimuddoost [[Taažâ]] já [[Island]]. Färsuolluuh láá jiešhaldâšemkuávlu, mii kulá [[Tanska|Taanskan]]. ==Eennâmtieđâ== === Morfologia === {{Válduartikkâl|[[Listo Färsuollui vaarijn]]}} Färsuollui alemus vääri lii [[Slættaratindur]], mii paijaan 882 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.us.fo/Default.aspx?ID=6562|nommâ=Fjøll|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-07-15|čujottum=2023-01-18|kielâ={{fo}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150715060238/http://www.us.fo/Default.aspx?ID=6562|vyerkkejum=2015-07-15}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Färsuolluuh|*]] g0whi3bk7tdg64994lp7b5h1vomu5er 0 9572 159802 152214 2026-09-26T02:13:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159802 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Marit Gaup Eira<br/>Šelgon Joreha Máret | kove = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|13|7|1945}} | šoddâmsaje = | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Taažâ]] | artistnommâ = Marit Gaup Eira | lávlumkielah = [[orjâlâškielâ]] | aktiivlâžžân = | genreh = juáigus | čuojânâsah = jienâ | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2012) | vaanhimeh = Jørgen Johansen Gaup (1893&ndash;1960)<br/>Kristine Larsdatter Gaino (1904&ndash;1977) | pelikyeimi = Mikkel Andersen Eira | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Marit Gaup Eira''' teikkâ '''Šelgon Joreha Máret'''<ref name="nrk-1.6565843"/><ref name="nrk-1.12870643">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/tradisjonell-joikekonsert-med-moderne-vri-1.12870643 | Nommâ = Joikekonsert med en ny vri | Tahhee = Oskal, Maret Biret Sara | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2016-03-25 | Čujottum = 2021-04-08 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> (š. [[syeinimáánu 13.]] peeivi [[1945]]) lii orjâlâš pajeolmooš, lávloo já jyeigee.<ref name="nrk-1.8031809">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/-kvinner-ma-synliggjores-1.8031809 | Nommâ = Mannsdominert yrke | Tahhee = Eira, Sara Kristine | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-03-12 | Čujottum = 2021-04-08 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> ==Eellim== Jyemehááh Marit Ragna Jørgensdatter Gaup (''Šelgon Joreha Máret'') já Risten Sara Jørgensdatter Gaup (''Šelgon Joreha Risten Sárá'') šoodáin [[syeinimáánu 13.]] peeivi [[1945]].<ref name="geni-6000000007266700190">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.geni.com/people/Kristine-Sara-Turi/6000000007266700190 | Nommâ = Kristine Sara Jørgensdatter Turi | Almostittem = geni.com | Äigimuddo = 2014-12-11 | Čujottum = 2021-04-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Sunnuu eeči lâi Jørgen Johansen Gaup (''Šelgon Joret'', 1893&ndash;1960) já enni lâi Kristine Larsdatter Gaino (''Bánni Risten'', 1904&ndash;1977).<ref name="felt8">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.domstol.no/globalassets/upload/finn/innkomne-meldinger/felt-8/42-bavttajohtgiera-siida-d41d19/tilleggsopplysninger-2-dokumentasjon-av-26.05.2020-og-kart.pdf | Nommâ = Árbevirolaš gullevašvuohta dálveeatnamiidda. Bávttajohtgiera siida – ovdalaš Vullošnjárga. Dokumenterehuvvon dieđut | Tahhee = Eira, Mikkel Andersen; Eira, Mai Britt; Eira, Johan A; Murud, Marit M Eira; Gaup, Mikkel Per J. | Almostittem = Bávttajohtgiera siida (Beaskáđas, Sállan) | Äigimuddo = 2020-05-26 | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210809030657/https://www.domstol.no/globalassets/upload/finn/innkomne-meldinger/felt-8/42-bavttajohtgiera-siida-d41d19/tilleggsopplysninger-2-dokumentasjon-av-26.05.2020-og-kart.pdf | Vyerkkejum = 2021-08-09 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 2025-01-28 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="luohteboddu-10.12.2020-tidspunkter">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://radio.nrk.no/serie/luohteboddu/sesong/202012/SAPR03034520 | Nommâ = Luohteboddu: Tidspunkter | Almostittem = NRK Radio | Äigimuddo = 2020-12-10 | Čujottum = 2021-04-09 | Kielâ = {{nb}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230425093339/https://radio.nrk.no/serie/luohteboddu/sesong/202012/SAPR03034520 | vyerkkejum = 2023-04-25}}</ref> Maŋeláá Šelgon Joreha Máret naajâi [[Mikkel Andersen Eira]]in.<ref name="felt8"/> ==Muusik== Šelgon Joreha Máret juoigâškuođij, ko sun toolâi poccuid tondiet ko suu enni lâi ristâhâs ige tiptám suu juoigâđ pääihist. Sust šoodâi čepis jyeigee, kii lii ovdâmerkkân uásálistám [[Sámi Grand Prix]]&nbsp;-juoigâm- já lávlumkišto juoigâmuásán jo luhhii já vuáittám kišto jo kulmii.<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2007-03-29 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.12870643"/> Ive 2004 suu sooloalbum ''Beaskađas'' almostui. Albumist láá iänáážin ärbivuáválâš [[olmoošjuáigus]]eh. Vittâ ive maŋeláá jyemehááh almostitijn orjâlâškielâg salmâskiäru ''Ipmeláhči Hálddus''.<ref name="nrk-1.6565843">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/bovttiiga-dovdduid-salmmaiguin-1.6565843 | Nommâ = Bovttiiga dovdduid sálmmaiguin | Tahhee = Olli, Anne | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-04-14 | Čujottum = 2021-04-08 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.7039176">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/marit-gaup-eira-1.7039176 | Nommâ = Marit Gaup Eira | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2010-03-29 | Čujottum = 2021-08-09 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2005 Šelgon Joreha Máret oovtâst kálláinis juoigâi [[Maj-Lis Skaltje]] muusikalbumist ''Davvi Jienat'', mast láá ärbivuáválâš sämimuusik miätá Säämi,<ref name="spotify-1i6hJrW9Y1ICSG7DKGiuFV">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1i6hJrW9Y1ICSG7DKGiuFV | Nommâ = Davvi Jienat - Northern Voices | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2021-04-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> já ive 2013 suoi láin Skaltje eelleekooveest ''Juoigan''.<ref name="imdb-tt4400706">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.imdb.com/title/tt4400706/fullcredits | Nommâ = Juoigan (2014) | Almostittem = IMDB | Čujottum = 2021-04-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Palhâšumeh== Ive 2012 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]], mon [[Taažâ sämmilij riijkâservi]], [[Kuovdâkiäinu kieldâ]] já [[Kuovdâkiäinu Sämmilij servi]] vuáđudii [[Nils-Aslak Valkeapää]] 50. šoddâmpeeivi kunnen.<ref name="nrk-1.8065152">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/joret-maret-vant-ailloha_-prisen-1.8065152 | Nommâ = Fikk Áillohaš-prisen | Tahhee = Utsi, Johan Ante | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-04-07 | Čujottum = 2021-04-09 | Kielâ = {{nb}}}}</ref><ref name="nrk-1.2147094"/> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[2004]] – ''[[Beaskáđas]]'' * [[2009]] – ''[[Ipmeláhči Hálddus]]'', oovtâst [[Risten Sara Gaup Turi]]jn === Nurâldâhskiäruh === Eirast láá pitáh čuávuváin skiäruin: * [[2002]] – ''[[Sami Grand Prix 2002 (album)|Sami Grand Prix 2002]]'', pittáin ''Maj Cecilie'' * [[2003]] – ''[[Sami Grand Prix 2003 (album)|Sami Grand Prix 2003]]'', pittáin ''Johan Martin'' * [[2005]] – ''[[Davvi Jienat]]'' * [[2010]] – ''[[Sámi Grand Prix 2010 (album)|Sámi Grand Prix 2010]]'', pittáin ''Ane Marita'' * [[2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2018 (album)|Sámi Grand Prix 2018]]'', pittáin ''Ánte Juhán'' oovtâst [[Berit Inger Anne Eira Buljo]]in ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Eira, Marit Gaup}} [[Luokka:Ive 1945 šoddâmeh]] [[Luokka:Áillohaš-muusikpalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Jyeigeeh]] [[Luokka:Sámi Grand Prix -kišto juoigâmuási vyeitteeh]] [[Luokka:Taažah musikkáreh]] t0twgiivs7wdwn647n7p3gcjt9h7tnm 0 9713 159317 147692 2026-09-25T23:58:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159317 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=10}} '''1012''' ('''MXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[majebargâ|majebaargâ]] já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[1010-loho|1010-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Benedictus VIII (paavi)|Benedictus VIII]] šoodâi virgálávt katolilii kirho 143. paavin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Benedict-VIII|nommâ=Benedict VIII|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-05|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/02428e.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Pope Benedict VIII|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Marpa Lotsawa]], tibetlâš buddhalâš máttáátteijee (j. [[1097]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://tibetanbuddhistencyclopedia.com/en/index.php/Marpa_Lotsawa|nommâ=Marpa Lotsawa|almostittem=tibetanbuddhistencyclopedia.com|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi – [[Ælfheah (Canterbury)|Ælfheah]], Canterbury arkkâpispe (š. [[954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/05394a.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: St. Elphege|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|nommâ=Ælfheah 44 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-18|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230518143021/https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|vyerkkejum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Aelfheah|nommâ=Saint Aelfheah|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-15|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Sergius IV (paavi)|Sergius IV]], katolilii kirho paavi iivij 1009–1012 (šoddâmihe ij tiäđust).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Sergius-IV-pope|nommâ=Sergius IV|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-05-08|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-sergio-iv_(Dizionario-Biografico)|nommâ=SERGIO IV, papa in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1012}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1012|*]] f94t65wxb3x3uyvgneplxuhtk3rs2pk 0 9717 159320 147693 2026-09-26T00:00:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159320 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=10}} '''1070''' ('''MLXX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[1070-loho|1070-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dudley lanne]] huksejui [[Eŋland]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dudleyzoo.org.uk/theCastle.htm|nommâ=The fates and fortunes of Dudley Castle|almostittem=web.archive.org|almostittee=Dudley Zoological Gardens|čujottum=29.6.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100612155611/http://www.dudleyzoo.org.uk/theCastle.htm|vyerkkejum=2010-06-12}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Tametaka]], jaapaanlâš politikkár já kirječällee (j. [[1130]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=210|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA210&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-02}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Murchad mac Diarmata]], [[Leinster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|1070}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1070|*]] dklkvakqs24yry0g00tnjab3gosgeyw 0 9773 159401 147728 2026-09-26T00:12:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159401 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''975''' ('''CMLXXV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[970-loho|970-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Thietmar (Merseburg)|Thietmar]], [[Merseburg]] pispe (j. [[1018]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Thietmar|nommâ=Thietmar|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-02-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/thietmar_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=THIETMAR in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2023-02-20|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> ==Jämimeh== * [[syeinimáánu 4.]] peeivi – [[Gwangjong (Goryeo)|Gwangjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 949–975 ([[Korea]]) (š. [[925]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|nommâ=Choi Seung-ro, the Architect of Goryeo Political Structure|almostittem=web.archive.org|čujottum=2023-01-11|ietf-kielâkoodi=En|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170211023152/http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|vyerkkejum=2017-02-11}}</ref> * [[syeinimáánu 8.]] peeivi – [[Edgar I (Eŋland kunâgâs)|Edgar I]], [[Eŋland kunâgâskodde|Eŋland]] kunâgâs (š. [[933]] teikâ [[934]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Edgar-king-of-England|nommâ=Edgar|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-02-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6875|nommâ=Edgar 11 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-02-20|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202101704/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6875|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> * [[syeinimáánu 31.]] peeivi – [[Fu Yanqing]], kiinalâš kenraal (š. [[898]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7251|nommâ=History of Song, vol. 251|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-04|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7008|nommâ=Xu Zizhi Tongjian, vol. 8|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-04|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dyfnwal ab Owain]], [[Strathclyde kunâgâskodde|Strathclyde]] kunâgâs ([[Skotland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|975}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:975|*]] nrlmujojx56815jqa4iymx9yz39i3wb 0 9788 159398 147734 2026-09-26T00:11:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159398 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''925''' ('''CMXXV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[920-loho|920-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Gwangjong (Goryeo)|Gwangjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 949–975 ([[Korea]]) (j. [[975]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|nommâ=Choi Seung-ro, the Architect of Goryeo Political Structure|almostittem=web.archive.org|čujottum=2023-01-11|ietf-kielâkoodi=En|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170211023152/http://world.kbs.co.kr/english/archive/program/program_koreanstory.htm?no=40549&current_page=8|vyerkkejum=2017-02-11}}</ref> ==Jämimeh== * [[vyesimáánu 23.]] peeivi – [[Zhao Guangyin]], kiinalâš kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7273|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 273|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-13|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cathal mac Conchobair]], [[Connacht]] kunâgâs iivij 900–925 (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Sueiro Belfaguer]], portugallâš aatellâš (š. [[875]])<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Indice geral dos appellidos, nomes proprios, e cousas notaveis|Ihe=1749|Sijđo=[https://archive.org/details/indicegeraldosap00sous/page/46 46]|Čielgiittâs=Sueiro Belfaguer|Almostittee=Na Regia Officina SYLVIANA, e da Academia Real|www=https://archive.org/details/indicegeraldosap00sous}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|925}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:925|*]] qa9e9zd20ru8x60ggkjwic9766voek8 0 9826 159403 147747 2026-09-26T00:12:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159403 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''997''' ('''CMXCVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[990-loho|990-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Olav Tryggvason]] vuáđudij [[Ruándim]], mast maŋeláá šoodâi [[Taažâ]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://books.google.com/books?id=_yIjfXhQY_QC&pg=PA203|nommâ=The A to Z of Norway|tahhee=Sjåvik, Jan|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-05-28|čujottum=2023-03-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210528153921/https://books.google.com/books?id=_yIjfXhQY_QC&pg=PA203|vyerkkejum=2021-05-28}}</ref> ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Jämimeh== * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Taizong (kiäisár)|Taizong]], Song-dynastia kiäisár (š. [[939]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7004|nommâ=Song Shi, vol. 4|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7005|nommâ=Song Shi, vol. 5|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[skammâmáánu 29.]] peeivi – [[Seongjong (Goryeo)|Seongjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 981–997 ([[Korea]]) (š. [[961]]) ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Constantine III (Skotland)|Constantine III]], Alba kunâgâs iivij 975–997 ([[Skotland kunâgâskodde|Skotland]]) (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.royal.uk/constantine-iii-r-995-997|nommâ=Constantine III (r. 995-997)|almostittem=www.royal.uk|čujottum=19.3.3023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Máel Coluim (Strathclyde)|Máel Coluim]], [[Strathclyde kunâgâskodde|Strathclyde]] kunâgâs ([[Skotland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|997}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:997|*]] 5rp164tpkd32m5y7h3cuhz1opwumalz 0 9849 159400 147759 2026-09-26T00:12:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159400 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''954''' ('''CMLIV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[950-loho|950-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ælfheah (Canterbury)|Ælfheah]], Canterbury arkkâpispe (j. [[1012]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/05394a.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: St. Elphege|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|nommâ=Ælfheah 44 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-18|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230518143021/https://pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=-11603&pr17=1#pr17|vyerkkejum=2023-05-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Aelfheah|nommâ=Saint Aelfheah|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-15|čujottum=2023-05-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Fujiwara no Yoshitaka]], jaapaanlâš tivtâsteijee (j. [[974]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E8%97%A4%E5%8E%9F%E7%BE%A9%E5%AD%9D-1106582|nommâ=Fujiwara no Yoshitaka|tahhee=|almostittem=kotobank.jp|čujottum=2022-10-25|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref> * [[Ōnakatomi no Sukechika]], jaapaanlâš tivtâsteijee (j. [[1038]]) * [[Wang Yucheng]], kiinalâš tivtâsteijee (j. [[1001]]) ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 22.]] peeivi – [[Guo Wei]], kiinalaš kiäisár (š. [[904]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B7110|nommâ=Wudai Shi, ch. 110|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-07|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[vyesimáánu 21.]] peeivi – [[Feng Dao]], kiinalâš prinssâ já kansler (š. [[882]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B7126|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 126|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cellachán Caisil]], [[Munster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|954}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:954|*]] 4npe4hgjvfs6vcgna7f9xkmsjdnrd8k 0 9853 159396 147761 2026-09-26T00:11:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159396 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''914''' ('''CMXIV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[910-loho|910-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Waterford]] vuáđudui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.waterfordcity.ie/city/history.htm|nommâ=About Our City|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-12-06|almostittee=Waterford City Council|čujottum=2024-09-30|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101206040943/http://www.waterfordcity.ie/city/history.htm|vyerkkejum=2010-12-06}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Chen Hongjin]], kiinalâš suátihiärrá (j. [[985]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7483|nommâ=History of Song, vol. 483|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-18|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Li Conghou]], kiinalâš kiäisár (j. [[934]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B745|nommâ=Old History of the Five Dynasties, vol. 45|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7279|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 279|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Lando]], katolilii kirho paavi iivij 913–914 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Lando|nommâ=Lando|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-12-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|914}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:914|*]] tkm9r2j6qvei7oomq82d7paoterfqsw 0 9857 159501 147764 2026-09-26T00:40:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159501 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Föglö | kove = Kirka.JPG | kove-čielgiittâs = Föglö kirkko | vaakun = Föglö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Föglö sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 1 869,07<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 134,73 | eennâm_% = 7,2 | sisčääci = 0,26 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 1 734,08 | merâčääci_% = 92,8 | ässeeloho = 526<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 3,90 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 2,6 | ruotâkielâ = 83,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 14,1 }} '''Föglö''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Föglöst ääsih 526 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;869,07&nbsp;km², mast 1&nbsp;734,34&nbsp;km² lii čääci. Föglö naaburkieldah láá [[Kökar]], [[Lemland]], [[Lumparland]], [[Sottunga]] já [[Vårdö]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Föglö ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||608}} {{bar pixel|1985|#0099FF|478||605}} {{bar pixel|1990|#0099FF|478||606}} {{bar pixel|1995|#0099FF|475||602}} {{bar pixel|2000|#0099FF|470||595}} {{bar pixel|2005|#0099FF|471||596}} {{bar pixel|2010|#0099FF|458||580}} {{bar pixel|2015|#0099FF|437||554}} {{bar pixel|2020|#0099FF|417||530}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Föglöst láá 23 sijdâd: Björsboda, Bråttö, Brändö, Bänö, Degerby, Finholma, Flisö, Granboda, Hastersboda, Horsholma, Hummersö, Jyddö, Järsö, Kallsö, Nötö, Prästgården, Sanda, Skogboda, Sommarö, Sonnboda, Stentorpa, Ulversö já Överö. ==Kovegalleria== <gallery> 18-08-25-Åland-Föglö RRK6994.jpg 18-08-25-Åland-Föglö RRK7014.jpg 18-08-25-Åland-Föglö RRK7046.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Föglö|*]] dk9e0rxckkg5ttj4n21vdt9gnay30vy 0 9862 159402 147766 2026-09-26T00:12:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159402 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''978''' ('''CMLXXVIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[970-loho|970-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Vitale Candiano]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|24. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibn 'Abd al-Barr]], muslimlâš juuriist já tuámmár (j. [[1071]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|nommâ=The Sunni Path|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-10-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121021120840/http://www.hizmetbooks.org/AdobeBooks/TheSunniPath.pdf|vyerkkejum=2012-10-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|nommâ=AL-IMAM AL-AZAM ABU HANIFA|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=1999-08-26|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20091018222137/http://geocities.com/~abdulwahid/abuhanifah/al-imam.html|vyerkkejum=2009-10-18}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|nommâ=La véritable croyance de l'Imâm Ibn 'Abd Il Barr (Al Azharî) - Sunnisme & Tawhîd|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-09-03|čujottum=2023-02-21|ietf-kielâkoodi=fr|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110903121752/http://www.at-tawhid.net/article-la-veritable-croyance-de-l-imam-ibn-abd-al-barr-al-azhari-78392724.html|vyerkkejum=2011-09-03}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Gyeongsun (Silla)|Gyeongsun]], [[Silla]] kunâgâs iivij 927–935 ([[Korea]]) (š. [[896]]) * [[Máel Muad mac Brain]], [[Munster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Muiredach mac Riain]], [[Uí Ceinnselaig]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Úgaire mac Túathail]], [[Leinster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|978}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:978|*]] hyoo839iuscxf71pt03m1c72t20gbxb 0 9868 159397 147769 2026-09-26T00:11:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159397 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''918''' ('''CMXVIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[910-loho|910-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi – [[Liu Zhijun (kenraal)|Liu Zhijun]], kiinalâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7270|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 270|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Æthelflæd (Mercia)|Æthelflæd]], [[Mercia]] roonnig iivij 911–918 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6|nommâ=Æthelflæd 4 (Female)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202083610/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=6|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Ren Neiming]], kiinalâš aatellâš (š. [[865]]) * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – [[Konrad I]], frankkilâš kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Conrad-I-king-of-Germany|nommâ=Conrad I|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-01-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Zhu Jin]], kiinalâš suátihiärrá (š. [[867]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|918}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:918|*]] tjnwsqz066agl2n6o6rhkqylwgb49nf 0 9870 159518 147770 2026-09-26T00:48:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159518 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Hammarland | kove = Hammarlands kyrka syd sydost.jpg | kove-čielgiittâs = Hammarland kirkko | vaakun = Hammarland.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hammarland sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 1 224,17<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 138,35 | eennâm_% = 11,3 | sisčääci = 1,92 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 1 083,90 | merâčääci_% = 88,5 | ässeeloho = 1 598<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,53 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 3,7 | ruotâkielâ = 88,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,6 }} '''Hammarland''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Hammarlandist ääsih 1&nbsp;598 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;224,17&nbsp;km², mast 1&nbsp;085,72&nbsp;km² lii čääci. Hammarland naaburkieldah láá [[Eckerö]], [[Finström]], [[Geta]] já [[Jomala]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hammarland ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|381||1 196}} {{bar pixel|1985|#0099FF|386||1 214}} {{bar pixel|1990|#0099FF|392||1 233}} {{bar pixel|1995|#0099FF|408||1 283}} {{bar pixel|2000|#0099FF|430||1 351}} {{bar pixel|2005|#0099FF|441||1 384}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||1 508}} {{bar pixel|2015|#0099FF|489||1 537}} {{bar pixel|2020|#0099FF|506||1 587}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Kattby''' ||align="right"|{{Nts|365}} |- | 2 || Mörby ||align="right"|{{Nts|284}} |} Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Hammarlandist láá 25 sijdâd: Boda, Borgö, Bovik, Bredbolstad, Byttböle, Djäkenböle, Drygsböle, Frebbenby, Fågelö, Hellesby, Kattby, Kråkböle, Lillbolstad, Mörby, Näfsby, Postad, Prästgården, Skarpnåtö, Strömma, Sålis, Torp, Torsholma, Västmyra, Äppelö já Öra. ==Kovegalleria== <gallery> Märket Lighthouse, Finland IMG 3374.jpg Sälskär.JPG Lesser Market.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hammarland|*]] 43uqrv0vvvk4kq6s9zdg1k1kb6hstlj 0 9887 159395 147779 2026-09-26T00:11:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159395 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''911''' ('''CMXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[910-loho|910-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Orso II Partecipazio]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|18. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/orso-ii-particiaco_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=PARTICIACO, Orso II|almostittem=Treccani|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Minamoto no Shitagō]], jaapaanlâš tivtâsteijee (j. [[983]]) ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Liu Yin (suátihiärrá)|Liu Yin]], kiinalâš suátihiärrá (š. [[874]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B765|nommâ=New History of the Five Dynasties, vol. 65|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7268|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 268|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Æthelred (Mercia)|Æthelred]], [[Mercia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2130|nommâ=Æthelred 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220809065941/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2130|vyerkkejum=2022-08-09}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|911}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:911|*]] hfcuvk6pzrllgdgkdzn4fqkw84fp2d9 0 9909 159475 147791 2026-09-26T00:34:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159475 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Eckerö | kove = Eckeroe-StLarsKyrka 02.jpg | kove-čielgiittâs = Eckerö kirkko | vaakun = Eckerö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Eckerö sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 752,67<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 107,72 | eennâm_% = 14,3 | sisčääci = 1,46 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 643,49 | merâčääci_% = 85,5 | ässeeloho = 949<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 8,81 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref></ref> | suomâkielâ = 4,8 | ruotâkielâ = 87,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,5 }} '''Eckerö''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Eckeröst ääsih 949 olmožid, já ton vijđodâh lii 752,67&nbsp;km², mast 644,95&nbsp;km² lii čääci. Eckeröst lii tuše ohtâ naaburkieldâ: [[Hammarland]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Eckerö ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|349||685}} {{bar pixel|1985|#0099FF|391||769}} {{bar pixel|1990|#0099FF|413||811}} {{bar pixel|1995|#0099FF|419||823}} {{bar pixel|2000|#0099FF|422||830}} {{bar pixel|2005|#0099FF|471||925}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||943}} {{bar pixel|2015|#0099FF|476||935}} {{bar pixel|2020|#0099FF|481||946}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Storby. Kieldâ kuávdáš Överby ij lah čuákkipäikki. ==Siijdah== Eckeröst láá čiččâm sijdâd: Björnhuvud, Finbo, Kyrkoby, Marby, Storby, Torp já Överby. ==Kovegalleria== <gallery> 18-08-26-Åland RRK6836.jpg Eckeroe-Storby Postmuseum.jpg 18-08-26-Åland RRK6870.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Eckerö|*]] q55bokll5fah8l27c1x5dhjo3zvlnfd 0 9980 159399 147829 2026-09-26T00:11:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159399 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=9}} '''940''' ('''CMXL''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[koskokko|koskoho]] já nuuvâi [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[940-loho|940-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=28.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[kesimáánu 10.]] peeivi – [[Abu al-Wafa' Buzjani]], persialâš matematikkár já täsnitiettee (j. [[998]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Abul-Wafa/|nommâ=Abu'l-Wafa - Biography|almostittem=Maths History|čujottum=2023-01-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== * [[syeinimáánu 4.]] peeivi – [[Wang Jianli]], kiinalâš kenraal (š. [[871]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B791|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 91|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B779|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 79|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Li Decheng]], kiinalâš kenraal (š. [[863]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%8D%81%E5%9C%8B%E6%98%A5%E7%A7%8B/%E5%8D%B7007|nommâ=Spring and Autumn Annals of the Ten Kingdoms, vol. 7|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%8D%81%E5%9C%8B%E6%98%A5%E7%A7%8B/%E5%8D%B7015|nommâ=Spring and Autumn Annals of the Ten Kingdoms, vol. 15|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Yao Yi]], kiinalâš kansler (š. [[866]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B792|nommâ=Old History of the Five Dynasties, vol. 92|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B779|nommâ=Old History of the Five Dynasties, vol. 79|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibn 'Abd Rabbih]], muslimlâš kirječällee já tivtâsteijee (š. [[860]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://muslimheritage.com/day_life/default.cfm?ArticleID=796&Oldpage=1&yearlist=1|nommâ=Ibn ‘Abd Rabbihi (860-940)|almostittem=muslimheritage.com|äigimuddo=2010-11-27|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101127122458/http://muslimheritage.com/day_life/default.cfm?ArticleID=796&Oldpage=1&yearlist=1|vyerkkejum=2010-11-27}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|940}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:940|*]] e7rdk4ogy9msmw6dd7zhccp7rjtgx9a 0 9999 159391 147837 2026-09-26T00:11:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159391 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''865''' ('''DCCCLXV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[860-loho|860-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Al-Nayrizi]], persialâš matematikkár (j. [[922]]) * [[Ren Neiming]], kiinalâš aatellâš (j. [[918]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Æthelberht (Wessex)|Æthelberht]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 860–865 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13063|nommâ=Æthelberht 9 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220630063209/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13063|vyerkkejum=2022-06-30}}</ref> * [[Gao Qu]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7171|nommâ=Old Book of Tang, vol. 171|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-12|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7177|nommâ=New Book of Tang, vol. 177|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-12|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Tadg mac Diarmata]], [[Uí Ceinnselaig]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|865}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:865|*]] 556rj25gtulijujtxpdw4ydftt2hhiw 0 10011 159383 147841 2026-09-26T00:10:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159383 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''825''' ('''DCCCXXV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[820-loho|820-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ariwara no Narihira]], jaapaanlâš tivtâsteijee (j. [[880]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Keene, Donald|Nommâ=A History of Japanese Literature, Vol. 1: Seeds in the Heart – Japanese Literature from Earliest Times to the Late Sixteenth Century|Ihe=1999|Sijđo=224|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press|Isbn=978-0-231-11441-7}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=McMillan, Peter|Nommâ=One Hundred Poets, One Poem Each|Ihe=2010|Sijđo=135|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|nommâ=Ariwara no Narihira|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-03-04|almostittee=Kotobank|čujottum=2024-12-27|ietf-kielâkoodi=jp|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304091751/https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|vyerkkejum=2016-03-04}}</ref> * [[Fujiwara no Yasunori]], jaapaanlâš aatellâš (j. [[895]]) * [[Tsunesada (prinssâ)|Tsunesada]], jaapaanlâš prinssâ (j. [[884]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Máel Bressail mac Ailillo]], [[Ulaid]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|825}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:825|*]] ptionmfyxg9lmsucwfkxpskqvofa3r6 0 10031 159382 147850 2026-09-26T00:10:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159382 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''823''' ('''DCCCXXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[820-loho|820-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[kesimáánu 13.]] peeivi – [[Kaarle Puálččiuáivi]], [[Frankkilij väldikodde|Frankkilij väldikode]] kunâgâs (j. [[877]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Charles-II-Holy-Roman-emperor|nommâ=Charles II|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 19.]] peeivi – [[Han Hong (kenraal)|Han Hong]], Tang-dynastia kenraal (š. [[765]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B716|nommâ=Old Book of Tang, vol. 16|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[Gondulfus (Metz)|Gondulfus]], [[Metz]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust) ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Al-Waqidi]], [[Medina]]st šoddâm historjistee (š. [[747]]) * [[Coenwulf I (Mercia)|Coenwulf I]], [[Mercia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2396|nommâ=Ceolwulf 5 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220523090644/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2396|vyerkkejum=2022-05-23}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|823}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:823|*]] hounrauuyu2hjrptai7dfnpljfi1w2l 0 10039 159393 147854 2026-09-26T00:11:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159393 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''871''' ('''DCCCLXXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[870-loho|870-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Tokihira]], jaapaanlâš politikkár (j. [[909]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=210|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=978-0-674-01753-5|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.fi/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA210&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2022-12-18}}</ref> * [[Wang Jianli]], kiinalâš kenraal (j. [[940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B791|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 91|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B779|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 79|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ailill mac Dúnlainge (j. 871)|Ailill mac Dúnlainge]], [[Leinster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Æthelred I (Wessex)|Æthelred I]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 865–871 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13073|nommâ=Æthelred 15 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220102050123/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13073|vyerkkejum=2022-01-02}}</ref> * [[Dae Geonhwang]], [[Balhae]] kunâgâs iivij 857–871 ([[Korea]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Uathmharan mac Brocan]], [[Uí Fiachrach Aidhne]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Byrne, Francis John|Nommâ=Irish Kings and High-Kings|Ihe=2001|Almostittemsaje=Dublin|Almostittee=Four Courts Press}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|871}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:871|*]] 9mpv2tgy3v9g3qhl4w2nwwrw9cfkrpu 0 10045 159389 147857 2026-09-26T00:10:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159389 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''841''' ('''DCCCXLI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[840-loho|840-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Du Rangneng]], Tang-dynastia kansler (j. [[893]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7177|nommâ=Old Book of Tang, vol. 177|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7096|nommâ=New Book of Tang, vol. 96|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Gyeongmun (Silla)|Gyeongmun]], [[Silla]] kunâgâs iivij 861–875 ([[Korea]]) (j. [[875]]) * [[Pei Shu]], Tang-dynastia kansler (j. [[905]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7113|nommâ=Old Book of Tang, vol. 113|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7265|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 265.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-15|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Khaydhar ibn Kawus al-Afshin]], muslimlâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://iranica.com/newsite/articles/v1f6/v1f6a024.html|nommâ=Afshin|almostittem=Encyclopedia Iranica|äigimuddo=2007-10-15|čujottum=2022-10-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071015210411/http://iranica.com/newsite/articles/v1f6/v1f6a024.html|vyerkkejum=2007-10-15}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|841}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:841|*]] sez48c61hggi0ci3nabs5mlho7covjt 0 10049 159380 147859 2026-09-26T00:10:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159380 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''821''' ('''DCCCXXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[820-loho|820-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Zheng Yuqing]], Tang-dynastia kansler (š. [[746]])<ref name="OldTang16">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B716|nommâ=Old Book of Tang, vol. 16|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[porgemáánu 29.]] peeivi – [[Tian Hongzheng]], Tang-dynastia kenraal (š. [[764]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 148|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[skammâmáánu 13.]] peeivi – [[Wei Guanzhi]], Tang-dynastia kansler (š. [[760]])<ref name="OldTang16"/> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Artrí mac Cathail]], [[Munster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Coenwulf (Mercia)|Coenwulf]], [[Mercia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Li Su (Tang-dynastia)|Li Su]], Tang-dynastia kenraal (š. [[773]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7133|nommâ=Old Book of Tang, vol. 133.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|821}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:821|*]] 89zcm1lvjnlq30oy5tywdn8qc38xcaj 0 10059 159392 147864 2026-09-26T00:11:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159392 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''867''' ('''DCCCLXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[860-loho|860-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Zhao Zong (Tang-dynastia)|Zhao Zong]], Tang-dynastia kiäisár (j. [[904]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B720%E4%B8%8A|nommâ=Old Book of Tang, vol. 20, part 1|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7265|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 265|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Zhu Jin]], kiinalâš suátihiärrá (j. [[918]]) ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ælla (Northumbria kunâgâs)|Ælla]], [[Northumbria]] kunâgâs iivij 862–867 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=10522|nommâ=Ælle 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202101917/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=10522|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://fmg.ac/Projects/MedLands/ENGLAND,%20AngloSaxon%20&%20Danish%20Kings.htm#_Toc389126253|nommâ=KING of NORTHUMBRIA 759-895|almostittem=fmg.ac|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[skammâmáánu 13.]] peeivi – [[Nikolaus I]], katolilii kirho paavi iivij 858–867 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/niccolo-i-papa-santo_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=NICCOLÒ I papa, santo in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Yoshisuke]], jaapaanlâš politikkár (š. [[813]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=212|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA212&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2022-08-05}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|867}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:867|*]] cun452fsojdyb5oiila50k9m2r7qxuw 0 10077 159615 147873 2026-09-26T01:23:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159615 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Jomala | kove = Jomala Church 2009-07-11.jpg | kove-čielgiittâs = Jomala kirkko | vaakun = Jomala.vapen.svg | kárttá_suomâ = Jomala sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 687,00<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 142,55 | eennâm_% = 20,7 | sisčääci = 1,75 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = 79,0 | merâčääci_% = 88,5 | ässeeloho = 5 473<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 30.6.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 38,36 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 4,7 | ruotâkielâ = 88,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,3 }} '''Jomala''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Jomalast ääsih 5&nbsp;473 olmožid, já ton vijđodâh lii 687,00&nbsp;km², mast 544,45&nbsp;km² lii čääci. Jomala naaburkieldah láá [[Finström]], [[Hammarland]], [[Lemland]], [[Lumparland]], [[Maarianhamina]] já [[Sund]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Jomala ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|270||2 615}} {{bar pixel|1985|#0099FF|293||2 839}} {{bar pixel|1990|#0099FF|312||3 025}} {{bar pixel|1995|#0099FF|326||3 156}} {{bar pixel|2000|#0099FF|344||3 328}} {{bar pixel|2005|#0099FF|373||3 614}} {{bar pixel|2010|#0099FF|423||4 098}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||4 648}} {{bar pixel|2020|#0099FF|548||5 235}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Maarianhamina kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|2761}} |- | 2 || [[Godby]]* ||align="right"|{{Nts|245}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Jomalast láá 33 sijdâd: Andersböle, Björsby, Brändö, Buskböle, Dalkarby, Djurvik, Gottby, Gölby, Hammarudda, Hindersböle, Ingby, Jettböle, Jomalaby, Karrböle, Kila, Kungsö, Möckelby, Möckelö, Norrsunda, Prästgården, Ringsböle, Sviby, Södersunda, Torp, Ulfsby, Vargsunda, Vestansunda, Vesterkalmare, Ytterby, Ödanböle, Önningeby, Österkalmare já Överby. ==Kovegalleria== <gallery> Kobba klintar 2015.jpg Mariehamn Airport (26306656923).jpg Önningeby-museet.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Åland eennâmkode kieldah]] 13kzt3jj5s5tndbxrluo1i3464pklda 0 10091 159493 147874 2026-09-26T00:38:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159493 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Finström | kove = Finströmi kirik2.jpg | kove-čielgiittâs = Finström kirkko | vaakun = Finström.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Finström sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 172,50<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 123,26 | eennâm_% = 71,4 | sisčääci = 6,89 | sisčääci_% = 4,0 | merâčääci = 42,35 | merâčääci_% = 24,6 | ässeeloho = 2 623<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 21,19 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 3,0 | ruotâkielâ = 89,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 7,1 }} '''Finström''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Finströmist ääsih 2&nbsp;623 olmožid, já ton vijđodâh lii 172,50&nbsp;km², mast 49,24&nbsp;km² lii čääci. Finström naaburkieldah láá [[Geta]], [[Hammarland]], [[Jomala]], [[Saltvik]] já [[Sund]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Finström ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|394||2 052}} {{bar pixel|1985|#0099FF|415||2 162}} {{bar pixel|1990|#0099FF|423||2 206}} {{bar pixel|1995|#0099FF|431||2 246}} {{bar pixel|2000|#0099FF|441||2 299}} {{bar pixel|2005|#0099FF|468||2 441}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||2 502}} {{bar pixel|2015|#0099FF|484||2 522}} {{bar pixel|2020|#0099FF|502||2 592}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Godby'''* ||align="right"|{{Nts|1048}} |- | 2 || Ödkarby* ||align="right"|{{Nts|7}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Finströmist láá 24 sijdâd: Bamböle, Bartsgårda, Bastö, Bergö, Bjärström, Emkarby, Enbolstad, Godby, Grelsby, Kulla, Markusböle, Pettböle, Prästgården, Pålsböle, Rågetsböle, Strömsvik, Stålsby, Svartsmara, Tjudö, Torrbolstad, Tärnebolstad, Vestanträsk, Åttböle já Ämnäs. ==Kovegalleria== <gallery> Finströms prästgård, våren 1991..jpg Ålands folkhögskola, sensommaren 1990..jpg Knorringi monument.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Åland eennâmkode kieldah]] 8b6aj60uy0vwrdyje3ic2oh93u2nrhe 0 10100 159958 147876 2026-09-26T02:49:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159958 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Saltvik | kove = Saltviks kyrka, den 4 augusti 2012, bild 1.JPG | kove-čielgiittâs = Saltvik kirkko | vaakun = Saltvik.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Saltvik sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 1 166,87<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 152,23 | eennâm_% = 13,0 | sisčääci = 7,37 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = 1 007,27 | merâčääci_% = 86,3 | ässeeloho = 1 819<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 11,99 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 3,7 | ruotâkielâ = 91,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,4 }} '''Saltvik''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Saltvikist ääsih 1&nbsp;819 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;166,87&nbsp;km², mast 1&nbsp;014,64&nbsp;km² lii čääci. Saltvik naaburkieldah láá [[Finström]], [[Geta]], [[Kumlinge]], [[Sund]] já [[Vårdö]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Saltvik ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|417||1 564}} {{bar pixel|1985|#0099FF|417||1 564}} {{bar pixel|1990|#0099FF|435||1 634}} {{bar pixel|1995|#0099FF|436||1 636}} {{bar pixel|2000|#0099FF|447||1 679}} {{bar pixel|2005|#0099FF|463||1 739}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||1 802}} {{bar pixel|2015|#0099FF|487||1 829}} {{bar pixel|2020|#0099FF|492||1 846}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017) |- | 1 || '''Ödkarby'''* ||align="right"|393 |- | 2 || Rangsby ||align="right"|305 |- | 3 || Haraldsby ||align="right"|245 |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Siijdah== Saltvikist láá 36 sijdâd: Antböle, Bertby, Borgboda, Boxö, Daglösa, Fremmanby, Germundö, Haga, Haga kungsgård, Haraldsby, Hjortö, Hullby, Kuggböle, Kvarnbo, Laby, Lagmansby, Lavsböle, Lavö, Liby, Långbergsöda, Näs, Ovanåker, Prästgården, Rangsby, Ryssböle, Ryssö, Saggö, Sonröda, Strömma, Syllöda, Sålis, Tengsöda, Toböle, Vassböle, Åsgårda já Ödkarby. ==Kovegalleria== <gallery> Вид со смотровой площадки Haraldsby.jpg Borge fornborg i Borgboda, Saltviks kommun, den 4 augusti 2012, bild 8.JPG Färjsundet strait from Höga C tower.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Saltvik|*]] jedzz4lq7hpd118tqy5zlhg22anm2eb 0 10105 160125 147877 2026-09-26T03:39:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160125 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Vårdö | kove = Vårdö church and cemetry.jpg | kove-čielgiittâs = Vårdö kirkko | vaakun = Vårdö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vårdö sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 572,56<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 101,73 | eennâm_% = 17,8 | sisčääci = 0,39 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 470,44 | merâčääci_% = 82,2 | ässeeloho = 465<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 4,59 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 5,0 | ruotâkielâ = 84,8 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 10,2 }} '''Vårdö''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Vårdöst ääsih 465 olmožid, já ton vijđodâh lii 572,56&nbsp;km², mast 470,83&nbsp;km² lii čääci. Vårdö naaburkieldah láá [[Föglö]], [[Kumlinge]], [[Lumparland]], [[Saltvik]], [[Sottunga]] já [[Sund]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Vårdö ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|411||387}} {{bar pixel|1985|#0099FF|402||379}} {{bar pixel|1990|#0099FF|410||386}} {{bar pixel|1995|#0099FF|429||404}} {{bar pixel|2000|#0099FF|434||409}} {{bar pixel|2005|#0099FF|452||426}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||452}} {{bar pixel|2015|#0099FF|468||441}} {{bar pixel|2020|#0099FF|471||444}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Vårdöst láá 13 sijdâd: Bergö, Bussö, Grundsunda, Ledsöra, Listersby, Lövö, Mickelsö, Sandö, Simskäla, Töftö, Vargata, Vårdö já Ängö. ==Kovegalleria== <gallery> Båthus Västra Simskäla.jpg Anni Blomqvist's hus.jpg 2016 07 Vårdön maisemaa Holmsklintteniltä 2.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Vårdö|*]] 728gvnhppvvoxfoi5vdna8fvghyuecz 0 10137 159690 147880 2026-09-26T01:35:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159690 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kumlinge | kove = Kumlinge-Kyrkan från öster.JPG | kove-čielgiittâs = Kumlinge kirkko | vaakun = Kumlinge.vapen.svg | kárttá_suomâ = Kumlinge sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 865,88<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 98,98 | eennâm_% = 17,8 | sisčääci = 0,38 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 766,52 | merâčääci_% = 82,2 | ässeeloho = 314<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 3,17 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 5,9 | ruotâkielâ = 86,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 8,1 }} '''Kumlinge''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Kumlingest ääsih 314 olmožid, já ton vijđodâh lii 865,88&nbsp;km², mast 766,90&nbsp;km² lii čääci. Kumlinge naaburkieldah láá [[Brändö]], [[Saltvik]], [[Sottunga]] já [[Vårdö]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kumlinge ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|469||454}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||465}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||465}} {{bar pixel|1995|#0099FF|453||439}} {{bar pixel|2000|#0099FF|418||405}} {{bar pixel|2005|#0099FF|366||355}} {{bar pixel|2010|#0099FF|376||364}} {{bar pixel|2015|#0099FF|327||317}} {{bar pixel|2020|#0099FF|326||315}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Kumlingest láá vittâ siijdâ: Björkö, Enklinge, Kumlinge, Prästgården já Seglinge. ==Kovegalleria== <gallery> Enklinge Hermas.jpg Старый маяк - panoramio.jpg Kumlinge, Åland Islands - panoramio (9).jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kumlinge|*]] llwhf1vuqurzaow0du9heghkbuf4hxl 0 10162 159874 158241 2026-09-26T02:34:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 39 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159874 wikitext text/x-wiki '''Palhâšume rijjâvuotân''' ({{k-en|The Prize For Freedom}}) lii olmoošvuoigâdvuotâpalhâšume, mon [[Liberal International]] juáhá jyehi ive ulmui teikâ ornijdumán pargostis poolitlii rijjâvuođâ já olmoošvuoigâdvuođâi pyerrin. Palhâšume lii juohhum ive [[1984]] rääjist. ==Vyeitteeh== {|class="wikitable sortable" |- ! Ive ! Kove ! Vyeittee(h) ! Staatâ |- | 1984<ref name="lipff-1984"/> | [[Tiätuvuárkká:Raúl_Alfonsin.jpg|75px]] | [[Raúl Alfonsín]]<ref name="lipff-1984">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/raul-alfonsin/| Nommâ = Raul Alfonsin| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212204006/https://liberal-international.org/people/raul-alfonsin/| vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Argentiina}} |- | 1985 | | [[Sheena Duncan]]<ref name="lipff-1985">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/sheena-duncan/| Nommâ = Sheena Duncan| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220219225852/https://liberal-international.org/people/sheena-duncan/| vyerkkejum = 2022-02-19}}</ref> | {{Lippu|Maadâ-Afrik|1928}} |- | 1986 | [[Tiätuvuárkká:Corazon_Aquino_1986.jpg|75px]] | [[Corazon Aquino]]<ref name="lipff-1986">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/corazon-aquino/| Nommâ = Corazon Aquino| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201223040504/https://liberal-international.org/people/corazon-aquino/| vyerkkejum = 2020-12-23}}</ref> | {{Lippu|Filippiineh}} |- | 1987 | [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv_FDP-Bundesparteitag,_Genscher.jpg|75px]] | [[Hans-Dietrich Genscher]]<ref name="lipff-1987">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://liberal-international.org/people/hans-dietrich-genscher/ | Nommâ = Hans-Dietrich Genscher | Almostittem = Liberal International | Čujottum = 29.8.2021 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053007/https://liberal-international.org/people/hans-dietrich-genscher/ | vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Viestâr-Saksa}} |- | 1988 | [[Tiätuvuárkká:Benazir bhutto 1989 cropped.jpg|75px]] | [[Benazir Bhutto]]<ref name="lipff-1988">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/benazir-bhutto/| Nommâ = Benazir Bhutto| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201227053521/https://liberal-international.org/people/benazir-bhutto/| vyerkkejum = 2020-12-27}}</ref> | {{Lippu|Pakistan}} |- | 1989 | [[Tiätuvuárkká:Václav Havel-Szilágyi.jpg|75px]] | [[Václav Havel]]<ref name="lipff-1989">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/vaclav-havel/| Nommâ = Vaclav Havel| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220215211639/https://liberal-international.org/people/vaclav-havel/| vyerkkejum = 2022-02-15}}</ref> | {{Lippu|Čekkoslovakia}} |- | 1990 | | [[Gitobu Imanyara]]<ref name="lipff-1990">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/gitobu-imanyara/| Nommâ = Gitobu Imanyara| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212203947/https://liberal-international.org/people/gitobu-imanyara/| vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Kenia}} |- | 1991 | | [[Domingo Laino]]<ref name="lipff-1991">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/domingo-laino/| Nommâ = Domingo Laino| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053007/https://liberal-international.org/people/domingo-laino/| vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Paraguay}} |- | 1992 | | [[María Elena Cruz Varela]]<ref name="lipff-1992">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/maria-elena-cruz-varela/| Nommâ = Maria Elena Cruz Varela| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212203945/https://liberal-international.org/people/maria-elena-cruz-varela/| vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Kuuba}} |- | 1993 | [[Tiätuvuárkká:Mary_Robinson_(2014).jpg|75px]] | [[Mary Robinson]]<ref name="lipff-1993">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/mary-robinson/| Nommâ = Mary Robinson| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220216032401/https://liberal-international.org/people/mary-robinson/| vyerkkejum = 2022-02-16}}</ref> | {{Lippu|Irland}} |- | 1994 | [[Tiätuvuárkká:Sadako_Ogata_(cropped).jpg|75px]] | [[Sadako Ogata]]<ref name="lipff-1994">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/sadako-ogata/| Nommâ = Sadako Ogata| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220219161026/https://liberal-international.org/people/sadako-ogata/| vyerkkejum = 2022-02-19}}</ref> | {{Lippu|Jaapaan}} |- | 1995 | [[Tiätuvuárkká:Remise_du_Prix_Sakharov_à_Aung_San_Suu_Kyi_Strasbourg_22_octobre_2013-18.jpg|75px]] | [[Aung San Suu Kyi]]<ref name="lipff-1995">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/aung-san-suu-kyi/| Nommâ = Aung San Suu Kyi| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053007/https://liberal-international.org/people/aung-san-suu-kyi/| vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Myanmar|1974}} |- | 1996 | [[Tiätuvuárkká:Martin_Lee_2014_cut.jpg|75px]] | [[Martin Lee]]<ref name="lipff-1996">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/martin-lee/| Nommâ = Martin Lee| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212203938/https://liberal-international.org/people/martin-lee/| vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Hongkong}} |- | 1997 | [[Tiätuvuárkká:LulaObasanjo (cropped).jpg|75px]] | [[Olusegun Obasanjo]]<ref name="lipff-1997">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/olusegun-obasanjo/| Nommâ = Olusegun Obasanjo| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053007/https://liberal-international.org/people/olusegun-obasanjo/| vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Nigeria}} |- | 1998 | [[Tiätuvuárkká:Khalida Toumi 3 (cropped).JPG|75px]] | [[Khalida Messaoudi]]<ref name="lipff-1998">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/khalida-meddaoudi/| Nommâ = Khalida Meddaoudi| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220216065510/https://liberal-international.org/people/khalida-meddaoudi/| vyerkkejum = 2022-02-16}}</ref> | {{Lippu|Algeria}} |- | 1999 | [[Tiätuvuárkká:Lennart Meri, Raekoja platsil 99 (cropped).jpg|75px]] | [[Lennart Meri]]<ref name="lipff-1999">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/lennart-meri/| Nommâ = Lennart Meri| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220321084322/https://liberal-international.org/people/lennart-meri/| vyerkkejum = 2022-03-21}}</ref> | {{Lippu|Eestieennâm}} |- | 2000 | [[Tiätuvuárkká:Asma Jahangir (33308430296).jpg|75px]] | [[Asma Jahangir]]<ref name="lipff-2000">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/asma-jahangir/| Nommâ = Asma Jahangir| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220215233242/https://liberal-international.org/people/asma-jahangir/| vyerkkejum = 2022-02-15}}</ref> | {{Lippu|Pakistan}} |- | 2001 | [[Tiätuvuárkká:總統陳水扁先生玉照_(國民大會實錄).jpg|75px]] | [[Chen Shui-bian]]<ref name="lipff-2001">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/chen-shui-bian/| Nommâ = Chen Shui-Bian| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220216065501/https://liberal-international.org/people/chen-shui-bian/| vyerkkejum = 2022-02-16}}</ref> | {{Lippu|Taiwan}} |- | 2002 | [[Tiätuvuárkká:HelenSuzman.jpg|75px]] | [[Helen Suzman]]<ref name="lipff-2002">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/helen-suzman/| Nommâ = Helen Suzman| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220302201035/https://liberal-international.org/people/helen-suzman/| vyerkkejum = 2022-03-02}}</ref> | {{Lippu|Maadâ-Afrik}} |- | 2003 | [[Tiätuvuárkká:Wade cropped.JPG|75px]] | [[Abdoulaye Wade]]<ref name="lipff-2003">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/abdoulaye-wade/| Nommâ = Abdoulaye Wade| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220222233319/https://liberal-international.org/people/abdoulaye-wade/| vyerkkejum = 2022-02-22}}</ref> | {{Lippu|Senegal}} |- | 2004 | [[Tiätuvuárkká:Grigory_Yavlinsky_(cropped,_2018-03-19).jpg|75px]] | [[Grigori Javlinski]]<ref name="lipff-2004">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/grigory-yavlinski/| Nommâ = Grigory Yavlinski| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117052747/https://liberal-international.org/people/grigory-yavlinski/| vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Ukraina}} |- | 2005 | [[Tiätuvuárkká:Antoninozichichi.jpg|75px]] | [[Antonino Zichichi]]<ref name="lipff-2005">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/antonino-zichichi/| Nommâ = Antonino Zichichi| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211031160213/https://liberal-international.org/people/antonino-zichichi/| vyerkkejum = 2021-10-31}}</ref> | {{Lippu|Italia}} |- | 2006 | [[Tiätuvuárkká:Sam_Rainsy.jpg|75px]] | [[Sam Rainsy]]<ref name="lipff-2006">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/sam-rainsy/| Nommâ = Sam Rainsy| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220220135040/https://liberal-international.org/people/sam-rainsy/| vyerkkejum = 2022-02-20}}</ref> | {{Lippu|Kambodža}} |- | 2007 | [[Tiätuvuárkká:Alaksandar Milinkevich (cropped).jpg|75px]] | [[Aljaksandr Milinkevitš]]<ref name="lipff-2007">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/aliaksandr-milinkevich/| Nommâ = Aliaksandr Milinkevich| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220321123533/https://liberal-international.org/people/aliaksandr-milinkevich/| vyerkkejum = 2022-03-21}}</ref> | {{Lippu|Vielgis-Ruoššâ}} |- | 2008 | | [[Padraig O’Malley]]<ref name="lipff-2008">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/professor-padraig-omalley/| Nommâ = Padraig O’Malley| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053008/https://liberal-international.org/people/professor-padraig-omalley/| vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Ovtâstum staatah}} |- | 2009 | [[Tiätuvuárkká:Lord-Avebury-2006.jpg|75px]] | [[Eric Lubbock]]<ref name="lipff-2009">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/lord-eric-avebury/| Nommâ = Eric Avebury| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220216065505/https://liberal-international.org/people/lord-eric-avebury/| vyerkkejum = 2022-02-16}}</ref> | {{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} |- | 2010 | [[Tiätuvuárkká:Shirin_Ebadi_01.jpg|75px]] | [[Shirin Ebadi]]<ref name="lipff-2010">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/shirin-ebadi/| Nommâ = Shirin Ebadi| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220215211632/https://liberal-international.org/people/shirin-ebadi/| vyerkkejum = 2022-02-15}}</ref> | {{Lippu|Iran}} |- | 2011 | [[Tiätuvuárkká:Dr_Chee_Soon_Juan.jpg|75px]] | [[Chee Soon Juan]]<ref name="lipff-2011">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/chee-soon-juan/| Nommâ = Chee Soon Juan| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220211073647/https://liberal-international.org/people/chee-soon-juan/| vyerkkejum = 2022-02-11}}</ref> | {{Lippu|Singapore}} |- | 2012 | [[Tiätuvuárkká:Colin_Eglin.jpg|75px]] | [[Colin Eglin]]<ref name="lipff-2012">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/colin-eglin/| Nommâ = Colin Eglin| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220221032649/https://liberal-international.org/people/colin-eglin/| vyerkkejum = 2022-02-21}}</ref> | {{Lippu|Maadâ-Afrik}} |- | 2013 | [[Tiätuvuárkká:Dick_Marty_(2007).jpg|75px]] | [[Dick Marty]]<ref name="lipff-2013">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/dick-marty/| Nommâ = Dick Marty| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220321084923/https://liberal-international.org/people/dick-marty/| vyerkkejum = 2022-03-21}}</ref> | {{Lippu|Sveicci}} |- | 2014 | [[Tiätuvuárkká:Waris_Dirie,_2018_during_her_visit_to_Sierra_Leone.jpg|75px]] | [[Waris Dirie]]<ref name="lipff-2014">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/waris-dirie/| Nommâ = Waris Dirie| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220216085552/https://liberal-international.org/people/waris-dirie/| vyerkkejum = 2022-02-16}}</ref> | {{Lippu|Somalia}} |- | 2015 | [[Tiätuvuárkká:Official_portrait_of_Lord_Alderdice_crop_2,_2019.jpg|75px]] | [[John Alderdice]]<ref name="lipff-2015">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/john-alderdice/| Nommâ = John Alderice| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220220132014/https://liberal-international.org/people/john-alderdice/| vyerkkejum = 2022-02-20}}</ref> | {{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} |- | 2016 | [[Tiätuvuárkká:Raif_Badawi_cropped.jpg|75px]] | [[Raif Badawi]]<ref name="lipff-2016">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/raif-badawi/| Nommâ = Raif Badawi| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212203943/https://liberal-international.org/people/raif-badawi/| vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Saudi-Arabia}} |- | 2017 | [[Tiätuvuárkká:Professor Ilham Tohti.jpg|75px]] | [[Ilham Tohti]]<ref name="lipff-2017">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/ilham-tohti/| Nommâ = Ilham Tohti| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220309015746/https://liberal-international.org/people/ilham-tohti/| vyerkkejum = 2022-03-09}}</ref> | {{Lippu|Kiina}} |- | 2018 | [[Tiätuvuárkká:Leila_de_Lima.jpg|75px]] | [[Leila de Lima]]<ref name="lipff-2018">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/leila_de_lima/| Nommâ = Leila de Lima| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220211073641/https://liberal-international.org/people/leila_de_lima/| vyerkkejum = 2022-02-11}}</ref> | {{Lippu|Filippiineh}} |- | 2019 | [[Tiätuvuárkká:MCM Lilian 10 May (cropped).jpg|75px]] | [[María Corina Machado]]<ref name="lipff-2019">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/maria-corina-machado/| Nommâ = María Corina Machado| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220220132010/https://liberal-international.org/people/maria-corina-machado/| vyerkkejum = 2022-02-20}}</ref> | {{Lippu|Venezuela}} |- | 2020 | [[Tiätuvuárkká:Zeid Ra'ad Al Hussein 2 (cropped).jpg|75px]] | [[Zeid Ra’ad Al Hussein]]<ref name="lipff-2020">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://liberal-international.org/people/zeid-raad-al-hussein/| Nommâ = Zeid Ra’ad Al Hussein| Almostittem = Liberal International| Čujottum = 29.8.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220219161022/https://liberal-international.org/people/zeid-raad-al-hussein/| vyerkkejum = 2022-02-19}}</ref> | {{Lippu|Jordania}} |- |2021 | [[Tiätuvuárkká:Seema_Samar.gif|75px]] | [[Sima Samar]]<ref name="lipff-2021">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://liberal-international.org/people/dr-sima-samar/ | Nommâ = Dr. Sima Samar | Almostittem = Liberal International | Čujottum = 22.7.2023 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230117053007/https://liberal-international.org/people/dr-sima-samar/ | vyerkkejum = 2023-01-17}}</ref> | {{Lippu|Afganistan}} |- |2022 | [[Tiätuvuárkká:President_Volodymyr_Zelenskyy_took_part_in_the_festivities_marking_the_9th_anniversary_of_the_National_Guard_of_Ukraine._(52772867064)_(cropped).jpg|75px]] | [[Volodymyr Zelensky]]<ref name="lipff-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://liberal-international.org/people/volodymyr-zelenskyy/ | Nommâ = Volodymyr Zelenskyy | Almostittem = Liberal International | Čujottum = 29.8.2021 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250212203943/https://liberal-international.org/people/volodymyr-zelenskyy/ | vyerkkejum = 2025-02-12}}</ref> | {{Lippu|Ukraina}} |- |2023 | [[Tiätuvuárkká:Vladimir_V._Kara-Murza_(2017).jpg|75px]] | [[Vladimir Kara-Murza]] | {{Lippu|Ruoššâ}} |- |2024 | [[Tiätuvuárkká:Victoire Ingabire Umuhoza.jpg|75px]] | [[Victoire Ingabire Umuhoza]] | {{Lippu|Ruanda}} |- |2025 | [[Tiätuvuárkká:Osman Kavala 2015.jpg|75px]] | [[Osman Kavala]] | {{Lippu|Turkki}} |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Euroopliih olmoošvuoigâdvuotâpalhâšumeh]] [[Luokka:Ive 1984 vuáđudum palhâšumeh]] 4n7821t59eg309xes8kc4tkmfgy18cb 0 10176 159510 147886 2026-09-26T00:43:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159510 wikitext text/x-wiki '''Gwangju olmoošvuoigâdvuotâpalhâšume''' ({{k-ko|광주인권상}}) lii aalmugijkoskâsâš [[olmoošvuoigâdvuotâ]]- já [[demokratia]]palhâšume, mon juáhá korealâš Vyesimáánu 18. peeivi -muštosiäđus. Palhâšuumijn mušteh [[Gwangju demokratialihâstâs]], mii ornij ive [[1980]] stuorrâ mielâčáittus [[Gwangju]]st demokratia peeleest [[Chun Doo-hwan]] diktatuur vuástá. Palhâšumesumme lii 50 000 dollarid. Juovlâmáánu 18. peeivi 2018 siäđus almottij, ete [[Aung San Suu Kyi]] palhâšume kiässoo maasâd, ko sun ij lah viggâm luáptiđ [[olmoošvuoigâdvuotâluávkkám|olmoošvuoigâdvuotâluávkmiid]] rohingyalij vuástá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.518.org/Mayzine/201811/subpage/sub0201.php|nommâ=Cancellation of the Gwangju Prize for Human Rights|almostittem=Vyesimáánu 18. peeivi -muštosiäđus|čujottum=2023-12-06|äigimuddo=2018-12-18|kielâ={{en}}|sitaat=This decision is made to express the Foundation’s protesting spirit against Aung San Suu Kyi who, while holding an influential political position, has not taken any actions in order to stop human rights violations on the Rohingya that has been raising international indignation.|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231207180259/http://www.518.org/Mayzine/201811/subpage/sub0201.php|vyerkkejum=2023-12-07}}</ref> ==Vyeitteeh== [[Tiätuvuárkká:Basilfernando.jpg|thumb|Basil Fernando]] [[Tiätuvuárkká:Irom sharmila at calicut.jpg|thumb|Irom Chanu Sharmila]] [[Tiätuvuárkká:คุยกับ 'อานนท์ นำภา' ในคืนวันสุกดิบก่อนจัดกิจกรรมรำลึ.jpg|thumb|Anon Nampa]] {|class="wikitable sortable" |- ! Ihe ! Vyeittee(h) ! Eennâm |- | 2000 | [[Xanana Gusmão]]<ref name="web.archive">[https://web.archive.org/web/20110603040007/http://www.518.org/eng/html/main.html?TM18MF=03020000 Gwangju Prize for Human Rights 2000–2009] Čujottum 29.8 2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | {{Lippu|Nuorttâ-Timor}} |- | 2001 | [[Basil Fernando]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Sri Lanka}} |- | 2002 | [[Korean Association of Bereaved Families for Democracy]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Maadâ-Korea}} |- | 2003 | [[Dandeniya Gamage Jayanthi]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Sri Lanka}} |- | 2004 | <s>[[Aung San Suu Kyi]]</s><ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Myanmar}} |- | 2005 | [[Wardah Hafidz]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Indonesia}} |- | rowspan="2"|2006 | [[Malalai Joya]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Afganistan}} |- | [[Angkhana Neelaphaijit]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Thaieennâm}} |- | rowspan="2"|2007 | [[Irom Chanu Sharmila]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|India}} |- | [[Lenin Raghuvanshi]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|India}} |- | 2008 | [[Muneer A. Malik]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Pakistan}} |- | 2009 | [[Min Ko Naing]]<ref name="web.archive"/> | {{Lippu|Myanmar}} |- | 2010 | [[Sushil Pyakurel]] | {{Lippu|Nepal}} |- | 2011 | [[Binayak Sen]] | {{Lippu|India}} |- | 2012 | [[Mun Jeong Hyeon]] | {{Lippu|Maadâ-Korea}} |- | 2013 | [[HIJOS]] | {{Lippu|Argentiina}} |- | rowspan=2|2014 | [[Adilur Rahman Khan]] | {{Lippu|Bangladesh}} |- | [[Khavaranin äidit]] | {{Lippu|Iran}} |- | 2015 | [[Latifah Anum Siregar]] | {{Lippu|Indonesia}} |- | rowspan=2|2016 | [[Nguyễn Đan Quế]] | {{Lippu|Vietnam}} |- | [[Bersih]] | {{Lippu|Malesia}} |- | 2017 | [[Jatupat Boonpattararaksa]] | {{Lippu|Thaieennâm}} |- | 2018 | [[Fr. Nandana Manatunga]] | {{Lippu|Sri Lanka}} |- | 2019 | [[Joanna Cariño]] | {{Lippu|Filippiineh}} |- | 2021 | [[Anon Nampa]]<ref>[https://prachatai.com/english/node/9011 Anon Nampa awarded the 2021 Gwangju Prize for Human Rights] Čujottum 29.8.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | {{Lippu|Thaieennâm}} |- | 2022 | [[Cynthia Maung]] | {{Lippu|Myanmar}} |- | 2023 | [[Chow Hang-tung]] | {{Lippu|Hongkong}} |- | 2024 | [[Suganthini Mathiyamuthan Thangaras]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.tamilguardian.com/content/eelam-tamil-rights-activist-wins-korean-human-rights-prize|nommâ=Eelam Tamil rights activist wins Korean human rights prize|almostittem=www.tamilguardian.com|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | {{Lippu|Sri Lanka}} |- | 2025 | [[Asia Justice and Rights]] (AJAR)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://gwangjunewsgic.com/features/ajar-awarded-the-gwangju-prize-for-human-rights-an-interview-with-patrick-burgess/|nommâ=AJAR Awarded the Gwangju Prize for Human Rights: An Interview with Patrick Burgess|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2025-06-05|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> | {{Lippu|Indonesia}} |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 2000 vuáđudum palhâšumeh]] [[Luokka:Maadâkorealiih olmoošvuoigâdvuotâpalhâšumeh]] fm552t2yo4axpgnu0758gv9h4gp449o 0 10227 159445 147892 2026-09-26T00:24:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159445 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Brändö | kove = Brandon kirkko2.jpg | kove-čielgiittâs = Brändö kirkko | vaakun = Brändö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Brändö sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 1 643,21<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 108,17 | eennâm_% = 6,6 | sisčääci = 0,29 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 1 534,75 | merâčääci_% = 93,4 | ässeeloho = 449<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 4,16 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 18,9 | ruotâkielâ = 71,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 9,4 }} '''Brändö''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Brändöst ääsih 449 olmožid, já ton vijđodâh lii 1&nbsp;643,21&nbsp;km², mast 1&nbsp;535,04&nbsp;km² lii čääci. Brändö naaburkieldah láá [[Kumlinge]], [[Kustavi]], [[Parainen]] já [[Sottunga]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Brändö ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||550}} {{bar pixel|1985|#0099FF|461||528}} {{bar pixel|1990|#0099FF|462||529}} {{bar pixel|1995|#0099FF|478||548}} {{bar pixel|2000|#0099FF|449||514}} {{bar pixel|2005|#0099FF|453||519}} {{bar pixel|2010|#0099FF|426||488}} {{bar pixel|2015|#0099FF|410||470}} {{bar pixel|2020|#0099FF|388||443}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Brändöst láá 10 sijdâd: Asterholma, Baggholma, Björnholma, Brändö, Fiskö, Jurmo, Korsö ({{k-fi|Koskenpää}}), Lappo, Torsholma já Åva. ==Kovegalleria== <gallery> Lappo (19396779853).jpg|{{center|Lappo}} Lappo (20017732585).jpg|{{center|Lappo}} Dikes op Korsö.JPG|{{center|Korsö}} </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Brändö|*]] gtoeqr6ledp20sqikn9aea4tof73rh8 0 10235 159503 147895 2026-09-26T00:42:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159503 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Geta | kove = Getan kirkko1.jpg | kove-čielgiittâs = Geta kirkko | vaakun = Geta.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Geta sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 605,66<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 84,55 | eennâm_% = 14,0 | sisčääci = 2,91 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = 518,20 | merâčääci_% = 85,5 | ässeeloho = 519<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 6,11 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.8.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 5,1 | ruotâkielâ = 84,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 10,0 }} '''Geta''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Getast ääsih 519 olmožid, já ton vijđodâh lii 605,66&nbsp;km², mast 521,11&nbsp;km² lii čääci. Geta naaburkieldah láá [[Hammarland]], [[Finström]] já [[Saltvik]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Geta ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|452||471}} {{bar pixel|1985|#0099FF|425||443}} {{bar pixel|1990|#0099FF|459||478}} {{bar pixel|1995|#0099FF|443||461}} {{bar pixel|2000|#0099FF|459||478}} {{bar pixel|2005|#0099FF|426||444}} {{bar pixel|2010|#0099FF|456||475}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||500}} {{bar pixel|2020|#0099FF|481||502}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Getast láá 16 sijdâd: Andersö, Bolstaholm, Dånö, Finnö, Gräggnäs, Höckböle, Isaksö, Labbnäs, Möckelgräs, Olofsnäs (Olsnäs), Pantsarnäs, Rankoskär, Skinnarböle, Snäckö, Vestergeta já Östergeta. ==Kovegalleria== <gallery> 18-09-01-Schären westlich von Långbådan RRK7737.jpg Dånö - panoramio.jpg Tornet edited.JPG </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Geta|*]] 0q3634f30r2zok2u5wsqzhk7yk68pq9 0 10276 159707 147904 2026-09-26T01:38:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159707 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Kökar | kove = Kökar Kyrka 5.JPG | kove-čielgiittâs = Kökar kirkko | vaakun = Kökar.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kökar sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 2 165,02<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 63,58 | eennâm_% = 2,9 | sisčääci = 0,43 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 2 101,01 | merâčääci_% = 97,0 | ässeeloho = 226<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 3,52 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 10,2 | ruotâkielâ = 86,7 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 3,1 }} '''Kökar''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Kökarist ääsih 226 olmožid, já ton vijđodâh lii 2&nbsp;165,02&nbsp;km², mast 2&nbsp;101,44&nbsp;km² lii čääci. Kökar naaburkieldah láá [[Föglö]], [[Parainen]] já [[Sottunga]]. Kökar lii ässeelovo mield Suomâ nubben ucemus kieldâ Sottunga maŋa. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kökar ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|469||454}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||465}} {{bar pixel|1990|#0099FF|480||465}} {{bar pixel|1995|#0099FF|453||439}} {{bar pixel|2000|#0099FF|418||405}} {{bar pixel|2005|#0099FF|366||355}} {{bar pixel|2010|#0099FF|376||364}} {{bar pixel|2015|#0099FF|327||317}} {{bar pixel|2020|#0099FF|326||315}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Kökarist láá čiččâm sijdâd: Finnö, Hamnö, Hellsö, Karlby (Kaarlenkylä), Kyrkogårdsö, Österbygge já Överboda. <gallery> Bogskar.jpg Källskär Kannan.jpg Kökar Hafen 1.JPG </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kökar|*]] c2f5bwehyiyoegyyuuyxyk4w0ejcdz4 0 10366 160137 147931 2026-09-26T03:39:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160137 wikitext text/x-wiki '''Äigi''' lii paje kyevti tábáhtume kooskâst. Nubbe tábáhtume tábáhtuvá nube tábáhtume maŋa. Ko maailmist láá kulmâ ooláádmudo, te puáhtá ettâđ, ete äigi lii niäljád [[ooláádmuddo]]. Ääigi [[SI-ohtâdâh]] lii '''s''' ađai [[seekunt]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://physics.nist.gov/Pubs/SP330/sp330.pdf|nommâ=The International System of Units (SI)|čujottum=2.10.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160603215953/http://physics.nist.gov/Pubs/SP330/sp330.pdf|vyerkkejum=2016-06-03}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Äigi|*]] 0hqhejastfor47xanzhnwl9yuzdn41v 0 10445 159723 147951 2026-09-26T01:43:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159723 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lemland | kove = Lemland-church-2009.jpg | kove-čielgiittâs = Lemland kirkko | vaakun = Lemland.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lemland sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 965,30<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 113,23 | eennâm_% = 11,7 | sisčääci = 0,87 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 851,20 | merâčääci_% = 88,2 | ässeeloho = 2 136<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 18,92 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 3,4 | ruotâkielâ = 92,1 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 4,5 }} '''Lemland''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Lemlandist ääsih 2&nbsp;136 olmožid, já ton vijđodâh lii 965,30&nbsp;km², mast 852,07&nbsp;km² lii čääci. Lemland naaburkieldah láá [[Föglö]], [[Jomala]], [[Lumparland]], [[Maarianhamina]] já [[Sund]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lemland ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|230||954}} {{bar pixel|1985|#0099FF|271||1 125}} {{bar pixel|1990|#0099FF|306||1 269}} {{bar pixel|1995|#0099FF|348||1 443}} {{bar pixel|2000|#0099FF|382||1 585}} {{bar pixel|2005|#0099FF|409||1 695}} {{bar pixel|2010|#0099FF|437||1 814}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||1 991}} {{bar pixel|2020|#0099FF|501||2 047}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Söderby. ==Siijdah== Lemlandist láá 19 sijdâd: Bengtsböle, Bistorp, Björklund, Flaka, Granboda, Haddnäs, Hellestorp, Järsö, Knutsboda, Kungsholm, Lemböte, Norrby, [[Nåtö (Lemland)|Nåtö]], Prestgården, Rörstorp, Stackskär, Söderby, Vessingsboda já Vesteränga. ==Kovegalleria== <gallery> Sjöfararkapellet Sankt Olofskapellet.JPG Lagskar.jpg Rodhamn.JPG </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Åland eennâmkode kieldah]] pnktxm2gogivu7cywkqtmk22pdc8n1e 0 10621 159787 147968 2026-09-26T02:11:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159787 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Lumparland | kove = Lumparland church.jpg | kove-čielgiittâs = [[Lumparland kirkko]] | vaakun = Lumparland.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lumparland sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 87,04<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 36,35 | eennâm_% = 41,8 | sisčääci = 0,04 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 50,65 | merâčääci_% = 58,2 | ässeeloho = 376<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.7.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 10,37 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 6,5 | ruotâkielâ = 84,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 8,6 }} '''Lumparland''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Tot lii [[Nannaam-Åland]] ucemus kieldâ.<ref name="uppslagsverket-lumparland">{{Nettikäldee|čujottâs=https://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-170045-Lumparland|nommâ=Lumparland|almostittem=Uppslagsverket Finland|čujottum=2024-07-21|äigimuddo=2012-04-27|čielgiittâs=Peividum 20.06.2023|kielâ={{sv}}}}</ref> Lumparlandist ääsih 376 olmožid, já ton vijđodâh lii 87,04&nbsp;km², mast 50,69&nbsp;km² lii čääci. Lumparland naaburkieldah láá [[Hammarland]], [[Finström]] já [[Saltvik]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Lumparland ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|368||302}} {{bar pixel|1985|#0099FF|379||311}} {{bar pixel|1990|#0099FF|392||322}} {{bar pixel|1995|#0099FF|407||334}} {{bar pixel|2000|#0099FF|459||377}} {{bar pixel|2005|#0099FF|471||387}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||394}} {{bar pixel|2015|#0099FF|486||398}} {{bar pixel|2020|#0099FF|442||364}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Lumparlandist láá čiččâm sijdâd: Klemetsby, Krokstad, Lumparby, Lumpo, Norrboda, Skag já Svinö. Stuárráámus sijdâ lii Klemetsby, kost láá [[Lumparland kirkko|kirkko]], kieldâtáálu, vuáđuškovlâ já kävppi. Teháliih siijdah láá meiddei Lumparby já Norrboda. ==Kovegalleria== <gallery> SoedraLinjen 01.jpg 201109 - Åland (Lumparland) (5).JPG Huvudväg 3 (Åland).jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Lumparland|*]] 2bb35ijo15cxxly5ebs7tbvus8ohzcr 0 10680 160000 147981 2026-09-26T03:04:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160000 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Sund | kove = Sund Church exterior.jpg | kove-čielgiittâs = Sund kirkko | vaakun = Sund.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Sund sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 184,32<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 36,35 | eennâm_% = 58,7 | sisčääci = 4,29 | sisčääci_% = 2,3 | merâčääci = 71,82 | merâčääci_% = 39,0 | ässeeloho = 1 010<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 9,35 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 4,8 | ruotâkielâ = 88,3 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 6,9 }} '''Sund''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Sundist ääsih 1&nbsp;010 olmožid, já ton vijđodâh lii 184,32&nbsp;km², mast 76,11&nbsp;km² lii čääci. Sund naaburkieldah láá [[Finström]], [[Jomala]], [[Lemland]], [[Lumparland]], [[Saltvik]] já [[Vårdö]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Sund ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|437||939}} {{bar pixel|1985|#0099FF|428||920}} {{bar pixel|1990|#0099FF|441||948}} {{bar pixel|1995|#0099FF|451||968}} {{bar pixel|2000|#0099FF|472||1 013}} {{bar pixel|2005|#0099FF|480||1 031}} {{bar pixel|2010|#0099FF|474||1 019}} {{bar pixel|2015|#0099FF|480||1 031}} {{bar pixel|2020|#0099FF|475||1 020}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Sundist láá 28 sijdâd: Berg, Björby, Bomarsund, Brändbolstad, Domarböle, Finby, Gesterby, Gunnarsby, Hulta, Högbolstad, Jussböle, Kastelholm, Kulla, Lappböle, Lövvik, Mångstekta, Persby, Prästgården, Rosenberg, Sibby, Smedsböle, Strömbolstad, Sundby, Svensböle, Tosarby, Tranvik, Träsk já Vivasteby. ==Kovegalleria== <gallery> Haraldsby, Åland.jpg Sund, Åland.JPG Jan Karlsgården - panoramio.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Sund|*]] a5iub8ls70cz09fifbalo2lmqbaccgy 0 10690 159991 147982 2026-09-26T03:04:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159991 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Sottunga | kove = Sottungan kirkko2.jpg | kove-čielgiittâs = Sottunga kirkko | vaakun = Sottunga.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Sottunga sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 342,44<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 28,04 | eennâm_% = 8,2 | sisčääci = 0,02 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 314,38 | merâčääci_% = 91,8 | ässeeloho = 98<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 3,60 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 3,0 | ruotâkielâ = 96,0 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 1,0 }} '''Sottunga''' lii kieldâ [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Sottungast ääsih 98 olmožid, já ton vijđodâh lii 342,44&nbsp;km², mast 314,40&nbsp;km² lii čääci. Sottunga naaburkieldah láá [[Brändö]], [[Föglö]], [[Kumlinge]], [[Kökar]], [[Parainen]] já [[Vårdö]]. Sottunga lii ässeelovo mield Suomâ ucemus kieldâ. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Sottunga ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|477||149}} {{bar pixel|1985|#0099FF|480||150}} {{bar pixel|1990|#0099FF|426||133}} {{bar pixel|1995|#0099FF|406||127}} {{bar pixel|2000|#0099FF|413||129}} {{bar pixel|2005|#0099FF|406||127}} {{bar pixel|2010|#0099FF|381||119}} {{bar pixel|2013|#0099FF|317||99}} {{bar pixel|2016|#0099FF|307||96}} {{bar pixel|2020|#0099FF|277||87}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst ij lah ohtâgin čuákkipäikki. ==Siijdah== Sottungast láá kuttâ siijdâ: Finnö, Husö, Hästö, Mosshaga, Sottunga já Södö. ==Kovegalleria== <gallery> Sottunga view.jpg Sottunga skola.jpg Sottunga post.jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Sottunga|*]] ala2hycfkryuk4qhcjatmanr9iq7zqz 0 10693 159795 147983 2026-09-26T02:12:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159795 wikitext text/x-wiki {{Suomâ kieldâ | nommâ = Maarianhamina | kove = Mariehamn.jpg | kove-čielgiittâs = Maarianhamina | vaakun = Maarianhamina.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Maarianhamina sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | vijđodâh = 20,75<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | eennâm = 11,80 | eennâm_% = 56,7 | sisčääci = 0,00 | sisčääci_% = 0,0 | merâčääci = 79,0 | merâčääci_% = 43,3 | ässeeloho = 11 785<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.8.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 38,36 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2021 | eenikielâ = 31.12.2020<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 27.9.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | suomâkielâ = 4,8 | ruotâkielâ = 82,9 | sämikielah = 0,0 | eres kielah = 12,3 }} '''Maarianhamina''' ({{k-sv|Mariehamn}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Åland eennâmkodde]]est. Maarianhaminast ääsih 11&nbsp;785 olmožid, já ton vijđodâh lii 20,75&nbsp;km², mast 8,95&nbsp;km² lii čääci. Maarianhamina naaburkieldah láá [[Jomala]] já [[Lemland]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Maarianhamina ässeeloho iivij 1980–2020 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|410||9 553}} {{bar pixel|1985|#0099FF|422||9 829}} {{bar pixel|1990|#0099FF|440||10 263}} {{bar pixel|1995|#0099FF|447||10 418}} {{bar pixel|2000|#0099FF|450||10 488}} {{bar pixel|2005|#0099FF|462||10 780}} {{bar pixel|2010|#0099FF|480||11 190}} {{bar pixel|2015|#0099FF|492||11 461}} {{bar pixel|2020|#0099FF|507||11 696}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ===Čuákkipääihih=== Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Maarianhamina kuávdáščuákkipäikki. ==Kaavpuguásih já siijdah== Maarianhaminast láá 27 kaavpuguássid: Apalängen, Backeberg, Dalberg, Dalbo, Espholm, Främmanberg, Hindersböle, Johannebo, Kasberget, Klinten, Kvarnberg, Lotsberget, Norrböle, Nyängen, Rossen, Sjukhuset, Storgärdan, Storängen, Strandnäs, Sveden, Vreten, Västernäs, Västra Klinten, Västra Ytternäs, Ytternäs, Österbacka já Östernäs. Kaavpugoosij lasseen Maarianhaminast láá 8 sijdâd: Dalkarby, Espholm, Hindersböle, Styrsö, Sviby, Svinö, Ytternäs já Övernäs. ==Kovegalleria== <gallery> Missionskyrkan, Mariehamn.jpg Mariehamns stadshus May 2016 01.jpg Självstyrelsegården.jpg Saint George Church, Mariehamn, 2019 (01).jpg </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Åland eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Maarianhamina|*]] fc283qfia88t0ss9hnnsdo467vmbn2u 0 10932 160021 148012 2026-09-26T03:08:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160021 wikitext text/x-wiki '''SámiSoster Rs''' lii sämmilij sosiaal- já tiervâsvuođâsyergi servi, mon vuáđudij [[Ristenrauna Magga]] ive&nbsp;[[1997]].<ref name="">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://omaishoitajat.fi/euroopan-parlamentin-myontama-euroopan-kansalaisen-palkinto-samisoster-rylle/ | Nommâ = Euroopan parlamentin myöntämä Euroopan kansalaisen palkinto SámiSoster ry:lle | Almostittem = Omâhâštipšoolitto | Čujottum = 18.5.2022 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220704111927/https://omaishoitajat.fi/euroopan-parlamentin-myontama-euroopan-kansalaisen-palkinto-samisoster-rylle/ | vyerkkejum = 2022-07-04}}</ref> Seervi toimâtileh láá [[Sajos]]ist. ==Toimâjuurdâ== SámiSoster toimâjuurdân lii kocceeđ, paijeentoollâđ já ovdediđ sämmilij sajattuv já vuoigâdvuođâid algâaalmugin sosiaal- já tiervâsvuođâsyergist aalmuglijn já aalmugijkoskâsijn ohtâvuođâin. Servi olášut [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitige]] viggâmušâid sämmilij kielâlij já kulttuurlij vuoigâdvuođâi olášutmân sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâsâst. Servi viggá aktiivlávt ovdediđ oovtâstpargo eres servijguin. Tot viggá meid vaikuttiđ säminuoráid vâi sij ucâluveh syergi škovliittâsân sehe vaikuttiđ sii máhđulâšvuođáid porgâđ sämikuávlust el. läčimáin pargosoojijd sierâ ovdedemprojektijguin.<ref name="sajos.fi">[https://web.archive.org/web/20210928104405/https://www.sajos.fi/sajos-smn/samisoster-ry-smn/ Sajos.fi - SámiSoster Rs] Čujottum 7.10.2021</ref> ==Suomâ sämmilij kuávdášseervist== SámiSoster lii lamaš [[Suomâ sämmilij kuávdášservi|Suomâ sämmilij kuávdášseervi]] jeessân ive&nbsp;[[1998]] rääjist.<ref name="ssg-jeessânseervih">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | Nommâ = Lahttosearvvit - Jäsenyhdistys | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi | Äigimuddo = 21.11.2020 | Čujottum = 28.1.2021 | Kielâ = {{se}} já {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220518180120/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | vyerkkejum = 2022-05-18}}</ref> ==Käldeeh== {{Commonscat|SámiSoster}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Sajos]] [[Luokka:Sämiseervih]] 81ezjvof82m5euro2mrf7ciawe89j5l 0 10987 159606 148019 2026-09-26T01:21:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159606 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Jeggiluátku | tieđâlâš nommâ = Asio flammeus<br><small>(Pontoppidan, 1763)</small> | kove = A Piercing Gaze (13695320485).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22689531/93234548 IUCN Red List] Čujottum 10.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.29072 | Nommâ = Jeggiluátku – ''Asio flammeus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 10.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Oppuulodeh]] ''Strigiformes'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Oppuuh]] ''Strigidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Čuárvioppuuh]] ''Asio'' | šlaajâ = ''flammeus'' | vyelišlaajâ = }} '''Jeggiluátku''' ađai '''jeggioppuu''' (''Asio flammeus'') lii [[oppuulodeh|oppuuluudij]] laahkon kullee loddešlaajâ. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Jeggiluátku lii 33–40 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 200–390 g. Suájákeejij koskâ lii 95–105 cm. Jeggiluátku pyeremus tobdomerkkâ láá čapis čalmepirrâseh. Selgipeeli lii ruškiskirjáá já radde lii vielgâd já sárgáá. Jeggiluátku lii váhá stuárráb já kuovgâdub ko siämmáásullâsâš [[čuárvioppuu]]. Jeggiluátku čalmeh láá fiskâdeh, já čuárvioppuu čalmeh vuod láá oranseh. Jeggiluátkust iä meidgin lah kuhes peljitiepih tego čuárvioppust. Eresnáál ko iänááš oppuuh, jeggiluátku lii peiviaktiivlâš. Ton kiihâmjienâ lii lievlâkessee sulâstittee pulijdem.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/suopollo Luontoportti] Čujottum 10.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Jeggiluátku iälá [[Maadâ-Amerik|Maadâ-]] já [[Tave-Amerik]]ist, [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. [[Suomâ]]st tot lii almolumos Poođâenâmist, mut pessee jeegijn já piälduin ubâ enâmist.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 10.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 2 000–10 000 paarrâd, já tot mulsâšud ihásávt säplignääli mield. Jeggiluátku tálvástâl Maadâ- já Koskâ-Euroopist. Čohčâvarrim lii porge-skammâmáánust já kiđđâvarrim njuhčâ-cuáŋuimáánust. Motomeh lodeh meid pääcih tálvástâllâđ Suomân.<ref name="luontoportti"/> [[Tiätuvuárkká:Asio flammeus flammeus MHNT.ZOO.2010.11.155.1.jpg|thumb|left|Jeggiluáđhu maneh]] == Lasanem == Niŋálâs mannee cuáŋui-vyesimáánust 3–11 manneed já láálá taid 24–30 peivid. Uđâgááh kirdeleh 24–27 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Jeggiluátku porá uccâ njomâtteijeid.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Oppuuh]] rc7hyltgfm2ghq7j4b3wfolv03u8so4 0 10989 160026 148020 2026-09-26T03:11:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160026 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Sämioppuu | tieđâlâš nommâ = Strix nebulosa<br><small>(Forster, 1772)</small> | kove = Great Gray Owl - HWY 61 - Split Rock (32555622722).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22689118/93218931 IUCN Red List] Čujottum 10.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.29004 | Nommâ = Sämioppuu – ''Strix nebulosa'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-31 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 10.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Oppuulodeh]] ''Strigiformes'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Oppuuh]] ''Strigidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Särgisoppuuh]] ''Strix'' | šlaajâ = ''nebulosa'' | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Strix nebulosa lapponica MHNT.ZOO.2010.11.158.1.jpg|thumb|right|Sämioppuu maneh]] '''Sämioppuu''' ađai '''ränisoppuu''' (''Strix nebulosa'') lii [[oppuulodeh|oppuuluudij]] laahkon kullee loddešlaajâ. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Sämioppuu lii stuorrâ, 59–68 cm kukkosâš oppuu, mon suájákeejij koskâ lii 128–148 cm. Ores tiäddá 0,65–1,1 kg já stuárráb niŋálâs 1–1,9 kg. Sämioppuu ađai ränisoppuu lii noomâs mield räniskirjáás lodde. Ton uáivi lii styeres, näämi lii sárgáá já njune sehe uccâ čalmeh láá fiskâdeh. Čoolmij paajaabeln láá vielgis sárgáh tego čalmekulmesoksâmeh. Kuhes pottâš keeči lii tevkkâd.<ref name="luontoportti">[https://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/lapinpollo Luontoportti] Čujottum 10.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Sämioppuu iälá [[Euroop]], [[Aasia]] já [[Amerik]] taveoosijn. [[Suomâ]]st tot pessee iänáážin [[Joensuu]] já [[Kokkola]] taavaabeln, mut pyeri säpligive lavdâm lii stuárráb meiddei Maadâ-Suomâst. Sämioppuu lii puáris kuáccee- já siähálâsvuovdij lodde.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 7.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 300–2 000 paarrâd. Sämioppuu lii päikkilodde, mut motomin tot vaajâld ravâdâs usâdijnis.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Niŋálâs mannee njuhčâ-cuáŋuimáánust 4–7 manneed já láálá taid mánuppaje. Uđâgááh vyelgih piervâlist suullân kuulmâ oho ahasâžžân, jo kuhháá ovdil ko toh mättih kirdeđ.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Sämioppuu porá iänáážin uccâ jursseid. Tärhis kuloááicu áánsust tot puáhtá kavnâđ taid meiddei tälviv muottuu vyelni.<ref name="luontoportti"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Oppuuh]] 8mvputl8kpev5pn2diap3rwoaq57a55 0 10990 160040 148021 2026-09-26T03:26:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160040 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Tarvasjoki | kove = Tarvasjoki Church.jpg | kove-čielgiittâs = Tarvasjoki kirkko | vaakun = Tarvasjoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Tarvasjoki.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Lieto]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2015]] | vijđodâh = 102,40 | vijđodâh_ihe = 1.1.2015 | eennâm = 101,96 | eennâm_% = 99,6 | sisčääci = 0,44 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 968<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2014 | ässeesaahâdvuotâ = 19,3 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2014 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Tarvasjoki''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Lieto]] kieldân ive&nbsp;[[2016]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2015]] loopâst Tarvasjokist assii 1&nbsp;968 olmožid, já ton vijđodâh lâi 102,40&nbsp;km², mast 0,44&nbsp;km² lâi čääci. Tarvasjoki naaburkieldah lijjii [[Aura]], [[Lieto]], [[Marttila]], [[Paimio]] já [[Pöytyä]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Tarvasjoki ässeeloho iivij 1980–2010 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|412||1 683}} {{bar pixel|1985|#0099FF|433||1 768}} {{bar pixel|1990|#0099FF|450||1 839}} {{bar pixel|1995|#0099FF|463||1 890}} {{bar pixel|2000|#0099FF|470||1 921}} {{bar pixel|2005|#0099FF|480||1 960}} {{bar pixel|2010|#0099FF|476||1 945}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/> }} ==Siijdah== Eura, Horinen (virgálávt Horrinen), Hungerla, Jauhola, Juva, Kallela, Karhula (virgálávt Karhula já Tuomarla), Killala, Kättylä, Liedonperä, Liiparla, Mäentaka, Satopää, Seppälä, Suitsula, Suurila, Tarvasjoki markkân, Tiensuu, Tuomarla (virgálávt Karhula já Tuomarla), Tuorila, Tyllilä já Yrjänkylä (virgálávt Yrjäntilä).<ref>Suomenmaa: Turun ja Porin lääni (1921), s. 219</ref> ==Tobdos Tarvasjokiliih == * [[Gustaf Mauritz Armfelt|Kustaa Mauri Armfelt]] (1757–1814), kenraal, šoodâi Tarvasjokist * [[T. M. Kivimäki|Toivo Kivimäki]] (1886–1968), politikkár, uáiviminister 1932–1936, šoodâi Tarvasjokist * [[Erkki Yrjänä]] (1898–2000), uáivitoimâtteijee já suáldát ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Lieto]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 3nz1cumflk5i4cxpimpgv8c2jsmz6gm 0 11025 159882 148029 2026-09-26T02:35:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159882 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Peljirástágâš | tieđâlâš nommâ = Bombycilla garrulus<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Sidensvans i talltopp.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22708146/87399543 IUCN Red List] Čujottum 11.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.32608 | Nommâ = Peljirástágâš – ''Bombycilla garrulus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Peljirástágááh]] ''Bombycillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Peljirástágááh (suuhâ)|Peljirástágááh]] ''Bombycilla'' | šlaajâ = ''garrulus'' | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Bombycilla garrulus MHNT.ZOO.2010.11.179.6.jpg|thumb|Peljirástágáá maneh]] '''Peljirástágâš''' (''Bombycilla garrulus'') lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] laahkon kullee jotteelodde. ==Nomâttâsah já oskomušah== Peljirástágáást láá taan noomâ lasseen lamaš aigij mield aanoost kyehti eres-uv aalmugnoomâ: ''peljisalgaaš'' já ''vuoptuáivloddááš''. Oovdeb nomâttâs lii viehâ eromâš kuálussääni: ''peeljis + algaaš (< alge)''. ''Vuotptuáivloddááš'' lii mainâšum Inarilappisches Wörterbuch sänikirjeest, já tot lii merkkejum pajas Aili Paadarist Uárji-Anarist. Iänááš käldein loodán kávnoo kuittâg nommâ ''peljirástágâš'', mii lii eidu ton táválâšvuođâ tiet väljejum lode virgálâš nommân. ''Peljisalgaaš'' lii [[Matti Morottaja|Kuobžâ-Saammâl Maati]] tubdâm nommâ, já tot kávnoo [[Säämi-suomâ sänikirje|Sammallahti & Morottaja sänikirjeest]] (1993). Puoh taah noomah muštâleh maidnii peljirástágáá olgohäämist: tast láá uáivist vuoptâtiepih, main tom lii-uv älkkee tubdâđ.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Kuoškkärigááh já peljirástágááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Sämmilijn peljirástágâžân iä oro labdasmin magarehkin aalmugoskomušah. Läddliih kale láá ettâm, et tälvi ij puáđi ovdilgo peljirástágâš lii puurrâm pihlejáámuorjijd já tom, et peljirástágái kirdâččem muáđist tiätá puurgâ.<ref name="kalender"/> == Stuárudâh já tobdomeerhah == Peljirástágâš lii 18–21 cm kukkosâš ränisruškis lodde, mii tiäddá 48–72 g. Ton uáivist lii kuhes vuoptâtieppi. Čalmepirrâseh já njune vyelipeeli láá čappâdeh, čapis suájáin láá fiskis já vielgis kovoseh já tevkis pottâš keeči lii fiskâd. Peljirástágáá jienâ lii čuojâlâs širijdem.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/728/tilhi Luontoportti.fi] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Peljirástágâš lii [[Euroop]], [[Aasia]] já [[Tave-Amerik]] boreaallii kuácceevyevdistiellâs lodde. [[Suomâ]]st tot pessee iänáážin eennâm taveoosijn, mut lavdâm já pessimnääli mulsâšudeh ennuv ihásávt [[Pihlejâš|pihlejáámyerjišado]] mield. Suomâst pessejeh áárvu mield 20 000–90 000 paarrâd. Jis Suomâst iä lah ennuv pihlejáámyerjih, te peljirástágááh värrejeh čohčuv Koskâ- já Maadâ-Euroopân. Jis šaddo lii pyeri, te maaŋgah lodeh meid tálvástâleh Suomâst.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lasanem == Peljirástágâš mannee vyesi-kesimáánust 4–6 mane. Niŋálâs láálá moonijd 14 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 15–19 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Peljirástágâš porá muorjijd, siemânijd já čielgitävtittes elleid. Tälviv pihlejáámyerjih láá ton tergâdumos ravâdâs.<ref name="luontoportti"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Peljirástágááh]] i2z6a7pamkttnq80yhodtyyb5k576en 0 11026 159699 148030 2026-09-26T01:36:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159699 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Kuácceelodde | tieđâlâš nommâ = Pinicola enucleator<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Male Pine Grosbeak, Cloud Bay (16334706308).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22720625/132141177 IUCN Red List] Čujottum 11.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.36351 | Nommâ = Kuácceelodde – ''Pinicola enucleator'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 11.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piäippáineh]] ''Fringillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Pinicola'' | šlaajâ = ''enucleator'' | vyelišlaajâ = }} '''Kuácceelodde''' (''Pinicola enucleator'') lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] laahkon kullee loddešlaajâ. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Pine Grosbeak, Pinicola enucleator, adult female.jpg|thumb|left|Niŋálâs]] 19–22 cm kukkosâžžân kuácceelodde lii [[Suomâ]] stuárráámus piäippáinij hiäimun kullee lodde. Tot lii uccâ rástágáá matsâš já tiäddá 38–67 g. Ores lii ruopsâd já niŋálâs oransisfiskâd. Čapis suájást láá kyehti vielgis sárgá. Poođâš lii kukke já njune sehe jyelgih láá tevkisruškâdeh.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/1597/taviokuurna Luontoportti.fi] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Kuácceelodde iälá boreaallii kuácceevyevdistielâsist [[Euroop]]ist, [[Aasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. [[Suomâ]]st tot lii iänáážin eennâm taveoosij lodde.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Suomâst pessejeh áárvu mield 5 000–20 000 paarrâd. Kuácceelodde värree meddâl pessimkuávluin roovvâd-skammâmáánust já máccá njuhčâ-cuáŋuimáánust.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Lasanem == Kuácceelodde mannee vyesi-kesimáánust 4–5 mane. Niŋálâs láálá moonijd 13–14 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 13–14 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Kuácceelodde porá siemânijd, [[kuosâ]] uurbijd já tälviv [[Pihlejâš|pihlejáámuorjij]] siemânijd.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Piäipánjeh]] 05gw7mx9qcwevbumbip26wvtg90irv7 0 11027 159700 148031 2026-09-26T01:36:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159700 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Kuávsuilodde | tieđâlâš nommâ = Erithacus rubecula<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = A Robin at Buckfast Abbey - geograph.org.uk - 206999.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22709675/131953953 IUCN Red List] Čujottum 11.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.32801 | Nommâ = Kuávsuilodde – ''Erithacus rubecula'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 11.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Livkkáreh]] ''Muscicapidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Erithacus'' | šlaajâ = ''rubecula'' | vyelišlaajâ = }} '''Kuávsuilodde''' (''Erithacus rubecula'') lii [[livkkáreh|livkkárij]] hiäimun kullee [[varbuslodeh|varbuslodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Kuávsuilodde lii [[pyeidicissááš|pyeidicissáá]] matsâš, 12,5–14 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 13–21 g. Ton selgipeeli lii ruškâd já čuávji kuovgâd. Näämi já radde láá oransisruopsâdeh, čalmeh já njune tevkisruškâdeh.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/756/punarinta Luontoportti.fi] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Kuávsuilodde lii almos [[Euroop]] já [[Aasia]] vuovdijn. Tot iälá puohlágán vuovdijn, eromâšávt [[kuosâ]]-, lostâ- já siähálâsvuovdijn. [[Suomâ]] pessimnääli lii áárvu mield 2–3 miljovn paarrâd. Tuodârkuávluin kuávsuilodde lii härvinub.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 11.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Kuávsuilodde värree tálvástâllâđ [[Koskâmeerâ]] kuávlun čohčâ-roovvâdmáánust já máccá Suomân cuáŋui-vyesimáánust. Motomeh lodeh tálvástâleh meid Maadâ-Suomâst.<ref name="luontoportti"/> [[Tiätuvuárkká:Erithacus rubecula superbus MHNT.ZOO.2010.11.193.17.jpg|thumb|left|200px|Kuávsuilode maneh]] == Lasanem == Kuávsuilodde mannee cuáŋui-vyesimáánust 2–8 manneed. Niŋálâs láálá moonijd 12–15 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 11–17 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Kuávsuilodde porá siemânijd, muorjijd já čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Livkkáreh]] 5xyhj5cbrfxj46vvees8w4swswi2d7y 0 11031 159658 148035 2026-09-26T01:27:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159658 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Keđgirástágâš | tieđâlâš nommâ = Oenanthe oenanthe<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Oenanthe oenanthe Larvik.JPG | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/103773898/132192232 IUCN Red List] Čujottum 12.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.32966 | Nommâ = Keđgirástágâš – ''Oenanthe oenanthe'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 12.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Livkkáreh]] ''Muscicapidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Oenanthe'' | šlaajâ = ''oenanthe'' | vyelišlaajâ = }} '''Keđgirástágâš''' (''Oenanthe oenanthe'') lii [[livkkáreh|livkkárij]] hiäimun kullee [[varbuslodeh|varbuslodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Oenanthe oenanthe -Maidens, South Ayrshire, Scotland -female-8.jpg|thumb|left|Niŋálâs]] [[Tiätuvuárkká:Oenanthe oenanthe oenanthe MHNT.ZOO.2010.11.192.21.jpg|thumb|left|Keđgirástágáá maneh]] Keđgirástágâs lii 14–16 cm kukke já tiäddá 19–29 g. Orráás uáivičokke já selgi láá ránáseh, čuudâ já radde láá kuovgisfiskâdeh já čuávji lii vielgâd. Nierâin lii čapis säärgis já vielgis pottâš keeči lii čappâd. Niŋálâs lii kuovgâdub ko ores, ton selgipeeli já nierah láá ruškâdeh.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/640/kivitasku Luontoportti.fi] Čujottum 12.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Keđgirástágâš iälá vijđes kuávluin [[Tave-Amerik]]ist, [[Euroop]]ist, Tave-[[Afrik]]ist já [[Aasia]]st. [[Suomâ]]st tot pessee ubâ enâmist, mut nääli lii stuárráámus eennâm taveoosijn. Pessimsajeh láá táválávt ávus kuávluin, tego piälduin, kiäđgáás ridoin, suáluikuávlu láásáin teikkâ čuopâttâhjolgâdâsâin.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 12.10.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Säämist keđgirástágâš lii eromâšávt tuodârjolgâdâsâi lodde. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 50 0000–100 000 paarrâd. Keđgirástágâš värree tálvástâllâđ [[Afrik]]ân porge-čohčâmáánust já máccá Suomân cuáŋui-vyesimáánust.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Keđgirástágâš mannee vyesimáánust 3–8 manneed. Niŋálâs láálá moonijd 11–16 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 14–16 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Keđgirástágâš porá čielgitävtittes elleid.<ref name="luontoportti"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Livkkáreh]] i1yggxingh06jcdvifka7uxjvodnuv5 0 11091 159337 157398 2026-09-26T00:08:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159337 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2022''' ('''MMXXII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== <!--===Uđđâivemáánu=== --> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 4.]]&ndash;[[kuovâmáánu 20.|20.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2022|Peking olympialiih]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Quynh Tran]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Skugga och svalka]]''.<ref name="hs-2000008583834">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008583834.html | Nommâ = Vietnamilaissyntyinen, Pietarsaaressa kasvanut ja Malmössä asuva Quynh Tran voitti Runeberg-palkinnon | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2022 | Almostittee = | Čujottum = 5.2.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> <!-- ===Njuhčâmáánu=== ===Cuáŋuimáánu=== --> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Bongbong Marcos]] väljejui [[Filippiineh|Filippiinij]] presidentin. * [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Katalin Novák]] algâttij [[Uŋgar president]] virgeest. * [[vyesimáánu 10.]]–[[vyesimáánu 14.|14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Torino]]st, [[Italia]]st. ** [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. * [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Hassan Sheikh Mohamud]] algâttij [[Somalia]] president virgeest.<ref name="bbc-61438047">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-africa-61438047 | Nommâ = Somalia's new president elected by 327 people | Tahhee = Ali, Mohamud | Almostittem = BBC News | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 15.5.2022 | Čujottum = 16.5.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Élisabeth Borne]] väljejui [[Ranska uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Suomâ]] já [[Ruotâ]] kuođđii [[Nato]]-[[jeessânucâmuš]]. * [[vyesimáánu 23.]] peeivi – [[Anthony Albanese]] väljejui [[Australia uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Robert Golob]] väljejui [[Slovenia uáiviminister]]in.<ref name="st-golob-vyesi2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | Nommâ = Robert Golob elected prime minister | Almostittem = Slovenia Times | Äigimuddo = 25.5.2022 | Čujottum = 24.12.2022 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221112163839/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | vyerkkejum = 2022-11-12}}</ref> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Robert Golob]] algâttij [[Slovenia uáiviminister]] virgeest. ===Syeinimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Droupadi_Murmu_official_portrait,_2022.jpg|thumb|right|[[India]] uđđâ president [[Draupadi Murmu]] ive 2022]] * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] väljejui [[India president]]in. * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] algâttij [[India president]] virgeest. <!-- ===Porgemáánu=== ===Čohčâmáánu=== --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Svante Pääbo]] vuoitij [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2022/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-03|äigimuddo=2022-10-03|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-04|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-05|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Annie Ernaux]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2022/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-06|äigimuddo=2022-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]] vuoittii [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2022/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-07|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Leif Lindeman]] vuoitij ''[[Syksyn sävel]]'' -lávlumkišto. * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Ulf Kristersson]] väljejui Ruotâ uáiviministerin. * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Giorgia Meloni]] algâttij Italia uáiviminister virgeest.<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Agenzia Giornalistica Italia|Äigimuddo=2022-10-22|Paječaalâ=Giorgia Meloni ha giurato da presidente del Consiglio|www=https://www.agi.it/politica/news/2022-10-22/governo-meloni-giuramento-quirinale-diretta-18546375/|Čujottum=2022-10-27|Kielâ={{it}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Rishi Sunak]] väljejui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] uáiviministerin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/politics/2022/oct/24/sunak-poised-become-uk-pm-mordaunt-johnson-withdraw|nommâ=New Tory leader Rishi Sunak says party facing ‘existential threat’|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-10-25|tahhee=Elgot, Jessica, Walker, Peter já Mason, Rowena|äigimuddo=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – Australialâš [[Martin Green]] finnij [[Millennium-teknologiapalhâšume]]. * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Luiz Inácio Lula da Silva]] vuoitij [[Brasilia ive 2022 presidentvaaljah|Brasilia presidentvaaljâid]]. ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 1.]] peeivi – [[Tanska sosialdemokraatlâš piäládâh|Tanska sosialdemokraateh]] vuoittii [[Tanska ive 2022 aalmugtiggevaaljah|aalmugtiggevaaljâid]]. * [[skammâmáánu 13.]] peeivi – [[Nataša Pirc Musar]] väljejui [[Slovenia]] presidentin. * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Iida Rauma]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Hävitys]]''.<ref name="yle-12682545">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-12682545 | Nommâ = Kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon voittanut Iida Rauma: "Lasten kokema väkivalta ei ole mikään pikkujuttu" | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 30.11.2022 | Čujottum = 1.12.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Dina Boluarte]] algâttij [[Peru president]] virgeest.<ref name="boluarte-jura">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gob.pe/institucion/presidencia/noticias/678266-dina-boluarte-jura-como-presidenta-de-la-republica-ante-el-congreso|nommâ=Dina Boluarte jura como presidenta de la república ante el Congreso|almostittem=gob.pe|čujottum=2022-12-21|äigimuddo=2022-12-07|kielâ={{es}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Rautjärvi kirkko]] puolij kunnân.<ref name="rautjärvi-kirkko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-12-25|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]]<ref name="np-phys-2022"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]]<ref name="np-chem-2022"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Annie Ernaux]]<ref name="np-lit-2022"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]]<ref name="np-peace-2022"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Svante Pääbo]]<ref name="np-med-2022"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2022]] * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2022]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár (š. [[1952]])<ref name="nrk-1.15807130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/journalista-nils-henrik-maso-lea-japman-1.15807130 | Nommâ = Journalista Nils Henrik Måsø lea jápmán | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 12.1.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 14.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Luc Montagnier]], ive [[2008]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ranskalâš virolog já [[AIDS]]-totkee (š. [[1932]])<ref name="np-med-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/montagnier/facts/ Luc Montagnier Facts]. The Nobel Prize. Čujottum 17.8.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liberation.fr/checknews/le-professeur-luc-montagnier-est-mort-20220210_T3AVUEDJGJHVNJLGKPYOGSRQEU/|nommâ=Le professeur Luc Montagnier est mort|tahhee=Service Checknews|almostittem=Libération|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> * [[kuovâmáánu 22.]] peeivi – [[Seija Sivertsen]], nuorttâlâš máttáátteijee, jurgâleijee já lávloo (š. [[1955]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.snowchange.org/2022/02/seija-sivertsen-knowledgeable-speaker-of-one-of-the-worlds-most-endangered-languages-goes-home/|nommâ=Seija Sivertsen, Knowledgeable Speaker of One of the World’s Most Endangered Languages Goes Home|tahhee=Snowchange Cooperative|äigimuddo=2022-02-23|čujottum=2023-04-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Madeleine Albright]], ovtâstumstaatâlâš diplomaat já Ovtâstum staatâi 64. olgominister iivij 1997–2000 (š. [[1937]]) * [[cuáŋuimáánu 5.]] peeivi – [[Sidney Altman]], ive [[1989]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš [[Molekyylbiologia|molekyylbiolog]] (š. [[1939]])<ref name="np-altman-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/altman/facts/ | Nommâ = Sidney Altman | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Ben Roy Mottelson]], ive [[1975]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-tanskalâš váimusfysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-mottelson-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/mottelson/facts/ | Nommâ = Ben R. Mottelson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 3.]] peeivi – [[Robert Curl]], ive [[1996]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1933]])<ref name="np-curl-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/curl/facts/ | Nommâ = Robert F. Curl Jr. | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 26.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Vesa-Matti Loiri]], syemmilâš čaittâleijee, komikkár, lávloo já musikkár (š. [[1945]])<ref name="hs-2000009300028"/> * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Mihail Gorbatšov]], ive [[1990]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim sovjetlittolâš-ryeššilâš politikkár já staatâalmai (š. [[1931]])<ref name="np-gorbachev-1990">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/gorbachev/facts/ | Nommâ = Mikhail Gorbachev | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – Kunâgâtâr [[Elizabeth II]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] 40. haldâšeijee (š. [[1926]]) * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Coolio]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee (š. [[1963]])<ref name="hs-2000009300028">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009300028.html|nommâ=Nämä arvostetut taiteen ja viihteen tekijät kuolivat vuoden 2022 aikana|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2022-12-31|tahhee=Riihinen, Eleonoora|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1925]]) * [[roovvâdmáánu 14.]] peeivi – [[Robbie Coltrane]], skotlandlâš čaittâleijee, komikkár já čällee (š. [[1950]]) * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Tyrone Downie]], jamaikalâš urgur, pianist já kuoskâttâsčuojâtteijee (š. [[1956]])<ref name="downie-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/music/news/bob-marley-keyboardist-tyrone-downie-dies-remembered-reggae-musicians-1235428543/|nommâ=Bob Marley Keyboardist Tyrone Downie Remembered by Musicians Who Knew Him|almostittem=Variety|čujottum=2022-11-18|tahhee=Jobson, "Native Wayne"|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Tor Øyvind Syvertsen]], taažâ kitarist (š. [[1962]]) * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Dan McCafferty]], skotlandlâš lávloo (š. [[1946]])<ref name="mccafferty-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/13/dan-mccafferty-obituary|nommâ=Dan McCafferty obituary|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-14|tahhee=Sweeting, Adam|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Gal Costa]], brasilialâš lávloo (š. [[1945]])<ref name="costa-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/09/gal-costa-brazilian-singer-dies-at-77|nommâ=Gal Costa, influential Brazilian singer, dies aged 77|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-13|tahhee=Horton, Adrian|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Mattis Hætta]], orjâlâš jyeigee já čaittâleijee (š. [[1959]])<ref name="snl-hætta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Mattis_Hætta|nommâ=Mattis Hætta|almostittem=snl.no|čujottum=2022-11-13|tahhee=Jernsletten, Kristin|äigimuddo=2022-11-11|kielâ={{no}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Keith Levene]], brittilâš musikkár já šuoŋârähtee (š. [[1957]])<ref name="levene-bbc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63611757|nommâ=Keith Levene: The Clash guitarist and founding member dies aged 65|almostittem=BBC News|čujottum=2022-11-13|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Sven-Bertil Taube]], ruátálâš lávloo já čaittâleijee (š. [[1934]])<ref name="taube-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/6bb58f6d-8171-464e-8b56-979294536eaa|nommâ=Tunnettu ruotsalaislaulaja ja -näyttelijä Sven-Bertil Taube on kuollut|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-11-13|tahhee=Mallat, Sara|äigimuddo=2022-11-12|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Börje Salming]], sämmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1951]])<ref name="nrk-1.16194897">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beakkan-sapmela_-jiek_askearru-spealli-borje-salming-lea-japman-1.16194897|nommâ=Beakkán sápmelaš jiekŋaskearru spealli Börje Salming lea jápmán|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-11-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Kihnu Virve]], eestilâš aalmuglávloo já laavlârähtee (š. [[1928]])<ref name="err-1608816181">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1608816181/suri-rahvalaulik-kihnu-virve|nommâ=Suri rahvalaulik Kihnu Virve|almostittem=Err|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-12-10|kielâ={{et}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Mary Mikalsen Trollvik]], sämmilâš politikkár já [[Sämitigge (Taažâ)|sämitiggeaairâs Taažâst]] (š. [[1935]])<ref name="nrk-1.16233475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mary-mikalsen-trollvik-lea-japman-1.16233475|nommâ=Mary Mikalsen Trollvik lea jápmán |almostittem=NRK Sápmi |čujottum=2022-12-30|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.16246540">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vuostta_-varrepresideanta-havdaduvvo-otne-1.16246540|nommâ=Vuosttaš várrepresideanta hávdáduvvo otne|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-01-06|äigimuddo=2023-01-06|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Timo Grönlund]], syemmilâš miälloo já olympialij valastâllee (š. [[1954]])<ref name="hs-2000009300273">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009300273.html|nommâ=Liikenne­onnettomuudessa Pälkäneellä kuollut oli Suomea neljissä olympialaisissa edustanut meloja Timo Grönlund|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-01-01|tahhee=Kivioja, Olli|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Pelé]], brasilialâš [[jyelgipállu|čiehčâmpáálu]] spellee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000009244126">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009244126.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Pelé saavutti urallaan lähes kaiken ja juuri siksi yksi asia harmitti vain häntä itseään|tahhee=Uusitupa, Ismo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-29|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Shabana Rehman]], taažâ stand up&nbsp;-komikkár já čaaitâlmčällee (š. [[1976]])<ref name="nrk-1.15972827">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/shabana-rehman-er-dod-1.15972827|nommâ=Shabana Rehman er død|almostittem=NRK|čujottum=2022-12-30|tahhee=Alnes, Espen já Khorami, Aida|äigimuddo=2022-12-29|kielâ={{no}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Vivienne Westwood]], brittilâš muotisundáttellee já finnodâholmooš (š. [[1941]]) * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Barbara Walters]], ovtâstumstaatâlâš toimâtteijee (š. [[1929]])<ref name="variety-walters">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/tv/news/barbara-walters-dead-journalist-celebrity-interviewer-abc-news-1235476703/|nommâ=Barbara Walters, Pioneering Journalist and Queen of Celebrity Interviews, Dies at 93|almostittem=Variety|čujottum=2023-01-01|tahhee=Dagan, Carmel|äigimuddo=2022-12-30|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Aniter Pointer]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já laavlârähtee ("[[The Pointer Sisters]]") (š. [[1948]])<ref name="cnn-anita-pointer-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://edition.cnn.com/2023/01/01/entertainment/anita-pointer-obit/index.html|nommâ=Anita Pointer of The Pointer Sisters dies at age 74|almostittem=CNN|čujottum=2023-01-01|tahhee=Burnside, Tina; Salahieh, Nouran|äigimuddo=2023-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Benedictus XVI]], paavi iivij 2005&ndash;2013 (š. [[1927]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2022}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2022|*]] 2q51fk2m2n0xljsy15vhb5kr550ghv2 0 11110 159698 148070 2026-09-26T01:36:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159698 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kuusjoki | kove = Kuusjoen kirkko.JPG | kove-čielgiittâs = Kuusjoki kirkko | vaakun = Kuusjoki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kuusjoki.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1886]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 122,73<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 122,54 | eennâm_% = 99,8 | sisčääci = 0,19 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 724<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 14,07 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kuusjoki''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kuusjokist assii 1&nbsp;724 olmožid, já ton vijđodâh lâi 122,73&nbsp;km², mast 0,19&nbsp;km² lâi čääci. Kuusjoki naaburkieldah lijjii [[Pertteli]], [[Koski Tl|Koski]], [[Halikko]], [[Salo]] (ive&nbsp;[[1967]] räi [[Uskela]]), [[Kiikala]], [[Somero]] já [[Marttila]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], Kuusjoki, [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Hämäläinen, Impola, Kanunki, Kurkela, Kuttila, Kuusjoenperä, Pappilankylä, Raatala já Tiskarla. ==Kovegalleria== <gallery> Kuusjoen kirjasto.jpg|{{center|Kuusjoki kirjerááju}} Kuusjoen koulu.jpg|{{center|Kuusjoki škovlâ}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] owsox53kthxtab1owljij2b3djlnoae 0 11114 159884 148074 2026-09-26T02:35:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159884 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Pertteli | kove = Pertteli Church 2007-06-22.jpg | kove-čielgiittâs = Pertteli kirkko | vaakun = Pertteli.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pertteli.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1867]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 156,12<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 153,90 | eennâm_% = 98,6 | sisčääci = 2,22 | sisčääci_% = 1,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 036<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 26,22 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Pertteli''' ({{k-sv|S:t Bertils}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Perttelist assii 4&nbsp;036 olmožid, já ton vijđodâh lâi 156,12&nbsp;km², mast 2,22&nbsp;km² lâi čääci. Pertteli naaburkieldah lijjii [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]] já [[Salo]] (ive&nbsp;[[1967]] räi [[Uskela]]). ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], Pertteli, [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Haali, Hähkänä, Inkere, Isohiisi, Kaivola, Kajala, Kaukola, Nokkahiisi, Patala, Pitkäkoski, Pöytiö, Romsila, Tattula, Valkjärvi, Vihmalo já Vähähiisi. ==Kovegalleria== <gallery> Uskelanjoki 13.jpg|{{center|Uskelanjoki }} Perttelin kotiseutumuseo.jpg|{{center|Pertteli päikkikuávlumuseo}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] ec5c3pw6vmk4fs8c0cz2rjbaog72pzz 0 11116 159660 148075 2026-09-26T01:27:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159660 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kiikala | kove = Kiikala church-Salo 2009.jpg | kove-čielgiittâs = Kiikala kirkko | vaakun = Kiikala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kiikala.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 245,30<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 239,78 | eennâm_% = 97,7 | sisčääci = 2,22 | sisčääci_% = 2,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 813<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 7,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kiikala''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kiikalast assii 1&nbsp;813 olmožid, já ton vijđodâh lâi 245,30&nbsp;km², mast 5,52&nbsp;km² lâi čääci. Kiikala naaburkieldah lijjii [[Somero]], [[Kuusjoki]], [[Pertteli]], [[Kisko]], [[Suomusjärvi]] já [[Nummi-Pusula]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], Kiikala, [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Hitola, Hirvelä, Johannislund, Kesälä, Lasikylä, Kiikala, Komisuo, Kruusila, Kärkelä, Pappila, Peltola, Pirilä, Rasvala, Rekijoki, Revä, Saari, Satakoski, Silva, Säräjärvi, Vanhakylä já Yltäkylä. ==Kovegalleria== <gallery> Kiikala museum Salo Finland.jpg|{{center|Kiikala museo}} Kiikalan pappila cropped.jpeg|{{center|Kiikala pappâl}} Yltäkylä cropped.jpg|{{center|Yltäkylä}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] q8bsip2kh4qu4l0dr9muso47huycpvr 0 11120 159827 148078 2026-09-26T02:26:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159827 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Muurla | kove = Muurlan kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Muurla kirkko | vaakun = Muurla.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Muurla.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 83,05<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 79,87 | eennâm_% = 96,2 | sisčääci = 3,18 | sisčääci_% = 3,8 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 562<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 19,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Muurla''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Muurlast assii 1&nbsp;562 olmožid, já ton vijđodâh lâi 83,05&nbsp;km², mast 3,18&nbsp;km² lâi čääci. Muurla naaburkieldah lijjii [[Kisko]], [[Perniö]], [[Pertteli]] já&nbsp;Salo. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], Muurla, [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Harjula, Ilola, Järvi, Kaukelmaa, Kaukola, Kistola, Koski, Muurla, Pullola, Pyöli, Ranta, Ruotsala, Suoloppi, Vähä-Pullola já Äijälä. ==Kovegalleria== <gallery> Muurlan opisto.jpg|{{center|Muurla opâttâh}} Muurlan lasi.jpg|{{center|Lasâkävppi}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] bkukx6al1y9k7y520279ndyyrimh6es 0 11138 159670 148082 2026-09-26T01:29:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159670 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kisko | kove = Kiskon kirkko2.jpg | kove-čielgiittâs = Kisko kirkko | vaakun = Kisko.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kisko.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1867]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 284,42<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 251,85 | eennâm_% = 88,6 | sisčääci = 32,57 | sisčääci_% = 11,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 828<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 7,26 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kisko''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kiskost assii 1&nbsp;828 olmožid, já ton vijđodâh lâi 284,42&nbsp;km², mast 32,57&nbsp;km² lâi čääci. Kisko naaburkieldah lijjii [[Karjalohja]], [[Kiikala]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Pohja]], [[Suomusjärvi]] já [[Tammisaari]]. Ive&nbsp;[[1992]] loopâ räi naaburkieldáid kuulâi meid [[Tenhola]], mii lohtui [[Tammisaari]]n ive&nbsp;[[1993]] aalgâst. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], Kisko, [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Aijala, Hongisto, Honkapyöli, Jyly, Kajala, Kaukuri, Kavasto, Kisko markkân, Kurkela, Lappi, Leilä, Liuhto, Marttila, Metsola, Orijärvi, Sammalo, Sillanpää, Sorttila, Tieksmäki, Toija, Viiari, Vilikkala já Ylötkylä. ==Kovegalleria== <gallery> Kiskon kirjasto.jpg|{{center|Kisko kirjerááju}} Kiskonjoki4.jpg|{{center|Kiskonjoki}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 60ibzldy3jtxrkxmu7yf87wtg7ip75q 0 11164 160002 148085 2026-09-26T03:04:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160002 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Suomusjärvi | kove = Suomusjärvi Church.jpg | kove-čielgiittâs = Suomusjärvi kirkko | vaakun = Suomusjärvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Suomusjärvi.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1868]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 176,48<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 159,29 | eennâm_% = 90,3 | sisčääci = 17,19 | sisčääci_% = 9,7 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 330<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 8,35 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Suomusjärvi''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Suomusjärvist assii 1&nbsp;330 olmožid, já ton vijđodâh lâi 176,48&nbsp;km², mast 17,19&nbsp;km² lâi čääci. Suomusjärvi naaburkieldah lijjii [[Karjalohja]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Nummi-Pusula]] já [[Sammatti]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], Suomusjärvi já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Ahtiala, Arpalahti, Häntälä, Hinttala, Kettula, Kitula, Koorla, Lahnajärvi, Laidike, Laperla, Lemula, Rautsuo, Salittu, Salmi, Suomusjärvi já Taipale. ==Kovegalleria== <gallery> Suomusjärvi koulu.jpg|{{center|Suomusjärvi škovlâ}} Lahnajarvi 2013.jpg|{{center|Lahnajärvi-kävppi}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] cb5bwftxc8htpcgcl952v0v6vty2299 0 11191 159515 148089 2026-09-26T00:48:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159515 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Halikko | kove = Halikon kirkko2.jpg | kove-čielgiittâs = Halikko kirkko | vaakun = Halikko vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Halikko.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1866]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 381,80<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 357,59 | eennâm_% = 93,7 | sisčääci = 1,14 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = 23,07 | merâčääci_% = 6,0 | ässeeloho = 9 788<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.10.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 27,37 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Halikko''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Halikkost assii 9&nbsp;788 olmožid, já ton vijđodâh lâi 381,80&nbsp;km², mast 24,21&nbsp;km² lâi čääci. Halikko naaburkieldah lijjii [[Kemiö]], [[Kuusjoki]], [[Marttila]], [[Paimio]], [[Perniö]], [[Salo]] já&nbsp;[[Sauvo]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Angelniemi]] kieldâ lohtui Halikkon ive&nbsp;[[1967]]. Halikko, [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== ===Halikko=== Ahtiala, Ali-Häävälä, Ammakko, Antola, Breidilä, Hajala, Hevonpää, Hirvikallio, Hulvela, Hyyperä, Häntälä, Ikelä, Immala, Jaakola, Joensuu (Åminne), Juva, Kalkkila, Kaninkola, Kannisto, Kankari, Karvala, Kavantola, Ketola, Kierla, Kihinen, Kinnarpyöli (Skinnarböle), Kirjola, Konkola, Kultola, Korvenpää, Kuttila, Kuumala, Kytö, Kärävuori, Laiterla, Laitola, Latala, Lempilä, Lokkila, Meisala, Melkola, Metsäkonkola, Montola, Mustamäki, Mustisi, Märy, Mätikkö, Nikkilä, Naapala, Noukkila, Nummi, Nurkkilanböle, Pailinna, Paimoinen, Pajula, Pappila, Perälä, Pihkavuori, Piintilä, Pitkäoja, Puotila, Putola, Riikola, Rikala, Ruotsala, Ruska, Ruuhikoski, Saarimäki, Saha, Sauvonkylä, Seppälä, Suppala, Talola, Tavola, Toijala, Toivila, Tunila, Turila, Vartsala, Vaskion Lempilä, Viala, Viikerlä, Villikkala, Viurila, Voitilanpyöli, Vuorentaka, Vässilä, Yli-Häävälä, Yttelä já Yöntilä. ===Angelniemi=== Ahtmaa (Kaxunge), Angela, Asila, Esselpää, Isokylä, Kanamäki, Karviainen, Kokkila, Marttila, Meri-Seppälä, Myllyperä, Paatelmaa (Båtsholm), Peksala, Päärnäspää, Pöylä (Böylä), Sapalahti (Kallmusnäs), Tammenpää, Topjoki, Torkkila, Tuiskula já Valttila. ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 06ul73yxmkfzo1fm47az2n3pv54e0qu 0 11272 160139 148119 2026-09-26T03:39:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160139 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Čabivuávláš | tieđâlâš nommâ = Calcarius lapponicus<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Lapland Longspur - Calcarius lapponicus - Sportittlingur 2.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22721033/111138693 IUCN Red List] Čujottum 2.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''NT''' (čalmeestoonnum)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.35185 | Nommâ = Čabivuávláš – ''Calcarius lapponicus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 2.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 NT smn.svg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Njuuvčuálppááh]] ''Calcariidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Calcarius'' | šlaajâ = ''lapponicus'' | vyelišlaajâ = }} '''Čabivuávláš''' (''Calcarius lapponicus'') lii [[njuuvčuálppááh|njuuvčuálppái]] hiäimun kullee kirjáás [[varbuslodeh|varbuslodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Calcarius lapponicus (female) 1996-07-25.jpg|thumb|left|Niŋálâs]] Čabivuávláš lii 14–15,5 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 20–30 g. Orráás uáivi, čuudâ já radde láá čappâdeh. Niske lii ruopsisruškâd, čuávji vielgâd já selgipeeli čapis- já ruškiskirjáá. Niŋálâs lii kuovgâdub ko ores já ton uáivi lii sárgáá.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/1659/lapinsirkku Luontoportti.fi] Čujottum 2.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Čabivuávláš pessee [[Euroop]], [[Aasia]] já [[Tave-Amerik]] tundrakuávluin.<ref>[https://www.audubon.org/field-guide/bird/lapland-longspur Audubon.org]] Čujottum 2.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> [[Suomâ]]st tot pessee eromâšávt Säämi tuodârjolgâdâsâin já jeegijn.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 2.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 50 000–150 000 paarrâd. Nääli lii kiäppánâm majemui iivij, já šlaajâ lii tääl čalmeestoonnum Suomâst. Čabivuávláš tálvástâl Koskâ-Aasiast. Čohčâvarrim lii čohčâ-roovvâdmáánust já kiđđavärrim cuáŋui-vyesimáánust.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Lasanem == Čabivuávláš mannee kesimáánust 3–7 manneed, já niŋálâs láálá taid 11–14 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 8–10 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Čabivuávláš porá čielgitävtittes elleid, siemânijd já šadoi oosijd.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Njuuvčuálppááh]] 7dth8979y3s4brpe4nqwevpkyh6zpnl 0 11293 159996 148124 2026-09-26T03:04:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159996 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Stuorrâpaaccâhlodde | tieđâlâš nommâ = Loxia pytyopsittacus<br><small>(Borkhausen, 1793)</small> | kove = Furukorsnebb. Hann.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22720638/88651987 IUCN Red List] Čujottum 4.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.36356 | Nommâ = Stuorrâpaaccâhlodde – ''Loxia pytyopsittacus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piäippáineh]] ''Fringillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Paaccâhlodeh]] ''Loxia'' | šlaajâ = ''pytyopsittacus'' | vyelišlaajâ = }} '''Stuorrâpaaccâhlodde''' lii [[varbuslodeh|varbuslodde]], mii kulá [[piäippáineh|piäippáinij]] hiäimun. == Stuárudâh já tobdomeerhah == [[Tiätuvuárkká:Furukorsnebb.jpg|thumb|left|250px|Niŋálâs]] Stuorrâpaaccâhlodde lii 16–18 cm kukke já tiäddá 50–62 g. Ores lii ruopsâd já niŋálâs fiskisruánáá. Nuorâ lodde lii ruškisräänis já sárgáá. Lode jyelgih já njune láá tevkisruškâdeh, já ton kirdemjienâ lii uánihis "kip, kip". Stuorrâpaaccâhlodde sulâstit ennuv [[paaccâhloddááš|paaccâhloddáá]], já távjá lii-uv väädis iäruttiđ šlaajâid nubijnis. Pyeremus tobdomerkkâ lii stuorrâpaaccâhlode kasseeb njune.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/2393/isokapylintu Luontoportti.fi] Čujottim 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Stuorrâpaaccâhlodde iälá iänáážin [[Tave-Enâmeh|Tave-Enâmij]] já Uárji-[[Ruoššâ|Ruošâ]] pecivuovdijn. [[Suomâ]]st tot pessee masa ubâ enâmist, eereeb Säämi tuodârkuávluin.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] Čujottim 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Suomâ pessimnääli mulsâšud ennuv ihásávt [[peeci|peesi]] siemâšado mield: motomij iivij tot lii tuše 10 000 paarrâd já motomin joba 100 000 paarrâd. Stuorrâpaaccâhlodde vaajâld ive pirrâ raavâd maajeeld, eromâšávt tállán pessim maŋa njuhčâmáánust. Uási luudijn tálvástâleh Suomâst, uási vajâldeh čohčuv Koskâ-[[Euroop]]ân.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Stuorrâpaaccâhlodde piervâld kuácceemuorân kierruu piällás. Niŋálâs mannee uđđâive-njuhčâmáánust 3–5 mane já láálá taid 14–16 peivid. Ores piämmá niŋálâs läällim ääigi. Uđâgááh vyelgih piervâlist 25 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Stuorrâpaaccâhlodde porá [[peeci|peesi]] já [[kuosâ]] siemânijd.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Piäipánjeh]] 058lri45al70i2o4571hmpwdo5lglke 0 11294 159870 148125 2026-09-26T02:33:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159870 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Paaccâhloddááš | tieđâlâš nommâ = Loxia curvirostra<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Loxia curvirostra -Karwendel mountains, Austria.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22720646/111131604 IUCN Red List] Čujottum 4.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.36358 | Nommâ = Paaccâhloddááš – ''Loxia curvirostra'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piäippáineh]] ''Fringillidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Paaccâhlodeh]] ''Loxia'' | šlaajâ = ''curvirostra'' | vyelišlaajâ = }} '''Paaccâhloddááš''' (''Loxia curvirostra'') lii [[varbuslodeh|varbuslodde]], mii kulá [[piäippáineh|piäippáinij]] hiäimun. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Paaccâhloddááš lii 15–17 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 35–53 g. Ores lii ruopsâd, niŋálâs fiskisruánáá já nuorâ lodde ruškisräänis já sárgáá. Lode jyelgih já njune láá tevkisruškâdeh, já ton kirdemjienâ lii uánihis "plit". Paaccâhloddááš sulâstit ennuv [[stuorrâpaaccâhlodde|stuorrâpaaccâhlode]]. Távjá áinoo iäru lii, ete paaccâhloddáá njune ij lah siämmáá kossuv ko stuorrâpaaccâhloddeest.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/2393/isokapylintu Luontoportti.fi] Čujottum 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Paaccâhloddááš iälá vijđáht [[Euroop]] já [[Aasia]] boreaallii kuácceevyevdistielâsist. [[Suomâ]]st tot pessee [[kuosâ]] ordârääji máddáápeln já pessimnääli mulsâšud ennuv ihásávt kuosâ siemâšado mield. Nääli lii áárvu mield 50 000–400 000 paarrâd.<ref>[https://web.archive.org/web/20210624202724/http://atlas3.lintuatlas.fi/0/atlas3.lintuatlas.fi_lajit.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 4.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Paaccâhloddááš vaajâld raavâd maajeeld ive pirrâ. Uási luudijn tálvástâleh Suomâst.<ref name="luontoportti"/> [[Tiätuvuárkká:Loxia curvirostra poliogyna MHNT.ZOO.2010.11.232.14.jpg|thumb|left|Paaccâhloddáá mane]] == Lasanem == Paaccâhloddááš piervâld kuácceemuorân kierruu piällás já mannee uđđâive-njuhčâmáánust 3–5 mane. Niŋálâs láálá moonijd 13 peivid já ores piämmá tom läällim ääigi. Uđâgááh vyelgih piervâlist 16–18 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Paaccâhloddááš porá iänáážin [[kuosâ]] mut meid [[peeci|peesi]] já [[lostâkuosâ]] siemânijd.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Piäipánjeh]] itnpp61z0qmfc20uzftq97d8ay1g530 0 11353 159704 148131 2026-09-26T01:36:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159704 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Cup of coffee (1).jpg|thumb|Čapis kähvi]] [[Tiätuvuárkká:Café De Colombia Listo Para Molienda.jpg|thumb|Kähvipáávuh]] '''Kähvi''' teikâ '''käähvi''' lii kähvimiestuu páávuin valmâštum, táválávt kume juhâmâš. Kähvi siskeeld [[kofeiin]] já lii tondiet virkosmittemaamnâs. Kähvi valmâštuvvoo ovdâmerkkân páánust vuošâmáin, kähvivuoššâmpiergâsáin tâi pressopáánust. Maaŋgâs lasetteh kááhván [[mielkki|mielhi]], [[lahcâ|laavcâ]], [[sukkâr]]ijd teikkâ eres njadosijd, mut iärráseh juheh tom čappâdin. Arabeh valmâštii käähvi [[Jemen]]ist ušom jo [[1200-loho|1200-lovvoost]]. [[Euroop]]ân kähvi poođij [[1600-loho|1600-lovvoost]]. Kähvi pyevtittuvvoo ennuv [[Koskâ-Amerik|Koskâ-]] já [[Maadâ-Amerik]]ist, tego [[Brasilia]]st, [[Kolumbia]]st já [[Guatemala]]st. Eres merhâšittee käähvi pyevtitteijeeh láá ovdâmerkkân [[Vietnam]], [[Etiopia]] já [[Indonesia]]. Stuárráámus pyevtitteijee Brasilia pyevtit suullân kuálmádâs maailm käähvist. Syemmiliih kuleh maailm viššâlumos kähvijuhhei juávkun: syemmilâš kuulât käähvi koskâmiärálávt 10 kg ivveest. ==Etymologia== Sääni ''kähvi'' já ton vastuuh eres kielâin puátih algâaalgâst [[arabiakielâ]] säänist ''qahwa''.<ref name="Kjær-Thomsen">{{Kirjekäldee|Tahhee=Kjær, Rasmus & Thomsen, Jens Henrik|Nommâ=Kahvia: Elämyksiä nautiskelijoille|Ihe=2006|Sijđo=8|Almostittemsaje=Hämeenlinna|Almostittee=Karisto|Isbn=951-23-4793-8|Jurgâleijee=Annukka Kolehmainen}}</ref> Tot meerhâš viini, mii lii valmâštum šaddoin.<ref name="Kjær-Thomsen"/> Jemenliih algâttii käähvi viljâlem já meid nobdii tom.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/magazine-22190802|nommâ=Coffee and qahwa: How a drink for Arab mystics went global|tahhee=McHugo, John|almostittem=BBC News|äigimuddo=2013-04-18|čujottum=2024-11-30|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Sääni poođij euroopláid kieláid [[italiakielâ]] peht.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://espressomaailma.fi/espresso|nommâ=Kahvin historia|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-09-02|almostittee=Espressomaailma|čujottum=2024-11-30|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130902085837/http://espressomaailma.fi/espresso|vyerkkejum=2013-09-02}}</ref> Käähvi arabiakielâlâš nommâ sáttá leđe lovnim [[Etiopia]] Kaffa eennâmkode noomâst, tastko kähvimiestâ lii meddâl ton kuávlust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ethiopianrestaurant.com/kaffa.html|nommâ=Kaffa birthplace of Coffee, Kaffa region in Ethiopia, Jimma|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-08-12|almostittee=Ethiopian Restaurant|čujottum=2024-11-30|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130812193000/http://www.ethiopianrestaurant.com/kaffa.html|vyerkkejum=2013-08-12}}</ref> ==Käähvi hadde pöörsist== Käähvi maailmmarkkânhadde noteristoo ruánáákäähvipöörsijn. Maailm kyehti tehelumos käähvipöörsi láá sajaidittum [[New York]]ân já [[Lontoo]]n. New York pörssi noterist arabica-käähvi já Lontoo robusta-käähvi.<ref name="aavis30112024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/29/kaahvi-hadde-paijaan-ain-korrasumos-hadde-ive-1977-mana/|nommâ=Käähvi hadde paijaan ain – korrâsumos hadde ive 1977 maŋa|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-11-29|čujottum=2024-11-30}}</ref> Käähvi hadde meriduvvoo koijâdem já fáálu peht. Ruánáákäähvi fáálu lii kiddâ puovtâdem meereest. Eennâmtuálu puovtâdemmeerijd vaigutteh ovdâmerkkân šaddoeennâm kvaliteet, šaddotaavdah já šooŋah. Ovdâmerkkân koškáduvah hettejeh käähvimuorjij šoddâm toin naalijn, et toh sättih pääcciđ miestui, kuškâđ teikâ koččâđ miestust, já talle toi kvaliteet ij lah innig siämmáá pyeri. Jis käähvipáávuh fállojeh ucceeb, te talle käähvi hadde pöörsist táválávt paijaan. Eidusâš käähvikavpâšem tábáhtuvá njuolgist vyebdee já uástee kooskâst toin naalijn, et pörssihadde tuáimá avžuuttum hadden.<ref name="aavis30112024"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kähvi|*]] 9su2skiy2l548pmdealmqazdag310ia 0 11377 159388 148133 2026-09-26T00:10:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159388 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''839''' ('''DCCCXXXIX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[830-loho|830-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[He Quanhao]], Tang-dynastia kenraal (j. [[870]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7181|nommâ=Old Book of Tang, vol. 181|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-21|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7210|nommâ=New Book of Tang, vol. 210|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-21|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibrahim ibn al-Mahdi]], muslimlâš prinssâ (š. [[779]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Julie Scott Meisami, Paul Starkey|Nommâ=Encyclopedia of Arabic Literature|Ihe=1998|Almostittee=Taylor & Francis|Isbn=978-0-415-18571-4|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=sx1bqgibKhQC&pg=PA387&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref> * [[Ecgberht (Wessex)|Ecgberht]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 802–839 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2463|nommâ=Ecgberht 10 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-02|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220702220912/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2463|vyerkkejum=2022-07-02}}</ref> * [[Eóganan mac Óengusa]], [[Pikteh|piktij]] kunâgâs iivij [[837]]–839 (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|839}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:839|*]] rhnxusrfvgxdr0egmtdp1aedgomim58 0 11381 159883 148135 2026-09-26T02:35:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159883 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Perniö | kove = Perniön kirkko1.jpg | kove-čielgiittâs = Perniö kirkko | vaakun = Perniö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Perniö.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 419,12<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.11.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 397,27 | eennâm_% = 94,8 | sisčääci = 10,86 | sisčääci_% = 2,6 | merâčääci = 10,99 | merâčääci_% = 2,6 | ässeeloho = 5 903<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.11.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 14,86 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Perniö''' ({{k-sv|Bjärnå}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Perniöst assii 5&nbsp;903 olmožid, já ton vijđodâh lâi 419,12&nbsp;km², mast 21,85&nbsp;km² lâi čääci. Perniö naaburkieldah lijjii [[Halikko]], [[Kemiö]], [[Kisko]], [[Muurla]], Salo, [[Särkisalo]] já [[Tammisaari]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], Perniö, [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já [[Särkisalo]] váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Aaljoki, Aimontappo, Aitolahti (Aitolaks), Alaspää, Alimälkilä (Alasmelkkilä), Anjala, Arpalahti (Arpala), Asteljoki (Aslo), Ekkulla (Eikkula), Ervasto (Ervastböle), Ervelä, Foudila (Foula), Haarla, Haaroinen (Haaro), Heikkilä, Hentola, Hirvilahti, Huhti, Hämeenkylä, Isokuusto (Kuusto), Iso-Pakapyöli (Stor-Baggböle), Kakola, Kanturpyöli (Kanturböle), Kaukonpyöli (Kaukonböle), Kestrikki (Gästerby), Ketunpyöli (Ketunböle), Kieronperä, Kirakka, Kirjakkala, Kivelä, Knaapila, Koivisto (Koisto), Kollarla, Korttila, Korvenkylä, Kovamäki (Kouvola), Krootila (Krogsböle), Kuhmisi (Kuhminen), Kumionpää, Kyynämäki (Kynämäki), Kyynärä, Laiterla (Laitla), Lankkeri, Lanviikki (Långvik), Lapnäs (Lappnäs), Lapparla, Lassinböle, Latokartano (Näsegård), Laukka, Lehtiniitty, Leipyöli (Löfböle), Lemunkartano (Lemogård), Liite (Liiri) (Lidö), Lintilä, Lupaja, Makarla (Makkarböle), Merihuhti, Metsäkylä, Metsänoja, Mussaari, Mutaisi (Mutainen), Mäkisauru, Mälkilä (Melkkilä), Noko (Nokoinen), Nurkkila, Paarskylä, Penttilä, Pettälä, Pohjankartano (Pojogård), Pohjankylä, Preitti (Breitsböle), Provani (Proända), Puontpyöli (Bondböle), Puopyöli (Boböle), Pyhäjoki, Pääris (Päärinen), Saari, Skoila (Skinnfällskog), Sormijärvi, Soukka, Suksenpyöli (Suksenböle), Suomenkylä, Suomenniitty (Finnäng), Sydänsauru, Talonpojanteijo (Bondtykö), Teijo (Tykö), Tilkkala, Torkkila, Trespyöli (Träskböle), Tuohittu (Tuohitto), Vihiniemi (Vihnämäki), Viipuri (Frilla-Viborgsgård), Väärlä, Yliskylä, Ylönkylä (Överby) já Öyrilä (Äyrilä). ==Kooskah== * [[Helsig]] 140 km * [[Salo]] 25 km * [[Tammisaari]] 30 km * [[Turku]] 75 km ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] bq04ebjf6v4b1mwwzl9ozrs9sxsi5cf 0 11385 160029 148138 2026-09-26T03:13:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160029 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Särkisalo | kove = Särkisalo church.JPG | kove-čielgiittâs = Särkisalo kirkko | vaakun = Särkisalo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Särkisalo.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Salo]] | vuáđudum = [[1868]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 152,32<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.11.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 81,72 | eennâm_% = 53,7 | sisčääci = 1,07 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = 69,53 | merâčääci_% = 45,6 | ässeeloho = 742<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.11.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 9,08 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Särkisalo''' ({{k-sv|Finby}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Salo]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Särkisalost assii 742 olmožid, já ton vijđodâh lâi 152,32&nbsp;km², mast 70,60&nbsp;km² lâi čääci. Särkisalo naaburkieldah lijjii [[Perniö]], [[Kemiö]], [[Västanfjärd]] já [[Tammisaari]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Salo kuntaliitokset.svg|thumb|left|Salo kieldâlahtemeh ivveest [[1932]] ihán [[2009]].]] [[Halikko]], [[Kiikala]], [[Kisko]], [[Kuusjoki]], [[Muurla]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Suomusjärvi]] já Särkisalo váldustiivrah meridii kieldâlahtemist Saloin [[kesimáánu 11.]] peeivi ive&nbsp;[[2007]], já kieldah lahtojii Salon [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Kieldâlahtem maŋa šoodâi paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug, mon nommâ lii Salo. Ton vaakunin šoodâi Halikko kieldâ vaakun. {{Clear|left}} ==Siijdah== Aisböle, Bastböle, Falkki (Falkberg), Finnari (Finnarv), Förby, Hakkala, Heikberg, Hästö, Kaukassalo (Kolsjö), Kiviniemi (Stennäs), Kota, Kraila (Gråböle), Montola (Mondola), Muuri (Murom), Niksaari (Niksor), Norrby, Pensalo, Pettu, Seppälänmäki (Smedsby), Siksalo (Siksala), Suutarkylä, Särkisalo markkân (Finby kyrkoby), Söderby, Taamarla (Domarby), Tessvärr já Verkkoranta (Varkna). ==Kovegalleria== <gallery> Särkisalon kunnantoimisto.jpg|{{center|Särkisalo kieldâtáálu}} Särkisalo school.jpg|{{center|Särkisalo škovlâ}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Salo]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] mdx4daigkohreaxa1i0wwu5hz432vyf 0 11442 159822 148160 2026-09-26T02:26:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159822 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Muorâkuáráttâh | tieđâlâš nommâ = Picoides tridactylus<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Three-toed Woodpecker - Finlandia 0005 (3).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22727137/87304270 IUCN Red List] Čujottum 19.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.30453 | Nommâ = Muorâkuáráttâh – ''Picoides tridactylus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 19.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čäšnilodeh]] ''Piciformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Čääšnih]] ''Picidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Picoides'' | šlaajâ = ''tridactylus'' | vyelišlaajâ = }} '''Muorâkuáráttâh''' (''Picoides tridactylus'') lii [[čääšnih|čaašnij]] hiäimun kullee lodde. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Muorâkuáráttâh lii 21,5–24 cm kukkosâš čäšni, mii tiäddá 60–85 g. Orráás já nuorâ lode uáivičokke lii fiskâd, mudoi lodde lii čapis- já vielgiskirjáá. Nubenáál ko eres čaašnijn, muorâkuáráttuvvâst láá tuše kulmâ jyelgisuormâ. Muorâkuáráttuv jienâ lii joskis "kjik". Kiihâmääigi tot rummut muorâ.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/1614/pohjantikka Luontoportti.fi] Čujottum 19.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Muorâkuáráttâh lii [[Euroop]], [[Aasia]] já [[Tave-Amerik]] kuácceevuovdij lodde. [[Suomâ]]st tot iälá ubâ enâmist, mut lii härvinub puoh tavemus oosijn. Muorâkuáráttâh lii puáris vuovdij lodde já tondiet ton nääli lii kiäppánâm Maadâ-Suomâst, kost stuárráámus uási vuovdijn láá nuorah meccituálu tiet. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 20 000–30 000 paarrâd.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 19.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Muorâkuáráttâh lii päikkilodde, mut motomin tot vaajâld uánihis maađhijd čohčuv.<ref name="luontoportti"/> <gallery> (Eurasian) Three-toed Woodpecker Picoides tridactylus distribution in Eurasia map.png|{{center|Muorâkuáráttuv lavdâm Euraasiast}} (Eurasian) Three-toed Woodpecker Picoides tridactylus distribution in Europe map.png|{{center|Muorâkuáráttuv lavdâm Euroopist}} </gallery> [[Tiätuvuárkká:Picoides tridactylus MHNT.ZOO.2010.11.164.12.jpg|thumb|left|Muorâkuáráttuv mane]] == Lasanem == Muorâkuáráttâh mannee vyesimáánust 3–6 mane. Niŋálâs já ores läälih moonijd 11 peivid. Uđâgááh kirdeleh 22–25 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Muorâkuáráttâh porá [[tivreh|tiivrijd]] já toi kiivsâid, maid tot ocá puuhijn.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Čääšnih]] 8p3mhlqk9zg5xsollo8lqgn4g8domn6 0 11445 159871 148162 2026-09-26T02:33:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159871 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Paaccâhčäšni | tieđâlâš nommâ = Dendrocopos major<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Picchio rosso Maggiore.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22681124/87323054 IUCN Red List] Čujottum 19.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.30443 | Nommâ = Paaccâhčäšni – ''Dendrocopos major'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 19.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čäšnilodeh]] ''Piciformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Čääšnih]] ''Picidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Paaccâhčääšnih]] ''Dendrocopos'' | šlaajâ = ''major'' | vyelišlaajâ = }} '''Paaccâhčäšni''' (''Dendrocopos major'') lii [[čääšnih|čaašnij]] hiäimun kullee [[lodde]]. Tot lii [[Suomâ]] almosumos čäšnišlaajâ. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Paaccâhčäšni lii čapisvielgis, 23–26 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 70–105 g. Ton pottâš vyelipeeli lii ruopsâd, mudoi čuávjipeeli lii kuovgâd. Orráás niske já nuorâ lode uáivičokke láá ruopsâdeh, niŋálâs uáivi lii ollásávt čappâd. Paaccâhčääšni jienâ lii jienniis "kjik" já tot meid rummut muorâid.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/609/kapytikka Luontoportti.fi] Čujottum 19.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> [[Tiätuvuárkká:Dendrocopos major distribution map.png|thumb|left|Paaccâhčääšni lavdâm]] == Lavdâm já eellimpiirâs == Paaccâhčäšni iälá [[Euroop]]ist, [[Aasia]]st já [[Tave-Afrik]]ist.<ref>[https://www.britannica.com/animal/woodpecker Britannica] Čujottum 19.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> [[Suomâ]]st tot iälá puohlágán vuovdijn, mut mákkoo pyeremusávt čuovâdis vuovdijn. Eresnáál ko iänááš čääšnih, paaccâhčäšni ij veltihánnáá taarbâš puuhijd já piergee tondiet meid nuorâ vuovdijn. Paaccâhčäšni kiävttá tälviv kuácceemuorâi paaccâhij siemânijd ravâdâssân, ige tondiet iälá ordârääji paajaabeln. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 300 000–700 000 paarrâd.<ref>[https://cdn.laji.fi/files/birdatlas/lintuatlas3koko.pdf Suomen lintuatlas] Čujottum 19.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Paaccâhčäšni lii päikkilodde, mut motomin tot vaajâld čohčâkeesi já čohčuv.<ref name="luontoportti"/> {{clear|left}} == Lasanem == Paaccâhčäšni mannee vyesimáánust 4–7 manneed. Niŋálâs já ores läälih moonijd 10–12 peivid. Uđâgááh kirdeleh 20–25 peeivi ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Paaccâhčäšni porá [[tivreh|tiivrijd]] já motomin luudij moonijd tâi uđâgáid. Tälviv tot porá paaccâhij siemânijd já iälá meid loddeluovdijn.<ref name="luontoportti"/> ==Kovegalleria== <gallery> Dendrocopos major -London, England -female feeding chick-8.jpg Dendrocopos major MHNT 232.jpg </gallery> == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Čääšnih]] 54mn71as5e0cn9kr3k33uea7lsjp0cz 0 11553 159703 159295 2026-09-26T01:36:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159703 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Kähtee | tieđâlâš nommâ = Gavia stellata<br><small>(Pontoppidan, 1763)</small> | kove = Gavia stellata -Iceland -swimming-8.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22697829/131942584 IUCN Red List] Čujottum 30.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.25836 | Nommâ = Kähtee – ''Gavia stellata'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Tuhtuulodeh]] ''Gaviiformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Tuhtuuh]] ''Gaviidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Gavia'' | šlaajâ = ''stellata'' | vyelišlaajâ = }} '''Kähtee''' ađai '''kakkârâs''' (''Gavia stellata'') lii [[tuhtuulodeh|tuhtuuluudij]] laahkon kullee [[lodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Kähtee lii 55–67 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 1,3–2 kg. Tot lii tuhtuuluudij lahko ucemus lodde. Ton selgipeeli lii tevkisruškâd já čuávji vielgâd. Uáivi lii räänis já čuudâ ruopsisruškâd. Kähtee kirdemjienâ lii jienniis "ka-ka-ka-kaa-ka-ka" -párgum.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/666/kaakkuri Luontoportti.fi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Kähtee lii [[Euroop]], [[Aasia]] já [[Tave-Amerik]] taveoosij lodde. Euroopist tot iälá [[Ruoššâ|Ruošâ]], [[Tave-enâmeh|Tave-enâmij]] já Brittilâš suollui kuávluin. [[Suomâ]]st tot pessee ubâ enâmist, eereeb [[Åland eennâmkodde]]est, mut nääli lii kiäppánâm. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 750–1 500 paarrâd. Kähtee pessee táválávt uccâ meccijaavrij riddoin. Tot värree čohčuv tálvástâllâđ [[Tavemeerâ]] kuávlun já máccá Suomân tállán ko jieŋah suddeh. [[Aanaar]] já [[Ucjuuhâ]] kuleh kähtee pyeremui tiettumkuávlui juávkun Suomâst.<ref>[https://web.archive.org/web/20211130161252/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/vuoden-linnut/gavia/kaakkuri/ BirdLife Suomi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Kähtee kávnoo-uv 43 päikkinoomâst Aanaar kuávlust.<ref>[http://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/ymparisto/top.html Samimuseum.fi] Čujottum 30.11.2021</ref> == Lasanem == Kähtee mannee vyesimáánust 2–3 mane. Niŋálâs já ores läälih moonijd 24–29 peivid. Uđâgááh kirdeleh kuuđâ oho ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Kähtee porá uccâ kuolijd, tego [[siergi]]jd já [[vuásku]]nijd, sehe rapu- já šlieddâelleid.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Tuhtuuh]] gmjxfzif83ttatagec1sj85lf57cmny 0 11554 160063 159300 2026-09-26T03:32:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160063 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Tuhtuu | tieđâlâš nommâ = Gavia arctica<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Black-throated Diver, Oulu, Finland 02 (15195370798).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22697834/132606505 IUCN Red List] Čujottum 30.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.25837 | Nommâ = Tuhtuu – ''Gavia arctica'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211009154734/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/uhanalaisuus/suomi/ BirdLife Suomi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Tuhtuulodeh]] ''Gaviiformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Tuhtuuh]] ''Gaviidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Gavia'' | šlaajâ = ''arctica'' | vyelišlaajâ = }} '''Tuhtuu''' (''Gavia arctica'') lii [[tuhtuulodeh|tuhtuuluudij]] laahkon kullee [[lodde]]šlaajâ. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Tuhtuu lii mottoom verd stuárráb lodde ko siämmáá suuhân kullee [[kähtee]]. Tot lii 63–75 cm kukke já tiäddá 2–3,2 kg. Suájákeejij koskâ lii 100–127 cm. Tuhtuu tevkis seelgist láá vielgis ruuvdukovoseh. Ton niske já uáivi láá tevkisránáseh já čuudâ lii čappâd. Čuávjipeeli lii vielgâd. Čuddust já ertpeelijn láá tevkis já kuovgis sárgáh. Tuhtuu tobdosumos jienâ lii jienniis "kuik-koo" -párgum.<ref name="luontoportti">[https://luontoportti.com/t/679/kuikka Luontoportti.fi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Tuhtuu lii [[Euroop]] já [[Aasia]] taveoosij lodde. Euroopist tot pessee [[Ruoššâ|Ruošâst]], [[Tave-enâmeh|Tave-enâmijn]], [[Skotland]]ist, [[Vielgis-Ruoššâ|Vielgis-Ruošâst]] já [[Baltia enâmeh|Baltia]] kuávlust. [[Suomâ]] pessimnääli lii áárvu mield 10 000 paarrâd. Tuhtuu pessee meccijaavrijn ubâ enâmist.<ref>[https://web.archive.org/web/20211130170303/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/vuoden-linnut/gavia/kuikka/ BirdLife Suomi] Čujottum 30.11.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Tot värree porgemáánu rääjist tálvástâllâđ [[Čapismeerâ]] já [[Koskâmeerâ]] kuávluin já máccá Suomân cuáŋuimáánu rääjist.<ref name="luontoportti"/> == Lasanem == Tuhtuu mannee vyesimáánust táválávt kyehti mane. Niŋálâs já ores läälih moonijd 27–32 peivid. Uđâgááh kirdeleh kyevti mánuppaje ahasâžžân.<ref name="luontoportti"/> == Raavâd == Tuhtuu porá kuolijd, tego [[vuásku]]nijd, [[siergi]]jd já [[keđgisimppu|keđgisiimpuid]], sehe rapu- já šlieddâelleid.<ref name="luontoportti"/> == Käldeeh == {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Tuhtuuh]] at7vqdq4f5b9dju3vrarha30q9hdyyv 0 11616 159849 148210 2026-09-26T02:30:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159849 wikitext text/x-wiki '''Njellim táálu''' lii puárásumos táálu [[Njellim]]ist. Ton vuosmuš ässee lâi [[Piäkká Piättárkandâ Saijets]] ađai Nyere Piäkká<ref name="kalender">Anarâš-kalender 2022. Anarâškielâ servi ry. Čujottum 10.12.2021</ref> ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|17|4|1847|[[Aanaar]]|[[Suomâ]]|29|1|1920|Aanaar|Suomâ}}), kote suuvâi Anarist Njellimân 1800-lovo loopâ peln. Sun vuáđudij toho vuossâmuu táálu, mon nommâ lâi Njellim. Tast šoodâi Njellim siijdâ algâ.<ref name="kalender"/> Nyere Piäkká poođij [[Aanaarjävri|Aanaarjäävri]] paijeel Kolŋuuvuonâpootân já meridij asâdâttâđ eidu ton sajan. Suu mielâst tot lâi pyeri saje, já toos sun paasij.<ref name="lostâ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/anaras18-i | Nommâ = Anarâš-losta 1/2018 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Anarâškielâ servi ry | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211209075632/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/anaras18-i | Vyerkkejum = 2021-12-09 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.12.2021 | Kielâ = }}</ref> Pirrâsis keejâddijnis Nyere Piäkká vuámášij Mustolast ässee Irján Musta Kaarin-nieidâ olssis já meridij väldiđ suu aassâmskipárinis. Suoi vihkuin [[njuhčâmáánu 3.]] peeivi [[1870]]. Kaarin lâi talle 33-ihásâš. Suoi eelijn meiddei vyevditipšoo kulen já kuođijn aassâmtonttiucâmuš, Kolŋuuvuonâpootân já aassâmtile nommân soppui Nellim.<ref name="lostâ"/> Kuáđih sunnust lijjii Njellimist, Njellimjäävrist já Sulgušjäävrist. Iäláttâssân lijjii kuálástem, puásuituálu já meccipivdo. Sunnui šoddii kulmâ alge. Ko párnááh šoddii, te kolgii sij mottoom pyereeb aassâmsaje rähtiđ. Nyere Piäkká raahtij kyevti viste táálu, mii lâi 4x5&nbsp;m. Tot lâi härvinâš stuorrâ táálu ton ááigán.<ref name="lostâ"/> Ive 1935 poođij [[Kokkola]]st Carl Fredrik "Fredi" Fredlund -nommâsâš almai, kote algâttij sááhá rähtim. [[Njellim]]ân iđeškuottii eenâb tááluh, já kuávlu puovtij jo kočodiđ kylán. Ko Njellim-nommâsâš táálu lâi puárásumos, te tiäđust-uv luándulávt koččoodškuottii meid aassâmkuávlu Njellim.<ref name="lostâ"/> Saijets táálu uážui šleeđgâ sááhást ive&nbsp;[[1930]]. Táálust tooimâi puvdâ talle ko táálu omâsteijen lâi Johan Matti Saijets. Saijets táálu uuvsah lijjii ávusin ubâ aalmugân. Tot lâi lappâdjottei ijjâsaje sehe päihittemes já kievhis ulmui aassâmpäikki já torvosaje. ==Kirjálâšvuotâ== * Matti Sverloff - Suenjelin saamelaisten perintö (ISBN 9789529162277) == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Njellim]] kg88tfcup1j625fhvcnc213jgsekvjg 0 11617 159537 148211 2026-09-26T00:54:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159537 wikitext text/x-wiki {{Jävri | nommâ = Ijjävri | kove = | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kieldâ = [[Aanaar]] | čäsuáivi alodâh = 192,4<ref name="karttapaikka">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://kansalaisen.karttapaikka.fi | Nommâ = Kansalaisen Karttapaikka | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh = 36,88<ref name="oiva">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://wwwp2.ymparisto.fi/scripts/oiva.asp | Nommâ = OIVA – Ympäristö- ja paikkatietopalvelu | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Pirâshaldâttâh | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20110324062535/http://wwwp2.ymparisto.fi/scripts/oiva.asp | Vyerkkejum = 2011-03-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | čäcirääji = | stuárráámus kieŋŋâlvuotâ = 36,47<ref name="oiva"/> | koskâkieŋŋâlvuotâ = 8,2<ref name="oiva"/> | saijaasvuotâ = | kulgâmvijđodâh = 745,32<ref name="oiva"/> | juvvâdâh = [[Njiävđámjuuhâ]]<ref name="karttapaikka"/> | kárttá = }} '''Ijjävri''' ({{k-se|Idjajávri}}, {{k-fi|Iijärvi}} já {{K-sms|Iijäuʹrr}}) lii [[jävri]] [[Aanaar|Aanaar kieldâ]] taveuásist. [[Njiävđámjuuhâ]] álgá Ijjäävrist, mii lii meid Njiävđámjuuvâ čácáduv stuárráámus jävri. Ijjävri lii suulân 21&nbsp;km kukke já 2&nbsp;km kubduv já kulá masa ollásávt [[Kaalduáivi meccikuávlu]]n. Ijjäävrist lii algâalgâlâš [[jävrikuávžur]]nääli, já toho láá ištâdum [[rávdu]] já [[ränisrávdu]]. [[Puško]]nääli lii ucce, mutâ fáárust láá stuorrâ ohtâgâsah. Meiddei [[luosâ|luosah]] puátih Ijjáávrán räi Njiävđámjuuvâ peht. Jäävrist láá meiddei ennuv [[riäská]]h já [[reevâs|revâseh]]. Ijjäävrist álgá vaigâdis ''Njiävđámjuuvâ miällumkiäinu'' (92&nbsp;km), mii juátkoo [[Taažâ]] pel [[Baareencmeerâ]]n. Kiäinu lii meccikuávlulágán, já ton kuávlust láá ennuv kuoškah já koržeh. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar jäävrih]] [[Luokka:Njiävđámjuuvâ čácádâh]] dajc6bu7psd05jeb115blcui8donjv5 0 11681 159408 148222 2026-09-26T00:17:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159408 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Alahärmä | kove = Alahärmä - Härmäntie 2017.jpg | kove-čielgiittâs = Alahärmä kuávdáš | vaakun = Alahärmä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Alahärmä.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Kauhava]] | vuáđudum = [[1867]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 353,65<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 351,32 | eennâm_% = 99,3 | sisčääci = 2,33 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 661<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 13,27 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Alahärmä''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kauhava]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Alahärmäst assii 4&nbsp;661 olmožid, já ton vijđodâh lâi 353,65&nbsp;km², mast 2,33&nbsp;km² lâi čääci. Alahärmä naaburkieldah lijjii [[Kauhava]], [[Kortesjärvi]], [[Oravainen]], [[Uusikaarlepyy]], [[Vöyri-Maksamaa]] já [[Ylihärmä]]. ==Kieldâlahtem== Alahärmä, [[Kortesjärvi]] já [[Ylihärmä]] kieldah lahtojii Kauhavan [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Siijdah== Alahärmä markkân, Ekola, Hakola, Hanhila, Hanhimäki, Heikkilä, Hilli, Huhtamäki, Härmä, Kivihuhta, Katajamäki, Kojola, Kuoppala, Köykkäri, Lahdenkylä, Lehtimäki, Markkula, Mylläri, Ojala, Poromaa, Pelkkala, Perkiömäki, Pesola, Sorvisto, Vakkuri, Voltti, Vuoskoski já Yliviitala. ==Kooskah== * [[Kauhava]] 25&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Alahärmä Church 2017.jpg RoadHouse Alahärmä 20170529.jpg Neste petrol station Alahärmä 20170529.jpg Alahärmä palolaitos 20170529.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauhava]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] fhb7gf2dacqehi0ru1dv3tngfy057h8 0 11686 159678 148223 2026-09-26T01:34:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159678 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kortesjärvi | kove = Kortesjärvi Church 20180802.jpg | kove-čielgiittâs = Kortesjärvi kirkko | vaakun = Kortesjarvi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kortesjärvi.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Kauhava]] | vuáđudum = [[1865]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 333,51<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 323,70 | eennâm_% = 97,1 | sisčääci = 9,81 | sisčääci_% = 2,9 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 275<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 7,03 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kortesjärvi''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kauhava]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kortesjärvist assii 2&nbsp;275 olmožid, já ton vijđodâh lâi 333,51&nbsp;km², mast 9,81&nbsp;km² lâi čääci. Kortesjärvi naaburkieldah lijjii [[Alahärmä]], [[Evijärvi]], [[Kauhava]], [[Lappajärvi]], [[Pedersöre]] já [[Uusikaarlepyy]]. ==Kieldâlahtem== [[Alahärmä]], Kortesjärvi já [[Ylihärmä]] kieldah lahtojii Kauhavan [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Siijdah== Isomäki, Kielinen, Kortesjärvi, Purmojärvi, Rantala, Saarijärvi, Ylikylä, Manninen, Nuottimäki, Fräntilä, Kukkola, Pellinen, Pirttinen, Iso-Pellinen, Lappinen, Laukkonen, Salo, Ylikoski, Porkholma já Tyynismaa. == Tobdos kortesjärviliih == * [[Aleksi Hakala]] (1886–1959), aalmugovdâsteijee, kieldâneuvos * [[Toivo Loukola]] (1902–1984), 3&nbsp;000 meetter eestâkaččâm olympiavyeittee * [[Heikki Saari (toimâtteijee)|Heikki Saari]] (1955–2018), toimâtteijee ==Kovegalleria== <gallery> Suomen jääkärimuseo 2017.jpg Kortesjärvi kunnanvirasto.jpg Kortesjärven nuorisoseura 20170524.jpg POP Pankki Kortesjärvi 2017.jpg Tikashuone Kortesjärvi 20180802.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauhava]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 9qxtu7pzzgr8idxs0fdd4tru4jzez1w 0 11687 160131 148224 2026-09-26T03:39:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160131 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Ylihärmä | kove = Ylihärmän kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Ylihärmä kirkko | vaakun = Ylihärmä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Ylihärmä.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Kauhava]] | vuáđudum = [[1868]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 152,17<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 151,70 | eennâm_% = 99,7 | sisčääci = 0,47 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 916<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 19,22 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Ylihärmä''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kauhava]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Ylihärmäst assii 2&nbsp;916 olmožid, já ton vijđodâh lâi 152,17&nbsp;km², mast 0,47&nbsp;km² lâi čääci. Ylihärmä naaburkieldah lijjii [[Alahärmä]], [[Isokyrö]], [[Kauhava]], [[Lapua]], [[Vöyri-Maksamaa]] já [[Ylistaro]]. ==Kieldâlahtem== [[Alahärmä]], [[Kortesjärvi]] já Ylihärmä kieldah lahtojii Kauhavan [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Siijdah== Haapoja, Keskikunta, Ylihärmä markkân, Kosola, Pakka, Vesiluoma, Yliluoma, Kangas, Ikola, Ilomäki, Rannanjärvi, Salomaa já Taipale. ==Kooskah== *[[Kauhava]] 15&nbsp;km *[[Lapua]] 25&nbsp;km *[[Seinäjoki]] 50&nbsp;km *[[Uusikaarlepyy]] 50&nbsp;km *[[Vaasa]] 60&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Ylihärmä municipal office 20190603.jpg Ylihärmä fire station 20190603.jpg Kiistolan pesäpallostadion 2017.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kauhava]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] dppx60s15xv2fwu5qv9k4bm8mdnfvn3 0 11688 160132 148225 2026-09-26T03:39:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160132 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Ylistaro | kove = Ylistaro library Seinäjoki Finland.jpg | kove-čielgiittâs = Ylistaro kirjerááju | vaakun = Ylistaro.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Ylistaro.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Seinäjoki]] | vuáđudum = [[1865]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 484,99<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 481,83 | eennâm_% = 99,3 | sisčääci = 3,16 | sisčääci_% = 0,7 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 5 576<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 11,57 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Ylistaro''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Seinäjoki]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Ylistarost assii 5&nbsp;576 olmožid, já ton vijđodâh lâi 484,997&nbsp;km², mast 3,16&nbsp;km² lâi čääci. Ylistaro naaburkieldah lijjii [[Ilmajoki]], [[Isokyrö]], [[Lapua]], [[Nurmo]] já [[Ylihärmä]]. ==Kieldâlahtem== [[Nurmo]] já Ylistaro kieldah lahtojii Seinäjokin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Siijdah== Alapää, Asema, Halkosaari, Hanhikoski, Heikkola, Huhtala, Hööpakka, Isokylä, Järviranta, Kainasto, Kirkonkylä, Kitinoja, Kylänpää, Myllykoski, Teräsmäki já Untamala. ==Kooskah== * [[Jyväskylä]] 230&nbsp;km * [[Kyyjärvi]] 110&nbsp;km * [[Lapua]] 30&nbsp;km * [[Seinäjoki]] 25&nbsp;km * [[Vaasa]] 50&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Ylistaro Church 2015.JPG|{{center|Ylistaro kirkko}} Kitinoja church Seinajoki Finland.jpg|{{center|Kitinoja kirkko}} Ylistaro railway station.jpg|{{center|Ylistaro ryevdirađesajattâh}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Seinäjoki]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 2rqev0lmg0k0vtbmo50grfv0q552p02 0 11689 159857 148226 2026-09-26T02:30:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159857 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Nurmo | kove = Nurmon kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Nurmo kirkko | vaakun = Nurmo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Nurmo.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Seinäjoki]] | vuáđudum = [[1868]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 361,88<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 347,07 | eennâm_% = 95,9 | sisčääci = 14,81 | sisčääci_% = 4,1 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 12 675<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 36,52 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Nurmo''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Seinäjoki]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Nurmost assii 12&nbsp;675 olmožid, já ton vijđodâh lâi 361,88&nbsp;km², mast 14,81&nbsp;km² lâi čääci. Nurmo naaburkieldah lijjii [[Alavus]], [[Ilmajoki]], [[Kuortane]], [[Lapua]], [[Seinäjoki]] já [[Ylistaro]]. ==Kieldâlahtem== Nurmo já [[Ylistaro]] kieldah lahtojii Seinäjokin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Siijdah== ===Nurmo=== Nurmo markkân, Hyllykallio, Koura, Ruuhikoski, Koliini, Kiikku, Keski-Nurmo, Viitalankylä, Knuuttila, Soininkylä já Ylijoki. ===Nurmonjokilaakso ađai Nurmo Alapää=== Kirkonmäki, Loukko, Latikka, Hippi, Teppo, Jaskari, Koskela, Martikkala, Mannila, Hemminginmäki, Pihlajanmäki, Mäenkylä já Manunkylä. ==Kooskah== * [[Jyväskylä]] 200&nbsp;km * [[Karstula]] 110&nbsp;km * [[Lapua]] 17&nbsp;km * [[Seinäjoki]] 7&nbsp;km * [[Uusikaarlepyy]] 90&nbsp;km * [[Vaasa]] 80&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Nurmo-talo 20180604.jpg Nurmon liikuntahalli 20180604.jpg Nurmo fire station 20180604.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Maadâ-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Seinäjoki]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] an09eo8n2z1jlvh2vngajzkurppb4m5 0 11700 159714 148229 2026-09-26T01:42:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159714 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|thumb|Landsgemeinde ive [[2006]] Glarusist]] [[Tiätuvuárkká:Landsgemeinde auf dem Zaunplatz in Glarus, Kanton Glarus - 19308273920.jpg|thumb|Jienâstem jienâstemlipuiguin]] [[Tiätuvuárkká:Landsgemeinde - Glarus 2014 - 3.jpg|thumb|Landsgemeinde ive [[2014]] Glarusist]] '''Glarus Landsgemeinde''' lii [[aalmugjienâstem]], mii lii uárnejum ive&nbsp;[[1387]] rääjist [[Glarus (kanton)|Glarus kantonist]], [[Sveicci|Sveeicist]]. Tot lii maailmist já Sveeicist-uv áinoošlajâsâš [[njuolgâ demokratia]] tábáhtus. ==Jienâstem== Vyesimáánu vuossâmuu pasepeeivi kanton puoh jieŋâvuoigâdvuođâliih čokkâneh [[Glarus]] kaavpug uáivitorin huksejum rieggei. Rieggee siisâ peesih tuše jieŋâvuoigâdvuođâliih. Sist puohâin lii ivnááš jienâstemlippu. Kaskoo rieggee lii sárnumaladâs, já ulmuuh čuážžuh rieggee roobdâin. Láá meid muáddi peeŋkâ, mut toh láá uáivildum tuše puoh puárásumos ulmuid. Landsgemeindest lii muuneeld meridum ohjelm, mut kii peri uážžu puáttiđ sárnuđ mon peri ääšist. Ulmuuh peesih jienâstiđ jyehi ääšist ton áášán kyeskee sahâvuárui maŋa. Ääši peeleest leijee ulmuuh pajedeh jienâstemliipu kieđâstis. Ääši vuástá leijee ulmuuh vuod iä paijeed kieđâs. Ohtâ muuneeld väljejum olmooš – nuuvt kočodum "Landsammann" – árvuštâl tom, láá-uv eenâb ulmuuh ääši peeleest vâi vuástá. Nubij sanijguin jienah iä rekinistuu tárkká, peic loppâpuáđus lii árvu. Sahâvuáruh já jienâstmeh pyehtih pišteđ maŋgâ tiijme.<ref name="Loostâš">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_4_21_issuu | Nommâ = Aalmugjienâstem Glarusist | Tahhee = [[Fabrizio Brecciaroli]] | Almostittem = | Almostittemsaje = [[Loostâš]] 2021/4 | Äigimuddo = | Almostittee = [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]] | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211213094532/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_4_21_issuu | Vyerkkejum = 2021-12-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.12.2021 | Kielâ = }}</ref> Peeivi loopâst ulmuuh láá vaibâm, mut siämmást sij láá čiävlááh puáris demokraatlii ärbivyevistis já halijdeh väldid uási tábáhtusân. Ulmuuh savâstâleh mielâstis puáttee jienâstmijn kähvipeevdi piällást já pargosoojijn. Tuáimee demokratian kulá meid ton tuhhiittem, ete jieijâs uáivild ij ain vyeiti.<ref name="Loostâš"/> ==Koronapandemia== Ive&nbsp;[[2020]] Landsgemeinde iä ornim koronaepidemia keežild, já ive&nbsp;[[2021]] Landsgemeinde uárnejui esken čohčâmáánust. Čohčâmáánu 2021 äššilistoost lijjii el.: "1&nbsp;622&nbsp;500 [[Sveeici frangi|fraangi]] arvetunnel [[Braunwald]]ân?" já "Lase toorjâ párnái muusiklii škovliimân?".<ref name="Loostâš"/> ==Markkâneh== Landsgemeinde-peeivi Glarus kaavpugist uárnejuvvojeh meid markkâneh. Tobbeen vyebdih puohlágánijd tävirijd já purrâmušâid. Ärbivuáválávt jienâstempeeivi ulmuuh poreh kälbipiärgumaarfijd, pottááknjuvdos já luumuid. Puáhtá meid smakkiđ maailm puárásumos vuástá:&nbsp;[[Schabziger]].<ref name="Loostâš"/> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} * [http://www.landsgemeinde.gl.ch Glarus landsgemeinde päikkisiijđoh] {{de}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Glarus kanton]] [[Luokka:Njuolgâ demokratia Sveeicist]] 5akjfxwqmjjrggl7wjm73xba5yfgyph 0 11708 160010 148231 2026-09-26T03:06:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160010 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Karte Schweizer Sprachgebiete 2026.png|upright=1.25|pienoiskuva|Sveeici kielah 1.1.2026]] [[Sveeici vuáđulaahâ|Sveeici vuáđulaavâ]] mield '''[[Sveicci|Sveeicist]]''' láá nelji aalmuglâškielâ: [[saksakielâ]], [[ranskakielâ]], [[italiakielâ]] já [[retoromaankielâ]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/rm#art_4 | Nommâ = Constituziun federala da la Confederaziun svizra : Art. 4 Linguas naziunalas | Almostittem = Fedlex | Luoihâttem = Las linguas naziunalas èn il tudestg, il franzos, il talian ed il rumantsch. | Čujottum = 13.12.2021 | Kielâ = {{rm}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211128044655/https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/rm#art_4 | vyerkkejum = 2021-11-28}}</ref> Saksakielâ lii täin stuárráámus, tom sarnuu ive 2016 62,6 % puoh sveiccilijn ennikiellân. Sist 58,5 % sarnuu [[sveiccisaksakielâ]] já 11,1 % [[standardistum sveiccisaksakielâ]]. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Sveeici kielah|*]] sus5b6rbyefjp0bxviyw7rvs0ootjtt 0 11821 159504 151661 2026-09-26T00:42:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159504 wikitext text/x-wiki {{Sveeici kieldâ | nommâ = Glarus | kove = Glarus mit Glärnisch, Sicht Ennetberge (18948043634).jpg | vaakun = CHE Glarus COA.svg | kárttá = Karte Gemeinde Glarus 2011.png | staatâ = [[Sveicci]] | kanton = [[Glarus kanton|Glarus]] | vijđodâh = 107,20<ref name="glarus">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus.ch/portraet/zahlen-und-fakten.html/2929 | Nommâ = Zahlen und Fakten | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211228233421/https://www.glarus.ch/portraet/zahlen-und-fakten.html/2929 | Vyerkkejum = 2021-12-28 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.12.2021 | Kielâ = {{de}} }}</ref> | alodâh = 474 | ässeeloho = 12 484<ref name="glarus"/> | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 116,46 }} '''Glarus''' lii kieldâ [[Sveicci|Sveeicist]], [[Glarus kanton|Glarus]] [[Sveeici kantoneh|kantonist]]. Glarusist ääsih 12&nbsp;484 olmožid. Ton vijđodâh lii 107,20&nbsp;km²<ref name="glarus"/> já alodâh 474&nbsp;m. Nube käldee mield vijđodah lii 103,67&nbsp;km².<ref name="bfs">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/dienstleistungen/geostat/geodaten-bundesstatistik/administrative-grenzen/generalisierte-gemeindegrenzen.assetdetail.11947564.html | Nommâ = Generalisierte Grenzen 2020: Hilfsdatei | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Bundesamt für Statistik | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.12.2021 | Kielâ = {{de}} }}</ref> ==Historjá== Glarus kieldâ šoodâi [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2011]], ko [[Ennenda]], [[Glarus (oovdiš kieldâ)|Glarus]], [[Netstal]] já [[Riedern]] kieldah lahtojii oohtân. ===Ive 1861 pyellim=== [[Tiätuvuárkká:CH-NB - Grafiken Orts- und Landschaftsansichten - GS-GRAF-ANSI-GL-144.tif|thumb|left|Ive 1861 pyellim]] Ive&nbsp;1861 Glarusist cokkânij stuorrâ pyellim. Pyellim aalgij uccâ njuovčâtuuliist maŋŋeed ehidist ääitist, mii lâi Christoph Tschudi táálu paaldâst Landsgemeindeplatzist. Lieggâ föhn-pieggâ levâttij njuovčâtuulâid. Njuovčâtuulah levânii jotelávt muorâtáálust nuubán. Časkâdempiergâseh iä lamaš tuárvi. Pyelimist tuušâi stuorrâ uási kuávdáást. Maaŋgah tááluh puollii ollásávt. Ulmuuh irâttii piäluštiđ tävirijdis, mutâ tullâ ovdánij liijkás jotelávt. Suulân love olmožid jammii. Pyellim maŋa kaavpug ferttij huksiđ masaba ollásávt uđđâsist. Uđđâ kaavpug huksejui torvolub vuovijguin. Tááluh huksejuvvojii keeđgist já tiijlâst. Návt toh iä cokkânâm älkkeht. Pyellim muštoo ain stuorrâ pärttin. Tot muutij meiddei kaavpugvuávám, já tast šoddii uđđâáigásuboh huksimvyevih. Puálu maŋa uárnejui vijđes ruttânuurrâm. Meiddei New Glarus adelij 1&nbsp;250 dollarid<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|nommâ=New Glarus History/Timeline|almostittem=Swiss Historical Village & Museum|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250506125949/https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|vyerkkejum=2025-05-06}}</ref> (suulân 40&nbsp;000 dollarid onnáá peeivi ruuđâst) uđđâsisthuksiimân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Glarus_(capital)|nommâ=Glarus (capital)|almostittem=Encyclopædia Britannica (11th ed.)|äigimuddo=1911|almostittee=Cambridge University Press|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Anna Göldi -museo=== {{Válduartikkâl|[[Anna Göldi]]}} Ennendast lii Anna Göldi -museo, mii muštâl [[Anna Göldi]] vááinui historjást já olmoošvuoigâdvuođâi ovdánmist. Museost uážžu lasetiäđuid Anna elimist já riehtijotemist. Tobbeen suogârduvvoo meiddei, maht palo já väldi pyehtih šoddâdiđ stuorrâ puástuvuođâ. Anna Göldi äšši muštoot, et puáris oskomušâi tiet puáhtá adeliđ vuoigâdvuođâ toohâđ julmes tavoid. Tiäđuh já ávusvuotâ láá pyeremus syeji tággáár vuástá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.annagoeldi.ch/index.php/de/|nommâ=Anna Göldi Museum|almostittem=|čujottum=2025-07-11|ietf-kielâkoodi=de-ch|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250718172454/https://www.annagoeldi.ch/index.php/de/|vyerkkejum=2025-07-18}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Kieldâ alemus saje lii Bächistock (2&nbsp;914&nbsp;m)<ref name="glarus"/> já vyelemus saje lii pááppárfabrik šiljo Netstalist (448&nbsp;m)<ref name="glarus"/>. ==Landsgemeinde== {{Válduartikkâl|[[Landsgemeinde (Glarus)]]}} Vyesimáánu vuossâmuu pasepeeivi Glarus uáivitorist uárnejuvvoo [[Landsgemeinde (Glarus)|Landsgemeinde]]-nommâsâš tábáhtus. ==Postânumereh== * 8750 Glarus * 8750 Klöntal * 8750 Riedern * 8754 Netstal * 8755 Ennenda ==Kovegalleria== <gallery> Abendstimmung über der Stadt Glarus, Gemeinde Glarus (24473449494).jpg Abendstimmung über Netstal, Gemeinde Glarus (19382632728).jpg Glärnisch im Winterkleid, Gemeinde Glarus (19570589025).jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Glarus kanton kieldah}} [[Luokka:Glarus|*]] o4qa6gud6a6kzxdpleeofcaeopf69eq 0 11825 159483 148262 2026-09-26T00:36:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159483 wikitext text/x-wiki {{Sveeici oovdiš kieldâ (Glarus) | nommâ = Ennenda | kove = Ennenda im Frühling, Gemeinde Glarus (19382650458).jpg | kove-čielgiittâs = Ennenda | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = GW-GL-Ennenda.gif | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Sveicci | nommâ_kárttá = Ennenda | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 47 | latm = 2 | lats = 2 | latNS = N | longd = 9 | longm = 4 | longs = 40 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | pirrâdâhkodde = | tááláš kieldâ = [[Glarus]] | vuáđudum = | lopâttum = 31.12.2010 | vijđodâh = 22,24 | alodâh = 478<ref name="ennenda">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus.ch/portraet/ortsteile/ennenda.html/5846 | Nommâ = Ennenda | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.7.2025 | Kielâ = {{de}} }}</ref><ref name="mapcarta17667464">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mapcarta.com/17667464|nommâ=Ennenda|almostittem=Mapcarta|čujottum=2025-07-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | ässeeloho = 2 705<ref name="glarus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.glarus.ch/verwaltung/gesellschaft-und-gesundheit/einwohnerdienste/einwohnerstatistik.html/6370|nommâ=Einwohnerstatistik|čujottum=9.7.2025|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> | ässeeloho_ihe = 1.1.2025 | ässeesaahâdvuotâ = 118,57 | kieldânummeer = 1607 | postânummeer = 8755 | sundenummeer = 055 | kárttá_kieldâ = Karte Gemeinde Ennenda 2007.png }} '''Ennenda''' lii oovdiš kieldâ [[Glarus kanton|Glarus]] [[Sveeici kantoneh|kantonist]] [[Sveicci|Sveeicist]]. Ive&nbsp;2025 aalgâst Ennendast assii 2&nbsp;705 olmožid.<ref name="glarus"/> Kieldâ vijđodâh lâi 22,24&nbsp;km². Ennenda lii 478&nbsp;m merâtääsi paajaabeln.<ref name="ennenda"/><ref name="mapcarta17667464"/> ==Historjá== Ennenda kieldâ lopâttui ive&nbsp;2010 loopâst, ko Ennenda, [[Glarus (oovdiš kieldâ)|Glarus]], [[Netstal]] já [[Riedern]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ [[Glarus]] kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 13&nbsp;107 olmožid (1.1.2025),<ref name="glarus"/> já ton vijđodâh lii 107,20&nbsp;km².<ref name="glarus2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus.ch/portraet.html/5823 | Nommâ = Porträt | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.7.2025 | Kielâ = {{de}} }}</ref> Ennenda oovdiš kieldâtáálu huksejui ive&nbsp;1890.<ref name="ennenda"/> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#E3E3E3" ! Ihe ! Ässeeloho<ref name="Dizionario storico della Svizzera">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/000764/2020-11-19/ | Nommâ = Ennenda | Tahhee = Marti-Weissenbach, Karin | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Dizionario storico della Svizzera | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.12.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref> |- |align="center"| 1554 || align="center"| 204 |- |align="center"| 1763 || align="center"| 1 018 |- |align="center"| 1850 || align="center"| 2 313 |- |align="center"| 1870 || align="center"| 2 783 |- |align="center"| 1900 || align="center"| 2 494 |- |align="center"| 1950 || align="center"| 2 940 |- |align="center"| 1960 || align="center"| 3 076 |- |align="center"| 2000 || align="center"| 2 808 |- |align="center"| 2010 || align="center"| 2 684 |} ==Anna Göldi -museo== {{Válduartikkâl|[[Anna Göldi]]}} Ennendast lii Anna Göldi -museo, mii muštâl [[Anna Göldi]] vááinui historjást já olmoošvuoigâdvuođâi ovdánmist. Museost uážžu lasetiäđuid Anna elimist já riehtijotemist. Tobbeen suogârduvvoo meiddei, maht palo já väldi pyehtih šoddâdiđ stuorrâ puástuvuođâ. Anna Göldi äšši muštoot, et puáris oskomušâi tiet puáhtá adeliđ vuoigâdvuođâ toohâđ julmes tavoid. Tiäđuh já ávusvuotâ láá pyeremus syeji tággáár vuástá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.annagoeldi.ch/index.php/de/|nommâ=Anna Göldi Museum|almostittem=|čujottum=2025-07-09|ietf-kielâkoodi=de-ch|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250718172454/https://www.annagoeldi.ch/index.php/de/|vyerkkejum=2025-07-18}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://glarnerland.ch/en/ Glarnerland] <small>(eŋgâlâskielân)</small> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Glarus kanton kieldah}} [[Luokka:Glarus]] [[Luokka:Sveeici ovdiih kieldah]] [[Luokka:Sveeici siijdah]] j0l778n9628cpom367s2oe84h2vplff 0 11826 159505 148263 2026-09-26T00:42:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159505 wikitext text/x-wiki {{Sveeici oovdiš kieldâ (Glarus) | nommâ = Glarus | kove = Bahnhofstrasse Glarus (19544452406).jpg | kove-čielgiittâs = Glarus kuávdáš | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = CHE Glarus COA.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Sveicci | nommâ_kárttá = Glarus | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 47 | latm = 2 | lats = 27 | latNS = N | longd = 9 | longm = 4 | longs = 2 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | pirrâdâhkodde = | tááláš kieldâ = [[Glarus]] | vuáđudum = | lopâttum = 31.12.2010 | vijđodâh = 69,27 | alodâh = 472<ref name="ortsteileglarus">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus.ch/portraet/ortsteile/glarus.html/5843 | Nommâ = Glarus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 11.7.2025 | Kielâ = {{de}} }}</ref><ref name="mapcarta17666866">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mapcarta.com/17666866|nommâ=Glarus|almostittem=Mapcarta|čujottum=2025-07-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | ässeeloho = 6 545<ref name="glarus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.glarus.ch/verwaltung/gesellschaft-und-gesundheit/einwohnerdienste/einwohnerstatistik.html/6370|nommâ=Einwohnerstatistik|čujottum=11.7.2025|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> | ässeeloho_ihe = 1.1.2025 | ässeesaahâdvuotâ = 94,48 | kieldânummeer = 1632 | postânummeer = 8750 | sundenummeer = 055 | kárttá_kieldâ = Karte Gemeinde Glarus 2007.png }} '''Glarus''' lii oovdiš kieldâ [[Glarus kanton|Glarus]] [[Sveeici kantoneh|kantonist]] [[Sveicci|Sveeicist]]. Ive 2025 aalgâst Glarusist assii 6 545 olmožid.<ref name="glarus"/> Kieldâ vijđodâh lâi 69,27 km². Glarus lii 472 m merâtääsi paajaabeln.<ref name="ortsteileglarus"/><ref name="mapcarta17666866"/> ==Historjá== Glarus kieldâ lopâttui ive 2010 loopâst, ko [[Ennenda]], Glarus, [[Netstal]] já [[Riedern]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ [[Glarus]] kieldâ. Uđđâ kieldâst ääsih 13 107 olmožid (1.1.2025),<ref name="glarus"/> já ton vijđodâh lii 107,20 km².<ref name="glarus2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.glarus.ch/portraet.html/5823 | Nommâ = Porträt | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Gemeinde Glarus | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 12.7.2025 | Kielâ = {{de}} }}</ref> ===Ive 1861 pyellim=== [[Tiätuvuárkká:CH-NB - Grafiken Orts- und Landschaftsansichten - GS-GRAF-ANSI-GL-144.tif|thumb|left|Ive 1861 pyellim]] Ive 1861 Glarusist cokkânij stuorrâ pyellim. Pyellim aalgij uccâ njuovčâtuuliist maŋŋeed ehidist ääitist, mii lâi Christoph Tschudi táálu paaldâst Landsgemeindeplatzist. Lieggâ föhn-pieggâ levâttij njuovčâtuulâid. Njuovčâtuulah levânii jotelávt muorâtáálust nuubán. Časkâdempiergâseh iä lamaš tuárvi. Pyelimist tuušâi stuorrâ uási kuávdáást. Maaŋgah tááluh puollii ollásávt. Ulmuuh irâttii piäluštiđ tävirijdis, mutâ tullâ ovdánij liijkás jotelávt. Suulân love olmožid jammii. Pyellim maŋa kaavpug ferttij huksiđ masaba ollásávt uđđâsist. Uđđâ kaavpug huksejui torvolub vuovijguin. Tááluh huksejuvvojii keeđgist já tiijlâst. Návt toh iä cokkânâm älkkeht. Pyellim muštoo ain stuorrâ pärttin. Tot muutij meiddei kaavpugvuávám, já tast šoddii uđđâáigásuboh huksimvyevih. Puálu maŋa uárnejui vijđes ruttânuurrâm. Meiddei New Glarus adelij 1 250 dollarid<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|nommâ=New Glarus History/Timeline|almostittem=Swiss Historical Village & Museum|čujottum=2025-07-12|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250506125949/https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|vyerkkejum=2025-05-06}}</ref> (suulân 40 000 dollarid onnáá peeivi ruuđâst) uđđâsisthuksiimân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Glarus_(capital)|nommâ=Glarus (capital)|almostittem=Encyclopædia Britannica (11th ed.)|äigimuddo=1911|almostittee=Cambridge University Press|čujottum=2025-07-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#E3E3E3" ! Ihe ! Ässeeloho<ref name="Dizionario storico della Svizzera">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/000766/2020-11-19/ | Nommâ = Glarona | Tahhee = Marti-Weissenbach, Karin | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Dizionario storico della Svizzera | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.12.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref> |- |align="center"| 1837 || align="center"| 4 094 |- |align="center"| 1850 || align="center"| 4 082 |- |align="center"| 1870 || align="center"| 5 485 |- |align="center"| 1888 || align="center"| 5 357 |- |align="center"| 1900 || align="center"| 4 877 |- |align="center"| 1910 || align="center"| 5 123 |- |align="center"| 1930 || align="center"| 5 269 |- |align="center"| 1950 || align="center"| 5 724 |- |align="center"| 1970 || align="center"| 6 189 |- |align="center"| 1990 || align="center"| 5 728 |- |align="center"| 2000 || align="center"| 5 556 |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://glarnerland.ch/en/ Glarnerland] <small>(eŋgâlâskielân)</small> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Glarus kanton kieldah}} [[Luokka:Glarus]] [[Luokka:Sveeici ovdiih kieldah]] [[Luokka:Sveeici siijdah]] iwvhpm2fmpjmnmx4r6r9q5z17dypl2q 0 11955 159471 148302 2026-09-26T00:34:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159471 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = Druk tsendhen | kove = | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Bhutan}} | säänih = [[Gyaldun Dasho Thinley Dorji]] | säänihihe = | muusik = [[Aku Tongmi]] | muusikihe = | ihe = [[1953]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''Druk tsendhen''' lii [[Bhutan]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Bhutan+National+Anthem | Nommâ = BHUTAN: National Anthem of Bhutan (Druk tsendhen) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust ive [[1953]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/> Lavluu lii nuottim Aku Tongmi, já ton saanijd lii čáállám Gyaldun Dasho Thinley Dorji.<ref name="national-anthems.org"/> ==Säänih (dzongkhakielân)== :འབྲུག་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་།། :དཔལ་ལུགས་གཉིས་བསྟན་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མགོན་།། :འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་།། :སྐུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་ཅིང་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་།། :ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་།། :འབངས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག་།།<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.bhutan.gov.bt/government/abt_nationalanthem.php|nommâ=Bhutan Portal - National Anthem|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-02-09|čujottum=2023-06-18|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120209135920/http://www.bhutan.gov.bt/government/abt_nationalanthem.php|vyerkkejum=2012-02-09}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wipo.int/wipolex/en/text/167955.|nommâ=The Constitution of the Kingdom of Bhutan|almostittem=www.wipo.int|čujottum=2023-06-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Translitteraatio=== :Dru tsend°en kepä gäkhap na :Pä lu’nyi tensi kyongwä gin :Dru gäpo ’ngada rinpoche :Ku gyûme tencing chap si phe :Chö sanggä tenpa dâzh°ing gä :Bang deki nyima shâwâsho<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=van Driem, George|Nommâ=Guide to Official Dzongkha Romanization|Ihe=1991|Almostittee=Dzongkha Development Commission, Royal Government of Bhutan|www=https://www.dzongkha.gov.bt/uploads/files/publications/Guide_to_Official_Dzongkha_Romanization_c42e39eebb12d899e59058cad2fdd05c_35e87f1cdc330a4229bd0ba766e252b4.pdf}}</ref> == Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Bhutan aalmuglâšsymboleh]] ikpdks9l745mlp3uxykqi8rih22pyit 0 12077 160055 148325 2026-09-26T03:32:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160055 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Vg icon.svg|thumb|]] '''Toimâfiäráánspellâ''' lii [[videospellâ|videospeelâi]] [[Videospellâšlaajah|šlaajâ]], mast ovtâstuveh [[fiäráánspellâ|fiäráánspeelâ]] já [[toimâspellâ|toimâspeelâ]] vuáđu-uásih.<ref name="gamasutra_1">{{Nettikäldee| Čujottâs = http://www.gamasutra.com/view/feature/2917/designing_and_integrating_puzzles_.php?page=2| Nommâ = Designing and Integrating Puzzles in Action-Adventure Games| Almostittee = Gamasutra| Äigimuddo = 6.12.2002| Čujottum = 6.1.2021| Kielâ = {{en}}| arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220106115943/https://www.gamasutra.com/view/feature/2917/designing_and_integrating_puzzles_.php?page=2| vyerkkejum = 2022-01-06}}</ref> Toimâfiááránspeelah láá om. ''[[Red Dead Redemption 2]]'', ''[[Grand Theft Auto V]]'', ''[[Tomb Raider]]'' já ''[[The Legend of Zelda]]''. ==Šlaajâ historjá== Wolf já Perron mield šlaajâ historjá aalgij ive 1979, ko [[Atari]] almostitij ''[[Adventure (Atari 2600)|Adventure]]''-speelâ [[Atari 2600]]&nbsp;spellâkonsolân.<ref name="wr-adventure">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.warrenrobinett.com/adventure/ | Nommâ = Adventure for the Atari 2600 Video Game Console | Tahhee = Robinett, Warren | Čujottum = 6.1.2021| Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="vgtr-22">{{Kirjekäldee | Nommâ = The Video Game Theory Reader | Almostittee = Taylor & Francis Group | Ihe = 2003 | Tahhee = Wolf, Mark J. P. já Perron, Bernard (toim.) | | Sijđo =22 | Almostittemsaje = London já New York | ISBN = 9781135205195 | Čujottum = 6.1.2021| Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Vyelišlaajah== *[[vuosmuu persovn toimâfiäráánspellâ|vuosmuu persovn toimâfiäráánspeelah]] tegu ''[[Half-Life 2]]'' *[[kuálmád persovn toimâfiäráánspellâ|kuálmád persovn toimâfiäráánspeelah]] tegu ''[[Grand Theft Auto V]]'' já ''[[Red Dead Redemption 2]]'' *[[täsispellâ|täsispeelah]] tegu ''[[Ori and the Blind Forest]]'' já ''[[Skylanders (ráiđu)|Skylanders]]'' -rááiđu speelah *[[njahâlemspellâ|njahâlemspeelah]] tegu ''[[Assassin's Creed (ráiđu)|Assassin's Creed]]'' -rááiđu speelah *[[cevzimspellâ|cevzimspeelah]] tegu ''[[Oregon Trail]]'' já ''[[Minecraft]]'' *[[cevzimkauhuspellâ|cevzimkauhuspeelah]] tegu ''[[Resident Evil (ráiđu)|Resident Evil]]'' já ''[[Five Nights at Freddy's (ráiđu)|Five Nights at Freddy's]]'' -rááiđui speelah ==Keejâ meid== *[[Red Dead Redemption 2]] *[[Grand Theft Auto V]] ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Toimâfiäráánspeelah|*]] [[Luokka:Videospeelâi šlaajah]] 8mcuw8usfnsm9qwv6amcbjub5ke457d 0 12134 160105 148330 2026-09-26T03:37:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160105 wikitext text/x-wiki '''Videospellâihe 1980''' kieđâvuš ive [[1980]] almostittum videospeelâid já videospellâmaailm merhâšittee tábáhtusâid. ==Tábáhtusah == === Uđđâ finnoduvah=== * [[Broderbund]] vuáđudui. * [[Bug-Byte]] vuáđudui. * [[HAL Laboratory]] vuáđudui. * [[Human Engineered Software]] vuáđudui. * [[Mindscape]] vuáđudui. * [[On-Line Systems]] vuáđudui. * [[Sirius]] vuáđudui. * [[Sir-Tech]] vuáđudui. === Palhâšumetilálâšvuođah === * ''[[Video (lostâ)|Video]]''-lostâ ornij vuossâmuu ''[[Arcade Awards]]''&nbsp;-palhâšumetilálâšvuođa, mii lii maailm vuossâmuš videospeelâi palhâšumetilálâšvuotâ. Vyeittei noomah almostuvvii loostâ ''Arcade Alley'' -pálstáást.<ref name="wwfga">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://gamehistory.org/first-video-game-awards/ | Nommâ = Who won in the first game awards? | Tahhee = Willaert, Kate | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 8.12.2020 | Almostittee = Video Game History Foundation | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="1stAAA">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://archive.org/details/0304-video-mar-80/page/n1/mode/2up | Nommâ = Arcade Alley: The 1st Annual Arcade Awards | Tahhee = Kunkel, Bill já Laney II, Frank T. | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 3.1980 | Almostittee = Video | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Ruustigalmostitmeh == === [[Kietâkonsol]]eh === * [[Nintendo]] almostitij [[Game & Watch]] -elektroniikspeelâid. === [[Päikkikonsol]]eh === * [[Mattel]] almostitij [[Intellivision]]-videospeelâi päikkikonsol. * [[PPZ Ameprod]] almostitij [[Ameprod TVG-10]]-videospeelâi päikkikonsol [[Puola]]st. === [[Tiättur|Tiätureh]] === * [[Sinclair Research]] almostitij [[ZX80]]-päikkitiättur. * [[Acorn Computers]] almostitij [[Acorn Atom]] -päikkitiättur. * [[Tandy Corporation]] almostitij [[TRS-80 Color Computer]] -päikkitiättur. == Merhâšittee almostitmeh == * ''[[Akalabeth]]'' almostui. * ''[[Computer Bismarck]]'' almostui. * ''[[Mystery House]]'' almostui. * ''[[Rogue]]'' almostui. * [[vyesimáánu 22.]] peeivi – [[Namco]] almostitij ''[[Pac-Man]]''-šlanttispeelâ [[Jaapaan|Japanist]]. Juovlâmáánust siämmáš finnodâh almostitij tom maailmvijđosávt. * kesi-syeinimáánu – [[Atari]] almostitij ''[[Missile Command]]''<ref name="bunka-media-db">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://mediaarts-db.bunka.go.jp/id/M731137 | Nommâ = ミサイルコマンド コックピット筺体版 | Äigimuddo = | Almostittee = Jaapaan kulttuurašijvirgádâh | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{ja}}}}</ref><ref name="atari1980">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.atarigames.com/atarinumbers90s.pdf | Nommâ = "Production Numbers" | Äigimuddo = 31.8.1999 | Almostittee = Atari | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20130510143012/http://www.atarigames.com/atarinumbers90s.pdf | vyerkkejum = 2013-05-10}}</ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Nichibutsu]] almostitij ''[[Crazy Climber]]'' -šlanttispeelâ [[Jaapaan|Japanist]]. Juovlâmáánust siämmáš finnodâh almostitij tom maailmvijđosávt. * skammâmáánu – ''[[Battlezone]]'' almostui.<ref name="atari1980"/> == Palhâšumeh == === [[Ive 1980 Arcade Awards|Arcade Awards]] === * Pyeremuuh ruustigeh – [[Magnavox Odyssey 2]]<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremuuh audiovisuaalliih efekteh – [[Bally]]<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremuuh speelah – [[Atari]]<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremus pongspellâ – ''[[Volleyball (Atari)|Volleyball]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> (Atari ''Video Olympics'' -rááiđust) * Pyeremus valastâllâmspellâ – ''[[Football (Bally)|Football]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremus pääččimspellâ – ''[[Air-Sea Battle]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremus scifi-spellâ – ''[[Cosmic Conflict!]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremus ohtuuspellâ – ''[[Computer Golf!]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Innovatiivlumos spellâ – ''[[Basketball (Atari)|Basketball]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> * Pyeremus kávpálâš spellâ – ''[[Space Invaders]]''<ref name="wwfga"/><ref name="1stAAA"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Videospellâiveh}} [[Luokka:Ive 1980 videospeelah|*]] [[Luokka:Videospellâiveh]] sn0mrql4zw3mu7vcbxs8s3xqe98f2nk 0 12145 160106 148333 2026-09-26T03:37:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160106 wikitext text/x-wiki '''Videospellâihe 1981''' kieđâvuš ive [[1981]] almostittum videospeelâid já videospellâmaailm merhâšittee tábáhtusâid. ==Tábáhtusah == === Uđđâ loostah=== * ''[[Video (lostâ)|Video]]''-loostâ ''Arcade Alley'' pálstáčälleekyevtis [[Bill Kunkel]] já [[Arnie Katz]] vuáđudáin maailm vuossâmuu videospellâloostâ ''[[Electronic Games]]'' oovtâst [[Joyce Worley]]in.<ref name="wwfga">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://gamehistory.org/first-video-game-awards/ | Nommâ = Who won in the first game awards? | Tahhee = Willaert, Kate | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 8.12.2020 | Almostittee = Video Game History Foundation | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="gamasutra-4226">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.gamasutra.com/view/feature/4226/electronic_games_the_arnie_katz_.php | Nommâ = Electronic Games: The Arnie Katz Interview | Tahhee = Fulton, Steve | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.12.2009 | Almostittee = Gamasutra | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20120126182227/http://www.gamasutra.com/view/feature/4226/electronic_games_the_arnie_katz_.php | vyerkkejum = 2012-01-26}}</ref> * ''[[Computer and Video Games]]'' -tiättur- já videospellâlostâ vuáđudui.<ref name="bbc">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.bbc.com/news/technology-27486867 | Nommâ = Computer and Video Games online magazine facing closure | Tahhee = Lee, Dave | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 21.5.2014 | Almostittee = BBC News | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Atari]] almostitškuođij ''[[ANALOG Computing]]'' -loostâ. === Uđđâ finnoduvah=== * [[DK'Tronics]] vuáđudui. * [[Games by Apollo]] vuáđudui. * [[Gebelli Software]] vuáđudui. * [[Imagic]] vuáđudui. * [[Nihon Falcom]] vuáđudui. * [[Spectravision]] vuáđudui. * [[Starpath]] vuáđudui. * [[Synapse Software]] vuáđudui. * [[Technōs Japan]] vuáđudui. === Lopâttum finnoduvah=== * [[APF Electronics]] lopâttui. == Ruustigalmostitmeh == === [[Kietâkonsol]]eh === * [[Microvision]] lopâttui. === [[Tiättur|Tiätureh]] === * [[Sinclair Research]] almostitij [[ZX81]]-päikkitiättur. * [[Texas Instruments]] almostitij [[TI-99/4A]]-tiättur. * [[Acorn Computers]] almostitij [[BBC Micro]] -tiättur. * [[Commodore]] almostitij [[Commodore VIC-20]] -tiättur. * [[NEC]] almostitij [[NEC PC-8801]] -tiättur. == Merhâšittee almostitmeh == * ''[[005]]'' almostui. * ''[[Defender (videospellâ)|Defender]]'' almostui. * ''[[Donkey Kong (videospellâ)|Donkey Kong]]'' almostui. * ''[[Eastern Front (1941)]]'' almostui. * ''[[Frogger]]'' almostui. * ''[[Galaga]]'' almostui. * ''[[Tempest (videospellâ)|Tempest]]'' almostui. * ''[[Ultima I]]'' almostui. * ''[[Utopia (ive 1981 videospellâ)|Utopia]]'' almostui. == Palhâšumeh == === [[Ive 1981 Arcade Awards|Arcade Awards]] === * Ive spellâ – [[Superman (Atari 2600)|Superman]]<ref name="eg-12-1981">{{Kirjekäldee | Nommâ = The Arcade Awards | Almostittee = Electronic Games | Ihe = 1981 | Tahhee = | Jurgâleijee = | Loho = | Sijđo = 39 | Siijđoh = | Čielgiittâs = | Almostittemsaje = | Tubdâldâs = | ISBN = | www = http://www.digitpress.com/library/magazines/electronic_games/electronic_games_winter81.pdf | www-tekstâ = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 9.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * Pyeremuuh audiovisuaalliih efekteh – ''[[Fishing Derby]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus pongspellâ – ''[[Volleyball (Odyssey 2)|Volleyball]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus valastâllâmspellâ – ''[[NASL Soccer]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus pääččimspellâ – ''[[Armor Battle|Armored Battle]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus scifi-spellâ – ''[[Space Battle]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus ohtuuspellâ – ''[[Skiing (Atari 2600)|Skiing]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Innovatiivlumos spellâ – ''[[Adventure (Atari 2600)|Adventure]]''<ref name="eg-12-1981"/> * Pyeremus šlanttispellâ – ''[[Asteroids]]''<ref name="eg-12-1981"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Videospellâiveh}} [[Luokka:Ive 1981 videospeelah|*]] [[Luokka:Videospellâiveh]] 1fi1gsntoim7mv5jxgx2jf6wi19egvk 0 12161 160108 148338 2026-09-26T03:37:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160108 wikitext text/x-wiki '''Videospellâihe 2021''' kieđâvuš ive [[2021]] almostittum videospeelâid já videospellâmaailm merhâšittee tábáhtusâid. ==Tábáhtusah == * 12. –15.6.2021: [[Electronic Entertainment Expo]] uárnejui neetist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gamesindustry.biz/articles/2021-04-06-nintendo-xbox-and-ubisoft-back-digital-only-e3-2021 | Nommâ = Nintendo, Xbox and Ubisoft back digital-only E3 2021 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 6.4.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 19. –23.7.2021: [[Game Developers Conference]] uárnejui neetist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gamesindustry.biz/articles/2021-02-18-gdc-drops-in-person-plans-for-2021-event | Nommâ = GDC drops in-person plans for 2021 event | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 18.2.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 30.9.–3.10.2021: [[Tokyo Game Show]] uárnejui neetist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://twinfinite.net/2021/03/tokyo-game-show-2021-online/ | Nommâ = Tokyo Game Show 2021 Will Happen Online Again With English Interpretation | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> == Ruustigalmostitmeh == * [[Atari VCS (2020)|Atari VCS]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.cgmagonline.com/news/atari-vcs-is-now-available-now/ | Nommâ = Atari VCS Is Now Available For Purchase And Shipping Available To Canada | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 6.10.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Videospellâalmostitmeh== === Uđđâivemáánu === * 20. peeivi &ndash; ''[[Hitman 3]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nme.com/en_au/news/gaming-news/hitman-3-is-set-to-be-more-serious-and-darker-than-previous-entries-2696031 | Nommâ = ‘Hitman 3’ is set to be more “serious and darker” than previous entries | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 26.6.2020 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 26. peeivi &ndash; ''[[Atelier Ryza 2: Lost Legends & the Secret Fairy]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nintendo.com/games/detail/atelier-ryza-2-lost-legends-and-the-secret-fairy-switch/ | Nommâ = Atelier Ryza 2: Lost Legends & the Secret Fairy | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 28. peeivi &ndash; ''[[Disgaea 6: Defiance of Destiny]]''^JP<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nintendolife.com/news/2020/09/disgaea_6_defiance_of_destiny_is_a_nintendo_switch_exclusive_coming_summer_2021 | Nommâ = Disgaea 6: Defiance Of Destiny Is A Nintendo Switch Exclusive Coming Summer 2021 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 17.9.2020 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> === Kuovâmáánu === * 2. peeivi &ndash; ''[[Valheim]]'' * 4. peeivi &ndash; ''[[Werewolf: The Apocalypse – Earthblood]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = Werewolf: The Apocalypse - Earthblood Is Coming To PS5 And Xbox Series X, Gameplay Trailer Reveals | Nommâ = Disgaea 6: Defiance Of Destiny Is A Nintendo Switch Exclusive Coming Summer 2021 | Tahhee = O'Connor, James | Almostittem = GameSpot | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 5. peeivi &ndash; ''[[Ys IX: Monstrum Nox]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gematsu.com/2020/08/ys-ix-monstrum-nox-launches-february-2-2021-in-north-america-and-february-5-in-europe-for-ps4-summer-2021-for-switch-and-pc | Nommâ = Ys IX: Monstrum Nox launches February 2, 2021 in North America and February 5 in Europe for PS4, summer 2021 for Switch and PC | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.8.2020 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 23. peeivi &ndash; ''[[Persona 5 Strikers]]''^WW * 26. peeivi &ndash; ''[[Bravely Default 2]]'' === Njuhčâmáánu === * 26. peeivi &ndash; ''[[Monster Hunter Rise]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theverge.com/22218627/monster-hunter-rise-preview-demo-release-date | Nommâ = Monster Hunter Rise looks like a strong Switch successor to World | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 7.1.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 26. peeivi &ndash; ''[[It Takes Two]]'' === Cuáŋuimáánu === * 1. peeivi &ndash; ''[[Outriders]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://outriders.square-enix-games.com/en-us/ | Nommâ = Outriders | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210408211849/https://outriders.square-enix-games.com/en-us/ | Vyerkkejum = 2021-04-08 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 6. peeivi &ndash; ''[[Oddworld: Soulstorm]]'' * 30. peeivi &ndash; ''[[Returnal]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.eurogamer.net/articles/2021-01-28-ps5-exclusive-returnal-delayed-to-the-end-of-april | Nommâ = PS5 exclusive Returnal delayed to end of April | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.1.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> === Vyesimáánu === * 7. peeivi &ndash; ''[[Resident Evil Village]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pelaaja.fi/uutiset/resident-evil-village-paivattiin-ja-vahvistettiin-myos-vanhemmille-konsoleille-pelikuvaa | Nommâ = Resident Evil Village päivättiin ja vahvistettiin myös vanhemmille konsoleille – pelikuvaa, Re:Verse -moninpeli ja PS5-erikoisdemo paljastuivat myös | Tahhee = Saarenoja, Panu | Almostittem = pelaaja.fi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> * 25. peeivi &ndash; ''[[Biomutant]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.rockpapershotgun.com/biomutant-developers-experiment-101-avoiding-crunch | Nommâ = Biomutant developers went quiet for a year to squash bugs and avoid crunch | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.1.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> === Kesimáánu === * 11. peeivi &ndash; ''[[Ratchet & Clank: Rift Apart]]'' * 11. peeivi &ndash; ''[[Game Builder Garage]]'' * 22. peeivi &ndash; ''[[Olympic Games Tokyo 2020 – The Official Video Game]]'' === Porgemáánu === * 25. peeivi &ndash; ''[[Psychonauts 2]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.polygon.com/e3/22532050/psychonauts-2-release-date-e3-2021-double-fine-xbox-microsoft | Nommâ = Psychonauts 2 finally gets a release date | Tahhee = Ana Diaz | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 13.6.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> === Čohčâmáánu === * 10. peeivi &ndash; ''[[Life Is Strange: True Colors]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.polygon.com/2021/3/18/22334256/life-is-strange-true-colors-release-date-mxmtoon | Nommâ = Life is Strange: True Colors stars an Asian American lead in an all-new adventure | Tahhee = McWhertor, Michael | Almostittem = Polygon | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 10. peeivi &ndash; ''[[Tales of Arise]]'' * 24. peeivi &ndash; ''[[Lost Judgment]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.polygon.com/22424530/judgment-2-release-date-yakuza-lost-judgment-sega-ryu-ga-gotoku-studio | Nommâ = Yakuza team announces Judgment sequel Lost Judgment | Tahhee = McWhertor, Michael | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 7.5.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 28. peeivi &ndash; ''[[New World (videopeli)|New World]]'' === Roovvâdmáánu === * 7. peeivi &ndash; ''[[Far Cry 6]]'' * 28. peeivi &ndash; ''[[Age of Empires IV]]'' === Skammâmáánu === * 5. peeivi &ndash; ''[[Call of Duty: Vanguard]]'' * 9. peeivi &ndash; ''[[Jurassic World Evolution 2]]'' * 9. peeivi &ndash; ''[[Forza Horizon 5]]'' * 12. peeivi &ndash; ''[[Shin Megami Tensei V]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nintendo.com/games/detail/shin-megami-tensei-v-switch/ | Nommâ = Shin Megami Tensei V | Tahhee = | Almostittem = Nintendo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> * 19. peeivi &ndash; ''[[Battlefield 2042]]'' * 19. peeivi &ndash; ''[[Pokémon Brilliant Diamond já Shining Pearl]]'' * 22. peeivi &ndash; ''[[Farming Simulator 22]]''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pelaaja.fi/uutiset/traktorit-kisakuntoon-farming-simulator-22-sai-julkaisupaivan | Nommâ = Traktorit kisakuntoon! Farming Simulator 22 sai julkaisupäivän | Tahhee = Saarenoja, Panu | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 23.6.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> === Juovlâmáánu === * 8. peeivi &ndash; ''[[Halo Infinite]]'' ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Videospellâiveh}} [[Luokka:Ive 2021 videospeelah|*]] [[Luokka:Videospellâiveh]] fmeo4gj0jx7ppzfaqw0euvoo9hjohuw 0 12167 159633 148341 2026-09-26T01:26:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159633 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Kaarina Valoaalto | kove = | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|25|5|1948||1}}<br>Västerås, Ruotâ | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|25|5|1948|26|3|2021|}}<br>Joutsa, Suomâ | hävdi = | áámmát = kirječällee já tivtâsteijee | noomah = | šlaajâ = | kielâ = [[suomâkielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Kaarina Valoaalto''' (š. '''Kaarina Aalto'''; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|5|1948|[[Västerås]]|[[Ruotâ]]|26|3|2021|[[Joutsa]], [[Suomâ]]}}<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/muistot/art-2000007910382.html | Nommâ = Kaarina Valoaalto 1948–2021 | Tahhee = Mörö, Mari | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 11.4.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://poesia.fi/2021/03/kirjailija-kaarina-valoaalto-on-kuollut/ | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220113091435/https://poesia.fi/2021/03/kirjailija-kaarina-valoaalto-on-kuollut/ | Vyerkkejum = 2022-01-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007886883.html | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = Airola, Laura | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>) lâi syemmilâš kirječällee já tivtâsteijee. ==Kirjeh== ===Tihtâkirjeh=== *Ei muuta kuin hiukset päässä: runoja (Otava, 1980) *Poloneesi keskeneräisestä Bagdadista: runoja (Otava, 1981) *Suomalainen selluliittipolvi Andeilla: runoja (Otava, 1982) *Minä pieni krysoliitti: runoja (Otava, 1983) *Kaikki suuret naiset olette jättäneet minut (Arthouse, 1988) *Aivojen heliotrooppinen kirkkaus (Kirjayhtymä, 1993) *Sirkus Swedenborg: runoja (Kirjayhtymä, 1995) *Patsastuma matriarkaatin jalustassa (ntamo, 2010) *Banana Split (Poesia, 2020) ===Proosakirjeh=== *Kapteeni: katkotahtista lyhytproosaa (Otava, 1982) *Huono iho (Otava, 1986) *Mystikko (Arthouse, 1988) *Sisilisko ja minä: Eva Blitzin tarina (Kirjayhtymä, 1991) *Räppiä saarnaspöntöstä ja muita asetelmia (Kirjayhtymä, 1997) *Pannunmyssy (Kopijyvä, 2000) *Einen keittiö, Eines kök : kaunokirjallisia tunnelmapaloja (Tammi, 2002 ) *Nooakan parkki (Tammi, 2005) *Avantgarderob ja muuta irtaimistoa (Tammi, 2008) ==Fáádást eres soojijn== * [http://www.sappho.net/eva/z/zeips_06.html Sahhiittâllâm] {{ fi }} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Valoaalto, Kaarina}} [[Luokka:Ive 1948 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2021 jämimeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih tivtâsteijeeh]] aoi2s5kyalwp86ysoymmu5vcb0nfgzc 0 12659 159612 155005 2026-09-26T01:22:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159612 wikitext text/x-wiki '''Johan Ivvár Nilsen Gaup''' teikkâ '''Fire-Máhte Niillasa Johan Ivvár'''<ref name="avvir-2632016">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/stuoramus-gudni-galga-mihkkal-ednui/ | Nommâ = – Stuorámus gudni galgá Mihkkal-ednui! | Tahhee = Hermansen, Kari Lisbeth | Almostittem = Ávvir | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 26.3.2016 | Almostittee = | Čujottum = 29.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> (š. [[vyesimáánu 15.]] peeivi [[1989]]) lii orjâlâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee. Gaup lii vuáittám maaŋgâlágán kištoid, el. [[Sámi Grand Prix]] -kišto<ref name="yle-8771874">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/gajanas-joavku_boii_nubbin_sami_grand_prix_-lavlungilvvus/8771874 | Nommâ =Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus| Tahhee = Alajärvi, Martta| Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2016 | Almostittee = | Čujottum = 11.1.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> já [[taažâmiäštárvuotâ|taažâmiäštárvuođâ]]. ==Diskografia== ===Jieijâs skiäruh=== * [[2020]] – ''[[Fiellaš]]''<ref name="avvir-8771874">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/skearru-mannonii-ja-mannonii-dal-lea-almmuhuvvon/ | Nommâ = Skearru maŋŋonii ja maŋŋonii, dál lea almmuhuvvon | Tahhee = Olsen, Roy Arthur | Almostittem = Ávvir | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 27.7.2020 | Almostittee = | Čujottum = 29.1.2022 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220129152056/https://www.avvir.no/skearru-mannonii-ja-mannonii-dal-lea-almmuhuvvon/ | vyerkkejum = 2022-01-29}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === * [[2016]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Mikkel Andreas'' * [[2017]] – ''[[Sámi Grand Prix 2017 (album)|Sámi Grand Prix 2017]]'', pittáin ''Mirja Karita'' * [[2021]] – ''[[21 (album)|21]]'', pittáin ''Ante Issat Bær'' oovtâst [[Bernt Mikkel Haglund]]áin * [[2025]] – ''[[Sámi Grand Prix 2025 (album)|Sámi Grand Prix 2025]]'', pittáin ''Linn Henriette'' ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Gaup, Johan Ivvar}} [[Luokka:Ive 1989 šoddâmeh]] [[Luokka:Jyeigeeh]] [[Luokka:Moottorkiälkkávyeijeeh]] [[Luokka:Sámi Grand Prix -kišto juoigâmuási vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]] [[Luokka:Taažah valastâlleeh]] lagm00f4f8t0jhry9v56gpjg5wbh34x 0 12699 160001 157837 2026-09-26T03:04:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160001 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Sunna Máret Gaup Utsi | kove = Sunna_Sámi_Grand_Prix_2019.jpg | šoddâmäigi = 1995 | šoddâmsaje = | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Taažâ]] | artistnommâ = Sunna Máret Utsi | lávlumkielah = [[orjâlâškielâ]] | aktiivlâžžân = | genreh = [[popmuusik]] | čuojânâsah = jienâ | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = [[Marit Susanne Utsi]]<ref name="nrk-11595892">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/konkurrerer-i-sami-grand-prix-1.11595892 | Nommâ = Mor og datter møtes til dyst i Sámi Grand Prix | Tahhee = Hætta Sara, Oddbjørg já Bær, Linn Kristin | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 10.3.2014 | Almostittee = | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> | pelikyeimi = | párnááh = | päikkisijđo = }} ''' Sunna Máret Gaup Utsi''' (š. 1995) lii orjâlâš lávloo. ==Karrieer== ===Muusik=== Utsi lâi 13-ihásâš, ko sun lávdástij vuossâmuu keerdi [[Kauto live]] -festivaalist ive 2009.<ref name="avvir-281509343658444">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.pressreader.com/norway/avvir/20201013/281509343658444 | Nommâ = – Losit ja eanet dramáhtalaš go dat maid ovdal lean almmuhan | Tahhee = Gjerstad, Nils | Almostittem = Ávvir | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 13.10.2020 | Almostittee = | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Sun lii meid uásálistám kulmii [[Sámi Grand Prix]] -kiišton: iivij [[Sámi Grand Prix 2014|2014]], [[Sámi Grand Prix 2017|2017]] já [[Sámi Grand Prix 2019|2019]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> Ive 2018 sun poođij nubben [[NRK Sápmi]] já [[P3]] uđđâ muusikkištoost [[NRK Urbi]], mon áánsust sun peesâi lávdástiđ siämmáá ive [[Riddu Riđđu]] -festivaalân.<ref name="rr-2018">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://riddu.no/nb/program | Nommâ = Program | Tahhee = | Almostittem = Riddu Riđđu | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 17.8.2018 | Almostittee = | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20180817080455/http://riddu.no/nb/program | vyerkkejum = 2018-08-17}}</ref> ==Diskografia== * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|2024]] – ''[[Moriheapmi]] (Awakening)''<ref name="spotify-25L6Fn8c4CEyYtp4oqdd8v">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/25L6Fn8c4CEyYtp4oqdd8v| Nommâ = Moriheapmi (Awakening) | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === Singleh === * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''Mu gorut''<ref name="spotify-6BmBwLQbmieNGnHzl7N6KQ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/6BmBwLQbmieNGnHzl7N6KQ| Nommâ = Mu gorut | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''Láhppán iežan''<ref name="spotify-0SIgeEFERMAVu8GTjBSgod">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/0SIgeEFERMAVu8GTjBSgod| Nommâ = Láhppán iežan | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''Leimme ovttas''<ref name="spotify-31XN1CdYsPNNCYcy05seA7">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/31XN1CdYsPNNCYcy05seA7| Nommâ = Leimme ovttas | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Ive 2023 sämikielâlâš muusik|2023]] – ''Billistit olmmáivuođa'', oovtâst [[DJ iDJa]]in<ref name="spotify-2HY1N0mlOUuVoEvVf3Kmjg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2HY1N0mlOUuVoEvVf3Kmjg| Nommâ = Billistit Olmmáivuođa | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|2024]] – ''Go leat dás''<ref name="spotify-2o8bYY8yGXNKP8jgaJBI8l">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2o8bYY8yGXNKP8jgaJBI8l| Nommâ = Go Leat Dás | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-07 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|Sámi Grand Prix 2014 & 2015]]'', pittáin ''Dál mun dovddán'' * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2017 (album)|Sámi Grand Prix 2017]]'', pittáin ''Mu gorut'' * [[Ive 2019 sämikielâlâš muusik|2019]] – ''[[Sámi Grand Prix 2019 (album)|Sámi Grand Prix 2019]]'', pittáin ''Amas geaidnu'' ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Utsi, Sunna Máret}} [[Luokka:Sunna Máret Utsi|*]] q5d434y7f6dqge588s38kyztgx18zow 0 12738 159521 158753 2026-09-26T00:48:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159521 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Hanna-Maaria Kiprianoff | kove = Suõmmkar at Riddu Riđđu 18 åpning photo Ørjan Marakatt Bertelsen (41558411930) (cropped).jpg | šoddâmäigi = | šoddâmsaje = Avveel | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Suomâ]] | artistnommâ = Hanna-Maaria Kiprianoff | lávlumkielah = [[nuorttâlâškielâ]] | aktiivlâžžân = | genreh = | čuojânâsah = jienâ | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | päikkisijđo = }} '''Hanna-Maaria Kiprianoff''' (š. [[Avveel]]<ref name="ss-1489226">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saariselansanomat.fi/uutiset/kosmopoliitin-kotiinpaluu-6.269.1489226.2777ace9b4 | Nommâ = Kosmopoliitin kotiinpaluu | Tahhee = Vaara, Saila | Almostittem = Saariselän sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.8.2021 | Čujottum = 31.1.2022 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220113170456/https://www.saariselansanomat.fi/uutiset/kosmopoliitin-kotiinpaluu-6.269.1489226.2777ace9b4 | vyerkkejum = 2022-01-13}}</ref>​) lii [[nuorttâliih|nuorttâlâš]] máttáátteijee já leuddajeijee.<ref name="yle-11609260">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/muum_mainste_nuorttsaamkiol_se__puuttemohttosse_puei_ooltossan_moon_jiannai_tobddi_lie_ohttnam_koumm_saamkioldubbjemprojektta/11609260 | Nommâ = Muum mainste nuõrttsääʹmǩiõl še – puuʹtʼtemõhttõʹsse pueʹđi õõltõssân, mõõn jiânnai tobddi lie õhttnam koumm sääʹmǩiõl duʹbbjemprojektta | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 23.10.2020 | Čujottum = 21.12.2020 | Kielâ = {{sms}}}}</ref><ref name="yle-8917585">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/o_leuddjemjoukk_suommkar_aann_konseert_helssnest_kiessmannust/8917585 | Nommâ = Ođđ leuʹddjemjoukk Suõmmkar ââʹnn konseeʹrt Heʹlssnest ǩieʹssmannust | Tahhee = Wesslin, Sara | Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 1.6.2016 | Čujottum = 22.04.2019 | Kielâ = {{sms}}}}</ref> ​ ==Karrieer== === Muusik === Hanna-Maaria Kiprianoff já [[Anna Lumikivi]] [[leuʹdd|leuddav]] [[Suõmmkar]]-muusikjuáhust. Ive 2019 Kiprianoff uásálistij [[Sámi Grand Prix 2019|Sámi Grand Prix]] -kišto juoigâmuásán pittáin ''FeklaMäärjäz''.<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> Sun uásálistij meid [[Sámi Grand Prix 2021|ive 2021 Sámi Grand Prix]] -kiišton pittáin ''Mannu maainâs''.<ref name="nrk-1.2147094"/> ==Diskografia== ===Jieijâs skiäruh=== * [[2018]] – ''[[Suõmmkar (album)|Suõmmkar]]'', juávhoin [[Suõmmkar]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|2026]] – ''[[Peäccam da Paččjokk]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/dav/aigeguovdil/ijahis-idja-cohkke-sameeatnama-nasteartisttaid-anarii-14-15-8/|nommâ=Ijahis Idja čohkke Sámeeatnama násteartisttaid Anárii 14.-15.8.|almostittem=Sámediggi|äigimuddo=2026-08-14|čujottum=2026-08-15|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, juávhoin [[Suõmmkar]] === Singleh === * [[2021]] – ''[[Ǩeäʹdǧǧ]]'', juávhoin [[Suõmmkar]] === Nurâldâhskiäruh === * [[2019]] – ''[[Sámi Grand Prix 2019 (album)|Sámi Grand Prix 2019]]'', pittáin ''FeklaMäärjäz'' * [[2021]] – ''[[Sámi Grand Prix 2021 (album)|Sámi Grand Prix 2021]]'', pittáin ''Mannu maainâs'' ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Kiprianoff, Hanna-Maaria}} [[Luokka:Nuorttâliih]] [[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]] s5ftghjnrs7w02uqrpbka5qmyt4uxa5 0 12875 159914 148446 2026-09-26T02:41:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159914 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 1968 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Autrans]] | peivimeeri = [[12. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 60 (16 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Magnar Solberg]] | silbâ = [[Aleksandr Tikhonov]] | pronssi = [[Vladimir Gundartsev]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1964 – Almai 20 km|1964]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1972 – Almai 20 km|1972]] }} [[Tiätuvuárkká:Olympische Spelen Grenoble, ceremonie protocolaire, Bestanddeelnr 921-0836.jpg|thumb|Mitalisteh]] '''Almai 20 km [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1968|pääččimčuoigâmkišto ive 1968 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 12.]] peeivi [[Autrans]]ist. Valastâlleeh lijjii ohtsis 60, já sij lijjii vuálgus 16 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/grenoble-1968/results/biathlon/20km-men | Nommâ = GRENOBLE 1968: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1968/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1968 Grenoble Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417192032/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1968/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 18.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nr !! Nommâ !! Staatâ !! Čuoigâmäigi !! Pääččimfeeilah !! Puáđus!! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]]||3|| align="left" | [[Magnar Solberg]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]]|| 1:13:45.9 ||0 (0+0+0+0)|| 1:13:45.9 || {{sort|+00:00.0|–}} |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]]||1|| align="left" | [[Aleksandr Tikhonov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]]|| 1:12:40.4 ||2 (1+1+0+0)|| 1:14:40.4 || {{sort|+00:54.5|+54.5}} |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]]||31|| align="left" | [[Vladimir Gundartsev]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]]|| 1:16:27.4 ||2 (0+0+1+1)|| 1:18:27.4 || {{sort|+04:41.5|+4:41.5}} |- | 4 ||2|| align="left" | [[Stanisław Szczepaniak]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1968|Puola]]|| 1:17:56.8 ||1 (0+0+1+0)|| 1:18:56.8 || {{sort|+05:10.9|+5:10.9}} |- | 5 ||25|| align="left" | [[Arve Kinnari]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]]|| 1:17:47.9 ||2 (0+0+1+1)|| 1:19:47.9 || {{sort|+06:02.0|+6:02.0}} |- | 6 ||16|| align="left" | [[Nikolay Puzanov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]]|| 1:17:14.5 ||3 (0+1+1+1)|| 1:20:14.5 || {{sort|+06:28.6|+6:28.6}} |- | 7 ||58|| align="left" | [[Viktor Mamatov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]]|| 1:19:20.8 ||1 (1+0+0+0)|| 1:20:20.8 || {{sort|+06:34.9|+6:34.9}} |- | 8 ||17|| align="left" | [[Stanisław Łukaszczyk]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1968|Puola]]|| 1:16:28.1 ||4 (2+1+1+0)|| 1:20:28.1 || {{sort|+06:42.2|+6:42.2}} |- | 9 ||38|| align="left" | [[Kalevi Vähäkylä]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]]|| 1:17:56.5 ||3 (0+2+0+1)|| 1:20:56.5 || {{sort|+07:10.6|+7:10.6}} |- | 10 ||8|| align="left" | [[Horst Koschka]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:18:37.7 ||3 (1+1+1+0)|| 1:21:37.7 || {{sort|+07:51.8|+7:51.8}} |- | 11 ||42|| align="left" | [[Jon Istad]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]]|| 1:19:43.1 ||2 (0+1+1+0)|| 1:21:43.1 || {{sort|+07:57.2|+7:57.2}} |- | 12 ||5|| align="left" | [[Theo Merkel]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]]|| 1:18:10.5 ||4 (3+0+1+0)|| 1:22:10.5 || {{sort|+08:24.6|+8:24.6}} |- | 13 ||57|| align="left" | [[Ola Wærhaug]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]]|| 1:19:12.9 ||3 (0+2+1+0)|| 1:22:12.9 || {{sort|+08:27.0|+8:27.0}} |- | 14 ||11|| align="left" | [[Constantin Carabela]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]]|| 1:22:52.2 ||0 (0+0+0+0)|| 1:22:52.2 || {{sort|+09:06.3|+9:06.3}} |- | 15 ||40|| align="left" | [[Pavel Ploc (pääččimčuoigâm)|Pavel Ploc]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1968|Čekkoslovakia]]|| 1:18:05.0 ||5 (1+0+0+4)|| 1:23:05.0 || {{sort|+09:19.1|+9:19.1}} |- | 16 ||6|| align="left" | [[Roger Bean (pääččimčuoigâm)|Roger Bean]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1968|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:19:07.5 ||5 (2+3+0+0)|| 1:24:07.5 || +10:21.6 |- | 17 ||10|| align="left" | [[Lars-Göran Arwidson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]]|| 1:18:08.9 ||6 (0+3+0+3)|| 1:24:08.9 || +10:23.0 |- | 18 ||19|| align="left" | [[Dieter Speer]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:18:13.3 ||6 (2+2+1+1)|| 1:24:13.3 || +10:27.4 |- | 19 ||24|| align="left" | [[Olle Petrusson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]]|| 1:18:31.2 ||6 (3+0+2+1)|| 1:24:31.2 || +10:45.3 |- | 20 ||41|| align="left" | [[Holmfrid Olsson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]]|| 1:19:01.8 ||6 (2+2+2+0)|| 1:25:01.8 || +11:15.9 |- | 21 ||53|| align="left" | [[Hansjörg Knauthe]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:23:04.9 ||2 (1+1+0+0)|| 1:25:04.9 || +11:19.0 |- | 22 ||26|| align="left" | [[Vilmoş Gheorghe]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]]|| 1:20:07.3 ||6 (3+0+3+0)|| 1:26:07.3 || +12:21.4 |- | 23 ||50|| align="left" | [[Gheorghe Cimpoia]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]]|| 1:25:36.5 ||1 (0+0+1+0)|| 1:26:36.5 || +12:50.6 |- | 24 ||44|| align="left" | [[Heinz Kluge]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:19:55.2 ||7 (0+1+1+5)|| 1:26:55.2 || +13:09.3 |- | 25 ||14|| align="left" | [[Yrjö Salpakari]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]]|| 1:20:11.6 ||7 (2+1+2+2)|| 1:27:11.6 || +13:25.7 |- | 26 ||28|| align="left" | [[Ragnar Tveiten]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]]|| 1:16:17.4 ||11 (4+0+2+5)|| 1:27:17.4 || +13:31.5 |- | 27 ||29|| align="left" | [[Ralph Wakley]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]]|| 1:22:32.9 ||5 (1+1+3+0)|| 1:27:32.9 || +13:47.0 |- | 28 ||27|| align="left" | [[Miki Shibuya]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1968|Jaapaan]]|| 1:21:37.1 ||6 (1+1+4+0)|| 1:27:37.1 || +13:51.2 |- | 29 ||39|| align="left" | [[Nicolae Bărbăşescu]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]]|| 1:24:05.3 ||4 (2+0+0+2)|| 1:28:05.3 || +14:19.4 |- | 30 ||60|| align="left" | [[Nore Westin]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]]|| 1:21:09.4 ||7 (1+2+2+2)|| 1:28:09.4 || +14:23.5 |- | 31 ||54|| align="left" | [[Mauno Luukkonen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]]|| 1:19:15.8 ||9 (4+2+3+0)|| 1:28:15.8 || +14:29.9 |- | 32 ||35|| align="left" | [[Gerhard Gehring]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]]|| 1:20:26.8 ||8 (2+1+2+3)|| 1:28:26.8 || +14:40.9 |- | 33 ||9|| align="left" | [[Isao Ono (pääččimčuoigâm)|Isao Ono]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1968|Jaapaan]]|| 1:20:47.8 ||8 (2+0+1+5)|| 1:28:47.8 || +15:01.9 |- | 34 ||46|| align="left" | [[Shozo Okuyama]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1968|Jaapaan]]|| 1:21:51.0 ||7 (3+0+2+2)|| 1:28:51.0 || +15:05.1 |- | 35 ||30|| align="left" | [[Jean-Claude Viry]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]|| 1:19:16.2 ||10 (2+4+1+3)|| 1:29:16.2 || +15:30.3 |- | 36 ||34|| align="left" | [[Frederick Andrew]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1968|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:22:21.3 ||7 (1+0+2+4)|| 1:29:21.3 || +15:35.4 |- | 37 ||4|| align="left" | [[Bill Spencer (pääččimčuoigâm)|Bill Spencer]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]]|| 1:20:17.7 ||10 (2+3+1+4)|| 1:30:17.7 || +16:31.8 |- | 38 ||32|| align="left" | [[Bayanjavyn Damdinjav]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1968|Mongolia]]|| 1:24:30.7 ||6 (1+3+1+1)|| 1:30:30.7 || +16:44.8 |- | 39 ||23|| align="left" | [[Xaver Kraus]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]]|| 1:18:40.2 ||12 (4+3+2+3)|| 1:30:40.2 || +16:54.3 |- | 40 ||37|| align="left" | [[Paul Ernst (pääččimčuoigâm)|Paul Ernst]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]]|| 1:25:47.9 ||6 (1+4+1+0)|| 1:31:47.9 || +18:02.0 |- | 41 ||49|| align="left" | [[Herbert Hindelang]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]]|| 1:21:48.5 ||10 (3+5+1+1)|| 1:31:48.5 || +18:02.6 |- | 42 ||13|| align="left" | [[Aimé Gruet-Masson]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]|| 1:20:50.4 ||11 (3+4+3+1)|| 1:31:50.4 || +18:04.5 |- | 43 ||51|| align="left" | [[Hajime Yoshimura]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1968|Jaapaan]]|| 1:23:05.5 ||9 (3+3+2+1)|| 1:32:05.5 || +18:19.6 |- | 44 ||18|| align="left" | [[Alan Notley]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1968|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:25:23.1 ||7 (7+0+0+0)|| 1:32:23.1 || +18:37.2 |- | 45 ||48|| align="left" | [[Edward Williams (pääččimčuoigâm)|Edward Williams]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]]|| 1:23:24.5 ||9 (2+5+0+2)|| 1:32:24.5 || +18:38.6 |- | 46 ||7|| align="left" | [[Esko Karu]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]]|| 1:21:42.9 ||11 (1+3+2+5)|| 1:32:42.9 || +18:57.0 |- | 47 ||55|| align="left" | [[Horst Schneider]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]]|| 1:24:49.6 ||9 (3+2+1+3)|| 1:33:49.6 || +20:03.7 |- | 48 ||47|| align="left" | [[Józef Stopka]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1968|Puola]]|| 1:22:17.7 ||12 (4+4+3+1)|| 1:34:17.7 || +20:31.8 |- | 49 ||33|| align="left" | [[Jonathan Chaffee]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]]|| 1:23:21.1 ||11 (3+2+4+2)|| 1:34:21.1 || +20:35.2 |- | 50 ||20|| align="left" | [[Adolf Scherwitzl]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]]|| 1:30:21.7 ||4 (2+0+1+1)|| 1:34:21.7 || +20:35.8 |- | 51 ||43|| align="left" | [[George Ede (pääččimčuoigâm)|George Ede]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]]|| 1:26:41.8 ||8 (2+2+4+0)|| 1:34:41.8 || +20:55.9 |- | 52 ||21|| align="left" | [[Bizyaagiin Dashgai]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1968|Mongolia]]|| 1:26:55.8 ||8 (5+2+1+0)|| 1:34:55.8 || +21:09.9 |- | 53 ||52|| align="left" | [[James Boyde]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]]|| 1:27:02.0 ||8 (3+2+2+1)|| 1:35:02.0 || +21:16.1 |- | 54 ||15|| align="left" | [[George Rattai]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]]|| 1:24:03.0 ||11 (1+5+2+3)|| 1:35:03.0 || +21:17.1 |- | 55 ||22|| align="left" | [[Ladislav Žižka]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1968|Čekkoslovakia]]|| 1:21:45.3 ||14 (7+5+0+2)|| 1:35:45.3 || +21:59.4 |- | 56 ||12|| align="left" | [[Franz Vetter]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]]|| 1:16:25.0 ||20 (5+5+5+5)|| 1:36:25.0 || +22:39.1 |- | 57 ||59|| align="left" | [[Louis Romand]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]|| 1:25:55.2 ||12 (4+2+3+3)|| 1:37:55.2 || +24:09.3 |- | 58 ||36|| align="left" | [[Guy Duraffourg]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]|| 1:23:51.4 ||18 (5+7+4+2)|| 1:41:51.4 || +28:05.5 |- | 59 ||56|| align="left" | [[Marcus Halliday]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1968|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:23:40.5 ||19 (5+1+7+6)|| 1:42:40.5 || +28:54.6 |- | {{sort|60|–}} ||45|| align="left" | [[Józef Gąsienica Sobczak]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1968|Puola]]|| colspan=4|luov. |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1968|Almai 20 km]] 95fmg1a1u2nrh0nmuhr6qt6n0e19mq6 0 12899 159913 148448 2026-09-26T02:41:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159913 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 1964 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Seefeld]] | peivimeeri = [[4. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 51 (14 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Vladimir Melanin]] | silbâ = [[Aleksandr Privalov]] | pronssi = [[Olav Jordet]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1960 – Almai 20 km|1960]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1968 – Almai 20 km|1968]] }} '''Almai 20 km [[pääččimčuoigâmkišto]]''' '''[[Tälviolympialiih 1964|ive 1964 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 4.]] peeivi [[Seefeld]]ist. Valastâlleeh lijjii ohtsis 51, já sij lijjii vuálgus 14 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1964/results/biathlon/20km-men | Nommâ = INNSBRUCK 1964: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1964/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1964 Innsbruck Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417182331/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1964/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nr !! Nommâ !! Staatâ !! Čuoigâmäigi !! Pääččimfeeilah !! Puáđus!! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]] ||23|| align="left" | [[Vladimir Melanin]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]]|| 1:20:26.8 ||0 (0+0+0+0)|| 1:20:26.8 ||{{sort|+00:00.0|–}} |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]] ||38|| align="left" | [[Aleksandr Privalov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]]|| 1:23:42.5 ||0 (0+0+0+0)|| 1:23:42.5 || {{sort|+03:15.7|+3:15.7}} |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]] ||32|| align="left" | [[Olav Jordet]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]]|| 1:22:38.8 ||1 (0+0+0+1)|| 1:24:38.8 || {{sort|+04:12.0|+4:12.0}} |- | 4 ||45|| align="left" | [[Ragnar Tveiten]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]]|| 1:19:52.5 ||3 (1+1+0+1)|| 1:25:52.5 || {{sort|+05:25.7|+5:25.7}} |- | 5 ||21|| align="left" | [[Vilmoş Gheorghe]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1964|Romania]]|| 1:22:18.0 ||2 (0+1+0+1)|| 1:26:18.0 || {{sort|+05:51.2|+5:51.2}} |- | 6 ||44|| align="left" | [[Józef Rubiś]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1964|Puola]]|| 1:22:31.6 ||2 (1+0+0+1)|| 1:26:31.6 || {{sort|+06:04.8|+6:04.8}} |- | 7 ||2|| align="left" | [[Valentin Pshenitsyn]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]]|| 1:22:59.0 ||2 (0+0+0+2)|| 1:26:59.0 || {{sort|+06:32.2|+6:32.2}} |- | 8 ||41|| align="left" | [[Hannu Posti]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]]|| 1:25:16.5 ||1 (1+0+0+0)|| 1:27:16.5 || {{sort|+06:49.7|+6:49.7}} |- | 9 ||6|| align="left" | [[John Güttke]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]]|| 1:24:02.4 ||2 (0+0+0+2)|| 1:28:02.4 || {{sort|+07:35.6|+7:35.6}} |- | 10 ||40|| align="left" | [[Nikolay Puzanov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]]|| 1:21:21.5 ||4 (3+0+0+1)|| 1:29:21.5 || {{sort|+08:54.7|+8:54.7}} |- | 11 ||3|| align="left" | [[Jon Istad]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]]|| 1:23:24.8 ||3 (1+0+1+1)|| 1:29:24.8 || {{sort|+08:58.0|+8:58.0}} |- | 12 ||31|| align="left" | [[Sture Ohlin]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]]|| 1:25:46.0 ||2 (1+1+0+0)|| 1:29:46.0 || {{sort|+09:19.2|+9:19.2}} |- | 13 ||35|| align="left" | [[Antti Tyrväinen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]]|| 1:22:09.0 ||4 (0+2+0+2)|| 1:30:09.0 || {{sort|+09:42.2|+9:42.2}} |- | 14 ||10|| align="left" | [[Constantin Carabela]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1964|Romania]]|| 1:30:59.0 ||0 (0+0+0+0)|| 1:30:59.0 || +10:32.2 |- | 15 ||15|| align="left" | [[Veikko Hakulinen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]]|| 1:19:37.9 ||6 (2+1+0+3)|| 1:31:37.9 || +11:11.1 |- | 16 ||47|| align="left" | [[Charlie Akers]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]]|| 1:28:24.9 ||2 (1+0+1+0)|| 1:32:24.9 || +11:58.1 |- | 17 ||17|| align="left" | [[Sven-Olov Axelsson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]]|| 1:21:13.6 ||6 (0+1+3+2)|| 1:33:13.6 || +12:46.8 |- | 18 ||13|| align="left" | [[Stanisław Szczepaniak]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1964|Puola]]|| 1:27:43.5 ||3 (0+0+1+2)|| 1:33:43.5 || +13:16.7 |- | 19 ||26|| align="left" | [[Yuji Yamanaka]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1964|Jaapaan]]|| 1:29:51.8 ||2 (1+1+0+0)|| 1:33:51.8 || +13:25.0 |- | 20 ||27|| align="left" | [[Józef Gąsienica Sobczak]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1964|Puola]]|| 1:22:00.6 ||6 (4+0+2+0)|| 1:34:00.6 || +13:33.8 |- | 21 ||22|| align="left" | [[Hans-Dieter Riechel]] || align=left| {{Lippukove|EUA}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]]|| 1:28:30.9 ||3 (1+0+0+2)|| 1:34:30.9 || +14:04.1 |- | 22 ||24|| align="left" | [[Ola Wærhaug]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]]|| 1:24:38.0 ||5 (2+1+2+0)|| 1:34:38.0 || +14:11.2 |- | 23 ||1|| align="left" | [[Esko Marttinen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]]|| 1:24:50.2 ||5 (1+0+2+2)|| 1:34:50.2 || +14:23.4 |- | 24 ||9|| align="left" | [[Egon Schnabel]] || align=left| {{Lippukove|EUA}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]]|| 1:30:53.0 ||2 (1+0+0+1)|| 1:34:53.0 || +14:26.2 |- | 25 ||48|| align="left" | [[Sten Eriksson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]]|| 1:23:27.8 ||6 (2+2+1+1)|| 1:35:27.8 || +15:01.0 |- | 26 ||14|| align="left" | [[Yoshio Ninomine]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1964|Jaapaan]]|| 1:29:38.6 ||3 (0+0+1+2)|| 1:35:38.6 || +15:11.8 |- | 27 ||46|| align="left" | [[Gheorghe Cimpoia]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1964|Romania]]|| 1:29:44.6 ||3 (0+2+0+1)|| 1:35:44.6 || +15:17.8 |- | 28 ||49|| align="left" | [[Hansjörg Farbmacher]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]|| 1:28:11.3 ||4 (3+0+0+1)|| 1:36:11.3 || +15:44.5 |- | 29 ||5|| align="left" | [[John Dent (pääččimčuoigâm)|John Dent]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:30:27.2 ||3 (0+1+1+1)|| 1:36:27.2 || +16:00.4 |- | 30 ||4|| align="left" | [[Bill Spencer (pääččimčuoigâm)|Bill Spencer]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]]|| 1:28:49.8 ||4 (3+0+0+1)|| 1:36:49.8 || +16:23.0 |- | 31 ||50|| align="left" | [[Helmut Klöpsch]] || align=left| {{Lippukove|EUA}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]]|| 1:32:08.5 ||3 (1+0+1+1)|| 1:38:08.5 || +17:41.7 |- | 32 ||30|| align="left" | [[Paul Romand]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1964|Ranska]]|| 1:22:51.2 ||8 (1+2+2+3)|| 1:38:51.2 || +18:24.4 |- | 33 ||37|| align="left" | [[Dieter Ritter]] || align=left| {{Lippukove|EUA}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]]|| 1:22:51.4 ||8 (0+2+4+2)|| 1:38:51.4 || +18:24.6 |- | 34 ||33|| align="left" | [[Walter Müller (pääččimčuoigâm)|Walter Müller]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]|| 1:25:12.3 ||7 (1+3+2+1)|| 1:39:12.3 || +18:45.5 |- | 35 ||11|| align="left" | [[Stanisław Styrczula]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1964|Puola]]|| 1:32:52.1 ||4 (0+1+0+3)|| 1:40:52.1 || +20:25.3 |- | 36 ||39|| align="left" | [[Peter Lahdenpera]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]]|| 1:27:04.7 ||8 (0+3+3+2)|| 1:43:04.7 || +22:37.9 |- | 37 ||29|| align="left" | [[Alan Notley]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:36:10.3 ||5 (2+2+0+1)|| 1:46:10.3 || +25:43.5 |- | 38 ||28|| align="left" | [[Bayanjavyn Damdinjav]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1964|Mongolia]]|| 1:32:19.7 ||7 (3+1+1+2)|| 1:46:19.7 || +25:52.9 |- | 39 ||16|| align="left" | [[Paul Renne (pääččimčuoigâm)|Paul Renne]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]]|| 1:34:45.9 ||6 (3+1+1+1)|| 1:46:45.9 || +26:19.1 |- | 40 ||51|| align="left" | [[John Moore (pääččimčuoigâm)|John Moore]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:27:49.4 ||{{sort|9.10|10 (4+1+3+2)}}|| 1:47:49.4 || +27:22.6 |- | 41 ||7|| align="left" | [[Adolf Scherwitzl]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]|| 1:36:12.7 ||6 (1+2+0+3)|| 1:48:12.7 || +27:45.9 |- | 42 ||42|| align="left" | [[Bizyaagiin Dashgai]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1964|Mongolia]]|| 1:31:26.0 ||{{sort|9.10|10 (3+2+2+3)}}|| 1:51:26.0 || +30:59.2 |- | 43 ||19|| align="left" | [[Roderick Tuck]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:33:55.5 ||9 (3+3+1+2)|| 1:51:55.5 || +31:28.7 |- | 44 ||25|| align="left" | [[Tudeviin Lkhamsüren]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1964|Mongolia]]|| 1:37:10.1 ||8 (2+4+1+1)|| 1:53:10.1 || +32:43.3 |- | 45 ||36|| align="left" | [[Marcel Vogel (pääččimčuoigâm)|Marcel Vogel]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1964|Sveicci]]|| 1:29:14.1 ||{{sort|9.12|12 (2+3+3+4)}}|| 1:53:14.1 || +32:47.3 |- | 46 ||20|| align="left" | [[Erich Schönbächler]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1964|Sveicci]]|| 1:29:59.5 ||{{sort|9.12|12 (3+2+2+5)}}|| 1:53:59.5 || +33:32.7 |- | 47 ||43|| align="left" | [[Willy Junod]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1964|Sveicci]]|| 1:28:00.7 ||{{sort|9.13|13 (4+4+4+1)}}|| 1:54:00.7 || +33:33.9 |- | 48 ||12|| align="left" | [[Peter Gerig]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1964|Sveicci]]|| 1:30:32.5 ||{{sort|9.16|16 (3+5+5+3)}}|| 2:02:32.5 || +42:05.7 |- | 49 ||8|| align="left" | [[Tsambyn Danzan]] || align=left| {{Lippukove|MGL}} [[Mongolia tälviolympialijn 1964|Mongolia]]|| 1:36:45.6 ||{{sort|9.15|15 (4+5+2+4)}}|| 2:06:45.6 || +46:18.8 |- | – |||| align="left" | [[Paul Ernst (pääččimčuoigâm)|Paul Ernst]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]|| colspan="4" | luov. |- | – |||| align="left" | [[Nicolae Bărbăşescu]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1964|Romania]]|| colspan="4" | luov. |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1964|Almai 20 km]] f73mb8370nm5gpcv9rvo4h2n9abnxbz 0 12917 159915 148449 2026-09-26T02:41:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159915 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 1976 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Seefeld]] | peivimeeri = [[6. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 52 (18 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Nikolay Kruglov]] | silbâ = [[Heikki Ikola]] | pronssi = [[Aleksandr Elizarov]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1972 – Almai 20 km|1972]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1980 – Almai 20 km|1980]] }} '''Almai 20 km [[pääččimčuoigâmkišto]]''' '''[[Tälviolympialiih 1976|ive 1976 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[Seefeld]]ist. Valastâlleeh lijjii ohtsis 52, já sij lijjii vuálgus 18 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1976/results/biathlon/20km-men | Nommâ = INNSBRUCK 1976: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1976/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1976 Innsbruck Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417182305/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1976/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nommâ !! Staatâ !! Čuoigâmäigi !! Pääččimfeeilah !! Puáđus!! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Nikolay Kruglov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1976|Sovjetlitto]]|| 1:12:12.26 || 2 || 1:14:12.26 || – |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Heikki Ikola]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1976|Suomâ]]|| 1:13:54.10 || 2 || 1:15:54.10 || +1:41.84 |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Aleksandr Elizarov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1976|Sovjetlitto]]|| 1:13:05.57 || 3 || 1:16:05.57 || +1:53.31 |- | 4 ||align=left| [[Willy Bertin]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1976|Italia]]|| 1:13:50.36 || 3 || 1:16:50.36 || +2:38.10 |- | 5 ||align=left| [[Aleksandr Tikhonov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1976|Sovjetlitto]]|| 1:10:18.33 || 7 || 1:17:18.33 || +3:06.07 |- | 6 ||align=left| [[Esko Saira]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1976|Suomâ]]|| 1:15:32.84 || 2 || 1:17:32.84 || +3:20.58 |- | 7 ||align=left| [[Lino Jordan]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1976|Italia]]|| 1:15:49.83 || 2 || 1:17:49.83 || +3:37.57 |- | 8 ||align=left| [[Sune Adolfsson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1976|Ruotâ]]|| 1:16:00.50 || 2 || 1:18:00.50 || +3:48.24 |- | 9 ||align=left| [[Tor Svendsberget]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1976|Taazâ]]|| 1:15:10.13 || 3 || 1:18:10.13 || +3:57.87 |- | 10 ||align=left| [[Lars-Göran Arwidson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1976|Ruotâ]]|| 1:13:34.37 || 5 || 1:18:34.37 || +4:22.11 |- | 11 ||align=left| [[Heinrich Mehringer]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1976|Viestâr-Saksa]]|| 1:16:49.15 || 2 || 1:18:49.15 || +4:36.89 |- | 12 ||align=left| [[Manfred Geyer]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1976|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:13:11.37 || 6 || 1:19:11.37 || +4:59.11 |- | 13 ||align=left| [[Juhani Suutarinen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1976|Suomâ]]|| 1:17:25.89 || 2 || 1:19:25.89 || +5:13.63 |- | 14 ||align=left| [[Hansruedi Süssli]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1976|Sveicci]]|| 1:16:53.73 || 3 || 1:19:53.73 || +5:41.47 |- | 15 ||align=left| [[Karl-Heinz Wolf]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1976|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:15:06.89 || 5 || 1:20:06.89 || +5:54.63 |- | 16 ||align=left| [[Gheorghe Voicu]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1976|Romania]]|| 1:16:01.52 || 5 || 1:21:01.52 || +6:49.26 |- | 17 ||align=left| [[Antonín Kříž (päččimčuoigâm)|Antonín Kříž]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1976|Čekkoslovakia]]|| 1:17:11.36 || 4 || 1:21:11.36 || +6:59.10 |- | 18 ||align=left| [[Kjell Hovda]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1976|Taazâ]]|| 1:16:24.45 || 5 || 1:21:24.45 || +7:12.19 |- | 19 ||align=left| [[Jan Szpunar]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1976|Puola]]|| 1:17:27.20 || 4 || 1:21:27.20 || +7:14.94 |- | 20 ||align=left| [[Svein Engen]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1976|Taazâ]]|| 1:14:27.24 || 7 || 1:21:27.24 || +7:15.98 |- | 21 ||align=left| [[Alfred Eder]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1976|Nuorttâriijkâ]]|| 1:14:42.52 || 8 || 1:22:42.52 || +8:30.26 |- | 22 ||align=left| [[René Arpin]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1976|Ranska]]|| 1:13:50.92 || 9 || 1:22:50.92 || +8:38.66 |- | 23 ||align=left| [[Pierantonio Clementi]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1976|Italia]]|| 1:16:08.86 || 7 || 1:23:08.86 || +8:56.60 |- | 24 ||align=left| [[Ladislav Žižka]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1976|Čekkoslovakia]]|| 1:19:09.03 || 4 || 1:23:09.03 || +8:56.77 |- | 25 ||align=left| [[Albert Mächler]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1976|Sveicci]]|| 1:17:28.66 || 6 || 1:23:28.66 || +9:16.40 |- | 26 ||align=left| [[Josef Niedermeier]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1976|Viestâr-Saksa]]|| 1:18:33.63 || 5 || 1:23:33.63 || +9:21.37 |- | 27 ||align=left| [[Manfred Beer]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1976|Nuorttâ-Saksa]]|| 1:18:42.50 || 5 || 1:23:42.50 || +9:30.24 |- | 28 ||align=left| [[Khristo Madzharov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1976|Bulgaria]]|| 1:18:02.62 || 6 || 1:24:02.62 || +9:50.36 |- | 29 ||align=left| [[Wojciech Truchan]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1976|Puola]]|| 1:16:09.93 || 8 || 1:24:09.93 || +9:57.67 |- | 30 ||align=left| [[Graeme Ferguson (päččimčuoigâm)|Graeme Ferguson]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1976|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:18:18.09 || 6 || 1:24:18.09 || +10:05.83 |- | 31 ||align=left| [[Hiroyuki Deguchi]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1976|Jaapaan]]|| 1:20:53.84 || 4 || 1:24:53.84 || +10:41.58 |- | 32 ||align=left| [[Gheorghe Gârniţă]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1976|Romania]]|| 1:17:00.71 || 8 || 1:25:00.71 || +10:48.45 |- | 33 ||align=left| [[Jean-Claude Viry]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1976|Ranska]]|| 1:18:09.51 || 7 || 1:25:09.51 || +10:57.25 |- | 34 ||align=left| [[Alois Kanamüller]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1976|Viestâr-Saksa]]|| 1:17:25.26 || 8 || 1:25:25.26 || +11:13.00 |- | 35 ||align=left| [[Lyle Nelson]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1976|Ovtâstum staatah]]|| 1:15:27.50 || 10 || 1:25:27.50 || +11:15.24 |- | 36 ||align=left| [[Malcolm Hirst]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1976|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:16:52.97 || 9 || 1:25:52.97 || +11:40.71 |- | 37 ||align=left| [[Franz-Josef Weber]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1976|Nuorttâriijkâ]]|| 1:16:14.92 || 10 || 1:26:14.92 || +12:02.66 |- | 38 ||align=left| [[Manabu Suzuki (päččimčuoigâm)|Manabu Suzuki]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1976|Jaapaan]]|| 1:19:35.79 || 7 || 1:26:35.79 || +12:23.53 |- | 39 ||align=left| [[Jeffrey Stevens]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1976|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 1:18:15.87 || 9 || 1:27:15.87 || +13:03.61 |- | 40 ||align=left| [[Christian Danuser]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1976|Sveicci]]|| 1:20:16.43 || 7 || 1:27:16.43 || +13:04.17 |- | 41 ||align=left| [[Kazuo Sasakubo]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1976|Jaapaan]]|| 1:21:35.31 || 6 || 1:27:35.31 || +13:23.05 |- | 42 ||align=left| [[Aimé Gruet-Masson]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1976|Ranska]]|| 1:18:35.81 || 9 || 1:27:35.81 || +13:23.55 |- | 43 ||align=left| [[Iliya Todorov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1976|Bulgaria]]|| 1:20:57.60 || 7 || 1:27:57.60 || +13:45.34 |- | 44 ||align=left| [[Josef Malínský]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1976|Čekkoslovakia]]|| 1:19:09.18 || 9 || 1:28:09.18 || +13:56.92 |- | 45 ||align=left| [[Nicolae Cristoloveanu]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1976|Romania]]|| 1:20:15.53 || 8 || 1:28:15.53 || +14:03.27 |- | 46 ||align=left| [[Andrzej Rapacz]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1976|Puola]]|| 1:18:30.82 || 10 || 1:28:30.82 || +14:18.56 |- | 47 ||align=left| [[Martin Hagen]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1976|Ovtâstum staatah]]|| 1:20:49.20 || 8 || 1:28:49.20 || +14:36.94 |- | 48 ||align=left| [[Torsten Wadman]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1976|Ruotâ]]|| 1:15:20.34 || 15 || 1:30:20.34 || +16:08.08 |- | 49 ||align=left| [[Klaus Farbmacher]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1976|Nuorttâriijkâ]]|| 1:20:31.07 || 16 || 1:36:31.07 || +22:18.81 |- | 50 ||align=left| [[Ueng Ming-yih]] || align=left| {{Lippukove|TPE}} [[Taiwan tälviolympialijn 1976|Taiwan]]|| 1:32:09.37 || 10 || 1:42:09.37 || +27:57.11 |- | 51 ||align=left| [[Shen Li-chien]] || align=left| {{Lippukove|TPE}} [[Taiwan tälviolympialijn 1976|Taiwan]]|| 1:49:32.91 || 9 || 1:58:32.91 || +44:20.65 |- | – ||align=left| [[Peter Dascoulias]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1976|Ovtâstum staatah]]|| luov. || – || – || – |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1976|Almai 20 km]] eebame6nbqpabrl1maq75vbi9u08l83 0 12923 159916 148450 2026-09-26T02:41:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159916 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 1980 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Lake Placid]] | peivimeeri = [[16. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 49 (18 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Anatoly Alyabyev]] | silbâ = [[Frank Ullrich]] | pronssi = [[Eberhard Rösch]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1976 – Almai 20 km|1976]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1984 – Almai 20 km|1984]] }} '''Almai 20 km [[pääččimčuoigâmkišto]]''' '''[[Tälviolympialiih 1980|ive 1980 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 16.]] peeivi [[Lake Placid]]ist. Valastâlleeh lijjii ohtsis 49, já sij lijjii vuálgus 18 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/lake-placid-1980/results/biathlon/20km-men | Nommâ = LAKE PLACID 1980: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1980/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1964 Innsbruck Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417182306/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1980/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nr !! Nommâ !! Staatâ !! Čuoigâmäigi !! Pääččimfeeilah !! Puáđus!! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]] ||42|| align="left" | [[Anatoly Alyabyev]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1980|Sovjetlitto]]||1:08:16.31||0 (0+0+0+0)||1:08:16.31||{{sort|+0:00.00|–}} |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]] ||37|| align="left" | [[Frank Ullrich]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1980|Nuorttâ-Saksa]]||1:05:27.79||3 (1+0+1+1)||1:08:27.79||{{sort|+0:11.48|+11.48}} |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]] ||4|| align="left" | [[Eberhard Rösch]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1980|Nuorttâ-Saksa]]||1:09:11.73||2 (2+0+0+0)||1:11:11.73||+2:55.42 |- | 4 ||13|| align="left" | [[Svein Engen]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1980|Taazâ]]||1:08:30.25||3 (0+2+0+1)||1:11:30.25||+3:13.94 |- | 5 ||16|| align="left" | [[Erkki Antila]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1980|Suomâ]]||1:07:32.32||4 (0+2+1+1)||1:11:32.32||+3:16.01 |- | 6 ||44|| align="left" | [[Yvon Mougel]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1980|Ranska]]||1:08:33.60||3 (1+0+1+1)||1:11:33.60||+3:17.29 |- | 7 ||29|| align="left" | [[Vladimir Barnashov]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1980|Sovjetlitto]]||1:07:49.49||4 (2+0+2+0)||1:11:49.49||+3:33.18 |- | 8 ||7|| align="left" | [[Vladimir Alikin]] || align=left| {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1980|Sovjetlitto]]||1:06:05.30||6 (1+3+2+0)||1:12:05.30||+3:48.99 |- | 9 ||10|| align="left" | [[André Geourjon]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1980|Ranska]]||1:10:53.37||2 (0+1+0+1)||1:12:53.37||+4:37.06 |- | 10 ||45|| align="left" | [[Arduino Tiraboschi]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1980|Italia]]||1:11:06.05||2 (1+1+0+0)||1:13:06.05||+4:49.74 |- | 11 ||15|| align="left" | [[Ronnie Adolfsson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1980|Ruotâ]]||1:08:10.90||5 (2+0+1+2)||1:13:10.90||+4:54.59 |- | 12 ||21|| align="left" | [[Sören Wikström]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1980|Ruotâ]]||1:08:13.34||5 (4+0+1+0)||1:13:13.34||+4:57.03 |- | 13 ||49|| align="left" | [[Sigleif Johansen]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1980|Taazâ]]||1:11:20.12||2 (0+0+0+2)||1:13:20.12||+5:03.81 |- | 14 ||30|| align="left" | [[Zdeněk Hák]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1980|Čekkoslovakia]]||1:09:33.76||4 (2+0+1+1)||1:13:33.76||+5:17.45 |- | 15 ||27|| align="left" | [[Klaus Siebert]] || align=left| {{Lippukove|GDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1980|Nuorttâ-Saksa]]||1:07:48.71||6 (2+0+0+4)||1:13:48.71||+5:32.40 |- | 16 ||3|| align="left" | [[Keith Oliver (päččimčuoigâm)|Keith Oliver]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1980|Ovtâstum kunâgâskodde]]||1:12:02.30||2 (0+2+0+0)||1:14:02.30||+5:45.99 |- | 17 ||8|| align="left" | [[Siegfried Dockner]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1980|Nuorttâriijkâ]]||1:10:35.28||4 (0+1+0+3)||1:14:35.28||+6:18.97 |- | 18 ||39|| align="left" | [[Heikki Ikola]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1980|Suomâ]]||1:10:02.16||5 (2+0+1+2)||1:15:02.16||+6:45.85 |- | 19 ||19|| align="left" | [[Adriano Darioli]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1980|Italia]]||1:10:11.22||5 (0+1+0+4)||1:15:11.22||+6:54.91 |- | 20 ||33|| align="left" | [[Denis Sandona]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1980|Ranska]]||1:13:21.01||2 (2+0+0+0)||1:15:21.01||+7:04.70 |- | 21 ||14|| align="left" | [[Angelo Carrara]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1980|Italia]]||1:12:31.89||3 (2+1+0+0)||1:15:31.89||+7:15.58 |- | 22 ||36|| align="left" | [[Peter Zelinka]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1980|Čekkoslovakia]]||1:09:36.40||6 (1+0+5+0)||1:15:36.40||+7:20.09 |- | 23 ||24|| align="left" | [[Odd Lirhus]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taazâ tälviolympialijn 1980|Taazâ]]||1:07:39.41||8 (1+2+0+5)||1:15:39.41||+7:23.10 |- | 24 ||31|| align="left" | [[Alfred Eder]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1980|Nuorttâriijkâ]]||1:11:44.28||4 (2+2+0+0)||1:15:44.28||+7:27.97 |- | 25 ||46|| align="left" | [[Jim Wood (päččimčuoigâm)|Jim Wood]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1980|Ovtâstum kunâgâskodde]]||1:12:45.37||3 (0+0+2+1)||1:15:45.37||+7:29.06 |- | 26 ||38|| align="left" | [[Rudolf Horn]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1980|Nuorttâriijkâ]]||1:10:03.83||6 (0+3+1+2)||1:16:03.83||+7:47.52 |- | 27 ||23|| align="left" | [[Peter Angerer]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1980|Viestâr-Saksa]]||1:08:07.60||8 (3+2+1+2)||1:16:07.60||+7:51.29 |- | 28 ||5|| align="left" | [[Masaichi Kinoshita]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1980|Jaapaan]]||1:14:21.46||2 (0+2+0+0)||1:16:21.46||+8:05.15 |- | 29 ||35|| align="left" | [[Alois Kanamüller]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1980|Viestâr-Saksa]]||1:11:34.80||6 (2+3+0+1)||1:17:34.80||+9:18.49 |- | 30 ||6|| align="left" | [[Gerhard Winkler (päččimčuoigâm)|Gerd Winkler]] || align=left| {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1980|Viestâr-Saksa]]||1:10:48.57||7 (3+0+2+2)||1:17:48.57||+9:32.26 |- | 31 ||40|| align="left" | [[Sven Fahlén]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1980|Ruotâ]]||1:09:49.23||8 (0+3+1+4)||1:17:49.23||+9:32.92 |- | 32 ||2|| align="left" | [[Raimo Seppänen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1980|Suomâ]]||1:13:15.67||6 (0+2+1+3)||1:19:15.67||{{sort|10:59.36|+10:59.36}} |- | 33 ||18|| align="left" | [[Graeme Ferguson (päččimčuoigâm)|Graeme Ferguson]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1980|Ovtâstum kunâgâskodde]]||1:12:53.98||7 (1+1+0+5)||1:19:53.98||{{sort|11:37.67|+11:37.67}} |- | 34 ||47|| align="left" | [[Urs Brechbühl]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1980|Sveicci]]||1:11:59.13||8 (1+2+0+5)||1:19:59.13||{{sort|11:42.82|+11:42.82}} |- | 35 ||28|| align="left" | [[Marjan Burgar]] || align=left| {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1980|Jugoslavia]]||1:14:11.68||6 (0+4+0+2)||1:20:11.68||{{sort|11:55.37|+11:55.37}} |- | 36 ||1|| align="left" | [[Martin Hagen]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1980|Ovtâstum staatah]]||1:13:02.95||8 (0+4+4+0)||1:21:02.95||{{sort|12:46.64|+12:46.64}} |- | 37 |17|| align="left" | [[Roland Burn]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1980|Sveicci]]||1:10:12.97||{{sort|9.11|11 (0+4+1+6)}}||1:21:12.97||{{sort|12:56.66|+12:56.66}} |- | 38 ||25|| align="left" | [[Glenn Jobe Jr.]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1980|Ovtâstum staatah]]||1:15:36.52||6 (1+0+0+5)||1:21:36.52||{{sort|13:20.21|+13:20.21}} |- | 39 ||20|| align="left" | [[Hiroyuki Deguchi]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1980|Jaapaan]]||1:14:53.16||7 (1+0+2+4)||1:21:53.16||{{sort|13:36.85|+13:36.85}} |- | 40 ||22|| align="left" | [[Yuri Mitev]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1980|Bulgaria]]||1:11:58.06||{{sort|9.10|10 (2+4+3+1)}}||1:21:58.06||{{sort|13:41.75|+13:41.75}} |- | 41 ||41|| align="left" | [[Tsusumisa Kikuchi]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1980|Jaapaan]]||1:13:44.30||{{sort|9.11|11 (6+1+1+3)}}||1:24:44.30||{{sort|16:27.99|+16:27.99}} |- | 42 ||12|| align="left" | [[Josef Skalník]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1980|Čekkoslovakia]]||1:11:17.13||{{sort|9.15|15 (1+5+2+7)}}||1:26:17.13||{{sort|18:00.82|+18:00.82}} |- | 43 ||48|| align="left" | [[Vladimir Velichkov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1980|Bulgaria]]||1:09:57.24||{{sort|9.18|18 (7+9+1+1)}}||1:27:57.24||{{sort|19:40.93|+19:40.93}} |- | 44 ||9|| align="left" | [[Ying Zhenshan]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1980|Kiina]]||1:15:47.00||{{sort|9.13|13 (3+5+3+2)}}||1:28:47.00||{{sort|20:30.69|+20:30.69}} |- | 45 ||34|| align="left" | [[Johnny Ruger]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1980|Ovtâstum staatah]]||1:12:30.80||{{sort|9.21|21 (8+4+6+3)}}||1:33:30.80||{{sort|25:14.49|+25:14.49}} |- | 46 ||26|| align="left" | [[Wang Yumjie]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1980|Kiina]]||1:17:49.77||{{sort|9.16|16 (2+2+6+6)}}||1:33:49.77||{{sort|25:33.46|+25:33.46}} |- | 47 ||43|| align="left" | [[Luis Ríos]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1980|Argentiina]]||1:34:26.50||{{sort|9.21|21 (4+5+4+8)}}||1:55:26.50||{{sort|47:10.19|+47:10.19}} |- | – ||11|| align="left" | [[Jorge Salas]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1980|Argentiina]]|| colspan=4| {{sort|99:59.99|luov.}} |- | – ||32|| align="left" | [[Raúl Abella]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1980|Argentiina]]|| colspan=4| {{sort|99:59.99|luov.}} |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1980|Almai 20 km]] lr4npsk6zggx874zrqnfealy5sq0bhw 0 12930 159917 148451 2026-09-26T02:41:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159917 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 1992 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Les Saisies]] | peivimeeri = [[20. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 94 (27 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Yevgeny Redkin]] | silbâ = [[Mark Kirchner]] | pronssi = [[Mikael Löfgren]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1988 – Almai 20 km|1988]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1994 – Almai 20 km|1994]] }} '''Almai 20 km [[pääččimčuoigâmkišto]]''' '''[[Tälviolympialiih 1992|ive 1992 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 20.]] peeivi [[Les Saisies]]ist. Valastâlleeh lijjii ohtsis 94, já sij lijjii vuálgus 27 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/albertville-1992/results/biathlon/20km-men | Nommâ = ALBERTVILLE 1992: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1992/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1976 Innsbruck Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417191226/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1992/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nommâ !! Staatâ !! Čuoigâmäigi !! Pääččimfeeilah !! Puáđus!! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Yevgeny Redkin]] || align=left| {{Lippukove|EUN}} [[Ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1992|Ovtâstum juávkku]]|| 57:34.4 || 0 || 57:34.4 || - |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Mark Kirchner]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1992|Saksa]]|| 54:40.8 || 3 || 57:40.8 || +0:06.4 |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]] ||align=left| [[Mikael Löfgren]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1992|Ruotâ]]|| 55:59.4 || 2 || 57:59.4 || +0:25.0 |- | 4 ||align=left| [[Alexandr Popov (pääččimčuoigâm)|Alexandr Popov]] || align=left| {{Lippukove|EUN}} [[Ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1992|Ovtâstum juávkku]]|| 56:02.9 || 2 || 58:02.9 || +0:28.5 |- | 5 ||align=left| [[Harri Eloranta]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1992|Suomâ]]|| 57:15.7 || 1 || 58:15.7 || +0:41.3 |- | 6 ||align=left| [[Vesa Hietalahti]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1992|Suomâ]]|| 57:24.6 || 1 || 58:24.6 || +0:50.2 |- | 7 ||align=left| [[Johann Passler]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1992|Italia]]|| 54:25.9 || 4 || 58:25.9 || +0:51.5 |- | 8 ||align=left| [[Frode Løberg]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1992|Taažâ]]|| 57:32.4 || 1 || 58:32.4 || +0:58.0 |- | 9 ||align=left| [[Gisle Fenne]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1992|Taažâ]]|| 57:32.9 || 1 || 58:32.9 || +0:58.5 |- | 10 ||align=left| [[Sergei Tchepikov]] || align=left| {{Lippukove|EUN}} [[Ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1992|Ovtâstum juávkku]]|| 55:47.6 || 3 || 58:47.6 || +1:13.2 |- | 11 ||align=left| [[Valery Kiriyenko]] || align=left| {{Lippukove|EUN}} [[Ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1992|Ovtâstum juávkku]]|| 55:12.6 || 4 || 59:12.6 || +1:38.2 |- | 12 ||align=left| [[Mike Dixon (pääččimčuoigâm)|Mike Dixon]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1992|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 59:20.2 || 0 || 59:20.2 || +1:45.8 |- | 13 ||align=left| [[Christian Dumont]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1992|Ranska]]|| 57:27.0 || 2 || 59:27.0 || +1:52.6 |- | 14 ||align=left| [[Krasimir Videnov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1992|Bulgaria]]|| 58:32.5 || 1 || 59:32.5 || +1:58.1 |- | 15 ||align=left| [[Jiří Holubec]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1992|Čekkoslovakia]]|| 59:56.2 || 0 || 59:56.2 || +2:21.8 |- | 16 ||align=left| [[Josh Thompson (pääččimčuoigâm)|Josh Thompson]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1992|Ovtâstum staatah]]|| 58:05.4 || 2 || 60:05.4 || +2:31.0 |- | 17 ||align=left| [[Andreas Zingerle]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1992|Italia]]|| 56:05.6 || 4 || 60:05.6 || +2:31.2 |- | 18 ||align=left| [[Steffen Hoos]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1992|Saksa]]|| 59:17.7 || 1 || 60:17.7 || +2:43.3 |- | 19 ||align=left| [[Gintaras Jasinskas]] || align=left| {{Lippukove|LTU}} [[Liettua tälviolympialijn 1992|Liettua]]|| 59:17.8 || 1 || 60:17.8 || +2:43.4 |- | 20 ||align=left| [[Glenn Rupertus]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1992|Kanada]]|| 59:18.3 || 1 || 60:18.3 || +2:43.9 |- | 21 ||align=left| [[Boštjan Lekan]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 1992|Slovenia]]|| 59:26.8 || 1 || 60:26.8 || +2:52.4 |- | 22 ||align=left| [[Patrice Bailly-Salins]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1992|Ranska]]|| 56:28.3 || 4 || 60:28.3 || +2:53.9 |- | 23 ||align=left| [[Tomáš Kos]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1992|Čekkoslovakia]]|| 58:33.3 || 2 || 60:33.3 || +2:58.9 |- | 24 ||align=left| [[Sašo Grajf]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 1992|Slovenia]]|| 57:39.2 || 3 || 60:39.2 || +3:04.8 |- | 25 ||align=left| [[Martin Rypl]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1992|Čekkoslovakia]]|| 57:39.3 || 3 || 60:39.3 || +3:04.9 |- | 26 ||align=left| [[Tony Fiala]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1992|Kanada]]|| 59:39.8 || 1 || 60:39.8 || +3:05.4 |- | 27 ||align=left| [[Eirik Kvalfoss]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1992|Taažâ]]|| 58:52.4 || 2 || 60:52.4 || +3:18.0 |- | 28 ||align=left| [[Misao Kodate]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1992|Jaapaan]]|| 58:53.1 || 2 || 60:53.1 || +3:18.7 |- | 29 ||align=left| [[Jens Steinigen]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1992|Saksa]]|| 58:01.8 || 3 || 61:01.8 || +3:27.4 |- | 30 ||align=left| [[Alfred Eder]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1992|Nuorttâriijkâ]]|| 60:03.0 || 1 || 61:03.0 || +3:28.6 |- | 31 ||align=left| [[Spas Zlatev]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1992|Bulgaria]]|| 60:26.2 || 1 || 61:26.2 || +3:51.8 |- | 32 ||align=left| [[Jan Ziemianin]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1992|Puola]]|| 57:44.7 || 4 || 61:44.7 || +4:10.3 |- | 33 ||align=left| [[Janez Ožbolt]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 1992|Slovenia]]|| 60:47.2 || 1 || 61:47.2 || +4:12.8 |- | 34 ||align=left| [[Hillar Zahkna]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 1992|Eestieennâm]]|| 57:57.4 || 4 || 61:57.4 || +4:23.0 |- | 35 ||align=left| [[Gundars Upenieks]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 1992|Latvia]]|| 61:01.6 || 1 || 62:01.6 || +4:27.2 |- | 36 ||align=left| [[Geir Einang]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1992|Taažâ]]|| 59:04.8 || 3 || 62:04.8 || +4:30.4 |- | 37 ||align=left| [[Kalju Ojaste]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 1992|Eestieennâm]]|| 60:05.8 || 2 || 62:05.8 || +4:31.4 |- | 38 ||align=left| [[Leif Andersson (pääččimčuoigâm)|Leif Andersson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1992|Ruotâ]]|| 59:09.3 || 3 || 62:09.3 || +4:34.9 |- | 39 ||align=left| [[Thierry Gerbier]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1992|Ranska]]|| 60:24.8 || 2 || 62:24.8 || +4:50.4 |- | 40 ||align=left| [[Wilfried Pallhuber]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1992|Italia]]|| 56:35.4 || 6 || 62:35.4 || +5:01.0 |- | 41 ||align=left| [[Bruno Hofstätter]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1992|Nuorttâriijkâ]]|| 59:36.1 || 3 || 62:36.1 || +5:01.7 |- | 42 ||align=left| [[Thanasis Tsakiris]] || align=left| {{Lippukove|GRE}} [[Kreikka tälviolympialijn 1992|Kreikka]]|| 60:37.2 || 2 || 62:37.2 || +5:02.8 |- | 43 ||align=left| [[Anders Mannelqvist]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1992|Ruotâ]]|| 59:38.6 || 3 || 62:38.6 || +5:04.2 |- | 44 ||align=left| [[Gottlieb Taschler]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1992|Italia]]|| 59:41.3 || 3 || 62:41.3 || +5:06.9 |- | 45 ||align=left| [[Egon Leitner]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1992|Nuorttâriijkâ]]|| 58:52.0 || 4 || 62:52.0 || +5:17.6 |- | 46 ||align=left| [[Steve Cyr]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1992|Kanada]]|| 59:06.9 || 4 || 63:06.9 || +5:32.5 |- | 47 ||align=left| [[Lionel Laurent]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1992|Ranska]]|| 59:10.6 || 4 || 63:10.6 || +5:36.2 |- | 48 ||align=left| [[Urmas Kaldvee]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 1992|Eestieennâm]]|| 59:15.1 || 4 || 63:15.1 || +5:40.7 |- | 49 ||align=left| [[Franz Schuler]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1992|Nuorttâriijkâ]]|| 57:15.9 || 6 || 63:15.9 || +5:41.5 |- | 50 ||align=left| [[Wang Weiyi (pääččimčuoigâm)|Wang Weiyi]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1992|Kiina]]|| 60:30.0 || 3 || 63:30.0 || +5:55.6 |- | 51 ||align=left| [[Curt Schreiner]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1992|Ovtâstum staatah]]|| 60:34.2 || 3 || 63:34.2 || +5:59.8 |- | 52 ||align=left| [[Tang Guoliang]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1992|Kiina]]|| 62:39.1 || 1 || 63:39.1 || +6:04.7 |- | 53 ||align=left| [[Frank-Peter Roetsch]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1992|Saksa]]|| 56:44.0 || 7 || 63:44.0 || +6:09.6 |- | 54 ||align=left| [[Jean-Marc Chabloz]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1992|Sveicci]]|| 59:45.6 || 4 || 63:45.6 || +6:11.2 |- | 55 ||align=left| [[Tibor Géczi]] || align=left| {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1992|Uŋgar]]|| 59:56.3 || 4 || 63:56.3 || +6:21.9 |- | 56 ||align=left| [[Jure Velepec]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 1992|Slovenia]]|| 62:12.6 || 2 || 64:12.6 || +6:38.2 |- | 57 ||align=left| [[Kristjan Oja]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 1992|Eestieennâm]]|| 61:15.9 || 3 || 64:15.9 || +6:41.5 |- | 58 ||align=left| [[Dariusz Kozłowski]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1992|Puola]]|| 60:17.2 || 4 || 64:17.2 || +6:42.8 |- | 59 ||align=left| [[Duncan Douglas (pääččimčuoigâm)|Duncan Douglas]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1992|Ovtâstum staatah]]|| 58:17.5 || 6 || 64:17.5 || +6:43.1 |- | 60 ||align=left| [[Krzysztof Sosna]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1992|Puola]]|| 57:24.1 || 7 || 64:24.1 || +6:49.7 |- | 61 ||align=left| [[Ilmārs Bricis]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 1992|Latvia]]|| 59:27.3 || 5 || 64:27.3 || +6:52.9 |- | 62 ||align=left| [[Aivars Bogdanovs]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 1992|Latvia]]|| 60:28.5 || 4 || 64:28.5 || +6:54.1 |- | 63 ||align=left| [[Atsushi Kazama]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1992|Jaapaan]]|| 58:32.8 || 6 || 64:32.8 || +6:58.4 |- | 64 ||align=left| [[Ulf Johansson]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1992|Ruotâ]]|| 62:58.2 || 2 || 64:58.2 || +7:23.8 |- | 65 ||align=left| [[Kenneth Rudd]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1992|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 60:09.1 || 5 || 65:09.1 || +7:34.7 |- | 66 ||align=left| [[Ivan Masařík]] || align=left| {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1992|Čekkoslovakia]]|| 58:24.9 || 7 || 65:24.9 || +7:50.5 |- | 67 ||align=left| [[Jason Sklenar]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1992|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 61:28.9 || 4 || 65:28.9 || +7:54.5 |- | 68 ||align=left| [[Khristo Vodenicharov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1992|Bulgaria]]|| 61:32.7 || 4 || 65:32.7 || +7:58.3 |- | 69 ||align=left| [[Oļegs Maļuhins]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 1992|Latvia]]|| 60:10.1 || 6 || 66:10.1 || +8:35.7 |- | 70 ||align=left| [[Jon Engen]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1992|Ovtâstum staatah]]|| 61:18.4 || 5 || 66:18.4 || +8:44.0 |- | 71 ||align=left| [[Nicolae Şerban]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1992|Romania]]|| 61:33.3 || 5 || 66:33.3 || +8:58.9 |- | 72 ||align=left| [[Zbigniew Filip]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1992|Puola]]|| 59:40.9 || 7 || 66:40.9 || +9:06.5 |- | 73 ||align=left| [[Boycho Popov]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1992|Bulgaria]]|| 64:03.7 || 3 || 67:03.7 || +9:29.3 |- | 74 ||align=left| [[Seppo Suhonen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1992|Suomâ]]|| 59:21.3 || 8 || 67:21.3 || +9:46.9 |- | 75 ||align=left| [[Tan Hongbin]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1992|Kiina]]|| 62:24.1 || 5 || 67:24.1 || +9:49.7 |- | 76 ||align=left| [[Paul Ryan (pääččimčuoigâm)|Paul Ryan]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1992|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| 63:38.8 || 4 || 67:38.8 || +10:04.4 |- | 77 ||align=left| [[Jean Paquet]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1992|Kanada]]|| 59:36.2 || 9 || 68:36.2 || +11:01.8 |- | 78 ||align=left| [[János Panyik]] || align=left| {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1992|Uŋgar]]|| 60:37.7 || 8 || 68:37.7 || +11:03.3 |- | 79 ||align=left| [[Mladen Grujić (pääččimčuoigâm)|Mladen Grujić]] || align=left| {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1992|Jugoslavia]]|| 62:40.6 || 6 || 68:40.6 || +11:06.2 |- | 80 ||align=left| [[István Oláh Nelu]] || align=left| {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1992|Uŋgar]]|| 62:08.6 || 7 || 69:08.6 || +11:34.2 |- | 81 ||align=left| [[Zoran Ćosić]] || align=left| {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1992|Jugoslavia]]|| 65:12.8 || 4 || 69:12.8 || +11:38.4 |- | 82 ||align=left| [[Song Wenbin]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 1992|Kiina]]|| 62:39.7 || 8 || 70:39.7 || +13:05.3 |- | 83 ||align=left| [[László Farkas (pääččimčuoigâm)|László Farkas]] || align=left| {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1992|Uŋgar]]|| 62:54.3 || 8 || 70:54.3 || +13:19.9 |- | 84 ||align=left| [[Admir Jamak]] || align=left| {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1992|Jugoslavia]]|| 74:09.6 || 0 || 74:09.6 || +16:35.2 |- | 85 ||align=left| [[Tomislav Lopatić]] || align=left| {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1992|Jugoslavia]]|| 66:35.8 || 8 || 74:35.8 || +17:01.4 |- | 86 ||align=left| [[Luis Ríos]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1992|Argentiina]]|| 71:43.8 || 3 || 74:43.8 || +17:09.4 |- | 87 ||align=left| [[Hong Byung-sik]] || align=left| {{Lippukove|KOR}} [[Maadâ-Korea tälviolympialijn 1992|Maadâ-Korea]]|| 71:06.7 || 4 || 75:06.7 || +17:32.3 |- | 88 ||align=left| [[Jang Dong-lin]] || align=left| {{Lippukove|KOR}} [[Maadâ-Korea tälviolympialijn 1992|Maadâ-Korea]]|| 70:06.9 || 7 || 77:06.9 || +19:32.5 |- | 89 ||align=left| [[Han Myung-hee]] || align=left| {{Lippukove|KOR}} [[Maadâ-Korea tälviolympialijn 1992|Maadâ-Korea]]|| 71:28.1 || 8 || 79:28.1 || +21:53.7 |- | 90 ||align=left| [[Marcelo Vásquez]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1992|Argentiina]]|| 74:02.6 || 8 || 82:02.6 || +24:28.2 |- | 91 ||align=left| [[Juan Fernández (pääččimčuoigâm)|Juan Fernández]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1992|Argentiina]]|| 80:27.1 || 5 || 85:27.1 || +27:52.7 |- | 92 ||align=left| [[Nikos Anastasiadis (pääččimčuoigâm)|Nikos Anastasiadis]] || align=left| {{Lippukove|GRE}} [[Kreikka tälviolympialijn 1992|Kreikka]]|| 78:45.5 || 7 || 85:45.5 || +28:11.1 |- | - ||align=left| [[Kari Kataja]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1992|Suomâ]]|| - || - || luov. || - |- | - ||align=left| [[Roberto Lucero]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 1992|Argentiina]]|| - || - || luov. || - |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 1992|Almai 20 km]] cf1dkub2y4u2uq8pd6ycmurh4pamgum 0 12931 159918 148452 2026-09-26T02:41:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159918 wikitext text/x-wiki {{Olympiatábáhtus | tábáhtus = Almai 20 km | paje = tälvi | ihe = 2006 | kove = Biathlon pictogram.svg | kovestuárudâh = 100px | kovetekstâ = | kištosaje = [[Cesana Torinese]] | peivimeeri = [[11. kuovâmáánu]] | peivimeeri2 = | tábáhtusah | valastâlleeh = 88 (34 enâmist) | juávhuh = | kolle = [[Michael Greis]] | silbâ = [[Ole Einar Bjørndalen]] | pronssi = [[Halvard Hanevold]] | ovdebáš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 2002 – Almai 20 km|2002]] | čuávuvâš = [[Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 2010 – Almai 20 km|2010]] }} '''Almai 20 km [[pääččimčuoigâmkišto]]''' '''[[Tälviolympialiih 2006|ive 2006 tälviolympialijn]]''' uárnejui [[kuovâmáánu 11.]] peeivi [[Cesana Torinese]]st. Valastâlleeh lijjii ohtsis 88, já sij lijjii vuálgus 34 enâmist.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/olympic-games/turin-2006/results/biathlon/20km-men | Nommâ = TURIN 2006: BIATHLON 20KM MEN RESULTS | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.sports-reference.com/olympics/winter/2006/BIA/mens-20-kilometres.html | Nommâ = Biathlon at the 1976 Innsbruck Winter Games: Men's 20 kilometres | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200417061620/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/2006/BIA/mens-20-kilometres.html | Vyerkkejum = 2020-04-17 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.2.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Puátuseh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Saje !! Nr !! Nommâ !! Staatâ !! Puáđus !! Pääččimfeeilah !! Iäru |- | [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon.svg|16px]] ||38|| align="left" | [[Michael Greis]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 2006|Saksa]]|| 54:23.0 ||1 (0+1+0+0)|| {{sort|+0:00.0|—}} |- | [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon.svg|16px]] ||57|| align="left" | [[Ole Einar Bjørndalen]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 2006|Taažâ]]|| 54:39.0 ||2 (1+1+0+0)|| {{sort|+0:16.0|+16.0}} |- | [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon.svg|16px]] ||74|| align="left" | [[Halvard Hanevold]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 2006|Taažâ]]|| 55:31.9 ||2 (1+1+0+0)|| +1:08.9 |- | {{sort|04|4}} ||28|| align="left" | [[Sergei Tchepikov]] || align=left| {{Lippukove|RUS}} [[Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Ruoššâ]]|| 55:32.7 ||1 (1+0+0+0)|| +1:09.7 |- | {{sort|05|5}} ||21|| align="left" | [[Marek Matiaško]] || align=left| {{Lippukove|SVK}} [[Slovakia tälviolympialijn 2006|Slovakia]]|| 55:48.6 ||1 (0+0+0+1)|| +1:25.6 |- | {{sort|06|6}} ||35|| align="left" | [[Julien Robert]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 2006|Ranska]]|| 55:59.4 ||0 (0+0+0+0)|| +1:36.4 |- | {{sort|07|7}} ||54|| align="left" | [[Christian De Lorenzi]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 2006|Italia]]|| 56:04.0 ||1 (0+0+0+1)|| +1:41.0 |- | {{sort|08|8}} ||22|| align="left" | [[Ivan Tcherezov]] || align=left| {{Lippukove|RUS}} [[Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Ruoššâ]]|| 56:05.7 ||2 (1+0+0+1)|| +1:42.7 |- | {{sort|09|9}} ||66|| align="left" | [[Wilfried Pallhuber]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 2006|Italia]]|| 56:08.4 ||1 (1+0+0+0)|| +1:45.4 |- | 10 ||31|| align="left" | [[Jay Hakkinen]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 2006|Ovtâstum staatah]]|| 56:10.9 ||3 (2+0+1+0)|| +1:47.9 |- | 11 ||4|| align="left" | [[Ricco Groß]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 2006|Saksa]]|| 56:14.3 ||1 (0+0+0+1)|| +1:51.3 |- | 12 ||8|| align="left" | [[Paavo Puurunen]] || align=left| {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 2006|Suomâ]]|| 56:38.9 ||1 (1+0+0+0)|| +2:15.9 |- | 13 ||1|| align="left" | [[Pavel Rostovtsev]] || align=left| {{Lippukove|RUS}} [[Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Ruoššâ]]|| 56:47.2 ||2 (1+0+0+1)|| +2:24.2 |- | 14 ||52|| align="left" | [[Kyoji Suga]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 2006|Jaapaan]]|| 56:57.7 ||1 (1+0+0+0)|| +2:34.7 |- | 15 ||48|| align="left" | [[Frode Andresen]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 2006|Taažâ]]|| 57:10.2 ||3 (1+1+1+0)|| +2:47.2 |- | 16 ||64|| align="left" | [[Stian Eckhoff]] || align=left| {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 2006|Taažâ]]|| 57:11.8 ||3 (2+0+0+1)|| +2:48.8 |- | 17 ||63|| align="left" | [[Sven Fischer]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 2006|Saksa]]|| 57:14.3 ||3 (1+0+1+1)|| +2:51.3 |- | 18 ||61|| align="left" | [[Ruslan Lysenko]] || align=left| {{Lippukove|UKR}} [[Ukraina tälviolympialijn 2006|Ukraina]]|| 57:16.6 ||1 (0+1+0+0)|| +2:53.6 |- | 19 ||15|| align="left" | [[Ilmārs Bricis]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 2006|Latvia]]|| 57:19.2 ||4 (1+1+0+2)|| +2:56.2 |- | 20 ||9|| align="left" | [[Raphaël Poirée]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 2006|Ranska]]|| 57:21.1 ||3 (2+0+1+0)|| +2:58.1 |- | 21 ||19|| align="left" | [[Tomasz Sikora]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 2006|Puola]]|| 57:22.1 ||3 (1+1+1+0)|| +2:59.1 |- | 22 ||67|| align="left" | [[Zdeněk Vítek]] || align=left| {{Lippukove|CZE}} [[Čekki tälviolympialijn 2006|Čekki]]|| 57:26.8 ||3 (0+1+1+1)|| +3:03.8 |- | 23 ||5|| align="left" | [[Carl Johan Bergman]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 2006|Ruotâ]]|| 57:30.9 ||3 (1+1+0+1)|| +3:07.9 |- | 24 ||6|| align="left" | [[Sergey Novikov (pääččimčuoigâm)|Sergey Novikov]] || align=left| {{Lippukove|BLR}} [[Vielgis-Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Vielgis-Ruoššâ]]|| 58:02.6 ||3 (0+1+0+2)|| +3:39.6 |- | 25 ||13|| align="left" | [[Rene Laurent Vuillermoz]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 2006|Italia]]|| 58:17.9 ||4 (0+1+0+3)|| +3:54.9 |- | 26 ||70|| align="left" | [[Friedrich Pinter]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 2006|Nuorttâriijkâ]]|| 58:25.7 ||1 (0+0+0+1)|| +4:02.7 |- | 27 ||79|| align="left" | [[Lowell Bailey]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 2006|Ovtâstum staatah]]|| 58:45.1 ||3 (2+1+0+0)|| +4:22.1 |- | 28 ||58|| align="left" | [[Björn Ferry]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 2006|Ruotâ]]|| 58:49.0 ||4 (1+2+0+1)|| +4:26.0 |- | 29 ||56|| align="left" | [[Pavol Hurajt]] || align=left| {{Lippukove|SVK}} [[Slovakia tälviolympialijn 2006|Slovakia]]|| 58:49.6 ||3 (0+1+0+2)|| +4:26.6 |- | 30 ||59|| align="left" | [[Roman Dostál]] || align=left| {{Lippukove|CZE}} [[Čekki tälviolympialijn 2006|Čekki]]|| 58:53.5 ||4 (1+2+0+1)|| +4:30.5 |- | 31 ||43|| align="left" | [[Simon Fourcade]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 2006|Ranska]]|| 59:01.7 ||3 (1+0+0+2)|| +4:38.7 |- | 32 ||14|| align="left" | [[Maxim Tchoudov]] || align=left| {{Lippukove|RUS}} [[Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Ruoššâ]]|| 59:12.0 ||5 (0+0+3+2)|| +4:49.0 |- | 33 ||81|| align="left" | [[Tomáš Holubec]] || align=left| {{Lippukove|CZE}} [[Čekki tälviolympialijn 2006|Čekki]]|| 59:13.1 ||2 (1+1+0+0)|| +4:50.1 |- | 34 ||2|| align="left" | [[Vincent Defrasne]] || align=left| {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 2006|Ranska]]|| 59:16.1 ||6 (3+1+0+2)|| +4:53.1 |- | 35 ||83|| align="left" | [[David Ekholm]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 2006|Ruotâ]]|| 59:18.2 ||2 (0+1+0+1)|| +4:55.2 |- | 36 ||3|| align="left" | [[Robin Clegg]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 2006|Kanada]]|| 59:21.5 ||2 (1+0+0+1)|| +4:58.5 |- | 37 ||55|| align="left" | [[Jānis Bērziņš (pääččimčuoigâm)|Jānis Bērziņš]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 2006|Latvia]]|| 59:24.3 ||2 (0+2+0+0)|| +5:01.3 |- | 38 ||89|| align="left" | [[Miroslav Matiaško]] || align=left| {{Lippukove|SVK}} [[Slovakia tälviolympialijn 2006|Slovakia]]|| 59:43.8 ||3 (3+0+0+0)|| +5:20.8 |- | 39 ||47|| align="left" | [[Andriy Deryzemlya]] || align=left| {{Lippukove|UKR}} [[Ukraina tälviolympialijn 2006|Ukraina]]|| 59:47.2 ||3 (3+0+0+0)|| +5:24.2 |- | 40 ||33|| align="left" | [[Janez Marič]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 2006|Slovenia]]|| 59:53.0 ||5 (2+2+1+0)|| +5:30.0 |- | 41 ||20|| align="left" | [[Ludwig Gredler]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 2006|Nuorttâriijkâ]]|| 59:55.1 ||3 (0+3+0+0)|| +5:32.1 |- | 42 ||41|| align="left" | [[Michael Rösch]] || align=left| {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 2006|Saksa]]|| 59:56.6 ||6 (2+0+1+3)|| +5:33.6 |- | 43 ||46|| align="left" | [[Vladimir Drachev]] || align=left| {{Lippukove|BLR}} [[Vielgis-Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Vielgis-Ruoššâ]]|| 59:59.5 ||4 (1+1+0+2)|| +5:36.5 |- | 44 ||68|| align="left" | [[Mattias Nilsson Jr.]] || align=left| {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 2006|Ruotâ]]|| {{sort|60:01.1|1:00:01.1}} ||5 (0+2+3+0)|| +5:38.1 |- | 45 ||18|| align="left" | [[Michal Šlesingr]] || align=left| {{Lippukove|CZE}} [[Čekki tälviolympialijn 2006|Čekki]]|| {{sort|60:03.8|1:00:03.8}} ||5 (1+0+2+2)|| +5:40.8 |- | 46 ||86|| align="left" | [[Rustam Valiullin]] || align=left| {{Lippukove|BLR}} [[Vielgis-Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Vielgis-Ruoššâ]]|| {{sort|60:04.1|1:00:04.1}} ||5 (2+1+0+2)|| +5:41.1 |- | 47 ||51|| align="left" | [[Matjaž Poklukar]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 2006|Slovenia]]|| {{sort|60:07.6|1:00:07.6}} ||3 (0+1+1+1)|| +5:44.6 |- | 48 ||77|| align="left" | [[Jean Philippe Leguellec]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 2006|Kanada]]|| {{sort|60:28.0|1:00:28.0}} ||3 (1+0+0+2)|| +6:05.0 |- | 49 ||32|| align="left" | [[Olexander Bilanenko]] || align=left| {{Lippukove|UKR}} [[Ukraina tälviolympialijn 2006|Ukraina]]|| {{sort|60:28.6|1:00:28.6}} ||3 (2+1+0+0)|| +6:05.6 |- | 50 ||24|| align="left" | [[Zhang Chengye (pääččimčuoigâm)|Zhang Chengye]] || align=left| {{Lippukove|CHN}} [[Kiina tälviolympialijn 2006|Kiina]]|| {{sort|60:49.1|1:00:49.1}} ||7 (1+4+1+1)|| +6:26.1 |- | 51 ||73|| align="left" | [[Jeremy Teela]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 2006|Ovtâstum staatah]]|| {{sort|61:03.3|1:01:03.3}} ||5 (1+0+1+3)|| +6:40.3 |- | 52 ||44|| align="left" | [[Matthias Simmen]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 2006|Sveicci]]|| {{sort|61:04.9|1:01:04.9}} ||5 (2+0+0+3)|| +6:41.9 |- | 53 ||23|| align="left" | [[Wiesław Ziemianin]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 2006|Puola]]|| {{sort|61:16.0|1:01:16.0}} ||4 (2+0+1+1)|| +6:53.0 |- | 54 ||82|| align="left" | [[Oleksiy Korobeinikov]] || align=left| {{Lippukove|UKR}} [[Ukraina tälviolympialijn 2006|Ukraina]]|| {{sort|61:17.8|1:01:17.8}} ||4 (0+2+1+1)|| +6:54.8 |- | 55 ||87|| align="left" | [[Paolo Longo (pääččimčuoigâm)|Paolo Longo]] || align=left| {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 2006|Italia]]|| {{sort|61:27.9|1:01:27.9}} ||5 (0+2+1+2)|| +7:04.9 |- | 56 ||76|| align="left" | [[Dušan Šimočko]] || align=left| {{Lippukove|SVK}} [[Slovakia tälviolympialijn 2006|Slovakia]]|| {{sort|61:37.8|1:01:37.8}} ||4 (1+0+2+1)|| +7:14.8 |- | 57 ||49|| align="left" | [[Tom Clemens]] || align=left| {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 2006|Ovtâstum kunâgâskodde]]|| {{sort|61:43.9|1:01:43.9}} ||4 (0+1+1+2)|| +7:20.9 |- | 58 ||42|| align="left" | [[Tim Burke (pääččimčuoigâm)|Tim Burke]] || align=left| {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 2006|Ovtâstum staatah]]|| {{sort|61:55.0|1:01:55.0}} ||7 (3+3+1+0)|| +7:32.0 |- | 59 ||60|| align="left" | [[Daniel Mesotitsch]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 2006|Nuorttâriijkâ]]|| {{sort|61:59.7|1:01:59.7}} ||5 (1+3+0+1)|| +7:36.7 |- | 60 ||80|| align="left" | [[Klemen Bauer]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 2006|Slovenia]]|| {{sort|62:25.5|1:02:25.5}} ||5 (0+1+3+1)|| +8:02.5 |- | 61 ||25|| align="left" | [[Vitaly Rudenchik]] || align=left| {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 2006|Bulgaria]]|| {{sort|62:30.0|1:02:30.0}} ||6 (0+3+1+2)|| +8:07.0 |- | 62 ||45|| align="left" | [[Roland Lessing]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 2006|Eestieennâm]]|| {{sort|62:31.2|1:02:31.2}} ||5 (3+0+1+1)|| +8:08.2 |- | 63 ||7|| align="left" | [[Hidenori Isa]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 2006|Jaapaan]]|| {{sort|62:33.2|1:02:33.2}} ||6 (1+1+2+2)|| +8:10.2 |- | 64 ||50|| align="left" | [[David Leoni]] || align=left| {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 2006|Kanada]]|| {{sort|62:37.8|1:02:37.8}} ||6 (0+2+3+1)|| +8:14.8 |- | 65 ||16|| align="left" | [[Marian Blaj]] || align=left| {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 2006|Romania]]|| {{sort|62:38.8|1:02:38.8}} ||6 (0+3+2+1)|| +8:15.8 |- | 66 ||75|| align="left" | [[Indrek Tobreluts]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 2006|Eestieennâm]]|| {{sort|62:43.6|1:02:43.6}} ||5 (1+2+1+1)|| +8:20.6 |- | 67 ||65|| align="left" | [[Tatsumi Kasahara]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 2006|Jaapaan]]|| {{sort|62:44.6|1:02:44.6}} ||5 (2+1+0+2)|| +8:21.6 |- | 68 ||84|| align="left" | [[Kristaps Lībietis]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 2006|Latvia]]|| {{sort|63:13.4|1:03:13.4}} ||4 (2+1+1+0)|| +8:50.4 |- | 69 ||71|| align="left" | [[Janez Ožbolt]] || align=left| {{Lippukove|SLO}} [[Slovenia tälviolympialijn 2006|Slovenia]]|| {{sort|63:18.5|1:03:18.5}} ||5 (2+2+0+1)|| +8:55.5 |- | 70 ||10|| align="left" | [[Dimitri Borovik]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 2006|Eestieennâm]]|| {{sort|63:25.8|1:03:25.8}} ||5 (2+1+2+0)|| +9:02.8 |- | 71 ||72|| align="left" | [[Alexandre Syman]] || align=left| {{Lippukove|BLR}} [[Vielgis-Ruoššâ tälviolympialijn 2006|Vielgis-Ruoššâ]]|| {{sort|63:31.4|1:03:31.4}} ||7 (2+3+1+1)|| +9:08.4 |- | 72 ||62|| align="left" | [[Grzegorz Bodziana]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 2006|Puola]]|| {{sort|63:39.6|1:03:39.6}} ||5 (0+2+1+2)|| +9:16.6 |- | 73 ||11|| align="left" | [[Alexsandr Chervyhkov]] || align=left| {{Lippukove|KAZ}} [[Kazakstan tälviolympialijn 2006|Kazakstan]]|| {{sort|63:56.4|1:03:56.4}} ||6 (1+3+1+1)|| +9:33.4 |- | 74 ||88|| align="left" | [[Priit Viks]] || align=left| {{Lippukove|EST}} [[Eestieennâm tälviolympialijn 2006|Eestieennâm]]|| {{sort|64:08.1|1:04:08.1}} ||5 (2+2+0+1)|| +9:45.1 |- | 75 ||53|| align="left" | [[Krzysztof Pływaczyk]] || align=left| {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 2006|Puola]]|| {{sort|64:12.9|1:04:12.9}} ||4 (1+0+2+1)|| +9:49.9 |- | 76 ||37|| align="left" | [[Simon Hallenbarter]] || align=left| {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 2006|Sveicci]]|| {{sort|64:37.0|1:04:37.0}} ||8 (3+1+1+3)|| +10:14.0 |- | 77 ||34|| align="left" | [[Imre Tagscherer]] || align=left| {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 2006|Uŋgar]]|| {{sort|65:11.1|1:05:11.1}} ||7 (1+3+1+2)|| +10:48.1 |- | 78 ||85|| align="left" | [[Shinya Saito]] || align=left| {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 2006|Jaapaan]]|| {{sort|65:29.4|1:05:29.4}} ||8 (2+2+3+1)|| +11:06.4 |- | 79 ||69|| align="left" | [[Edgars Piksons]] || align=left| {{Lippukove|LAT}} [[Latvia tälviolympialijn 2006|Latvia]]|| {{sort|66:12.5|1:06:12.5}} ||7 (4+1+1+1)|| +11:49.5 |- | 80 ||12|| align="left" | [[Luis Alberto Hernando]] || align=left| {{Lippukove|ESP}} [[Espanja tälviolympialijn 2006|Espanja]]|| {{sort|66:54.4|1:06:54.4}} ||7 (2+2+0+3)|| +12:31.4 |- | 81 ||39|| align="left" | [[Park Yun-bae]] || align=left| {{Lippukove|KOR}} [[Maadâ-Korea tälviolympialijn 2006|Maadâ-Korea]]|| {{sort|67:03.4|1:07:03.4}} ||6 (0+3+2+1)|| +12:40.4 |- | 82 ||36|| align="left" | [[Cameron Morton]] || align=left| {{Lippukove|AUS}} [[Australia tälviolympialijn 2006|Australia]]|| {{sort|67:03.7|1:07:03.7}} ||7 (1+2+1+3)|| +12:40.7 |- | 83 ||30|| align="left" | [[Miro Ćosić]] || align=left| {{Lippukove|BIH}} [[Bosnia-Hercegovina tälviolympialijn 2006|Bosnia-Hercegovina]]|| {{sort|68:32.7|1:08:32.7}} ||7 (1+3+1+2)|| +14:09.7 |- | 84 ||17|| align="left" | [[Sebastian Beltrame]] || align=left| {{Lippukove|ARG}} [[Argentiina tälviolympialijn 2006|Argentiina]]|| {{sort|69:24.3|1:09:24.3}} ||9 (1+2+4+2)|| +15:01.3 |- | 85 ||27|| align="left" | [[Aleksandar Milenković]] || align=left| {{Lippukove|SCG}} [[Serbia já Montenegro tälviolympialijn 2006|Serbia já Montenegro]]|| {{sort|70:36.3|1:10:36.3}} ||9 (1+3+1+4)|| +16:13.3 |- | 86 ||29|| align="left" | [[Marco Zúñiga]] || align=left| {{Lippukove|CHI}} [[Chile tälviolympialijn 2006|Chile]]|| {{sort|71:02.5|1:11:02.5}} ||5 (1+1+1+2)|| +16:39.5 |- | 87 ||40|| align="left" | [[Stavros Christoforidis]] || align=left| {{Lippukove|GRE}} [[Kreikka tälviolympialijn 2006|Kreikka]]|| {{sort|73:13.3|1:13:13.3}} ||{{sort|9.11|11 (4+2+1+4)}}|| +18:50.3 |- | – ||26|| align="left" | [[Mihail Gribusencov]] || align=left| {{Lippukove|MDA}} [[Moldova tälviolympialijn 2006|Moldova]] || colspan="3" |Ij uásálistám |-bgcolor=pink | {{sort|89|DSQ}} ||78|| align="left" | [[Wolfgang Perner]] || align=left| {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 2006|Nuorttâriijkâ]] || {{sort|62:22.5|1:02:22.5}} ||5 (1+2+1+1)|| +7:59.5 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Pääččimčuoigâm tälviolympialijn – Almai 20 km}} [[Luokka:Pääččimčuoigâm tälviolympialijn 2006|Almai 20 km]] fk1hul0fm1gp1xxk0gec84jimwdva7v 0 12949 159533 148455 2026-09-26T00:53:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159533 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Houtskari | kove = Houtskarin kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Houtskari kirkko | vaakun = Houtskari vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Houtskari.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Parainen]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 566,81<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 119,93 | eennâm_% = 21,2 | sisčääci = 0,71 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 446,17 | merâčääci_% = 78,7 | ässeeloho = 621<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 21.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 5,18 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Houtskari''' ({{k-sv|Houtskär}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Parainen|Paraisii]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Houtskarist assii 621 olmožid, já ton vijđodâh lâi 566,81&nbsp;km², mast 446,88&nbsp;km² lâi čääci. Houtskari naaburkieldah lijjii [[Brändö]], [[Iniö]], [[Korppoo]], [[Kökar]] já [[Sottunga]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] Houtskari, [[Iniö]], [[Korppoo]] já [[Nauvo]] kieldah lahtojii Paraisii kaavpugân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kaavpug nommân šoodâi Länsi-Turunmaa, mut ive&nbsp;[[2012]] valdui oppeet kiävtun nommâ Parainen. Houtskari lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 86 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 14 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008. Meiddei uđđâ Paraisii kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 55,1 % sarnuu ruotâkielâ, 41,6 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Berghamn, Björkö, Hyppeinen (Hyppeis), Hönsnäs, Jungfruskär, Järvis, Kittuinen (Kittuis), Kivimo, Lempnäs, Medelby, Mossala (Mussala), Nåtö, Näsby, Roslax, Saverkeit, Stor-Pensar, Sördö, Träskby já Äppelö. ==Kovegalleria== <gallery> RoyLindmanNäsby.jpg RoyLindmanKittuis.jpg RoyLindmanTräskOH.jpg Saariston rengastie 8.jpg Näsby harbour.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Parainen]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] cb0ih5plh1hu6c51zoq8pv2rtqfruf3 0 12950 159542 148456 2026-09-26T00:57:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159542 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Iniö | kove = Iniö Church 1.jpg | kove-čielgiittâs = Iniö kirkko | vaakun = Iniö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Iniö.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Parainen]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 334,63<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 64,83 | eennâm_% = 19,4 | sisčääci = 0,37 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 269,43 | merâčääci_% = 80,5 | ässeeloho = 249<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 22.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 3,84 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Iniö''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Parainen|Paraisii]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Iniöst assii 249 olmožid, já ton vijđodâh lâi 334,63&nbsp;km², mast 269,80&nbsp;km² lâi čääci. Iniö naaburkieldah lijjii [[Brändö]], [[Houtskari]], [[Korppoo]], [[Kustavi]], [[Taivassalo]] já&nbsp;[[Velkua]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] [[Houtskari]], Iniö, [[Korppoo]] já [[Nauvo]] kieldah lahtojii Paraisii kaavpugân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kaavpug nommân šoodâi Länsi-Turunmaa, mut ive&nbsp;[[2012]] valdui oppeet kiävtun nommâ Parainen. Iniö lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 70 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 30 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008. Meiddei uđđâ Paraisii kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 55,1 % sarnuu ruotâkielâ, 41,6 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Jumo, Keistiö, Kolkko (Kolko), Norrby, Söderby já Åselholm. Norrby lii Iniö markkân. ==Kovegalleria== <gallery> ML Vikare.jpg RoyLindmanIniöMB.jpg RoyLindmanIniöOH.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Parainen]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] ko0s9141pxcwgcfwd0u4nf1mmchk6tx 0 12951 159677 148457 2026-09-26T01:34:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159677 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Korppoo | kove = Korpo kyrka, den 28 juni 2007, bild 75.JPG | kove-čielgiittâs = Korppoo kirkko | vaakun = Korppoo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Korppoo.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Parainen]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 2 470,25<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 177,03 | eennâm_% = 7,2 | sisčääci = 1,63 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 2 291,59 | merâčääci_% = 92,7 | ässeeloho = 846<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 4,78 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Korppoo''' ({{k-sv|Korpo}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Parainen|Paraisii]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Korppoost assii 846 olmožid, já ton vijđodâh lâi 2&nbsp;470,25&nbsp;km², mast 2&nbsp;293,22&nbsp;km² lâi čääci. Korppoo naaburkieldah lijjii [[Nauvo]], [[Kökar]], [[Houtskari]], [[Iniö]], [[Velkua]] já [[Rymättylä]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] [[Houtskari]], [[Iniö]], Korppoo já [[Nauvo]] kieldah lahtojii Paraisii kaavpugân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kaavpug nommân šoodâi Länsi-Turunmaa, mut ive&nbsp;[[2012]] valdui oppeet kiävtun nommâ Parainen. Korppoo lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 73 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 27 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008. Meiddei uđđâ Paraisii kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 55,1 % sarnuu ruotâkielâ, 41,6 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Ahvensaari (Åvensor), Aspö, Bendby, Björkö, Bonäs, Brunskär, Böhle, Elvsjö, Finnö, Galtby, Gyltö, Havträsk, Houtsala, Inikorp, Jurmo, Järvsor, Kalax, Karby, Kjölingby, Kopois, Korpogård, Kälö, Kärvois, Lempersjö, Lomby, Markomby, Maskinnamo, Pensor, Retais, Rosklax, Rumar, Skofatt, Strömma, Syvälax, Utö, Vattkast, Väsby, Änkis já Österskär. ==Kovegalleria== <gallery> Betania-kyrkan i Korpo centrum, den 28 juni 2007.jpg Bostadshus, nära prästgården i Korpo, den 28 juni 2007.JPG Hjalmar´s restaurang i Korpo centrum, den 28 juni 2007.jpg Jurmos-bebyggelse-2005.jpg Utön kylän rannan itäpuolta, vasemmassa laidassa puolustusvoimien merivalvonta-asema.jpg Brunskär Nagu 02.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Parainen]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] f8jtwyehnll737ei7pizozdsql799x0 0 12952 159836 148458 2026-09-26T02:27:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159836 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Nauvo | kove = Nauvo church.jpg | kove-čielgiittâs = Nauvo kirkko | vaakun = Nauvo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Nauvo.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Parainen]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 1 698,44<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 246,88 | eennâm_% = 14,6 | sisčääci = 3,65 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 1 447,91 | merâčääci_% = 85,2 | ässeeloho = 1 428<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 5,78 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Nauvo''' ({{k-sv|Nagu}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Parainen|Paraisii]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Nauvost assii 1&nbsp;428 olmožid, já ton vijđodâh lâi 1&nbsp;698,44&nbsp;km², mast 1&nbsp;451,56&nbsp;km² lâi čääci. Nauvo naaburkieldah lijjii [[Dragsfjärd]], [[Korppoo]], [[Parainen]] já [[Rymättylä]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] [[Houtskari]], [[Iniö]], [[Korppoo]] já Nauvo kieldah lahtojii Paraisii kaavpugân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kaavpug nommân šoodâi Länsi-Turunmaa, mut ive&nbsp;[[2012]] valdui oppeet kiävtun nommâ Parainen. Nauvo lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 70 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 29 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (1 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Paraisii kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 55,1 % sarnuu ruotâkielâ, 41,6 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 23.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Antböle, Backas, Berghamn, Biskopsö, Borstö, Böle, Dalkarby, Druckis, Ernholm, Finby, Grännäs, Grötö, Gullkrona, Gyttja, Hangslax, Haverö, Humleholm, Högsar, Innamo, Jälist, Kirjais, Kivis, Klobbnäs, Kopparholm, Korsnäs, Koum, Krok, Kvivlax, Käldinge, Käldö, Laggarnäs, Lökholm, Mattnäs, Mielis, Nötö, Packais, Pensar, Piparby, Poutuis, Prostvik, Pärnäinen (Pärnäs), Risis, Samslax, Sandholm, Sandö, Seili (Själö), Sexnappa, Sellmo, Simonkylä (Simonby), Sommarö, Spink, Stenskär, Strandby, Sydänperä, Såris, Tackork, Toras, Trunsö, Valmoholm, Vandrock, Vansor, Vikom, Vikperä já Väcklax. ==Kovegalleria== <gallery> Nagu (1).jpg Berghamn Nagu 02.jpg Brännskär i Nagu flygfoto 01.jpg Lökholm i Nagu 04.jpg Nagu by flygfoto 04.jpg Nagu Kyrkbacken Tjänsteutbud 03.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Parainen]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] q3wthzmfbtpvj3dfvepwk3h44pr2jaq 0 12956 159649 148459 2026-09-26T01:26:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159649 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kemiö | kove = Kemiön kirkko 1.jpg | kove-čielgiittâs = Kemiö kirkko | vaakun = Kemiö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kemiö.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Kemiönsaari]] | vuáđudum = [[1863]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 403,72<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 318,83 | eennâm_% = 79,0 | sisčääci = 2,13 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = 82,76 | merâčääci_% = 20,5 | ässeeloho = 3 235<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 10,15 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kemiö''' ({{k-sv|Kimito}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot luu kuullâm [[Kemiönsaari]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kemiöst assii 3&nbsp;235 olmožid, já ton vijđodâh lâi 403,72&nbsp;km², mast 84,89&nbsp;km² lâi čääci. Kemiö naaburkieldah lijjii [[Dragsfjärd]], [[Halikko]], [[Parainen]], [[Perniö]], [[Sauvo]], [[Särkisalo]] já [[Västanfjärd]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] [[Dragsfjärd]], Kemiö já [[Västanfjärd]] kieldah lahtojii oohtân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kieldâ nommân šoodâi Kemiönsaari. Ovdil tom [[Dragsfjärd]] kieldân lâi lohtum [[Hiittinen|Hiittisii]] kieldâ ive&nbsp;[[1969]] aalgâst. Kemiö lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 64 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 33 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (1 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Kemiönsaari kieldâ lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 67,5 % sarnuu ruotâkielâ, 29,2 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Albrektsböle, Berga, Bjensböle, Bogsböle, Branten, Brokärr, Båtkulla, Böle, Dalby, Dalkarlby, Degerdal, Ekniemi (Eknäs), Elmdal, Engelsby, Flugböle, Fröjdböle, Gammelby, Gräsböle, Gundby, Gästerby, Helgeboda, Hova, Hulta, Högmo, Kalkkila (Kalkila), Kaskärr, Kiila (Kila), Kirkonkylä (Kyrkoby), Koddböle, Koivuranta, Koustar, Kuggböle, Kvarnböle, Kårkulla, Labböle, Lamkulla, Lappdal, Lemnäs, Lillvik, Linnarnäs, Länsiniemi (Västerudden), Lövböle, Mainiemi (Majniemi), Makila, Mattböle, Mattkärr, Mjösund, Måsa, Nordvik, Norrlångvik, Norrsundvik, Orrnäs, Pajböle, Pederså, Pungböle, Påvalsby, Reku, Rugnola, Santasaari (Sandö), Skarpböle, Skoböle, Skog, Skogsböle, Skålböle, Skäggböle, Smedaböle, Smedsböle, Småland, Stenmo, Strömma, Suomenkulma (Finnudden), Syvälahti (Sjölax), Tavasttrona, Tjuda, Tolfsnäs, Torsböle, Trotby, Träskö, Vestlahti (Vestlax), Viksgård, Viksvidja, Villkärr, Vreta, Västankärr, Västermark já Östermark. ==Kovegalleria== <gallery> Kemiön paloasema, Kimito brandstation.jpg Obelisk vid Kimito kyrka 2.jpg Falla gård, Fallan talo.jpg Sagalundgården.jpg Strömma.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kemiönsaari]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 26rsw9l299sy2ufj8wr7nrg7vzsohnu 0 12958 160124 148460 2026-09-26T03:39:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160124 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Västanfjärd | kove = Västanfjärds nya kyrka.jpg | kove-čielgiittâs = Västanfjärd kirkko | vaakun = Västanfjärd.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Västanfjärd.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Kemiönsaari]] | vuáđudum = [[1872]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 148,92<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 96,35 | eennâm_% = 64,7 | sisčääci = 0,75 | sisčääci_% = 0,5 | merâčääci = 51,82 | merâčääci_% = 34,8 | ässeeloho = 790<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 8,20 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Västanfjärd''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Kemiönsaari]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Västanfjärdist assii 790 olmožid, já ton vijđodâh lâi 148,92&nbsp;km², mast 52,57&nbsp;km² lâi čääci. Västanfjärd naaburkieldah lijjii [[Dragsfjärd]], [[Kemiö]], [[Särkisalo]] já [[Tammisaari]]. ==Kieldâlahtem== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] [[Dragsfjärd]], [[Kemiö]] já Västanfjärd kieldah lahtojii oohtân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kieldâ nommân šoodâi Kemiönsaari. Ovdil tom [[Dragsfjärd]] kieldân lâi lohtum [[Hiittinen|Hiittisii]] kieldâ ive&nbsp;[[1969]] aalgâst. Västanfjärd lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 88 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 11 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (1 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Kemiönsaari kieldâ lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 67,5 % sarnuu ruotâkielâ, 29,2 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Billböle, Brännboda, Finsjö, Galtarby, Gräggnäs, Illo, Kobböle, Misskärr, Nivelax, Norrlammala, Pörtsnäs, Sirnäs, Södersundvik, Söderlammala, Tappo, Västanfjärd já Östanå. ==Kovegalleria== <gallery> Västanfjärdin vanha kirkko ovelta.jpg Villa felix 1.jpg Lammala-2003.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kemiönsaari]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 9nvv1j6zesp419ch9gi326xsxnsq6zt 0 12959 159470 148461 2026-09-26T00:34:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159470 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Dragsfjärd | kove = Dragsfjärds kyrka.jpg | kove-čielgiittâs = Dragsfjärd kirkko | vaakun = Dragsfjärd.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Dragsfjärd.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Kemiönsaari]] | vuáđudum = [[1686]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 2 248,61<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 271,93 | eennâm_% = 12,1 | sisčääci = 8,12 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = 1 968,56 | merâčääci_% = 87,5 | ässeeloho = 3 284<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 12,08 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Dragsfjärd''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Kemiönsaari]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Dragsfjärdist assii 3&nbsp;284 olmožid, já ton vijđodâh lâi 2&nbsp;248,61&nbsp;km², mast 1&nbsp;976,68&nbsp;km² lâi čääci. Dragsfjärd naaburkieldah lijjii [[Kemiö]], [[Nauvo]], [[Parainen]] já [[Västanfjärd]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] Dragsfjärd, [[Kemiö]] já [[Västanfjärd]] kieldah lahtojii oohtân [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uđđâ kieldâ nommân šoodâi Kemiönsaari. Ovdil tom Dragsfjärd kieldân lâi lohtum [[Hiittinen|Hiittisii]] kieldâ ive&nbsp;[[1969]] aalgâst. Dragsfjärd lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 76 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 21 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (3 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Kemiönsaari kieldâ lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 67,5 % sarnuu ruotâkielâ, 29,2 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Björkboda, Genböle, Dalen, Hammarsboda, Hertsböle, Kråkvik, Kulla, Kärra, Labbnäs, Lillfinnhova, Långnäs, Nordanå, Purunpää, Rosendal, Rövik, Skinnarvik, Smedskulla, Storfallan, Storfinnhova, Stusnäs, Sunnanå, Söderby, Söderlångvik, Söglö, Tynglax, Ytterölmos já Överölmos. ==Kovegalleria== <gallery> Överölmos by.jpg Taalintehdas.jpg Kasnäs aerial photograph.jpg Högsåra - Farmors café1.jpg Rosalan kylaa.JPG Söderlångvik4.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kemiönsaari]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] mibdolx8vr3611vix92sw0e976oo9mc 0 12960 159530 148462 2026-09-26T00:51:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159530 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Hiittinen | kove = Hiittisten kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Hiittisii kirkko | vaakun = Hiittinen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hiittinen.sijainti.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Kemiönsaari]] | vuáđudum = [[1861]] | lopâttum = [[1969]] | vijđodâh = 109,8<ref name="doria.fi"/> (čäsittáá) | vijđodâh_ihe = 1.1.1968 | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 732<ref name="vaestonmuutokset1968">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/96939/xvamu_a_196800_1970_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y | Nommâ = Väestönmuutokset 1968 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = Kansalliskirjaston julkaisuarkisto Doria | Äigimuddo = | Almostittee = Tilastollinen päätoimisto | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.1968 | ässeesaahâdvuotâ = 6,67 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.1968 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Hiittinen ''' ({{k-sv|Hitis}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Dragsfjärd]] kieldân ive&nbsp;[[1969]] aalgâst já lii kuullâm [[Kemiönsaari]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[1968]] loopâst Hiittisiist assii 732 olmožid, já ton vijđodâh (čäsittáá) lâi 109,8&nbsp;km². Hiittisii naaburkieldah lijjii [[Bromarv]], [[Dragsfjärd]], [[Hanko]], [[Nauvo]] já [[Västanfjärd]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Turunmaa kuntaliitokset.svg|thumb|left|Paraisii já Kemiönsaari kieldâlahtemeh]] Hiittisii kieldâ lohtui [[Dragsfjärd]] kieldân ive&nbsp;[[1969]] aalgâst. Talle [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]] Dragsfjärd, [[Kemiö]] já [[Västanfjärd]] kieldah lahtojii oohtân. Uđđâ kieldâ nommân šoodâi Kemiönsaari. Hiittinen lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 88,9 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 11,1 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;[[1960]].<ref name="doria.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.doria.fi/handle/10024/87697 | Nommâ = Suomen tilastollinen vuosikirja 1968 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = Kansalliskirjaston julkaisuarkisto Doria | Äigimuddo = | Almostittee = Tilastollinen päätoimisto | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> Meiddei uđđâ Kemiönsaari kieldâ lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 67,5 % sarnuu ruotâkielâ, 29,2 % sarnuu suomâkielâ, já 3,3 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 25.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Hiittisii ässeeloho iivij 1880–1960 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1880|#0099FF|389||1 461}} {{bar pixel|1890|#0099FF|421||1 579}} {{bar pixel|1900|#0099FF|475||1 782}} {{bar pixel|1910|#0099FF|480||1 801}} {{bar pixel|1920|#0099FF|428||1 606}} {{bar pixel|1930|#0099FF|382||1 433}} {{bar pixel|1940|#0099FF|355||1 331}} {{bar pixel|1950|#0099FF|302||1 134}} {{bar pixel|1960|#0099FF|240||901}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.doria.fi/handle/10024/91484 | Nommâ = Väestön elinkeino: Väestö elinkeinon mukaan kunnittain vuosina 1880–1975 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 1979 | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> }} ==Siijdah== Bergö, Biskopsö, Bolax, Böle, Hiittinen (Hitis), Holma, Högsåra, Kakskiela (Kaxskäla), Kasnäs, Rosala, Stubbnäs, Tunhamn, Vänoxa já Vänö. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kemiönsaari]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 5ipdy4fqlf8vmm31depar8wozynlnfl 0 12961 159808 148463 2026-09-26T02:19:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159808 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Merimasku | kove = Merimasku church and bell tower 2 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Merimasku kirkko | vaakun = Merimasku.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Merimasku.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Naantali]] | vuáđudum = [[1865]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 85,38<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 51,35 | eennâm_% = 60,1 | sisčääci = 0,81 | sisčääci_% = 1,0 | merâčääci = 33,22 | merâčääci_% = 38,9 | ässeeloho = 1 659<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 32,31 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Merimasku''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Naantali]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Merimaskust assii 1&nbsp;659 olmožid, já ton vijđodâh lâi 85,38&nbsp;km², mast 34,03&nbsp;km² lâi čääci. Merimasku naaburkieldah lijjii [[Askainen]], [[Masku]], [[Naantali]] já&nbsp;[[Velkua]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Naantali kuntaliitokset.svg|thumb|left|Naantali kieldâlahtemeh]] [[Naantali táálunkieldâ]] lohtui Naantalin ive&nbsp;[[1964]]. Merimasku, [[Rymättylä]] já [[Velkua]] kieldah lahtojii Naantalin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uási [[Masku]] kieldâst sirdâšui Naantalin ive&nbsp;[[2011]]. {{clear|left}} ==Siijdah== Akkola, Heikkola, Heikinmäki, Hirvoinen, Horja, Iskola, Järvensuu, Kaksoinen, Karjalainen, Kaukola, Koveri, Kräkilä, Kukolainen, Kuuslahti, Kuusniemi, Köylijärvi, Lieranta, Liettistenmaa (Lietisten saaret), Liiamaa, Lukkarainen, Mälsälä, Pohjalainen, Rautuinen, Riittonpää, Saaristolaiskylä, Sannainen, Taattinen, Tammisaari, Tanskila, Tärkkinen já Uusikartano. ==Kovegalleria== <gallery> Lossitupa Merimasku 2013.JPG Taattistenjärvi 1.JPG Köylijärvi, Naantali, 15.5.2010.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Naantali]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] lxz0ucqjmiwriew0bca2z92ddcwa73e 0 12962 159949 148464 2026-09-26T02:49:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159949 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Rymättylä | kove = Rymättylä church 1 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Rymättylä kirkko | vaakun = Rymättylä.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Rymättylä.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Naantali]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 334,71<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 148,35 | eennâm_% = 44,3 | sisčääci = 2,74 | sisčääci_% = 0,8 | merâčääci = 183,62 | merâčääci_% = 54,9 | ässeeloho = 2 165<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 14,59 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Rymättylä''' ({{k-sv|Rimito}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Naantali]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Rymättyläst assii 2&nbsp;165 olmožid, já ton vijđodâh lâi 334,71&nbsp;km², mast 186,36&nbsp;km² lâi čääci. Rymättylä naaburkieldah lijjii [[Korppoo]], [[Merimasku]], [[Naantali]], [[Nauvo]], [[Parainen]], [[Turku]] já&nbsp;[[Velkua]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Naantali kuntaliitokset.svg|thumb|left|Naantali kieldâlahtemeh]] [[Naantali táálunkieldâ]] lohtui Naantalin ive&nbsp;[[1964]]. [[Merimasku]], Rymättylä já [[Velkua]] kieldah lahtojii Naantalin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uási [[Masku]] kieldâst sirdâšui Naantalin ive&nbsp;[[2011]]. {{clear|left}} ==Siijdah== Aatila, Ahteentaka, Ajola, Alakylä, Ampuminmaa, Antola, Anttila, Autuinen, Brunnila, Hanka, Hankaanperä, Heinäinen, Hintsala, Hämmärö, Hämölä, Isopoikko, Järvenperä, Kaarniitta, Kaastla, Kauppila, Kepuinen, Kinttala, Kirjala, Knaapila, Koisaari, Koivusaari, Kuivanen, Kurala, Kurinen, Kurjanrauma, Leikkinen, Leiklahti, Lookila, Maanpää, Maisaari, Maskulainen, Meinikkala, Metsäpoikko, Montola, Ojainen, Okala, Paavainen, Pakinainen, Peräinen, Poikko, Pornainen, Pulkkala, Raula, Riiainen, Riittiö, Ruokorauma, Ruotsalainen, Röölä, Saarla, Salo, Santala, Seppälä, Suikkila, Suutarla, Taipale, Tanila, Valtainen, Vanhakylä, Veluinen, Viljainen, Ylikylä, Ylttinen já Äijälä. ==Kovegalleria== <gallery> A boathouse at Rymättylä.jpg Hämmärönsalmen lossi 2.jpg Boyfood, Röölä, Rymättylä, Naantali, 7.8.2012.JPG </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Naantali]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] qc6x1tg9qvtjcu776gqwhj6727wac6y 0 12963 160101 148465 2026-09-26T03:36:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160101 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Velkua | kove = Velkuan kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Velkua kirkko | vaakun = Velkua.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Velkua.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Naantali]] | vuáđudum = [[1863]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 135,40<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 31,87 | eennâm_% = 23,5 | sisčääci = 0,12 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 103,41 | merâčääci_% = 76,4 | ässeeloho = 264<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 8,28 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Velkua''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Naantali]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Velkuast assii 264 olmožid, já ton vijđodâh lâi 135,40&nbsp;km², mast 103,53&nbsp;km² lâi čääci. Velkua naaburkieldah lijjii [[Askainen]], [[Iniö]], [[Kustavi]], [[Merimasku]], [[Nauvo]], [[Rymättylä]] já [[Taivassalo]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Naantali kuntaliitokset.svg|thumb|left|Naantali kieldâlahtemeh]] [[Naantali táálunkieldâ]] lohtui Naantalin ive&nbsp;[[1964]]. [[Merimasku]], [[Rymättylä]] já Velkua kieldah lahtojii Naantalin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Uási [[Masku]] kieldâst sirdâšui Naantalin ive&nbsp;[[2011]]. {{clear|left}} ==Siijdah== Haukka, Kalsor, Kettumaa, Krööpilä, Palva, Pohjakylä, Salavainen, Teersalo já&nbsp;Tiurla. ==Kovegalleria== <gallery> Velkuan koulu, Palva, Velkua, Naantali, 13.7.2012 (2).JPG|{{center|Velkua škovlâ}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Naantali]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] l3urroukz7m7bg76372v77mhycrw1io 0 12966 159724 148467 2026-09-26T01:43:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159724 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Lemu | kove = Lemu church.jpg | kove-čielgiittâs = Lemu kirkko | vaakun = Lemun vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lemu.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Masku]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 55,81<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 47,62 | eennâm_% = 85,3 | sisčääci = 0,23 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = 7,96 | merâčääci_% = 14,3 | ässeeloho = 1 819<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.2.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 38,20 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Lemu''' ({{k-sv|Lemo}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Masku]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Lemust assii 1&nbsp;819 olmožid, já ton vijđodâh lâi 55,81&nbsp;km², mast 8,19&nbsp;km² lâi čääci. Lemu naaburkieldah lijjii [[Askainen]], [[Masku]], [[Mietoinen]] já [[Nousiainen]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Masku.kuntaliitokset.svg|thumb|left|Masku kieldâlahtemeh]] [[Askainen|Askaisii]] já Lemu kieldah lahtojii Maskun ive&nbsp;[[2009]]. Ive&nbsp;[[2011]] Askaisii uárjiuásih lahtojii [[Naantali]]n. {{clear|left}} ==Siijdah== Heikkinen, Helala, Hievunen, Iso-Vallunen, Järäinen, Kaitainen, Kaivonen, Kallela, Kovala, Kuneninen, Leppävainio, Mannerjärvi, Maskulainen, Mattila, Miiainen, Monnoinen, Niittukartano, Nikkarla, Nyynäinen, Oukkula, Pappila, Peinikkala, Penninen (lappum), Raukunen, Seijainen, Seppälä, Taloinen, Tenhola, Toijola, Torttila, Tuhkala, Valpperi, Vastila, Verainen, Vipinen, Vitikainen, Vähä-Vallunen já Yllikäinen. ==Kovegalleria== <gallery> Lemu VPK 2016.jpg Vaha-Vallunen.jpg Vilja-aitta.jpg Kemppien tupa 05.jpg Monnoinen manor.jpg National road 1900 in Lemu 1.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Masku]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] kj11y43figg43jspqfuk0p6y6g93qg3 0 12967 159429 148468 2026-09-26T00:21:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159429 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Askainen | kove = Askaisten kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Askaisii kirkko | vaakun = Askainen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Askainen.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Masku]] | vuáđudum = [[1876]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 95,96<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 62,62 | eennâm_% = 65,3 | sisčääci = 0,36 | sisčääci_% = 0,3 | merâčääci = 32,98 | merâčääci_% = 34,4 | ässeeloho = 1 007<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 1.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 16,08 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Askainen''' ({{k-sv|Villnäs}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Masku]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Askaisiist assii 1&nbsp;007 olmožid, já ton vijđodâh lâi 95,96&nbsp;km², mast 33,34&nbsp;km² lâi čääci. Askaisii naaburkieldah lijjii [[Lemu]], [[Merimasku]], [[Mynämäki]], [[Taivassalo]] já&nbsp;[[Velkua]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Masku.kuntaliitokset.svg|thumb|left|Masku kieldâlahtemeh]] Askaisii já [[Lemu]] kieldah lahtojii Maskun ive&nbsp;[[2009]]. Ive&nbsp;[[2011]] Askaisii uárjiuásih lahtojii [[Naantali]]n. {{clear|left}} ==Siijdah== Ahtinen, Antikainen, Auttinen, Hannula, Iiroinen, Kairinen, Karavainen, Karvatti, Koskoinen, Laakinen, Lempoinen, Manna, Merijärvi, Nepola, Palsala, Pukkila, Raumharja, Rauvola, Ruohoisenmaa, Tättäläinen, Tävälä, Vanhakylä já Vilu. ==Kovegalleria== <gallery> Askainen school, Masku, Finland.jpg National road 1930 in Askainen 1.jpg Louhisaari.JPG Askaisten Ritaripuisto 1.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Masku]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] px5vl3xbx46l8zubdrz487w4f8ah5ho 0 12968 159889 151775 2026-09-26T02:36:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159889 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Piikkiö | kove = Piikkiön keskusta.JPG | kove-čielgiittâs = Piikkiö kuávdáš | vaakun = Piikkiö.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Piikkiö.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Kaarina]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 109,21<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 90,69 | eennâm_% = 83,0 | sisčääci = 0,14 | sisčääci_% = 0,1 | merâčääci = 18,38 | merâčääci_% = 16,9 | ässeeloho = 7 578<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 83,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Piikkiö''' ({{k-sv|Pikis}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Kaarina]] kaavpugân ive [[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Piikkiöst assii 7&nbsp;578 olmožid, já ton vijđodâh lâi 109,21&nbsp;km², mast 18,52&nbsp;km² lâi čääci. Piikkiö naaburkieldah lijjii [[Kaarina]], [[Lieto]], [[Paimio]], [[Parainen]] já [[Sauvo]]. ==Eennâmtieđâ== [[Piikkiönjoki]] kolgá kieldâ čoođâ. Piikkiö stuárráámus suálui lii [[Harvaluoto]]. ==Siijdah== Aerla, Aininen, Andelmaa, Aro, Bussila, Böle, Finby, Hadvala, Harvaluoto, Hepojoki, Hiirla, Hirsund, Hulkkio, Huttala, Iso-Hepojoki, Isokartano (Storgård), Joensuu (Åminne), Kalainen, Kavalto, Kellarimäki, Kemperlä, Kierlä, Kirismäki, Kokolahti, Koroinen, Koski, Kuotila, Linnunpää, Littoinen, Lyytikkylä, Makarla, Moisio, Niemi, Nunna, Oorlahti, Ootoinen, Perttala, Pukkila (Buckila), Puosta, Puurkankari, Raadelma, Ratsula, Rojola, Runko, Salvela, Suni, Teppala, Tiskarla, Toivonlinna (Hiirla siijdâst), Tuorla, Uitto, Villisi, Viukkala, Vähä-Hepojoki, Vähäkylä já Yltöinen. ==Fáádást eres soojijn== * [http://www.piikkionseurakunta.fi/ Piikkiö servikodde] {{fi}} ==Kovegalleria== <gallery> Piikkiön kirkko1b.jpg|{{center|Piikkiö kirkko}} Piikkiön rautatieasema 2 AB.jpg |{{center|Piikkiö ryevdirađesajattâh}} Tuorla area Oct 2009.jpg|{{center|Tuorla kuávlu ive 2009}} </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Piikkiö|*]] a2fhubdnoj1ebnns32n2s5nbpw0kh60 0 12970 160094 148470 2026-09-26T03:36:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160094 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Vahto | kove = Vahto church.jpg | kove-čielgiittâs = Vahto kirkko | vaakun = Vahto.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Vahto.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Rusko]] | vuáđudum = 1870-loho | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 77,37<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 77,06 | eennâm_% = 99,6 | sisčääci = 0,31 | sisčääci_% = 0,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 919<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 24,90 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Vahto''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Rusko]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Vahtost assii 1&nbsp;919 olmožid, já ton vijđodâh lâi 77,37&nbsp;km², mast 0,31&nbsp;km² lâi čääci. Vahto naaburkieldah lijjii [[Aura]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Pöytyä]], [[Rusko]], [[Turku]] já&nbsp;[[Yläne]]. ==Siijdah== Askainen, Auvainen, Hemmola, Hyrköinen, Inkinen, Järvijoki, Kautranta, Kierikkala, Koivisto, Kylämäki, Laukola, Lavamäki, Parikka, Peijari, Riittiö, Seppälä, Silvola já Sysimäki. ==Tobdos vahtoliih== * [[Mauno Jussila]], aalmugovdâsteijee já minister * [[Kalevi Keihänen]], servimađhâšem ovdedeijee * [[Konrad Lehtimäki]], kirječällee * [[Verner Lehtimäki]], ohtâ ruopsiskaartij hoovdâin * [[Satu Salonen]], čyeigee ==Fáádást eres soojijn== * [https://www.vahdonhyvinvointikeskus.fi/ Vahto pyereestvaijeemkuávdáš] {{fi}} ==Kovegalleria== <gallery> A sauna in Vahto, Finland.jpg Entering Vahto.jpg Vahto, utua pellolla.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Rusko]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] i67yi35a5ve181hs06l8vfjgudahboe 0 12971 159718 148471 2026-09-26T01:42:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159718 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Cream puff.jpg|thumb|Laskijâšpullá]] '''Laskijááh''' láá ristâosko [[juhleh|juhle]]. Juhleh älgih laskijâšpasepeeivi, já nubbe tehálâš juhlepeivi lii laskijâšmajebargâ. Tast maŋa lii [[kunnâkoskokko]] já talle álgá [[vástu]], mii pištá 40 peivid. Laskijáid viettih kiđđuv, mutâ peivimeeri muttoo [[Pessijááh|pessijái]] mield. Laskijâšmajebargâ lii 40 peivid ovdil pessijái.<ref name="evl.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://evl.fi/kirkossa/pyhapaivat/laskiainen | Nommâ = Laskiainen valmistaa paastoon, joka alkaa tuhkakeskiviikkona | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220303201210/https://evl.fi/kirkossa/pyhapaivat/laskiainen | Vyerkkejum = 2022-03-03 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> Ij lah vises, maid [[suomâkielâ]] sääni ''laskiainen'' meerhâš. Ohtâ máhđulâšvuotâ lii, ete tot meerhâš "lyeštiđ". Ađai saavâst lii jo-uv vástupeeivij lyeštim älgimpeivi teikâ váástu älgimpeivi.<ref name="kotus.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kotus.fi/nyt/kolumnit_artikkelit_ja_esitelmat/tiesitko_taman_%282004_2014%29/laskiais-_ja_paasiaisajan_sanastoa | Nommâ = Laskiais- ja pääsiäisajan sanastoa | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Päikkieennâm kielâi kuávdáš | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> [[Ruotâkielâ]] sääni lii ''fettisdag'', mii meerhâš "vuojâmajebaargâ". Jieškote-uv enâmist láá jieijâs ärbivyevih. Maaŋgâin enâmijn läävejeh puurrâđ ennuv já toollâđ ilolâš juuhlijd. [[Suomâ]]st vuod läävejeh čierâstâllâđ sehe puurrâđ [[herttâmääli]] já [[pullá]]id.<ref name="evl.fi"/> Tovle laskijááh lijjii tehálâš peivi nisonáid. Ulmuuh tuoivuu šiev piellivâsšado, já nisonij älši já čeppivuotâ mitteduvvojii.<ref name="kotus.fi"/> Nisoneh ferttejii finniđ panneempargoid valmâšin laskijái räi, vâi sij talle puohtii algâttiđ kođđeempargoid, moid táválávt tarbâšuvvoo eenâb čuovâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.jyu.fi/tdk/museo/laskiainen/las1.html | Nommâ = Joutuin kelkat, sukset temmaiskaa! | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Jyväskylä ollâopâttuv museo | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 3.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> ==Laskijâšmajebargâ== Laskijâšmajebargâ lii ain [[kuovâmáánu 3.|3.2.]] já [[njuhčâmáánu 9.|9.3.]] kooskâst. Tot puáhtá leđe meid kárgámpeeivi ađai [[kuovâmáánu 29.]] peeivi. Čuávuvâžžân lii listo laskijâšmajebaargâin ive [[2100]] räi: {{palsta álgá}} * [[2022]] – [[Njuhčâmáánu 1.]] peeivi * [[2023]] – [[Kuovâmáánu 21.]] peeivi * [[2024]] – [[Kuovâmáánu 13.]] peeivi * [[2025]] – [[Njuhčâmáánu 4.]] peeivi * [[2026]] – [[Kuovâmáánu 17.]] peeivi * [[2027]] – [[Kuovâmáánu 9.]] peeivi * [[2028]] – [[Kuovâmáánu 29.]] peeivi * [[2029]] – [[Kuovâmáánu 13.]] peeivi * [[2030]] – [[Njuhčâmáánu 5.]] peeivi * [[2031]] – [[Kuovâmáánu 25.]] peeivi * [[2032]] – [[Kuovâmáánu 10.]] peeivi * [[2033]] – [[Njuhčâmáánu 1.]] peeivi * [[2034]] – [[Kuovâmáánu 21.]] peeivi * [[2035]] – [[Kuovâmáánu 6.]] peeivi * [[2036]] – [[Kuovâmáánu 26.]] peeivi * [[2037]] – [[Kuovâmáánu 17.]] peeivi {{palsta lonottem}} * [[2038]] – [[Njuhčâmáánu 9.]] peeivi * [[2039]] – [[Kuovâmáánu 22.]] peeivi * [[2040]] – [[Kuovâmáánu 14.]] peeivi * [[2041]] – [[Njuhčâmáánu 5.]] peeivi * [[2042]] – [[Kuovâmáánu 18.]] peeivi * [[2043]] – [[Kuovâmáánu 10.]] peeivi * [[2044]] – [[Njuhčâmáánu 1.]] peeivi * [[2045]] – [[Kuovâmáánu 21.]] peeivi * [[2046]] – [[Kuovâmáánu 6.]] peeivi * [[2047]] – [[Kuovâmáánu 26.]] peeivi * [[2048]] – [[Kuovâmáánu 18.]] peeivi * [[2049]] – [[Njuhčâmáánu 2.]] peeivi * [[2050]] – [[Kuovâmáánu 22.]] peeivi * [[2051]] – [[Kuovâmáánu 14.]] peeivi * [[2052]] – [[Njuhčâmáánu 5.]] peeivi * [[2053]] – [[Kuovâmáánu 18.]] peeivi {{palsta lonottem}} * [[2054]] – [[Kuovâmáánu 10.]] peeivi * [[2055]] – [[Njuhčâmáánu 2.]] peeivi * [[2056]] – [[Kuovâmáánu 15.]] peeivi * [[2057]] – [[Njuhčâmáánu 6.]] peeivi * [[2058]] – [[Kuovâmáánu 26.]] peeivi * [[2059]] – [[Kuovâmáánu 11.]] peeivi * [[2060]] – [[Njuhčâmáánu 2.]] peeivi * [[2061]] – [[Kuovâmáánu 22.]] peeivi * [[2062]] – [[Kuovâmáánu 7.]] peeivi * [[2063]] – [[Kuovâmáánu 27.]] peeivi * [[2064]] – [[Kuovâmáánu 19.]] peeivi * [[2065]] – [[Kuovâmáánu 10.]] peeivi * [[2066]] – [[Kuovâmáánu 23.]] peeivi * [[2067]] – [[Kuovâmáánu 15.]] peeivi * [[2068]] – [[Njuhčâmáánu 6.]] peeivi * [[2069]] – [[Kuovâmáánu 26.]] peeivi {{palsta lonottem}} * [[2070]] – [[Kuovâmáánu 11.]] peeivi * [[2071]] – [[Njuhčâmáánu 3.]] peeivi * [[2072]] – [[Kuovâmáánu 23.]] peeivi * [[2073]] – [[Kuovâmáánu 7.]] peeivi * [[2074]] – [[Kuovâmáánu 27.]] peeivi * [[2075]] – [[Kuovâmáánu 19.]] peeivi * [[2076]] – [[Njuhčâmáánu 3.]] peeivi * [[2077]] – [[Kuovâmáánu 23.]] peeivi * [[2078]] – [[Kuovâmáánu 15.]] peeivi * [[2079]] – [[Njuhčâmáánu 7.]] peeivi * [[2080]] – [[Kuovâmáánu 20.]] peeivi * [[2081]] – [[Kuovâmáánu 11.]] peeivi * [[2082]] – [[Njuhčâmáánu 3.]] peeivi * [[2083]] – [[Kuovâmáánu 16.]] peeivi * [[2084]] – [[Kuovâmáánu 8.]] peeivi * [[2085]] – [[Kuovâmáánu 27.]] peeivi {{palsta lonottem}} * [[2086]] – [[Kuovâmáánu 12.]] peeivi * [[2087]] – [[Njuhčâmáánu 4.]] peeivi * [[2088]] – [[Kuovâmáánu 24.]] peeivi * [[2089]] – [[Kuovâmáánu 15.]] peeivi * [[2090]] – [[Kuovâmáánu 28.]] peeivi * [[2091]] – [[Kuovâmáánu 20.]] peeivi * [[2092]] – [[Kuovâmáánu 12.]] peeivi * [[2093]] – [[Kuovâmáánu 24.]] peeivi * [[2094]] – [[Kuovâmáánu 16.]] peeivi * [[2095]] – [[Njuhčâmáánu 8.]] peeivi * [[2096]] – [[Kuovâmáánu 28.]] peeivi * [[2097]] – [[Kuovâmáánu 12.]] peeivi * [[2098]] – [[Njuhčâmáánu 4.]] peeivi * [[2099]] – [[Kuovâmáánu 24.]] peeivi * [[2100]] – [[Kuovâmáánu 9.]] peeivi {{palsta nohá}} ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Laskijááh|*]] 8dk7vyrp0ner8o6sahl02m7huxbizli 0 13006 160133 148475 2026-09-26T03:39:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160133 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Yläne | kove = Yläneen kirkko 1.jpg | kove-čielgiittâs = Yläne kirkko | vaakun = Yläne.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Yläne.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] | tááláš kieldâ = [[Pöytyä]] | vuáđudum = [[1869]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 364,60<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 5.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 341,94 | eennâm_% = 93,8 | sisčääci = 22,66 | sisčääci_% = 6,2 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 109<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 5.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 6,17 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Yläne''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Pöytyä]] kieldân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Ylänest assii 2&nbsp;109 olmožid, já ton vijđodâh lâi 364,60&nbsp;km², mast 22,66&nbsp;km² lâi čääci. Yläne naaburkieldah lijjii [[Alastaro]], [[Aura]], [[Eura]], [[Masku]], [[Mynämäki]], [[Nousiainen]], [[Oripää]], [[Pöytyä]], [[Säkylä]], [[Turku]] já&nbsp;[[Vahto]]. ==Siijdah== Heinijoki, Kajava, Keihäskoski, Kurala, Kärrilä, Latvo, Lietsa, Mettäinen, Mykkälä, Mäenpää, Nokkala, Osa, Pramila, Tourula, Uusikartano, Vainionperä, Vimpa, Yläne markkân já Ylänehaveri. ==Kooskah== * [[Loimaa]] 45&nbsp;km * [[Turku]] 55&nbsp;km * [[Salo]] 80&nbsp;km * [[Pori]] 88&nbsp;km * [[Tampere]] 121&nbsp;km * [[Helsig]] 215&nbsp;km * [[Kokkola]] 398&nbsp;km * [[Oulu]] 571&nbsp;km ==Kovegalleria== <gallery> Yläneenkartano.jpg Yläne in June 2015.jpg Yläne workers house 1.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Pöytyä]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] br4fies28mdb11dcm3iku600yk6i6s9 0 13009 159896 148476 2026-09-26T02:40:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159896 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Pohja | kove = Pohja church 2 AB.jpg | kove-čielgiittâs = Pohja kirkko | vaakun = Pohja.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pohja.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | tááláš kieldâ = [[Raasepori]] | vuáđudum = [[1359]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 266,13<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 224,66 | eennâm_% = 84,4 | sisčääci = 23,09 | sisčääci_% = 8,7 | merâčääci = 18,38 | merâčääci_% = 6,9 | ässeeloho = 4 936<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 21,97 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Pohja''' ({{k-sv|Pojo}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Raasepori]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Pohjast assii 4&nbsp;936 olmožid, já ton vijđodâh lâi 266,13&nbsp;km², mast 41,47&nbsp;km² lâi čääci. Pohja naaburkieldah lijjii [[Karjaa]], [[Karjalohja]], [[Kisko]] já [[Tammisaari]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|left|Raasepori já [[Hanko]] kieldâlahtemeh]] [[Karjaa táálunkieldâ]] lohtui Karjaan ive&nbsp;[[1969]]. [[Bromarv]] kieldâ lohtui [[Tenhola]]n ive&nbsp;[[1977]]. [[Snappertuna]] kieldâ já [[Tammisaari táálunkieldâ]] lahtojii Tammisaarin ive&nbsp;[[1977]]. [[Tenhola]] kieldâ lohtui Tammisaarin ive&nbsp;[[1993]]. Ive&nbsp;[[2009]] aalgâst [[Karjaa]] kaavpug, Pohja kieldâ já [[Tammisaari]] kaavpug lahtojii oohtân já šoodâi Raasepori kaavpug. Pohja lâi kyevtkielâlâš kieldâ: 59 % ton ässein sarnuu [[suomâkielâ]] já 37 % sarnuu [[ruotâkielâ]] ive&nbsp;2008 (4 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Raasepori kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 64,3 % sarnuu ruotâkielâ, 30,8 % sarnuu suomâkielâ, já 4,9 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 6.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Andkärr, Ansku (Antskog), Baggby, Björsby, Bockboda, Bollsta (Bollstad), Borgby, Brunkom, Brödtorp, Böle, Dalkarby, Degernäs, Djekenkulla, Ekerö, Elimo, Fiskari (Fiskars), Gammelby, Gennäs, Grabbskog, Grännäs, Gumnäs, Hindraböle, Hällskulla, Jernvik, Kiila (Kila), Klinkbacka, Koppskog, Kuovila (Skogböle), Kvarnby, Kyrkbacka, Lillfors, Mörby, Näsby, Pappila (Prästgården), Persböle, Pinjainen (Billnäs), Pohjankuru (Skuru), Ramskulla, Sidsbacka, Sjösäng, Skarpkulla, Skogäng, Skrittskog, Slicko, Sonabacka, Spakanäs, Starrböle, Sunnanvik, Svedjeby, Sällvik, Tomasböle, Torby, Trädbollstad, Uusikartano (Nygård), Vesterby, Joensuu (Åminne) já Åminnefors. ==Kovegalleria== <gallery> Fiskars settlemence Finland.jpg Pohja - Lillforsholmen C IMG 3695.JPG Pohja. Dagaparken ja muistomerkki.jpg Pohjan risteys.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Raasepori]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 47myyfsy3pdrafwsji3ghmrwl7yvgo7 0 13010 159642 148477 2026-09-26T01:26:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159642 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Karjaa | kove = Karjaan kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Karjaa kirkko | vaakun = Karjaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Karjaa.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | tááláš kieldâ = [[Raasepori]] | vuáđudum = [[1930]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 214,76<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 196,82 | eennâm_% = 91,6 | sisčääci = 17,94 | sisčääci_% = 8,4 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 9 155<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 46,51 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Karjaa''' ({{k-sv|Karis}}) lii oovdiš kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Raasepori]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Karjaast assii 9&nbsp;155 olmožid, já ton vijđodâh lâi 214,76&nbsp;km², mast 17,94&nbsp;km² lâi čääci. Karjaa naaburkieldah lijjii [[Inkoo]], [[Karjalohja]], [[Lohja]], [[Pohja]] já [[Tammisaari]]. ==Historjá== Karjaa kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1930]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|left|Raasepori já [[Hanko]] kieldâlahtemeh]] [[Karjaa táálunkieldâ]] lohtui Karjaan ive&nbsp;[[1969]]. [[Bromarv]] kieldâ lohtui [[Tenhola]]n ive&nbsp;[[1977]]. [[Snappertuna]] kieldâ já [[Tammisaari táálunkieldâ]] lahtojii Tammisaarin ive&nbsp;[[1977]]. [[Tenhola]] kieldâ lohtui Tammisaarin ive&nbsp;[[1993]]. Ive&nbsp;[[2009]] aalgâst Karjaa kaavpug, [[Pohja]] kieldâ já [[Tammisaari]] kaavpug lahtojii oohtân já šoodâi Raasepori kaavpug. Karjaa lâi kyevtkielâlâš kaavpug: 59 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 38 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (3 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Raasepori kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 64,3 % sarnuu ruotâkielâ, 30,8 % sarnuu suomâkielâ, já 4,9 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 7.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Backby, Backgränd, Bengtsmora, Björnbollstad, Bondby, Brasby, Bredvik, Brynikbacka, Bålaby, Båtsmora, Bällarby, Bällby Bäljars, Degerby, Domargård, Dönsby, Finnbacka, Finnby, Grabbacka, Gösbacka, Heimos, Hållsnäs, Högben, Ingvallsby, Joddböle, Jällsby, Kansbacka, Karjaan asema (Karis station), Karjaan keskusta (Karis centrum), Kasabacka, Kasaby, Kaunislahti (Grundsjö), Kiila (Kila), Kleven, Knapsby, Konungsböle, Kroggård, Kudiby, Kurby, Kvarvbacka, Leppi (Läpp), Lågbacka, Lövkulla, Mangård, Meltola (Mjölbolsta), Mjölnarby, Mustio (Svartå), Nyby, Osmundsböle, Pappila (Prästgården), Päsarby, Reiböle, Romsarby, Sannäs, Sepänkylä (Smedsby), Snällböle, Starkom, Sutarkulla, Svarvarböle, Svedja, Tallmo, Torsböle, Visanbacka, Västanby já Österby. ==Kovegalleria== <gallery> Betelkyrkan i Karis.JPG Daghemsgård i Karis 2018.jpg Egnahemshusbebyggelse Karis centrum 2018.jpg Högbergsgatan? Karis 2018.jpg Karis FBK 110 brandstation.jpg Karjaan asema C IMG 3684.JPG Karjaan rautatieasema.jpg Karjaan kaupungintalo.jpg Våningshus Karis 2018.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Raasepori]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kaavpugeh]] tdk62vfwbb4tqgvvbxgpf9m86opogzx 0 13011 160037 148478 2026-09-26T03:26:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160037 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Tammisaari | kove = Ekenäs centrum.jpg | kove-čielgiittâs = Tammisaari kuávdáš (áimukove) | vaakun = Tammisaari.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Tammisaari.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] | tááláš kieldâ = [[Raasepori]] | vuáđudum = [[1546]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 1 873,38<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008 – Finlands areal kommunvis 1.1.2008 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf | Vyerkkejum = 2021-06-24 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 726,73 | eennâm_% = 38,8 | sisčääci = 15,94 | sisčääci_% = 0,6 | merâčääci = 1 130,71 | merâčääci_% = 60,6 | ässeeloho = 14 754<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 20,30 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Tammisaari''' ({{k-sv|Ekenäs}}) lii oovdiš kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Tot lii kuullâm [[Raasepori]] kaavpugân ive&nbsp;[[2009]] aalgâ rääjist. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Tammisaarist assii 14&nbsp;754 olmožid, já ton vijđodâh lâi 1&nbsp;873,38&nbsp;km², mast 1&nbsp;146,65&nbsp;km² lâi čääci. Tammisaari naaburkieldah lijjii [[Hanko]], [[Karjaa]], [[Pohja]] já [[Perniö]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|left|Raasepori já [[Hanko]] kieldâlahtemeh]] [[Karjaa táálunkieldâ]] lohtui Karjaan ive&nbsp;[[1969]]. [[Bromarv]] kieldâ lohtui [[Tenhola]]n ive&nbsp;[[1977]]. [[Snappertuna]] kieldâ já [[Tammisaari táálunkieldâ]] lahtojii Tammisaarin ive&nbsp;[[1977]]. [[Tenhola]] kieldâ lohtui Tammisaarin ive&nbsp;[[1993]]. Ive [[2009]] aalgâst [[Karjaa]] kaavpug, [[Pohja]] kieldâ já Tammisaari kaavpug lahtojii oohtân já šoodâi Raasepori kaavpug. Tammisaari lâi kyevtkielâlâš kaavpug: 81 % ton ässein sarnuu [[ruotâkielâ]] já 17 % sarnuu [[suomâkielâ]] ive&nbsp;2008 (2 % sarnuu eres kielâ). Meiddei uđđâ Raasepori kaavpug lii kyevtkielâlâš. Ive&nbsp;2020 loopâst ton ässein 64,3 % sarnuu ruotâkielâ, 30,8 % sarnuu suomâkielâ, já 4,9 % sarnuu mottoom eres kielâ.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> {{Clear|left}} ==Siijdah== Box, Bredvik, Bromarv, Båsa, Dragsvik, Fagernäs, Finby, Finby gränd, Gammelboda, Hangist, Harparskog, Hylta, Höstnäs, Ingvalsby, Jomalvik, Jussaari (Jussarö), Kalvdal, Kansjärvi (Kansjärv), Kelkkala (Kälkala), Kisa (Leksvall), Kivitok, Koivuniemi (Björknäs), Kuivasto (Kvigos), Kulla, Kårböle, Langansböle, Långstand, Malarby, Niitlahti (Nitlax), Norrstrand, Näset, Orvlax, Padva, Pargas, Parkkala (Barkala), Prästkulla, Raasepori (Raseborg), Rekuby, Riilahti (Rilax), Rösund, Siggby, Sillböle, Skogby, Skräddarböle, Skåldö, Sköldargård, Snappertuna, Sommarö, Svenskby, Tallbacka, Tenhola (Tenala), Trollböle, Trollshovda, Västervik, Vättlax, Öby, Östanberg já Österby. ==Kovegalleria== <gallery> Ekenäs old town 1.jpg Ekenäs old town 2.jpg Vanhaa Tammisaarta1.JPG Tammisaaren rautatieasema.JPG Old city of Ekenaes 2015.JPG Tammisaaren kirkko 2.jpg Ekenäs town hall.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} {{Uusimaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Raasepori]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kaavpugeh]] 76wc91oy8m0trpqmn3wmwi045mw19y9 0 13012 159972 148479 2026-09-26T02:54:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159972 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Sinikka Tirkkonen | kove = | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|13|2|1954}}<br/>[[Leppävirta]], [[Suomâ]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|13|2|1954|11|11|2021|}}<br> | hävdi = | áámmát = tihtâčällee, kirječällee já máttáátteijee | noomah = Sinikka Tirkkonen | šlaajâ = | kielâ = suomâkielâ | vanhimeh = Kauko Tirkkonen já Eeva Siikanen | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sinikka Tirkkonen''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|13|2|1954|[[Leppävirta]]|[[Suomâ]] |11|11|2021}})<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.savonsanomat.fi/paikalliset/3991110 | Nommâ = Varkautelainen kirjailija Sinikka Tirkkonen on kuollut | Tahhee = Lötjönen, Kaisu | Almostittem = Savon Sanomat | Äigimuddo = 2021-03-15 | Čujottum = 2021-03-15 | ietf-kielikoodi=fi}}</ref> lâi syemmilâš máttáátteijee, tihtâčällee já kirječällee.<ref name="ks-tirkkonen"/> Sun čaalij [[nooveel|novellijdis]] já tivtâidis [[suomâkielâ]]n. Suu pargo lii jurgâlum aainâs-uv [[saksakielâ|saksa-]]<ref name="finlit">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://dbgw.finlit.fi/kaannokset/teos.php?id=18133&order=lang&asc=0&lang=FIN&page=8 | Nommâ = Teostotiedot: Wie anders du bist: Lyrik aus Savo, Finnland | Tahhee = | Almostittem = Finlit | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ Kirjálâšvuođâ Servi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> já [[ruotâkielâ]]n. == Eellim == Sinikka Tirkkonen šoodâi kuovâmáánu 13. peeivi 1954 Leppävirtast, Suomâst. Suu eeči lâi eennâmviljâleijee Kauko Tirkkonen já suu enni Eeva Siikanen. Sun čaalij pajeuáppen [[Leppävirta luvâttâh|Leppävirta luvâttuvvâst]]. Ive 1979 sun valmâštui humanistlâš tiettui kandidaatin [[Jyväskylä ollâopâttâh|Jyväskylä ollâopâttuvvâst]], ive 1981 uáppustivrejeijen já ive 1984 suomâkielâ máttáátteijen. == Karrieer == Tirkkonen poorgâi el. mielâpyecceitipšon, kirjerájutipšon já máttáátteijen ovdil ko sun porgâškuođij kirječällen olesáigásávt.<ref name="ks-tirkkonen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aperson_123176001000550 | Nommâ = Tirkkonen, Sinikka | Tahhee = | Almostittem = Kirjasampo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = kirjastot.fi | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Suu vuossâmuš kirje ''Halla'' lâi nooveelčuágáldâh, mon [[Otava]] almostitij ive 1985.<ref name="ks-halla">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aateos_47956 | Nommâ = Halla | Tahhee = | Almostittem = Kirjasampo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = kirjastot.fi | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Ive 1987 Otava almostitij Tirkkos čuávuváá nooveelčuágálduv ''Luvaton elämä'', mii kietâdâlâi siämmáid teemaid ko kirjeest ''Halla''.<ref name="ks-le">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aateos_44432 | Nommâ = Luvaton elämä | Tahhee = | Almostittem = Kirjasampo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = kirjastot.fi | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Taan nube kirjeest sun vuoitij ive [[1988]] sehe [[kirjálâšvuođâ staatâpalhâšume]] já [[Runeberg-palhâšume]].<ref name="ks-tirkkonen"/><ref name="ks-runeberg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/saha3%253Au8801e79a-ad42-476f-8164-c0488e5bd3d8 | Nommâ = Runeberg-palkinto | Tahhee = | Almostittem = Kirjasampo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = kirjastot.fi | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="ks-valtio">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/saha%253AInstance_ID1241517965291 | Nommâ = Kirjallisuuden valtionpalkinto | Tahhee = | Almostittem = Kirjasampo | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = kirjastot.fi | Čujottum = 8.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Tast maŋa Tirkkonen almostitij tuše tihtâčuágálduvâid. Suu vuossâmuš tihtâčuágáldâh ''Miten peiliin kirjoitetaan'' almostui 16 ihheed majemuu kirje ''Luvaton elämä'' maŋa. Ton čuágálduv maŋa Tirkkonen sirdâšui Otavast ive 2007 vuáđudum kirjekuástádâs [[ntamo|ntaamon]], mii almostitij ive 2008 Tirkkos čuávuváá tihtâčuágálduv ''Unohdus''. Ive 2010 almostui Tirkkos kuálmád tihtâčuágáldâh ''Kaunis ehto''; taan kirjeest sun lâi iävtukkâssân [[Savonia-palhâšume]] uážžon.<ref name="yle-5679733">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5679733 | Nommâ = Kuusi teosta Savonia-palkintoehdokkaaksi | Tahhee = | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 1.12.2010 | Almostittee = yle.fi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Sun lâi iävtukkâssân siämmáá palhâšume uážžon meid ive 2014, taan keerdi majemuu tihtâčuágálduvástis ''Pimeän halki, valon halki''.<ref name="yle-6948305">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-6948305 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat julkistettiin | Tahhee = Mattila, Marianne | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 22.11.2013 | Almostittee = yle.fi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Kirjeh == === Nooveelčuágálduvah === * ''Halla''. Otava 1985 * ''Luvaton elämä''. Otava 1987 === Tihtâčuágálduvah === * ''Miten peiliin kirjoitetaan''. Otava 2003 * ''Unohdus''. ntamo 2008 * ''Kaunis ehto''. ntamo 2010 * ''Pimeän halki, valon halki''. ntamo 2013 == Palhâšumeh já tubdâstâsah == * 1987 – [[Leppävirta kulttuurpalhâšume]]<ref name="lv-tirkkonen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://leppavirta.fi/download.php?id=2137 | Nommâ = Kulttuuripalkinnon saajat | Tahhee = | Almostittem = [[Leppävirta|Leppävirta kieldâ]] | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211026024041/https://leppavirta.fi/download.php?id=2137 | vyerkkejum = 2021-10-26}}</ref> * 1988 – [[Runeberg-palhâšume]]<ref name="ks-runeberg"/> * 1988 – [[Kirjálâšvuođâ staatâpalhâšume]]<ref name="ks-valtio"/> * 1988 – [[Otava|Otava-tubdâstâspalhâšume]]<ref name="otava-tirkkonen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://otava.fi/kirjailijat/sinikka-tirkkonen/ | Nommâ = Sinikka Tirkkonen | Tahhee = | Almostittem = Otava | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * 2004 – [[Tave-Savo taaiđâpalhâšume]]<ref name="otava-tirkkonen"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Tirkkonen, Sinikka}} [[Luokka:Ive 1954 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2021 jämimeh]] [[Luokka:Runeberg-palhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih máttáátteijeeh]] [[Luokka:Syemmiliih tivtâsteijeeh]] ajw2tmy0pr3ft0uymccv8paquj661tx 0 13029 159965 148480 2026-09-26T02:52:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159965 wikitext text/x-wiki '''Savonia-kirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-fi|Savonia-kirjallisuuspalkinto}}) lii syemmilâš tubdâstâspalhâšume, mon [[Kuopio]] kaavpug lii juáhám savolâš kirječällei čaabâkirjálâšvuođâ kirjeest.<ref name="sav-ps">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kuopio.fi/documents/7369547/7737309/Palkintos%C3%A4%C3%A4nt%C3%B6+2019.pdf/9dd2a967-a258-43e3-ab2c-4b1bfbb4ff42 | Nommâ = Palkintosääntö | Tahhee = | Almostittem = Kuopio kaavpug | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211229055350/https://www.kuopio.fi/documents/7369547/7737309/Palkintos%C3%A4%C3%A4nt%C3%B6+2019.pdf/9dd2a967-a258-43e3-ab2c-4b1bfbb4ff42 | vyerkkejum = 2021-12-29}}</ref> Vuosmuu palhâšume finnij kirječällee [[Elina Karjalainen]] ive 1986 kirjestis ''Tärisevä enkeli ja muita juttuja''. Palhâšume stuárudâh lâi ovdil 10 000 eurod, mut ive 2017 rääjist stuárudâh lii lamaš 12 000 eurod. == Vyeitteeh == {| class="sortable wikitable" style="text-align:left" ! Ihe ! width=20% | Vyeittee ! width=30% | Kirje ! Eres iävtukkâsah |- | 1986 | [[Elina Karjalainen]] | ''Tärisevä enkeli ja muita juttuja''<ref name="savons-3017329"/> | [[Yrjö Knuutinen]]: ''Kala-Oskari ja kolme enkeliä''<br>[[Lasse Lehtinen]]: ''Valkoinen ihmissyöjä''<br>[[Jukka Parkkinen]]: ''Kaupungin kaunein lyyli''<br>[[Matti Rossi]]: ''Ikkuna''<br>[[Vuokko Tolonen]]: ''Lastenhuone''<br>[[Markku Turunen]]: ''Taivaan pikajuna''<br>[[Sauli Uhlgren]]: ''Viimeinen laiva''<ref name="savons-3017329">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.savonsanomat.fi/paikalliset/3017329 | Nommâ = Kuopion ensimmäinen Savonia-kirjallisuuspalkinto | Almostittem = Savon Sanomat | Tahhee = Shecter, Helka | Äigimuddo = 14.1.2017 | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="kuopio-finna">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kuopio.finna.fi/List/885724?sort=id&limit=100&filter%5B%5D=lists%3A%22885724%22 | Nommâ = Savonia-ehdokkaita kautta aikojen | Almostittem = Kuopio kaavpugkirjerááju | Äigimuddo = 24.11.2020 | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 1987 | [[Eino Säisä]] | ''Afrikan tähti''<ref name="sks-3_2013">{{Kirjekäldee | Nommâ = Aakusti: Eino Säisä Ylä-Savon kirjailija | Almostittee = Savon Kielen Seura ry | Ihe = 2013 | Tahhee = Räsänen, Aune | Jurgâleijee = | Loho = | Sijđo = 11 | Siijđoh = | Čielgiittâs = | Almostittemsaje = | Tubdâldâs = | ISBN = | www = https://savonkielenseura.files.wordpress.com/2014/10/aakusti_3_2013.pdf | www-tekstâ = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Kari Hotakainen]]: ''HOT''<br>[[Lasse Lehtinen]]: ''Punainen vuorineuvos''<br>[[Maaria Leinonen]]: ''Aurinko, älä laske''<br> [[Aulikki Lindholm]]: ''Vedestä valettu''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1988 | [[Matti Rossi]] | ''Teko'' | [[Hannu Helin]]: ''Papukaijatulppaani''<br>[[Kari Hotakainen]]: ''Runokirja''<br>[[Paul-Erik Haataja]]: ''Viimeinen juoksu''<br>[[Vuokko Tolonen]]: ''Salainen keittokirja''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1989 | [[Jukka Parkkinen]] | ''Osakkeet nousussa Osku'' já ''Voittoa kotiin Osku''<ref name="hs-2000002951679">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002951679.html | Nommâ = Neljäs Savonia-palkinto Jukka Parkkiselle | Äigimuddo = 3.1.1990 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Väinämö, Rauni | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Paul-Erik Haataja]]: ''Merkitty luoti''<br>[[Anne Hänninen]]: ''Sekuntipilarit''<br>[[Maaria Leinonen]]: ''Silmissä uudet unet''<br>[[Lassi Nummi]]: ''Karu laidunrinne''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1991<ref name="hs-2000003038085"/> | [[Lassi Nummi]] | ''Requiem''<ref name="hs-2000003038085">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003038085.html| Nommâ = Lassi Nummen Requiem sai Savonia-palkinnon | Äigimuddo = 3.1.1991 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Väinämö, Rauni | Čujottum = 12.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Kari Hotakainen]]: ''Lastenkirja''<br>[[Sakari Issakainen]]: ''Jos nimeltä kutsut''<br>[[Rauni Paalanen]]: ''Agitaattorin morsian''<br>[[Pentti Pesä]]: ''Muurahaisen varjo''<br>[[Jouni Tossavainen]]: ''Metsännenä''<ref name="hs-2000003030872">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003030872.html | Nommâ = LYHYESTI Kuusi kirjaa nimettiin Savonia-palkinnon ehdokkaiksi | Äigimuddo = 3.12.1990 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 1993 | [[Kari Hotakainen]] | ''Buster Keaton, elämä ja teot'' | [[Pirjo Hassinen]]: ''Yön kentät''<br>[[Pekka Kejonen]]: ''Äänetön läsnäolo''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Kuu taskussa''<br>[[Lasse Lehtinen]]: ''Euroopan umpisuoli: taudinmäärittely ja hoito-ohjeet''<br>[[Juice Leskinen]]: ''Räkä ja roiskis''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1995 | [[Pirjo Hassinen]] | ''Ennustaja''<ref name="yle-6435111"/> | [[Jukka Itkonen]]: ''Laulu laulusta''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Lukittu lähde''<br>[[Inka Nousiainen]]: ''Kivienkeli''<br>[[Jorma Ranivaara]]: ''Ihmeellisiä ihmisiä: seitsemän kertomusta''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1997 | [[Inka Nousiainen]] | ''Kiinalaiset kengät''<ref name="hs-2000003589130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003589130.html | Nommâ = Inka Nousiaisen romaani Kiinalaiset kengät sai Kuopion kirjallisuuspalkinnon | Äigimuddo = 3.1.1997 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Siukonen, Timo | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Kaarina Huhtinen]]: ''Lyhtyjuhlan kesä''<br>[[Sakari Issakainen]]: ''Giovannin poika''<br>[[Leena Lehtolainen]]: ''Luminainen''<br>[[Sari Mikkonen]]: ''Naistenpyörä''<br>[[Rauni Paalanen]]: ''Raakelin tarinoita''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1998 | [[Sari Mikkonen]] | ''Pakkasyön odottaja''<ref name="mtv-5422414">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003589130.html | Nommâ = Sari Mikkonen sai Savonia-palkinnon | Äigimuddo = 2.1.1998 | Almostittem = MTV Uutiset | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Alexis Kouros]]: ''Gondwanan lapset''<br>[[Maaria Leinonen]]: ''Teen matkaa lähelle, kauas''<br>[[Jorma Ranivaara]]: ''Poisliitävä Anne Lee''<br>[[Vuokko Tolonen]]: ''Tampereen ilmasto''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 1999 | [[Sirpa Kähkönen]] | ''Mustat morsiamet''<ref name="yle-12220832"/> | [[Pekka Kejonen]]: ''Talvipäivänseisaus''<br>[[Leena Lehtolainen]]: ''Tuulen puolella''<br>[[Mari Mörö]]: ''Kiltin yön lahjat''<br>[[Esko-Pekka Tiitinen]]: ''Hymypoika ja lumienkeli''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 2000 | [[Eira Mollberg]] | ''Vakuuslapset''<ref name="mtv-2016768">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/eira-mollbergille-savonia-palkinto/2016768 | Nommâ = Eira Mollbergille Savonia-palkinto | Äigimuddo = 3.1.2000 | Almostittem = MTV Uutiset | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Jukka Itkonen]]: ''Kirpun matka maailman ääriin: vaellussatu''<br>[[Leena Lehtolainen]]: ''Tappava säde''<br>[[Lassi Nummi]]: ''Isoisän runot ja muita''<br>[[Raija Paananen]]: ''Maria Maattoman elämät''<br>[[Sirpa Puskala]]: ''Pikkuruu Mustanmusta''<br>[[Tuula-Liina Varis]]: ''Maan päällä paikka yksi on''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 2001 | [[Pekka Kejonen]] | ''Kevätpäiväntasaus''<ref name="hs-2000003937527">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003937527.html | Nommâ = Pekka Kejosen runokokoelmalle Savonia-palkinto | Tahhee = Heikkinen Martti | Äigimuddo = 3.1.2001 | Almostittem = HS.fi | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Paul-Erik Haataja]]: ''Vaarojen mailla''<br>[[Karo Hämäläinen]]: ''Samuli, Helsingin herra''<br>[[Anne Hänninen]]: ''Tuulen vilja''<br>[[Jukka Itkonen]]: ''Myydään mummo: täydellinen kertomus''<br>[[Asko Sahlberg]]: ''Pimeän ääni''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 2002 | [[Aila Meriluoto]] | ''Mekko meni taululle''<ref name="hs-2000004109909"/> | [[Sakari Issakainen]]: ''Espalmador''<br>[[Leena Laulajainen]]: ''Kuningaskalastajan peili''<br>[[Leena Leskinen]]: ''Eurotarinoita''<br>[[Asko Sahlberg]]: ''Eksyneet''<br>[[Timo Teräsahjo]]: ''Jos joskus tulisi helle''<br>[[Markku Turunen]]: ''Vettä kevyempää''<ref name="kuopio-finna"/> |- | 2003 | [[Asko Sahlberg]] | ''Höyhen''<ref name="yle-10002261"/><ref name="hs-2000004109909">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004109909.html | Nommâ = Asko Sahlbergin teos voitti toisen euro-Savonian | Äigimuddo = 3.1.2003 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Heikkinen, Martti | Čujottum = 11.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Pirjo Hassinen]]: ''Jouluvaimo''<br>[[Kari Hotakainen]]: ''Juoksuhaudantie''<br>[[Jukka Itkonen]]: ''Käpälämäki''<br>[[Anu Kaipainen]]: ''Granaattiomena''<br>[[Markku Pääskynen]]: ''Etanat''<br>[[Matti Rönkä]]: ''Tappajan näköinen mies''<ref name="hs-2000004101751">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004101751.html | Nommâ = Kuopio julkisti Savonia-kilpailun kirjaehdokkaat | Äigimuddo = 27.11.2002 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Heikkinen, Martti | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2004 | [[Jorma Ranivaara]] | ''Upseerin parempi elämä''<ref name="hs-2000004192839">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004192839.html | Nommâ = Jorma Ranivaaralle Savonia-palkinto | Äigimuddo = 3.1.2004 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = Pölkki, Minna | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Jaana Airaksinen]]: ''Lamerica''<br>[[Jukka Naaranlahti]]: ''Istun asentoni sylissä''<br>[[Sirpa Puskala]]: ''Tapaus Allu Salminen''<br>[[Markku Pääskynen]]: ''Ellington''<ref name="hs-2000004184919">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004184919.html | Nommâ = Viisi teosta kilpailee Savonia- palkinnosta | Äigimuddo = 27.11.2003 | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittee = | Tahhee = | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2005 | [[Ilpo Tiihonen]] | ''Largo''<ref name="yle-5744745">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5744745 | Nommâ = Tiihoselle Savonia-palkinto 3.1. | Äigimuddo = 3.1.2005 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Pirjo Hassinen]]: ''Kuninkaanpuisto''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Jään ja tulen kevät''<br>[[Leena Lehtolainen]]: ''Jonain onnellisena päivänä''<br>[[Marja-Leena Lempinen]]: ''Jääympyrä''<br>[[Eppu Nuotio]]: ''Sekuntiviisaripoika''<br>[[Asko Sahlgren]]: ''Tammilehto''<ref name="yle-5194503">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5194503 | Nommâ = Seitsemän ehdokasta tavoittelee Savoniaa | Äigimuddo = 30.11.2004 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2006 | [[Markku Pääskynen]] | ''Tämän maailman tärkeimmät asiat''<ref name="yle-5221683">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5221683 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto Pääskyselle | Äigimuddo = 2.1.2006 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Jukka Itkonen]]: ''Koipihumppa''<br>[[Leena Leskinen]]: ''Espanjalainen juttu''<br>[[Mari Mörö]]: ''Patentti-Arvi''<br>[[Risto Juhani]]: ''Kolehti kuolemalle''<br>[[Marja-Leena Tiainen]]: ''Poistui kotoaan''<br>[[Tuula-Liina Varis]]: ''Toshiro Mifunen tiikeri''<ref name="yle-5747258">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5747258 | Nommâ = Savonia-palkinnon saajaehdokkaat julki 24.11. | Äigimuddo = 24.11.2005 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2007 | [[Marja-Leena Tiainen]] | ''Alex ja pelon aika''<ref name="yle-5756810">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5756810 | Nommâ = Savonia-palkinto 2.1. | Äigimuddo = 2.1.2007 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 10.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Jyrki Heikkinen]]: ''Hieno, pieni kiekura''<br>[[Wexi Korhonen]]: ''Murhakoodi''<br>[[Sirpa Puskala]]: ''Kingi''<br>[[Esko-Pekka Tiitinen]]: ''Elämänkirja''<br>[[Markku Turunen]]: ''Hyvä Joel''<ref name="yle-5754871">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5754871 | Nommâ = Savonia-palkinnon ehdokkaat valittu | Äigimuddo = 27.11.2006 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2008 | [[Markku Turunen]] | ''Löytötavaraa''<ref name="yle-5186771">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5186771 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto Markku Turuselle | Äigimuddo = 2.1.2008 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Pirjo Hassinen]]: ''Suistola''<br>[[Jukka Itkonen]]: ''Taikuri Into Kiemura''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Lakanasiivet''<br>[[Pasi Lampela]]: ''Hellekausi''<br>[[Ulla Vaarnamo]]: ''Jäniskuu''<ref name="sks-1_2008">{{Kirjekäldee | Nommâ = Aakusti: Savonia-palkinto Markku Turuselle | Almostittee = Savon Kielen Seura ry | Ihe = 2008 | Tahhee = | Jurgâleijee = | Loho = | Sijđo = 10 | Siijđoh = | Čielgiittâs = | Almostittemsaje = | Tubdâldâs = | ISBN = | www = https://savonkielenseura.files.wordpress.com/2014/10/aakusti_1_2008.pdf | www-tekstâ = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2009 | [[Anna Krogerus]] | ''Kuin ensimmäistä päivää''<ref name="yle-10578381"/> | [[Marja-Leena Lempinen]]: ''Punainen lumme''<br>[[Maritta Lintunen]]: ''Tapaus Sidoroff''<br>[[Mari Mörö]]: ''Paikkaa ja mieltä''<br>[[Markku Rönkkö]]: ''Juoksupoika''<br>[[Esko-Pekka Tiitinen]]: ''Viiva''<ref name="yle-5709550">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5709550 | Nommâ = Savonia-palkinto jaetaan tänään | Äigimuddo = 2.1.2009 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2010 | [[Jukka Itkonen]] | ''Laululinnun saarella''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-5679733"/> | [[Kari Hotakainen]]: ''Ihmisen osa''<br>[[Marko Kilpi]]: ''Kadotetut''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Neidonkenkä''<br>[[Pasi Lampela]]: ''Kuolemansairauksia''<br>[[Mari Mörö]]: ''Kuuri''<br>[[Jouni Tossavainen]]: ''Koulu''<ref name="yle-5935571">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5935571 | Nommâ = Seitsemän teosta kamppailee Savonia-palkinnosta | Äigimuddo = 26.11.2009 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2011 | [[Esko-Pekka Tiitinen]] | ''Kiven sylissä''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-5300825">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5300825 | Nommâ = Savonia-palkinto Esko-Pekka Tiitiselle | Tahhee = | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 3.1.2011 | Almostittee = yle.fi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Heidi Jaatinen]]: ''Ei saa katsoa aurinkoon''<br>[[Lasse Lehtinen]]: ''Onni suosii rohkeaa''<br>[[Leena Lehtolainen]]: ''Minne tytöt kadonneet''<br>[[Markku Rönkkö]]: ''Lounge''<br>[[Sinikka Tirkkonen]]: ''Kaunis ehto''<ref name="yle-5679733">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5679733 | Nommâ = Kuusi teosta Savonia-palkintoehdokkaaksi | Tahhee = | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 1.12.2010 | Almostittee = yle.fi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2012 || [[Marko Kilpi]] | ''Elävien kirjoihin''<ref name="yle-5057247">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5057247 | Nommâ = Kuopiolaisdekkaristi sai Savonia-palkinnon | Äigimuddo = 2.1.2012 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-10578381"/> | [[Karo Hämäläinen]]: ''Erottaja''<br>[[Antti Leikas]]: ''Melominen''<br>[[Maritta Lintunen]]: ''Mozartin hiukset''<br>[[Helen Moster]]: ''Hylky''<br>[[Asko Sahlberg]]: ''Häväistyt''<br>[[Hanna Tuuri]]: ''Orapihjalapiiri''<ref name="yle-5455178">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-5455178 | Nommâ = Savonia-palkinnosta kilpailee seitsemän ehdokasta | Äigimuddo = 18.11.2011 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2013 || [[Pirjo Hassinen]] | ''Popula''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-6435111">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-6435111 | Nommâ = Pirjo Hassinen nappasi Savonia-palkinnon jo toistamiseen | Äigimuddo = 2.1.2013 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Kervinen, Kaija | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Asko Jaakonaho]]: ''Onnemme tiellä''<br>[[Sirpa Kähkönen]]: ''Hietakehto''<br>[[Tuija Lehtinen]]: ''Pesää!''<br>[[Saija Nissinen]]: ''Sitomisen taito''<br>[[Markku Rönkkö]]: ''Metsän poika''<ref name="yle-6435111"/> |- | 2014 || [[Antti Heikkinen (toimâtteijee)|Antti Heikkinen]] | ''Pihkatappi''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-7009433">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-7009433 | Nommâ = Esikoiskirjailija Antti Heikkinen nappasi Savonia-kirjallisuuspalkinnon | Äigimuddo = 2.1.2014 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Tikkanen, Seppo & Vilpponen, Susanna | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Inka Nousiainen]]: ''Kirkkaat päivät ja ilta'' <br> [[Asko Sahlberg]]: ''Herodes'' <br> [[Marja-Leena Tiainen]]: ''Khao Lakin sydämet'' <br> [[Sinikka Tirkkonen]]: ''Pimeän halki, valon halki'' <br> [[Jouni Tossavainen]]: ''Kesäpäivä''<ref name="yle-6948305">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-6948305 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat julkistettiin | Tahhee = Mattila, Marianne | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 22.11.2013 | Almostittee = yle.fi | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2015 || [[Jouni Tossavainen]] | ''Hannes Kolehmainen – New Yorkin lentävä suomalainen''<ref name="yle-7717848">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-7717848| Nommâ = Savonia-palkinto Jouni Tossavaiselle – "Helppo aloittaa 30-vuotistaiteilijajuhlat" | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Tikkanen, Seppo | Äigimuddo = 2.1.2015 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Pirjo Hassinen]]: ''Sauna Paradis'' <br> [[Antti Holma (čaittâleijee)|Antti Holma]]: ''Järjestäjä'' <br> [[Pasi Lampela]]: ''Kirottujen ilot'' <br> [[Asko Sahlberg]]: ''Yö nielee päivät'' <br> [[Helena Waris]]: ''Vuori''<ref name="yle-7643845">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://yle.fi/uutiset/3-7643845 | Nommâ = Putous-tähti ja moninkertainen Finlandia-ehdokas – joku heistä saa vuoden 2015 Savonia-palkinnon | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Hämäläinen, Veli-Pekka | Äigimuddo = 21.11.2014 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2016 || [[Karo Hämäläinen]] | ''Yksin''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-8569570">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://yle.fi/uutiset/3-8569570 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto Karo Hämäläiselle: "Tämä on kultamitalihetki" | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Tikkanen, Seppo | Äigimuddo = 4.1.2016 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Anne Hänninen]]: ''Mustat peilit'' <br> [[Tatu Kokko]]: ''Rob McCool ja Krimin jalokivi'' <br> [[Erkka Mykkänen]]: ''Kolme maailmanloppua'' <br> [[Jari Nissinen]]: ''Paha mieli'' <br> [[Markku Pääskynen]]: ''Sielut''<ref name="yle-8470636">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://yle.fi/uutiset/3-8470636 | Nommâ = Tässä ovat vuoden 2016 Savonia-kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Hämäläinen, Veli-Pekka | Äigimuddo = 20.11.2015 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | 2017 ||[[Virve Sammalkorpi]] | ''Paflagonian perilliset''<ref name="yle-10578381"/><ref name="yle-9383016">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-9383016 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto yllätti Virve Sammalkorven täysin: "Uumoilin tälle katoamista hiljaisuuteen" | Äigimuddo = 2.1.2017 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Hämäläinen, Veli-Pekka | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Antti Heikkinen (toimâtteijee)|Antti Heikkinen]]: ''Matkamies maan'' <br> [[Sirpa Kähkönen]]: ''Tankkien kesä'' <br> [[Martta Rossi]]: ''Vesi mustaa valoa'' <br> [[Markku Rönkkö]]: ''Hajaannus'' <br> [[Asko Sahlberg]]: ''Pilatus''<ref name="yle-9383016"/> |- | 2018 || [[Asko Sahlberg]] | ''Amandan maailmat''<ref name="yle-10002261">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-10002261| Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto Asko Sahlbergille: "Meidän täytyy uskaltaa katsoa pimeyttä silmiin, jotta voimme kulkea valoa kohti"| Tahhee = Ronkainen, Anna | Äigimuddo = 2.1.2018 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Marjo Heiskanen]]: ''Mustat koskettimet'' <br> [[Jukka Itkonen]]: ''Aprillipäivä'' <br> [[Mikko Kamula]]: ''Ikimetsien sydänmailla'' <br> [[Pasi Lampela]]: ''Kehä'' <br> [[Jyri Vartiainen]]: ''Ystävä''<ref name="yle-10002261"/> |- | 2019 || [[Heidi Jaatinen]] |''Koski''<ref name="yle-10578381">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-10578381 | Nommâ = Heidi Jaatisen "Koski" voitti Savonia-kirjallisuuspalkinnon: "Nyt uskaltaa taas kirjoittaa sillä tavalla kuin itsestä tuntuu tärkeältä" | Tahhee = Ronkainen, Anna | Äigimuddo = 2.1.2019 | Almostittem = Yle Uutiset| Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Maritta Lintunen]]: ''Stella'' <br> [[Päivi Lipponen]]: ''Ihmisyyden vuoksi'' <br> [[Erkka Mykkänen]]: ''Something not good'' <br> [[Markku Pääskynen]]: ''Hyvä ihminen'' <br> [[Lauri Rikala (aforist)|Lauri Rikala]]: ''Eläin ei pukeudu tahallaan huonosti''<ref name="yle-10520603">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-10520603 | Nommâ = Tässä ovat Savonia-kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat vuodelle 2019 | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Hämäläinen, Veli-Pekka | Äigimuddo = 23.11.2018 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2019<ref name="yle-11068343"/> || [[JP Koskinen]] |''Tulisiipi''<ref name="yle-11108888">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11108888 | Nommâ = Savonia-kirjallisuuspalkinto JP Koskiselle – Tulisiipi kertoo ihmisistä, jotka etsivät onneaan | Tahhee = Rytkönen, Anne-Pauliina | Äigimuddo = 9.12.2019 | Almostittem = Yle Uutiset| Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |[[Tomas Gads]] (Kaisa Nummela já Satu Roos): ''Pirulainen''<br>[[Antti Hurskainen]]: ''22: kertomus syömisestä''<br>[[Jukka Itkonen]]: ''Koira nimeltä mutsi''<br>[[Tatu Kokko]]: ''Kävelevien patsaiden kaupunki''<br>[[Raili Mikkanen]]: ''Kunhan ei nukkuvaa puolikuollutta elämää''<ref name="yle-11068343">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11068343 | Nommâ = Nämä teokset kilpailevat Savonia-kirjallisuuspalkinnosta – voittaja julkistetaan poikkeuksellisesti jo joulukuussa | Tahhee = Veteli, Annika | Äigimuddo = 15.11.2019 | Almostittem = Yle Uutiset| Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2020 || [[Petra Rautiainen]] | ''Tuhkaan piirretty maa''<ref name="yle-11684765">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11684765 | Nommâ = Petra Rautiaisen esikoisteos voitti Savonia-kirjallisuuspalkinnon – Tuhkaan piirretty maa käsittelee rankkoja ja vaiettuja aiheita | Tahhee = Ronkainen, Anna | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 9.12.2020 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |[[Antti Heikkinen (toimâtteijee)|Antti Heikkinen]]: ''Einari'' <br> [[Kari Hotakainen]]: ''Tarina'' <br> [[Anne Hänninen]]: ''Sepelkyyhkyt'' <br> [[Juha Rautio]]: ''Sunnuntain rajat'' <br> [[Jouni Tossavainen]]: ''Taistelevat metsot''<ref name="yle-11659078">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11659078| Nommâ = Savonia-ehdokkaat on julkistettu – raati luki ennätysmäärän teoksia ja mukana oli aiempaa enemmän elämäkertoja | Tahhee = Ruuskanen, Laura | Almostittem = Yle Uutiset| Äigimuddo = 20.11.2020 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2021 || [[Sirpa Kähkönen]] | ''Vihreä sali''<ref name="yle-12220832">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-12220832 | Nommâ = Kuopio-sarjastaan tunnettu Sirpa Kähkönen voitti Savonia-kirjallisuuspalkinnon toista kertaa – seurasimme palkinnonjakotilaisuutta suorana | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Mattila, Marianne | Äigimuddo = 9.12.2021 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Antti Heikkinen (toimâtteijee)|Antti Heikkinen]]: ''Latu'' <br> [[Martta Kaukonen]]: ''Terapiassa'' <br> [[JP Koskinen]]: ''Haukansilmä'' <br> [[Emilia Kukkala]]: ''Kaiken jälkeen'' <br> [[Maritta Lintunen]]: ''Boriksen lapset''<ref name="yle-12193642">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-12193642 | Nommâ = Vuoden 2021 Savonia-ehdokkaat on julkistettu – kuusi kirjaa kisaa 12 000 euron palkinnosta | Tahhee = Pekkarinen, Susanna | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 19.11.2021 | Čujottum = 9.3.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2022 || [[Oona Pohjolainen]] já [[Adile Sevimli]] | ''Kärsimyskukkauuteaddiktio''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kirjasampo.fi/fi/savonia_palkinto_2022 | Nommâ = Savonia-palkinto 2022 Oona Pohjolaiselle ja Adile Sevimlille | Almostittem = Kirjasampo.fi | Äigimuddo = 11.12.2022 | Čujottum = 12.12.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | [[Sari Aro]]: ''Nukkuvan jättiläisen laakso'' <br> [[Iiti Elomaa]]: ''Pettämätön kauneudentaju'' <br> [[Suonna Kononen]]: ''Tie päättyy meren rannalle'' <br> [[Camilla Nissinen]]: ''Meitä vastaan rikkoneet'' <br> [[Vilhelmiina Vilhunen]]: ''Lähtölaulu''<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20005098| Nommâ = Nämä kuusi ehdokasta kilpailevat vuoden 2022 Savonia-palkinnosta – yllättäen joukosta puuttuu Finlandia-ehdokas| Tahhee = Mattila, Marianne| Almostittem = Yle Uutiset | Almostittee = Yleisradio| Äigimuddo = 18.11.2022 | Čujottum = 21.11.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2023 || [[Maritta Lintunen]] | ''Sata auringonkiertoa'' | [[Sara Al Husaini]]: ''Huono tyttö'' <br> [[Antti Hurskainen]]: ''Suntio'' <br> [[Sari Kaarniranta]]: ''Ysin kevät'' <br> [[Sirpa Kähkönen]]: ''36 uurnaa – Väärässä olemisen historia'' <br> [[Markku Pääskynen]]: ''Niin kaunis on maa'' |- |2024 || [[Markku Pääskynen]] | ''Elektra''<ref name="yle-74-20129213">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20129213 | Nommâ = Kirjallisuuden Savonia-palkinto Markku Pääskyselle – palkittu teos tuo antiikin tarun Savoon | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Julkunen, Petri | Äigimuddo = 2024-12-09 | Čujottum = 2024-12-09| Kielâ = {{fi}}}}</ref> |[[Mirkka Auvinen]]: ''Chibu – kun silmäripsetkin putosivat '' <br> [[Antti Heikkinen (toimâtteijee)|Antti Heikkinen]]: ''Rautavaara'' <br> [[Katja Kärki]]: ''Evan neljä elämää'' <br> [[Taina Niemi]]: ''Ämpärikesä'' <br> [[Markku Pääskynen]]: ''Elektra'' <br> [[Ari Voutilainen]]: ''Eilispäivän haamut''<ref name="yle-74-20124933">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20124933 | Nommâ = Kuusi teosta ehdolla vuoden 2024 Savonia-kirjallisuuspalkinnon saajaksi – mukana on kaksi esikois­kirjailijaa | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Räihä, Tapio | Äigimuddo = 2024-11-15 | Čujottum = 2024-12-09| Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- |2025 || || || [[Sari Hedman]]: ''Hanna ei ole enää täällä'' <br> [[Ville Hytönen]]: ''Bilbao!'' <br> [[Olli-Pekka Jauhiainen]]: ''Sukupuut'' <br> [[Camilla Nissinen]]: ''Rihmasto'' <br> [[Tiia Mattila]]: ''Humalan soundtrack'' <br> [[Anneli Pääkkönen]]: ''Ompelija''<ref name="yle-74-20194184">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20194184 | Nommâ = Nämä kuusi teosta ovat ehdolla Savonia-kirjallisuus­palkinnon saajaksi - mukana on kolme esikoisteosta | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Keinänen, Minna | Äigimuddo = 2025-11-14 | Čujottum = 2025-11-27| Kielâ = {{fi}}}}</ref> |} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.kuopio.fi/savonia-palkinto Savonia palkinto] <small>(suomâkielân)</small> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Savonia-kirjálâšvuotâpalhâšume|*]] glo9dq8b5c1ofsuuygkyhbvgf6figy9 0 13070 160127 148486 2026-09-26T03:39:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160127 wikitext text/x-wiki {{Sijđostâh | nommâ = Wikimedia Commons | logo = Commons-logo-en.svg | logo kobdodâh = 100px | päikkisijđo = https://commons.wikimedia.org | slogan = | alexa = 331. (2022)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.alexa.com/siteinfo/commons.wikimedia.org | Nommâ = Top Sites | Almostittem = Alexa.com | Almostittee = Alexa Internet, Inc. | Čujottum = 12.3.2022 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20181226132729/https://www.alexa.com/siteinfo/wikimedia.org | vyerkkejum = 2018-12-26 }}</ref> | kávpálâš = Ij | tijppâ = Nettikirjerááju | registeristem = Iävtutátulâš, váttoo tiätuvuárhái vuorkkiimân | kielah = | omâsteijee = [[Wikimedia|Wikimedia Foundation]] | ráhtám = Wikimedia siärvádâh | lehâstum = [[7. čohčâmáánu]] [[2004]] | puáđuh = | siskáldâs liiseens = Rijjâ | tááláš tile = Aktiivlâš | kovečováđem = [[Tiätuvuárkká:Commons screenshot.png|300px]] | kovetekstâ = Wikimedia Commons ovdâsijđo. }} [[Tiätuvuárkká:WikimediaMosaicCapture.png|thumb|Wikimedia logo mosaiik rahtui muušton oovtâ miljovn tiätuvuárhá juksâmist Wikimedia Commonsist]] '''Wikimedia Commons''' lii [[Wikimedia]]-siättus omâstem eromâš vuorkkimsaje rijjâ kuuvijd, jienáid já eres mediatiätuvuárháid. Wikimedia Commonsist leijee tiätuvuárháid puáhtá kevttiđ eres Wikimedia serverijn tuáimee projektijn, tego [[Wikipedia]]st, [[Wikikirjeh|Wikikiirjijn]] teikkâ [[Wikisänikirje]]est. Puoh Wikimedia Commons tiätuvuárháh kalgeh leđe lisensistum rijjâ lisensáin, ovdâmerkkân [[Creative Commons]]áin. Tiätuvuárháh pyehtih leđe meid [[public domain]]ist. Wikimedia Commons kielâ lii [[eŋgâlâskielâ]], mutâ kevttimloovtâ kielâ puáhtá molsođ toos, mon haalijd. == Wikimedia Commons ive koveh == Wikimedia Commons uárnee jyehi ive "Ive kove" -jienâstem, mast väljejeh kevttei mielâst pyeremuu kove. <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Alcedo_atthis_-_Riserve_naturali_e_aree_contigue_della_fascia_fluviale_del_Po.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2020|2020]] Tiätuvuárkká:Mud_Cow_Racing_-_Pacu_Jawi_-_West_Sumatra,_Indonesia.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2019|2019]] Tiätuvuárkká:Evolution of a Tornado.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2018|2018]] Tiätuvuárkká:Perereca-macaco - Phyllomedusa rohdei.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2017|2017]] Tiätuvuárkká:Jubilee and Munin, Ravens, Tower of London 2016-04-30.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2016|2016]] Tiätuvuárkká:Pluto-01 Stern 03 Pluto Color TXT.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2015|2015]] Tiätuvuárkká:A butterfly feeding on the tears of a turtle in Ecuador.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2014|2014]] Tiätuvuárkká:Glühwendel brennt durch.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2013|2013]] Tiätuvuárkká:Pair of Merops apiaster feeding.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2012|2012]] Tiätuvuárkká:Lake Bondhus Norway 2862.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2011|2011]] Tiätuvuárkká:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2010|2010]] Tiätuvuárkká:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2009|2009]] Tiätuvuárkká:Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2008|2008]] Tiätuvuárkká:Broadway tower edit.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2007|2007]] Tiätuvuárkká:Aurora borealis over Eielson Air Force Base, Alaska.jpg|[[commons:Commons:Picture of the Year/2006|2006]] </gallery> == Tiätuvuárkkámereh == [[Tiätuvuárkká:Commons Growth.svg|thumb|Wikimedia Commons stuáruduv šoddâm]] [[Tiätuvuárkká:Geolocated images in Wikimedia Commons 2012-01-21.png|thumb|Uđđâivemáánust 2012 Wikimedia Commonsist lijjii 2,9 miljovn kovveed, moi sajadâh lâi miäruštâllum. Kárttá čáittá, ete eennâmpáálu oosij kooskâst lii stuorrâ mulsâšuddâm kuuvij meereest.]] ''Käldee: [[commons:Commons:Milestones]]'' * 30.11.2006: 1&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 2.9. 2009: 5&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 15.4.2011: 10&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 4.12.2012: 15&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 14.7.2013: 100,000,000 hammiimid * 25.1.2014: 20&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 13.1.2016: 30&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 21.6.2017: 40&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 7.10.2018: 50&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 18.3.2020: 60&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 15.2.2021: 70&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * 11.1.2022: 80&nbsp;miljovn tiätuvuárkkád * Tááláš lovoh: [[commons:Special:Statistics]] == Fáádást eres soojijn == * [[c:Special:MyLanguage/Main Page|Commons ovdâsijđo]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Wikimedia-projekteh]] 1np3whmkcwo0gukp2aiqnzp7trh7ov6 0 13284 159664 148493 2026-09-26T01:28:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159664 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Kyiv (oblast) in Ukraine.svg|thumb|right|Kiova kuávlu sajadâh [[Ukraina]] taavaakeččin. Uáivikaavpug [[Kiova]] ij kuulâ Kiova kuávlun.]] '''Kiova kuávlu''' ({{k-uk|Київська область|Kyjivska oblast}}) lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]] taavaakeččin. Tot pirâstit Ukraina [[uáivikaavpug]] [[Kiova]]. Kuávlu ránnjákuávluh láá [[Vielgis-Ruoššâ|Vielgis-Ruošâ]] [[Homel kuávlu|Homel]] já Ukraina [[Tšernihiv kuávlu]] tavveen, [[Pultava kuávlu|Pultava]] nuorttân, [[Tšerkasy kuávlu|Tšerkasy]] mäddin, [[Vinnytsja kuávlu|Vinnytsja]] maadâuárjin já [[Žytomyr kuávlu]] uárjin. == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Kiova kuávlun kuleh innig čiččâm pirrâdâhhâd: {| class="wikitable sortable" !Pirrâduv nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km², 2020) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"|[[Bila Tserkva pirrâdâh‎]] | align="left"|Білоцерківський район | {{Nts|436115}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (290605*100/436115) round 1}}}} | {{Nts|6510.3}} | align="left"|[[Bila Tserkva]]<br>(208&nbsp;737 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Belocerkovskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Boryspil pirrâdâh‎]] | align="left"|Бориспільський район | {{Nts|203273}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (109520*100/203273) round 1}}}} | {{Nts|3873.2}} | align="left"|[[Boryspil]]<br>(63&nbsp;674 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Borispolskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Brovary pirrâdâh‎]] | align="left"|Броварський район | {{Nts|242180}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (158994*100/242180) round 1}}}} | {{Nts|2888.2}} | align="left"|[[Brovary]]<br>(109&nbsp;473 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Brovarskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Butša pirrâdâh‎]] | align="left"|Бучанський район | {{Nts|362382}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (229910*100/362382) round 1}}}} | {{Nts|2555.5 }} | align="left"|[[Butša]]<br>(36&nbsp;971 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Buchanskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Fastiv pirrâdâh‎]] | align="left"|Фастівський район | {{Nts|183794}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (108373*100/183794) round 1}}}} | {{Nts|1759.7 }} | align="left"|[[Fastiv]]<br>(44&nbsp;841 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Fastovskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Obukh'iv pirrâdâh‎]] | align="left"|Обу́хівський райо́н | {{Nts|228829}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (138351*100/228829) round 1}}}} | {{Nts|3635.3}} | align="left"|[[Obukh'iv]]<br>(33&nbsp;443 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Obukhovskiy rayon 2020.jpg|100px]] |- | align="left"|[[Vyšhorod pirrâdâh‎]] | align="left"|Вишгородський район | {{Nts|131957}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (73541*100/131957) round 1}}}} | {{Nts|4333.0}} | align="left"|[[Vyšhorod]]<br>(32&nbsp;396 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Vyshgorodskiy rayon 2020.jpg|100px]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Kyiv Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Kiova kuávlu|*]] 7qoxby8m7w4fgyvc10baua7fbk0srhw 0 13333 159860 148507 2026-09-26T02:31:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159860 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Odessa_in_Ukraine.svg|thumb|right|Odessa kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] [[Tiätuvuárkká:Odessa Oblast2.png|thumb|230px|Odessa kuávlu kárttá {{ru}}.]] '''Odessa kuávlu''' ({{k-uk|Одеська область|Odeska oblast}}) lii haaldâtlâš kuávlu maadâuárji-[[Ukraina]]st, [[Čapismeerâ]] riddoost. Kuávlu vijđodâh lii 33&nbsp;300&nbsp;km² já tobbeen ääsih 2&nbsp;368&nbsp;107 olmožid (2021). Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Mykolajiv kuávlu]] já tavveen [[Vinnytsja kuávlu|Vinnytsja]] já [[Kirovohrad kuávlu]]h. Ránnjástaattân láá mäddin [[Romania]] já uárjin [[Moldova]]. Kuávlu lii [[Čapismeerâ]] taveuárjiriddoost. Kuávlu já [[Odessa pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Odessa]]. == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Odessa kuávlun kuleh innig čiččâm pirrâdâhhâd: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Vijđodâh (km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Berezivka pirrâdâh‎]] | align="left"| Березівський район | {{Nts|106490}} | {{Nts|5546,1}} | align="left"|[[Berezivka]]<br>(9&nbsp;527 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Berezovskiy rayon 2020.png|100px]] |- | align="left"| [[Bilhorod-Dnistrovsky pirrâdâh‎]] | align="left"| Білгород-Дністровський район | {{Nts|198572}} | {{Nts|4367,7}} | align="left"|[[Bilhorod-Dnistrovsky]]<br>(48&nbsp;197 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Bilhorod-Dnistrovskyi Raion 2020.png|100px]] |- | align="left"|[[Bolhrad pirrâdâh‎]] | align="left"| Болградський район | {{Nts|146424}} | {{Nts|4489,8}} | align="left"|[[Bolhrad]]<br>(14&nbsp;962 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Bolhrad Raion 2020.png|100px]] |- | align="left"|[[Izmajil pirrâdâh‎]] | align="left"| Ізмаїльський район | {{Nts|207333}} | {{Nts|3237,4}} | align="left"|[[Izmajil]]<br>(70&nbsp;731 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Izmail Raion 2020.png|100px]] |- | align="left"|[[Odessa pirrâdâh‎]] | align="left"| Одеський район | {{Nts|1382541}} | {{Nts|3878,1}} | align="left"|[[Odessa]]<br>(1&nbsp;015&nbsp;826 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Odessa Raion 2020.png|100px]] |- | align="left"|[[Podilsk pirrâdâh‎]] | align="left"| Подільський район | {{Nts|224163}} | {{Nts|7056,5}} | align="left"|[[Podilsk]]<br>(39&nbsp;662 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Podilskyi Raion 2020.png|100px]] |- | align="left"|[[Rozdilna pirrâdâh‎]] | align="left"| Роздільнянський район | {{Nts|102584}} | {{Nts|3572,2}} | align="left"|[[Rozdilna]]<br>(17&nbsp;593 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Rozdilna Raion 2020.png|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === Kuávlu stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Odessa]] (1&nbsp;015&nbsp;826 ässed), [[Izmajil]] (70&nbsp;731 ässed), [[Tšornomorsk]] (ovdeláá ''Illitšivsk''; 58&nbsp;524 ässed), [[Bilhorod-Dnistrovskyi]] (48&nbsp;197 ässed), [[Podilsk]] (39&nbsp;662 ässed) já [[Južne]] (32&nbsp;745 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Odessa Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Odessa kuávlu|*]] l10aketyvqopfe6tv9rrqdo4sh3kz9i 0 13335 160078 148508 2026-09-26T03:33:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160078 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Cherkasy_in_Ukraine.svg|thumb|right|Tšerkasy kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Tšerkasy kuávlu''' ({{k-uk|Черкаська область}} teikkâ ''Черкащина'') lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]]st. Kuávlu vijđodâh lii 20&nbsp;900&nbsp;km² já tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst suulân 1&nbsp;178&nbsp;000 olmožid. Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Pultava kuávlu]], mäddin [[Kirovohrad kuávlu]], tavveen [[Kiova kuávlu]] já uárjin [[Vinnytsja kuávlu]]. Kuávlu já [[Tšerkasy pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Tšerkasy]], kost assii 272&nbsp;651 olmožid ive&nbsp;2021.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Tšerkasy kuávlun kuleh innig nelji pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Tšerkasy pirrâdâh‎]] | align="left"| Черкаський район | {{Nts|591313}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (415124*100/591313) round 1}}}} | {{Nts|6870.8}} | align="left"|[[Tšerkasy]]<br>(272&nbsp;651 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Cherkasskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Uman pirrâdâh‎]] | align="left"| Уманський район | {{Nts|251408}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (132478*100/251408) round 1}}}} | {{Nts|4511.6}} | align="left"|[[Uman]]<br>(82&nbsp;154 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Umanskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Zolotonoša pirrâdâh‎]] | align="left"| Золотоніський район | {{Nts|138036}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (40634*100/138036) round 1}}}} | {{Nts|4246.1}} | align="left"|[[Zolotonoša]]<br>(27&nbsp;458 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Zolotonoshskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Zvenyhorodka pirrâdâh‎]] | align="left"| Звенигородський район | {{Nts|197509}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (85275*100/197509) round 1}}}} | {{Nts|5271.5}} | align="left"|[[Zvenyhorodka]]<br>(16&nbsp;490 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Zvenigorodskiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === Kuávlu stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Tšerkasy]] (272&nbsp;651 ässed), [[Uman]] (82&nbsp;154 ässed), [[Smila (Ukraina)|Smila]] (66&nbsp;475 ässed), [[Zolotonoša]] (27&nbsp;458 ässed), [[Kaniv]] (23&nbsp;503 ässed), Korsun-Ševtšenkivsky (17&nbsp;474 ässed), [[Zvenyhorodka]] (16&nbsp;490 ässed), Špola (16&nbsp;573 ässed) já [[Vatutine]] (16&nbsp;096 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Cherkasy Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Tšerkasy kuávlu|*]] s7bt0b3da9n9jyc181e6s6iyuidny9c 0 13336 160079 148509 2026-09-26T03:33:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160079 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Chernihiv_in_Ukraine.svg|thumb|right|Tšernihiv kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Tšernihiv kuávlu''' ({{k-uk|Чернігівська область|Černihivska oblast}} teikkâ ''Чернігівщина'', ''Tšernihivštšina'') lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]] taavaakeččin. Kuávlu vijđodâh lii 31&nbsp;903&nbsp;km² já tobbeen ääsih 976&nbsp;701 olmožid (2021). Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Sumy kuávlu]], mäddin [[Pultava kuávlu]], maadâuárjin [[Kiova kuávlu]], taveuárjin [[Vielgis-Ruoššâ|Vielgis-Ruošâ]] [[Homel kuávlu]] já tavveen [[Ruoššâ|Ruošâ]] [[Brjansk kuávlu]]. Kuávlu já [[Tšernihiv pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Tšernihiv]], kost ääsih 285&nbsp;234 olmožid (2021).<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Tšernihiv kuávlun kuleh innig vittâ pirrâduv: {| {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"|[[Korjukivka pirrâdâh‎]] | align="left"|Корюківський район | {{Nts|88329}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (45649*100/88329) round 1}}}} | {{Nts|4600.9}} | align="left"|[[Korjukivka]]<br>(12 409 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Koryukovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"|[[Nižyn pirrâdâh‎]] | align="left"|Ніжинський район | {{Nts|220640}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (125932*100/220640) round 1}}}} | {{Nts|7219.0}} | align="left"|[[Nižyn]]<br>(66 983 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Nezhinskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"|[[Novhorod-Siversky pirrâdâh‎]] | align="left"|Новгород-Сiверський район | {{Nts|63670}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (27631*100/63670) round 1}}}} | {{Nts|4630.4}} | align="left"|[[Novhorod-Siverskyi]]<br>(12 647 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Novgorod-Severskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"|[[Pryluky pirrâdâh‎]] | align="left"|Прилуцький район | {{Nts|152632}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (93264*100/152632) round 1}}}} | {{Nts|5210.8}} | align="left"|[[Pryluky]]<br>(52 553 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Prilukskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"|[[Tšernihiv pirrâdâh‎]] | align="left"|Чернігівський район | {{Nts|451430}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (349761*100/451430) round 1}}}} | {{Nts|10203.9}} | align="left"|[[Tšernihiv]]<br>(285 234 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Chernigovskiy rayon 2020.svg|100px]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Chernihiv Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Tšernihiv kuávlu|*]] su0v7lde19pkpo8ire5ad68e3f6ipha 0 13337 160080 148510 2026-09-26T03:33:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160080 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Chernivtsi_in_Ukraine.svg|thumb|right|Tšernivtsi kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Tšernivtsi kuávlu''' ({{k-uk|Чернівецька область}}, {{k-ro|Regiunea Cernăuţi}}) lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]]st. Kuávlu vijđodâh lii 8097&nbsp;km² já tobbeen ääsih suulân 896&nbsp;000 (2021) olmožid. Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Vinnytsja kuávlu]], uárjin [[Ivano-Frankivsk kuávlu]] já tavveen [[Ternopil kuávlu]]. Ránnjástaattân kuávlust láá mäddin [[Moldova]] já [[Romania]]. Kuávlu já [[Tšernivtsi pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Tšernivtsi]], kost ääsih 265&nbsp;471 olmožid (2021).<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Tšernivtsi kuávlun kuleh innig kulmâ pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Dnistrovsk pirrâdâh‎]] | align="left"| Дністровський район | {{Nts|154440}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (35428*100/154440) round 1}}}} | {{Nts|2120.0}} | align="left"|[[Kelmentsi]]<br>(7&nbsp;111 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Dnestrovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Tšernivtsi pirrâdâh‎]] | align="left"| Чернівецький район | {{Nts|651772}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (332787*100/651772) round 1}}}} | {{Nts|4098.2}} | align="left"|[[Tšernivtsi]]<br>(265&nbsp;471 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Chernovickiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Vyžnytsja pirrâdâh‎]] | align="left"| Вижницький район | {{Nts|90354}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (20183*100/90354) round 1}}}} | {{Nts|1878.8}} | align="left"|[[Vyžnytsja]]<br>(3&nbsp;875 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Vizhnickiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Tšernivtsi]] lii kuávlu áinoo paijeel 50&nbsp;000 ässee kaavpug.<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Chernivtsi Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Tšernivtsi kuávlu|*]] n9psnex4qdconlgodjgoit09tj8lnsx 0 13340 159469 148511 2026-09-26T00:33:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159469 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Dnipropetrovsk_in_Ukraine.svg|thumb|right|Dnipropetrovsk kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Dnipropetrovsk kuávlu''' ({{k-uk|Дніпропетровська область}}) lii haaldâtlâš kuávlu kuávdoo [[Ukraina]]. Kuávlu vijđodâh lii 31&nbsp;914&nbsp;km² já ive&nbsp;2021 tobbeen assii 3&nbsp;142&nbsp;035 olmožid. Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Donetsk kuávlu]], mäddin [[Zaporižžja kuávlu|Zaporižžja]] já [[Herson kuávlu]]h, uárjin [[Mykolajiv kuávlu|Mykolajiv]] já [[Kirovohrad kuávlu]]h sehe tavveen [[Pultava kuávlu|Pultava]] já [[Harkova kuávlu]]h. Kuávlu já [[Dnipro pirrâdâh‎| Dnipro pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii Ukraina niäljádin stuárráámus kaavpug [[Dnipro]], kost ive&nbsp;2021 aalgâst assii 980&nbsp;948 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Ive&nbsp;2020 räi Dnepropetrovsk kuávlu lâi juohhum 22 pirrâdâhân já 13 kaavpugpirrâdâhân, mut syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Dnipropetrovsk kuávlun kuleh innig čiččâm pirrâdâhhâd: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Dnipro pirrâdâh‎]] | align="left"| Дніпровський район | {{Nts|1159302}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (1050870*100/1159302) round 1}}}} | {{Nts|5605.6}} | align="left"|[[Dnipro]]<br>(980&nbsp;948 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Dneprovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kamjanske pirrâdâh‎]] | align="left"| Кам’янський район | {{Nts|430066}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (370276*100/430066) round 1}}}} | {{Nts|4803.4}} | align="left"|[[Kamjanske]]<br>(229&nbsp;794 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kamenskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kryvyi Rih pirrâdâh‎]] | align="left"| Криворізький район | {{Nts|755667}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (660279*100/755667) round 1}}}} | {{Nts|5724.9}} | align="left"|[[Kryvyi Rih]]<br>(612&nbsp;750 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Krivorozhskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Nikopol pirrâdâh‎]] | align="left"| Нікопольський район | {{Nts|255505}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (206041*100/255505) round 1}}}} | {{Nts|3404.6}} | align="left"|[[Nikopol]]<br>(107&nbsp;464 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Nikopolskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Novomoskovsk pirrâdâh‎]] | align="left"| Новомосковський район | {{Nts|169275}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (105831*100/169275) round 1}}}} | {{Nts|3478.2}} | align="left"|[[Novomoskovsk (Dnipropetrovskin alue)|Novomoskovsk]]<br>(70&nbsp;230 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Novomoskovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Pavlohrad pirrâdâh‎]] | align="left"| Павлоградський район | {{Nts|169509}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (132530*100/169509) round 1}}}} | {{Nts|2430.1}} | align="left"|[[Pavlohrad]]<br>(103&nbsp;073 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Pavlogradskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Synelnykove pirrâdâh‎]] | align="left"| Синельниківський район | {{Nts|202711}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (116267*100/202711) round 1}}}} | {{Nts|6467.2}} | align="left"|[[Synelnykove]]<br>(30&nbsp;021 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Sinelnikovskiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Dnipro]] lii sehe kuávlu já [[Dnipro pirrâdâh‎|Dnipro pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tot lii meid Ukraina niäljádin stuárráámus kaavpug. Tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst 980&nbsp;948 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Kuávlu eres stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Kryvyi Rih]] (612&nbsp;750 ässed, Ukraina kávcádin stuárráámus kaavpug), [[Kamjanske]] (229&nbsp;794 ässed), [[Nikopol]] (107&nbsp;464 ässed), [[Pavlohrad]] (103&nbsp;073 ässed), [[Novomoskovsk (Dnipropetrovsk kuávlu)|Novomoskovsk]] (70&nbsp;230 ässed), [[Marhanets]] (45&nbsp;718 ässed), [[Žovti Vody]] (42&nbsp;509 ässed), [[Pokrov]] (38&nbsp;111 ässed) já [[Synelnykove]] (30&nbsp;021 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Dnipropetrovsk Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Dnipropetrovsk kuávlu|*]] 807i6irruqyka9rmejtaklhot1lb4ju 0 13341 159522 148512 2026-09-26T00:48:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159522 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Kharkiv_in_Ukraine.svg|thumb|right|Harkova kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Harkova kuávlu''' ({{k-uk|Харківська область}} teikkâ ''Харківщина'') lii haaldâtlâš kuávlu tavenuorttâ-[[Ukraina]]st. Kuávlu vijđodâh lii 31&nbsp;418&nbsp;km² já ive&nbsp;2021 tobbeen assii 2&nbsp;633&nbsp;834 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Vijđoduv peeleest tot lii Ukraina niäljádin stuárráámus kuávlu. Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Luhansk kuávlu]], mäddin [[Donetsk kuávlu|Donetsk]] já [[Dnipropetrovsk kuávlu]]h, uárjin [[Pultava kuávlu]], tavveen [[Ruoššâ|Ruošâ]] [[Belgorod kuávlu]] já taveuárjin [[Sumy kuávlu]]. Kuávlu já [[Harkova pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Harkova]], kost ive&nbsp;2021 aalgâst assii 1&nbsp;433&nbsp;886 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Ive&nbsp;2020 räi Harkova kuávlu lâi juohhum 25 pirrâdâhân já 7 kaavpugân, mut syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Harkova kuávlun kuleh innig čiččâm pirrâdâhhâd: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Bohodukh'iv pirrâdâh‎]] | align="left"| Богодухівський район | {{Nts|124936}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (50629*100/124936) round 1}}}} | {{Nts|4508.1}} | align="left"|[[Bohodukh'iv]]<br>(14 882 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Bogodukhovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Harkova pirrâdâh‎]] | align="left"| Харківський район | {{Nts|1745734}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (1648830*100/1745734) round 1}}}} | {{Nts|3222.5}} | align="left"|[[Harkova]]<br>(1 433 886 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kharkovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Izjum pirrâdâh‎]] | align="left"| Ізюмський район | {{Nts|175986}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (108487*100/175986) round 1}}}} | {{Nts|5906.2}} | align="left"|[[Izjum]]<br>(45 884 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Izumskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Krasnohrad pirrâdâh‎]] | align="left"| Красноградський район | {{Nts|105948}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (38833*100/105948) round 1}}}} | {{Nts|4334.2}} | align="left"|[[Krasnohrad]]<br>(20 013 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Krasnogradskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kupjansk pirrâdâh‎]] | align="left"| Куп'янський район | {{Nts|133135}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (69598*100/133135) round 1}}}} | {{Nts|4612.9}} | align="left"|[[Kupjansk]]<br>(27 169 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kupyanskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Lozova pirrâdâh‎]] | align="left"| Лозівський район | {{Nts|150400}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (103272*100/150400) round 1}}}} | {{Nts|4027.1}} | align="left"|[[Lozova]]<br>(54 026 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Lozovskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Tšuhujiv pirrâdâh‎]] | align="left"| Чугуївський район | {{Nts|197695}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (121295*100/197695) round 1}}}} | {{Nts|4804.0}} | align="left"|[[Tšuhujiv]]<br>(31 575 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Chuguevskiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Harkova]] lii sehe kuávlu já [[Harkova pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tot lii meid Ukraina nubben stuárráámus kaavpug. Tobbeen assii ive&nbsp;2021 2&nbsp;633&nbsp;834 olmožid. Kuávlu eres stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Lozova]] (54&nbsp;026 ässed), [[Izjum]] (45&nbsp;884 ässed), [[Tšuhujiv]] (31&nbsp;575 ässed), [[Pervomaisky]] (31&nbsp;061 ässed), [[Balaklija]] (29&nbsp;499 ässed), [[Kupjansk]] (27&nbsp;169 ässed), [[Pisotšyn]] (23&nbsp;616 ässed), [[Merefa]] (21&nbsp;421 ässed), [[Ljubotyn]] (20&nbsp;376 ässed) já [[Krasnohrad]] (20&nbsp;013 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Kharkiv Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Harkova kuávlu|*]] ksfx7spg0eytl1ryzkey1ozxlb57wev 0 13342 159667 148513 2026-09-26T01:28:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159667 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Kirovohrad_in_Ukraine.svg|thumb|right|Kirovohrad kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Herson kuávlu''' ({{k-uk|Кіровоградська область}} teikkâ ''Кіровоградщина'') lii haaldâtlâš kuávlu kuávdoo [[Ukraina]]. Kuávlu vijđodâh lii 24&nbsp;588&nbsp;km² já ive&nbsp;2021 tobbeen assii 920&nbsp;128 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Dnipropetrovsk kuávlu]], mäddin [[Mykolajiv kuávlu|Mykolajiv]] já [[Odessa kuávlu]]h, uárjin [[Vinnytsja kuávlu|Vinnytsja]] já tavveen [[Tšerkasy kuávlu|Tšerkasy]] já [[Pultava kuávlu]]h. Kuávlu já [[Kropyvnytskyi pirrâdâh‎|Kropyvnytskyi pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Kropyvnytskyi]], kost ive&nbsp;2021 aalgâst assii 222&nbsp;695 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Ive&nbsp;2020 räi Kirovohrad kuávlu lâi juohhum 21 pirrâdâhân já 4 kaavpugpirrâdâhân, mut syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Kirovohrad kuávlun kuleh innig nelji pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Holovanivsk pirrâdâh‎]] | align="left"| Голованівський район | {{Nts|121150}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (48382*100/121150) round 1}}}} | {{Nts|4244.0}} | align="left"|[[Holovanivsk]] (5 759 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Golovanevskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kropyvnytsky pirrâdâh‎]] | align="left"|Кропивницький район | {{Nts|437018}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (311801*100/437018) round 1}}}} | {{Nts|9723.2}} | align="left"|[[Kropyvnytskyi]] (222 695 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kropivnickiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Novoukrajinka pirrâdâh‎]] | align="left"| Новоукраїнський район | {{Nts|138509}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (63459*100/138509) round 1}}}} | {{Nts|5202.9}} | align="left"|[[Novoukrajinka]] (16 338 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Novoukrainskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Oleksandrija pirrâdâh‎]] | align="left"| Олександрійський район | {{Nts|223451}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (161414*100/223451) round 1}}}} | {{Nts|5417.9}} | align="left"|[[Oleksandrija]] (77 303 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Aleksandriyskiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === Kuávlu stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Kropyvnytskyi]] (222&nbsp;695 ässed), [[Oleksandrija]] (77&nbsp;303 ässed) já [[Svitlovodsk]] (43&nbsp;931 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Kirovohrad Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Kirovohrad kuávlu|*]] kjs90lxcqjshs5a0mpa99jiunpjl7zj 0 13343 159551 148514 2026-09-26T00:59:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159551 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Map of Ivano-Frankivsk in Ukraine.svg|thumb|right|Ivano-Frankivsk kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Ivano-Frankivsk kuávlu''' ({{k-uk|Івано-Франківська область}}) lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]] uárjákeččin. Kuávlu vijđodâh lii 13&nbsp;900&nbsp;km² já tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst 1&nbsp;361&nbsp;109 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Ton ránnjákuávluh láá tavenuorttân [[Ternopil kuávlu]], maadânuorttân [[Tšernivtsi kuávlu]], maadâuárjin [[Monnjâ-Karpatia kuávlu]] já taveuárjin [[Lviv kuávlu]]. Kuávlust máádás lii [[Romania]]. Kuávlu já [[Ivano-Frankivsk pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Ivano-Frankivsk]], kost assii 237&nbsp;855 olmožid ive&nbsp;2021.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Ive&nbsp;2020 räi Ivano-Frankivsk kuávlu lâi juohhum 14 pirrâdâhân já 5 kaavpugpirrâdâhân, mut syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Ivano-Frankivsk kuávlun kuleh innig kuttâ pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Ivano-Frankivsk pirrâdâh‎]] | align="left"| Івано-Франківський район | {{Nts|558130}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (308097*100/558130) round 1}}}} | {{Nts|3873.0}} | align="left"|[[Ivano-Frankivsk]]<br>(237&nbsp;855 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Ivano-Frankivsk Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kaluš pirrâdâh‎]] | align="left"| Калуський район | {{Nts|282692}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (123816*100/282692) round 1}}}} | {{Nts|3562.7}} | align="left"|[[Kaluš]]<br>(65&nbsp;814 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kalush Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kolomyja pirrâdâh‎]] | align="left"| Коломийський район | {{Nts|275512}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (97907*100/275512) round 1}}}} | {{Nts|2476.7}} | align="left"|[[Kolomyja]]<br>(61&nbsp;140 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kolomyia Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Kosiv pirrâdâh‎]] | align="left"| Косівський район | {{Nts|84437}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (14530*100/84437) round 1}}}} | {{Nts|877.2}} | align="left"|[[Kosiv]]<br>(8&nbsp;463 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Kosiv Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Nadvirna pirrâdâh‎]] | align="left"| Надвірнянський район | {{Nts|129939}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (55246*100/129939) round 1}}}} | {{Nts|1862.1}} | align="left"|[[Nadvirna]]<br>(22&nbsp;545 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Nadvirna Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Verh'ovyna pirrâdâh‎]] | align="left"| Верховинський район | {{Nts|30399}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (5815*100/30399) round 1}}}} | {{Nts|1248.3}} | align="left"|[[Verkh'ovyna]]<br>(5&nbsp;815 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Verkhovyna Raion 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Ivano-Frankivsk]] lii sehe kuávlu já [[Ivano-Frankivsk pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tobbeen assii 237&nbsp;855 olmožid ive&nbsp;2021. Kuávlu eres stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Kaluš]] (65&nbsp;814 ässed) já [[Kolomyja]] (61&nbsp;140 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Ivano-Frankivsk Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Ivano-Frankivsk kuávlu|*]] o45jfu8z87rqxntlqo8ekjworwave9e 0 13344 159791 148515 2026-09-26T02:11:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159791 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Lviv_in_Ukraine.svg|thumb|right|Lviv kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Lviv kuávlu''' ({{k-uk|Львівська область}}) lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]] uárjkeččin. Kuávlu vijđodâh lii 21&nbsp;833&nbsp;km² já tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst 2&nbsp;497&nbsp;750 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Ton ránnjákuávluh láá nuorttân [[Rivne kuávlu|Rivne]] já [[Ternopil kuávlu]]h, mäddin [[Ivano-Frankivsk kuávlu|Ivano-Frankivsk]] já [[Monnjâ-Karpatia kuávlu]]h sehe tavveen [[Volynia kuávlu]]. Uárjin kuávlu ránnjá lii [[Puola]]. Kuávlu já [[Lviv pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Lviv]], kost assii 237&nbsp;855 olmožid ive&nbsp;2021.<ref name="ukrcensus"/> == Historjá == Lviv kuávlu vuáđudui [[juovlâmáánu 4.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1939]]. == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Ive&nbsp;2020 räi Lviv kuávlu lâi juohhum 20 pirrâdâhân já 9 kaavpugpirrâdâhân, mut syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Lviv kuávlun kuleh innig čiččâm pirrâdâhhâd: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Drohobytš pirrâdâh‎]] | align="left"| Дрогобицький район | {{Nts|235405}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (165337*100/235405) round 1}}}} | {{Nts|1493.4}} | align="left"|[[Drohobytš]]<br>(74&nbsp;610 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Drohobych Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Javoriv pirrâdâh‎]] | align="left"| Яворівський район | {{Nts|179219}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (75457*100/179219) round 1}}}} | {{Nts|2373.2}} | align="left"|[[Javoriv]]<br>(12&nbsp;888 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Yavoriv Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Lviv pirrâdâh‎]] | align="left"| Львівський район | {{Nts|1146538}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (862360*100/1146538) round 1}}}} | {{Nts|4976.2}} | align="left"|[[Lviv]]<br>(721&nbsp;510 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Lviv Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Sambir pirrâdâh‎]] | align="left"| Самбірський район | {{Nts|224126}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (71675*100/224126) round 1}}}} | {{Nts|3247.1}} | align="left"|[[Sambir]]<br>(34&nbsp;444 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Sambir Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Stry pirrâdâh‎]] | align="left"| Стрийський район | {{Nts|322853}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (152785*100/322853) round 1}}}} | {{Nts|3854.0}} | align="left"|[[Stryi]]<br>(59&nbsp;608 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Stryi Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Tšervonohrad pirrâdâh‎]] | align="left"| Червоноградський район | {{Nts|228945}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (132105*100/228945) round 1}}}} | {{Nts|3001.2}} | align="left"|[[Tšervonohrad]]<br>(65&nbsp;180 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Chervonohrad Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Zolotšiv pirrâdâh‎]] | align="left"| Золочівський район | {{Nts|160664}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (67048*100/160664) round 1}}}} | {{Nts|2887.9}} | align="left"|[[Zolotšiv]]<br>(23 986 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Zolochiv Raion 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Lviv]] lii sehe kuávlu já [[Lviv pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tobbeen assii 237&nbsp;855 olmožid ive&nbsp;2021. Kuávlu eres stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Drohobytš]] (74&nbsp;610 ässed), [[Tšervonohrad]] (65&nbsp;180 ässed), [[Stryi]] (59&nbsp;608 ässed), [[Sambir]] (34&nbsp;444 ässed), [[Boryslav]] (32&nbsp;913 ässed) já [[Novojavorivsk]] (31&nbsp;280 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Lviv Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Lviv kuávlu|*]] aq8jp21ep8qbbf25g3oz0ludxqeh4ur 0 13345 159936 148516 2026-09-26T02:47:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159936 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Rivne_in_Ukraine.svg|thumb|right|Rivne kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Rivne kuávlu''' ({{k-uk|Рівненська область}} teikkâ ''Рівненщина'') lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]]st. Kuávlu vijđodâh lii 20&nbsp;047&nbsp;km² já tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst 1&nbsp;148&nbsp;456 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Ton ránnjákuávluh láá tavveen [[Vielgis-Ruoššâ|Vielgis-Ruošâ]] [[Brest kuávlu|Brest]] já [[Homel kuávlu]]h, nuorttân [[Žytomyr kuávlu]], mäddin [[Hmelnytskyi kuávlu|Hmelnytskyi]] já [[Ternopil kuávlu]]h, maadâuárjin [[Lviv kuávlu]] sehe uárjin [[Volynia kuávlu]]. Kuávlu já [[Rivne pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Rivne]], kost assii 245&nbsp;289 olmožid ive&nbsp;2021.<ref name="ukrcensus"/> == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Rivne kuávlun kuleh innig nelji pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Dubno pirrâdâh‎]] | align="left"| Дубенський район | {{Nts|167728}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (60940*100/167728) round 1}}}} | {{Nts|3294.2}} | align="left"|[[Dubno]]<br>(37&nbsp;257 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Dubno Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Rivne pirrâdâh‎]] | align="left"| Рівненський район | {{Nts|629531}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (366660*100/629531) round 1}}}} | {{Nts|7216.6}} | align="left"|[[Rivne]]<br>(245&nbsp;289 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Rivne Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Sarny pirrâdâh‎]] | align="left"| Сарненський район | {{Nts|212598}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (55914*100/212598) round 1}}}} | {{Nts|6212.7}} | align="left"|[[Sarny]]<br>(28&nbsp;865 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Sarny Raion 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Varaš pirrâdâh‎]] | align="left"| Вараський район | {{Nts|138599}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (62253*100/138599) round 1}}}} | {{Nts|3323.5}} | align="left"|[[Varaš]]<br>(42&nbsp;126 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Varash Raion 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Rivne]] lii sehe kuávlu já [[Lviv pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tobbeen assii 245&nbsp;289 olmožid ive 2021.<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Rivne Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Rivne kuávlu|*]] pxycoak6bk92gl6r1uajcwjmo4epts2 0 13346 159999 148517 2026-09-26T03:04:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159999 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sumy_in_Ukraine.svg|thumb|right|Sumy kuávlu sajadâh [[Ukraina]]st.]] '''Sumy kuávlu''' ({{k-uk|Сумська область}} teikkâ ''Сумщина'') lii haaldâtlâš kuávlu [[Ukraina]]st. Kuávlu vijđodâh lii 23&nbsp;832&nbsp;km² já tobbeen assii ive&nbsp;2021 aalgâst 1&nbsp;053&nbsp;452 olmožid.<ref name="ukrcensus"/> Ton ránnjákuávluh láá maadânuorttân [[Harkova kuávlu]], mäddin [[Pultava kuávlu]] já uárjin [[Tšernihiv kuávlu]]. Tavveen já nuorttân ránnjákuávluh láá [[Ruoššâ|Ruošâ]] [[Brjansk kuávlu|Brjansk]], [[Kursk kuávlu|Kursk]] já [[Belgorod kuávlu]]h. Kuávlu já [[Sumy pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš lii [[Sumy]], kost assii 259&nbsp;660 olmožid ive&nbsp;2021.<ref name="ukrcensus"/> == Historjá == Sumy kuávlu vuáđudui ive&nbsp;[[1939]]. == Haldâttâh já politiik == === Haaldâtlâš jyehim === ==== Pirrâduvah==== Ukraina kuávluhaldâttuv vuossâmuu tääsist láá kuávluh já nube tääsist pirrâduvah ({{k-uk|район}}). Syeinimáánu 2020 kuávlu-uđâsmitmist [[Verkhovna Rada|Ukraina alemus rääđi]] meridij, ete Sumy kuávlun kuleh innig vittâ pirrâduv: {| class="wikitable sortable" !Nommâ !Ukrainakielâg nommâ<ref name="ukrcensus"/> !Ässeeloho (2021)<ref name="ukrcensus">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Nommâ = 2021 – Number of Present Population of Ukraine, as of January 1 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf | Vyerkkejum = 2022-04-06 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 20.3.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> !Kaavpugliih<br>(%,&nbsp;2021)<ref name="ukrcensus"/> !Vijđodâh<br>(km²) !Haaldâtlâš kuávdáš<br>(ässeeloho 2021)<ref name="ukrcensus"/> !Sajadâh<br>káártást |- | align="left"| [[Konotop pirrâdâh‎]] | align="left"| Конотопський район | {{Nts|198238}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (133017*100/198238) round 1}}}} | {{Nts|5186.5}} | align="left"|[[Konotop]]<br>(84&nbsp;787 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Konotopskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Oh'tyrka pirrâdâh‎]] | align="left"| Охтирський район | {{Nts|122146}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (75853*100/122146) round 1}}}} | {{Nts|3195.6}} | align="left"|[[Oh'tyrka]]<br>(47&nbsp;216 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Akhtyrskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Romny pirrâdâh‎]] | align="left"| Роменський район | {{Nts|109658}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (51510*100/109658) round 1}}}} | {{Nts|3882.1}} | align="left"|[[Romny]]<br>(38&nbsp;305 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Romenskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Sumy pirrâdâh‎]] | align="left"| Сумський район | {{Nts|440618}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (333116*100/440618) round 1}}}} | {{Nts|6503.7}} | align="left"|[[Sumy]]<br>(259&nbsp;660 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Sumskiy rayon 2020.svg|100px]] |- | align="left"| [[Šostka pirrâdâh‎]] | align="left"| Шосткинський район | {{Nts|182792}} | align="center"|{{formatnum:{{#expr: (139814*100/182792) round 1}}}} | {{Nts|5066.1}} | align="left"|[[Šostka]]<br>(73&nbsp;197 ässed) | [[Tiätuvuárkká:Shostkinskiy rayon 2020.svg|100px]] |} ==Viehâdâh== === Kaavpugeh === [[Sumy]] lii sehe kuávlu já [[Sumy pirrâdâh‎|siämmáánommâsii pirrâduv]] haaldâtlâš kuávdáš. Tobbeen assii ive&nbsp;2021 suulân 260&nbsp;000 olmožid. Kuávlu eres stuárráámuuh kaavpugeh ive&nbsp;2021 lijjii [[Konotop]] (84&nbsp;787 ässed), [[Šostka]] (73&nbsp;197 ässed), [[Oh'tyrka]] (47&nbsp;216 ässed), [[Romny]] (38&nbsp;305 ässed), [[Hluh'iv]] (32&nbsp;248 ässed), [[Lebedyn]] (24&nbsp;238 ässed) já [[Krolevets]] (22&nbsp;437 ässed).<ref name="ukrcensus"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Sumy Oblast}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Ukraina kuávlulâš jyehim}} [[Luokka:Sumy kuávlu|*]] mlouj53vio4lzbuoi1bwabh6ku48561 0 13491 159825 148555 2026-09-26T02:26:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159825 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Museokortti.jpg|pienoiskuva|Koskâpuddâsâš museokorttâ]] [[Tiätuvuárkká:SIIDA Inari, Suomi Finland 2013-03-10 001.jpg|thumb|Museokorttáin puáhtá kolliistâllâđ [[Siida]]st.]] [[Tiätuvuárkká:Tikanoja_art_museum.jpg|pienoiskuva|[[Tikanoja-taaiđâviäsu]] lii museokoortâ museo.]] '''Museokorttâ''' lii [[Suomâ museoh|Suomâ museoi]] ohtsâš siisâpeessâmlippu. Ton lasseen tot lii hiätukorttâ, moin finnee maaŋgâlágán vuáládâsâid museoi ulguubeln-uv. Aalgâ rääjist tavemus museo, moos korttáin piäsá, lii lamaš Säämimuseo [[Siida]].<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7959028|nommâ=Museoihin pääsee kohta yhdellä kortilla – kävijäluvut halutaan pohjoismaiselle tasolle|tahhee=Sundqvist, Janne|almostittem=Yle|äigimuddo=28.4.2015|čujottum=7.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> == Historjá == Museokoortâ vuáđudij [[Suomâ museolitto]] [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmij]] siämmáálágán museokoortâ, ive 1981 vuáđudum ''Museumkaart'' vuáđuld.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.museumhoorn.nl/pg-5548-7-114008/pagina/museumkaart.html|nommâ=Museumkaart / Museumjaarkaart|almostittem=Museum van de Twintigste Eeuw|čujottum=8.4.2022|kielâ={{nl}}}}</ref><ref name=":2" /> Suomâst museolito korttâ valdui anon [[vyesimáánu 5.]] peeivi [[2015]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://museot.fi/museokortti-5-vuotta|nommâ=Museokortti tänään 5-vuotias – suomalaiset rakastuivat museoihin|almostittem=museot.fi|äigimuddo=5.5.2020|čujottum=7.4.2022|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220408130852/https://museot.fi/museokortti-5-vuotta|vyerkkejum=2022-04-08}}</ref> Talle peesâi 154 museon já oovtâ ive korttâ maavsij 54€.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002784796.html|nommâ=Yhdellä kortilla pääsee ensi kesästä alkaen 154 museoon|tahhee=Frilander, Aino|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=12.12.2014|čujottum=7.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuossâmuu kyevti mánuppaajeest vuábdojii jo paijeel 9 000 korttâd. Ive 2022 keesi räi museokorttáin lii máhđulâš eelliđ mestâ 340 saajeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://museot.fi/uutiset.php?aid=16385|nommâ=Mahtava museokevät tulossa – katso lista kaikista uusista Museokortti-kohteista!|almostittem=museot.fi|äigimuddo=25.3.2022|čujottum=7.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Tastmaŋa korttáin piäsá eenâb museoid, já tondiet hadde lii tivrâsub. Tääl ihekorttâ máksá 74€ uđâsin já 69€, jis uđâsmit puáris koortâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://museot.fi/uutiset.php?aid=16208|nommâ=Mitä saan Museokortillani vuonna 2022?|almostittem=museot.fi|äigimuddo=27.12.2021|čujottum=7.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> == Toimâmalli == Museokoortâ vyebdimpuáđuh macâttuvvojeh museoid kolliistâlleemeeri vuáđuld. Ton lasseen museokorttâ-vuáháduv paijeentoollâm- já ovdánemkoloh ruttâduvvojeh uásild tain puáđuin, moh šaddeh koortâi vyebdimist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://museot.fi/museokorttitietoa|nommâ=Avainlukuja Museokortista|almostittem=museot.fi|čujottum=8.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":1" /> Museokoortâ tooimâ hoittáá FMA Creations Oy, mon oomâst Suomen museoliitto ry.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.fmac.fi|nommâ=FMA Creations Oy - Etusivu|tahhee=FMA Creations Oy|almostittem=www.fmac.fi|čujottum=2018-08-08|kielâ={{fi}}}}</ref> == Njuolgâdusah == Korttâ lii persovnlâš já tot lii vyeimist 12 mánuppaje ääigi vuossâmuu kevttimpeeivi rääjist. Ko korttâ lii vyeimist, te toin puáhtá eelliđ Suomâst puoh museoin, main korttâ tohhee máksuniävvun, já veikkâ jyehi peeivi, jis haalijd. Siämmáá museost puáhtá eelliđ liijká tuše ohtii pirrâmpeeivist. == Vaikuttâsah == Museokoortâ aneh miänástum vyehhin movtijdittiđ ulmuid kolliistâllâđ museoin.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sttinfo.fi/tiedote/museokortin-ensimmaiset-3-vuotta-ennatyksia-isoja-lukuja-ja-positiivista-palautetta?publisherId=65177263&releaseId=67729817|nommâ=Museokortin ensimmäiset 3 vuotta: ennätyksiä, isoja lukuja ja positiivista palautetta|almostittem=sttinfo.fi|äigimuddo=4.5.2018|čujottum=8.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 2018 korttâhaldâšeijee eelij museost koskâmiärálávt suulân ohcii ive ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtv.fi/uutiset/kotimaa/artikkeli/museokortti-on-hitti-nyt-kokeilussa-oma-kortti-turisteille/6507382#gs.whbbufw|nommâ=Museokortti on hitti – nyt kokeilussa oma kortti turisteille|almostittem=mtv.fi|čujottum=2018-08-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180807192120/https://www.mtv.fi/uutiset/kotimaa/artikkeli/museokortti-on-hitti-nyt-kokeilussa-oma-kortti-turisteille/6507382#gs.whbbufw|vyerkkejum=2018-08-07}}</ref> Museokorttâ lii meid nubásmittám, maht ulmuuh kolliistâleh museoin. Korttâhaldâšeijeeh pyehtih ovdâmerkkân elâččiđ museost siisâpeessâmliipu mävsihánnáá já keččâđ tuše uási museočuágálduvvâst, jis nuuvt halijdeh.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-8200609|nommâ=Museokortti teki kulttuuri-Eilasta piipahtelijan|tahhee=Mansikka, Heli|almostittem=Yle|äigimuddo=4.8.2015|čujottum=8.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Sij pyehtih meid kolliistâllâđ siämmáá museost teikkâ čáitálduvvâst maŋgii.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002899619.html|nommâ=Vuoden täyttävä Museokortti on lisännyt maksettuja museokäyntejä: ”Korttia vain vilauttaa ja se on siinä”|tahhee=Viljanen, Kaisa|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=5.5.2016|čujottum=8.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Ton lasseen ulmuuh láá kolliistâlškuáttám tagarijn museoin, main sij iä veltihánnáá kolliistâlâččii, jis ličij ferttim uástiđ siisâpeessâmliipu.<ref name=":0" /> Aalto-ollâopâttuv tutkâmuš mield koortâ áánsust museoin eelih eenâb já eenâb ulmuuh já museoh finnejeh eenâb puáđuid. Ton maŋa ko museokorttâ valdui anon, museoin kolliistâlmeh láá lamaš jyehi ive ulâttâsmeeri.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-11043629|nommâ=Museokortti kolminkertaistaa kortin omistajan museokäynnit – Tutkimuksen mukaan myös museoiden tulot kasvoivat|tahhee=Puukka, Päivi|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=30.10.2019|čujottum=8.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * [https://museot.fi Museokoortâ virgáliih nettisiijđoh] {{fi}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Museokorttâ|*]] [[Luokka:Suomâ museoh]] ims6tsyl8wimaaso3hzt4x6u8fct5ka 0 13494 159459 148556 2026-09-26T00:30:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159459 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Coco Chanel in Los Angeles, 1931 (cropped).jpg|thumb|Gabrielle Chanel ive 1931]] '''Gabrielle Bonheur “Coco” Chanel''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|19|8|1883|[[Saumur]]| [[Ranska]]|10|1|1971|[[Pariisi]]| Ranska}}) lâi ranskalâš pivtâssundáttellee, nisonij muoti pälgisliäkkoo já finnodâhnissoon, kii vuáđudij muotitáálu [[Chanel]] ive [[1910]]. Sun lâi Ranska ohtâ [[haute couture]] -muoti njunošnoomâin masa kutlov ihheed.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.britannica.com/biography/Coco-Chanel |nommâ=Coco Chanel {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Suu kočodeh motomin vuosmužžân modernnisonin.<ref name=”nytimes”>{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nytimes.com/2009/09/24/fashion/24chanel.html|nommâ=The Mother of Reinvention|tahhee= La Ferla, Ruth|almostittem=The New York Times|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> 1920-lovvoost Coco Chanel muivij muotimaailm, ko ij miettâm kevttiđ [[korset]]tijd já eres ton ääigi nisonáid sundáttâllum unohâs pihtsijd. Sun sundáttâlâi pihtsijd, main lijjii vaiguttâsah almai pihtâsij materiaalijn já čuoppâmijn, mutâ moh lijjii eleganteh oovtkiärdánvuođâinis. Klassisâš jakkupiivtâs já ucc’čappâd láá-uv šoddâm suu kieđâin. Pihtâsij lasseen suu tobdeh meid [[Chanel No. 5]] -parfyymist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs= https://yle.fi/uutiset/3-5874651|nommâ= Coco Chanel ja Igor Stravinsky taiteilevat vain taustalla|tahhee= |almostittem=Yle|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi={{fi}} }}</ref> == Eellim == Gabrielle Bonheur Chanel šoodâi porgemáánu 19. peeivi 1883 [[Saumur]]ist, [[Ranska]]ast jottee kävppijâsâi kievhis perrui. Suu enni Jeanne Devolle jaamij ko Chanel lâi tuše 12-ihásâš, mast maŋa eeči Albert Chanel vuolgâttij suu uárbásij pááikán [[Aubazine]]n<ref name=”helmet”>{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.helmet.fi/fi-FI/Tapahtumat_ja_vinkit/Vinkit/Coco_Chanelin_itse_tehty_elama |nommâ= Coco Chanelin itse tehty elämä |tahhee= Holm, Niina |almostittem= Helmet |čujottum= 2022-04-08 |ietf-kielâkoodi= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20220308053315/https://www.helmet.fi/fi-FI/Tapahtumat_ja_vinkit/Vinkit/Coco_Chanelin_itse_tehty_elama |vyerkkejum= 2022-03-08 }}</ref>, kost nunáh pajasšoddâdii suu já suu kyehti uábi. Chanel kyehti viiljâ eeči adelij nube perrui.<ref name=”teleg”>{{Nettikäldee|čujottâs= http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG7975778/The-secret-life-of-Coco-Chanel.html|nommâ= The secret life of Coco Chanel| tahhee=Picardie, Justine|almostittem=Telegraph|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi=en-gb}}</ref> Nunnáin nuorâ Coco oopâi kuárruđ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.biography.com/fashion-designer/coco-chanel |nommâ= Coco Chanel | tahhee=Biography com Editors|almostittem=Biography|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi=en-us}}</ref> == Karrieer == Tast maŋa ko Chanel 18-ihásâžžân vuolgij uárbistáálust, lâi sun mottoom ääigi pargoost lávlon. Ton pargoost sun uážui jiellâhnoomâs Coco.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2011/09/04/books/review/sleeping-with-the-enemy-coco-chanels-secret-war-by-hal-vaughan-book-review.html|nommâ=Was Coco Chanel a Nazi Agent?|tahhee=Judith Warner|almostittem=The New York Times|äigimuddo=2011-09-02|čujottum=2022-04-08|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref name="”helmet”" /> Ive 1910 Chanel vuáđudij hattâpuuvdâ "Chanel Modes" [[Pariisi]] kuávdážân 21 rue Cambonân, alda [[Place Vendôme]] já [[Rue du Faubourg Saint-Honoré]]. Jotelávt sun uážui peggim hattârähten, já vijđedškuođij tooimâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.chanel.com/en_MY/fashion/news/2011/02/31-rue-cambon-the-story-behind-the-facade.html|nommâ=31 RUE CAMBON THE STORY BEHIND THE FACADE|tahhee=CHANEL|almostittem=CHANEL|čujottum=2022-04-26|ietf-kielâkoodi=en-MY}}</ref> Sun rähtiškuođij meid pihtsijd, já sundáttâlâi oovdâst ovttáin Ranska čepimuin parfyymvalmâšteijein, [[Ernst Beaux|Ernst Beauxáin]], [[Chanel No. 5]] -parfyym, mii almostui ive 1921. Parfyym iššijn Chanel muotitáálu árvu 1920-lovo loopâst rekinistui jo miljovnijn, já tast lijjii paijeel 2 000 parged.<ref name=":0" /> == Chanel populaarkulttuurist == Coco Chanel elimist láá ráhtám čaaitâlm já jieškote-uvlágánijd kiirjijd já elleekuuvijd.<ref name="”nytimes”" /> === Teatter === *Ive [[1969]] rahtui musikaal Chanel elimist, mast [[Katharine Hepburn]] čaittâlij Chanel. === Elleekoveh === *''[[Coco Chanel (elleekove)|Coco Chanel]]'' (2008) *''[[Coco avant Chanel]]'' (2009) *''[[Coco Chanel & Igor Stravinsky]]'' (2009) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Chanel, Coco}} [[Luokka:Ive 1883 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1971 jämimeh]] [[Luokka:Ranskaliih muotisundáttelleeh]] fn9f6o2zvhb99etfurv4coieaibuuzw 0 13549 159465 148575 2026-09-26T00:32:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159465 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Dakota Fanning | kove = Dakota Fanning SAG AWARDS 2020.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|23|2|1994}} | šoddâmsaje = [[Conyers]], [[Georgia (uásistaatâ)|Georgia]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 1999– | merhâšittee roolah = ''[[I Am Sam]]''<br>''[[The Cat in the Hat (elleekove)|The Cat in the Hat]]''<br>''[[War of the Worlds (ive 2005 elleekove)|War of the Worlds]]''<br>''[[The Twilight Saga (elleekoveráiđu)|The Twilight Saga]]''<br>''[[The Alienist (TV-ráiđu)|The Alienist]]''<br>''[[Once Upon a Time in Hollywood]]'' | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0266824/ IMDb] }} '''Hannah Dakota Fanning''' (š. [[23. kuovâmáánu]] [[1994]] [[Conyers]], [[Georgia (uásistaatâ)|Georgia]]) lii [[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]] čaittâleijee. == Eellim == Fanning šoodâi ive 1994 [[Conyers]]ist [[Georgia (uásistaatâ)|Georgia]]st atleettisâš perrui. Suu enni Heather Joy (j.s. Arrington) lii [[tennis]]spellee já eeči Steven J. Fanning [[baseball]]spellee. Fanningist lii meid uccuábbi [[Elle Fanning]] (š. [[1998]]), kii še lii čaittâleijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0266824/|nommâ=Dakota Fanning|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Karrieer == Fanning čaittâlškuođij uáli jo uccen, ko suu enni tuálvui suu čaittâlemkuursân. Sun uážui vuosmuu roolâs máinusist viiđâihásâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.biography.com/actors/dakota-fanning|nommâ=Dakota Fanning Earned Her Starring Role in ‘The Watchers’ Based on a Vibe|almostittem=|äigimuddo=2024-04-30|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Vuosmuš stuorrâ elleekoveroolâ Fanningist lâi elleekooveest ''[[I Am Sam]]'' (2001), mast sun čaittâlij [[Sean Penn]]áin. Elleekooveest Fanning čaittâlij nieidâ, kiän eejist (Penn) láá mielâtiervâsvuotâčuolmah. Tai čuolmâi tiet eeči kárttá taistâliđ nieidâs huolâtteijeevuođâst. Esken 7-ihásâš Fanningist šoodâi roolâs keežild nuorâmus čaittâleijee kuássin iävtukkâssân [[Screen Actors Guild -palhâšume]] finnejeijen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sagawards.org/history_8|nommâ=History of the 8th SAG Awards|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-09-07|almostittee=Screen Actors Guild Awards|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080907174953/http://www.sagawards.org/history_8|vyerkkejum=2008-09-07}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0266824}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Fanning, Dakota}} [[Luokka:Ive 1994 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] kuo6dt6wr1r8qr4w35k97w1rnq3vjs2 0 13566 159819 148587 2026-09-26T02:25:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159819 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Monika Fagerholm | kove = Monika Fagerholm 02.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|26|2|1961}}<br/>[[Helsig]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee | noomah = Monika Kristina Fagerholm | šlaajâ = | kielâ = ruotâkielâ | vanhimeh = [[Nils-Erik Fagerholm]] já [[Eva Kristina Fagerholm]] | pelikyeimi = Hilding Nylund | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Monika Kristina Fagerholm''' (š. [[kuovâmáánu 26.]] peeivi [[1961]] [[Helsig]], [[Suomâ]]<ref name="esittely">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.naytelmat.fi/index.php?view=writer&id=1425|nommâ=Esittely: Monika Fagerholm|tahhee=Mäkelä, Olli|almostittem=Näytelmät.fi|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}}}</ref>) lii suomâruátálâš kirječällee.<ref name="kko11">{{Kirjekäldee|Nommâ=Kuka kukin on 2011|Sijđo=123|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava|Isbn=978-951-1-24712-8|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun čáálá jieijâs eenikielân ađai [[ruotâkielâ]]n. Fagerholm kirjeh iä lah val jurgâlum anarâškielân. == Eellim == Monika Kristina Fagerholm šoodâi [[kuovâmáánu 26.]] peeivi [[1961]] [[Helsig]]ist, [[Suomâ]]st. Suu eeči lâi diplom-insner [[Nils-Erik Fagerholm]] (1928–1995), kii lâi professor [[Helsig teknisâš ollâškovlâ|Helsig teknisii ollâškoovlâst]]. Suu enni lâi [[Rikhardinkatu kirjerááju]] párnáiuásáduv hovdâ já kirjerájuamanuens Eva Kristina Fagerholm (j.s. Herrgård; 1933–2002).<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotiliesi.fi/ihmiset-ja-ilmiot/kulttuuri/monika-fagerholm-kolmas-rakkaus-yllatti/|nommâ=Kirjailija Monika Fagerholm: ”Kolmas rakkaus yllätti”|almostittem=Kotiliesi|äigimuddo=10/2016|čujottum=13.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Stuorrâuábbi Pia lâi suulân 2-ihásâš, ko Monika šoodâi.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/asuminen/art-2000000105290.html|nommâ=Kirjailijaan iski ikäkriisi nelivuotiaana|tahhee=Kolsi, Eeva-Kaarina|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=17.10.2009|čujottum=13.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Ton lasseen pääihist aasâi párnáitipšoo. Monika šoddâm maŋa peerâ varrij Helsig [[Puotila]]n, kost sij assii čujottâsâst [[Rusthollarinkatu|Rusthollarinkatu 9]].<ref name=":1" /> Tobbeen sun rávásmij já juuđij [[ruotâkielâ]]g škoovlâ.<ref name=":1" /> Pajeuáppen sun čaalij ive [[1980]]. Tast maŋa Fagerholm luvâškuođij [[psykologia]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]], mut sun ij kuássin valmâštum [[psykolog]]in.<ref name=":0" /> Maŋeláá sun maacâi Helsig ollâopâttâhân, mut talle válduamnâsin lâi [[kirjálâšvuotâtieđâ]]. Jo uápui ääigi sun poorgâi ehidist [[Kulosaari kirjerááju]]st. Ton lasseen sun toimâttij kirjálâšvuotâloostâid ''Blå'' já ''Klo'' oovtâst ustevijdiskuin tegu [[Henrika Ringbom]]áin já [[Kjell Westö]]in.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.apu.fi/artikkelit/monika-fagerholmin-kaleidoskooppinen-maailma|nommâ=Monika Fagerholmin kaleidoskooppinen maailma|tahhee=Kelola, Kati|almostittem=Apu|äigimuddo=15.2.2020|čujottum=14.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Fagerholm valmâštui humanistlij tiettui kandidaatin ive 1987.<ref name="ks">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aperson_123175916645323|nommâ=Fagerholm, Monika|almostittem=Kirjasampo.fi|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}}}</ref> == Karrieer == Ovdil valmâštume Fagerholm vuolgij ihepiälán [[Ruotâ|Ruotân]] [[Čäällimškovlâ|čäällimškoovlân]]. Tobbeen sun čäliškuođij jieijâs vuossâmuu [[Nooveelčuágáldâh|nooveelčuágálduv]] ''Sham'' já finnij toos kuástidemsopâmâš.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> ''Sham'' almostui ruotâkielân ive 1987.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/7474020|nommâ=Selma Lagerlöfin kirjallisuuspalkinto Monika Fagerholmille|almostittem=SR Finska|äigimuddo=15.5.2020|čujottum=14.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Kulmâ ive tast maŋa almostui uđđâ ruotâkielâg nooveelčuágáldâh ''Patricia''.<ref name="esittely"/><ref name="kko11"/> === 1990-lovvoost === Ko ive 1994 almostui Fagerholm vuossâmuš roomaan ''Underbara kvinnor vid vatten'', te sust šoodâi pegâlmâs kirje áánsust. Čuávuváá ive Fagerholm finnij taan kirjeest sehe [[Runeberg-palhâšume]] já [[Takkâ kirjeest -palhâšume|Takkâ kirjeest -tubdâstâspalhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004323524.html|nommâ=Kukin pakenee tavallaan|tahhee=Erho, Nina|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=18.7.2005|čujottum=10.2.2021|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirje lâi meid iävtukkâssân el. ive 1994 Finlandia-palhâšume uážžon,<ref name="teos">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.teos.fi/kirjailijat/monika-fagerholm.html|nommâ=Monika Fagerholm|almostittee=Teos|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}}}</ref> ive 1995 [[August-palhâšume]] uážžon, ive 1996 [[Aristeion-palhâšume]] uážžon já ive 1998 [[International IMPAC Dublin Literary Award]] uážžon. FILI mield ''Underbara kvinnor vid vatten'' lii jurgâlum käävci kielân.<ref name="fili-kilpi">{{Nettikäldee|Čujottâs=http://dbgw.finlit.fi/kaannokset/|Nommâ=Suomen kirjallisuuden käännökset|Almostittem=Suomâ Kirjálâšvuođâ Servi|Čujottum=13.3.2022|Kielâ={{fi}}}}</ref> Kirjeest šoodâi elleekove-uv, ko suomâruátálâš elleekovestivrejeijee [[Claes Olsson]] stivrij [[Underbara kvinnor vid vatten (elleekove)|siämmáánommâsii elleekove]] ive 1998.<ref name="teos" /> Ive 1998 almostui Fagerholm nubbe roomaan ''Diva'', mast sun vuoitij sehe Ruotâ kirjálâšvuođâservi Suomâst -palhâšume já Uusimaa taaiđâtoimâkode taaiđâpalhâšume.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.salomonssonagency.se/books/diva/|nommâ=Diva|almostittem=Salomonsson Agency|čujottum=2022-04-14|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003851895.html|nommâ=Uudenmaan taidetoimikunta palkitsi Wardin ja Fagerholmin|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=28.12.1999|čujottum=15.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Maŋeláá ive 2003 sun finnij kirjijnis ''Underbara kvinnor vid vatten'' já ''Diva'' meid [[Längmanska kulttuursiäđus -palhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.langmanska.se/priser/alla-finlandssvenska-forfattarpristagare-sedan-1952/|nommâ=Alla finlandssvenska författarpristagare sedan 1952|almostittem=Längmanska kulttuursiäđus|čujottum=15.4.2022|kielâ={{sv}}}}</ref> Ive 1998 Fagerholm finnij meid [[Pro Artibus|Pro Artibusist]] já [[Tammisaariservi|Tammisaariseervist]] kuulmâ ive pargostiipeend, mon tiet sun peesâi siämmáá ive juovlâmáánust [[Tammisaari|Tammisaarin]] aassâđ taaidâr-residensist [[Villa Snäcksund]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://svenska.yle.fi/a/7-535357|nommâ=Monika Fagerholm: Lola uppochner|almostittem=svenska.yle.fi|čujottum=2022-04-15|kielâ={{sv}}}}</ref> Tobbeen Fagerholm uápásmij villa tálualmajân Hilding Nylund.<ref name=":0" /> Sunnust šoodáin usteveh, te suoi rähistuin. Suoi naajáin, já Fagerholm paasij kieldân aassâđ. === 2000-lovvoost === Čuávuváá roomaan čälimân monnii kuttâ ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=1003&artikel=708696|nommâ=Sisuradion kulttuuritarjontaa: Viikon kirjat 2005|äigimuddo=18.1.2006|almostittee=Sveriges Radio|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}}}</ref> Kyevtiuásásii rááiđu vuossâmuš kirje ''Den amerikanska flickan'' almostui ive 2005. Fagerholm finnij kirjestis ruátálâš [[August-palhâšume]], [[Ruotâ kirjálâšvuođâservi Suomâst -palhâšume]], [[Aniara-palhâšume]] já [[Göteborgs-Posten -kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="yle-5755240">{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/ruotsin_august-kirjallisuuspalkinto_ruotsinsuomalaiselle/5755240|nommâ=Ruotsin August-kirjallisuuspalkinto ruotsinsuomalaiselle|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2006-12-05|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-128291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://svenska.yle.fi/a/7-128291 | Tahhee=Nilsson, Rabbe |nommâ=Monika Fagerholm får Aniarapriset |almostittem= Svenska Yle |äigimuddo=24.8.2005 |čujottum=16.4.2022 |kielâ={{sv}}}}</ref> Ton lasseen roomaan lâi iävtukkâssân [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] uážžon.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norden.org/no/node/29320|nommâ=Nomineringer 2005|almostittem=norden.org|čujottum=15.4.2022|kielâ={{no}}}}</ref> Ruotâst vuábdojii 150&nbsp;000 kirjed. Ive 2006 roomaan elleekove filmimvuoigâdvuođah vuábdojii.<ref name="teos"/> Romanist láá rahtum teatterversioh-uv: [[Tuurku ruátálâš teatter|Tuurku ruátálâš teatterân]] ive 2007 já [[Teatter Takomo|Teatter Takomon]] ive 2012.<ref name="esittely"/> Fagerholm niäljád roomaan ''Glitterscenen'' almostui ive 2009. Roomaan lii jiečânâs jotkâuási kiirján ''Den amerikanska flickan''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/arviot_ehdokaskirjoista/5986896|nommâ=Arviot ehdokaskirjoista|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2009-12-10|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> Tot lâi iävtukkâssân ive 2010 [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|Runeberg-palhâšume]] uážžon<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/seitseman_kirjailijaa_tavoittelee_runeberg-palkintoa/5990702|nommâ=Seitsemän kirjailijaa tavoittelee Runeberg-palkintoa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2009-12-10|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref>, mut tom vuoitij [[Kari Hotakainen]] kirjestis ''Ihmisen osa''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/3422386|nommâ=Hotakaiselle Runeberg-palkinto|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2010-02-05|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> Čohčuv 2009 Fagerholmân mieđettui staatâ viiđâihásâš taaidârišeruttâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.taike.fi/fi/uutinen/-/news/26381|nommâ=Kirjallisuuden taiteilija-apurahat 2010|äigimuddo=23.11.2011|almostittee=Taiteen edistämiskesus|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220415115737/https://www.taike.fi/fi/uutinen/-/news/26381|vyerkkejum=2022-04-15}}</ref> === 2010-lovvoost === Fagerholm čuávuvâš kirje lâi ive 2012 almostum roomaan ''Lola uppochner.'' Taan kirjeest Fagerholm finnij tuše oovtâ palhâšume, ive 2013 [[Granberg-Sumeliuska -palhâšume]].<ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://svenska.yle.fi/a/7-583969|nommâ=Tre västnylänningar får pris för böcker|almostittem=svenska.yle.fi|čujottum=2022-04-15|kielâ={{sv}}}}</ref> Kirjeest kuittâg rahtui ive 2016 [[Lola uppochner (TV-miniráiđu)|siämmáánommâsâš TV-miniráiđu]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://arenan.yle.fi/1-3781283|nommâ=Lola uppochner|almostittem=Yle Arenan|čujottum=15.4.2022|kielâ={{sv}}}}</ref> Ive 2019 almostum romanist ''Vem dödade bambi?'' kietâdâllojeh juávkkuilláástem čuávumušah uhreest já illáásteijein.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-11193638|nommâ=Monika Fagerholm sai suuren kirjallisuuspalkinnon – summa ohittaa Finlandia-palkinnon|tahhee=Gustafsson, Miia|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2020-02-05|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> Ton lasseen kirjeest kietâdâlloo, maht uccâ sijdâ reagist sijjân já rikosân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.hbl.fi/artikel/monika-fagerholm-skriver-om-tystnaden-efter-en-valdtakt/ |nommâ=Monika Fagerholm skriver om tystnaden efter en våldtäkt|tahhee=Hällsten, Annika |almostittem=Hufvudstadsbladet|äigimuddo=8.9.2019|čujottum=2022-04-15|kielâ={{sv}}}}</ref> Taan kirjeest sun finnij ive 2020 sehe Tollander-palhâšume<ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hbl.fi/artikel/monika-fagerholm-far-tollanderska-priset-vi-maste-hitta-ett-sprak-for-att-prata-om-svara-saker/|nommâ=Monika Fagerholm får Tollanderska priset: "Vi måste hitta ett språk för att prata om svåra saker"|tahhee=Lindholm, Johanna|almostittem=Hufvudstadsbladet|äigimuddo=5.2.2020|čujottum=15.4.2022|kielâ={{sv}}}}</ref> já [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="yle-11615300">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-11615300?origin=rss|nommâ=Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinto Monika Fagerholmille – ”En uskonut, että saisin sitä koskaan.”|tahhee=Vedenpää, Ville|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=27.10.2020|almostittee=Yleisradio|čujottum=27.10.2020|kielâ={{fi}}}}</ref> Roomaan lâi meid iävtukkâssân ive 2019 [[Finlandia-palhâšume]] uážžon.<ref name="is-2000006300071">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000006300071.html|nommâ=Monika Fagerholmin uutuusteos on kaunokirjallisuuden Finlandia-ehdokas – inspiraatio tarinaan löytyi yllättävästä lähteestä: ”Ajattelin Harvey Weinsteinia”|tahhee=Kerttula, Suvi|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2019-11-07|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> == Palhâšumeh já tubdâstâsah == * 1995 – [[Runeberg-palhâšume]] * 1995 – Takkâ kirjeest -tubdâstâspalhâšume * 1995 – [[Ruotâ kirjálâšvuođâservi Suomâst]] -palhâšume<ref name="kko11" /> * 1999 – Ruotâ kirjálâšvuođâservi Suomâst -palhâšume<ref name="kko11" /> * 1999 – Uusimaa taaiđâtoimâkode taaiđâpalhâšume<ref name=":3" /> * 2003 – [[Längmanska kulttuursiäđus -palhâšume]] * 2005 – Ruotâ kirjálâšvuođâservi Suomâst -palhâšume<ref name="kko11" /> * 2005 – [[August-palhâšume]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/monika_fagerholmille_ruotsin_august-kirjallisuuspalkinto/5220966|nommâ=Monika Fagerholmille Ruotsin August-kirjallisuuspalkinto|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2005-12-05|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> * 2005 – [[Aniara-palhâšume]]<ref name="yle-128291"/> * 2005 – Göteborgs-Posten -kirjálâšvuotâpalhâšume * 2010 – Pro Finlandia -miitaal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ts.fi/online/kulttuuri/178130.html|nommâ=Pro Finlandia -mitali kahdelletoista taiteilijalle|almostittem=Turun Sanomat|äigimuddo=30.11.2010|čujottum=10.8.2011|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/eeva_tikalle_ja_sakari_oramolle_pro_finlandia_-mitalit/5678468|nommâ=Eeva Tikalle ja Sakari Oramolle Pro Finlandia -mitalit|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2010-11-30|čujottum=2022-04-15|kielâ={{fi}}}}</ref> * 2013 – [[Granberg-Sumeliuska -palhâšume]]<ref name=":5" /> * 2013 – [[Kirjálâšvuođâ staatâpalhâšume]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/kirjallisuuden_ja_kuvitustaiteen_valtionpalkinnot_kolmelle_naiselle/6948177|nommâ=Kirjallisuuden ja kuvitustaiteen valtionpalkinnot kolmelle naiselle|tahhee=Sundqvist, Janne|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=22.11.2013|čujottum=6.12.2014|kielâ={{fi}}}}</ref> * 2016 – [[Ruotâ akatemia tave-eennâmlâš palhâšume]]<ref name="ts">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ts.fi/kulttuuri/855413/Kirjailija+Monika+Fagerholmille+Ruotsin+akatemian+palkinto|nommâ=Kirjailija Monika Fagerholmille Ruotsin akatemian palkinto|almostittem=Turun Sanomat|äigimuddo=18.3.2016|čujottum=19.3.2016|kielâ={{fi}}}}</ref> * 2020 – Tollander-palhâšume<ref name=":6" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://forlaget.com/prisregn-over-forlagets-forfattare-pa-runebergsdagen/|nommâ=Prisregn över Förlagets författare på Runebergsdagen|almostittem=Förlaget|äigimuddo=2020-02-04|čujottum=2022-04-15|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref> * 2020 – [[Selma Lagerlöf]] -siättus palhâšume<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/7474020|nommâ=Selma Lagerlöfin kirjallisuuspalkinto Monika Fagerholmille|almostittem=SR Finska|äigimuddo=15.5.2020|čujottum=14.4.2022|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aftonbladet.se/a/OpVOo1|nommâ=Lagerlöf-pris till Monika Fagerholm|almostittem=Aftonbladet|čujottum=2022-04-14|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> * 2020 – [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]]<ref name="yle-11615300"/> * 2022 – Övralid-palhâšume * 2025 – [[Čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]]<ref name="yle-74-20196439">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196439 | Nommâ = Monika Fagerholmille kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinto – kolmannella kerralla tuli voitto | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * 2026 – [[Runeberg-palhâšume]]<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Pargo == * 1987 – ''Sham''<ref name=":0" /> * 1990 – ''Patricia'' * 1994 – ''Underbara kvinnor vid vatten'' * 1998 – ''Diva'' * 2005 – ''Den amerikanska flickan'' * 2009 – ''Glitterscenen'' * 2012 – ''Havet'' * 2012 – ''Lolauppochner'' * 2019 – ''Vem dödade bambi?'' == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT: Fagerholm, Monika}} [[Luokka:Monika Fagerholm| *]] iuyle4jwh8ldm2ndr5m0qqb4ezf6icd 0 13632 159885 148605 2026-09-26T02:35:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159885 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Pescara del Tronto (AP) - 28 luglio 2017.jpg|thumb|300px|Pescara del Tronto syeinimáánust 2017]] '''Pescara del Tronto''' lii uccâ siijdâš [[Arquata del Tronto]] kieldâst, [[Ascoli Piceno eennâmkodde|Ascoli Piceno eennâmkoddeest]], [[Marche]] kuávlust, [[Italia]]st. Ive&nbsp;[[2001]] tobbeen assii 135 olmožid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0I040WI0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH90007T85&v=1UH07B07SE50000|nommâ=Consultazione dati del 14° Censimento Generale della Popolazione e delle Abitazioni|almostittem=dawinci.istat.it|čujottum=2022-04-19|ietf-kielâkoodi=it-it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20111126233508/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0I040WI0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH90007T85&v=1UH07B07SE50000|vyerkkejum=2011-11-26}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-arquata-del-tronto-44006|nommâ=Frazioni e località Arquata del Tronto {{!}} Comuni e Città|almostittem=www.comuniecitta.it|čujottum=2022-04-19|ietf-kielâkoodi=it-it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230205205933/https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-arquata-del-tronto-44006|vyerkkejum=2023-02-05}}</ref> Tot tuušâi ollásávt ive&nbsp;[[2016]] eennâmtuárgástâsâi keežild. Siijdâ alodâh merâaaseest lii 743&nbsp;m. ==Historjá== Eennâm tuárgistij korrâsávt neljii ive [[2016]]: * Porgemáánu 24. peeivi 2016: 6,0 Mw * Roovvâdmáánu 26. peeivi 2016: 5,4 Mw * Roovvâdmáánu 26. peeivi 2016: 5,9 Mw * Roovvâdmáánu 30. peeivi 2016: 6,5 Mw [[Porgemáánu 24.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2016]] Pescara del Tronto tuušâi masa ollásávt, já siijdâ ässein jammii ohtsis 52 olmožid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2018/08/23/conte-a-veglia-vittime-pescara-tronto_cb4fb140-5d6c-43c2-9c4b-468e5208046a.html|nommâ=Terremoto: a Pescara del Tronto fiaccolata con Conte - Cronaca|almostittem=ANSA.it|äigimuddo=2018-08-23|čujottum=2022-04-19|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Eennâmtuárgástâs maŋa tuše muáddi táálu lijjii vala ceggust. Toh-uv kuittâgin tuššii roovvâdmáánu loopâst, ko eennâm tuárgistij korrâsávt uđđâsist. Staatâ lii jo meridâm, ete Pescara del Tronto ij huksejuu uđđâsist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cronachepicene.it/2018/08/08/arquata-vuole-risorgere-incontro-pubblico-sulla-ricostruzione/57617/|nommâ=«Difficilmente Pescara del Tronto sarà ricostruita lì dove stava»|tahhee=Pierantozzi, Renato|almostittem=Cronache Picene|äigimuddo=2018-08-08|čujottum=2022-04-19|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> Ovdil eennâmtuárgástâsâi tobbeen assii tuše váhá paijeel čyeti olmožid, main suulân peeli jammii porgemáánu eennâmtuárgástâs tiet. Siijdâ puoh ässeeh, kiäh iä jáámmám, asâttuvvojii Marche riddokaavpugáid jo ive&nbsp;2016. Ive&nbsp;2021 tile mield puoh pasâttâsah láá čorgejum meddâl siijdâ kuávdáást, mut kuávdáá ulguubeln pasâttâsâi čurgimpargoh láá vala koskân. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Arquata del Tronto]] [[Luokka:Ascoli Piceno eennâmkode siijdah]] 6wm2z756cyj8w1e4vs2gr2tzbezi5j8 0 13639 159893 148611 2026-09-26T02:40:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159893 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:2015_06_27-13_29_30-IMG_007373_(19215607825).jpg|pienoiskuva|''Pivtâspäddi'' -taaiđâproojeekt Helsigist Pohjoisesplanadi paaldâst]] '''Pivtâspäddi''' (ruotâ- já suomâkielân '''''Tvättlina – Pyykkinaru''''', {{K-se|Bivttasbáddi}}) lii normâkriittisâš siärvustaaiđâproojeekt, mon rahtijn taidâreh Heidi Lunabba já Ilar Gunilla Perssen ive 2014 [[Jeppis Pride]] ohtâvuođâst.<ref name="yle-7263619">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7263619|nommâ=Sateenkaaren väreissä hehkuva pyykkinaru kertoo tuesta Jeppis Pridessä|tahhee=Vähäsarja, Sari|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=27.5.2014|čujottum=4.7.2021|kielâ={{fi}}}}</ref> Proojeekt tárguttâssân lii viestâdiđ [[Kietâtyejiaktivism|kietâtuojij]] peht [[Seksuaalucceeblovoh|seksuaal-]] já [[Suhâpeliucceeblovoh|suhâpeliucceeblovvoid]], ete ohtsâškoddeest láá ennuv ulmuuh, kiäh tuárjuh sii, veik taat toorjâ ij veltihánnáá ain oinuu. == Taaiđâproojeekt tuávááš == [[Tiätuvuárkká:Jakobstad_town_hall_20180705.jpg|pienoiskuva|250x250px|Pietarsaari räđiviäsu ive 2018]] [[Syeinimáánu 25.]]–[[Syeinimáánu 26.|26.]] peeivi [[2014]] uárnejui [[Pietarsaari]] vuossâmuš pridefestivaal ''[[Jeppis Pride]]''.<ref name="yle-7403940">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7403940|nommâ=Pietarsaaren Pride-uutisointi suututtaa – lehteä syytetään hysterian ja homopropagandan levittämisestä|tahhee=Latvala, Johanna|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=13.8.2014|čujottum=4.7.2021|kielâ={{fi}}}}</ref> Tot lâi meiddei Suomâ vuossâmuš ruotâkielâlâš pridefestivaal.<ref name="yle-7403940"/> Motomeh páiháliih suomâkielâliih ulmuuh kuittâg protestistii korrâ jienáin el. tast, ete páiháliih loostah aiguu muštâliđ tábáhtusâst já ete Pietarsaari kaavpug ááigui keessiđ [[arvetävgilippu|arvetävgiliipu]] stáágun [[Pietarsaari räđiviäsu]] já [[Pietarsaari kaavpugtáálu|kaavpugtáálu]] oovdân.<ref name="sv-yle-flaggning-2652014">{{Nettikäldee | Tahhee= Kyheröinen, Joni | Čujottâs = https://svenska.yle.fi/artikel/2014/05/26/jakobstad-flaggar-med-regnbagens-farger | Nommâ = Jakobstad flaggar med regnbågens färger | Almostittem = Svenska Yle | Äigimuddo = 2014-05-26 | Čujottum = 2021-07-04 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="sv-yle-flaggning-2852014">{{Nettikäldee | Tahhee= Vikman, Kjell | Čujottâs = https://svenska.yle.fi/artikel/2014/05/28/kd-vill-slippa-flaggning-under-jeppis-pride | Nommâ = KD vill slippa flaggning under Jeppis Pride | Almostittem = Svenska Yle | Äigimuddo = 2014-05-28 | Čujottum = 2021-07-04 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="åu-281487865069412 ">{{Nettikäldee | Tahhee= Södergård, Andrea | Čujottâs = https://www.pressreader.com/finland/abo-underrattelser/20150807/281487865069412 | Nommâ = Lågmäld aktivism på Titanik | Almostittem = Åbo Underrättelser | Äigimuddo = 2015-08-07 | Čujottum = 2021-07-04| Kielâ = {{sv}}}}</ref> Vuossâmuu ääši [[Almolii sääni rääđi]] ({{k-fi|Julkisen sanan rääđi, JSN}}) tuommij tondiet ko pridetábáhtus vuástálisteeh lijjii keččâlâm käržidiđ [[Österbottens Tidning]] -toimâttâs [[sänirijjâvuotâ|sänirijjâvuođâ]] já uálguttiđ tom lopâttiđ uđâstieđettem tiilámboikot peht tast huolâhánnáá, ete toimâttâs lâi toimâm ravvui já njuolgâdusâi miäldásávt.<ref name="yle-7403940"/> Nube áášán reagistijn Lunabba já Perssen. Suoi rahtijn puohháid ohtsii [[uásálistee taaiđâ|uásálistee taaiđâproojeekt]] ''Tvättlina – Pyykkininaru'' ({{k-smn|Pivtâspäddi}}), mast uásálisteeh väldih jieijâs skaapist oovtâ- tâi maaŋgâivnásijd pihtâsijd teikkâ jieškote-uvlágánijd tekstiilijd já kohâsteh taid [[pivtâspäddi|pivtâspáádán]] ovdâmerkkân jieijâs šiljoost, mottoom almolii saajeest teikkâ mottoom käävpi laasâst toin naalijn, et šaddeh [[arvetävgi|arvetäävgi]] iivneh.<ref name="åu-281487865069412 "/> [[Tiätuvuárkká:2015_06_27-13_19_58-IMG_007342_(19259342775).jpg|pienoiskuva|''Pivtâspäddi'' Unioninkatu paajaabeln Helsigist]] == Sajaduvah == [[Tiätuvuárkká:Helsinki_Pride_2015_LGBT1474_(18769859613).jpg|pienoiskuva|250x250px|''Pivtâspäddi'' ive 2015 Helsig Pride ääigi]] ''Pivtâspäddi''-proojeekt lii lamaš uáinusist tave-enâmij pridefestivaalijn,<ref name="yle-8230664">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-8230664|nommâ=Turussa protesti taideilkivallalle: sateenkaaren värisiä vaatteita narulle ympäri kaupunkia|tahhee=Haarala, Joona|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=15.8.2015|čujottum=4.7.2021|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="aamuset-1613454401">{{Nettikäldee|čujottâs=https://aamuset.fi/artikkeli/1613454401/Titanikgallerian+sateenkaaripyykkinarut+rikottu+toistamiseen+jokirannassa|nommâ=Titanik-gallerian sateenkaaripyykkinarut rikottu toistamiseen jokirannassa|almostittem=Aamuset|äigimuddo=15.8.2015|čujottum=4.7.2021|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210711232144/https://aamuset.fi/artikkeli/1613454401/Titanikgallerian+sateenkaaripyykkinarut+rikottu+toistamiseen+jokirannassa|vyerkkejum=2021-07-11}}</ref> čáitálduvâin já tábáhtusâin. Ive [[2015]] [[Säämi Pride]] [[Kárášjuuhâ|Kárášjuuvâst]] lâi vuossâmuš saje, kuus ''Pivtâspäddi''-siärvustaaiđâproojeekt sirdui ive 2014 Jeppis Pride maŋa.<ref name="yle-8015456">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/mailmmi_nubbi_sapmi_pride_ordnejuvvo_vahkuloahpa_karasjogas__mielde_earret_eara_erland_elias_ja_maxida_marak/8015456|nommâ=Máilmmi nubbi Sápmi Pride ordnejuvvo vahkuloahpa Kárášjogas – Mielde earret eará Erland Elias ja Maxida Märak|tahhee=Lakkala, Aletta|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=26.5.2015|čujottum=4.7.2021|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="sr-6177685">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/6177685|nommâ=Visar stöd för HBTQ personer med regnbågsfärgade kläder|tahhee=Kuhmunen, Merethe|almostittem=Sameradion & SVT Sápmi|äigimuddo=29.5.2015|čujottum=4.7.2021|kielâ={{sv}}}}</ref> Kárášjuuvâst lijjii pivtâspäädih sehe Prideviäsu já -láávu ulguu- já siskiibeln já meid maaŋgâ saajeest siijdâst.<ref name="sr-6177685" /><ref name="nrk-12384598">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/ivdnas-markan-1.12384598?index=2#album-1-12384598|nommâ=Ivdnás márkan|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=4.7.2021|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-12385864">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sapmi-pride-deltaker_-_-i-dag-vil-jeg-vaere-ekstra-crazy-1.12385864|nommâ=Sápmi Pride-deltaker: – I dag vil jeg være ekstra crazy|tahhee=Larsson, Carl-Gøran, Wilhelmsen, Mattis ja Nystad, Berit|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=30.5.2015|čujottum=4.7.2021|kielâ={{no}}}}</ref> Tai lasseen pridepaaraat uásálisteeh kuoddii nube pivtâspäädi fáárust siijdâ čoođâ.<ref name="nrk-12385864" /> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi kulttuur]] [[Luokka:Taaiđâtyejeh]] ihdvjwifdl2gslbzlepx4eascyzcddu 0 13660 159454 148624 2026-09-26T00:28:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159454 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Charlotte Brontë | kove = CBRichmond.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|21|4|1816||1}}<br> [[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]], [[Yorkshire]], [[Eŋland]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|21|4|1816|31|3|1855}} <br> [[Haworth]], [[Yorkshire]], [[Eŋland]] | hävdi = | áámmát = | noomah = | šlaajâ = fiktio, tiivtah | kielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | vanhimeh = [[Patrick Brontë]]<br>[[Maria Branwell]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = Charlotte Bronte Signature.jpg | päikkisijđo = }} '''Charlotte Brontë''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|21|4|1816|[[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]], [[Yorkshire]]|31|3|1855|[[Haworth]], Yorkshire}}) lâi [[Eŋland|eŋlandlâš]] kirječällee já tivtâsteijee, kiäm tobdeh pyeremustáá suu romanist ''[[Jane Eyre]]'' (1847).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bl.uk/people/charlotte-bronte|nommâ=British Library|almostittem=www.bl.uk|čujottum=2022-04-25|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220425054756/https://www.bl.uk/people/charlotte-bronte|vyerkkejum=2022-04-25}}</ref> Sun lâi ohtâ [[Brontë uábih|Brontë kirječälleeoobijn]], já suu uábih láin [[Emily Brontë|Emily]] já [[Anne Brontë]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Charlotte-Bronte|nommâ=Charlotte Bronte|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Eellim == Charlotte Brontë šoodâi ive 1816 [[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]]ist, [[Yorkshire]]st [[Aŋlikaanisâš kirkko|aŋlikaanisâš kirho]] paapân Patrick Brontën já suu káálgun Maria Branwell Brontën. Peerâ varrij [[Haworth]]ân, mutâ forgâ tohon varrim maŋa enni Maria Branwell Brontë já perruu kyehti puárásumos päärni jammii, já nuuvt eeči kaartâi ohtuu huolâttiđ kuulmâ nieidâst, Charlottest, [[Emily Brontë|Emilyst]] já [[Anne Brontë|Annest]], sehe oovtâ kaandâst [[Branwell Brontë|Branwellist]]. Sii kuáski, Elizabeth Branwell, varrij [[Cornwall]]ist išediđ perruu.<ref name=":0" /> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Kirječällee}} {{DEFAULTSORT:Brontë, Charlotte}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1816 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1855 jämimeh]] [[Luokka:Eŋlandliih kirječälleeh]] [[Luokka:Eŋlandliih tivtâsteijeeh]] 2m20aeqvrf9r9naxaa8k7fzxfw94y71 0 13664 159482 148625 2026-09-26T00:36:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159482 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Emily Brontë | kove = Emilybronte retouche.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|30|7|1818||1}}<br> [[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]], [[Yorkshire]], [[Eŋland]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|30|7|1818|19|12|1848}} <br> [[Haworth]], [[Yorkshire]], [[Eŋland]] | hävdi = | áámmát = | noomah = | šlaajâ = fiktio, tiivtah | kielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | vanhimeh = [[Patrick Brontë]]<br>[[Maria Branwell]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Emily Jane Brontë''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|30|7|1818|[[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]], [[Yorkshire]]|19|12|1848|[[Haworth]], Yorkshire}}) lâi [[Eŋland|eŋlandlâš]] kirječällee já tivtâsteijee. Sun kiergânij čäälliđ tuše oovtâ roomaan, ''[[Wuthering Heights]]'' (1847), ovdilgo jaamij [[tuberkulos]]ân juovlâmáánust 1848. Toos lasseen sun kuittâg čaalij paijeel 200 tihtâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bl.uk/people/emily-bronte|nommâ=British Library|almostittem=www.bl.uk|čujottum=2022-04-25|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201025133810/https://www.bl.uk/people/emily-bronte|vyerkkejum=2020-10-25}}</ref> Emily lâi ohtâ kuulmâ [[Brontë uábih|Brontë kirječälleeuábist]], eres kyehti láin [[Charlotte Brontë|Charlotte]] já [[Anne Brontë]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Emily-Bronte|nommâ=Emily Bronte|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Eellim == Emily Jane Brontë šoodâi ive 1818 [[Thornton (West Yorkshire)|Thornton]]ist, [[Yorkshire]]st [[Aŋlikaanisâš kirkko|aŋlikaanisâš kirho]] paapân Patrick Brontën já suu káálgun Maria Branwell Brontën. Emily lâi sunnuu viiđâd pärni. Peerâ varrij [[Haworth]]ân ive 1820, mutâ enni Maria Branwell Brontë jaamij jo čuávuváá ive, já nuuvt eeči kaartâi ohtuu huolâttiđ párnáin.<ref name=":0" /> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Kirječällee}} {{DEFAULTSORT:Brontë, Emily}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1818 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1848 jämimeh]] [[Luokka:Eŋlandliih fantasiakirječälleeh]] [[Luokka:Eŋlandliih kirječälleeh]] [[Luokka:Eŋlandliih tivtâsteijeeh]] lzlycba42e0ovak7zplojfyznctx985 0 13715 159407 156699 2026-09-26T00:15:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159407 wikitext text/x-wiki {{Stivrejeijee | nommâ = Agnès Varda | kove = Agnès Varda (Berlinale 2019) (cropped).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|5|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Ixelles]], [[Bryssel]], [[Belgia]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|30|5|1928|29|3|2019}}<br> [[Pariisi]], [[Ranska]] | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 1951–2019 | merhâšittee tyejeh = ''[[La Pointe Courte]]'' (1955)<br>''[[Cléo de 5 à 7]]'' (1961)<br>''[[Sans toit ni loi]]'' (1985)<br> ''[[Les glaneurs et la glaneuse]]'' (2000)<br>''[[Visages Villages]]'' (2017) | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = | pelikyeimi = [[Jacques Demy]]<br>(1962–1990) | párnááh = [[Rosalie Varda]]<br>[[Mathieu Demy]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0889513/ IMDb] }} '''Agnès Varda''' ([aɲɛs varda], š. '''Arlette Varda''', {{Šoddâm- já jäämmimäigi|30|5|1928|[[Ixelles]], [[Belgia]]|29|3|2019|[[Pariisi]], [[Ranska]]}}) lâi Belgiast šoddâm ranskalâš elleekovestivrejeijee, kietâčällee, čuovâkovvejeijee já artist. Suu tyejeh elleekovesyergist lijjii uáli jo teháliih [[ranskalâš elleekove uđđâ pááru]] šoddâmân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.theguardian.com/film/2019/mar/29/agnes-varda-oscar-nominated-french-new-wave-director-dies-aged-90|nommâ=Agnès Varda, beloved French New Wave director, dies aged 90|almostittem=the Guardian|äigimuddo=2019-03-29|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name=":3">{{Kirjekäldee|Tahhee=Alanen, Antti|Nommâ=Elokuvantekijät|Ihe=2012|Sijđo=706|Almostittemsaje=Helsig|Almostittee=Otava|Tubdâldâs=939738577|Isbn=978-951-1-20533-3|www=https://www.worldcat.org/oclc/939738577|Čujottum=2022-04-28}}</ref> Ive 2017 sust šoodâi vuosmuš nissoonstivrejeijee, kii uážui [[Oscar-kunneepalhâšume]], já čuávuváá ive sun lâi puárásumos iävtukkâs kuássin kištottâlmin [[Oscar-palhâšume|Oscar-palhâšuumeest]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-47745841|nommâ=Agnes Varda: Tributes to 'irreplaceable' film director|almostittem=BBC News|äigimuddo=2019-03-29|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oscars.org/governors-awards/agnes-varda|nommâ=AGNÈS VARDA|almostittem=Oscars.org {{!}} Academy of Motion Picture Arts and Sciences|äigimuddo=2017-10-17|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Nuorâvuotâ já škovlim== Arlette Varda šoodâi vyesimáánu 30. peeivi 1928 [[Ixelles]]ist, [[Belgia]]st ranskalâš Christiane (j.s. Pasquet) já kreikkalâš insiner Eugene Jean Vardan.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.filmreference.com/film/29/Agnes-Varda.html|nommâ=Agnes Varda Biography (1928-)|almostittem=www.filmreference.com|čujottum=2022-04-28}}</ref> [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi]] ääigi peerâ aasâi kárbást uccâ kuálásteijeekylá [[Sète]]st Maadâ-[[Ranskaast]].<ref name=":3" /> Varda luuvâi kirjálâšvuođâ já psykologia [[Sorbonne]]st,<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-10713164|nommâ=Ranskan uuden aallon elokuvaohjaaja Agnès Varda on kuollut|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2019-03-29|čujottum=2022-04-28|kielâ={{fi}}}}</ref> já tast maŋa taaiđâhistorjá [[École du Louvre]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/varda/|nommâ=Varda, Agnès – Senses of Cinema|tahhee=Helen Carter|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220428064034/http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/varda/|vyerkkejum=2022-04-28}}</ref> == Karrieer == Varda algâttij karrieeris čuovâkovvejeijen. Sun poorgâi [[Théâtre national populaire]] čuovâkovvejeijen iivij 1951–1961, já suu kiäsutškuottii teatter- já elleekovesyergih.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Agnes-Varda|nommâ=Agnes Varda {{!}} Biography, Movies, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Varda ij tubdâm elleekoverähtim ollágin, ko ive 1955 sun raahtij vuosmuu elleekoovees ''[[La Pointe Courte]]'',<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hiff.fi/ra-media/2019/08/26/agnes-varda-ihminen/|nommâ=Agnès Varda – ihminen|almostittem=35. Rakkautta & Anarkiaa|äigimuddo=2019-08-26|čujottum=2022-04-28|kielâ={{fi}}}}</ref> mon sun kuvvij [[Sète]]st, já mast sun keevtij sehe čaittâleijeid já páihálijd ulmuid.<ref name=":1" /> == Persovnlâš eellim já jäämmim == Varda teeivâi [[Jacques Demy]] ive 1959.<ref name=":1" /> Suoi naajáin ive 1962 já láin oovdâst ain Demy jäämmim räi ive 1990.<ref name=":2" /> [[Njuhčâmáánu 29.]] peeivi [[2019]] 90-ihásâš Varda jaamij päihistis [[Purâstavdâ|purâstaavdân]].<ref name=":0" /> ==Filmografia== [[Tiätuvuárkká:Agnes varda.jpg|thumb|right|Varda sárnumin [[Harvard Film Archive]]st]] ===Elleekoveh=== {| class="wikitable" |- ! Ihe ! Nommâ<ref name="filmog">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-2492/filmographie/ |nommâ=Agnès Varda: Filmographie |Almostittem=Allocine |čujottum=2022-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> ! Krediiteh |- |1955 | ''[[La Pointe Courte]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1962 | ''[[Cléo de 5 à 7]]'' |Stivrejeijee, čällee |- |1965 | ''[[Le Bonheur (ive 1965 elleekove)|Le Bonheur]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1966 | ''[[Les Créatures]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1967 | ''[[Loin du Vietnam]]'' | Iše-stivrejeijee |- |1969 | ''[[Lions Love]]'' | Stivrejeijee, čällee, pyevtitteijee |- |1975 | ''[[Daguerréotypes]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1977 | ''[[L'Une chante, l'autre pas]]'' | Stivrejeijee, čällee |- | 1981 | ''[[Mur Murs]]'' |Stivrejeijee, čällee |- |1981 | ''[[Documenteur]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1985 | ''[[Sans toit ni loi]]'' | Stivrejeijee, čällee, editistee |- |1988 | ''[[Jane B. par Agnès V.]]'' | Stivrejeijee, čällee, editistee |- |1987 |''[[Le petit amour]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1991 | ''[[Jacquot de Nantes]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1993 | ''[[Les demoiselles ont eu 25 ans]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1994 | ''[[Les Cent et une nuits de Simon Cinéma]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |1995 |''[[L'univers de Jacques Demy]]'' |Stivrejeijee, čällee |- |2000 | ''[[Les Glaneurs et la glaneuse]]'' | Stivrejeijee, čällee, pyevtitteijee, editistee |- |2002 | ''[[Les Glaneurs et la glaneuse... deux ans après]]'' | Stivrejeijee, editor |- |2004 |''[[Cinévardaphoto]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |2006 | ''[[Quelques veuves de Noirmoutier]]'' | Stivrejeijee, čällee |- |2008 | ''[[Les plages d'Agnès]]'' | Stivrejeijee, čällee, pyevtitteijee |- |2017 | ''[[Visages Villages]]'' | Stivrejeijee |- |2019 | ''Varda par Agnès'' | Stivrejeijee |} ===Uánihisfiilmah=== {| class="wikitable" |- ! Ihe ! Nommâ<ref name="filmog"/> ! Krediiteh |- | 1958 | ''L'opéra-mouffe'' | Stivrejeijee, čällee |- |1958 | ''La cocotte d'azur'' | Stivrejeijee, čällee |- |1958 |''Du côté de la côte'' | Stivrejeijee, čällee |- |1958 |''Ô saisons, ô châteaux '' | Stivrejeijee, čällee |- |1961 |''Les fiancés du pont MacDonald<br/>(Méfiez-vous des lunettes noires)'' | Stivrejeijee, čällee |- |1963 |''Salut les cubains'' | Stivrejeijee, čaittâleijee |- |1965 |''Elsa la rose'' | Stivrejeijee, čällee |- |1967 |''Oncle Yanco'' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |1968 |''[[Black Panthers (elleekove)|Black Panthers]]'' | Stivrejeijee |- |1975 |''Réponse de femmes: Notre corps, notre sexe'' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |1976 | ''Plaisir d'amour en Iran'' | Stivrejeijee, čällee |- |1984 |''Les dites cariatides '' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |1984 |''7p. cuis., s. de b., ... à saisir'' | Stivrejeijee, čällee |- |1986 |''T'as de beaux escaliers, tu sais '' | Stivrejeijee, čällee |- |1982 |''Ulysse'' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |2002 |''Hommage à Zgougou (et salut à Sabine Mamou)'' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |2003 | ''Le lion volatil'' | Stivrejeijee, čällee |- |2004 | ''Ydessa, les ours et etc.'' | Stivrejeijee, čällee |- |2004 |''Viennale Walzer'' | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |- |2005 |''Les dites cariatides bis'' | Stivrejeijee, čällee |- |2005 |''Cléo de 5 à 7: souvenirs et anecdotes'' | Stivrejeijee |- |2015 |''Les 3 Boutons'' | Stivrejeijee, čällee |} ===Televisio=== {| class="wikitable" |- ! Ihe ! Nommâ<ref name="filmog"/> ! Krediiteh |- | 1970 | ''Nausicaa'' (televisioelleekove) | Stivrejeijee, čällee |- |1983 |''Une minute pour une image'' (televisiodokument) | Stivrejeijee |- |2010 |''P.O.V.'', uási 3, paje 23, ''The Beaches of Agnès'' | Stivrejeijee, čällee, pyevtitteijee, elleekovvejeijee |- | 2011 | ''[[:fr:Agnès de ci de là Varda|Agnès de ci de là Varda]]'', 5 uási (televisiodokument) | Stivrejeijee, čällee, čaittâleijee |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Varda, Agnès}} [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2019 jämimeh]] [[Luokka:Ranskaliih elleekovestivrejeijeeh]] [[Luokka:Ranskaliih kietâčälleeh]] qqur7u70dyz6polq1kj31bck3hxgpg9 0 13724 160008 148634 2026-09-26T03:05:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160008 wikitext text/x-wiki [[Suriname]] [[Suriname pirrâduvah|10 pirrâdâhhân]] láá juohhum 63 '''vyelipirrâdâhân''' ({{k-nl|ressort}}). Paramaribost vyelipirrâdâh lii siämmáálágán ko kaavpuguási, mudoi tot lii siämmáálágán ko kieldâ. ==Kárttá== [[Tiätuvuárkká:Suriname resorts Neutral.png|thumb|centre|600px|Suriname vyelipirrâduvah]] ==Vyelipirrâduvâi listo== Čuávuvâžžân lii listo vyelipirrâduvâin pirrâduv mield. Listoost leijee tiäđuh láá ive 2012 aalmugrekinistem mield. ===Brokopondo pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Brokopondo resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Brokopondo vyelipirrâduvah]] [[Brokopondo pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Kwakoegron]]||1 050||0,2||263 |- |align="left"| [[Marshallkreek]]||354||2,8||1 171 |- |align="left"| [[Klaaskreek]]||349||3,8||2 124 |- |align="left"| [[Centrum, Brokopondo|Centrum]]||314||9,1||4 482 |- |align="left"| [[Brownsweg]]||731||5,3||4 783 |- |align="left"| [[Sarakreek]]||4 566||1,1||3 076 |} ===Commewijne pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Commewijne Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Commewijne vyelipirrâduvah]] [[Commewijne pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Johan & Margaretha|Margaretha]]||191||4,1||756 |- |align="left"| [[Bakkie, Suriname|Bakkie]]||440||1,2||447 |- |align="left"| [[Nieuw Amsterdam, Suriname|Nieuw Amsterdam]]||48||114,4||5 650 |- |align="left"| [[Alkmaar, Suriname|Alkmaar]]||81||52,0||5 561 |- |align="left"| [[Tamanredjo]]||512||10,8||6 601 |- |align="left"| [[Meerzorg]]||1 081||7,5||12 405 |} ===Coronie pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Coronie Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Coronie vyelipirrâduvah]] [[Coronie pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Welgelegen, Coronie pirrâdâh|Welgelegen]]||2 143||0,3||593 |- |align="left"| [[Totness, Suriname|Totness]]||173||9,7||2 150 |- |align="left"| [[Johanna Maria]]||1 586||0,4||648 |} ===Marowijne pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Marowijne Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Marowijne vyelipirrâduvah]] [[Marowijne pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Moengo]]||1 117||8,6||10 834 |- |align="left"| [[Wanhatti]]||461||0,8||466 |- |align="left"| [[Galibi, Suriname|Galibi]]||1 014||0,7||741 |- |align="left"| [[Moengo Tapoe]]||455||0,9||579 |- |align="left"| [[Albina, Suriname|Albina]]||397||12,9||5 247 |- |align="left"| [[Patamacca]]||1 183||0,4||427 |} ===Nickerie pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Nickerie Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Nickerie vyelipirrâduvah]] [[Nickerie pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Wageningen, Suriname|Wageningen]]||1 613||2,1||2 937 |- |align="left"| [[Groot Henar]]||2 185||1,6||2 709 |- |align="left"| [[Oostelijke Polders]]||357||19,0||7 153 |- |align="left"| [[Nieuw Nickerie]]||30||461,4||12 818 |- |align="left"| [[Westelijke Polders]]||1 168||7,7||8 616 |} ===Para pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Para Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Para vyelipirrâduvah]] [[Para pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Noord, Suriname|Para Noord]]||236||27,3||9 703 |- |align="left"| [[Oost, Suriname|Para Oost]]||446||16,5||8 016 |- |align="left"| [[Zuid, Suriname|Para, Zuid]]||909||4,8||6 113 |- |align="left"| [[Bigi Poika]]||2 361||0,1||525 |- |align="left"| [[Carolina, Suriname|Carolina]]||1 441||0,2||343 |} ===Paramaribo pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Paramaribo Ressorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Paramaribo vyelipirrâduvah]] [[Paramaribo pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Blauwgrond]]||43||661,3||31 483 |- |align="left"| [[Rainville, Suriname|Rainville]]||31||930,7||22 747 |- |align="left"| [[Munder]]||14||1 146,4||17 234 |- |align="left"| [[Centrum, Paramaribo|Centrum]]||9||3 252,7||20 631 |- |align="left"| [[Beekhuizen]]||6||3 297,2||17 185 |- |align="left"| [[Weg naar Zee]]||41||321,3||16 037 |- |align="left"| [[Welgelegen, Paramaribo pirrâdâh|Welgelegen]]||7||3 387,0||19 304 |- |align="left"| [[Tammenga]]||6||2 385,5||15 819 |- |align="left"| [[Flora, Suriname|Flora]]||4||3 836,5||19 538 |- |align="left"| [[Latour, Suriname|Latour]]||6||4 358,0||29 526 |- |align="left"| [[Pontbuiten]]||6||3 246,2||23 211 |- |align="left"| [[Livorno, Suriname|Livorno]]||9||931,8||8 209 |} ===Saramacca pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Saramacca Resorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Saramacca vyelipirrâduvah]] [[Saramacca pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Calcutta, Suriname|Calcutta]]||1 655||1,2||1 647 |- |align="left"| [[Tijgerkreek]]||241||12,0||3 244 |- |align="left"| [[Groningen, Suriname|Groningen]]||57||49,6||2 818 |- |align="left"| [[Kampong Baroe]]||684||2,8||2 248 |- |align="left"| [[Wayamboweg]]||872||1,8||1 560 |- |align="left"| [[Jarikaba]]||127||37,9||5 963 |} ===Sipaliwini pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Sipaliwini Resorts.png|thumb|right|250px|Sipaliwini vyelipirrâduvah]] [[Čohčâmáánu 11.]] peeivi [[2019]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://regionaldevelopment.gov.sr/actueel/2019/paamaka-en-ndyuka-leggen-grens-vast/|nommâ=Paamaka en Ndyuka leggen grens vast|almostittem=regionaldevelopment.gov.sr|čujottum=2022-04-28|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220128031825/http://regionaldevelopment.gov.sr/actueel/2019/paamaka-en-ndyuka-leggen-grens-vast/|vyerkkejum=2022-01-28}}</ref> uđđâ vyelipirrâdâh šoodâi [[Tapanahony]] vyelipirrâduvâst. Uđđâ pirrâduv nommâ lii [[Pamacca]]. Pamacca vyelipirrâdâh lii Tapanahony taveoosijn, já tobbeen áásá [[Paramacca aalmug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://suriname.nu/175alg/sipaliwini01.html|nommâ=Suriname - Paramaribo|tahhee=Suriname|almostittem=suriname.nu|čujottum=2022-04-28|ietf-kielâkoodi=NL}}</ref> [[Sipaliwini pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Tapanahony]]||38 965||0,3||13 808 |- |align="left"| [[Boven Suriname]]||7 512||2,0||17 957 |- |align="left"| [[Boven Saramacca]]||5 929||0,3||1 427 |- |align="left"| [[Boven Coppename]]||15 839||0,0||539 |- |align="left"| [[Kabalebo]]||25 955||0,1||2 291 |- |align="left"| [[Coeroeni]]||33 133||0,0||1 048 |- |align="left"| [[Pamacca]]||3 233||~0,5||1 500–2 000 |} ===Wanica pirrâdâh=== [[Tiätuvuárkká:Wanica Ressorts Suriname Neutral.png|pienoiskuva|250x250px|Wanica vyelipirrâduvah]] [[Wanica pirrâdâh]] siskeeld čuávuváid vyelipirrâduvâid: {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Vyelipirrâdâh !Vijđodâh (km²) !Ässeesaahâdvuotâ !Ässeeloho (2012) |- |align="left"| [[Kwatta]]||62||162,8||14 151 |- |align="left"| [[Saramacca Polder]]||28||278,2||10 217 |- |align="left"| [[Koewarasan]]||71||227,6||27 713 |- |align="left"| [[De Nieuwe Grond]]||38||532,1||26 161 |- |align="left"| [[Lelydorp]]||149||107,0||18 663 |- |align="left"| [[Houttuin]]||58||176,3||15 656 |- |align="left"| [[Domburg, Suriname|Domburg]]||37||150,1||5 661 |} ==Keejâ meid== * [[Suriname pirrâduvah]] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Suriname vyelipirrâduvah|*]] 6ecmnmkn8ivanvs2ab8c0tvwa5w0krr 0 13737 159460 148637 2026-09-26T00:32:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159460 wikitext text/x-wiki {{Suriname pirrâdâh | nommâ = Coronie pirrâdâh | kove = Coronie (2346317580).jpg | kárttá_pirrâdâh = Coronie in Suriname (+claims).svg | kárttá_vyelipirrâduvah = Coronie resorts.png | staatâ = [[Suriname]] | uáivikaavpug = [[Totness]] | vijđodâh = 3 902 | ässeeloho = 3 391 | ässeeloho_ihe = 2012 | ässeesaahâdvuotâ = 0,87 | äigi = UTC-3 }} '''Coronie pirrâdâh''' lii ohtâ [[Suriname]] 10 [[Suriname pirrâduvah|pirrâduvâst]]. Tot lii staatâ taveviestârist. Ive [[2012]] aalmugrekinistem mield tobbeen assii 3&nbsp;391 olmožid. Pirrâduv vijđodâh lii 3&nbsp;902&nbsp;km², já ässeesaahâdvuotâ lii 0,87&nbsp;ässed/km² (2012). Coronie pirrâdâh lii ässeelovo mield Suriname ucemus pirrâdâh. Coronie pirrâduv naabureh láá nuorttân [[Saramacca pirrâdâh]], mäddin [[Sipaliwini pirrâdâh]] já uárjin [[Nickerie pirrâdâh]]. Tavveen lii [[Atlant väldimeerâ]]. Pirrâduv uáivikaavpug lii [[Totness]]. ==Historjá== Coroniest šoodâi jiečânâs pirrâdâh ive [[1851]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.coronie.nl/wordpress/?page_id=21|nommâ=Coronie Webportal » Geschiedenis|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-01-19|čujottum=2022-04-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200119050643/http://www.coronie.nl/wordpress/?page_id=21|vyerkkejum=2020-01-19}}</ref> ==Ekonomia== Pirrâduv ekonomia vuáđuduvá iänááš eennâmviljâlmân.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.planningofficesuriname.com/wp-content/uploads/2015/03/STRUCTUUR-ANALYSE-IV.pdf | Nommâ = STRUCTUUR ANALYSE DISTRICTEN 2009-2013 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 29.4.2022 | Kielâ = {{nl}} }}</ref> Stuorrâ [[plantaas|plantaasij]] eennâmtuálupyevtittâsah láá [[riisi]] já [[kookospähkin]]eh. == Vyelipirrâduvah == Coronie pirrâdâh lii juohhum 3 [[Suriname vyelipirrâduvah|vyelipirrâdâhân]]: * [[Johanna Maria]] * [[Totness]] * [[Welgelegen, Coronie District|Welgelegen]] ==Siijdah== Coronie pirrâduvâst láá čuávuvááh siijdah: * [[Friendship, Suriname|Friendship]] * [[Jenny, Suriname|Jenny]] * [[Mary's Hope]] ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs|Coronie District}} *[https://coronie.eu/ Coronie pirrâdâh] {{nl}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Suriname pirrâduvah}} [[Luokka:Suriname pirrâduvah]] 1s8ne0iysexwfo1its93kggazanpx5e 0 13739 160020 148640 2026-09-26T03:08:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160020 wikitext text/x-wiki {{Uŋgar kieldâ | nommâ = Szeged | kove = Szeged-tisza3.jpg | vaakun = HUN Szeged Címer.svg | lippu = Flag of Szeged.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Uŋgar | nommâ_kárttá = Szeged | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 46 | latm = 15 | lats = 14 | latNS = N | longd = 20 | longm = 08 | longs = 46 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | staatâ = [[Uŋgar]] | kuávlu = [[Dél-Alföld]] | lääni = [[Csongrád (lääni)|Csongrád]] | servikodde = [[Szeged (servikodde)|Szeged]] | vijđodâh = 281,00 | alodâh = 76 | ässeeloho = 159 074 | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 566,10 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 6700–6729, 6753, 6757, 6771, 6791 | sundenummeer = (+36) 62 }} '''Szeged''' [{{IPA|ˈsɛgɛd}}] lii [[Uŋgar]] kuálmádin stuárráámus kaavpug [[Budapest]] já [[Debrecen]] maŋa. Szeged lii [[Tisza]]-juuvâ riddoost, Uŋgar máddáákeejist. Kaavpugist láá 159&nbsp;074 ässed (1.1.2021).<ref name="ksh"/> Ton vijđodâh lii 281,00&nbsp;km².<ref name="ksh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=EN&p_id=33367|nommâ=Detailed Gazetteer of Hungary|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Szeged lii lamaš [[Turku|Tuurku]] ustevvuotâkaavpug ive&nbsp;1971 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.turku.fi/turku-tieto/turun-ystavyyskaupungit|nommâ=Turun ystävyyskaupungit|tahhee=|almostittem=Turku.fi|äigimuddo=2015-04-28|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220822155248/https://www.turku.fi/turku-tieto/turun-ystavyyskaupungit|vyerkkejum=2022-08-22}}</ref> Szegedist [[piäiváš]] páštá eenâb tiijmijd ivveest ko kosten eres saajeest Uŋgarist (suullân 2&nbsp;100 tijmed). Tondiet Szeged kočoduvvoo meid “piäiváduv kaavpugin”.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.szeretlekmagyarorszag.hu/szeged/miert-hivjak-a-napfeny-varosanak-10-erdekesseg-szegedrol/|nommâ=Miért hívják a Napfény városának? - 10 érdekesség Szegedről|almostittem=www.szeretlekmagyarorszag.hu|äigimuddo=2021-02-15|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Historjá == [[Njuhčâmáánu 12.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1879]] stuorrâ tulve tuššâdij masa ubâ kaavpug. 5&nbsp;723 táálust tuše 265 táállud šiäštojii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://fromhungarywithlove.wordpress.com/2017/12/15/szeged-the-city-of-sunlight/|nommâ=Szeged, the City of Sunlight|tahhee=|almostittem=fromhungarywithlove|äigimuddo=2017-12-15|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Szegedist 151 olmožid jammii tulve tiet já suullân 60&nbsp;000 olmožid monâttii pääihis. Maŋgâ staatâ pirrâ maailm išedii kaavpug uđđâsisthuksiimist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://dailynewshungary.com/how-much-do-you-know-about-the-historic-floods-of-hungary/|nommâ=How much do you know about the historic floods of Hungary?|tahhee=Kinga Fegyó|almostittem=Daily News Hungary|äigimuddo=2017-06-23|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Szeged ollâopâttâh == [[Szeged ollâopâttâh]] vuáđudui ive&nbsp;[[1872]] [[Cluj-Napoca]]st ({{k-hu|Kolozsvár}}), mii onnáá peeivi lii [[Romania|Romaniast]]. [[Vuossâmuš maailmsuáti|Vuossâmuu maailmsuáđi]] maŋa tot sirdâšui Szegedân ive&nbsp;[[1921]].<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=A Szegedi Tudományegyetem és elődei története (1581-2011) / The History of the University of Szeged|Almostittee=A Szegedi Tudományegyetem|www=http://univ.bibl.u-szeged.hu/18307/1/szte_tort.pdf}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://u-szeged.hu/about-us/facts-and-figures2/brief-history-160219|nommâ=University of Szeged {{!}} The history of the University|tahhee=Szegedi Tudományegyetem|almostittem=u-szeged.hu|äigimuddo=2009-03-24|čujottum=2022-04-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=600 |1870|56901|1880|59143|1890|68924|1900|82803|1910|96063|1920|100175|1930|108448|1941|110740|1949|104867|1960|117515|1970|145312|1980|164437|1990|169930|2001|168273|2011|168048|2020|32=160258 |note=<small>Käldee: Központi Statisztikai Hivatal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/nepszamlalas/?lang=hu|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-23|kielâ={{hu}}}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Ustevvuotâkaavpugeh == Szeged ustevvuotâkaavpugeh láá: {{col div|colwidth=22em}} *{{Lippukove|Eŋland}} [[Cambridge]], [[Eŋland]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Darmstadt]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Montenegro}} [[Kotor (kieldâ)|Kotor]], [[Montenegro]] *{{Lippukove|Kypros}} [[Larnaca]], [[Kypros]] *{{Lippukove|Belgia}} [[Liège]], [[Belgia]] *{{Lippukove|Puola}} [[Łódź]], [[Puola]] *{{Lippukove|Ranska}} [[Nice]], [[Ranska]] *{{Lippukove|Ukraina}} [[Odessa]], [[Ukraina]] *{{Lippukove|Italia}} [[Parma]], [[Italia]] *{{Lippukove|Kroatia}} [[Pula]], [[Kroatia]] *{{Lippukove|Ukraina}} [[Rakhiv]], [[Ukraina]] *{{Lippukove|Serbia}} [[Subotica]], [[Serbia]] *{{Lippukove|Romania}} [[Târgu Mureș]], [[Romania]] *{{Lippukove|Romania}} [[Timișoara]], [[Romania]] *{{Lippukove|Ovtâstum staatah}} [[Toledo, Ohio|Toledo]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] *{{Lippukove|Suomâ}} [[Turku]], [[Suomâ]] *{{Lippukove|Kiina}} [[Weinan]], [[Kiina]] {{Col div end}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.szegedvaros.hu/ Szeged kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{hu}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Uŋgar kaavpugeh]] i8d82ucgyvm9vz7cbcda7moxi3loyq5 0 13787 159973 148649 2026-09-26T02:54:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159973 wikitext text/x-wiki {{Suriname pirrâdâh | nommâ = Sipaliwini pirrâdâh | kove = Suriname River Nieuw Aurora Sipaliwini (32723202623).jpg | kárttá_pirrâdâh = Sipaliwini in Suriname (+claims) (hatched).svg | kárttá_vyelipirrâduvah = Sipaliwini Resorts.png | staatâ = [[Suriname]] | uáivikaavpug = ij lah | vijđodâh = 130 567 | ässeeloho = 37 065 | ässeeloho_ihe = 2012 | ässeesaahâdvuotâ = 0,28 | äigi = UTC-3 }} '''Sipaliwini pirrâdâh''' lii ohtâ [[Suriname]] 10 [[Suriname pirrâduvah|pirrâduvâst]]. Ive [[2012]] aalmugrekinistem mield tobbeen assii 37&nbsp;065 olmožid. Pirrâduv vijđodâh lii 130&nbsp;567&nbsp;km², já ässeesaahâdvuotâ lii 0,28&nbsp;ässed/km² (2012). Sipaliwini pirrâdâh lii vijđoduv mield Suriname stuárráámus pirrâdâh. Sipaliwini pirrâduv naabureh láá nuorttân [[Ranska Guayana]], mäddin [[Brasilia]], uárjin [[Guyana]] sehe tavveen [[Nickerie pirrâdâh|Nickerie]], [[Coronie pirrâdâh|Coronie]], [[Saramacca pirrâdâh|Saramacca]], [[Para pirrâdâh|Para]], [[Brokopondo pirrâdâh|Brokopondo]] já [[Marowijne pirrâdâh|Marowijne]] pirrâduvah. Sipaliwini pirrâduvâst ij lah uáivikaavpug. Tom haaldâš njuolgist [[Paramaribo]]. == Vyelipirrâduvah == Sipaliwini pirrâdâh lii juohhum 7 [[Suriname vyelipirrâduvah|vyelipirrâdâhân]]: *[[Boven Coppename]] *[[Boven Saramacca]] *[[Boven Suriname]] *[[Coeroeni]] *[[Kabalebo]] *[[Pamacca]] *[[Tapanahony]] [[Čohčâmáánu 11.]] peeivi [[2019]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://regionaldevelopment.gov.sr/actueel/2019/paamaka-en-ndyuka-leggen-grens-vast/|nommâ=Paamaka en Ndyuka leggen grens vast|almostittem=regionaldevelopment.gov.sr|čujottum=2022-05-06|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220128031825/http://regionaldevelopment.gov.sr/actueel/2019/paamaka-en-ndyuka-leggen-grens-vast/|vyerkkejum=2022-01-28}}</ref> uđđâ vyelipirrâdâh šoodâi [[Tapanahony]] vyelipirrâduvâst. Uđđâ pirrâduv nommâ lii [[Pamacca]]. Pamacca vyelipirrâdâh lii Tapanahony taveoosijn, já tobbeen áásá [[Paramacca aalmug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://suriname.nu/175alg/sipaliwini01.html|nommâ=Suriname - Paramaribo|tahhee=Suriname|almostittem=suriname.nu|čujottum=2022-05-06|ietf-kielâkoodi=NL}}</ref> ==Siijdah== Sipaliwini pirrâduvâst láá ohtsis 156 sijdâd:<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.planningofficesuriname.com/wp-content/uploads/2015/03/STRUCTUUR-ANALYSE-IV.pdf | Nommâ = STRUCTUUR ANALYSE DISTRICTEN 2009-2013 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 6.5.2022 | Kielâ = {{nl}} }}</ref> {{palsta álgá}} * [[Abenaston]] * [[Alalapadu]] * [[Amatopo]] * [[Antonio do Brinco]] * [[Apetina]] * [[Apoera]] * [[Asidonhopo]] * [[Aurora, Suriname|Aurora]] * [[Bakhuys]] * [[Benzdorp]] * [[Bitagron]] {{palsta lonottem}} * [[Botopasi]] * [[Corneliskondre]] * [[Cottica]] * [[Diitabiki]] * [[Godo Holo]] * [[Jaw Jaw]] * [[Kajana, Suriname|Kajana]] * [[Kasuela]] (''kištâlemvuálásâš'') * [[Kawemhakan]] * [[Kuruni]] * [[Kwamalasamutu]] {{palsta lonottem}} * [[Kumakahpan]] * [[Langatabiki]] * [[Lucie, Suriname|Lucie]] * [[Manlobi]] * [[Moitaki]] * [[Nieuw Jacobkondre]] * [[Paloemeu]] * [[Pelelu Tepu]] * [[Pikin Slee]] * [[Pïleike]] * [[Poeketi]] {{palsta lonottem}} * [[Poesoegroenoe]] * [[Pokigron]] * [[Sandlanding]] * [[Sipaliwini]] * [[Snesiekondre]] * [[Stoelmanseiland]] * [[Tutu Kampu]] * [[Vier Gebroeders]] * [[Villa Brazil]] * [[Wanapan]] * [[Washabo]] {{palsta nohá}} Puoh siijdah eereeb Stoelmanseiland, Villa Brazil já Antonio do Brinco láá hiäimuaalmugij siijdah. ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs|Sipaliwini District}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Suriname pirrâduvah}} [[Luokka:Suriname pirrâduvah]] dd2jsth56uhf27ncfc911j23kidj5x6 0 13851 159668 155154 2026-09-26T01:28:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 9 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159668 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Kirsi Máret Paltto | kove = | šoddâm = [[1974]] <br/>Fierranjohka, Suomâ | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, jurgâleijee, máttáátteijee já finnodâholmooš | noomah = Kirsi Máret Paltto | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = Fierranjot Máret | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = | pelikyeimi = }} '''Kirsi Máret Paltto''' (š. [[1974]] Fierranjohka, Suomâ) lii orjâlâš jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš (ABC-Company E-skuvla AS).<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://booksfromnorway.com/books/1785-where-are-you-elle.pdf|nommâ=Kirsi Paltto. Where are you, Elle?|almostittem=Books from Norway|čujottum=13.5.2022|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.abc-company.no/sy/employees/|nommâ=Bargit {{!}} ABC Company|almostittem=ABC-Company E-skuvla AS|čujottum=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> == Eellim já karrieer == Paltto valmâštui filosofia kandidaatin Tromsa ollâopâttuvvâst. Ive 2019 almostui [[orjâlâškielâ]]n suu vuossâmuš kirje ''Gos don leat, Elle?''<ref name=":0" /> Kirje almostui meid suomâkielân noomáin ''Missä olet, Elle?'' já taažâkielân noomáin ''Hvor er du, Elle?''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/sapmi/3-12213823|nommâ=Guldal jiena: Kirsi Máret Paltto lea čállán mánáidgirjji golmma gillii vai buohkain livčče vejolašvuohta lohkat sápmelaš girjjálašvuođa|tahhee=Guttorm, Susanna|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2021-12-07|čujottum=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2024 almostui [[orjâlâškielâ]]n suu kirje ''Dat masa eai lean sánit.''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://booksfromnorway.com/books/2919-that-for-which-there-were-no-words|nommâ=That for which there were no words|almostittem=Books From Norway|čujottum=2026-04-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Bamse === Paltto lii jurgâlâm [[Bamse (ráiđukovelostâ)|Bamse-ráiđukoveloostâ]] [[orjâlâškielâ]]n jo ive 2013 rääjist.<ref name="yle-20066857"/><ref name="ávvir-281646782829792">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.pressreader.com/norway/avvir/20210208/281646782829792|nommâ=Dál boahtá Bamse Sápmái|almostittem=Ávvir|čujottum=2024-04-28|äigimuddo=2021-02-08|kielâ={{se}}}}</ref> Lostâ almostuvá jyehi kuálmád oho já lii maailm áinoo sämikielâg [[ráiđukovelostâ]], mii almostuvá merikoskâsávt.<ref name="yle-20066857"/> Paltto jurgâlškuođij Bamse, tastko sun halijdij luuhâđ tom párnáidis orjâlâškielân, ige [[suomâkielâ]]n.<ref name="yle-20066857"/> == Palhâšumeh == Ive 2016 Kirsi Paltto oovtâst [[Jan Skoglund Paltto]]in já obišáin Ingá-Márja já Máret Steinfjellsáin vuoitij [[Kollekielâ]]-palhâšume.<ref name="yle-10297325">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahapittaah_yle_saamist_taal_lii_aigi_iavtutti_kollekiela-palhasume_vyeittee_taaza_pele_aanaarjuuva_aalmugmeeccist_lappum_almai_kavnum/10297325|nommâ=Sahâpittááh Yle Säämist: Tääl lii äigi iävtuttiđ Kollekielâ-palhâšume vyeittee, Taažâ pele Aanaarjuuvâ aalmugmeeccist lappum almai kavnum|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2018-07-11|čujottum=2022-05-13}}</ref> Palttokyevtis vuoittijn Kollekielâ-palhâšume "sunnuu kuhesáigásii pargoost tave-, maadâ- já juulevsämikielâ pyerrin."<ref name="yle-10297325"/> Ive [[2025]] sun vuoitij [[Barents kulttuurstiipeend]].<ref name="hf-bkp">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hiljaisuusfestivaali.fi/barentsin-kulttuuripalkinto|nommâ=Taideorganisaatio Hiljaisuus palkittiin Bodøssä|almostittem=hiljaisuusfestivaali.fi|čujottum=2026-01-20|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pargo == * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Gos don leat, Elle?]]''<ref name="finna-paltto-9917109393906252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9917109393906252 |nommâ= Gos don leat, Elle? |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Dat masa eai lean sánit]]''<ref name="finna-paltto-9918407778806252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9918407778806252 |nommâ= Dat masa eai lean sánit |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> === Jurgâlusah === * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá fitná doaktára luhtte]]''<ref name="nb-wolde-1793021">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793021 |nommâ= Duommá fitná doaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092357/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793021 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá laibú]]''<ref name="finna-wolde-2362240">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362240 |nommâ= Duommá laibú Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229091420/https://www.finna.fi/Record/helmet.2362240 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá lávggoda]]''<ref name="libris-wolde-9982300">{{Nettikäldee|čujottâs= https://libris.kb.se/bib/9982300 |nommâ= Duommá lávggoda / Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm. |almostittem= Libris |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá vuolgá olggos]]''<ref name="finna-wolde-3969058">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/piki.3969058 |nommâ= Duommá vuolgá olggos |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229091421/https://www.finna.fi/Record/piki.3969058 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Emmá duddjonlatnja]]''<ref name="finna-wolde-2362239">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362239 |nommâ= Emmá duddjonlatnja |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092358/https://www.finna.fi/Record/helmet.2362239 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Nággáris Emmá]]''<ref name="finna-wolde-2370826">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370826 |nommâ= Nággáris Emmá |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092405/https://www.finna.fi/Record/helmet.2370826 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Finddoža riegádanbeaivi]]''<ref name="finna-nordqvist-2333563">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2333563 |nommâ= Finddoža riegádanbeaivi |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Duommá gárvodallá]]''<ref name="finna-wolde-1793023">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |nommâ= Duommá gárvodallá |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092856/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Emmá bátnedoaktára luhtte]]''<ref name="finna-wolde-2370825">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |nommâ= Emmá bátnedoaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092854/https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Emma ferte doaktara lusa]]''<ref name="finna-wolde-1793027">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |nommâ= Emma ferte doaktara lusa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092855/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Go Finddoš lei unni ja jávkkai]]''<ref name="finna-wolde-9915208223906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |nommâ= Go Finddoš lei unni ja jávkkai |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229093215/https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] (juátkoo) – ''[[Bamse (ráiđukove)|Bamse]]''<ref name="yle-20066857">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20066857|nommâ=Bamse on seikkaillut saameksi jo kymmenen vuotta – se on ainoa saamenkielinen sarjakuvalehti|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-04-28|tahhee=Lappalainen, Anneli já Paltto, Anni-Saara|äigimuddo=2023-12-30|kielâ={{fi}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Paltto, Kirsi}} [[Luokka:Ive 1974 šoddâmeh]] [[Luokka:Kollekielâ vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih finnodâhulmuuh]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] rkh7ogna205qlt1zoas67u3u2h3yyb3 0 13899 159613 148678 2026-09-26T01:23:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159613 wikitext text/x-wiki '''Johtti Sápmelaččat rs''' ([[Suomâkielâ|suomâkielân]] Johtti sápmelaččat ry) lii ive [[1969]] vuáđudum puásuisämmilij servi<ref name="lehtola-2015"/><ref name="js"/>, mon toimâkuávlun lii [[Iänudâh]]. Servi kocá Iänuduvvâst ässee puásuisämmilij hiäđuid já parga sii pyerrin. Seervist láá suulân 165 jesânid.<ref name="js"/> Seervi logo, mii kovvee kulmânubáloh [[Čuárvikielâ|čuárvikiellâd]], lii vuávám [[Oula Näkkäläjärvi]].<ref name="js">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.marianpaivat.fi/fi/johtti-sapmelaccat-rs | Nommâ = Johtti sápmelaččat ry | Almostittem = Hetan Marianpäivät | Almostittemsaje = | Čujottum = 18.5.2022 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220703152207/http://www.marianpaivat.fi/fi/johtti-sapmelaccat-rs | vyerkkejum = 2022-07-03}}</ref> == Historjá == Johtti Sápmelaččat rs vuáđudui [[kuovâmáánu 1.]] peeivi [[1969]] Iänuduvvâst noomáin ''Johtti Sabmelažžat''.<ref name="lehtola-2015">{{Kirjekäldee | Nommâ = Saamelaiset — historia, yhteiskunta, taide | Almostittee = Puntsi | Ihe = 2015 | Tahhee = Lehtola, Veli-Pekka | Sijđo = 115 | Siijđoh = | Čielgiittâs = | Almostittemsaje = | Tubdâldâs = | ISBN = 952-5343-51-0 | www = https://www.veli-pekkalehtola.fi/UserFiles/files/lopullinen_ss1-304_SAAMELAISET_0509.pdf | www-tekstâ = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 18.5.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-10699437">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/sapmi/3-10699437 | Nommâ = Eanodaga sámit vuođđudedje 50 jagi dassái searvvi gozihit ovdduideaset – "Sámi olbmot ledje fuobmán, ahte sis lea heajut dilli go suopmelaččain" | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 22.3.2019 | Čujottum = 18.5.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Servi lasettui [[Suomâ riehtiministeriö|riehtiministeriö]] serviregisterân siämmáá máánu loopâst.<ref name="yle-10699437"/> Muáddi ive maŋeláá servi ornij vuossâmuu keerdi [[Máárjápeeivi piđoh|Máárjápeeivi piđoid]] [[Hiättá|Hiätást]] ive [[1971]].<ref name="yle-10699437"/> == Politiik == === Kieldâpolitiik === Iivij mield servi lii aktiivlávt toimâm [[Kieldâpolitiik|kieldâpolitiikist]]<ref name="yle-9486198">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/sapmi/3-9486198 | Nommâ = Enontekiön Johtti Sapmelaččat –yhdistys haastaa taas puolueet kuntavaalikilpaan | Tahhee = Satokangas, Gabriela já Näkkäläjärvi, Minna | Almostittem = Yle Säämi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 1.3.2017 | Čujottum = 18.5.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref>, el. [[Väljejeijeeservi|väljejeijeeservin]]. Seervi jesâneh láá meid toimâm [[Sämitigge (Suomâ)|sämitiggeairâsin]]. === Suomâ sämmilij kuávdášservi === Johtti sápmelaččat lii [[Suomâ sämmilij kuávdášservi|Suomâ sämmilij kuávdášseervi]] jeessân.<ref name="ssg-jeessânseervih">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | Nommâ = Lahttosearvvit Jäsenyhdistys | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 21.11.2020 | Čujottum = 28.1.2021 | Kielâ = {{se}} já {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220518180120/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/lahttosearvvit-jasenyhdistykset/ | vyerkkejum = 2022-05-18}}</ref> Kuávdášseervi vuáđudii [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi [[1997]] [[Iänudâh|Iänuduv]] sämiservi Johtti sápmelaččat, [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâ]] sämiservi [[Sámi siida]] já [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargâ]] sämiservi [[Roavvenjárgga Sámi Searvi Mii|Mii]].<ref name="ssg-historjá">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/searvi-yhdistys/historja-historia/ | Nommâ = Historjá Historia | Almostittem = Suomâ sämmilij kuávdášservi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 23.2.2020 | Čujottum = 28.1.2021 | Kielâ = {{se}} já {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210201181318/https://samiidguovddassearvi.wordpress.com/searvi-yhdistys/historja-historia/ | vyerkkejum = 2021-02-01}}</ref> == Liiŋkah == * [https://web.archive.org/web/20220703151414/http://www.marianpaivat.fi/sa/johtti-sapmelaccat-rs Johtti Sápmelaččat rs] {{se}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâ sämmilij kuávdášservi]] [[Luokka:Sämiseervih]] 13g4pr4la0uymo31nlgfvyidz82eo43 0 13917 159449 153185 2026-09-26T00:26:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159449 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Buzz Aldrin | kove = Buzz_Aldrin.jpg | kovetekstâ = Aldrin ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|1|1930}} | šoddâmsaje = [[Glen Ridge, New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[prikaatkenraal]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]]<ref name="aldrin-bg-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/apollo-11-moonwalker-buzz-aldrin-honorary-promotion-brigadier-general|nommâ=Apollo 11 moonwalker Buzz Aldrin honored as Air Force one-star, Space Force Guardian|tahhee=Pearlman, Robert Z.|almostittem=space.com|äigimuddo=2023-05-16|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | äigi = 12 jándurid, 1 tijme, 53 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 3]] ([[1963]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1972]] | nommâčáálus = Buzz_Aldrin_Autograph.svg }} [[Tiätuvuárkká:Buzz Aldrin in 2001.jpg|thumb|right|upright|Aldrin ive 2001]] '''Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr.''' (š. [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1930]] [[Glen Ridge]], [[New Jersey]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]], Ovtâstum staatâi áimuvuoimij eeveerst já nubben [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun tooimâi [[Apollo 11]] [[mánudâšmooduul]] kirden. == Eellim já pargosyergi == Buzz Aldrin šoodâi [[Glen Ridge]]st [[New Jersey]]st uđđivemáánu 20. peeivi ive 1930, mut rávásmij naaburkieldâst [[Montclair]]ist. Suu eeči Edwin Aldrin lâi kirdee. Aldrin juuđij West Point suáldátakademia já halijdij olssis suáldátkarrieer tiettuu já teknologia ovdedeijen já turbojeeti kirden. Aldrin valmâštui akademiast ive [[1951]] kuálmádin pyeremussân jieijâs ihekuursâst.<ref name="nahf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|nommâ=Aldrin, Buzz|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=The National Aviation Hall of Fame|čujottum=25.5.2022|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211223113411/https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|vyerkkejum=2021-12-23}}</ref> [[Korea suáti|Korea suáđist]] Aldrin kiirdij F-86 Sabre -turbojettijn 66 taištâlemkirdemist. Sun paajij vuálos kyehti MIG-15-maašin.<ref name="nahf"/> Korea suáđi maŋa Aldin palvâlij Nellis Air Force Base -caggesaajeest [[Nevada]]st já ton maŋa Squadron Officers’ Schoolist Air Universityst Maxwell Air Force Basest [[Alabama]]st. Ton maŋa sun tooimâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij akademia deekaan iššeen.<ref name="nahf"/> Aldrin kiirdij F-100 Super Sabre -mašináin 36th Tactical Wing -kirdáttuvâst [[Bitburg]]ist [[Saksa]]ast. Maccâmis maŋa sun luuvâi komovuotâtekniik tuáhtárin MIT:st. Aldrin heiviittem tekniikeh kiävttojii maŋeláá puohâin [[NASA]] komovuotâkirdemmaađhijn.<ref name="nahf"/> Nasa valjij Aldrin kuálmád astronautškovliittâsân, mii aalgij roovvâdmáánust [[1963]]. Kulmâ ive maŋeláá sun vaazij komovuođâst [[Gemini 12]] -kirdem ääigi historjá kuhemuu komovuotâväzzim. Taat väzzim piištij masa käävci tijmed. Sun tooimâi [[Apollo 8]] -kirdemist já ovdedij astronomisii navigistem operatiivisijd tekniikijd.<ref name="nahf"/> Aldrin já [[Neil Armstrong]] vazzijn [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1969]] [[Apollo 11]] -kirdem ääigi vuossâmuu mánudâšväzzim. Suoi láin Mánudáá aaseest paijeel 21 tijmed já nuuráin čáittusijd. Smavvâ kraatter Mánudáást Apollo 11 siäivumsaje alda lii finnim noomâs Aldrin mield. Aldrin kuođij NASA ive [[1971]] já maacâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij palvâlusân, main sun paasij iäláttâsân everstin ive [[1972]]. Ton maŋa sun joođhij pargoost Ovtâstum staatâi komovuotâohjelmist. Sun lii luvâldâllâm ennuv já čáállám kiirjijd jieijâs maađhijn já meid fiktio.<ref name="nahf"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.buzzaldrin.com/ Buzz Aldrin päikkisijđo] * [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/aldrin-b.html NASA: Buzz Aldrin eellimkerdi] {{En}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 3}} {{DEFAULTSORT:Aldin, Buzz}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 9jkut2xb3cgq33uppt7mnrbf8d9ibmn 0 13918 160081 156178 2026-09-26T03:33:27Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160081 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Uccpárnáá_Vuoli_Ilmar_March_2015.jpg|pienoiskuva|Uccpárnáá Vuoli Ilmar (Ilmari Mattus) kirjees ''Anarâš päikkinoomah'' almostittemtilálâšvuođâst ive 2015.]] '''Niilo Ilmari Mattus''' adai '''Uccpárnáá Vuoli Ilmar''' (š. [[kuovâmáánu 9.]] peeivi [[1945]]<ref>[[Anarâš-lostâ]], Porgemáánu 2013, s. 34–39. [[Avveel]]: [[Anarâškielâ servi]] ''Morsettemkielâ''</ref> [[Ylivieska]], [[Suomâ]]) lii anarâš kielâpargee, kulttuurvaigutteijee já [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] oovdiš kuhesáigásâš čällee. Sun poorgâi sämitige jurgâleijen ive 2012 loopâ räi, já ivij [[2012]]–[[2015]] sun tooimâi [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitige]] kielârääđi värijesânin.<ref name="yle-6631065"/> Suu pärnivuođâ päikki lii [[Čovčjävri]], já sun juuđij škoovlâ [[Kaamâs]]ist. Ive [[1966]] sun tooimâi ráávhutorvejeijen [[Kypros]]ist, mon maŋa sun maacâi Suomân já poorgâi räjivahtân ivij [[1967]]–[[1995]]. Uccpárnáá Vuoli Ilmar lii porgâm ennuv [[anarâškielâ]] oovdân. Sun lii ohtâ Anarâškielâ seervi vuáđudemjesânijn, já sun lii toimâttâm [[Anarâš-lostâ|Anarâš-loostâ]] njunoštoimâtteijen 30 ihheed ([[1987]]–[[2017]]).<ref name="yle-6631065">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6631065|nommâ=Uccpárnáá Vuoli Ilmar: Anarâškielâst ij lah innig nuuvt stuorrâ eeti|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-01-19|äigimuddo=2013-05-07}}</ref> Ton lasseen sun lii čáállám kiirjijd Čovčjäävrist Kaamâsân, Pissoin ráávhu turviđ já päikkinommâkirje Anarâš päikkinoomah. Oovtâst [[Matti Morottaja|Matti Morottajain]] sun lii toimâttâm nooveelčuágálduv ''[[Kyelisieidi maccâm já eres novelleh]]'' (2005). Ilmari Mattus lii meid lamaš vuáđđudmin vuossâmuu [[anarâškielâ kielâpiervâl]] ive [[1997]] já vistig porgâm tobbeen pargen já maŋeláá uásálistám tooimân "väriäijihin". Ilmari Mattus lii meid lamaš taiđârin. Sun lii lávlum, jurgâlâm lavluid já luuhâm páádán materiaalijd. ==Pargo== ===Kirjeh=== * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Čovčjäävrist Kaamâsân]]''<ref name="finna-kaamâsân">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.646077 |nommâ=Čovčjäävrist Kaamâsân = Syysjärveltä Kaamaseen |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-11|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Kyelisieidi maccâm já eres novelleh]]'' (toim. oovtâst [[Matti Morottaja]]in)<ref name="finna-kyelisieidi">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |nommâ=Kyelisieidi maccâm já eres novelleh |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-11 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211195511/https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Pissoin ráávhu turviđ]]''<ref name="finna-ráávhu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helmet.2364315 |nommâ=Pissoin ráávhu turviđ |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-11|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Sevŋis vuođâlohán]]''<ref name="finna-sevŋis">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1473286 |nommâ=Sevŋis vuođâlohán |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-11 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211195849/https://www.finna.fi/Record/jykdok.1473286 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> * [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|2015]] – ''[[Anarâš päikkinoomah]]'' ===Jienâkirjeh=== * [[Ive 1992 sämikielâliih kirjeh|1992]] – ''[[Vuossâmuš škovlâčohčâ]]''<ref name="finna-vuossâmuš">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.458652 |nommâ=Vuossâmuš škovlâčohčâ |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-11|kielâ ={{sv}}}}</ref> ===Jurgâlusah=== * [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] – ''[[Lávustâllâm já luánduamnâseh]]'', orjâlâškielân čáállám [[Karen Marie Eira Buljo]], anarâškielân jurgâlâm Ilmari Mattus, anarâš kulttuurân heiviittâm [[Matti Morottaja]]<ref name="nettisaje-tiätukirjálâšvuotâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/tiatukirjalasvuota|nommâ=Anarâškielâlâš tiätukirjálâšvuotâ|almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> * [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] – ''Pyeri paaimân 2'' * [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] – ''Pyeri paaimân 2: hárjuttâsah'' * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''[[Škoovlâ pirâstiätu 3]]'' * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''Škoovlâ pirâstiätu 3: pargokirje''<ref name="finna-pirâstiätu4-pargo">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/uef.9911243773705966 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu. 4, Pargokirje – Koulun ympäristötieto. 4, Työkirja. |almostittem=Finna |čujottum=2023-01-19 |kielâ={{fi}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240119104344/https://www.finna.fi/Record/uef.9911243773705966 |vyerkkejum=2024-01-19}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Škoovlâ pirâstiätu 4]]''<ref name="finna-pirâstiätu4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1254314 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu. 4 Koulun ympäristötieto |almostittem= Finna |čujottum=2023-01-19|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''Škoovlâ pirâstiätu 4: pargokirje''<ref name="finna-pirâstiätu4-pargo"/> * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 5'' * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 5: pargokirje'' * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6'' * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6: pargokirje'' * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''Škoovlâ eennâmtiätu Amerik'' * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''Škoovlâ eennâmtiätu Amerik: oppâmvihko'' * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''Škoovlâ biologia Sisčääsih'' * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''Škoovlâ biologia Sisčääsih: oppâmvihko'' * [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|2015]] (2. teddilâs) – ''Pieinis-Piäká ustev'' * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|2017]] – ''Loommum mecci'' * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''Nigá nooveelčuágáldâh 2'' * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Tijdâtälvi]]'' <!--===Muusik=== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Mattus, Ilmari}} [[Luokka:Anarâšah]] [[Luokka:Ive 1945 šoddâmeh]] [[Luokka:Kielâmiäštáreh]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih tiätukirječälleeh]] dyzrio07msrkle0o8h1uff9hlfvg8m2 0 14002 159821 148714 2026-09-26T02:25:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159821 wikitext text/x-wiki {{Suomâ sijdâ | nommâ = Moskuvaara | kove = Moskuvaaran Sauna.jpg | kove-čielgiittâs = Moskuvaara sävni | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Moskuvaara | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 67 | latm = 35 | lats = 49 | latNS = N | longd = 26 | longm = 56 | longs = 30 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Suáđigil]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = 36<ref name="sompio.fi"/> | ässeeloho_ihe = 2020 | postânummeer = 99665 | äigi = UTC+2 }} '''Moskuvaara''' lii siijdâš [[Suáđigil]] kieldâst. Ive&nbsp;[[2020]] tobbeen assii 36 olmožid.<ref name="sompio.fi"/> Siijdâst tuáimá Moskuvaaran kyläseura&nbsp;ry, mii hoittáá siijdâ aašijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lappilaiset.fi/toimija/moskuvaaran-kylaseura-ry/|nommâ=Moskuvaaran kyläseura ry|almostittem=Lappilaiset.fi|čujottum=2022-05-31|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210512232159/https://www.lappilaiset.fi/toimija/moskuvaaran-kylaseura-ry/|vyerkkejum=2021-05-12}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=500 |2011|46|2012|44|2013|42|2014|39|2015|35|2016|36|2017|36|2018|33|2019|32|2020|20=36 |note=<small>Käldee: Sompio<ref name="sompio.fi">{{Lostâkäldee|Tahhee=Karjalainen, Tarja|Paječaalâ=Sodankylän asukasluku jatkaa laskuaan|Almostittem=Sompio|Äigimuddo=13.1.2022|Ihekerdi=38|Nummeer=2|Siijđoh=5}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Suáđigil siijdah}} [[Luokka:Suáđigil siijdah]] 95u1wuhtqrztetqokqf477rjsyna0xv 0 14010 159385 148719 2026-09-26T00:10:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159385 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''830''' ('''DCCCXXX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[830-loho|830-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Kōkō (kiäisár)|Kōkō]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 884–887 (j. [[887]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Sijđo=289|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=171–175|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=124–125|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[Yunju Daoying]], kiinalâš buddhalâš muŋkki já máttáátteijee (j. [[902]]) ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 8.]] peeivi – [[Li Jiang (Tang-dynastia)|Li Jiang]], Tang-dynastia kansler (š. [[764]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7164|nommâ=Old Book of Tang, vol. 164|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-12|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Æthelwold (Lichfield pispe)|Æthelwold]], [[Lichfield]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3675|nommâ=Æthelwald 18 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-18|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220920171959/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3675|vyerkkejum=2022-09-20}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|830}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:830|*]] 0d9rgwxyny7ezyv5xl1ipvle3xp7hti 0 14012 159378 148720 2026-09-26T00:10:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159378 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''810''' ('''DCCCX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[810-loho|810-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[Xuanzong (kiäisár)|Xuanzong]], Tang-dynastia kiäisár (j. [[859]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B718%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 18, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Minamoto no Makoto]], jaapaanlâš prinssâ (j. [[868]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Frederic, Louis|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2002|Almostittemsaje=Harvard University Press|Almostittee=Cambridge, Massachusetts}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Wu Shaocheng (kenraal)|Wu Shaocheng]], Tang-dynastia kenraal (š. [[750]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 145|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 214|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[syeinimáánu 8.]] peeivi – [[Pipin (Italia kunâgâs)|Pipin]], Italia kunâgâs já [[Kaarle Styeres|Kaarle Stuárrá]] alge (š. [[777]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Werner, Karl Ferdinand|Nommâ=Die Nachkommen Karls des Großen bis um das Jahr 1000 (1.-8. Generation)|Ihe=1967|Siijđoh=403–483|Almostittee=Schwann|Kielâ={{de}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Liu Ji (kenraal)|Liu Ji]], Tang-dynastia kenraal (š. [[757]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 143|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210605/http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 212|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202173202/http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Godfred]], tanskalâš kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|810}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:810|*]] 6yihvmeut7sg0wcaqy0dln2v87pu1w6 0 14015 159466 148722 2026-09-26T00:33:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159466 wikitext text/x-wiki {{Uŋgar kieldâ | nommâ = Debrecen | kove = Debreceni református nagytemplom.jpg | vaakun = Coa Hungary Town Debrecen.svg | lippu = Flag of Debrecen.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Uŋgar | nommâ_kárttá = Debrecen | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 47 | latm = 31 | lats = 48 | latNS = N | longd = 21 | longm = 38 | longs = 21 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | staatâ = [[Uŋgar]] | kuávlu = [[Észak-Alföld]] | lääni = [[Hajdú-Bihar (lääni)|Hajdú-Bihar]] | servikodde = [[Debrecen (servikodde)|Debrecen]] | vijđodâh = 461,66 | alodâh = 121 | ässeeloho = 200 974 | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = 435,33 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 4000–4044, 4225 | sundenummeer = (+36) 52 }} '''Debrecen''' [ˈdɛbrɛt͡sɛn] lii [[Uŋgar]] nubben stuárráámus kaavpug [[Budapest]] maŋa. Kaavpug lii Uŋgar nuorttâuásist [[Romania]] rääji aldasijn. Debrecenist ääsih 200&nbsp;974 olmožid (1.1.2021). Kaavpug vijđodâh lii 461,66&nbsp;km.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/search?q=Debrecen|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-05-31}}</ref> Debrecen lii lamaš [[Jyväskylä]] ustevvuotâkaavpug ive&nbsp;1970 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.jyvaskyla.fi/organisaatio/konsernihallinto/kansainvaliset-yhteydet/verkostot/jyvaskylan-ystavyyskunnat|nommâ=Jyväskylän ystävyyskunnat|tahhee=|almostittem=www.jyvaskyla.fi|äigimuddo=2018-02-16|čujottum=2022-05-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Historjá == Kaavpug nommâ (häämist ''Debrezun'') mainâšuvvoo vuossâmuu keerdi ive&nbsp;1235.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.lilla-debrecen.sulinet.hu/debrecen.html|nommâ=Web Archive|almostittem=web.archive.org|čujottum=2022-05-31|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160305121527/http://www.lilla-debrecen.sulinet.hu/debrecen.html|vyerkkejum=2016-03-05}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=600 |1870|45132|1880|50320|1890|56246|1900|73878|1910|90764|1920|101543|1930|116013|1941|124148|1949|115399|1960|134930|1970|167860|1980|198195|1990|212235|2001|211034|2011|211320|2021|32=200974 |note=<small>Käldee: Központi Statisztikai Hivatal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/nepszamlalas/?lang=hu|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-13|kielâ={{hu}}}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Debrecen ollâopâttâh == Debrecenist lii Uŋgar puárásumos ollâopâttâh, mon toimâ lii jotkum puáđhuhánnáá siämmáá saajeest. Ollâopâttâh madduuh láá jo ivveest 1538.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://unideb.hu/en/reformed-college-university-debrecen|nommâ=From the Reformed College to the University of Debrecen {{!}} University of Debrecen|almostittem=unideb.hu|čujottum=2022-05-31}}</ref> Onnáá peeivi Debrecen ollâopâttuvâst loheh suullân 30&nbsp;000 uápped 14 tieđâkoddeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://unideb.hu/en/welcome-message-0|nommâ=Welcome Message {{!}} University of Debrecen|almostittem=unideb.hu|čujottum=2022-05-31}}</ref> Ive&nbsp;1927 rääjist Debrecen ollâopâttuvâst lii toimâm kesiškovlâ, mii fáálá [[uŋgarkielâ]] kuursâid olgoeennâmláid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nyariegyetem.hu/en/about-us/|nommâ=About Us – Debrecen Summer School|almostittem=nyariegyetem.hu|čujottum=2022-05-31}}</ref> == Debrecen kukkákarnevaal == [[Porgemáánu|Porgemáánust]] Debrecenist uárnejuvvoo pegâlmâs kukkákarnevaal ({{k-hu|virágkarnevál}}). Karnevaal lii juhlum Uŋgar aalmuglâšpeeivi kunnen porgemáánu 20.&nbsp;peeivi ive&nbsp;1966 rääjist. Kukkákarnevaaleh pišteh onnáá peeivi suullân oho. Ohjelmist láá puohlágáneh konserteh, párnáitábáhtumeh já teatterčaitâlmeh. Stuárráámus tábáhtume lii kuittâg ain kukkápaaraat porgemáánu 20.&nbsp;peeivi. Paratist láá fáárust jieškote-uvlágáneh váávnuh, moh láá čiŋâttum kukkáiguin. Kukkákarnevaal lii uáli pivnohis tábáhtume, já tom puátih meid ennuv turisteh keččâđ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://debreceniviragkarneval.hu/|nommâ=Kezdőlap|almostittem=Debreceni Virágkarnevál|čujottum=2022-05-31|ietf-kielâkoodi=hu-HU|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230329182520/https://debreceniviragkarneval.hu/|vyerkkejum=2023-03-29}}</ref> == Ustevvuotâkaavpugeh == Debrecen ustevvuotâkaavpugeh láá: {{col div|colwidth=22em}} *{{Lippukove|Čekki}} [[Brno]], [[Čekki]] *{{Lippukove|Italia}} [[Cattolica]], [[Italia]] *{{Lippukove|Suomâ}} [[Jyväskylä]], [[Suomâ]] *{{Lippukove|Liettua}} [[Klaipėda]], [[Liettua]] *{{Lippukove|Irland}} [[Limerick kreivikodde]], [[Irland]] *{{Lippukove|Puola}} [[Lublin]], [[Puola]] *{{Lippukove|Ovtâstum staatah}} [[New Brunswick, New Jersey|New Brunswick]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] *{{Lippukove|Ruoššâ}} [[Tavenuorttâlâš haaldâtlâš pirrâdâh]], [[Moskova]], [[Ruoššâ]] *{{Lippukove|Romania}} [[Oradea]], [[Romania]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Paderborn]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Kreikka}} [[Patras]], [[Kreikka]] *{{Lippukove|Israel}} [[Rishon LeZion]], [[Israel]] *{{Lippukove|Ruoššâ}} [[Pietari]], [[Ruoššâ]] *{{Lippukove|Portugal}} [[Setúbal]], [[Portugal]] *{{Lippukove|Bulgaria}} [[Shumen (kieldâ)|Shumen]], [[Bulgaria]] *{{Lippukove|Ruoššâ}} [[Syktyvkar]], [[Ruoššâ]] *{{Lippukove|Taiwan}} [[Taitung County|Taitung]], [[Taiwan]] *{{Lippukove|Meksiko}} [[Toluca]], [[Meksiko]] *{{Lippukove|Kiina}} [[Tongliao]], [[Kiina]] {{Col div end}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.debrecen.hu/hu Debrecen kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{hu}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Uŋgar kaavpugeh]] 9t9u7mc18lqbtzpy0lmuaoeqx863lf0 0 14033 159541 156327 2026-09-26T00:57:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159541 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Ingá-Máret Gaup-Juuso<br/>Gáijjot Piera Ándde-Ovllá Ingá-Máret | kove = Inga-Máret Gaup-Juuso Sametingsåpning - 51628226970 (cropped).jpg | šoddâmäigi = [[1978]] | šoddâmsaje = [[Käresavvoon]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = Suomâ | artistnommâ = Ingá-Máret Gaup-Juuso | lávlumkielah = orjâlâškielâ | aktiivlâžžân = | genreh = juáigus | čuojânâsah = | muusikjuávhuh = [[Luohtemohkit]], [[Tundra Electro]], | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} [[Tiätuvuárkká:Inga-Máret Gaup-Juuso and Iŋgor Ántte Áilu Gaup in Helsinki Sept 6 2013.JPG|pienoiskuva|[[Piäiváš Säämi Aalmugteatter]] čaittâleijeeh Inga-Máret Gaup-Juuso já [[Iŋgor Ántte Áilu Gaup]] Helsigist [[čohčâmáánu 6.]] peeivi [[2013]].]] '''Ingá-Máret Gaup-Juuso''' (š. [[1978]] [[Käresavvoon]], [[Suomâ]]) lii orjâlâš lávloo, jyeigee, čaittâleijee já puásuiolmooš [[Iänudâh|Iänuduv]] [[Käresavvoon|Käresavonist]] Suomâ peln.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kalottspel.no/event-database-2020/grottekonsert2021|nommâ=Grottekonsert: Valkeapää og Gaup-Juuso|almostittem=Kalottspel|čujottum=2022-05-30|ietf-kielâkoodi=no-NO}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/xl/sami-grand-prix-2022_-her-er-deltakerne-og-programlederne-1.15885115|nommâ=Her er deltakerne og programlederne for Sámi Grand Prix 2022|tahhee=Hætta, Ánne Márjá|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2022-03-19|čujottum=2022-05-30|kielâ={{no}}}}</ref><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kreativenord.no/actor/tundra-electro/|nommâ=Tundra Electro|almostittem=Kreative Nord|čujottum=2022-05-30|kielâ={{no}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230304222245/https://kreativenord.no/actor/tundra-electro/|vyerkkejum=2023-03-04}}</ref> Ive 2019 sun poorgâi meid läänijyeigen [[Tromsa lääni|Tromsa läänist]] oovtâst [[Niko Valkeapää]]in.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/nye-fylkesjoikere-1.14794846|nommâ=Nye fylkesjoikere|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/niko-ja-inga-maret-leaba-odda-riikkaoassejuoigit/|nommâ=Niko ja Iŋgá-Máret leaba ođđa riikka­oasse­juoigit|tahhee=Gaup-Kaseka, Inger Kristina|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-11087750">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11087750|nommâ=Niko Valkeapää ja Iŋgá-Máret Gaup-Juuso leaba Romssa fylkkajuoigit – “Dát lea niehkobargu”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Saijets, Maiju|äigimuddo=2019-11-26|kielâ={{se}}}}</ref> == Eellim == Gáijjot Piera Ándde-Ovllá Ingá-Máret šoodâi ive 1978 [[Käresavvoon|Käresavonist]], [[Suomâ|Suomâst]]. Suu eeči Ántte-Ovllá Juuso lii sämmilâš Iänuduvvâst Suomâ peln, já suu enni Kristen Ellen Gaup-Juuso lii sämmilâš [[Kuovdâkiäinu|Kuovdâkiäinust]] Taažâ peln.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/oappas_olles_aigge_nana_jahkku_vielja_vuoitui/7632596|nommâ=Oappás olles áigge nana jáhkku vielja vuoitui|tahhee=Länsman, Kaija & Aikio, Áile|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-11-17|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/bb-andte_ahcci_illuda_go_sapmelas_beasai_mielde_maid_suoma_duohta-tvi/7431770|nommâ=BB-Andte áhčči illuda go sápmelaš beasai mielde maid Suoma duohta-tv:i|tahhee=Länsman, Kirsti & Näkkäläjärvi, Pirita|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-08-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref> Ingá-Máretist láá uábbi, Ellen Margaret, já kyehti viiljâ, Per-Ailu já Andte.<ref name=":2" /> Andte lâi vuossâmuš sämmilâš [[Big Brother Suomâ|Big Brother Suomâ -tuotâ-TV- rááiđust]], ko sun uásálistij ive 2014 kiišton.<ref name=":3" /> Sun meid vuoitij ive 2014 kišto.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/oabba_lea_eahpesihkkar_vuoitago_andte_bb-gilvvu/7491930|nommâ=Oabbá lea eahpesihkkar vuoitágo Andte BB-gilvvu|tahhee=Aikio, Anna|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-09-27|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref> Gaup-Juuso valmâštui filosofia kandidaatin válduamnâsin sämikielâ já -kulttuur.<ref name=":1" /> Sun lii luuhâm meid ärbitiäđu já šoddâdemtiettuid [[Säämi ollâškovlâ|Säämi ollâškoovlâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kouvolansanomat.fi/paikalliset/3563476|nommâ=Kuusankoskelaisessa omakotitalossa joikattiin elokuvamusiikkia — Palkittu saamelaistaiteilija Ingá-Máret Gaup-Juuso on pororuhtinaan jälkeläinen|tahhee=Aho, Tiina|almostittem=Kouvolan Sanomat|äigimuddo=2018-01-12|čujottum=2022-05-30|kielâ={{fi}}}}</ref> == Karrieer == === Muusik === Kuovâmáánust 2015 Gaup-Juuso vuoitij [[Sámi Grand Prix]] semifiinaal Suomâ peln [[Hiättá|Hiätást]] pittáin ''Elle-Magreda Gaup Juuso''.<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/juoiganoasi-gilvaleaddjit/|nommâ=Juoiganoasi gilvaleaddjit|tahhee=Hermansen, Kari Lisbeth|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2015-04-03|čujottum=2022-06-01|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220602163307/https://www.avvir.no/juoiganoasi-gilvaleaddjit/|vyerkkejum=2022-06-02}}</ref> Pittá lii suu uábi vuossâmuš juáigus.<ref name=":4" /> Vuáitu tiet sun peesâi njuolgist cuáŋuimáánu finalân [[Kuovdâkiäinu|Kuovdâkiäinust]]. [[Cuáŋuimáánu 4.|Pessijâšlávurduv]] Gaup-Juuso uásálistij [[Sámi Grand Prix|Sámi Grand Prix -fiinaal]] juoigâmuásán siämmáin pittáin. Sun ij vuáittám, mut lâi nubben.<ref name=":4" /> Siämmáá ive kiđđuv Gaup-Juuso seervâi ''Luohtemohkit''-juávkun.<ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/6210746|nommâ=Luohtemohkit|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2015-07-13|čujottum=2022-06-01|kielâ={{sv}}}}</ref> Juávhu jyeigeeviiđâs — [[Charlotta Kappfjell]], Gaup-Juuso, [[Berit Alette Mienna]], [[Øystein Nilssen]] já [[Lars-Ánte Kuhmunen]] — lávdástii ive 2015 Riddu Riđđu -muusikfestivaalist.<ref name=":5" /> Ive 2016 Gaup-Juuso oovtâst taažâ musikkár já šuoŋârähtee Patrick Shaw Iversenáin vuáđudij muusikjuávhu [[Tundra Electro]]. Sun lii juávhu lávloo já jyeigee.<ref name=":1" /> Ive 2018 [[Ijâttes ijjâ]] -muusikfestivaalist Gaup-Juuso juoigâi Sajosist ''Juáigus já Suõmmkar -''konsertist ehidispeeivi oovtâst [[Berit Alette Mienna|Berit Alette Miennain]], [[Ingá Elisá Påve Idivuoma|Ingá Elisá Påve Idivuomain]] já [[Hildá Länsman|Hildá Länsmanáin]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2018/07/02/ijahis-idja-festivala-avvuda-15-jagi-programma-garvvis/?lang=dav|nommâ=Ijahis idja-festivála ávvuda 15 jagi – prográmma gárvvis|almostittem=Sämitigge|äigimuddo=2018-07-02|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref> Maŋeláhháá ehidist sun juoigâi meid olgoläävdi alne jieijâs muusikjuávhoin [[Tundra Electro]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-10349766|nommâ=Mitä kokea Suomen ainoassa saamelaismusiikkifestivaalissa, Ijahis idjassa? Tässä järjestäjien tärpit|tahhee=Torikka, Ritva & Rasmus, Linnea|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2018-08-16|čujottum=2022-06-02|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/ijahis-idja-alga-odne/|nommâ=Ijahis idja álgá odne|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2018-08-17|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2022 Gaup-Juuso uásálistij [[Sámi Grand Prix 2022|Sámi Grand Prix -kiišton]], taan keerdi lávlumuásán. Sun peesij lávlumuási kollefinalân pittáin ''Dovdameahttumii''. Finalist sun vuoitij muusikjuávhu SOÁ já te vuoitij ive 2022 Sámi Grand Prix lávlumuási.<ref name="nrk-1.15933988">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/inga-maret--vant-sangdelen-i-arets-sami-grand-prix-1.15933988 | Nommâ = Sámi Grand Prix: Mektige stemmer seiret| Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 16.4.2022 | Almostittee = | Čujottum = 16.4.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> == Palhâšumeh == Ive 2016 sun vuoitij Larin Paraske -kulttuurpalhâšume.<ref name="ts-2961804">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.ts.fi/kulttuuri/2961804 | Nommâ = Larin Paraske -palkinnon sai joikutaiteilija Gaup-Juuso | Almostittem = Turun Sanomat | Almostittemsaje = Turku | Äigimuddo = 15.10.2016 Čujottum = 2.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Diskografia== === Studioalbumeh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Eanan Gamáda]]/[[Earth Shaking]]'' muusikjuávhoin [[Tundra Electro]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|2026]] – ''[[Davvi Oktavuohta]]/[[Pohjoinen yhteys]]'' muusikjuávhoin [[Oulu All Star Big Band]]áin<ref name="yle-20206473">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20206473|nommâ=Big Band čuovvu nuohtaid vai čuodjá čábbát – Ingá-Máret Gaup-Juuso juoigá sin fárus nuohtaid haga, luonddugovaid vehkiin|tahhee=Länsman, Kaija já Toppari, Vesa|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-02-02|čujottum=2026-02-06|kielâ={{se}}}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|2005]] – ''[[Davvi Jienat]]'', pitáiguin ''Ellon Elle'', ''Gáijot Ásllat'' já ''Vilgon Iŋgá'' * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|Sámi Grand Prix 2014 & 2015]]'', pittáin ''Elle-Magreda Gaup Juuso'' * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|2022]] – ''[[Sámi Grand Prix 2022 (album)|Sámi Grand Prix 2022]]'', pittáin ''Dovdameahttumii'' ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Gaup-Juuso, Ingá-Máret}} [[Luokka:Ingá-Máret Gaup-Juuso|*]] kdkljnnoulraz344rb55ditjropguc3 0 14052 159384 148738 2026-09-26T00:10:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159384 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''826''' ('''DCCCXXVI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[820-loho|820-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Doseon]], korealâš buddhalâš muŋkki (j. [[898]]) ==Jämimeh== * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Fujiwara no Fuyutsugu]], jaapaanlâš kenraal (š. [[775]]) ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Beornwulf (Mercia)|Beornwulf]], [[Mercia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5610|nommâ=Beornwulf 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-14|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221127115322/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5610|vyerkkejum=2022-11-27}}</ref> * [[Heondeok (Silla)|Heondeok]], [[Silla]] kunâgâs iivij 809–826 ([[Korea]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Li Guangyan]], Tang-dynastia kenraal (š. [[761]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7161|nommâ=Old Book of Tang, vol. 161|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-09-14|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7171|nommâ=New Book of Tang, vol. 171|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-09-14|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|826}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:826|*]] s8q7g4iu4gv9ewhii47stq6s2p88hjy 0 14067 159381 148746 2026-09-26T00:10:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159381 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''822''' ('''DCCCXXII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[820-loho|820-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Minamoto no Tōru]], jaapaanlâš tivtâsteijee (j. [[895]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://historyofjapan.co.uk/wiki/minamoto-no-toru/|nommâ=Minamoto no Tōru • .A History of Japan|almostittem=|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Tian Bu]], Tang-dynastia kenraal (š. [[785]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref> * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Li Yijian]], Tang-dynastia kansler (š. [[756]])<ref name="OldTang16">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B716|nommâ=Old Book of Tang, vol. 16|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Denebeorht]], [[Worcester pispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3657|nommâ=Deneberht 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-08-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|822}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:822|*]] nf9ajic9ixxaiphdtxcc4thmzte0j4w 0 14097 159394 148761 2026-09-26T00:11:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159394 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''880''' ('''DCCCLXXX''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vástuppeivi|vástuppeeivi]] já nuuvâi [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[880-loho|880-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Tadahira]], jaapaanlâš aatellâš já tivtâsteijee (j. [[949]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asahi-net.or.jp/~sg2h-ymst/yamatouta/sennin/tadahira.html|nommâ=Fujiwara no Tadahira|almostittem=www.asahi-net.or.jp|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E8%97%A4%E5%8E%9F%E5%BF%A0%E5%B9%B3-124649|nommâ=Fujiwara no Tadahira eellimkerdi|tahhee=|almostittem=kotobank.jp|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref> ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 2.]] peeivi – [[Lothar I (Stade)|Lothar I]], frankkilâš aatellâš (š. [[840]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://fmg.ac/Projects/MedLands/SAXON%20NOBILITY.htm#_Toc509136503|nommâ=SAXONY NOBILITY|almostittem=fmg.ac|čujottum=2022-11-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Ariwara no Narihira]], jaapaanlâš tivtâsteijee (š. [[825]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Keene, Donald|Nommâ=A History of Japanese Literature, Vol. 1: Seeds in the Heart – Japanese Literature from Earliest Times to the Late Sixteenth Century|Ihe=1999|Sijđo=224|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press|Isbn=978-0-231-11441-7}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=McMillan, Peter|Nommâ=One Hundred Poets, One Poem Each|Ihe=2010|Sijđo=135|Almostittemsaje=New York, NY|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|nommâ=Ariwara no Narihira|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-03-04|almostittee=Kotobank|čujottum=2024-12-27|ietf-kielâkoodi=jp|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304091751/https://kotobank.jp/word/%E5%9C%A8%E5%8E%9F%E6%A5%AD%E5%B9%B3-28111|vyerkkejum=2016-03-04}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Sugawara no Koreyoshi]], jaapaanlâš aatellâš, politikkár já tivtâsteijee (š. [[812]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|881}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:880|*]] eoa40zqwknxp2tdnv2lltrw7mk7zart 0 14099 159390 148762 2026-09-26T00:11:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159390 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''860''' ('''DCCCLX''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[860-loho|860-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Viikiŋgeh purjâstii [[Eŋland]]ân já volliittii [[Winchester]], mii lâi [[Wessex kunâgâskodde|Wessex kunâgâskode]] uáivikaavpug. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibn 'Abd Rabbih]], muslimlâš kirječällee já tivtâsteijee (j. [[940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://muslimheritage.com/day_life/default.cfm?ArticleID=796&Oldpage=1&yearlist=1|nommâ=Ibn ‘Abd Rabbihi (860-940)|almostittem=muslimheritage.com|äigimuddo=2010-11-27|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101127122458/http://muslimheritage.com/day_life/default.cfm?ArticleID=796&Oldpage=1&yearlist=1|vyerkkejum=2010-11-27}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Æthelbald (Wessex)|Æthelbald]], [[Wessex]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13058|nommâ=Æthelbald 13 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Aethelbald-king-of-Wessex|nommâ=Aethelbald|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|860}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:860|*]] ed5c3mc422zfjezxcvkgz2ra2ywie5p 0 14112 159386 148768 2026-09-26T00:10:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159386 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''832''' ('''DCCCXXXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[830-loho|830-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Guanxiu]], kiinalâš buddhalâš muŋkki já tivtâsteijee (j. [[912]]) ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Xue Ping]], Tang-dynastia kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref name="Oldtang">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[njuhčâmáánu 24.]] peeivi – [[Wulfred]], [[Canterbury arkkâpispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2603|nommâ=Wulfred 6 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220929171214/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2603|vyerkkejum=2022-09-29}}</ref> * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Cui Qun]], Tang-dynastia kansler (š. [[772]])<ref name="Oldtang"/> * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Feologild]], [[Canterbury arkkâpispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13507|nommâ=Feologeld 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220929170841/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=13507|vyerkkejum=2022-09-29}}</ref> * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Zhao Zongru]], Tang-dynastia kansler (š. [[746]])<ref name="Oldtang"/> ==Kalender== {{Kalender ihe|832}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:832|*]] eq7ss0gbi2ndmmhaac8yi6aey2mnsxw 0 14114 159379 148769 2026-09-26T00:10:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159379 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''812''' ('''DCCCXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[tuorâstâh|tuorâstuv]] já nuuvâi [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[810-loho|810-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Sugawara no Koreyoshi]], jaapaanlâš aatellâš, politikkár já tivtâsteijee (j. [[880]]) * [[Wang Yuankui]], Tang-dynastia kenraal (j. [[854]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7211|nommâ=New Book of Tang, vol. 211|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-03|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Li Ning (Tang-dynastia)|Li Ning]], Tang-dynastia prinssâ (š. [[793]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 175.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183132/http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 82.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123045/http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – [[Du You (Tang-dynastia)|Du You]], Tang-dynastia kansler (š. [[735]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 15|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-08-03|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Flann mac Congalaig]], Brega kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|812}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:812|*]] dmy6tjsfnvizcnv98ttulkdgbflcb6r 0 14122 159387 148773 2026-09-26T00:10:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159387 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''836''' ('''DCCCXXXVI''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[lávurdâh|lávurduv]] já nuuvâi [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[830-loho|830-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Pietro Tradonico]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|13. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-tradonico/|nommâ=Tradònico, Pietro|almostittem=Treccani|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sapere.it/enciclopedia/Trad%C3%B3nico%2C+Pi%C3%A8tro.html|nommâ=Tradónico, Piètro|almostittem=www.sapere.it|äigimuddo=2020-06-05|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[kesimáánu 21.]] peeivi – [[Ibn al-Rumi]], muslimlâš tivtâsteijee (j. [[896]])<ref>Encyclopedia of Islam, Vol 1, s. 536. Edition I. 1964</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Luo Hongxin]], kiinalâš suátihiärrá (j. [[898]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7181|nommâ=Old Book of Tang, vol. 181|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[porgemáánu 21.]] peeivi – [[Wang Zhixing]], [[Tang-dynastia]] kenraal (š. [[758]])<ref name="OldTang17-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-10-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Herefrith]], [[Winchester pispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=14238|nommâ=Herefrith 6 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-10-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221020154741/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=14238|vyerkkejum=2022-10-20}}</ref> * [[Heungdeok (Silla)|Heungdeok]], [[Silla]] kunâgâs iivij 826–836 ([[Korea]]) (š. [[777]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|836}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:836|*]] fh8x7by3tb34q6xncms8as40dh1l5l9 0 14135 159468 148780 2026-09-26T00:33:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159468 wikitext text/x-wiki '''Dina Ekanga''' lii [[Kongo demokraatlâš täsiväldi|kinshasakongolâš]] taaidâr. == Pargovyehi == [[Tiätuvuárkká:Power figure (nkisi nkondi), Lower Congo - Naturhistorisches Museum Nürnberg - Nuremberg, Germany - DSC03940.jpg|thumb|Mottoom [[Nkisi Nkondi|''Nkisi Nkondi'']] Nürnberg luándutieđâlâš museost]] Taaiđâtuojijnis sun kiävttá veeččir já spijkkárijd kuuvij rähtimân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/afrique/region-54332430|nommâ=Dina Ekanga, celle qui transforme les clous en œuvres d'art à Kinshasa|čujottum=2022-02-10|kielâ={{fr}}}}</ref> Ekanga porgâškuođij spijkkárijguin talle ko sun eelij museost já ooinij spijkkárijn rahtum ärbivuáválii [[Nkisi Nkondi|''Nkisi Nkondi'' -muorâpáccá]] [[Koskâ-Kongo|Koskâ-Kongo eennâmkoddeest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://fasoculture.com/2020/10/01/il-y-a-deux-ans-lart-etait-considere-comme-satanique-a-kinshasa-actualites/|nommâ=« IL Y A DEUX ANS, L’ART ÉTAIT CONSIDÉRÉ COMME SATANIQUE » À KINSHASA ACTUALITÉS|čujottum=2022-02-16|kielâ={{fr}}}}</ref> Puohah iä ibbeerd Ekanga taiđuu já aneh tom sáttánlâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.africatopsuccess.com/dina-ekanga-les-oeuvres-uniques-de-la-congolaise-a-partir-des-clous/|nommâ=Dina Ekanga : les œuvres uniques de la Congolaise à partir des clous|čujottum=2022-02-16|kielâ={{fr}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220216212444/https://www.africatopsuccess.com/dina-ekanga-les-oeuvres-uniques-de-la-congolaise-a-partir-des-clous/|vyerkkejum=2022-02-16}}</ref> Kuittâg tääl ulmuuh láá fietiškuáttám, et tot ij lah sáttánlâš, já láá aneškuáttám Ekanga taiđuu taaiđân. == Fáádást eres soojijn == * [https://www.bbc.com/news/av/world-africa-54287182 Dina Ekanga taaiđâ] BBC.comist {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Ekanga, Dina}} [[Luokka:Kinshasakongoliih taidâreh]] 6p9hty78dggyzefus1vqblum75oaeu3 0 14140 159861 148782 2026-09-26T02:31:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159861 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = Oh Uganda, Land of Beauty | kove = Ugandan Anthem Music Sheet.InstrumentalSimple.svg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Uganda}} | eres_noomah = | säänih = George Wilberforce Kakomoa | säänihihe = | muusik = George Wilberforce Kakomoa | muusikihe = | ihe = [[1962]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = Ugandan national anthem, performed by the U.S. Navy Band.wav | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''Oh Uganda, Land of Beauty''' lii [[Uganda]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Uganda+National+Anthem | Nommâ = UGANDA: National Anthem of Uganda (Oh Uganda, Land of Beauty) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 9.6.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust ive [[1962]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/> Lavluu lii nuottim [[George Wilberforce Kakomoa]], kii lii meid čáállám ton saanijd.<ref name="national-anthems.org"/> ==Säänih== ===Eŋgâlâskielân<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uganda-embassy.jp/anthem.html|nommâ=Uganda Japan {{!}} Embassy of Uganda Japan|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-07-15|čujottum=2022-06-09|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200715093217/http://www.uganda-embassy.jp/anthem.html|vyerkkejum=2020-07-15}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=James B. Minahan|Nommâ=The Complete Guide to National Symbols and Emblems [2 volumes]|Ihe=2009-12-23|Almostittee=ABC-CLIO|Isbn=978-0-313-34497-8|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=jfrWCQAAQBAJ&pg=PA929&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2022-06-09}}</ref>=== :I :Oh, Uganda! may God uphold thee, :We lay our future in thy hand; :United, free for liberty :together we'll always stand. :II :Oh, Uganda! the land of freedom, :Our love and labour we give; :And with neighbours all at our country's call :In peace and friendship we'll live. :III :Oh, Uganda! the land that feeds us, :By sun and fertile soil grown; :For our own dear land, we shall always stand, :The Pearl of Africa's Crown. ===Swahilikielân=== :I :Loo, Uganda! Mungu akusimamie, :Tunaweka mustakabali wetu mikononi mwako; :Umoja, bure kwa uhuru :pamoja tutasimama daima. :II :Loo, Uganda! ardhi ya uhuru, :Tunatoa upendo wetu na kazi yetu; :Na pamoja na majirani wote katika wito wa nchi yetu :Kwa amani na urafiki tutaishi. :III :Loo, Uganda! ardhi ambayo hutulisha, :Kwa jua na mchanga wenye rutuba uliopandwa; :Kwa ardhi yetu mpendwa, tutasimama daima, :Lulu ya Taji ya Afrika. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Ive 1962 pitáh]] [[Luokka:Uganda aalmuglâšsymboleh]] 3799if372bo7n1pwvmf721poh9cy8nu 0 14152 159367 148786 2026-09-26T00:09:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159367 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''785''' ('''DCCLXXXV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[780-loho|780-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Tian Bu]], Tang-dynastia kenraal (j. [[822]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref> * [[Zhang Yunshen]], Tang-dynastia kenraal (j. [[872]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7180|nommâ=Old Book of Tang, vol. 180.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[skammâmáánu 4.]] peeivi – [[Liu Peng]], Tang-dynastia kenraal (š. [[727]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 12|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-23|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081023231250/http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|vyerkkejum=2008-10-23}}</ref> * [[skammâmáánu 4.]] peeivi – [[Liu Congyi]], Tang-dynastia kansler (š. [[742]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 125|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-10-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183102/http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 106|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-10-29|kielâ={{zh}}}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Máel Dúin mac Fergusa]], Brega kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|785}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:785|*]] 6f0k9xqkii9alan6w7di6h9h4opdn6a 0 14165 159375 148787 2026-09-26T00:10:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159375 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''805''' ('''DCCCV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[De Zong]], Tang-dynastia kiäisár (š. [[742]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B712|nommâ=Old Book of Tang, vol. 12|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B713|nommâ=Old Book of Tang, vol. 13|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Æthelhard]], [[Canterbury arkkâpispe]] já ovdil tom [[Winchester pispe]] (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2121|nommâ=Æthelheard 13 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211130130407/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2121|vyerkkejum=2021-11-30}}</ref> * [[čohčâmáánu 13.]] peeivi – [[Wei Gao (kenraal)|Wei Gao]], Tang-dynastia kenraal (š. [[745]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 140|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 158|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Huiguo]], kiinalâš buddhalâš muŋkki (š. [[746]]) * [[Jia Dan]], Tang-dynastia kenraal (š. [[730]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/138.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 138|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210544/http://www.sidneyluo.net/a/a16/138.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/166.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 166|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122454/http://www.sidneyluo.net/a/a17/166.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[Muhammad al-Shaybani]], muslimlâš juuriist (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Muhammad-al-Shaybani|nommâ=Muḥammad al-Shaybānī|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sapere.it/enciclopedia/a%C5%A1-%C5%A0ayb%C4%81n%C4%AB%2C+Mu%E1%B8%A5ammad.html|nommâ=aš-Šaybānī, Muḥammad|almostittem=www.sapere.it|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|805}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:805|*]] 5yrp2q3g8szqz4ajnop91rtxahlsjji 0 14166 159377 148788 2026-09-26T00:10:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159377 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''807''' ('''DCCCVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dongshan Liangjie]], kiinalâš buddhalâš muŋkki (j. [[869]]) ==Jämimeh== * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Simpert]], [[Augsburg]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bsimperto.html|nommâ=Bishop St. Simpert|almostittem=www.catholic-hierarchy.org|čujottum=2022-07-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cuthred (Kent kunâgâs)|Cuthred]], [[Kent kunâgâskodde|Kent kunâgâskode]] kunâgâs iivij 798–807 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2415|nommâ=Cuthred 11 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180217082620/http://www.pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2415|vyerkkejum=2018-02-17}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|807}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:807|*]] 2s800pqz76nmvwwxoz1b77y0ukz924c 0 14168 159374 148790 2026-09-26T00:10:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159374 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''803''' ('''DCCCIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Du Mu]], kiinalâš tivtâsteijee já politikkár (j. [[852]]) * [[Liu Congjian]], kiinalâš kuvernöör (j. [[843]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7214|nommâ=New Book of Tang, vol. 214|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-21|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Hygebald (Lindisfarne)|Hygebald]], [[Lindisfarne]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3540|nommâ=Hygebald 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221208140050/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3540|vyerkkejum=2022-12-08}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ja'far ibn Yahya]], persialâš [[viisiir]] (š. [[767]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|803}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:803|*]] fl3t7pqnssoqez8varty61uuw1pmfls 0 14169 159372 148791 2026-09-26T00:10:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159372 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''801''' ('''DCCCI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 29.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Latium]] já [[Umbria]] kuávluin [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VII–VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-13|kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Wang Chengyuan]], Tang-dynastia kenraal (j. [[834]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Heathoberht]], Lontoo pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5537|nommâ=Hathoberht 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220720071959/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5537|vyerkkejum=2022-07-20}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|801}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:801|*]] a3yog6f0bmu2ow482ds9pmi3zupx6wk 0 14171 159376 148793 2026-09-26T00:10:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159376 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''806''' ('''DCCCVI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Hinkmar]], [[Reims]] arkkâpispe (j. [[882]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Hincmar-of-Reims|nommâ=Hincmar of Reims|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arlima.net/eh/hincmar_de_reims.html|nommâ=Hincmar de Reims|almostittem=www.arlima.net|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[Kanmu]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 781–806 (š. [[737]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Kammu|nommâ=Kammu|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Li Shigu]], Tang-dynastia kenraal (š. [[778]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 124|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210540/http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 213|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171558/http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Yahya ibn Khalid]], persialâš politikkár (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|806}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:806|*]] newjv7w0brrj3ep8dv7q61o7zg5lvoc 0 14173 159373 148795 2026-09-26T00:10:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159373 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=8}} '''802''' ('''DCCCII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[800-loho (ihelohe)|800-ihelove]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Bi Xian]], Tang-dynastia kansler (j. [[864]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7177|nommâ=Old Book of Tang, vol. 177|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Fujiwara no Nagara]], jaapaanlâš politikkár (j. [[856]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brinkley, Frank & Dairoku Kikuchi|Nommâ=A History of the Japanese People from the Earliest Times to the End of the Meiji Era|Ihe=1915|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Encyclopædia Britannica}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Beorhtric (Wessex)|Beorhtric]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 786–802 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=235|nommâ=Beorhtric 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220528082429/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=235|vyerkkejum=2022-05-28}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|802}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:802|*]] 6na0x1g0yfjhzsx52qjyx6r35hfm6xh 0 14175 159992 148797 2026-09-26T03:04:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159992 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = Stand and Sing of Zambia, Proud and Free | kove = Coat of arms of Zambia.svg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Sambia}} | eres_noomah = | säänih = G. Ellis<br>E.S. Musonda<br>J.M.S. Lichilana<br>I. Lowe<br>J. Sajiwandani<br>R.J. Seal | säänihihe = [[1973]] | muusik = Enoch Mankayi Sontonga | muusikihe = [[1897]] | ihe = [[1964]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = Zambian national anthem.oga | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''Stand and Sing of Zambia, Proud and Free''' lii [[Sambia]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Zambia+National+Anthem | Nommâ = ZAMBIA: National Anthem of Zambia (Stand and Sing of Zambia, Proud and Free) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.6.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust ive [[1964]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/> Lavluu lii nuottim [[Enoch Mankayi Sontonga]],<ref name="national-anthems.org"/> já ton saanijd láá čáállám G. Ellis, E.S. Musonda, J.M.S. Lichilana, I. Lowe, J. Sajiwandani já R.J. Seal.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Millennium|Ihe=2000|Almostittee=Ministry of Information and Broadcasting Services|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=U_VRAQAAMAAJ&q=%22Sajiwandani%22&redir_esc=y|Čujottum=2022-06-10}}</ref> ==Säänih== ===Eŋgâlâskielân (virgálâš versio)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.zamlii.org/zm/legislation/consolidated-act/7|nommâ=National Anthem Act, Cap 7 {{!}} Zambia Legal Information Institute|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-05-02|čujottum=2022-06-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140502033018/http://www.zamlii.org/zm/legislation/consolidated-act/7|vyerkkejum=2014-05-02}}</ref>=== :I :Stand and sing of Zambia, proud and free, :Land of work and joy in unity, :Victors in the struggle for the rights, :We've won freedom's fight. :All one, strong and free. :II :Africa is our own motherland, :Fashion'd with and blessed by God's good hand, :Let us all her people join as one, :Brothers under the sun. :All one, strong and free. :III :One land and one nation is our cry, :Dignity and peace 'neath Zambia's sky, :Like our noble eagle in its flight, :Zambia, praise to thee. :All one, strong and free. ::Kiärdumciälhus: ::Praise be to God, ::Praise be, praise be, praise be, ::Bless our great nation, ::Zambia, Zambia, Zambia. ::Free men we stand ::Under the flag of our land. ::Zambia, praise to thee! ::All one, strong and free. ===Bembakielân=== :I :Lumbanyeni Zambia, no kwanga, :Ne cilumba twange tuumfwane, :Mpalume sha bulwi bwa cine, :Twaliilubula. :Twikatane bonse. :II :Bonse tuli bana ba Africa, :Uwasenaminwa na Lesa, :Nomba bonse twendele pamo, :Twaliilubula. :Twikatane bonse. :III :Fwe lukuta lwa Zambia lonse, :Twikatane tubyo mutende, :Pamo nga lubambe mu mulu, :Lumbanyeni Zambia. :Twikatane bonse. ::Kiärdumciälhus: ::Lumbanyeni, ::Lesa, Lesa, wesu, ::Apale calo, ::Zambia, Zambia, Zambia. ::Fwe bantungwa ::Mu luunga lwa calo. ::Lumbanyeni Zambia. ::Twikatane bonse. ===Njandžakielân=== :I :Imani timtamande Zambia, :Dziko la cimwemwe ndi umodzi, :Ife tinamenyera ufulu, :Tinapata ufuluwu, :Umodzi ndi mphamvu. :II :Africa ndiye Mayi wathu, :Dzanja la Mbuye lamdalitsa :Tiyeni tonse tigwirizane :Ndife abale m'dziko: :Umodzi ndi mphamvu. :III :Dziko limodzi, mtundu umodzi :Ndi cilakolako cathutu :Ulemu ndi mtendere m'dziko :Monga nkwazi m'mwamba: :Umodzi ndi mphamvu. ::Kiärdumciälhus: ::Timtamande, ::Mlungu, Mlungu wathu, ::Adalitse, ::Zambia, Zambia, Zambia. ::Omasuka pansi ::Pa ndembela yathu. ::Zambia timtamande. ::Umodzi ndi mphamvu. ===Chitongakielân=== :I :Atumutembaule Zambia, :mbotubelekela antoomwe, :Twakazunda akwaanguluka, :Akulilela, :Toonse Tuswangane. :II :Afrika mbabaama besu, :Cisi cakalelekw' aLeza, :Toonse tobantu tuswaangane, :Mubwanabokwabo, :Toonse Tuswangane. :III :Ciinga comwe ncotulilila, :Mbulemu aluumuno mucisi, :Mbuli Sikwaze Mbwauluka, :Zambia, omubotu, :Toonse Tuswangane. ::Kiärdumciälhus: ::Atulumbe, ::Leza Leza Wesu ::Cisi Cesu, ::Zambia, Zambia, Zambia, ::Andembela, ::yuunga mucisi cesu, ::Zambia Omubotu, ::Toonse Tuswangane. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Sambia aalmuglâšsymboleh]] ocscza8lh6cku9mxa7upa74zmwl0xbt 0 14199 159355 148805 2026-09-26T00:09:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159355 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''745''' ('''DCCXLV''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[740-loho|740-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Rotto]] levânij [[Konstantinopol]]ist [[Euroop]]ân. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Wei Gao (kenraal)|Wei Gao]], Tang-dynastia kenraal (j. [[805]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 140|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 158|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cathal Maenmaighe]], [[Uí Maine]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Ingwald]], [[Lontoo]] pispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=1707|nommâ=Ingwald 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210502095531/http://www.pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=1707|vyerkkejum=2021-05-02}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|745}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:745|*]] 93koned5jtw4o5h7qbpclbgq7gbvqyy 0 14209 159531 152573 2026-09-26T00:52:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159531 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = Himno Nacional Mexicano | kove = Himno mexicanos text.jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Meksiko}} | eres_noomah = | säänih = Francisco González Bocanegra | säänihihe = | muusik = Jaime Nunó Roca | muusikihe = | ihe = [[1854]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''Himno Nacional Mexicano''' lii [[Meksiko]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Mexico+National+Anthem | Nommâ = MEXICO: National Anthem of Mexico (Himno Nacional Mexicano) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.6.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust ive [[1854]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/> Lavluu lii nuottim [[Jaime Nunó Roca]], já ton saanijd lii čáállám [[Francisco González Bocanegra]].<ref name="national-anthems.org"/> ==Säänih (espanjakielân)== ===Algâalgâliih säänih (1854–1943)=== Taat lii algâalgâlâš versio, mii lâi kiävtust ive 1943 räi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.senado.gob.mx/64/gaceta_comision_permanente/documento/96779|nommâ=Gaceta Parlamentaria|tahhee=Senado de la República|almostittem=www.senado.gob.mx|čujottum=2022-06-10|ietf-kielâkoodi=es}}</ref> ::Kiärdumciälhus: ::Mexicanos, al grito de guerra ::el acero aprestad y el bridón. ::Y retiemble en sus centros la Tierra, ::al sonoro rugir del cañón. :I :Ciña ¡Oh Patria! tus sienes de oliva :de la paz el arcángel divino, :que en el cielo tu eterno destino :por el dedo de Dios se escribió. :Mas si osare un extraño enemigo :profanar con su planta tu suelo, :piensa ¡oh Patria querida! que el cielo :un soldado en cada hijo te dio. ::Kiärdumciälhus :II :En sangrientos combates los viste :por tu amor palpitando sus senos, :arrostrar la metralla serenos, :y la muerte o la gloria buscar. :Si el recuerdo de antiguas hazañas :de tus hijos inflama la mente, :los laureles del triunfo, tu frente, :volverán inmortales a ornar. ::Kiärdumciälhus :III :Como al golpe del rayo la encina, :se derrumba hasta el hondo torrente :la discordia vencida, impotente, :a los pies del arcángel cayó. :Ya no más, de tus hijos la sangre, :se derrame en contienda de hermanos; :sólo encuentre el acero en sus manos :quien tu nombre sagrado insultó. ::Kiärdumciälhus :IV :Del guerrero inmortal de Zempoala :te defiende la espada terrible, :y sostiene su brazo invencible :tu sagrado pendón tricolor. :Él será del feliz mexicano :en la paz y en la guerra el caudillo. :porque él supo sus armas de brillo :circundar en los campos de honor. ::Kiärdumciälhus :V :¡Guerra, guerra sin tregua al que intente :de la patria manchar los blasones! :¡guerra, guerra! los patrios pendones :en las olas de sangre empapad. :¡Guerra, guerra! en el monte, en el valle, :los cañones horrísonos truenen, :y los ecos sonoros resuenen :con las voces de ¡Unión! ¡Libertad!. ::Kiärdumciälhus :VI :Antes, Patria, que inermes tus hijos :bajo el yugo su cuello dobleguen, :tus campiñas con sangre se rieguen, :sobre sangre se estampe su pie. :Y tus templos, palacios y torres :se derrumben con hórrido estruendo, :y sus ruinas existan diciendo: :de mil héroes la patria aquí fue. ::Kiärdumciälhus :VII :Si a la lid contra hueste enemiga :nos convoca la trompa guerrera, :de Iturbide la sacra bandera :¡Mexicanos! valientes seguid. :Y a los fieros[b] bridones les sirvan :las vencidas enseñas de alfombra; :los laureles del triunfo den sombra :a la frente del bravo adalid. ::Kiärdumciälhus :VIII :Vuelva altivo a los patrios hogares :el guerrero a cantar su victoria, :ostentando las palmas de gloria :que supiera en la lid conquistar. :Tornaránse sus lauros sangrientos :en guirnaldas de mirtos y rosas, :que el amor de las hijas y esposas :también sabe a los bravos premiar. ::Kiärdumciälhus :IX :Y el que al golpe de ardiente metralla, :de la Patria en las aras sucumba, :obtendrá en recompensa una tumba :donde brille, de gloria, la luz. :Y, de Iguala, la enseña querida :a su espada sangrienta enlazada, :de laurel inmortal coronada, :formará de su fosa la cruz. ::Kiärdumciälhus :X :¡Patria! ¡Patria! tus hijos te juran :Exhalar en tus aras su aliento, :Si el clarín con su bélico acento :los convoca a lidiar con valor. :¡Para ti las guirnaldas de oliva! :¡Un recuerdo para ellos de gloria! :¡Un laurel para ti de victoria! :¡Un sepulcro para ellos de honor! ===Táálááh säänih (1943–)=== Taat lii tááláš versio, mii lii lamaš kiävtust ive 1943 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aguascalientes.gob.mx/segob/desarrollocivico/himno.aspx|nommâ=Gobierno del Estado de Aguascalientes|almostittem=www.aguascalientes.gob.mx|čujottum=2022-06-10|kielâ={{es}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://revistas-colaboracion.juridicas.unam.mx/index.php/derecho-cultura/article/view/7439/6705|nommâ=Letra completa del Himno Nacional Mexicano {{!}} González Bocanegra y Jaime Nunó {{!}} Derecho y Cultura|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019-11-13|čujottum=2022-06-10|kielâ={{es}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20191113005426/https://revistas-colaboracion.juridicas.unam.mx/index.php/derecho-cultura/article/view/7439/6705|vyerkkejum=2019-11-13}}</ref> ::Kiärdumciälhus: ::Mexicanos, al grito de guerra ::el acero aprestad y el bridón. ::Y retiemble en sus centros la Tierra, ::al sonoro rugir del cañón. :I :Ciña ¡Oh Patria! tus sienes de oliva :de la paz el arcángel divino, :que en el cielo tu eterno destino :por el dedo de Dios se escribió. :Mas si osare un extraño enemigo :profanar con su planta tu suelo, :piensa ¡oh Patria querida! que el cielo :un soldado en cada hijo te dio. ::Kiärdumciälhus :V :¡Guerra, guerra sin tregua al que intente :de la patria manchar los blasones! :¡guerra, guerra! los patrios pendones :en las olas de sangre empapad. :¡Guerra, guerra! en el monte, en el valle, :los cañones horrísonos truenen, :y los ecos sonoros resuenen :con las voces de ¡Unión! ¡Libertad!. ::Kiärdumciälhus :VI :Antes, Patria, que inermes tus hijos :bajo el yugo su cuello dobleguen, :tus campiñas con sangre se rieguen, :sobre sangre se estampe su pie. :Y tus templos, palacios y torres :se derrumben con hórrido estruendo, :y sus ruinas existan diciendo: :de mil héroes la patria aquí fue. ::Kiärdumciälhus :X :¡Patria! ¡Patria! tus hijos te juran :Exhalar en tus aras su aliento, :Si el clarín con su bélico acento :los convoca a lidiar con valor. :¡Para ti las guirnaldas de oliva! :¡Un recuerdo para ellos de gloria! :¡Un laurel para ti de victoria! :¡Un sepulcro para ellos de honor! == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Ive 1854 pitáh]] [[Luokka:Meksiko aalmuglâšsymboleh]] gigceqrj8qppxvlmf1gjirx4iay7rac 0 14223 159371 148813 2026-09-26T00:10:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159371 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''797''' ('''DCCXCVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[790-loho|790-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Giovanni Galbaio]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|8. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Bernhard (Italia)|Bernhard]], [[longobardeh|longobardij]] kunâgâs iivij 810–818 (j. [[818]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/re-d-italia-bernardo_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=BERNARDO, re d'Italia in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[Pipin I (Akvitania kunâgâs)|Pipin I]], [[Akvitania]] kunâgâs (j. [[838]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://fmg.ac/Projects/MedLands/AQUITAINE.htm#PippinIAquitaine|nommâ=AQUITAINE DUKES|almostittem=fmg.ac|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Shinshō (Shingon)|Shinshō]], jaapaanlâš buddhalâš muŋkki (j. [[873]]) ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 4.]] peeivi – [[Guan Bo]], [[Tang-dynastia kansler]] (š. [[719]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 13|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621174613/http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Donnchad Midi mac Domnaill]], Irland ollâkunâgâs (š. [[733]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|797}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:797|*]] ltlscktx5ib76cgrim0r13b1cu91thg 0 14224 159364 148814 2026-09-26T00:09:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159364 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''777''' ('''DCCLXXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[770-loho|770-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Heungdeok (Silla)|Heungdeok]], [[Silla]] kunâgâs iivij 826–836 ([[Korea]]) (j. [[836]]) * [[Pipin (Italia kunâgâs)|Pipin]], Italia kunâgâs já [[Kaarle Styeres|Kaarle Stuárrá]] alge (j. [[810]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Werner, Karl Ferdinand|Nommâ=Die Nachkommen Karls des Großen bis um das Jahr 1000 (1.-8. Generation)|Ihe=1967|Siijđoh=403–483|Almostittee=Schwann|Kielâ={{de}}}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Flaithrí mac Domnaill]], [[Connacht]] kunâgâs iivij 773–777 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=McCarthy, Daniel P.|Paječaalâ=The Chronology of the Irish Annals|Almostittem=Archaeology, Culture, History, Literature – Vol. 98C, No. 6|Äigimuddo=1998|Siijđoh=203–255|Almostittee=Royal Irish Academy|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[Waermund (Worcester pispe)|Waermund]], [[Worcester pispe]] iivij 775–777 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5027|nommâ=Wærmund 5 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202085751/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5027|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|777}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:777|*]] n7lfrzv39gcs80fn2rycbtd6qcezyl7 0 14226 159357 148816 2026-09-26T00:09:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159357 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''757''' ('''DCCLVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[750-loho|750-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Liu Ji (kenraal)|Liu Ji]], Tang-dynastia kenraal (j. [[810]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 143|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210605/http://www.sidneyluo.net/a/a16/143.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 212|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202173202/http://sidneyluo.net/a/a17/212.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 26.]] peeivi – [[Stefanus II]], katolilii kirho paavi iivij 752–757 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Stephen-II-or-III|nommâ=Stephen II (or III)|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Zhang Xun (Tang-dynastia)|Zhang Xun]], Tang-dynastia kenraal (š. [[709]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7220|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 220|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 192|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122600/http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cummascach mac Flainn]], [[Uí Fháilghe]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|757}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:757|*]] 312pyofkjiwgxkg37p69wh7cwvzgumc 0 14227 159356 148817 2026-09-26T00:09:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159356 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''747''' ('''DCCXLVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[740-loho|740-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Düren]] mainâšui vuossâmuu tove čallum teevstâst. Talle ton nommâ lâi ''Villa duria''. * [[Isen (Baijer)|Isen]] mainâšui vuossâmuu tove čallum teevstâst. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Al-Waqidi]], [[Medina]]st šoddâm historjistee (j. [[823]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dunn (pispe)|Dunn]], [[Rochester pispe]] iivij 741–747 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2438|nommâ=Dunn 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221208121858/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2438|vyerkkejum=2022-12-08}}</ref> * [[Li Shizhi]], kiinalâš tivtâsteijee já politikkár (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.ph/x0Md|nommâ=New Book of Tang, vol. 202|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2012-09-13|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|747}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:747|*]] 9l49w3jwbphiuf4zjp9ui4nmrbt268f 0 14229 159348 148819 2026-09-26T00:09:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159348 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''727''' ('''DCCXXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[720-loho|720-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Liutprand]] já [[longobardeh]] väldidii [[Bologna]] já eres kaavpugijn [[Po]]-juuvâ maadâpeln [[Italia]]st. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Liu Peng]], Tang-dynastia kenraal (j. [[785]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 12|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-23|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081023231250/http://www.sidneyluo.net/a/a16/012.htm|vyerkkejum=2008-10-23}}</ref> * [[Yang Yan (Tang-dynastia)|Yang Yan]], Tang-dynastia kansler (j. [[781]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 118|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/145.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 145|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171421/http://sidneyluo.net/a/a17/145.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Murchad mac Brain Mut]], [[Leinster]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|727}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:727|*]] t7hemp1tja6eur1cps0d7lj3qyz7q3r 0 14230 159344 148820 2026-09-26T00:08:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159344 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''717''' ('''DCCXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[710-loho|710-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Konstantinopol pirâstittem (717–718)|Konstantinopol pirâstittem]] aalgij.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Guilland, Rodolphe|Nommâ=L'Expedition de Maslama contre Constantinople (717–718)|Ihe=1959|Siijđoh=109–133|Almostittemsaje=[[Pariisi]]|Almostittee=Publications de la Faculté des Lettres et Sciences Humaines de Paris|Kielâ={{fr}}}}</ref> * [[Marcello Tegalliano]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|2. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Inoe]], [[Jaapaan]] prinses (j. [[775]])<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Almostittee=Oriental Translation Fund|Kielâ={{fr}}|www=https://books.google.ch/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=PA81&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2022-06-29}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Eadwulf (Northumbria kunâgâs)|Eadwulf]], [[Northumbria]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=840|nommâ=Eadwulf 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-10-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220714134655/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=840|vyerkkejum=2022-07-14}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|717}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:717|*]] lcq1wlrawt9vuq1u7h5evjo7az7j6z5 0 14240 159968 151802 2026-09-26T02:52:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159968 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl Suáđigil siijdâst. Siämmáánommâsâš jäävrist keejâ siijđo [[Seipäjärvi (jävri)]].}} {{Suomâ sijdâ | nommâ = Seipäjärvi | kove = | kove-čielgiittâs = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Seipäjärvi | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 67 | latm = 9 | lats = 52 | latNS = N | longd = 26 | longm = 13 | longs = 26 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Suáđigil]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = 29<ref name="sompio.fi"/> | ässeeloho_ihe = 2020 | postânummeer = 99520 | äigi = UTC+2 }} '''Seipäjärvi''' lii uccâ siijdâš [[Suáđigil]] kieldâ maadâoosijn. Ive&nbsp;[[2020]] Seipäjärvist assii 29&nbsp;olmožid.<ref name="sompio.fi"/> ==Eennâmtieđâ== Seipäjärvi lii suulân 60&nbsp;km keččin [[Suáđigil markkân]]ist já suulân 80&nbsp;km keččin [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargâ]] kirdemkiedist. Sijdâ lii [[Seipäjärvi (jävri)|siämmáánommâsii jäävri]] riddoost. Siijdâ alda lii 310 meetter alosâš Seipävaara-tuodâr.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://seipajarvi.masecom.net/|nommâ=Seipäjärvi|almostittem=seipajarvi.masecom.net|čujottum=2022-06-11|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181104165354/http://seipajarvi.masecom.net/|vyerkkejum=2018-11-04}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=500 |2011|48|2012|48|2013|44|2014|40|2015|40|2016|38|2017|36|2018|36|2019|32|2020|20=29 |note=<small>Käldee: Sompio<ref name="sompio.fi">{{Lostâkäldee|Tahhee=Karjalainen, Tarja|Paječaalâ=Sodankylän asukasluku jatkaa laskuaan|Almostittem=Sompio|Äigimuddo=13.1.2022|Ihekerdi=38|Nummeer=2|Siijđoh=5}}</ref></small>}} {{clear|left}} ==Fáádást eres soojijn== * [https://web.archive.org/web/20181104165354/http://seipajarvi.masecom.net/ Seipäjärvi siijdâ päikkisiijđoh] {{fi}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Suáđigil siijdah}} [[Luokka:Suáđigil siijdah]] 2i3o3qtec2uptior6ylxamay7taaq43 0 14255 159370 148831 2026-09-26T00:10:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159370 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''793''' ('''DCCXCIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[790-loho|790-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Mercia]] kunâgâs [[Offa]] vuáđudij [[St Albans]] luostar. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cairpre mac Laidcnén]], [[Uí Ceinnselaig]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Li Ning (Tang-dynastia)|Li Ning]], Tang-dynastia prinssâ (j. [[812]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 175.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183132/http://www.sidneyluo.net/a/a16/175.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 82.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123045/http://www.sidneyluo.net/a/a17/082.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[Wei Mo]], Tang-dynastia kansler (j. [[858]])<ref name="Old Book of Tang 176">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7176|nommâ=Old Book of Tang, vol. 176.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7097|nommâ=New Book of Tang, vol. 97.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Zhou Chi]], Tang-dynastia kansler (j. [[851]])<ref name="Old Book of Tang 176"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7182|nommâ=New Book of Tang, vol. 182.|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Kalender== {{Kalender ihe|793}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:793|*]] 7slm2pqqqrntwzv9jh52has610pvr3x 0 14259 159359 148835 2026-09-26T00:09:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159359 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''763''' ('''DCCLXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[760-loho|760-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ciniod I]] šoodâi [[Pikteh|piktij]] kunâgâs [[Bridei V (Pikteh)|Bridei V]] maŋa (tááláš [[Skotland]]). ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 15.]] peeivi – [[Fang Guan]], Tang-dynastia kansler (š. [[697]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 111.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419163733/http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 139.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123339/http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Wei Jiansu]], Tang-dynastia kansler (š. [[687]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/074.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 74.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-04-17|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090417172947/http://www.sidneyluo.net/a/a17/074.htm|vyerkkejum=2009-04-17}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 108.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210529/http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|763}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:763|*]] r18dkiaknsatad5nskhuscm2i01irq4 0 14261 159354 148837 2026-09-26T00:09:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159354 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''743''' ('''DCCXLIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[740-loho|740-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Tikal]] väldidij El Perú -nommâsii kaavpug kuálmád Tikal já [[Calakmul]] koskâsii suáđi ääigi. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibn Wahb]], muslimlâš juuriist (j. [[813]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brockopp, Jonathan E.|Nommâ=Early Mālikī Law: Ibn ʻAbd Al-Ḥakam and His Major Compendium of Jurisprudence|Ihe=2000|Sijđo=20|Almostittee=BRILL}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Pei Yaoqing]], Tang-dynastia kansler (š. [[681]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/071.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 71.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-06-13|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100613021529/http://sidneyluo.net/a/a17/071.htm|vyerkkejum=2010-06-13}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/098.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 98.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419165930/http://www.sidneyluo.net/a/a16/098.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/127.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 127.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-07-12|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122300/http://www.sidneyluo.net/a/a17/127.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[Khalid al-Qasri]], syyrialâš kuvernöör (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Crone, Patricia|Nommâ=Slaves on horses: the evolution of the Islamic polity|Ihe=1980|Sijđo=102|Almostittee=Cambridge University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Hawting, Gerald R.|Nommâ=The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750 (2nd Edition)|Ihe=2000|Siijđoh=925–927|Almostittee=Routledge}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|743}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:743|*]] oharmn8cjoparh9x03g6o848jd96phc 0 14262 159351 148838 2026-09-26T00:09:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159351 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''733''' ('''DCCXXXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[730-loho|730-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Enkirch]] mainâšui vuossâmuu tove čallum teevstâst. Talle ton nommâ lâi ''Anchiriacum''. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Junnin]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 758–764 (j. [[765]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.japanese-wiki-corpus.org/emperor/Emperor%20Junnin.html|nommâ=Emperor Junnin - Japanese Wiki Corpus|tahhee=A. C. Yu|almostittem=www.japanese-wiki-corpus.org|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kunaicho.go.jp/e-about/genealogy/pdf/keizu-e.pdf|nommâ=Genealogy of the Emperors of Japan|almostittem=kunaicho.go.jp|almostittee=The Imperial Household Agency|čujottum=28.6.2022|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Sijđo=275|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=143–144|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=75–78|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[Donnchad Midi mac Domnaill]], Irland ollâkunâgâs (j. [[797]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Li Yuanhong (Tang-dynastia)|Li Yuanhong]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/098.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 98.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419165930/http://www.sidneyluo.net/a/a16/098.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/126.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 126.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171400/http://sidneyluo.net/a/a17/126.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/072.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 72.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-11-20|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081120085821/http://www.sidneyluo.net/a/a17/072.htm|vyerkkejum=2008-11-20}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|733}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:733|*]] 1zxfeayvefy8m906527aqvj3k2utuap 0 14264 159343 148840 2026-09-26T00:08:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159343 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''713''' ('''DCCXIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[710-loho|710-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Anastasios II]] šoodâi Bysant kiäisárin [[Filippikos]] maŋa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Anastasius-II-Byzantine-emperor|nommâ=Anastasius II|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Zhang Xuan]], kiinalâš máálájeijee (j. [[755]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ealdwulf (East Anglia)|Ealdwulf]], [[East Anglia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=569|nommâ=Ealdwulf 3 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220709223353/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=569|vyerkkejum=2022-07-09}}</ref> * [[Filippikos]], Bysant kiäisár iivij 711–713 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Philippicus-Bardanes|nommâ=Philippicus Bardanes|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|713}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:713|*]] q3rnkq91rdmktubk9ho9gbsicm1izu3 0 14270 159815 148843 2026-09-26T02:20:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159815 wikitext text/x-wiki {{Uŋgar kieldâ | nommâ = Miskolc | kove = MiskolcV1V2.jpg | vaakun = HUN Miskolc Címer.svg | lippu = Flag of Miskolc.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Uŋgar | nommâ_kárttá = Miskolc | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 48 | latm = 06 | lats = 11 | latNS = N | longd = 20 | longm = 46 | longs = 41 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | staatâ = [[Uŋgar]] | kuávlu = [[Tave-Uŋgar]] | lääni = [[Borsod-Abaúj-Zemplén (lääni)|Borsod-Abaúj-Zemplén]] | servikodde = [[Miskolc (servikodde)|Miskolc]] | vijđodâh = 236,67 | alodâh = 131 | ässeeloho = 150 695 | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 3500-3549 | sundenummeer = (+36) 46 }} '''Miskolc''' ['miʃkolʦ] lii [[Uŋgar]] niäljádin stuárráámus kaavpug [[Budapest]], [[Debrecen]] já [[Szeged]] maŋa. Kaavpug lii Uŋgar tavenuorttân [[Bükk]]-nommâsii váráduv aldasijn. Miskolcist ääsih 150&nbsp;695 olmožid (1.1.2021). Kaavpug vijđodâh lii 236,67&nbsp;km².<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=EN&p_id=30456|nommâ=Detailed Gazetteer of Hungary|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-13}}</ref> Miskolc lii lamaš [[Tampere]] ustevvuotâkaavpug ive&nbsp;1963 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.tampere.fi/organisaatio/kansainvaliset-asiat/ystavyyskaupungit|nommâ=Ystävyyskaupungit [Tampereen kaupunki - Organisaatio - Kansainväliset asiat]|almostittem=www.tampere.fi|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Historjá == Miskolcist láá aassâm ulmuuh aainâs-uv 70&nbsp;000 ihheed.<ref name="suomiunkari">{{Nettikäldee|čujottâs=https://suomiunkari.fi/osastot/tampere/miskolc-2/miskolc-koillis-unkarin-keskus/|nommâ=Miskolc – Koillis-Unkarin keskus {{!}} Suomi-Unkari Seuran Tampereen osasto|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kaavpug nommâ Miskolc mainâšuvvoo vuossâmuu keerdi suullân ive&nbsp;1173.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.miskolc.hu/life-in-the-city/city-information/history-miskolc|nommâ=History of Miskolc|almostittem=Miskolc County Township|äigimuddo=2019-10-24|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220707134246/https://en.miskolc.hu/life-in-the-city/city-information/history-miskolc|vyerkkejum=2022-07-07}}</ref> Miskolcist šoodâi kaavpug virgálávt ive&nbsp;1375. Ive&nbsp;1823 Miskolcân huksejui Uŋgar vuossâmuš keeđgist rahtum já pisovâš [[Uŋgarkielâ|uŋgarkielâlâš]] teatter.<ref name="suomiunkari"/> 1900-lovvoost Miskolc tubdii eromâšávt Uŋgar lusisráhtádâskuávdážin. 1990-lovo rääjist lusisráhtulâšvuođâ merhâšume kaavpug ekonomian lii kiäppánâm korrâsávt. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=550 |1900|61160|1910|76207|1920|85151|1930|93877|1941|114674|1949|109124|1960|143903|1970|180581|1980|207303|1990|196442|2001|185567|2011|167754|2022|26=145735 |note=<small>Käldee: Központi Statisztikai Hivatal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/nepszamlalas/?lang=hu|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-29|kielâ={{hu}}}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Miskolc ollâopâttâh == [[Miskolc ollâopâttâh]] vuáđudui ive&nbsp;[[1949]].<ref name="suomiunkari"/> == Diosgyőr lanne == [[Diosgyőr]] lanne lii koskâáigásâš lanne tallaa Diosgyőr-nommâsii kaavpugist, mii onnáá peeivi kulá Miskolcân. Diosgyőr lanne kavnui Uŋgar 200 [[forint]] sedâlist iivij 1998 já 2009 kooskâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hungarytoday.hu/hungary-today-58519/|nommâ=Hungary: Then & Today|almostittem=Hungary Today|äigimuddo=2016-04-01|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220122111105/https://hungarytoday.hu/hungary-today-58519/|vyerkkejum=2022-01-22}}</ref> == Ustevvuotâkaavpugeh == Miskolc ustevvuotâkaavpugeh láá: {{col div|colwidth=22em}} *{{Lippukove|Maadâ-Korea}} [[Asan]], [[Maadâ-Korea]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Aschaffenburg]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Bulgaria}} [[Burgas]], [[Bulgaria]] *{{Lippukove|Ovtâstum staatah}} [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] *{{Lippukove|Puola}} [[Katowice]], [[Puola]] *{{Lippukove|Turkki}} [[Kayseri]], [[Turkki]] *{{Lippukove|Slovakia}} [[Košice]], [[Slovakia]] *{{Lippukove|Čekki}} [[Ostrava]], [[Čekki]] *{{Lippukove|Suomâ}} [[Tampere]], [[Suomâ]] *{{Lippukove|Kiina}} [[Yantai]], [[Kiina]] {{Col div end}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.miskolc.hu/ Miskolc kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{hu}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Uŋgar kaavpugeh]] r79a25v9esfyjjrx7x90jkvj3olgqwe 0 14272 159881 148844 2026-09-26T02:35:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159881 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Peik Stenberg | kove = | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi [[1960]] | šoddâmsaje = [[Helsig]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = Suomâ | artistnommâ = Kopp, Pytty | lávlumkielah = ruotâ- já suomâkielâ | aktiivlâžžân = | genreh = párnáimuusik, ukulele | čuojânâsah = [[ukulele]], [[mandoliin]], [[buzuki]] já [[12-sraaŋgâsâš kiitaar]] | muusikjuávhuh = [[Sås och Kopp]] | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Peik Göran Stenberg''' (š. [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi [[1960]] [[Helsig]], [[Suomâ]]) lii suomâruátálâš musikkár já čaittâleijee. == Eellim já karrieer == Stenberg juuđij Grankulla samskola [[Kauniainen|Kauniaisiist]]. Tobbeen sun uápásmij [[Pasi Hiihtola]]n, kiäin sun lii porgâm jo paijeel 25 ihheed maaŋgâlágán projektijn tegu [[Radio Fnatt]] sehe maŋeláá ruotâkielâg párnáimuusikjuávhust ''[[Sås och Kopp]]'' já ton suomâkielâg versiost ''Sotta ja Pytty''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hbl.fi/artikel/2f5edab2-1acc-4b03-8b6c-085ff3377f53|nommâ=Både dagisbarn och studenter älskar Sås & Kopps musik|tahhee=Miettinen, Petra|almostittem=Hufvudstadsbladet|äigimuddo=29.09.2018|čujottum=2022-06-14|ietf-kielâkoodi=sv-FI}}</ref> Stenberg máttá čuojâttiđ el. [[ukulele]], [[mandoliin]], [[buzuki]] já [[12-sraaŋgâsâš kiitaar]]. Párnáimuusikjuávhust <i>Sås och Kopp</i> sun čuojât kiitaar já Hiihtola huilo. Ton lasseen Stenberg já Hiihtola lává vuáđudâm Kauniaisii ukulelejuávhu ''[[Grankulla Ukulelesällskap]]'', mast suoi meid čuojâttává.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uke.fi/in_english/teachers/peik_stenberg/|nommâ=Peik Stenberg - Uke|almostittem=www.uke.fi|čujottum=2022-06-14|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180113053443/http://www.uke.fi/in_english/teachers/peik_stenberg/|vyerkkejum=2018-01-13}}</ref> Stenberg lii valmâštum [[Teatterollâškovlâ|Teatterollâškoovlâst]] Helsigist. Sun lii čaittâlâm [[Svenska Teatern]] ruotâkielâg čaitâlmijn tegu ''Peter Pan'', ''Robin Hood'', ''My Fair Lady'' já ''Spin.'' Ton lasseen sun lii čaittâlâm [[Lilla Teatern]]ist iivij 1989–1994 já [[Skolteatern]]ist iivij 1985–1989. == Pargo == === Filmografia === ==== Elleekoveh ==== * [[1991]] – ''[[Mitä pimeämpi yö - sen kirkkaammat tähdet]]'' (TV-elleekove) * [[1996]] – ''[[Joulupukki ja noitarumpu]]'' (TV-elleekove) * [[1997]] – ''[[Kosminen kaaos]]'' (TV-elleekove) * [[2012]] – ''[[Niko 2]]'' * [[2015]] – ''[[Maartin]]'' * [[2020]] – ''[[Livet efter döden]]'' ({{K-fi|Elämää kuoleman jälkeen}}) ==== TV-rááiđuh ==== * [[1990]]–[[1991]] – ''[[Muumileevi mainâseh]]'' ({{K-ja|楽しいムーミン一家|Tanoshii muumin ikka}}) * [[1993]] – ''[[Mormor]]'' ({{K-fi|Isoäiti}}) * [[1996]] – ''[[Full House (Suomâruátálâš TV-ráiđu)|Full House]]'' (suomâruátálâš TV-ráiđu) <!--===Teatter === === Diskografia===--> == Käldeeh == * Andergård, Margita: Stenberg, Peik i Uppslagsverket Finland (webbupplaga, 2012). CC-BY-SA 4.0 {{Käldeeh}} {{AAKKOSTUS:Stenberg, Peik}} [[Luokka:Ive 1960 šoddâmeh]] [[Luokka:Suomâruátáliih čaittâleijeeh]] [[Luokka:Suomâruátáliih lávlooh]] [[Luokka:Suomâruátáliih musikkáreh]] 2a7uh74obmbkenf7gv213pwyn5dvqt9 0 14285 159446 148849 2026-09-26T00:25:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159446 wikitext text/x-wiki {{Uŋgar kieldâ | nommâ = Budapest | kove = 2018-07-05-budapest-buda-hill.jpg | vaakun = Coa Hungary Town Budapest big.svg | lippu = Flag of Budapest (2011-).svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Uŋgar | nommâ_kárttá = Budapest | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 47 | latm = 29 | lats = 33 | latNS = N | longd = 19 | longm = 03 | longs = 05 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | staatâ = [[Uŋgar]] | kuávlu = [[Közép-Magyarország]] | lääni = [[Pest (lääni)|Pest]] | servikodde = [[Budapest (servikodde)|Budapest]] | vijđodâh = 525,14 | alodâh = 102 | ässeeloho = 1 723 836 | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 1011–1239 | sundenummeer = (+36) 1 }} '''Budapest''' ['budɒpɛʃt] lii [[Uŋgar]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Budapest lii Uŋgar taveuásist. Kaavpug čoođâ kolgá [[Tonava]]-juuhâ, mii juáhá Budapest kyevti uásán: Buda-kaavpuguásán viestârbeln já Pest-kaavpuguásán nuorttiibeln. Budapestist ääsih 1&nbsp;723&nbsp;836 olmožid (1.1.2021).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/hu/nep0037.html|nommâ=22.1.2.4. Népesség településtípus szerint, január 1.|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-16}}</ref> Kaavpug vijđodâh lii 525,14&nbsp;km².<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=EN&p_id=13578|nommâ=Detailed Gazetteer of Hungary|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-16}}</ref> Budapest lii [[Helsig]] ustevvuotâkaavpug.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://suomiunkari.fi/ystavyyskaupungit/|nommâ=Ystävyyskunnat|almostittem=Suomi – Unkari Seura|čujottum=2022-06-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=600 |1890|560079|1900|861434|1910|1110453|1920|1232026|1930|1442869|1941|1712791|1949|1590316|1960|1804606|1970|1945083|1980|2059226|1990|2016681|2001|1777921|2011|1729040|2021|28=1723836 |note=<small>Käldee: Központi Statisztikai Hivatal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/nepszamlalas/?lang=hu|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-16|kielâ={{hu}}}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Ollâopâttuvah == [[Loránd Eötvös ollâopâttâh]] Budapestist lii Uŋgar stuárráámus ollâopâttâh. Tot vuáđudui ive&nbsp;1635. Ollâopâttuvvâst láá ohtsis oovce [[tieđâkodde]]d.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elte.hu/en/history|nommâ=Brief History of ELTE|almostittem=www.elte.hu|čujottum=2022-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Jotolâh == [[Tiätuvuárkká:Vasút oktogon 1896-17 Klösz György.JPG|thumb|[[Budapest metro]] huksim [[Oktogon]]-ratkuuttuv alda ive 1896]] Nannaam-[[Euroop]] vuossâmuš [[metro]]linjá huksejui Budapestân. Tot valdui kiävtun [[vyesimáánu 2.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1896]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|nommâ=Milleneumi földalatti vasút - Metro 4|almostittem=www.metro4.hu|čujottum=2022-06-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220630131422/https://www.metro4.hu/hu/a-budapesti-metrok/milleneumi-foldalatti-vasut|vyerkkejum=2022-06-30}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.budapest.com/city_guide/general_information/history.en.html|nommâ=Budapest History – History of Budapest, Hungary|almostittem=www.budapest.com|čujottum=2022-06-16}}</ref> Ive&nbsp;2014 rääjist Budapestist láá lamaš nelji metrolinjá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bookinbudapest.com/budapest-metro-4-green-line|nommâ=Budapest Metro 4 - Green line|tahhee=|almostittem=Bookinbudapest|čujottum=2022-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://web.archive.org/web/20240122123935/https://budapest.hu/ Budapest kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{hu}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Budapest|*]] taxasfgtsrdnpmgqn55jh1bz032tpad 0 14365 159361 148872 2026-09-26T00:09:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159361 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''766''' ('''DCCLXVI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[760-loho|760-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Bysant väldikodde|Bysant]] kiäisár [[Konstantinos V]] kodettij [[Constantine Podopagouros]] já taan viiljâ [[Strategios Podopagouros]].<ref name="Chronicle">{{Kirjekäldee|Tahhee=Mango, Cyril & Scott, Roger|Nommâ=The Chronicle of Theophanes Confessor. Byzantine and Near Eastern History, AD 284–813|Ihe=1997|Sijđo=605|Almostittemsaje=Oxford, United Kingdom|Almostittee=Oxford University Press}}</ref> ==Šoddâmeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Jämimeh== * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Constantine Podopagouros]], bysantlâš aatellâš (šoddâmihe ij tiäđust)<ref name="Chronicle"/> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Strategios Podopagouros]], bysantlâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref name="Chronicle"/> * [[skammâmáánu 19.]] peeivi – [[Ecgbert (York)|Ecgbert]], York arkkâpispe (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|nommâ=Ecgberht 7 (Male)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-09-24|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924082137/http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|vyerkkejum=2015-09-24}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Matate]], jaapaanlâš aatellâš (š. [[715]])<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Nomura, Tadao|Paječaalâ=Nagate, Matate, and Mitate|Almostittem=Shishū|Äigimuddo=1970|Nummeer=12|Kielâ={{ja}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Maeda, Haruto|Paječaalâ=The Problem of Fujiwara no Yatsuka (Matate)'s Renaming|Almostittem=Ancient Cultures of East Asia|Äigimuddo=1996–1997|Nummeer=89–91|Kielâ={{ja}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|766}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:766|*]] eg3qrhmrgg7v56lrvm190yiew96f301 0 14367 159841 148873 2026-09-26T02:27:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159841 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Ngarna languages.png|thumb|Ngarnalij kielâi sárnumkuávlu lii merkkejum kuovgisruánáájin.]] '''Ngarnaliih kielah''' láá [[Pama-nyungaliih kielah|pama-nyungaláid kieláid]] kullee kielâjuávkku. Ngarnalij kielâi sárnumkuávlun láá [[Taveterritorio]] já [[Queensland]], [[Australia]]st. Kielâjuávkun kuleh 5 kielâ:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://glottolog.org/resource/languoid/id/ngar1290|nommâ=Glottolog 4.6 - Ngarna|almostittem=glottolog.org|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Yanyuwakielâ]] * [[Ngarrukielâ]] † * [[Yindjilandjikielâ]] † * [[Bularnukielâ]] † * [[Warluwarrakielâ]] † Nelji kielâ láá jáámmám. [[Yanyuwakielâ]] lii tuođâlávt uhkevuálásâš. Ive [[2016]] tast lijjii tuše 39 sárnod.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://explore.data.abs.gov.au/|nommâ=Census 2016, Language spoken at home by Sex (SA2+)|almostittem=explore.data.abs.gov.au|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220628035207/https://explore.data.abs.gov.au/|vyerkkejum=2022-06-28}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ngarnaliih kielah|*]] 49v2girktnxr2gecsmvvccnuuu7pqd2 0 14369 159511 148874 2026-09-26T00:43:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159511 wikitext text/x-wiki {{Uŋgar kieldâ | nommâ = Győr | kove = Győr sztér.jpg | vaakun = HUN Győr Címer.svg | lippu = Flag of Győr.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Uŋgar | nommâ_kárttá = Győr | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = | latd = 47 | latm = 41 | lats = 0 | latNS = N | longd = 17 | longm = 38 | longs = 0 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | staatâ = [[Uŋgar]] | kuávlu = [[Nyugat-Dunántúl]] | lääni = [[Győr-Moson-Sopron(lääni)|Győr-Moson-Sopron]] | servikodde = [[Győr (servikodde)|Győr]] | vijđodâh = 174,62 | alodâh = 108 | ässeeloho = 132 735 | ässeeloho_ihe = 1.1.2021 | ässeesaahâdvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 9000–9030 | sundenummeer = (+36) 96 }}'''Győr''' [ˈɟøːr] lii [[Uŋgar]] kuđâdin stuárráámus kaavpug. Győr lii Uŋgar taveviestâruásist já Győr-Moson-Sopron lääni [[uáivikaavpug]]. Győrist ääsih 132&nbsp;735 olmožid (1.1.2021). Kaavpug vijđodâh lii 174,62&nbsp;km².<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=EN&p_id=25584|nommâ=Detailed Gazetteer of Hungary|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-28}}</ref> Győr lii lamaš [[Kuopio]] ustevvuotâkaavpug ive&nbsp;[[1978]] rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://onkormanyzat.gyor.hu/cikk/gyr_testvervarosi_kapcsolatai.html|nommâ=Győr testvérvárosi kapcsolatai - Győr Megyei Jogú Város Honlapja|almostittem=onkormanyzat.gyor.hu|čujottum=2022-06-28}}</ref> == Historjá == [[Antiikäigi|Antiikääigi]] onnáá peeivi Győr kaavpugkuávlust lâi [[Arrabona]]-nommâsâš roomalâš suáldátleirâ já aassâmpäikki. Arrabona-noomâst šoodâi meid Győr [[saksakielâ]]g nommâ, ''Raab''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ome-lexikon.uni-oldenburg.de/orte/raab-gyor|nommâ=Raab/Győr|almostittem=ome-lexikon.uni-oldenburg.de|čujottum=2022-06-28}}</ref> Ive [[1271]] Győrist šoodâi kaavpug.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hellogyor.hu/en/|nommâ=Hellogyőr|almostittem=https://hellogyor.hu/|čujottum=2022-06-28|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220627085837/https://hellogyor.hu/en/|vyerkkejum=2022-06-27}}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Vertical bar chart |type=ässeeloho |position=left |width=600 |1870|21767|1890|28175|1900|38094|1910|45083|1920|51268|1930|52456|1941|58431|1949|58431|1960|72060|1970|102600|1980|124147|1990|129331|2001|129412|2011|129527|2020|30=133946 |note=<small>Käldee: Központi Statisztikai Hivatal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksh.hu/nepszamlalas/?lang=hu|nommâ=Központi Statisztikai Hivatal|almostittem=www.ksh.hu|čujottum=2022-06-29|kielâ={{hu}}}}</ref></small>}} {{clear|left}} == Ustevvuotâkaavpugeh == Győr ustevvuotâkaavpugeh láá: {{col div|colwidth=22em}} *{{Lippukove|Ruoššâ}} [[Nižni Novgorod (Ruoššâ)|Nižni Novgorod]], [[Ruoššâ]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Ingolstadt]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Puola}} [[Poznań]], [[Puola]] *{{Lippukove|Romania}} [[Brașov]], [[Romania]] *{{Lippukove|Ranska}} [[Colmar]], [[Ranska]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Erfurt]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Suomâ}} [[Kuopio]], [[Suomâ]] *{{Lippukove|Israel}} [[Nof HaGalil]], [[Israel]] *{{Lippukove|Saksa}} [[Sindelfingen]], [[Saksa]] *{{Lippukove|Kiina}} [[Wuhan]], [[Kiina]] {{Col div end}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://gyor.hu Győr kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{hu}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Uŋgar kaavpugeh]] 42f1f6s6fzq039alw57b3z81bspli34 0 14370 159345 148875 2026-09-26T00:08:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159345 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''718''' ('''DCCXVIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[710-loho|710-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 15.]] peeivi – [[Konstantinopol pirâstittem (717–718)|Konstantinopol pirâstittem]] nuuvâi.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Guilland, Rodolphe|Nommâ=L'Expedition de Maslama contre Constantinople (717–718)|Ihe=1959|Siijđoh=109–133|Almostittemsaje=[[Pariisi]]|Almostittee=Publications de la Faculté des Lettres et Sciences Humaines de Paris|Kielâ={{fr}}}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Pase Bonifatius]] mađhâšij [[Friisia]]n nube keerdi. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Konstantinos V]], [[Bysant väldikodde|Bysant]] kiäisár (j. [[775]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Constantine-V-Copronymus|nommâ=Constantine V Copronymus|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Coenred (Northumbria kunâgâs)|Coenred]], [[Northumbria]] kunâgâs iivij 716–718 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=11558|nommâ=Cenred 4 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211019025413/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=11558|vyerkkejum=2021-10-19}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|718}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:718|*]] pf9hdkbbm4fbx3wdd5s83ulb99uza3g 0 14387 160107 148883 2026-09-26T03:37:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160107 wikitext text/x-wiki '''Videospellâihe 1991''' kieđâvuš ive [[1991]] almostittum videospeelâid já videospellâmaailm merhâšittee tábáhtusâid. ==Tábáhtusah == === Uđđâ finnoduvah === * [[Bungie]] * [[Epic Games]] (noomáin ''Epic MegaGames'') * [[id Software]] == Ruustigalmostitmeh == ===Spellâkonsoleh=== * [[Commodore CDTV]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.generationamiga.com/2021/03/16/30-years-ago-commodore-launched-the-cdtv/|nommâ=30 Years ago Commodore launched the CDTV|tahhee=|almostittem=GenerationAmiga.com|čujottum=2022-07-07|ietf-kielâkoodi=en-GB|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220707055806/http://www.generationamiga.com/2021/03/16/30-years-ago-commodore-launched-the-cdtv/|vyerkkejum=2022-07-07}}</ref> * [[Philips CD-i]] ===Tiätureh=== * [[Amiga 600]] == Merhâšittee almostitmeh == * ''[[Another World (videospellâ)|Another World]]'' * ''[[Lemmings]]'' * ''[[Magic Pockets]]'' * ''[[Mega Lo Mania]]'' * ''[[Monkey Island 2: LeChuck’s Revenge]]'' * ''[[Sid Meier's Civilization]]'' * ''[[Street Fighter II]]'' * ''[[SWIV]]'' ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Videospellâiveh}} [[Luokka:Ive 1991 videospeelah|*]] [[Luokka:Videospellâiveh]] 7ja2bxvr2yp6ql3jrabievvfi4e8n8s 0 14416 159340 148894 2026-09-26T00:08:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159340 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=6}} '''687''' ('''DCLXXXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[680-loho|680-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 15.]] peeivi – [[Sergius I]] väljejui katolilii kirho 84. paavin. Siämmáá peeivi sust meid šoodâi virgálávt katolilii kirho 84. paavin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Saint-Sergius-I|nommâ=Saint Sergius I|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-04-08|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/sergio-i-papa-santo_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=SERGIO I, papa, santo|almostittem=Treccani|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Wei Jiansu]], Tang-dynastia kansler (j. [[763]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/074.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 74.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-04-17|čujottum=2022-07-17|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090417172947/http://www.sidneyluo.net/a/a17/074.htm|vyerkkejum=2009-04-17}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 108.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-17|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210529/http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref> ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Konon (paavi)|Konon]], katolilii kirho paavi iivij 686–687 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-conone_(Enciclopedia-Italiana)|nommâ=CONONE, Papa in "Enciclopedia Italiana"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-07-17|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Mul (Kent)|Mul]], [[Kent kunâgâskodde|Kent kunâgâskode]] kunâgâs iivij 686–687 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3028|nommâ=Mul 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|687}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:687|*]] k5gty9hr2aw6wn20mwpbocipfapjqa4 0 14465 159719 148898 2026-09-26T01:42:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159719 wikitext text/x-wiki '''Lavrukkâš''' ({{k-sms|Laarikaž}} teikâ ''Laareek'') lii sáŋgár [[Suomâ]] sämmilij já [[Tave-Pohjanmaa]] [[čuđemaainâs|čuđemainâsijn]]. Taat vielgisvuoptâsâš čepis kandâ taištâlij ryeššilij já kärjillij vuástá. ==Nommâ== [[Anarâškielâ]]lâš nommâ ''Lavrukkâš'' puátá [[suomâkielâ]]lii noomâst ''Lavrukainen''. [[Nuorttâlâškielâ]]lâš nommâ ''Laarikaž'' teikâ ''Laareek'' vuod puátá [[kärjilkielâ]]lii noomâst ''Larikka''.<ref name="senc-prod">{{Nettikäldee|čujottâs=https://senc-prod.it.helsinki.fi/wiki/Lavruka%C5%A1|nommâ=Lavrukaš – Saamelaiskulttuurin ensyklopedia|almostittem=senc-prod.it.helsinki.fi|čujottum=2022-07-21|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220719144519/https://senc-prod.it.helsinki.fi/wiki/Lavruka%C5%A1|vyerkkejum=2022-07-19}}</ref> ==Lavrukkâš čuđemainâsijn== Lavrukkáá tobdeh pyeremustáá mainâsijn, main suu págutteh toimâđ uápisteijen. Sun lii kuittâg nuuvt čeppi, et sun luhostuvá tuššâdiđ ubâ čuđejuávhu. Ovdâmerkkân oovtâ mainâsist sun joođeet čuuđij kárbá kuoškân já njuškee majemuu puudâ toorvon källee oolâ. Nube mainâsist sun hokâttâl čuuđijd suollui puurrâđ muorjijd, mut talle sun kuáđá sii toho jäämmiđ niälgán. Sun paattâr meddâl já váldá puoh kárbáid fáárun.<ref name="senc-prod"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh }} [[Luokka:Sämmilij mainâsij persovneh]] [[Luokka:Syemmilij mainâsij persovneh]] 1atrkdwuz1afexhon8cgx6v2a6sq4mf 0 14468 159365 148899 2026-09-26T00:09:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159365 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''778''' ('''DCCLXXVIII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[770-loho|770-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Treviso]]st, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,8 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII–IX [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-07-22|kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Eterscél mac Áeda]], [[Uí Ceinnselaig]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Li Shigu]], Tang-dynastia kenraal (j. [[806]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 124|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210540/http://www.sidneyluo.net/a/a16/124.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 213|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-07-22|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171558/http://sidneyluo.net/a/a17/213.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ==Jämimeh== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Kalender== {{Kalender ihe|778}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:778|*]] 17dj3nzjezivhkd4makstmyn803j5bd 0 14470 159353 148900 2026-09-26T00:09:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159353 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''742''' ('''DCCXLII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[740-loho|740-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Teodato Ipato]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|4. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[vyesimáánu 27.]] peeivi – [[De Zong]], Tang-dynastia kiäisár (j. [[805]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B712|nommâ=Old Book of Tang, vol. 12|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B713|nommâ=Old Book of Tang, vol. 13|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-23|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ibrahim al-Mawsili]], persialâš musikkár já lávloo (j. [[804]]) * [[Liu Congyi]], Tang-dynastia kansler (j. [[785]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 125|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-10-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621183102/http://www.sidneyluo.net/a/a16/125.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 106|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-10-29|kielâ={{zh}}}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Áed Balb mac Indrechtaig]], [[Connacht]] kunâgâs iivij 735–742 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=McCarthy, Daniel P.|Paječaalâ=The Chronology of the Irish Annals|Almostittem=Archaeology, Culture, History, Literature – Vol. 98C, No. 6|Äigimuddo=1998|Siijđoh=203–255|Almostittee=Royal Irish Academy|Kielâ={{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|742}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:742|*]] 5badaarov6vqx7aqgkdlcgh0yyp78yo 0 14476 159368 148902 2026-09-26T00:09:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159368 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''786''' ('''DCCLXXXVI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[780-loho|780-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Saga (kiäisár)|Saga]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 809–823 (j. [[842]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=280–282|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=151–164|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=97–102|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Junna (kiäisár)|Junna]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 823–833 (j. [[840]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=282–283|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Sijđo=164|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=103–106|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Cynewulf (Wessex)|Cynewulf]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 757–786 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5089|nommâ=Cynewulf 4 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220528070822/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=5089|vyerkkejum=2022-05-28}}</ref> * [[Tipraiti mac Taidg]], [[Connacht]] kunâgâs iivij 782–786 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Byrne, Francis John|Nommâ=Irish Kings and High-Kings|Ihe=2001|Almostittemsaje=Dublin|Almostittee=Four Courts Press}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|786}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:786|*]] 8uzmj9haz7m6qbzy6ox2ufg6jeek5iw 0 14478 159850 148903 2026-09-26T02:30:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159850 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Elevated storage facility, Siida Museum, Inari, Finland (36546669161).jpg|thumb|300px|Njollâ Siida olgomuseost]] '''Njollâ''' teikâ '''njollâäitti''' ({{k-fi|niliaitta}}, ''nili'' teikâ ''patsasaitta'', {{k-se|njalla}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sanit.oahpa.no/|nommâ=Njalla|almostittem=Neahttadigisánit|čujottum=2022-07-25}}</ref>, {{k-sms|njõll}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://saan.oahpa.no/detail/sms/fin/njõll.html|nommâ=Njõll|almostittem=Neahttadigisánit|čujottum=2022-07-25}}</ref> teikâ ''njõlläiʹtt''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://saan.oahpa.no/detail/sms/fin/njõlläiʹtt.html|nommâ=Njõlläiʹtt|almostittem=Neahttadigisánit|čujottum=2022-07-25}}</ref> já {{k-smj|njalla}}) lii vuárkká, mii ovdánij [[láávtáš|láávttáást]]. ==Etimologia== ''Njollâ''-sääni puátá uuraallii vuáđukielâ säänist ''ńile''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&sanue_id=75938|nommâ=Álgu-tietokanta|almostittem=kaino.kotus.fi|čujottum=2022-07-25|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220725090107/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&sanue_id=75938|vyerkkejum=2022-07-25}}</ref> ==Rááhtus== Njollâääitist lii suullân muádi meetter kukkosâš jyelgi, mii lii rahtum rasta sáhhájum ciägu [[peeci|peesist]]. Jyelgi lii uállejum, motomin joba hevvâlistum já toos láá kiddejum čuhâ ryevdih vuáluskulij vinnood, amas [[piätuelleeh|piäđuh]] peessâđ piärguid puurrâđ. Jyelgi keejist lii suullân 150 x 150 senttid já meetter alosâš salvum ááitáš. Jyelgi paajaškeeči verrui neeljičievâgin, moos kiddejui láskud niskesmuorâ, mast lâi neeljičievâg räigi. Niskesmuorâ kuábbáá-uv kiäčán tuárrást kiddejuvvojii salvuigijn kyehti muorâ, ađai suájá nuuvt et tast šoodâi kietkâm. Taah-uv muorah lijjii hevvâlistum päljisin, amas säpligeh cuápcuđ tast. Lättee vijđodâh lâi suullân 1,5 m x 1,5 m já uksâ nuuvt poskâd, et tuše párnááh šiettii ollásávt siisâ. Njollâááitán peesâi tuše raiđâlâs mield já tot lâi rahtum oovtâ muorâst. Meccinjoolâin raiđâlâs lâi čiehhum kuusnii aldasáid. Koddepivdem várás rahtum njoolah láppojii juo moonnâm ihečyeđe loopâkeččin, mut kyelinjoolah lijjii vala [[Paččvei]] aldasijn ihečyeđe mulsâšum suulâin.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Njollâäitti já jyelgiäitti|Almostittem=Anarâš-kalender 2000|Äigimuddo=2000|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Keejâ meid== * [[Láávtáš]] ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ääitih]] [[Luokka:Sämikulttuur]] cbm1j1ea5uf6brvhv37rcua5urc13c7 0 14495 159358 148908 2026-09-26T00:09:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159358 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''759''' ('''DCCLIX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[750-loho|750-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Asad ibn al-Furat]], persialâš kenraal (j. [[828]]) * [[Quan Deyu (kansler)|Quan Deyu]], Tang-dynastia kansler (j. [[818]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7148|nommâ=Old Book of Tang, vol. 148|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7165|nommâ=New Book of Tang, vol. 165|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-07-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Wang Shizhen (kenraal)|Wang Shizhen]], Tang-dynastia kenraal (j. [[809]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 142|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-27|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 211|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-07-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[syeinimáánu 24.]] peeivi – [[Oswulf (Northumbria kunâgâs)|Oswulf]], [[Northumbria]] kunâgâs iivij 758–759 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3750|nommâ=Oswulf 2 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-07-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211019004941/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=3750|vyerkkejum=2021-10-19}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dúngal mac Amalgado]], Brega kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|759}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:759|*]] 1000sc9ae37ap84k907zf689w59gs8y 0 14498 159346 148910 2026-09-26T00:08:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159346 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''719''' ('''DCCXIX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[710-loho|710-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Buddhalâš temppâl [[Gamsansa]] valmâštui [[Korea]]st. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Guan Bo]], [[Tang-dynastia kansler]] (j. [[797]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 13|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-07-09|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621174613/http://www.sidneyluo.net/a/a16/013.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dae Joyeong (Balhae)|Dae Joyeong]], [[Balhae]] kunâgâs iivij 698–719 ([[Korea]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Redbad (Friisia)|Redbad]], [[Friisia]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|719}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:719|*]] 223q1303pm2z6a4ntwr5qxixzjkvkar 0 14543 159961 155043 2026-09-26T02:52:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159961 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Sara Vuolab | kove = | šoddâm = [[1995]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = tihtâčällee já kirječällee | noomah = Sara Kristine Vuolab | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sara Kristine Vuolab''' (š. [[1995]]) lii orjâlâš tihtâ- já kirječällee. ==Palhâšumeh== Ive [[2021]] Vuolab finnij tihtâkirjestis ''[[Gárži]]'' [[Tabupalhâšume]] já čuávuváá ive [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="sr-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/girjjalasvuoabalkkasupmi | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi Sara Vuolabii diktačoakkáldagain Gárži | Almostittem = Sämirääđi | Čujottum = 5.8.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Kirje lâi meid iävtukkâssân [[Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume|ive 2022 Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšumán]], mut ij vuáittám.<ref name="avvir-eai-vuoitán">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/eai-vuoitan-girjebalkkasumi/|nommâ=Eai vuoitán girje­bálkkašumi|almostittem=Ávvir|čujottum=2022-11-03|tahhee=Gavrilov, Sergey|äigimuddo=2022-11-02|kielâ={{se}}}}</ref> ==Pargo== ===Tihtâkirjeh=== * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Gárži]]''<ref name="finna-vuolab-2466785">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2466785 |nommâ= Gárži |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250220172747/https://www.finna.fi/Record/helmet.2466785 |vyerkkejum= 2025-02-20}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[27 (tihtâkirje)|27]]''<ref name="finna-vuolab-1937187">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937187 |nommâ= 27 |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241213194443/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937187 |vyerkkejum= 2024-12-13}}</ref> ===Antologiah=== * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Diet almmái ii hála das maidege]]''<ref name="finna-maaŋgah-1828335">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1828335 |nommâ= Diet almmái ii hála das maidege |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250220172625/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1828335 |vyerkkejum= 2025-02-20}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Vuolab, Sara}} [[Luokka:Ive 1995 šoddâmeh]] [[Luokka:Sämmiliih tivtâsteijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume vyeitteeh]] oz90wp39g1jrqit47tt38tyd1ygud3y 0 14573 159472 148931 2026-09-26T00:34:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159472 wikitext text/x-wiki {{Tennisturnam | nommâ = Düsseldorf Open | kove = Rochusclub Duesseldorf.jpg | älgimihe = 2013 | nuuhâmihe = 2014 | iveh = 2 | staatâ = {{Lippu|Saksa}} | kaavpug = [[Düsseldorf]] | kieddi = Rochusclub | kategoria = ATP World Tour 250 | ase = massa / olgokieddi | spelleeh = 28 K / 16 N | palhâšumeruttâ = 426 605 € (2014)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.atpworldtour.com/Tennis/Tournaments/Dusseldorf.aspx|nommâ=Düsseldorf Open|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-05-16|čujottum=2025-04-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140516215639/http://www.atpworldtour.com/Tennis/Tournaments/Dusseldorf.aspx|vyerkkejum=2014-05-16}}</ref> }} '''Düsseldorf Open''' (oovdiš nommâ '''Power Horse Cup''') lâi almai tennisturnam, mii uárnejui [[massakieddi|massakiedist]] [[Düsseldorf]]ist, [[Nordrhein-Westfalen]]ist, [[Saksa]]ast iivij [[2013]]–[[2014]]. Tot kuulâi [[ATP Tour 250]] -turnamrááiđun. Turnam uárnejui vyesimáánust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://power-horse-cup.com/www/start/|nommâ=Power Horse Cup|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-05-11|čujottum=2022-08-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130511082757/http://power-horse-cup.com/www/start/|vyerkkejum=2013-05-11}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://duesseldorf-open.org/www/start/|nommâ=Düsseldorf Open|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-05-18|čujottum=2022-08-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140518080602/http://duesseldorf-open.org/www/start/|vyerkkejum=2014-05-18}}</ref> Ive [[2015]] turnam ij uárnejum, tastko iä lamaš tuárvi ennuv sponsoreh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://uk-sport-web.prod.oceanusorigin.com/tennis/news/12040/9542622/atp-dusseldorf-open-dropped-due-to-lack-of-sponsorship|nommâ=ATP Dusseldorf Open dropped due to lack of sponsorship|almostittem=Sky Sports|čujottum=2022-08-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Finaleh == === Kuáhtásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeittee !style="width:200px"|Táppájeijee !style="width:160px" class="unsortable"|Puáđus |- |[[Power Horse Cup 2013 – Kuáhtásspellâ|2013]] || {{Lippu|ARG}} [[Juan Mónaco]] || {{Lippu|FIN}} [[Jarkko Nieminen]] || 6–4, 6–3 |- |[[Düsseldorf Open 2014 – Kuáhtásspellâ|2014]] || {{Lippu|GER}} [[Philipp Kohlschreiber]]||{{Lippu|CRO}} [[Ivo Karlović]]||6–2, 7–6^(7–4) |} === Niäljásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeitteeh !style="width:200px"|Táppájeijeeh !style="width:150px" class="unsortable"|Puáđus |- |[[Power Horse Cup 2013 – Niäljásspellâ|2013]] || {{Lippu|GER}} [[Andre Begemann]] <br /> {{Lippu|GER}} [[Martin Emmrich]] || {{Lippu|PHI}} [[Treat Conrad Huey]] <br /> {{Lippu|UK}} [[Dominic Inglot]] || 7–5, 6–2 |- |[[Düsseldorf Open 2014 – Niäljásspellâ|2014]] || {{Lippu|MEX}} [[Santiago González (tennis)|Santiago González]]<br /> {{Lippu|USA}} [[Scott Lipsky]]||{{Lippu|GER}} [[Martin Emmrich]] <br /> {{Lippu|GER}} [[Christopher Kas]]|| 7–5, 4–6, [10–3] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Düsseldorf Open (ATP)|*]] 2327ufdufpf7h7rwtk15eo5ylf9l18q 0 14581 159840 148932 2026-09-26T02:27:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159840 wikitext text/x-wiki {{Tennisturnam | nommâ = New York Open | kove = Nassau Coliseum 2021.jpg | älgimihe = 2018 | nuuhâmihe = 2020 | iveh = 3 | staatâ = {{Lippu|Ovtâstum staatah}} | kaavpug = [[Uniondale (New York)|Uniondale]] | kieddi = Nassau Veterans Memorial Coliseum | kategoria = ATP World Tour 250 | ase = seemeent / siskieddi | spelleeh = 28 K / 16 N | palhâšumeruttâ = 804 180 $ (2020) }} '''New York Open''' lâi almai tennisturnam, mii uárnejui [[seemeentkieddi|seemeentkiedist]] [[Uniondale, New York|Uniondalest]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]ist, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] iivij [[2018]]–[[2020]]. Tot kuulâi [[ATP Tour 250]] -turnamrááiđun. Turnam aalgij ive [[2018]], ko [[Memphis Open (ATP)|Memphis Open]] sirdui [[Uniondale, New York|Uniondalen]] sponsorij vänivuođâ tiet.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://memphisopen.com/memphis-open-moves-new-york/|nommâ=Memphis Open Moves to New York - The Memphis Open|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-01-14|čujottum=2022-08-10|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180114183739/http://memphisopen.com/memphis-open-moves-new-york/|vyerkkejum=2018-01-14}}</ref> Ive [[2022]] turnam sirdui [[Dallas]]ân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.atptour.com/en/news/dallas-open-announcement-may-2021|nommâ=Dallas To Host ATP 250 Beginning 2022|almostittem=ATP Tour|čujottum=2022-08-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Finaleh == === Kuáhtásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeittee !style="width:200px"|Táppájeijee !style="width:160px" class="unsortable"|Puáđus |- | [[2018 New York Open – Singles|2018]] | {{Lippu|RSA}} [[Kevin Anderson (tennis)|Kevin Anderson]] | {{Lippu|USA}} [[Sam Querrey]] | 4–6, 6–3, 7–6^(7–1) |- | [[2019 New York Open – Singles|2019]] | {{Lippu|USA}} [[Reilly Opelka]] | {{Lippu|CAN}} [[Brayden Schnur]] | 6–1, 6–7^(7–9), 7–6,^(9–7) |- | [[2020 New York Open – Singles|2020]] | {{Lippu|UK}} [[Kyle Edmund]] | {{Lippu|ITA}} [[Andreas Seppi]] | 7–5, 6–1 |} === Niäljásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeitteeh !style="width:200px"|Táppájeijeeh !style="width:150px" class="unsortable"|Puáđus |- | [[2018 New York Open – Doubles|2018]] | {{Lippu|BLR}} [[Max Mirnyi]] <br /> {{Lippu|AUT}} [[Philipp Oswald]] | {{Lippu|NED}} [[Wesley Koolhof]] <br />{{Lippu|NZL}} [[Artem Sitak]] | 6–4, 4–6, [10–6] |- | [[2019 New York Open – Doubles|2019]] | {{Lippu|GER}} [[Kevin Krawietz]] <br /> {{Lippu|GER}} [[Andreas Mies]] | {{Lippu|MEX}} [[Santiago González (tennis)|Santiago González]] <br />{{Lippu|PAK}} [[Aisam-ul-Haq Qureshi]] | 6–4, 7-5 |- | [[2020 New York Open – Doubles|2020]] | {{Lippu|PAK}} [[Aisam-ul-Haq Qureshi]] <br /> {{Lippu|UK}} [[Dominic Inglot]] | {{Lippu|USA}} [[Steve Johnson (tennis)|Steve Johnson]] <br />{{Lippu|USA}} [[Reilly Opelka]] | 7–6^(7–5), 7–6^(8–6) |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:New York Open (ATP)|*]] m7cxp9zg2fhhahyf5fu45nwl8t62opj 0 14607 159796 148936 2026-09-26T02:12:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159796 wikitext text/x-wiki {{Tennisturnam | nommâ = Malaysian Open | kove = Axiata Arena, Bukit Jalil front (220713).jpg | älgimihe = 2009 | nuuhâmihe = 2015 | iveh = 7 | staatâ = {{Lippu|Malesia}} | kaavpug = [[Kuala Lumpur]] | kieddi = Putra Indoor Stadium | kategoria = ATP World Tour 250 | ase = seemeent / siskieddi | spelleeh = 28 K / 16 N | palhâšumeruttâ = 937 835 $ (2015) }} '''Malaysian Open''' teikâ '''Proton Malaysian Open''' lâi almai tennisturnam, mii uárnejui [[seemeentkieddi|seemeentkiedist]] [[Kuala Lumpur]]ist, [[Malesia]]st iivij [[2009]]–[[2015]]. Tot kuulâi [[ATP Tour 250]] -turnamrááiđun. Turnam uárnejui táválávt čohčâmáánu loopâst / roovvâdmáánu aalgâst. Ive [[2009]] turnam uárnejui [[čohčâmáánu 28.|28.9.]]–[[roovvâdmáánu 4.|25.10.]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.atpworldtour.com/Tennis/Tournaments/Kuala-Lumpur.aspx|nommâ=Tennis - ATP World Tour - Tennis Tournament - Malaysian Open, Kuala Lumpur – Malaysia|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-06-28|čujottum=2022-08-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090628170238/http://www.atpworldtour.com/Tennis/Tournaments/Kuala-Lumpur.aspx|vyerkkejum=2009-06-28}}</ref> Ive [[2016]] turnam sirdui [[Chengdu]]n.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.atptour.com/en/news/kuala-lumpur-relocates-to-chengdu-2016|nommâ=Kuala Lumpur Relocates To Chengdu In 2016 {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis|almostittem=ATP Tour|čujottum=2022-08-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Finaleh == === Kuáhtásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeittee !style="width:200px"|Táppájeijee !style="width:160px" class="unsortable"|Puáđus |- | [[2009 Proton Malaysian Open - Kuáhtásspellâ|2009]] || {{Lippu|RUS}} [[Nikolay Davydenko]] || {{Lippu|ESP}} [[Fernando Verdasco]] || 6–4, 7–5 |- | [[2010 Proton Malaysian Open – Kuáhtásspellâ|2010]] || {{Lippu|RUS}} [[Mikhail Youzhny]] || {{Lippu|KAZ}} [[Andrey Golubev]] || 6–7^(7–9), 6–2, 7–6^(7–3) |- | [[2011 Proton Malaysian Open – Kuáhtásspellâ|2011]] || {{Lippu|SRB}} [[Janko Tipsarević]] || {{Lippu|CYP}} [[Marcos Baghdatis]] || 6–4, 7–5 |- | [[2012 Proton Malaysian Open – Kuáhtásspellâ|2012]] || {{Lippu|ARG}} [[Juan Mónaco]] || {{Lippu|FRA}} [[Julien Benneteau]] || 7–5, 4–6, 6–3 |- | [[2013 Proton Malaysian Open – Kuáhtásspellâ|2013]] || {{Lippu|POR}} [[João Sousa]] || {{Lippu|FRA}} [[Julien Benneteau]] || 2–6, 7–5, 6–4 |- | [[Malaysian Open 2014 – Kuáhtásspellâ|2014]] || {{Lippu|JPN}} [[Kei Nishikori]] || {{Lippu|FRA}} [[Julien Benneteau]] || 7–6^(7–4), 6–4 |- | [[Malaysian Open 2015 – Kuáhtásspellâ|2015]] || {{Lippu|ESP}} [[David Ferrer]] || {{Lippu|ESP}} [[Feliciano López]] || 7–5, 7–5 |} === Niäljásspellâ === {|class="wikitable" |- !style="width:40px"|Ihe !style="width:200px"|Vyeitteeh !style="width:200px"|Táppájeijeeh !style="width:150px" class="unsortable"|Puáđus |- | [[2009 Proton Malaysian Open - Niäljásspellâ|2009]] || {{Lippu|POL}} [[Mariusz Fyrstenberg]] <br />{{Lippu|POL}} [[Marcin Matkowski]] || {{Lippu|RUS}} [[Igor Kunitsyn]]<br />{{Lippu|CZE}} [[Jaroslav Levinský]] || 6–2, 6–1 |- | [[2010 Proton Malaysian Open – Niäljásspellâ|2010]] || {{Lippu|CZE}} [[František Čermák]] <br />{{Lippu|SVK}} [[Michal Mertiňák]]|| {{Lippu|POL}} [[Mariusz Fyrstenberg]] <br />{{Lippu|POL}} [[Marcin Matkowski]] || 7–6^(7–3), 7–6^(7–5) |- | [[2011 Proton Malaysian Open – Niäljásspellâ|2011]] || {{Lippu|USA}} [[Eric Butorac]] <br />{{Lippu|NED}} [[Jean-Julien Rojer]] || {{Lippu|CZE}} [[František Čermák]] <br /> {{Lippu|SVK}} [[Filip Polášek]] || 6–1, 6–3 |- | [[2012 Proton Malaysian Open – Niäljásspellâ|2012]] || {{Lippu|AUT}} [[Alexander Peya]] <br> {{Lippu|BRA}} [[Bruno Soares]] || {{Lippu|UK}} [[Colin Fleming]] <br> {{Lippu|UK}} [[Ross Hutchins]] || 5–7, 7–5, [10–7] |- | [[2013 Proton Malaysian Open – Niäljásspellâ|2013]] || {{Lippu|USA}} [[Eric Butorac]] <br> {{Lippu|RSA}} [[Raven Klaasen]] || {{Lippu|URU}} [[Pablo Cuevas]] <br> {{Lippu|ARG}} [[Horacio Zeballos]] || 6–2, 6–4 |- | [[Malaysian Open 2014 – Niäljásspellâ|2014]] || {{Lippu|POL}} [[Marcin Matkowski]]<br>{{Lippu|IND}} [[Leander Paes]] ||{{Lippu|UK}} [[Jamie Murray]]<br>{{Lippu|AUS}} [[John Peers]]||3–6, 7–6^(7–5), [10–5] |- | [[Malaysian Open 2015 – Niäljásspellâ|2015]] || {{Lippu|PHI}} [[Treat Huey]]<br>{{Lippu|FIN}} [[Henri Kontinen]] ||{{Lippu|RSA}} [[Raven Klaasen]]<br>{{Lippu|USA}} [[Rajeev Ram]]||7–6^(7–4), 6–2 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Malaysian Open (ATP)|*]] lbpu38yhra0devussq1k4l9x2y1scmk 0 14720 160042 148954 2026-09-26T03:26:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160042 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Tave-Pohjanmaa eennâmkodde | kove = Oulu City Hall 2006 02 12.JPG | kove-čielgiittâs = Oulu kaavpugtáálu ive 2006 | vaakun = Pohjois-Pohjanmaan vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pohjois-Pohjanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Oulu]] | vijđodâh = 45 851,98 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 36 829,93 | eennâm_% = 80,3 | sisčääci = 2 363,86 | sisčääci_% = 5,2 | merâčääci = 6 658,19 | merâčääci_% = 14,5 | ässeeloho = 416 142<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 11,30 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Tave-Pohjanmaa''' ({{k-fi|Pohjois-Pohjanmaa}} já {{k-sv|Norra Österbotten}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh| Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 45&nbsp;852&nbsp;km² já ässeeloho 416&nbsp;142<ref name="tilastokeskus"/>. Tave-Pohjanmaa raijâšuvá tavveen [[Laapi eennâmkodde|Laapi eennâmkoodán]], nuorttân [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu eennâmkoodán]] sehe mäddin [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Koskâ-Pohjanmaa]], [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ]] sehe [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkuddijd]]. Tave-Pohjanmaa eennâmkoddekuávdáš lii&nbsp;[[Oulu]]. == Kieldah == Tave-Pohjanmaa eennâmkoddeest láá 30 kieldâd, main 11 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Alavieska]] || [[Tiätuvuárkká:Alavieska.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2482}} || {{Nts|253.02}} km² || {{Nts|9.81}} äs./km² || Ylivieska || 1879 || – |- | '''[[Haapajärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Haapajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6792}} || {{Nts|789.31}} km² || {{Nts|8.86}} äs./km² || Nivala-Haapajärvi || 1868 || – |- | '''[[Haapavesi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Haapavesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6608}} || {{Nts|1086.41}} km² || {{Nts|6.29}} äs./km² || Haapavesi-Siikalatva || 1866 || – |- | [[Hailuoto]] || [[Tiätuvuárkká:Hailuoto.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|959}} || {{Nts|1082.70}} km² || {{Nts|4.66}} äs./km² || Oulu || - || ''{{k-sv|Karlö}}'' |- | [[Ii]] || [[Tiätuvuárkká:Kuivaniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9907}} || {{Nts|2873.00}} km² || {{Nts|6.14}} äs./km² || Oulunkaari || 1445 || ''{{k-sv|Ijo}}'' |- | '''[[Kalajoki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Himanka.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|12313}} || {{Nts|2391.29}} km² || {{Nts|13.32}} äs./km² || Ylivieska || 1865 || – |- | [[Kempele]] || [[Tiätuvuárkká:Kempele.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|19245}} || {{Nts|110.34}} km² || {{Nts|174.73}} äs./km² || Oulu || 1867 || - |- | '''[[Kuáccám]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kuusamo.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15113}} || {{Nts|5808.96}} km² || {{Nts|3.04}} äs./km² || Koillismaa || 1868 || ''{{k-fi|Kuusamo}}'' ''{{k-se|Guossán}} |- | [[Kärsämäki]] || [[Tiätuvuárkká:Kärsämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2503}} || {{Nts|701.35}} km² || {{Nts|3.59}} äs./km² || Nivala-Haapajärvi || 1869 || – |- | [[Liminka]] || [[Tiätuvuárkká:Liminka.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|10257}} || {{Nts|651.70}} km² || {{Nts|16.09}} äs./km² || Oulu || 1477 || ''{{k-sv|Limingo}}'' |- | [[Lumijoki]] || [[Tiätuvuárkká:Lumijoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2028}} || {{Nts|290.29}} km² || {{Nts|9.47}} äs./km² || Oulu || 1867 || – |- | [[Merijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Merijarvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1070}} || {{Nts|231.63}} km² || {{Nts|4.65}} äs./km² || Ylivieska || 1866 || – |- | [[Muhos]] || [[Tiätuvuárkká:Muhos.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|8901}} || {{Nts|797.27}} km² || {{Nts|11.36}} äs./km² || Oulu || 1865 || – |- | '''[[Nivala]]''' || [[Tiätuvuárkká:Nivala.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|10421}} || {{Nts|535.65}} km² || {{Nts|19.79}} äs./km² || Nivala-Haapajärvi || 1867 || - |- | '''[[Oulainen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Oulainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7077}} || {{Nts|597.54}} km² || {{Nts|12.04}} äs./km² || Ylivieska || 1965 || – |- | '''[[Oulu]]''' || [[Tiätuvuárkká:Oulu.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|210075}} || {{Nts|3816.27}} km² || {{Nts|70.71}} äs./km² || Oulu || 1605 || ''{{k-sv|Uleåborg}}'' |- | '''[[Pudasjärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Pudasjarvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7661}} || {{Nts|5867.36}} km² || {{Nts|1.36}} äs./km² || Oulunkaari || 1865 || – |- | [[Pyhäjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhäjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3027}} || {{Nts|1365.09}} km² || {{Nts|5.57}} äs./km² || Raahe || 1865 || – |- | '''[[Pyhäjärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Pyhäjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|4890}} || {{Nts|1459.01}} km² || {{Nts|3.73}} äs./km² || Nivala-Haapajärvi || 1866 || - |- | [[Pyhäntä]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhäntä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1659}} || {{Nts|846.85}} km² || {{Nts|2.05}} äs./km² || Haapavesi-Siikalatva || 1899 || – |- | '''[[Raahe]]''' || [[Tiätuvuárkká:Raahe.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|24284}} || {{Nts|1888.95}} km² || {{Nts|23.92}} äs./km² || Raahe || 1649 || ''{{k-sv|Brahestad}}'' |- | [[Reisjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Reisjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2673}} || {{Nts|503.34}} km² || {{Nts|5.63}} äs./km² || Nivala-Haapajärvi || 1868 || – |- | [[Sievi]] || [[Tiätuvuárkká:Sievi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4806}} || {{Nts|800.43}} km² || {{Nts|6.11}} äs./km² || Ylivieska || 1867 || – |- | [[Siikajoki]] || [[Tiätuvuárkká:Siikajoki.vaakuna.2007.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4990}} || {{Nts|1653.91}} km² || {{Nts|4.73}} äs./km² || Raahe || 1868 || – |- | [[Siikalatva]] || [[Tiätuvuárkká:Siikalatva.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5072}} || {{Nts|2229.81}} km² || {{Nts|2.33}} äs./km² || Haapavesi-Siikalatva || 2009 || – |- | [[Taivalkoski]] || [[Tiätuvuárkká:Taivalkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3863}} || {{Nts|2650.61}} km² || {{Nts|1.58}} äs./km² || Koillismaa || 1879 || – |- | [[Tyrnävä]] || [[Tiätuvuárkká:Tyrnävä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6613}} || {{Nts|494.86}} km² || {{Nts|13.45}} äs./km² || Oulu || 1865 || –' |- | [[Utajärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Utajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2564}} || {{Nts|1737.28}} km² || {{Nts|1.53}} äs./km² || Oulunkaari || 1865 || – |- | [[Vaala]] || [[Tiätuvuárkká:Vaala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2672}} || {{Nts|1763.57}} km² || {{Nts|2.05}} äs./km² || Oulunkaari || 1865 || – |- | '''[[Ylivieska]]''' || [[Tiätuvuárkká:Ylivieska.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15324}} || {{Nts|574.18}} km² || {{Nts|26.90}} äs./km² || Ylivieska || 1867 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {{Palsta álgá}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Haukipudas]] || [[Tiätuvuárkká:Haukipudas.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]] || 2013 || {{Nts|19053}} |- | [[Kestilä]] || [[Tiätuvuárkká:Kestilä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Siikalatva]] || 2009 || {{Nts|1574}} |- | [[Kiiminki]]<br>(Kiminge) || [[Tiätuvuárkká:Kiiminki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]] || 2013 || {{Nts|13320}} |- | [[Kuivaniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Kuivaniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ii]] || 2007 || {{Nts|1977}} |- | [[Oulujoki]] || [[Tiätuvuárkká:Oulujoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]]<br>[[Haukipudas]]<br>[[Kempele]]<br>[[Kiiminki]]<br>[[Oulunsalo]]<br>[[Tyrnävä]]<br>[[Utajärvi]]<br>[[Ylikiiminki]] || 1965 || {{Nts|4881}} |- | [[Oulunsalo]] || [[Tiätuvuárkká:Oulunsalo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]] || 2013 || {{Nts|9897}} |- | [[Paavola]] || [[Tiätuvuárkká:Paavola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ruukki]] || 1973 || {{Nts|4395}} |- | [[Pattijoki]] || [[Tiätuvuárkká:Pattijoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raahe]] || 2003 || {{Nts|6253}} |- | [[Piippola]] || [[Tiätuvuárkká:Piippola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Siikalatva]] || 2009 || {{Nts|1251}} |} {{Palsta lonottem}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Pulkkila]] || [[Tiätuvuárkká:Pulkkila.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Siikalatva]] || 2009 || {{Nts|1569}} |- | [[Rantsila]] || [[Tiätuvuárkká:Rantsila.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Siikalatva]] || 2009 || {{Nts|2001}} |- | [[Rautio]] || [[Tiätuvuárkká:Rautio.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kalajoki]] || 1973 || {{Nts|1348}} |- | [[Revonlahti]]<br>(Revolax) || [[Tiätuvuárkká:Revonlahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ruukki]] || 1973 || {{Nts|956}} |- | [[Ruukki]] || [[Tiätuvuárkká:Ruukki.svg|25px|center]] || [[Siikajoki]] || 2007 || {{Nts|4500}} |- | [[Saloinen]]<br>(Salois) || [[Tiätuvuárkká:Saloinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raahe]] || 1973 || {{Nts|5914}} |- | [[Temmes]] || [[Tiätuvuárkká:Temmes.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Liminka]]<br>[[Lumijoki]]<br>[[Tyrnävä]]<br>[[Rantsila]] || 2001 || {{Nts|712}} |- | [[Vihanti]] || [[Tiätuvuárkká:Vihanti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raahe]] || 2013 || {{Nts|3020}} |- | [[Yli-Ii]]<br>(Överijo) || [[Tiätuvuárkká:Yli-ii.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]] || 2013 || {{Nts|2179}} |- | [[Ylikiiminki]]<br>(Överkiminge) || [[Tiätuvuárkká:Ylikiiminki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Oulu]] || 2009 || {{Nts|3512}} |} {{Palsta nohá}} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Himanka.vaakuna.svg|25px]] [[Himanka]] sirdâšui [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde]]est ko lohtui ive 2010 [[Kalajoki]] kaavpugân. * [[Tiätuvuárkká:Vaala.vaakuna.svg|25px]] [[Vaala]] sirdâšui [[Kainuu eennâmkodde]]est ive&nbsp;2016. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Oulu kuávdâščuákkipäikki''' || [[Oulu]] (189 690)<br>[[Kempele]] (18 000) || align="right"| {{Nts|207690}} |- | 2 || Raahe kuávdâščuákkipäikki || [[Raahe]] || align="right"| {{Nts|18645}} |- | 3 || Ylivieska kuávdâščuákkipäikki || [[Ylivieska]] || align="right"| {{Nts|12507}} |- | 4 || Kuáccám kuávdâščuákkipäikki || [[Kuáccám]] || align="right"| {{Nts|8340}} |- | 5 || Muhos markkân || [[Muhos]] || align="right"| {{Nts|7060}} |- | 6 || Kalajoki markkân || [[Kalajoki]] || align="right"| {{Nts|6559}} |- | 7 || Ii haammân || [[Ii]] || align="right"| {{Nts|6562}} |- | 8 || Kiiminki markkân || [[Oulu]] || align="right"| {{Nts|5620}} |- | 9 || Liminka markkân || [[Liminka]] || align="right"| {{Nts|5250}} |- | 10 || Nivala kuávdâščuákkipäikki || [[Nivala]] || align="right"| {{Nts|5189}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|*]] f07vk4l8tdymj0uxggfnzl9wg1k5tv6 0 14721 159681 148955 2026-09-26T01:35:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159681 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Keski-Pohjanmaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Keski-Pohjanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Kokkola]] | vijđodâh = 6 462,89 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 5 019,92 | eennâm_% = 77,7 | sisčääci = 204,30 | sisčääci_% = 3,2 | merâčääci = 1 238,67 | merâčääci_% = 19,2 | ässeeloho = 68 065<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/table/tableViewLayout1/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221215044742/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2022-12-15}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 13,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Koskâ-Pohjanmaa''' ({{k-fi|Keski-Pohjanmaa}} já {{k-sv|Mellersta Österbotten}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Koskâ-Pohjanmaa ässeeloho lii 68&nbsp;065 ađai Nannaam-Suomâ eennâmkuudijn ucemus já vijđodâh 6&nbsp;463&nbsp;km² ađai Nannaam-Suomâ nubben ucemus [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileevi]] maŋa. Koskâ-Pohjanmaa räjinaabureh láá tavveen [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]], mäddin [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ]] sehe [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] já viestârist [[Pohjanmaa eennâmkodde|Pohjanmaa]]. == Kieldah == Koskâ-Pohjanmaa eennâmkoddeest láá käävci kieldâd, main kyehti láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Halsua]] || [[Tiätuvuárkká:Halsua.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1072}} || {{Nts|428.34}} km² || {{Nts|2.60}} äs./km² || Kaustinen || 1868 || ''{{k-sv|Halso}}'' |- | '''[[Kannus]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kannus.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|5377}} || {{Nts|470.34}} km² || {{Nts|11.49}} äs./km² || Kokkola || 1859 || – |- | [[Kaustinen]] || [[Tiätuvuárkká:Kaustinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4226}} || {{Nts|361.09}} km² || {{Nts|11.94}} äs./km² || Kaustinen || 1868 || ''{{k-sv|Kaustby}}'' |- | '''[[Kokkola]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kokkola.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|48081}} || {{Nts|2731.11}} km² || {{Nts|33.25}} äs./km² || Kokkola || 1620 || ''{{k-sv|Karleby}}'' |- | [[Lestijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Lestijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|716}} || {{Nts|558.90}} km² || {{Nts|1.48}} äs./km² || Kaustinen || 1868 || – |- | [[Perho]] || [[Tiätuvuárkká:Perho.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2675}} || {{Nts|775.19}} km² || {{Nts|3.58}} äs./km² || Kaustinen || 1868 || – |- | [[Toholampi]] || [[Tiätuvuárkká:Toholampi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2941}} || {{Nts|617.05}} km² || {{Nts|4.83}} äs./km² || Kaustinen || 1865 || - |- | [[Veteli]] || [[Tiätuvuárkká:Veteli.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2977}} || {{Nts|520.91}} km² || {{Nts|5.93}} äs./km² || Kaustinen || 1868 || ''{{k-sv|Vetil}}'' |} === Ovdiih kieldah === [[Tiätuvuárkká:Keski-Pohjanmaa 1960.svg|thumb|270x270px|Tááláá Koskâ-Pohjanmaa kuávlu kieldah 1960-lovvoost.]] * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Himanka]] || [[Tiätuvuárkká:Himanka.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kalajoki]] || 2010 || {{Nts|3023}} || {{Nts|649.84}} km² || ''{{k-sv|Himango}}'' |- | [[Kaarlela]] || [[Tiätuvuárkká:Kaarlela.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kokkola]] || 1977 || {{Nts|11136}} || {{Nts|334.5}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Karleby}}'' |- | [[Kälviä]] || [[Tiätuvuárkká:Kälviä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kokkola]] || 2009 || {{Nts|4594}} || {{Nts|966.77}} km² || ''{{k-sv|Kelviå}}'' |- | [[Lohtaja]] || [[Tiätuvuárkká:Lohtaja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kokkola]] || 2009 || {{Nts|2791}} || {{Nts|807.95}} km² || ''{{k-sv|Lochteå}}'' |- | [[Ullava]] || [[Tiätuvuárkká:Ullava.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kokkola]] || 2009 || {{Nts|1003}} || {{Nts|176.9}} km² || – |- | [[Öja]] || [[Tiätuvuárkká:Öja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kaarlela]] || 1969 || {{Nts|711}} || {{Nts|50.0}} km² (eennâm) || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Himanka.vaakuna.svg|25px]] [[Himanka]] sirdâšui [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkoodán]] ko lohtui ive&nbsp;2010 [[Kalajoki]] kaavpugân. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Kokkola kuávdâščuákkipäikki''' || [[Kokkola]] || align="right"| {{Nts|37135}} |- | 2 || Kaustisii markkân || [[Kaustinen]] (2 812)<br>[[Veteli]] (1 676) || align="right"| {{Nts|4408}} |- | 3 || Kannus kuávdâščuákkipäikki || [[Kannus]] || align="right"| {{Nts|3741}} |- | 4 || Kälviä kirkkokuávlu || [[Kokkola]] || align="right"| {{Nts|2384}} |- | 5 || Toholampi markkân || [[Toholampi]] || align="right"| {{Nts|1642}} |- | 6 || Perho markkân || [[Perho]] || align="right"| {{Nts|888}} |- | 7 || Lohtaja markkân || [[Kokkola]] || align="right"| {{Nts|701}} |- | 8 || Marinkainen || [[Kokkola]] || align="right"| {{Nts|545}} |- | 9 || Peltokorpi || [[Kokkola]] || align="right"| {{Nts|513}} |- | 10 || Halsua markkân || [[Halsua]] || align="right"| {{Nts|484}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|*]] 53zk9pqiysczmvh10oft5keizeasxrg 0 14722 159634 148956 2026-09-26T01:26:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159634 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Kainuu eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Kainuu.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kainuu sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Kaajaan]] | vijđodâh = 22 687,88 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 20 197,63 | eennâm_% = 89,0 | sisčääci = 2 490,25 | sisčääci_% = 11,0 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 70 600<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/table/tableViewLayout1/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221215044742/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2022-12-15}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 3,50 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Kainuu''' ({{k-sv|Kajanaland}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton ässeeloho lii 70&nbsp;600 já vijđodâh 22&nbsp;688&nbsp;km². Kainuu eennâmkode räjinaabureh láá tavveen já viestârist [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] já mäddin [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo]] sehe [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil]]. Nuorttân Kainuu rajâšuvá [[Ruoššâ]] [[Kärjil täsiväldi|Kärjil täsivááldán]]. == Kieldah == Kainuu eennâmkoddeest láá käävci kieldâd, main kyehti láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Hyrynsalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Hyrynsalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2105}} || {{Nts|1521.37}} km² || {{Nts|1.48}} äs./km² || Kehys-Kainuu || – || – |- | '''[[Kaajaan]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kajaani.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|36272}} || {{Nts|2263.82}} km² || {{Nts|19.77}} äs./km² || Kaajaan || 1651 || ''{{k-fi|Kajaani}}'', ''{{k-sv|Kajana}}'' |- | '''[[Kuhmo]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kuhmo.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7834}} || {{Nts|5456.86}} km² || {{Nts|1.63}} äs./km² || Kehys-Kainuu || 1865 || – |- | [[Paltamo]] || [[Tiätuvuárkká:Paltamo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3146}} || {{Nts|1139.74}} km² || {{Nts|3.42}} äs./km² || Kajaani || 1870 || – |- | [[Puolanka]] || [[Tiätuvuárkká:Puolanka.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2403}} || {{Nts|2598.67}} km² || {{Nts|0.98}} äs./km² || Kehys-Kainuu || 1867 || – |- | [[Ristijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Ristijarvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1189}} || {{Nts|897.94}} km² || {{Nts|1.42}} äs./km² || Kajaani || 1867 || – |- | [[Sotkamo]] || [[Tiätuvuárkká:Sotkamo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|10352}} || {{Nts|2951.85}} km² || {{Nts|3.91}} äs./km² || Kajaani || 1647 || – |- | [[Suomussalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Suomussalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7432}} || {{Nts|5857.59}} km² || {{Nts|1.41}} äs./km² || Kehys-Kainuu || 1867 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Kaajaan táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Kajaanin mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kaajaan]] || 1977 || {{Nts|10791}} || {{Nts|1020.0}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Kajaanin maalaiskunta}}'', ''{{k-sv|Kajana landskommun}}'' |- | [[Vuolijoki]] || [[Tiätuvuárkká:Vuolijoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kaajaan]] || 2007 || {{Nts|2588}} || {{Nts|896.78}} km² || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Vaala.vaakuna.svg|25px]] [[Vaala]] sirdâšui [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkoodán]] ive&nbsp;2016. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Kaajaan kuávdâščuákkipäikki''' || [[Kaajaan]] || align="right"| {{Nts|29551}} |- | 2 || Vuokatti || [[Sotkamo]] || align="right"| {{Nts|6099}} |- | 3 || Kuhmo kuávdâščuákkipäikki || [[Kannus]] || align="right"| {{Nts|5116}} |- | 4 || Ämmänsaari || [[Suomussalmi]] || align="right"| {{Nts|3908}} |- | 5 || Paltamo markkân || [[Paltamo]] || align="right"| {{Nts|1476}} |- | 6 || Puolanka markkân || [[Puolanka]] || align="right"| {{Nts|1385}} |- | 7 || Hyrynsalmi markkân || [[Hyrynsalmi]] || align="right"| {{Nts|1197}} |- | 8 || Suomussalmi markkân || [[Suomussalmi]] || align="right"| {{Nts|814}} |- | 9 || Kirkkoaho || [[Kaajaan]] || align="right"| {{Nts|623}} |- | 10 || Otanmäki || [[Kaajaan]] || align="right"| {{Nts|617}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Kainuu eennâmkodde|*]] tcjvh8xqtbdh9aiv7gyto1aexz7cw3i 0 14747 160043 148967 2026-09-26T03:26:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160043 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Tave-Savo eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Pohjois-Savo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pohjois-Savo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Kuopio]] | vijđodâh = 21 077,95 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 17 344,53 | eennâm_% = 80,3 | sisčääci = 3 733,42 | sisčääci_% = 5,2 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 247 810<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 14,29 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Tave-Savo''' ({{k-fi|Pohjois-Savo}} já {{k-sv|Norra Savolax}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 21&nbsp;078 km² já ässeeloho 247&nbsp;810<ref name="tilastokeskus"/>. Tave-Savo raijâšuvá tavveen [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] já [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu eennâmkuddijd]], nuorttân [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkooodán]], viestârist [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ eennâmkoodán]] sehe mäddin [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo eennâmkoodán]]. Tave-Savo eennâmkoddekuávdáš lii [[Kuopio]]. == Kieldah == [[Tiätuvuárkká:Map of Northern Savonia-smn.svg|thumb|right|300px|Tave-Savo eennâmkode kieldah. Kárttáást váilu Joroinen, mii lohtui Tave-Savo eennâmkoodán ive 2019.]] Tave-Savo eennâmkoddeest láá 19 kieldâd, main 5 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Iisalmi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Iisalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|20923}} || {{Nts|872.17}} km² || {{Nts|27.42}} äs./km² || Paje-Savo || 1627 || ''{{k-sv|Idensalmi}}'' |- | [[Joroinen]] || [[Tiätuvuárkká:Joroinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4602}} || {{Nts|711.76}} km² || {{Nts|8.00}} äs./km² || Varkaus || 1631 || ''{{k-sv|Jorois}}'' |- | [[Kaavi]] || [[Tiätuvuárkká:Kaavi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2752}} || {{Nts|789.60}} km² || {{Nts|4.09}} äs./km² || Tavenuorttâ-Savo || 1875 || – |- | [[Keitele]] || [[Tiätuvuárkká:Keitele.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2060}} || {{Nts|578.30}} km² || {{Nts|4.27}} äs./km² || Paje-Savo || 1979 || – |- | '''[[Kiuruvesi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kiuruvesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7705}} || {{Nts|1422.90}} km² || {{Nts|5.80}} äs./km² || Paje-Savo || 1873 || – |- | '''[[Kuopio]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kuopio.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|121511}} || {{Nts|4326.35}} km² || {{Nts|37.49}} äs./km² || Kuopio || 1775 || – |- | [[Lapinlahti]] || [[Tiätuvuárkká:Lapinlahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9200}} || {{Nts|1245.16}} km² || {{Nts|8.39}} äs./km² || Paje-Savo || 1874 || ''{{k-sv|Lapinlax}}'' |- | [[Leppävirta]] || [[Tiätuvuárkká:Leppävirta.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9247}} || {{Nts|1519.64}} km² || {{Nts|8.14}} äs./km² || Varkaus || 1639 || – |- | [[Pielavesi]] || [[Tiätuvuárkká:Pielavesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4208}} || {{Nts|1406.51}} km² || {{Nts|3.65}} äs./km² || Paje-Savo || 1811 || – |- | [[Rautalampi]] || [[Tiätuvuárkká:Rautalampi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2999}} || {{Nts|761.99}} km² || {{Nts|5.56}} äs./km² || Sis-Savo || 1561 || – |- | [[Rautavaara]] || [[Tiätuvuárkká:Rautavaara.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1486}} || {{Nts|1235.25}} km² || {{Nts|1.29}} äs./km² || Tavenuorttâ-Savo || 1874 || – |- | [[Siilinjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Siilinjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|21345}} || {{Nts|507.81}} km² || {{Nts|53.23}} äs./km² || Kuopio || 1925 || – |- | [[Sonkajärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Sonkajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3763}} || {{Nts|1576.79}} km² || {{Nts|2.57}} äs./km² || Paje-Savo || 1922 || – |- | '''[[Suonenjoki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Suonenjoki coat of arms.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6841}} || {{Nts|862.34}} km² || {{Nts|9.59}} äs./km² || Sis-Savo || 1865 || – |- | [[Tervo]] || [[Tiätuvuárkká:Tervo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1455}} || {{Nts|494.30}} km² || {{Nts|4.18}} äs./km² || Sis-Savo || 1926 || – |- | [[Tuusniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Tuusniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2414}} || {{Nts|699.42}} km² || {{Nts|4.44}} äs./km² || Tavenuorttâ-Savo || 1870 || – |- | '''[[Varkaus]]''' || [[Tiätuvuárkká:Varkaus.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19900}} || {{Nts|524.47}} km² || {{Nts|51.61}} äs./km² || Varkaus || 1929 || – |- | [[Vesanto]] || [[Tiätuvuárkká:Vesanto.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1920}} || {{Nts|569.81}} km² || {{Nts|4.54}} äs./km² || Sis-Savo || 1871 || – |- | [[Vieremä]] || [[Tiätuvuárkká:Vieremä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3479}} || {{Nts|973.38}} km² || {{Nts|3.76}} äs./km² || Paje-Savo || 1922 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Iisalmi táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Iisalmen mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Iisalmi]] || 1970 || {{Nts|13371}} || {{Nts|734.2}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Iisalmen maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Idensalmi landskommun}}'' |- | '''[[Juankoski]]''' || [[Tiätuvuárkká:Juankoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 2017 || {{Nts|4731}} || {{Nts|586.26}} km² || ''{{k-sv|Strömsdal}}'' |- | [[Kangaslampi]] || [[Tiätuvuárkká:Kangaslampi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Varkaus]] || 2005 || {{Nts|1574}} || {{Nts|412.96}} km² || – |- | [[Karttula]] || [[Tiätuvuárkká:Karttula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 2011 || {{Nts|3499}} || {{Nts|588.75}} km² || – |- | [[Kuopio táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Kuopion mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]]<br>[[Siilinjärvi]] || 1969 || {{Nts|8258}} || {{Nts|620.3}} km² || ''{{k-fi|Kuopion maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Kuopio landskommun}}'' |- | [[Maaninka]] || [[Tiätuvuárkká:Maaninka.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 2015 || {{Nts|3748}} || {{Nts|575.13}} km² || – |- | [[Muuruvesi]] || [[Tiätuvuárkká:Muuruvesi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Juankoski]] || 1971 || {{Nts|3708}} || {{Nts|299.1}} km² (eennâm) || – |- | '''[[Nilsiä]]''' || [[Tiätuvuárkká:Nilsiä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 2013 || {{Nts|6528}} || {{Nts|847.72}} km² || – |- | [[Riistavesi]] || [[Tiätuvuárkká:Riistavesi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 1973 || {{Nts|2147}} || {{Nts|201.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Säyneinen]] || [[Tiätuvuárkká:Säyneinen vaakuna.svg|25px|center]] || [[Juankoski]] || 1971 || {{Nts|2251}} || {{Nts|186.2}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Säyneis}}'' |- | [[Varpaisjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Varpaisjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lapinlahti]] || 2011 || {{Nts|2908}} || {{Nts|533.2}} km² || – |- | [[Vehmersalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Vehmersalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kuopio]] || 2005 || {{Nts|2066}} || {{Nts|550.59}} km² || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Joroinen.vaakuna.svg|25px]] [[Joroinen]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est ive 2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Kuopio kuávdâščuákkipäikki''' || [[Kuopio]] || align="right"| {{Nts|92352}} |- | 2 || Varkaus kuávdâščuákkipäikki || [[Varkaus]] (18 316)<br>[[Leppävirta]] (234) || align="right"| {{Nts|18550}} |- | 3 || Iislami kuávdâščuákkipäikki || [[Iisalmi]] || align="right"| {{Nts|15012}} |- | 4 || Siilinjärvi markkân || [[Siilinjärvi]] || align="right"| {{Nts|11284}} |- | 5 || Toivala-Vuorela || [[Siilinjärvi]] (5 466)<br>[[Kuopio]] (127) || align="right"| {{Nts|5593}} |- | 6 || Suonenjoki kuávdâščuákkipäikki || [[Suonenjoki]] || align="right"| {{Nts|4957}} |- | 7 || Leppävirta markkân || [[Leppävirta]] || align="right"| {{Nts|4086}} |- | 8 || Kiuruvesi kuávdâščuákkipäikki || [[Kiuruvesi]] || align="right"| {{Nts|3922}} |- | 9 || Lapinlahti markkân || [[Lapinlahti]] || align="right"| {{Nts|3526}} |- | 10 || Nilsiä markkân || [[Kuopio]] || align="right"| {{Nts|2962}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Tave-Savo eennâmkodde|*]] tpc7t7qmoigtj2r0vfekh8rjywch5y0 0 14752 159682 148969 2026-09-26T01:35:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159682 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Koskâ-Suomâ eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Keski-Suomi Coat of Arms.svg | kárttá_suomâ = Keski-Suomi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Jyväskylä]] | vijđodâh = 19 012,12 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 16 042,42 | eennâm_% = 84,4 | sisčääci = 2 969,60 | sisčääci_% = 15,6 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 272 086<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-02|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 16,96 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Koskâ-Suomâ''' ({{k-fi|Keski-Suomi}} já {{k-sv|Mellersta Finland}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 19&nbsp;012&nbsp;km² já ässeeloho 272&nbsp;086<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkoodán]], taveviestârist [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Koskâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], viestârist [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ Pohjanmaa eennâmkoodán]], maadâviestârist [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]], nuorttân [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-]] sehe [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo eennâmkuddijd]] já mäddin [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]]. Koskâ-Suomâ eennâmkoddekuávdáš lii [[Jyväskylä]]. == Kieldah == Koskâ-Suomâ eennâmkoddeest láá 22 kieldâd, main 6 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Hankasalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Hankasalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4653}} || {{Nts|687.74}} km² || {{Nts|8.14}} äs./km² || Jyväskylä || 1872 || – |- | [[Joutsa]] || [[Tiätuvuárkká:Joutsa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4263}} || {{Nts|1066.43}} km² || {{Nts|4.92}} äs./km² || Joutsa || – || – |- | '''[[Jyväskylä]]''' || [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|144386}} || {{Nts|1466.35}} km² || {{Nts|123.30}} äs./km² || Jyväskylä || 1837 || – |- | '''[[Jämsä]]''' || [[Tiätuvuárkká:Jämsänkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19627}} || {{Nts|1823.91}} km² || {{Nts|12.49}} äs./km² || Jämsä || 1866 || – |- | [[Kannonkoski]] || [[Tiätuvuárkká:Kannonkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1294}} || {{Nts|549.88}} km² || {{Nts|2.84}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1934 || – |- | [[Karstula]] || [[Tiätuvuárkká:Karstula.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3733}} || {{Nts|963.20}} km² || {{Nts|4.21}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1867 || – |- | '''[[Keuruu]]''' || [[Tiätuvuárkká:Keuruu.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9318}} || {{Nts|1430.55}} km² || {{Nts|7.41}} äs./km² || Keuruu || 1652 || ''{{k-sv|Keuru}}'' |- | [[Kinnula]] || [[Tiätuvuárkká:Kinnula coat of arms.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1565}} || {{Nts|495.73}} km² || {{Nts|3.40}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1914 || – |- | [[Kivijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Kivijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1081}} || {{Nts|599.88}} km² || {{Nts|2.23}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1868 || – |- | [[Konnevesi]] || [[Tiätuvuárkká:Konnevesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2564}} || {{Nts|680.85}} km² || {{Nts|5.30}} äs./km² || Äänekoski || 1922 || – |- | [[Kyyjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Kyyjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1218}} || {{Nts|469.61}} km² || {{Nts|2.72}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1929 || – |- | [[Laukaa]] || [[Tiätuvuárkká:Laukaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|18844}} || {{Nts|825.59}} km² || {{Nts|29.06}} äs./km² || Jyväskylä || 1593 || ''{{k-sv|Laukas}}'' |- | [[Luhanka]] || [[Tiätuvuárkká:Luhanka.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|696}} || {{Nts|313.25}} km² || {{Nts|3.24}} äs./km² || Joutsa || 1864 || – |- | [[Multia]] || [[Tiätuvuárkká:Multia vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1480}} || {{Nts|765.63}} km² || {{Nts|2.02}} äs./km² || Keuruu || 1868 || – |- | [[Muurame]] || [[Tiätuvuárkká:Muurame.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|10445}} || {{Nts|194.06}} km² || {{Nts|72.50}} äs./km² || Jyväskylä || 1921 || – |- | [[Petäjävesi]] || [[Tiätuvuárkká:Petäjävesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3670}} || {{Nts|495.41}} km² || {{Nts|8.04}} äs./km² || Jyväskylä || 1868 || – |- | [[Pihtipudas]] || [[Tiätuvuárkká:Pihtipudas.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3849}} || {{Nts|1247.50}} km² || {{Nts|3.58}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || – || – |- | '''[[Saarijärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Saarijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9101}} || {{Nts|1422.72}} km² || {{Nts|7.27}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1639 || – |- | [[Toivakka]] || [[Tiätuvuárkká:Toivakka.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|2416}} || {{Nts|413.94}} km² || {{Nts|6.68}} äs./km² || Jyväskylä || 1910 || – |- | [[Uurainen]] || [[Tiätuvuárkká:Uurainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3615}} || {{Nts|372.25}} km² || {{Nts|10.39}} äs./km² || Jyväskylä || 1868 || ''{{k-sv|Urais}}'' |- | '''[[Viitasaari]]''' || [[Tiätuvuárkká:Viitasaari.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6029}} || {{Nts|1589.12}} km² || {{Nts|4.83}} äs./km² || Saarijärvi-Viitasaari || 1635 || – |- | '''[[Äänekoski]]''' || [[Tiätuvuárkká:Äänekoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|18239}} || {{Nts|1138.38}} km² || {{Nts|20.62}} äs./km² || Äänekoski || 1911 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Jyväskylä táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Jyväskylän mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jyväskylä]] || 2009 || {{Nts|36465}} || {{Nts|534.37}} km² || ''{{k-fi|Jyväskylän maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Jyväskylä landskommun}}'' |- | '''[[Jämsänkoski|Jämsänkoski kaavpug]]''' || [[Tiätuvuárkká:Jämsänkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jämsä]] || 2009 || {{Nts|7351}} || {{Nts|448.56}} km² || – |- | [[Konginkangas]] || [[Tiätuvuárkká:Konginkangas.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äänekoski]] || 1993 || {{Nts|1586}} || {{Nts|298.6}} km² (eennâm) || – |- | [[Korpilahti]] || [[Tiätuvuárkká:Korpilahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jyväskylä]] || 2009 || {{Nts|5061}} || {{Nts|794.62}} km² || – |- | [[Koskenpää]] || [[Tiätuvuárkká:Koskenpää.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jämsänkoski]] || 1969 || {{Nts|1980}} || {{Nts|352.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Leivonmäki]] || [[Tiätuvuárkká:Leivonmäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Joutsa]] || 2008 || {{Nts|1135}} || {{Nts|409.97}} km² || – |- | [[Pihlajavesi]] || [[Tiätuvuárkká:Pihlajavesi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Keuruu]] || 1969 || {{Nts|1744}} || {{Nts|416.0}} km² (eennâm) || – |- | [[Pylkönmäki]] || [[Tiätuvuárkká:Pylkönmäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Saarijärvi]] || 2009 || {{Nts|936}} || {{Nts|392.4}} km² || – |- | [[Sumiainen]] || [[Tiätuvuárkká:Sumiainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äänekoski]] || 2007 || {{Nts|1303}} || {{Nts|308.35}} km² || – |- | '''[[Suolahti|Suolahti kaavpug]]''' || [[Tiätuvuárkká:Äänekoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äänekoski]] || 2007 || {{Nts|5368}} || {{Nts|67.48}} km² || – |- | [[Säynätsalo]] || [[Tiätuvuárkká:Säynätsalo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jyväskylä]] || 1993 || {{Nts|3600}} || {{Nts|9.0}} km² (eennâm) || – |- | [[Äänekoski táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Äänekosken mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äänekoski]] || 1969 || {{Nts|2941}} || {{Nts|266.2}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Äänekosken maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Äänekoski landskommun}}'' |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Kuhmoinen.vaakuna.svg|25px]] [[Kuhmoinen]] sirdâšui ive&nbsp;1974 Häme läänist Koskâ-Suomâ läänin, mast šoodâi maŋeláá Koskâ-Suomâ eennâmkodde. * [[Tiätuvuárkká:Kuhmoinen.vaakuna.svg|25px]] [[Kuhmoinen]] sirdâšui [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]] ive&nbsp;2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Jyväkylä kuávdâščuákkipäikki''' || [[Jyväskylä]] (128 578)<br>[[Muurame]] (1 797) || align="right"| {{Nts|130375}} |- | 2 || Äänekoski kuávdâščuákkipäikki || [[Äänekoski]] || align="right"| {{Nts|12799}} |- | 3 || Jämsä kuávdâščuákkipäikki || [[Jämsä]] || align="right"| {{Nts|12116}} |- | 4 || Muurame markkân || [[Muurame]] || align="right"| {{Nts|7087}} |- | 5 || Laukaa markkân || [[Laukaa]] || align="right"| {{Nts|6080}} |- | 6 || Keuruu kuávdâščuákkipäikki || [[Keuruu]] || align="right"| {{Nts|5879}} |- | 7 || Saarijärvi kuávdâščuákkipäikki || [[Saarijärvi]] || align="right"| {{Nts|4926}} |- | 8 || Tikkakoski || [[Jyväskylä]] || align="right"| {{Nts|4312}} |- | 9 || Viitasaari kuávdâščuákkipäikki || [[Viitasaari]] || align="right"| {{Nts|3504}} |- | 10 || Korpilahti markkân || [[Jyväskylä]] || align="right"| {{Nts|2459}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Koskâ-Suomâ eennâmkodde|*]] 4vsx8ppoxagf1qvp1c4rpitm97yiosf 0 14758 160041 148973 2026-09-26T03:26:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160041 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Tave-Kärjil eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Pohjois-Karjala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pohjois-Karjala sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Joensuu]] | vijđodâh = 22 903,19 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čuojottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 18 792,95 | eennâm_% = 82,0 | sisčääci = 4 110,24 | sisčääci_% = 18,0 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 162 400<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 8,64 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Tave-Kärjil''' ({{k-fi|Pohjois-Karjala}} já {{k-sv|Norra Karelen}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 22&nbsp;903&nbsp;km² já ässeeloho 162&nbsp;400<ref name="tilastokeskus"/>. Tave-Kärjil raijâšuvá tavveen [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu eennâmkoodán]], viestârist [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-]] sehe [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo eennâmkuddijd]], sehe mäddin [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil eennâmkoodán]]. Tave-Kärjil eennâmkoddekuávdáš lii [[Joensuu]]. == Kieldah == Tave-Kärjil eennâmkoddeest láá 13 kieldâd, main 5 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Heinävesi]] || [[Tiätuvuárkká:Heinävesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3124}} || {{Nts|1319.58}} km² || {{Nts|3.03}} äs./km² || Joensuu || 1869 || – |- | [[Ilomantsi]] || [[Tiätuvuárkká:Ilomantsi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4587}} || {{Nts|3178.62}} km² || {{Nts|1.66}} äs./km² || Joensuu || 1875 || ''[[kärjilkielâ]]n Il'manči'' teikâ ''Ilomančči'', ''{{k-sv|Ilomants}}'' |- | '''[[Joensuu]]''' || [[Tiätuvuárkká:Joensuu.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|76702}} || {{Nts|2750.96}} km² || {{Nts|32.20}} äs./km² || Joensuu || 1848 || – |- | [[Juuka]] || [[Tiätuvuárkká:Juuka.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4389}} || {{Nts|1846.57}} km² || {{Nts|2.92}} äs./km² || Joensuu || 1868 || ''{{k-sv|Juga}}'' |- | '''[[Kitee]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kitee.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9840}} || {{Nts|1724.38}} km² || {{Nts|7.85}} äs./km² || Koskâ-Kärjil || 1631 || ''{{k-sv|Kides}}'' |- | [[Kontiolahti]] || [[Tiätuvuárkká:Kontiolahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|15116}} || {{Nts|1029.83}} km² || {{Nts|18.91}} äs./km² || Joensuu || 1873 || ''{{k-sv|Kontiolax}}'' |- | '''[[Lieksa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lieksa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|10452}} || {{Nts|4067.71}} km² || {{Nts|3.06}} äs./km² || Pielisii Kärjil || 1936 || – |- | [[Liperi]] || [[Tiätuvuárkká:Liperi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|11972}} || {{Nts|1161.23}} km² || {{Nts|16.47}} äs./km² || Joensuu || 1875 || ''{{k-sv|Libelits}}'' |- | '''[[Nurmes]]''' || [[Tiätuvuárkká:Nurmes.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9359}} || {{Nts|2692.86}} km² || {{Nts|3.90}} äs./km² || Pielisii Kärjil || 1810 || – |- | '''[[Outokumpu]]''' || [[Tiätuvuárkká:Outokumpu.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6522}} || {{Nts|584.06}} km² || {{Nts|14.63}} äs./km² || Joensuu || 1865 || – |- | [[Polvijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Polvijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4138}} || {{Nts|958.32}} km² || {{Nts|5.15}} äs./km² || Joensuu || 1876 || – |- | [[Rääkkylä]] || [[Tiätuvuárkká:Rääkkylä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1996}} || {{Nts|699.68}} km² || {{Nts|4.67}} äs./km² || Koskâ-Kärjil || 1874 || – |- | [[Tohmajärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Tohmajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4203}} || {{Nts|895.36}} km² || {{Nts|5.02}} äs./km² || Koskâ-Kärjil || 1869 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Eno]] || [[Tiätuvuárkká:Eno.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Joensuu]] || 2009 || {{Nts|6508}} || {{Nts|1088.27}} km² || – |- | [[Kesälahti]] || [[Tiätuvuárkká:Kesälahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kitee]] || 2013 || {{Nts|2326}} || {{Nts|583.08}} km² || ''{{k-sv|Kesälax}}'' |- | [[Kiihtelysvaara]] || [[Tiätuvuárkká:Kiihtelysvaara.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Joensuu]] || 2005 || {{Nts|2687}} || {{Nts|530}} km² || – |- | [[Nurmes táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Nurmeksen mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nurmes]] || 1973 || {{Nts|9206}} || {{Nts|1487.5}} km² || ''{{k-fi|Nurmeksen maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Nurmes landskommun}}'' |- | [[Pielisensuu]] || – || [[Joensuu]] || 1954 || {{Nts|12442}} || {{Nts|69.2}} km² (eennâm) || – |- | [[Pielisjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Pielisjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lieksa]] || 1973 || {{Nts|15047}} || {{Nts|3460.2}} km² || – |- | [[Pyhäselkä]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhäselkä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Joensuu]] || 2009 || {{Nts|7857}} || {{Nts|350.93}} km² || – |- | [[Pälkjärvi]] || – || [[Tohmajärvi]] || 1946 || {{Nts|1953}} || {{Nts|202}} km² (eennâm) || – |- | [[Tuuopvaara]] || [[Tiätuvuárkká:Tuupovaara.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Joensuu]] || 2005 || {{Nts|2133}} || {{Nts|661.34}} km² || – |- | [[Valtimo]] || [[Tiätuvuárkká:Valtimo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nurmes]] || 2020 || {{Nts|2103}} || {{Nts|838.07}} km² || – |- | [[Värtsilä]] || [[Tiätuvuárkká:Tohmajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tohmajärvi]] || 2005 || {{Nts|614}} || {{Nts|135.9}} km² (eennâm) || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Heinävesi.vaakuna.svg|25px]] [[Heinävesi]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est ive 2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Joensuu kuávdâščuákkipäikki''' || [[Joensuu]] (62 132)<br>[[Kontiolahti]] (6 916)<br>[[Liperi]] (4 665) || align="right"| {{Nts|73713}} |- | 2 || Lieksa kuávdâščuákkipäikki || [[Lieksa]] || align="right"| {{Nts|6739}} |- | 3 || Nurmes kuávdâščuákkipäikki || [[Nurmes]] || align="right"| {{Nts|4812}} |- | 4 || Kitee kuávdâščuákkipäikki || [[Kitee]] || align="right"| {{Nts|4459}} |- | 5 || Outokumpu kuávdâščuákkipäikki || [[Outokumpu]] || align="right"| {{Nts|4370}} |- | 6 || Kontiolahti markkân || [[Kontiolahti]] || align="right"| {{Nts|3357}} |- | 7 || Ilomantsi markkân || [[Ilomantsi]] || align="right"| {{Nts|2489}} |- | 8 || Juuka markkân || [[Juuka]] || align="right"| {{Nts|2093}} |- | 9 || Eno markkân || [[Joensuu]] || align="right"| {{Nts|1744}} |- | 10 || Hammaslahti || [[Joensuu]] || align="right"| {{Nts|1455}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Tave-Kärjil eennâmkodde|*]] gdmzdamulmoaetqj30wxwbib7phbp97 0 14762 159897 148975 2026-09-26T02:40:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159897 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Pohjanmaa eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Pohjanmaan maakunnan vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pohjanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Vaasa]] | vijđodâh = 17 833,97 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 7 401,41 | eennâm_% = 41,5 | sisčääci = 178,44 | sisčääci_% = 1,0 | merâčääci = 10 254,12 | merâčääci_% = 57,5 | ässeeloho = 175 691<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 23,74 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Pohjanmaa''' ({{k-sv|Österbotten}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 17&nbsp;834&nbsp;km² já ässeeloho 175&nbsp;691<ref name="tilastokeskus"/>. Pohjanmaa raijâšuvá tavveen [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Koskâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], nuorttân [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]] sehe mäddin [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta eennâmkoodán]]. Pohjanmaa eennâmkoddekuávdáš lii [[Vaasa]]. Pohjanmaa lii Nannaam-Suomâ áinoo eennâmkodde, mast [[ruotâkielâ]] sárnooh láá eenâb ko [[suomâkielâ]] sárnooh. Eennâmkode áinoo tuše suomâkielâlâš kieldâ lii [[Laihia]]. Suomâkielâ lii váldukiellân meid Vaasa sehe [[Kaskinen|Kaskisii]] kaavpugijn. == Kieldah == Pohjanmaa eennâmkoddeest láá 14 kieldâd, main kuttâ láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Kaskinen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kaskinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|1287}} || {{Nts|175.36}} km² || {{Nts|121.07}} äs./km² || Njälmipone riddokuávlu || 1785 || ''{{k-sv|Kaskö}}'' |- | [[Korsnäs]] || [[Tiätuvuárkká:Korsnäs.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2036}} || {{Nts|1424.71}} km² || {{Nts|8.63}} äs./km² || Vaasa || 1887 || – |- | '''[[Kristiinankaupunki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kristiinankaupunki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6318}} || {{Nts|1679.17}} km² || {{Nts|9.25}} äs./km² || Njälmipone riddokuávlu || 1649 || ''{{k-sv|Kristinestad}}'' |- | [[Kruunupyy]] || [[Tiätuvuárkká:Kruunupyy.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6431}} || {{Nts|752.69}} km² || {{Nts|9.02}} äs./km² || Pietarsaari || 1607 || ''{{k-sv|Kronoby}}'' |- | [[Laihia]] || [[Tiätuvuárkká:Laihia.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7906}} || {{Nts|508.44}} km² || {{Nts|15.65}} äs./km² || Vaasa || 1576 || ''{{k-sv|Laihela}}'' |- | [[Luoto]] || [[Tiätuvuárkká:Luoto.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5720}} || {{Nts|853.28}} km² || {{Nts|40.15}} äs./km² || Pietarsaari || 1867 || ''{{k-sv|Larsmo}}'' |- | [[Maalahti]] || [[Tiätuvuárkká:Maalahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5497}} || {{Nts|1954.94}} km² || {{Nts|10.54}} äs./km² || Vaasa || 1607 || ''{{k-sv|Malax}}'' |- | [[Mustasaari]] || [[Tiätuvuárkká:Mustasaari vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|19616}} || {{Nts|3178.60}} km² || {{Nts|23.10}} äs./km² || Vaasa || 1348 || ''{{k-sv|Korsholm}}'' |- | '''[[Närpiö]]''' || [[Tiätuvuárkká:Närpiö.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9600}} || {{Nts|2334.14}} km² || {{Nts|9.82}} äs./km² || Njälmipone riddokuávlu || 1867 || ''{{k-sv|Närpes}}'' |- |- | [[Pedersöre]] || [[Tiätuvuárkká:Pedersöre.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|11183}} || {{Nts|826.05}} km² || {{Nts|14.08}} äs./km² || Pietarsari || – || ''{{k-fi|Pedersören kunta}}'', ''{{k-sv|Pedersöre}}'' |- | '''[[Pietarsaari]]''' || [[Tiätuvuárkká:Pietarsaari.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19192}} || {{Nts|396.35}} km² || {{Nts|216.98}} äs./km² || Pietarsaari || 1652 || ''{{k-sv|Jakobstad}}'' |- | '''[[Uusikaarlepyy]]''' || [[Tiätuvuárkká:Uusikaarlepyy.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7507}} || {{Nts|1675.21}} km² || {{Nts|10.25}} äs./km² || Pietarsaari || 1620 || ''{{k-sv|Nykarleby}}'' |- | '''[[Vaasa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Vaasa.vaakuna2.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|67037}} || {{Nts|575.13}} km² || {{Nts|183.80}} äs./km² || Vaasa || 1606 || ''{{k-sv|Vasa}}'' |- | [[Vöyri]] || [[Tiätuvuárkká:Vöyri-Maksamaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6361}} || {{Nts|1499.91}} km² || {{Nts|8.13}} äs./km² || Vaasa || 1868 || ''{{k-sv|Vörå}}'' |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Alaveteli]] || [[Tiätuvuárkká:Alaveteli.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kruunupyy]] || 1969 || {{Nts|1788}} || {{Nts|171.8}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Nedervetil}}'' |- | [[Bergö]] || [[Tiätuvuárkká:Bergö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Maalahti]] || 1973 || {{Nts|640}} || {{Nts|33.8}} km² (eennâm) || – |- | [[Björköby]] || [[Tiätuvuárkká:Björköby.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mustasaari]] || 1973 || {{Nts|459}} || {{Nts|63.7}} km² (eennâm) || – |- | [[Jepua]] || [[Tiätuvuárkká:Jepua.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaarlepyy]] || 1975 || {{Nts|1404}}|| {{Nts|152.0}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Jeppo}}'' |- | [[Koivulahti]] || [[Tiätuvuárkká:Koivulahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mustasaari]] || 1973 || {{Nts|2541}} || {{Nts|229.1}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Kvelax}}'' |- | [[Lapväärtti]] || [[Tiätuvuárkká:Lapväärtti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kristiinankaupunki]] || 1973 || {{Nts|3801}} || {{Nts|347.8}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Lappfjärd}}'' |- | [[Maksamaa]] || [[Tiätuvuárkká:Vöyri-Maksamaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vöyri]]* || 2007 || {{Nts|1035}} || {{Nts|772.06}} km² || ''{{k-sv|Maxmo}}'' |- | [[Munsala]] || [[Tiätuvuárkká:Munsala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaarlepyy]] || 1975 || {{Nts|2416}} || {{Nts|263.0}} km² (eennâm) || – |- | [[Oravainen]] || [[Tiätuvuárkká:Oravainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vöyri]] || 2011 || {{Nts|2192}} || {{Nts|277.09}} km² || ''{{k-sv|Oravais}}'' |- | [[Petolahti]] || [[Tiätuvuárkká:Petolahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Maalahti]] || 1973 || {{Nts|1317}} || {{Nts|117.5}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Petalax}}'' |- | [[Pirttikylä]] || [[Tiätuvuárkká:Pirttikylä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Närpiö]] || 1973 || {{Nts|1783}} || {{Nts|220.3}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Pörtom}}'' |- | [[Purmo]] || [[Tiätuvuárkká:Purmo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pedersöre]] || 1977 || {{Nts|1560}} || {{Nts|261.4}} km² (eennâm) || – |- | [[Raippaluoto]] || [[Tiätuvuárkká:Raippaluoto.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mustasaari]] || 1973 || {{Nts|1457}} || {{Nts|141.7}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Replot}}'' |- | [[Siipyy]] || [[Tiätuvuárkká:Siipyy.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kristiinankaupunki]] || 1973 || {{Nts|1615}} || {{Nts|204.6}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Sideby}}'' |- | [[Sulva]] || [[Tiätuvuárkká:Sulva.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mustasaari]]<br>[[Vaasa]] || 1973 || {{Nts|2498}} || {{Nts|156.9}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Solf}}'' |- | [[Teerijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Teerijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kruunupyy]] || 1969 || {{Nts|2456}} || {{Nts|207.8}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Terjärv}}'' |- | [[Tiukka]] || [[Tiätuvuárkká:Tiukka.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kristiinankaupunki]] || 1973 || {{Nts|808}} || {{Nts|92.0}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Tjöck}}'' |- | [[Uusikaarlepyy tálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Uudenkaarlepyyn mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaarlepyy]] || 1975 || {{Nts|1971}} || {{Nts|257.2}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Uudenkaarlepyyn maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Nykarleby landskommun}}'' |- | [[Vähäkyrö]] || [[Tiätuvuárkká:Vähäkyrö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vaasa]] || 2013 || {{Nts|4727}} || {{Nts|177.66}} km² || ''{{k-sv|Lillkyro}}'' |- | [[Ylimarkku]] || [[Tiätuvuárkká:Ylimarkku.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Närpiö]] || 1973 || {{Nts|1575}} || {{Nts|190.5}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Övermark}}'' |- | [[Ähtävä]] || [[Tiätuvuárkká:Ähtävä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pedersöre]] || 1977 || {{Nts|2281}} || {{Nts|232.0}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Esse}}'' |} <nowiki>*</nowiki>Ko Maksamaa lohtui Vöyri kieldân, te uđđâ kieldâ nommân šoodâi Vöyri-Maksamaa. Ive 2011 Oravainen lohtui Vöyri-Maksamaa kieldân, mon maŋa kieldâ nommâ muttui oppeet Vöyrin. === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Isokyrö.vaakuna.svg|25px]] [[Isokyrö]] sirdâšui [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]] ive 2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Vaasa kuávdâščuákkipäikki''' || [[Vaasa]] (59 644)<br>[[Mustasaari]] (8 256) || align="right"| {{Nts|67900}} |- | 2 || Pietarsaari kuávdâščuákkipäikki || [[Pietarsaari]] (18 687)<br>[[Pedersöre]] (1 928) || align="right"| {{Nts|20615}} |- | 3 || Laihia markkân || [[Laihia]] (6 550)<br>[[Vaasa]] (29) || align="right"| {{Nts|6579}} |- | 4 || Närpiö kuávdâščuákkipäikki || [[Närpiö]] || align="right"| {{Nts|4488}} |- | 5 || Sundom-Sulva || [[Vaasa]] (2 362)<br>[[Mustasaari]] (1 521) || align="right"| {{Nts|3883}} |- | 6 || Uusikaarlepyy kuávdâščuákkipäikki || [[Uusikaarlepyy]] || align="right"| {{Nts|3535}} |- | 7 || Vähäkyrö markkân || [[Vaasa]] (2 514)<br>[[Isokyrö]] (878) || align="right"| {{Nts|3392}} |- | 8 || Kolppi || [[Pedersöre]] || align="right"| {{Nts|3118}} |- | 9 || Maalahti markkân || [[Maalahti]] || align="right"| {{Nts|2984}} |- | 10 || Kristiinankaupunki kuávdâščuákkipäikki || [[Kristiinankaupunki]] || align="right"| {{Nts|2657}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Pohjanmaa eennâmkodde|*]] 1ur93w7bnn6qjypi1eu1ohjczyjjwu7 0 14763 159793 148976 2026-09-26T02:12:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159793 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Etelä-Pohjanmaan maakunnan vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Etelä-Pohjanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Seinäjoki]] | vijđodâh = 14 355,62 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 13 798,47 | eennâm_% = 96,1 | sisčääci = 557,15 | sisčääci_% = 3,9 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 191 465<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 13,88 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Maadâ-Pohjanmaa''' ({{k-fi|Etelä-Pohjanmaa}}, {{k-sv|Södra Österbotten}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 14&nbsp;356&nbsp;km² já ässeeloho 191&nbsp;465<ref name="tilastokeskus"/>. Maadâ-Pohjanmaa raijâšuvá tavveen [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Koskâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], viestârist [[Pohjanmaa eennâmkodde|Pohjanmaa eennâmkoodán]], nuorttân [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ eennâmkoodán]] já mäddin [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta]] sehe [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkuddijd]]. Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoddekuávdáš lii [[Seinäjoki]]. == Kieldah == Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoddeest láá 18 kieldâd, main käävci láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Alajärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Alajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9279}} || {{Nts|1056.75}} km² || {{Nts|9.20}} äs./km² || Jävrikuávlu || 1869 || – |- | '''[[Alavus]]''' || [[Tiätuvuárkká:Töysä.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|11181}} || {{Nts|1151.50}} km² || {{Nts|10.28}} äs./km² || Kuuđâskieldah || 1865 || ''{{k-sv|Alavo}}'' |- | [[Evijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Evijärvi.svg|25px|center]] || kieeldâ || {{Nts|2368}} || {{Nts|390.71}} km² || {{Nts|6.69}} äs./km² || Jävrikuávlu || 1867 || – |- | [[Ilmajoki]] || [[Tiätuvuárkká:Ilmajoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|12357}} || {{Nts|579.63}} km² || {{Nts|21.43}} äs./km² || Seinäjoki || 1865 || ''{{k-sv|Ilmola}}'' |- | [[Isojoki]] || [[Tiätuvuárkká:Isojoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1893}} || {{Nts|647.43}} km² || {{Nts|2.95}} äs./km² || Njälmiponne || 1855 || ''{{k-sv|Storå}}'' |- | [[Isokyrö]] || [[Tiätuvuárkká:Isokyrö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4430}} || {{Nts|356.91}} km² || {{Nts|12.51}} äs./km² || Seinäjoki || 1300-loho || ''{{k-sv|Storkyro}}'' |- | [[Karijoki]] || [[Tiätuvuárkká:Karijoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1195}} || {{Nts|186.35}} km² || {{Nts|6.44}} äs./km² || Njälmiponne || 1862 || ''{{k-sv|Bötom}}'' |- | '''[[Kauhajoki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kauhajoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|12822}} || {{Nts|1315.54}} km² || {{Nts|9.87}} äs./km² || Njälmiponne || 1868 || – |- | '''[[Kauhava]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kauhava.vaakuna.2009.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15824}} || {{Nts|1328.38}} km² || {{Nts|12.04}} äs./km² || Seinäjoki || 1867 || – |- | [[Kuortane]] || [[Tiätuvuárkká:Kuortane.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3490}} || {{Nts|484.85}} km² || {{Nts|7.55}} äs./km² || Kuuđâskieldah || – || – |- | '''[[Kurikka]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kurikka.vaakuna.2009.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|20054}} || {{Nts|1743.91}} km² || {{Nts|11.63}} äs./km² || Seinäjoki || 1672 || – |- | [[Lappajärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Lappajärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2851}} || {{Nts|523.73}} km² || {{Nts|6.77}} äs./km² || Jävrikuávlu || 1865 || – |- | '''[[Lapua]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lapua.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|14245}} || {{Nts|750.78}} km² || {{Nts|19.32}} äs./km² || Seinäjoki || 1965 || ''{{k-sv|Lappo}}'' |- | '''[[Seinäjoki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Seinäjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|64924}} || {{Nts|1469.23}} km² || {{Nts|45.35}} äs./km² || Seinäjoki || 1868 || – |- | [[Soini]] || [[Tiätuvuárkká:Soini.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1959}} || {{Nts|574.22}} km² || {{Nts|3.55}} äs./km² || Jävrikuávlu || 1868 || – |- | [[Teuva]] || [[Tiätuvuárkká:Teuva.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4914}} || {{Nts|556.05}} km² || {{Nts|8.86}} äs./km² || Njälmiponne || 1968 || ''{{k-sv|Östermark}}'' |- | [[Vimpeli]] || [[Tiätuvuárkká:Vimpeli.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2744}} || {{Nts|328.79}} km² || {{Nts|9.55}} äs./km² || Jävrikuávlu || 1866 || ''{{k-sv|Vindala}}'' |- | '''[[Ähtäri]]''' || [[Tiätuvuárkká:Ähtäri.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|5475}} || {{Nts|910.87}} km² || {{Nts|6.79}} äs./km² || Kuuđâskieldah || 1652 || ''{{k-sv|Etseri}}'' |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Alahärmä]] || [[Tiätuvuárkká:Alahärmä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kauhava]] || 2009 || {{Nts|4661}} || {{Nts|353.65}} km² || – |- | [[Jalasjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Jalasjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kurikka]] || 2016 || {{Nts|7779}} || {{Nts|830.42}} km² || – |- | [[Jurva]] || [[Tiätuvuárkká:Jurva.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kurikka]] || 2009 || {{Nts|4829}} || {{Nts|448.37}} km² || – |- | [[Kortesjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Kortesjarvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kauhava]] || 2009 || {{Nts|2275}} || {{Nts|333.51}} km² || – |- | [[Lehtimäki]] || [[Tiätuvuárkká:Lehtimäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Alajärvi]] || 2009 || {{Nts|1849}} || {{Nts|288.8}} km² || – |- | [[Nurmo]] || [[Tiätuvuárkká:Nurmo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Seinäjoki]] || 2009 || {{Nts|12675}} || {{Nts|361.88}} km² || – |- | [[Peräseinäjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Peräseinäjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Seinäjoki]] || 2005 || {{Nts|3634}} || {{Nts|459.08}} km² || – |- | [[Seinäjoki táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Seinäjoen mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Seinäjoki]] || 1959 || {{Nts|5164}} || {{Nts|110.9}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Seinäjoen maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Seinäjoki landskommun}}'' |- | [[Töysä]] || [[Tiätuvuárkká:Töysä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Alavus]] || 2013 || {{Nts|3122}} || {{Nts|309.66}} km² || – |- | [[Ylihärmä]] || [[Tiätuvuárkká:Ylihärmä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kauhava]] || 2009 || {{Nts|2916}} || {{Nts|152.17}} km² || – |- | [[Ylistaro]] || [[Tiätuvuárkká:Ylistaro.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Seinäjoki]] || 2009 || {{Nts|5576}} || {{Nts|484.99}} km² || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Isokyrö.vaakuna.svg|25px]] [[Isokyrö]] sirdâšui [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est ive 2021. == Stuárráámuuh čuákkipääihih == {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Seinäjoki kuávdâščuákkipäikki''' || [[Seinäjoki]] || align="right"| {{Nts|51721}} |- | 2 || Ilmajoki-Kurikka || [[Ilmajoki]] (6 760)<br>[[Kurikka]] (6 663) || align="right"| {{Nts|13423}} |- | 3 || Lapua kuávdâščuákkipäikki || [[Lapua]] || align="right"| {{Nts|10619}} |- | 4 || Kauhajoki kuávdâščuákkipäikki || [[Kauhajoki]] || align="right"| {{Nts|8408}} |- | 5 || Kauhava kuávdâščuákkipäikki || [[Kauhava]] || align="right"| {{Nts|5437}} |- | 6 || Alajärvi kuávdâščuákkipäikki || [[Alajärvi]] || align="right"| {{Nts|5022}} |- | 7 || Alavus kuávdâščuákkipäikki || [[Alavus]] || align="right"| {{Nts|4029}} |- | 8 || Jalasjärvi markkân || [[Kurikka]] || align="right"| {{Nts|3202}} |- | 9 || Ähtäri kuávdâščuákkipäikki || [[Ähtäri]] || align="right"| {{Nts|3177}} |- | 10 || Teuva markkân || [[Teuva]] || align="right"| {{Nts|2628}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|*]] e629p0eyozkzzdyjefjn6pxfy0ahi3g 0 14836 159962 149013 2026-09-26T02:52:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159962 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Satakunta eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Satakunta.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Satakunta sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Pori]] | vijđodâh = 11 493,01 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 7 822,68 | eennâm_% = 68,1 | sisčääci = 446,75 | sisčääci_% = 3,9 | merâčääci = 3 223,58 | merâčääci_% = 28,1 | ässeeloho = 213 432<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = syeinimáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 27,29 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = syeinimáánu 2022 }} '''Satakunta''' lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 11&nbsp;493&nbsp;km² já ässeeloho 213&nbsp;432<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Pohjanmaa eennâmkodde|Pohjanmaa-]] sehe [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkuddijd]], nuorttân [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]] sehe mäddin [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ eennâmkoodán]]. Satakunta eennâmkoddekuávdáš lii [[Pori]]. == Kieldah == Satakunta eennâmkoddeest láá 16 kieldâd, main čiččâm láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Eura]] || [[Tiätuvuárkká:Eura.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|11360}} || {{Nts|630.20}} km² || {{Nts|19.63}} äs./km² || Rauma || 1866 || – |- | [[Eurajoki]] || [[Tiätuvuárkká:Luvia.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9261}} || {{Nts|1504.96}} km² || {{Nts|17.99}} äs./km² || Rauma || 1869 || ''{{k-sv|Euraåminne}}'' |- | '''[[Harjavalta]]''' || [[Tiätuvuárkká:Harjavalta.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6789}} || {{Nts|127.74}} km² || {{Nts|54.99}} äs./km² || Pori || 1869 || – |- | '''[[Huittinen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Huittisten.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9839}} || {{Nts|539.56}} km² || {{Nts|18.47}} äs./km² || Pori || 1865 || ''{{k-sv|Vittis}}'' |- | [[Jämijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Jämijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1677}} || {{Nts|224.61}} km² || {{Nts|7.81}} äs./km² || Tave-Satakunta || 1865 || – |- | '''[[Kankaanpää]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kankaanpää.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|12619}} || {{Nts|1037.87}} km² || {{Nts|12.36}} äs./km² || Tave-Satakunta || 1865 || – |- | [[Karvia]] || [[Tiätuvuárkká:Karvia.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2261}} || {{Nts|519.90}} km² || {{Nts|4.50}} äs./km² || Tave-Satakunta || 1865 || – |- | '''[[Kokemäki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kokemäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6935}} || {{Nts|531.26}} km² || {{Nts|14.44}} äs./km² || Pori || 1869 || ''{{k-sv|Kumo}}'' |- | [[Merikarvia]] || [[Tiätuvuárkká:Merikarvia.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3025}} || {{Nts|1246.24}} km² || {{Nts|6.78}} äs./km² || Pori || 1639 || ''{{k-sv|Sastmola}}'' |- | [[Nakkila]] || [[Tiätuvuárkká:Nakkila.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5129}} || {{Nts|184.88}} km² || {{Nts|28.04}} äs./km² || Pori || 1861 || – |- | [[Pomarkku]] || [[Tiätuvuárkká:Pomarkku.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1997}} || {{Nts|332.05}} km² || {{Nts|6.63}} äs./km² || Pori || 1868 || ''{{k-sv|Påmark}}'' |- | '''[[Pori]]''' || [[Tiätuvuárkká:Porin vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|83264}} || {{Nts|2062.00}} km² || {{Nts|72.02}} äs./km² || Pori || 1558 || ''{{k-sv|Björneborg}}'' |- | '''[[Rauma]]''' || [[Tiätuvuárkká:Rauma.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|38745}} || {{Nts|1110.12}} km² || {{Nts|78.09}} äs./km² || Rauma || 1442 || ''{{k-sv|Raumo}}'' |- | [[Siikainen]] || [[Tiätuvuárkká:Siikainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1339}} || {{Nts|491.31}} km² || {{Nts|2.89}} äs./km² || Tave-Satakunta || 1871 || ''{{k-sv|Siikais}}'' |- | [[Säkylä]] || [[Tiätuvuárkká:Köyliö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6562}} || {{Nts|527.85}} km² || {{Nts|16.13}} äs./km² || Rauma || 1869 || – |- | '''[[Ulvila]]''' || [[Tiätuvuárkká:Ulvila.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|12630}} || {{Nts|422.51}} km² || {{Nts|31.53}} äs./km² || Pori || 1365 || ''{{k-sv|Ulvsby}}'' |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Ahlainen]] || [[Tiätuvuárkká:Ahlainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pori]] || 1972 || {{Nts|2351}} || {{Nts|183.6}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Vittisbofjärd}}'' |- | [[Hinnerjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Hinnerjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Eura]] || 1970 || {{Nts|1411}} || {{Nts|115.6}} km² (eennâm) || – |- | [[Honkajoki]] || [[Tiätuvuárkká:Honkajoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kankaanpää]] || 2021 || {{Nts|1598}} || {{Nts|333.05}} km² || – |- | [[Honkilahti]] || [[Tiätuvuárkká:Jepua.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Eura]] || 1970 || {{Nts|1548}} || {{Nts|116.4}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Honkilax}}'' |- | [[Kauvatsa]] || [[Tiätuvuárkká:Kauvatsa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kokemäki]] || 1969 || {{Nts|2048}} || {{Nts|127.3}} km² (eennâm) || – |- | [[Kiukainen]] || [[Tiätuvuárkká:Kiukainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Eura]] || 2009 || {{Nts|3290}} || {{Nts|150.38}} km² || ''{{k-sv|Kiukais}}'' |- | [[Kodisjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Kodisjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Rauma]] || 2007 || {{Nts|522}} || {{Nts|42.83}} km² || – |- | [[Kullaa]] || [[Tiätuvuárkká:Kullaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ulvila]] || 2005 || {{Nts|1609}} || {{Nts|283.19}} km² || ''{{k-sv|Kulla}}'' |- | [[Köyliö]] || [[Tiätuvuárkká:Köyliö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Säkylä]] || 2016 || {{Nts|2637}} || {{Nts|259.27}} km² || ''{{k-sv|Kjulo}}'' |- | [[Lappi]] || [[Tiätuvuárkká:Lappi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Rauma]] || 2009 || {{Nts|3255}} || {{Nts|212.78}} km² || – |- | [[Lavia]] || [[Tiätuvuárkká:Lavia.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pori]] || 2015 || {{Nts|1904}} || {{Nts|357.74}} km² || – |- | [[Luvia]] || [[Tiätuvuárkká:Luvia.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Eurajoki]] || 2017 || {{Nts|3348}} || {{Nts|861.20}} km² || – |- | [[Noormarkku]] || [[Tiätuvuárkká:Noormarkku.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pori]] || 2010 || {{Nts|6158}} || {{Nts|332.06}} km² || ''{{k-sv|Norrmark}}'' |- | [[Pori táálunkierldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Porin mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pori]] || 1967 || {{Nts|8811}} || {{Nts|166.0}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Porin maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Björneborgs landskommun}}'' |- | [[Rauma táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Rauman mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Rauma]] || 1993 || {{Nts|8421}} || {{Nts|196.2}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Rauman maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Raumo landskommun}}'' |- | [[Vampula]] || [[Tiätuvuárkká:Vampula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Huittinen]] || 2009 || {{Nts|1677}} || {{Nts|143.8}} km² || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Hämeenkyrö.vaakuna.svg|25px]] [[Hämeenkyrö]], [[Tiätuvuárkká:Ikaalinen.vaakuna.svg|25px]] [[Ikaalinen]], [[Tiätuvuárkká:Kihniö.vaakuna.svg|25px]] [[Kihniö]], [[Tiätuvuárkká:Mouhijärvi.vaakuna.svg|25px]] [[Mouhijärvi]], [[Tiätuvuárkká:Parkano.vaakuna.svg|25px]] [[Parkano]] já [[Tiätuvuárkká:Viljakkala.vaakuna.svg|25px]] [[Viljakkala]] sirdâšuvvii Turku já Pori läänist Häme läänin ive 1993. * [[Tiätuvuárkká:Kiikoinen.vaakuna.svg|25px]] [[Kiikoinen]] sirdâšui [[Pirkanmaa eennâmkodde]]est ive 1997. * [[Tiätuvuárkká:Suodenniemi.vaakuna.svg|25px]] [[Suodenniemi]], [[Tiätuvuárkká:Vammala.vaakuna.svg|25px]] [[Vammala]] já [[Tiätuvuárkká:Äetsä.vaakuna.svg|25px]] [[Äetsä]] sirdâšuvvii Pirkanmaa eennâmkoodán ive 1997. * [[Tiätuvuárkká:Punkalaidun.vaakuna.svg|25px]] [[Punkalaidun]] sirdâšui Pirkanmaa eennâmkoodán ive 2005. * [[Tiätuvuárkká:Kiikoinen.vaakuna.svg|25px]] [[Kiikoinen]] sirđâšui maasâd Pirkanmaa eennâmkoodán, ko tot lohtui [[Sastamala]] kaavpugân ive 2013. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Pori kuávdâščuákkipäikki''' || [[Pori]] (63 030)<br>[[Ulvila]] (10 195)<br>[[Harjavalta]] (6 324)<br>[[Nakkila]] (3 871) || align="right"| {{Nts|83420}} |- | 2 || Rauma kuávdâščuákkipäikki || [[Rauma]] || align="right"| {{Nts|33423}} |- | 3 || Kankaanpää kuávdâščuákkipäikki || [[Kankaanpää]] || align="right"| {{Nts|7735}} |- | 4 || Lauttakylä || [[Huittinen]] || align="right"| {{Nts|6569}} |- | 5 || Eura markkân || [[Eura]] (6 131)<br>[[Säkylä]] (128) || align="right"| {{Nts|6259}} |- | 6 || Kyläsaari-Pihlava || [[Pori]] || align="right"| {{Nts|6120}} |- | 7 || Noormarkku markkân || [[Pori]] || align="right"| {{Nts|4141}} |- | 8 || Kokemäki kuávdâščuákkipäikki || [[Kokemäki]] || align="right"| {{Nts|4116}} |- | 9 || Eurajoki markkân || [[Eurajoki]] || align="right"| {{Nts|3546}} |- | 10 || Säkylä markkân || [[Säkylä]] || align="right"| {{Nts|2926}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Satakunta eennâmkodde|*]] kxbdni05h8ghau1t4583s1dni5u4rpx 0 14845 159732 149017 2026-09-26T01:48:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159732 wikitext text/x-wiki Taat lii '''listo ''[[Pericoma]]''-suuhân kullee šlaajâin'''.<ref name=itis>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=125514#null|nommâ=ITIS - Report: Pericoma|almostittem=www.itis.gov|čujottum=2022-09-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name=catlife>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.catalogueoflife.org/|nommâ=Catalogue of Life|almostittem=|čujottum=2022-09-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name=gbif>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gbif.org/species/1641770|nommâ=Pericoma|almostittem=www.gbif.org|čujottum=2022-09-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220920191123/https://www.gbif.org/species/1641770|vyerkkejum=2022-09-20}}</ref><ref name=bugref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bugguide.net/node/view/1118551|nommâ=Genus Pericoma|almostittem=bugguide.net|čujottum=2022-09-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Listo siskeeld 191 šlaaijâd. ''[[Pericoma]]''-suuhâ kulá ''[[Piäivááloddááščuoškah|Psychodidae]]''-hiäimun. ==''Pericoma''-šlaajah== {{col div|colwidth=29em}} * ''[[Pericoma acuminata]]'' <small>Strobl, 1901</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma affinis]]'' <small>Krek, 1985</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma agreste]]'' <small>Quate & Quate, 1967</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma alaeoensis]]'' <small>Kaul, 1971</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma alba]]'' <small>(Sara, 1952)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma albipes]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma albitarsis]]'' <small>(Banks, 2895)</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma alfaroana]]'' <small>(Dyar, 1926)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma alhambrana]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma alticola]]'' <small>Vaillant, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma americana]]'' <small>Kincaid, 1901</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma amplipenna]]'' <small>(Knab, 1914)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma ancyla]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma anderssoni]]'' <small>(Nielsen, 1965)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma antennata]]'' <small>Krek, 1983</small><span style="color:gray">^g</span> * ''[[Pericoma arvernica]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma aterrima]]'' <small>(Banks, 1914)</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma atlantica]]'' <small>(Satchell, 1955)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma attenuata]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma balcanica]]'' <small>Krek, 1985</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bancrofti]]'' <small>Tonnoir, 1920</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma barbarica]]'' <small>Vaillant, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma barbata]]'' <small>Satchell, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma barremica]]'' <small>Vaillant & Withers, 1993</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bavarica]]'' <small>Wagner, 1981</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma becharreense]]'' <small>Wagner, 1980</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bessophila]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">ⁱ</span> * ''[[Pericoma bifalcata]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bilobata]]'' <small>Satchell, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bipunctata]]'' <small>Kincaid, 1899</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma biramus]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma blandula]]'' <small>Eaton, 1893</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bosnica]]'' <small>Krek, 1967</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma brasilensis]]'' <small>Duckhouse, 1968</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma bunae]]'' <small>Krek, 1979</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma busckana]]'' <small>(Dyar, 1926)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma calcifera]]'' <small>Vaillant & Withers, 1993</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma calcilega]]'' <small>Feuerborn, 1923</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma californica]]'' <small>Kincaid, 1901</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma carolina]]'' <small>Banks, 1931</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma chilensis]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma chlifasica]]'' <small>Vaillant & Moubayed, 1987</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma clarkei]]'' <small>Satchell, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma claviatum]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma coei]]'' <small>Vaillant, 1965</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma complexa]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma complicata]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma confusa]]'' <small>Satchell, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma consigilana]]'' <small>Sara, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma contigua]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma coracina]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma corsicana]]'' <small>Vaillant, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma crenophila]]'' <small>Wagner & Schrankel, 2005</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma deceptrix]]'' <small>Quate & Brown, 2004</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma decoricornis]]'' <small>Tokunaga, 1961</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma denticulatistylata]]'' <small>Tokunaga & Kyoto, 1956</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma diffusa]]'' <small>Satchell, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma diversa]]'' <small>Tonnoir, 1919</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma dlabolai]]'' <small>Jezek, 1990</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma drepanatum]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma drepanopenis]]'' <small>Duckhouse, 1975</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma edwardsi]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma egeica]]'' <small>Vaillant, 1979</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma equalis]]'' <small>Tonnoir, 1934</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma exquisita]]'' <small>Eaton, 1893</small><span style="color:gray">^g</span> * ''[[Pericoma exquista]]'' <small>Eaton, 1893</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma fallax]]'' <small>Eaton, 1893</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma fenestrata]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma fluviatilis]]'' <small>Dyar, 1926</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma fo-no]]'' <small>Tokunaga, 1957</small><span style="color:gray">^g</span> * ''[[Pericoma formosa]]'' <small>Nielsen, 1964</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma funebris]]'' <small>Hutton, 1902</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma gourlayi]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma grabhamana]]'' <small>(Dyar, 1926)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma gracecica]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma graecica]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma granadica]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma hakkariae]]'' <small>Wagner, 1986</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma hamtensis]]'' <small>Kaul, 1971</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma hansoni]]'' <small>Quate, 1996</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma hespenheidei]]'' <small>Quate, 1996</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma hiera]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma hygropetrica]]'' <small>Wagner, 1993</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma illustrata]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma improvisa]]'' <small>Wagner & Baez, 1993</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma incompleta]]'' <small>(Knab, 1914)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma incrustans]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma inornata]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma insularis]]'' <small>Wagner & Salamanna, 1984</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma intricatoria]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma isabellae]]'' <small>Wagner, 2005</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma kabulica]]'' <small>Wagner, 1979</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma kariana]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma kincaidi]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">ⁱ</span> * ''[[Pericoma kugleri]]'' <small>Wagner, 1984</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma lassenicalassenica]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma latina]]'' <small>Sara, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma limicola]]'' <small>Vaillant, 1961</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma litanica]]'' <small>Vaillant & Moubayed, 1987</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma ljubiliensis]]'' <small>Krek, 1967</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma lobisternum]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma longicellata]]'' <small>Tokunaga & Komyo, 1956</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma longipennis]]'' <small>Kaul, 1971</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma ludificata]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma maculosa]]'' <small>Wagner, 1979</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma marginalis]]'' <small>(Banks, 1984)</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma margininotata]]'' <small>Brunetti, 1908</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma maroccana]]'' <small>Vaillant, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma maurum]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma melanderi]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma metatarsalis]]'' <small>Brunetti, 1911</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma mixta]]'' <small>Brunetti, 1911</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma modesta]]'' <small>Tonnoir, 1922</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma mollis]]'' <small>(Satchell, 1955)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma motasi]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma multimaculata]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma nemorosa]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma neoblandula]]'' <small>Duckhouse, 1962</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma neretvana]]'' <small>Krek, 1972</small><span style="color:gray">^g</span> * ''[[Pericoma nielseni]]'' <small>Kvifte, 2010</small><span style="color:gray">^g</span> * ''[[Pericoma nigricauda]]'' <small>(Tonnoir, 1919)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma nigropunctata]]'' <small>(Schiner, 1868)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma niveopunctata]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma notata]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma orientalis]]'' <small>Wagner, 1986</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma ottwayensis]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma paghmanica]]'' <small>Wagner, 1979</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pallida]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pallidula]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pannonica]]'' <small>Szabo, 1960</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma peregrinum]]'' <small>Quate & Quate, 1967</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pericoma]]'' <span style="color:gray">^{i g}</span> * ''[[Pericoma pictipennis]]'' <small>Tonnoir, 1920</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pingarestica]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma platystyla]]'' <small>Wagner, 1986</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pseudoalbipes]]'' <small>Satchell, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pseudocalcilega]]'' <small>Krek, 1972</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pseudoexquisita]]'' <small>Tonnoir, 1940</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma punctulatum]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma pyramidon]]'' <small>Quate & Brown, 2004</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma remulum]]'' <small>Quate & Brown, 2004</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma restonicana]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma reticulatipennis]]'' <small>Tokunaga & Komyo, 1956</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma rivularis]]'' <small>Berden, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma rotundipennis]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma salfii]]'' <small>(Sara, 1951)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma sasakawai]]'' <small>Tokunaga et Komyo, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma satchell]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma schumanni]]'' <small>Jezek, 1994</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma scotiae]]'' <small>(Curran, 1924)</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma segregata]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma serratipenis]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma servadeii]]'' <small>Salamanna, 1982</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma shikokuensis]]'' <small>Tokunaga et Komyo, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma sicula]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma signata]]'' <small>(Banks, 1901)</small><span style="color:gray">^{i c g b}</span> * ''[[Pericoma simplex]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma simulata]]'' <small>Duckhouse, 1966</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma singularis]]'' <small>Quate, 1962</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma sinica]]'' <small>Wagner, 2003</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma sitchana]]'' <small>Kincaid, 1899</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma slossonae]]'' <small>(Williston, 1893)</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma solangensis]]'' <small>Kaul, 1971</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma soleata]]'' <small>(Haliday, 1856)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma solitaria]]'' <small>Wagner & Salamanna, 1984</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma solitarium]]'' <small>Satchell, 1954</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma spiralifera]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma squamitarsis]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma steffani]]'' <small>Quate & Quate, 1967</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma stuckenbergi]]'' <small>Duckhouse, 1975</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma subillustrata]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma symphylia]]'' <small>Quate, 1999</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tasmaniae]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tatrica]]'' <small>Szabo, 1960</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma taurica]]'' <small>Jezek, 1990</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tenerifensis]]'' <small>Satchell, 1955</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tenuistylis]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tienshanensis]]'' <small>Jezek, 1994</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tonnoiri]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma tricolor]]'' <small>(Knab, 1914)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma trifasciata]]'' <small>(Meigen, 1818)</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma triuncinatum]]'' <small>Satchell, 1950</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma truncata]]'' <small>Kincaid, 1899</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma uniformatum]]'' <small>Tonnoir, 1953</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma usingeri]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">^{i c g}</span> * ''[[Pericoma vestita]]'' <small>Vaillant & Withers, 1993</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma viduata]]'' <small>Tonnoir, 1929</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma viperina]]'' <small>Vaillant, 1961</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma volpina]]'' <small>Vaillant, 1978</small><span style="color:gray">^{c g}</span> * ''[[Pericoma wirthi]]'' <small>Quate, 1955</small><span style="color:gray">ⁱ</span> * ''[[Pericoma zumbadoi]]'' <small>Quate, 1996</small><span style="color:gray">^{c g}</span> {{Col div end}} <small>Käldeeh: i = ITIS,<ref name=itis/> c = Catalogue of Life,<ref name=catlife/> g = GBIF,<ref name=gbif/> b = Bugguide.net<ref name=bugref/></small> ==Keejâ meid== * [[Listo Psychoda-suuhân kullee šlaajâin]] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Listoh čuoškâin|Pericoma-suuhân kullee šlaajâin]] [[Luokka:Piäivááloddááščuoškah]] gsf4lz36s0ypx0j6mpq8ko4zbyylgbg 0 14849 159794 149021 2026-09-26T02:12:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159794 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Maadâ-Savo eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Etelä-Savo.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Etelä-Savo sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Mikkeli]] | vijđodâh = 17 099,03 | vijđodâh ref = <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 12 651,57 | eennâm_% = 74,0 | sisčääci = 4 447,46 | sisčääci_% = 26,0 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 130 985<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 10,35 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Maadâ-Savo''' ({{k-fi|Etelä-Savo}}, {{k-sv|Södra Savolax}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 17&nbsp;099&nbsp;km² já ässeeloho 130&nbsp;985<ref name="tilastokeskus"/>. Maadâ-Savo raijâšuvá tavveen [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]], tavenuorttân [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkoodán]], viestârist [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ]] sehe [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkuddijd]] já mäddin [[Kymileehi eennâmkodde|Kymileevi]] sehe [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil eennâmkuddijd]]. Maadâ-Savo eennâmkoddekuávdáš lii [[Mikkeli]]. == Kieldah == Maadâ-Savo eennâmkoddeest láá 12 kieldâd, main kulmâ láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.7.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Enonkoski]] || [[Tiätuvuárkká:Enonkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1354}} || {{Nts|419.20}} km² || {{Nts|4.43}} äs./km² || Savonlinna || 1882 || – |- | [[Hirvensalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Hirvensalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2081}} || {{Nts|746.59}} km² || {{Nts|4.47}} äs./km² || Mikkeli || 1656 || – |- | [[Juva]] || [[Tiätuvuárkká:Juva.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5810}} || {{Nts|1345.69}} km² || {{Nts|4.99}} äs./km² || Pieksämäki || 1442 || – |- | [[Kangasniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Kangasniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5181}} || {{Nts|1326.75}} km² || {{Nts|4.85}} äs./km² || Mikkeli || 1867 || – |- | '''[[Mikkeli]]''' || [[Tiätuvuárkká:Mikkeli.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|52133}} || {{Nts|3229.57}} km² || {{Nts|20.46}} äs./km² || Mikkeli || 1838 || ''{{k-sv|S:t Michel}}'' |- | [[Mäntyharju]] || [[Tiätuvuárkká:Mäntyharju.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5561}} || {{Nts|1210.98}} km² || {{Nts|5.67}} äs./km² || Mikkeli || 1595 || – |- | [[Pertunmaa]] || [[Tiätuvuárkká:Pertunmaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1608}} || {{Nts|454.18}} km² || {{Nts|4.29}} äs./km² || Mikkeli || 1926 || – |- | '''[[Pieksämäki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Pieksämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|17148}} || {{Nts|1836.23}} km² || {{Nts|10.93}} äs./km² || Pieksämäki || 1930 || – |- | [[Puumala]] || [[Tiätuvuárkká:Puumala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2110}} || {{Nts|1237.75}} km² || {{Nts|2.66}} äs./km² || Mikkeli || 1868 || – |- |- | [[Rantasalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Rantasalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3321}} || {{Nts|925.19}} km² || {{Nts|5.94}} äs./km² || Savonlinna || 1578 || – |- | '''[[Savonlinna]]''' || [[Tiätuvuárkká:Savonlinna.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|32273}} || {{Nts|3597.69}} km² || {{Nts|14.42}} äs./km² || Savonlinna || 1639 || ''{{k-sv|Nyslott}}'' |- | [[Sulkava]] || [[Tiätuvuárkká:Sulkava.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2405}} || {{Nts|769.20}} km² || {{Nts|4.11}} äs./km² || Savonlinna || 1630 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Anttola]] || [[Tiätuvuárkká:Anttola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mikkeli]] || 2001 || {{Nts|1868}} || {{Nts|257.2}} km² (eennâm) || – |- | [[Haukivuori]] || [[Tiätuvuárkká:Haukivuori.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mikkeli]] || 2007 || {{Nts|2268}} || {{Nts|504.03}} km² || – |- | [[Jäppilä]] || [[Tiätuvuárkká:Jäppilä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pieksänmaa]] || 2004 || {{Nts|1568}} || {{Nts|330.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Kerimäki]] || [[Tiätuvuárkká:Kerimäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Savonlinna]] || 2013 || {{Nts|5526}} || {{Nts|876.46}} km² || – |- | [[Mikkeli táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Mikkelin mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mikkeli]] || 2001 || {{Nts|11988}} || {{Nts|972.7}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Mikkelin maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|S:t Michels landskommun}}'' |- | [[Pieksämäki táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Pieksämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pieksänmaa]] || 2004 || {{Nts|6059}} || {{Nts|945.1}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Pieksämäen maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Pieksämäki landskommun}}'' |- | [[Pieksänmaa]] || [[Tiätuvuárkká:Pieksämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pieksämäki]] || 2007 || {{Nts|8467}} || {{Nts|1789.97}} km² || – |- | [[Punkaharju]] || [[Tiätuvuárkká:Punkaharju.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Savonlinna]] || 2013 || {{Nts|3702}} || {{Nts|748.12}} km² || – |- | [[Ristiina]] || [[Tiätuvuárkká:Ristiina.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mikkeli]] || 2013 || {{Nts|4856}} || {{Nts|742.02}} km² || ''{{k-sv|Kristina}}'' |- | [[Savonranta]] || [[Tiätuvuárkká:Savonranta.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Savonlinna]] || 2009 || {{Nts|1155}} || {{Nts|568.18}} km² || – |- | [[Sääminki]] || [[Tiätuvuárkká:Sääminki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Savonlinna]]<br>[[Punkaharju]] || 1973 || {{Nts|11231}} || {{Nts|1052.9}} km² || ''{{k-sv|Säminge}}'' |- | [[Virtasalmi]] || [[Tiätuvuárkká:Virtasalmi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pieksänmaa]] || 2004 || {{Nts|1127}} || {{Nts|263.2}} km² (eennâm) || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Kangaslampi.vaakuna.svg|25px]] [[Kangaslmapi]] sirdâšui [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]] ive 2002. * [[Tiätuvuárkká:Suomenniemi.vaakuna.svg|25px]] [[Suomenniemi]] sirdâšui [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde]]est, ko lohtui [[Mikkeli]]n ive 2013. * [[Tiätuvuárkká:Heinävesi.vaakuna.svg|25px]] [[Heinävesi]] sirdâšui [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkoodán]] ive 2021. * [[Tiätuvuárkká:Joroinen.vaakuna.svg|25px]] [[Joroinen]] sirdâšui [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]] ive 2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Mikkeli kuávdâščuákkipäikki''' || [[Mikkeli]] || align="right"| {{Nts|36944}} |- | 2 || Savonlinna kuávdâščuákkipäikki || [[Savonlinna]] || align="right"| {{Nts|20527}} |- | 3 || Pieksämäki kuávdâščuákkipäikki || [[Pieksämäki]] || align="right"| {{Nts|12669}} |- | 4 || Mäntyharju sajattâhkuávlu || [[Mäntyharju]] || align="right"| {{Nts|3514}} |- | 5 || Juva markkân || [[Juva]] || align="right"| {{Nts|2996}} |- | 6 || Kangasniemi markkân || [[Kangasniemi]] || align="right"| {{Nts|2639}} |- | 7 || Kerimäki markkân || [[Savonlinna]] || align="right"| {{Nts|2207}} |- | 8 || Ristiina markkân || [[Mikkeli]] || align="right"| {{Nts|2138}} |- | 9 || Otava || [[Mikkeli]] || align="right"| {{Nts|1453}} |- | 10 || Rantasalmi markkân || [[Rantasalmi]] || align="right"| {{Nts|1300}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Maadâ-Savo eennâmkodde|*]] ckwk7zendhzerwuqw5xjzyilh73qbj7 0 14907 159879 149031 2026-09-26T02:34:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159879 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Pasila Library in Itä-Pasila, Helsinki, Finland, 2022 May.jpg|thumb|right|Pasila kirjerááju ive 2022]] [[Tiätuvuárkká:Book storage at Pasila library in Helsinki.JPG|thumb|Kirjevuárkká Pasila kirjeráájust]] '''Pasila kirjerááju''' lii [[Helsig kaavpugkirjerááju]] toimâsaje [[Nuorttâ-Pasila]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helmet.fi/fi-FI/Kirjastot_ja_palvelut/Pasilan_kirjasto/Yhteystiedot|nommâ=Yhteystiedot|almostittem=Helmet|čujottum=2022-09-25|kielâ={{fi}}}}</ref> Tot lii Helsig kaavpugkirjerááju váldukirjerááju já Pasila kuávlu [[aldakirjerááju]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hakemisto.kirjastot.fi/helsinki/pasila|nommâ=Pasilan kirjasto|almostittem=kirjastot.fi|čujottum=2022-09-25|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirjerááju kulá meid uáivikaavpugkuávlu [[Helmet-kirjerááju|Helmet-kirjerájuviärmádâhân]]. == Historjá == Kirjerááju huksiittâs lii vuávám syemmilâš arkkiteht [[Kaarlo Leppänen]].<ref name="mv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.museovirasto.fi/uploads/Kulttuuriymparisto/Kulttuurirakennukset/Julkiset_kirjastot_ja_kirjastoarkkitehtuuri.pdf|nommâ=Julkiset kirjastot ja kirjastoarkkitehtuuri 1900-luvun jälkipuolella|almostittem=Museovirasto|čujottum=2022-09-25|tahhee=Vartola, Anni|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220925112039/https://www.museovirasto.fi/uploads/Kulttuuriymparisto/Kulttuurirakennukset/Julkiset_kirjastot_ja_kirjastoarkkitehtuuri.pdf|vyerkkejum=2022-09-25}}</ref> Huksiittâs julgâsiijđo tevkisčuovjis kaageleh sulâstiteh [[Aalto-kuávdáš|Aalto-kuávdáá]] [[Seinäjoki kaavpugtáálu|kaavpugtáálu]] [[Seinäjoki]]st.<ref name="mv"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mfa.fi/kokoelmat/koriste-kiinnostaa-kaakeli/|nommâ=Koriste kiinnostaa: Kaakeli on kaunis!|almostittem=Arkkitehtuurmuseo|čujottum=2022-09-25|tahhee=Rantasalo, Joona|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirjerááju siste-uv láá vaikuttâsah [[Alvar Aalto]] kirjeráájuin tegu epinjuolgâ luándučuovâ já visteoosij vielgâdvuotâ.<ref name="mv"/> Ko kirjerááju valmâštui ive&nbsp;1986, tast šoodâi Helsig kaavpugkirjerááju váldukirjerááju [[Rikhardinkadun kirjerááju]] sajan. == Čuágálduvah == === Kirječuágálduvah === ;Kirjevuárkká Ive&nbsp;2007 rääjist kirjerááju lii toimâm [[Helsig kaavpugkirjerááju|Helsig]], [[Espoo kaavpugkirjerááju|Espoo]], [[Vantaa kaavpugkirjerááju|Vantaa]] já [[Kauniaisii kaavpugkirjerááju|Kauniaisii]] kaavpugkirjeráájui ohtâsâš kuávlulâš vuárkkákirjerááijun. Tobbeen láá paijeel 200&nbsp;000 kirjed já paijeel 900 loostâ ihenumerid. === Muusikčuágálduvâh === Ko [[Kirjerááju 10]] lopâttui čohčuv 2018, te puoh ton CD-&nbsp;já LP-skiäruh sirdojii Pasilan. Ive&nbsp;2019 Pasila kirjeráájust lijjii suulân 30&nbsp;000 CD-skiärrud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helmet.fi/fi-FI/Kirjastot_ja_palvelut/Pasilan_kirjasto/Juttuja_kirjastosta/Pasilan_kirjastossa_on_nyt_30000_cdlevya(172396)|nommâ=Pasilan kirjastossa on nyt 30 000 cd-levyä|almostittem=Helmet|čujottum=2022-09-25|äigimuddo=2019-09-25|kielâ={{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs|Pasila Library}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Helsig kaavpugkirjerááju]] [[Luokka:Nuorttâ-Pasila]] s81myftv9r2gj8z3xz2lno2ue32tgsv 0 14926 159614 149036 2026-09-26T01:23:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159614 wikitext text/x-wiki '''Joki-kirjeráájuh''' lii [[kirjerájučuákki]], mast láá kieldâ- já kaavpugkirjeráájuh [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkode]] maadâ- já maadâviestâroosijn. [[Vyesimáánu 24.]] peeivi [[2021]] [[Kiri-kirjeráájuh|Kiri-]] já [[Tiekkö-kirjeráájuh|Tiekkö-kirjerájučuákih]] já Reisjärvi kirjerááju ovtâstuvvii já te uđđâ Joki-kirjerájučuákki algâttij tooimâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|nommâ=Kirjastot kiinni 10.–23.5. Joki-kirjastot toimintaan 24.5.|almostittem=Kalajoki kaavpug|čujottum=2022-09-26|äigimuddo=2021-05-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220926184205/https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|vyerkkejum=2022-09-26}}</ref> Ive&nbsp;2022 Joki-kirjeráájoid kuleh 18 fastâ toimâsaijeed já vittâ jottee toimâsaje ohtsis 14 kaavpugist já kieldâst: [[Alavieska]], [[Haapajärvi]], [[Haapavesi]], [[Kalajoki]], [[Kärsämäki]], [[Merijärvi]], [[Nivala]], [[Oulainen]], [[Pyhäjärvi]], [[Pyhäntä]], [[Reisjärvi]], [[Sievi]], [[Siikalatva]] já [[Ylivieska]]. == Čuáki kirjeráájuh == Joki-kirjeráájoid kuleh čuávuvááh kaavpug- já kieldâkirjeráájuh:<ref name="finna-joki">{{Nettikäldee|čujottâs=https://joki.finna.fi/Content/kirjastot|nommâ=Joki-kirjastot|almostittem=kirjastot.fi|čujottum=2022-09-26|kielâ={{fi}}}}</ref> {{Palsta álgá}} * [[Alavieska kieldâkirjerááju]] * [[Haapajärvi kirjerááju]] * [[Haapavesi kirjerááju]] * [[Himanka kirjerááju]] * [[Kalajoki váldukirjerááju]] * [[Kestilä kirjerááju]] * [[Kärsämäki kirjerááju]] * [[Merijärvi kieldâkirjerááju]] * [[Nivala váldukirjerááju]] {{Palsta lonottem}} * [[Oulaisii kaavpugkirjerááju]] * [[Piippola kirjerááju]] * [[Pulkkila kirjerááju]] * [[Pyhäjärvi kirjerááju]] * [[Pyhäntä kieldâkirjerááju]] * [[Rantsila kirjerááju]] * [[Reisjärvi kirjerááju]] * [[Sievi kieldâkirjerááju]] * [[Ylivieska kaavpugkirjerááju]] {{Palsta nohá}} Ovdeláá [[Himanka kirjerááju]] kuulâi [[Anders-kirjeráájuh|Anders-kirjerájučuákán]], mut roovvâdmáánust 2014 tot sirdui Tiekkö-kirjerájučuákán. Ko Joki-kirjeráájuh algâttij tooimâs ive&nbsp;2021, te Himanka kirjerááju sirdui taan uđđâ kirjeraájučuákán eres Tiekkö-kirjerájučuáki kirjeráájui mield.<ref name="yle-7530694">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7530694|nommâ=Himangan kirjasto vaihtaa leiriä –14 kirjastoa pois käytöstä|almostittem=Yle|čujottum=2022-09-26|tahhee=Holopainen, Heini|äigimuddo=2014-10-16|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-7498912">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7498912|nommâ=Syyslomalukemiset haettava ennakkoon – moni kirjasto on kiinni lomaviikon|almostittem=Yle|čujottum=2022-09-26|tahhee=Vähäsarja, Sari|äigimuddo=2014-09-30|kielâ={{fi}}}}</ref> == Čuáki kirjerájuautoh == Joki-kirjeráájoid kuleh čuávuvááh kirjerájuautoh:<ref name="finna-joki"/> * [[Haapajärvi kirjerájuauto]] * [[Kalajoki kirjerájuauto]] * [[Nivala kirjerájuauto]] * [[Sievi kirjerájuauto]] * [[Ylivieska kirjerájuauto]] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Suomâ kirjerájučuákih]] [[Luokka:Tave-Pohjanmaa eennâmkode kulttuur]] akcx55oekxm5p3w2bnrzp592ejark5t 0 14929 159665 149037 2026-09-26T01:28:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159665 wikitext text/x-wiki '''Kiri-kirjeráájuh''' lâi [[kirjerájučuákki]], mast lijjii kieldâ- já kaavpugkirjeráájuh [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkode]] maadânuorttâoosijn. [[Vyesimáánu 24.]] peeivi [[2021]] Kiri- já [[Tiekkö-kirjeráájuh|Tiekkö-kirjerájučuákih]] já Reisjärvi kirjerááju ovtâstuvvii já te uđđâ [[Joki-kirjeráájuh|Joki-kirjerájučuákki]] algâttij tooimâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|nommâ=Kirjastot kiinni 10.–23.5. Joki-kirjastot toimintaan 24.5.|almostittem=Kalajoki kaavpug|čujottum=2022-09-26|äigimuddo=2021-05-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220926184205/https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|vyerkkejum=2022-09-26}}</ref> Kiri-kirjeráájoid kullii 9 fastâ toimâsaijeed já ohtâ jottee toimâsaje ohtsis 6 kaavpugist já kieldâst: [[Haapajärvi]], [[Haapavesi]], [[Kärsämäki]], [[Pyhäjärvi]], [[Pyhäntä]] já [[Siikalatva]]. == Čuáki kirjeráájuh == Kiri-kirjeráájoid kullii čuávuvááh kaavpug- já kieldâkirjeráájuh:<ref name="finna-joki">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/487672/Kallio_Sanna.pdf|tahhee=Kallio, Sanna|nommâ=Laki yleisistä kirjastoista käytännössä: kyselytutkimus Joki-kirjastojen alueen yleisille kirjastoille|almostittem=OAMK|äigimuddo=2021|čujottum=2022-09-26|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Haapajärvi kirjerááju]] * [[Haapavesi kirjerááju]] * [[Kestilä kirjerááju]] * [[Kärsämäki kirjerááju]] * [[Piippola kirjerááju]] * [[Pulkkila kirjerááju]] * [[Pyhäjärvi kirjerááju]] * [[Pyhäntä kieldâkirjerááju]] * [[Rantsila kirjerááju]] == Čuáki kirjerájuautoh == Kiri-kirjeráájoid kuulâi čuávuvâš kirjerájuauto: * [[Haapajärvi kirjerájuauto]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovdiih Suomâ kirjerájučuákih]] [[Luokka:Tave-Pohjanmaa eennâmkode kulttuur]] tcyughait1msqlyqtbri8n7a5whdc2y 0 14930 160050 149038 2026-09-26T03:28:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160050 wikitext text/x-wiki '''Tiekkö-kirjeráájuh''' lâi [[kirjerájučuákki]], mast lijjii kieldâ- já kaavpugkirjeráájuh [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa eennâmkode]] maadâviestâroosijn. [[Vyesimáánu 24.]] peeivi [[2021]] [[Kiri-kirjeráájuh|Kiri-]] já Tiekkö-kirjerájučuákih já Reisjärvi kirjerááju ovtâstuvvii já te uđđâ [[Joki-kirjeráájuh|Joki-kirjerájučuákki]] algâttij tooimâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|nommâ=Kirjastot kiinni 10.–23.5. Joki-kirjastot toimintaan 24.5.|almostittem=Kalajoki kaavpug|čujottum=2022-09-26|äigimuddo=2021-05-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220926184205/https://kalajoki.fi/joki-kirjastot-toimintaan-24-5-kirjastot-kiinni-10-23-5/|vyerkkejum=2022-09-26}}</ref> Tiekkö-kirjeráájoid kullii nelji fastâ toimâsaje já vittâ jottee toimâsaje ohtsis 7 kaavpugist já kieldâst: [[Alavieska]], [[Kalajoki]], [[Merijärvi]], [[Nivala]], [[Oulainen]], [[Sievi]] já [[Ylivieska]]. == Čuáki kirjeráájuh == Tiekkö-kirjeráájoid kullii čuávuvááh kaavpug- já kieldâkirjeráájuh: * [[Alavieska kieldâkirjerááju]] * [[Himanka kirjerááju]] * [[Kalajoki váldukirjerááju]] * [[Merijärvi kieldâkirjerááju]] * [[Nivala váldukirjerááju]] * [[Oulaisii kaavpugkirjerááju]] * [[Sievi kieldâkirjerááju]] * [[Ylivieska kaavpugkirjerááju]] Ovdeláá [[Himanka kirjerááju]] kuulâi [[Anders-kirjeráájuh|Anders-kirjerájučuákán]], mut roovvâdmáánust 2014 tot sirdui Tiekkö-kirjerájučuákán. Ko Joki-kirjeráájuh algâttij tooimâs ive&nbsp;2021, te Himanka kirjerááju sirdui taan uđđâ kirjeraájučuákán eres Tiekkö-kirjerájučuáki kirjeráájui mield.<ref name="yle-7530694">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7530694|nommâ=Himangan kirjasto vaihtaa leiriä –14 kirjastoa pois käytöstä|almostittem=Yle|čujottum=2022-09-26|tahhee=Holopainen, Heini|äigimuddo=2014-10-16|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-7498912">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7498912|nommâ=Syyslomalukemiset haettava ennakkoon – moni kirjasto on kiinni lomaviikon|almostittem=Yle|čujottum=2022-09-26|tahhee=Vähäsarja, Sari|äigimuddo=2014-09-30|kielâ={{fi}}}}</ref> == Čuáki kirjerájuautoh == Tiekkö-kirjeráájoid kullii čuávuvááh kirjerájuautoh: * [[Kalajoki kirjerájuauto]] * [[Nivala kirjerájuauto]] * [[Sievi kirjerájuauto]] * [[Ylivieska kirjerájuauto]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovdiih Suomâ kirjerájučuákih]] [[Luokka:Tave-Pohjanmaa eennâmkode kulttuur]] o6appd0olhyqet1po4mmtydnt12mvdp 0 14968 159734 149040 2026-09-26T01:48:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159734 wikitext text/x-wiki Taat lii '''listo [[Suomâ]]st tiättojeijee [[muosah|muocâšlaajâin]]'''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.luomus.fi/elaintiede/hyonteiset/perhoset/1.htm|nommâ=Suomen perhoset – LTKM|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-06-12|čujottum=2022-09-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130612044654/http://www.luomus.fi/elaintiede/hyonteiset/perhoset/1.htm|vyerkkejum=2013-06-12}}</ref> Listo lii uárnejum vyelihiäimu mield. == Meessiinae == * ''Infurcitinea ignicomella'' * ''Stenoptinea cyaneimarmorella'' * ''Agnathosia mendicella'' * ''Infurcitinea argentimaculella'' == Myrmecozelinae == * ''Myrmecozela ochraceella'' * ''Haplotinea ditella'' * ''Haplotinea insectella'' == Nemapogoninae == * ''Archinemapogon yildizae'' * ''Nemapogon granellus'' * ''Nemapogon clematellus'' * ''Nemaxera betulinella'' * ''Nemapogon cloacellus'' * ''Triaxomera fulvimitrella'' * ''Nemapogon fungivorellus'' * ''Nemapogon wolffiellus'' * ''Nemapogon picarellus'' * ''Nemapogon variatellus'' * ''Nemapogon nigralbellus'' == Scardiinae == * ''Scardia boletella'' * ''Morophaga choragella'' * ''Montescardia tessulatella'' == Tineinae == * ''Niditinea truncicolella'' * ''Tinea steueri'' * ''Trichophaga scandinaviella'' * ''Monopis obviella'' * ''Elatobia fuliginosella'' * ''Monopis fenestratella'' * ''Niditinea fuscella'' * ''Monopis monachella'' * ''Monopis weaverella'' * ''Tinea trinotella'' * ''Elatobia montelliella'' * ''Tinea bothniella'' * ''Tinea columbariella'' * ''Tinea columbariella'' * ''Tinea svenssoni'' * ''Niditinea striolella'' * ''Tinea semifulvella'' * ''Monopis imella'' * ''Monopis laevigella'' * ''Trichophaga tapetzella'' * ''[[Tinea pellionella]]'' * ''[[Tineola bisselliella]]'' * ''Monopis spilotella'' * ''Tinea pallescentella'' ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Listoh muosâin|Suomâst tiättojeijee muocâšlaajâin]] [[Luokka:Listoh Suomâ piäivááloddáin|Muosah]] 58ooodvjmua21y9fdmd5su0d0tmsqcq 0 15013 159892 149046 2026-09-26T02:40:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159892 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Pivtâsmuocâ | tieđâlâš nommâ = Tineola bisselliella<br><small>(Hummel, 1823)</small> | kove = Tineola.bisselliella.7218.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = [[Kuuđâjuálgásiih]] ''Hexapoda'' | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Piäivááloddááh]] ''Lepidoptera'' | vyelilahko = [[Glossata]] | paječerdâ = | čerdâ = [[Muosah]] ''Tineidae'' | vyeličerdâ = [[Tineinae]] | suuhâ = ''[[Tineola]]'' | šlaajâ = ''bisselliella'' | vyelišlaajâ = }} '''Pivtâsmuocâ''' (''Tineola bisselliella'') lii fiskájeijee piäivááloddááš. [[Suomâ]]st tot tiättoo aainâs-uv maadâ- já koskâoosijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://laji.fi/taxon/MX.58722|nommâ=Tineola bisselliella {{!}} Yleiskuvaus {{!}} Suomen Lajitietokeskus|almostittem=laji.fi|čujottum=2022-09-28|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Olgohäämi== Pivtâsmuosâ roppâ lii 6–7 mm kukkosâš, já ton suájákeejij koskâ lii 9–16 mm<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kleinevlinders.nl/tabellen.aspx?t=11|nommâ=11. TINEIDAE {{!}} Kleine Vlinders|almostittem=www.kleinevlinders.nl|čujottum=2022-09-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> (táválávt 12–14 mm<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bugguide.net/node/view/258504|nommâ=Tineola bisselliella|almostittem=bugguide.net|čujottum=2022-09-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>). ==Eellimkiärdu== Niŋálâs mannee tärkkilávt väljejum sajan, mii lii rahtum ulloost, čeevđist, ráánust tâi mast peri elleekoddeest vuálgulâš materiaalist. Saje kalga leđe sevŋâd, ko suoksâ ij killáá čuovâ ollágin. Saje kalga leđe meiddei suáijáá, sajestis pissoo já rávhálâš. Tot kalga leđe še uáli tolmiš, ko suoksâ taarbâš valjeest raavvâd tállán šoddâmis maŋa, vâi tot vajaččij panneeđ jieijâs pirrâ syeijejeijee poccee.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Muosah|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref><ref name="hyonteismaailma">{{Nettikäldee|čujottâs=https://hyonteismaailma.fi/hyonteiset/tekstiilituholaiset/vaatekoi/|nommâ=Vaatekoi|almostittem=Hyönteismaailma|čujottum=2022-09-28|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220928132041/https://hyonteismaailma.fi/hyonteiset/tekstiilituholaiset/vaatekoi/|vyerkkejum=2022-09-28}}</ref> Tobbeen suoksâ lii syejeest čuovâst já piäsá jotteeđ kággást raavâdsááiguid ucâmin. Taat suoksâmuddo lii puoh varâlumos kägisamnâsáid. Suovsâ maŋŋaal pääcih nyevih, viermikođos já poškâpááluh. Toi iivne vuáđuld puáhtá miäruštâllâđ mon ivnásijd amnâsijd tot lii puurrâm.<ref name="kalender"/><ref name="hyonteismaailma"/> Ko suoksâ lii tuárvi stäjidâm kägismateriaal, te tot sirdâšuvá čuávvoo hämimolsommuudon ađai skuáppuluvá. Ko puátteš suhâpuolvâ lii šoddâm, te oppeet uáinojeh rävis muosah kiirdâšmin já paarâ ucâmin. Tuákástâllâm já monnim tábáhtuvá siämmáá saajeest nuuvt kuhe ko raavâd keelijd puáttee suhâpuolvân. Tondiet pilletivrij vijđánem uđđâ čuosáttuvváid lii táválávt hiđes.<ref name="kalender"/><ref name="hyonteismaailma"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Muosah]] [[Luokka:Pilletivreh]] dq3hhtzatxyx64jqjehzek9h0i3nwzl 0 15018 160141 149049 2026-09-26T03:40:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160141 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Čevđimuocâ | tieđâlâš nommâ = Tinea pellionella<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Tinea pellionella E-MK-17524a.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = [[Kuuđâjuálgásiih]] ''Hexapoda'' | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Piäivááloddááh]] ''Lepidoptera'' | vyelilahko = [[Glossata]] | paječerdâ = | čerdâ = [[Muosah]] ''Tineidae'' | vyeličerdâ = [[Tineinae]] | suuhâ = ''[[Tinea]]'' | šlaajâ = ''pellionella'' | vyelišlaajâ = }} '''Čevđimuocâ''' (''Tinea pellionella'') lii ''Tineidae''-hiäimun kullee piäivááloddááš, mii tiättoo ubâ [[Suomâ]]st.<ref name="laji">{{Nettikäldee|čujottâs=https://laji.fi/taxon/MX.58780|nommâ=Tinea pellionella {{!}} Yleiskuvaus {{!}} Suomen Lajitietokeskus|almostittem=laji.fi|čujottum=2022-09-29|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Olgohäämi== Čevđimuosâ suájákeejij koskâ lii 9–15 mm.<ref name="laji"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www2.nrm.se/en/svenska_fjarilar/t/tinea_pellionella.html|nommâ=Tinea pellionella|almostittem=www2.nrm.se|čujottum=2022-09-29|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> ==Suoksâ== Čevđimuosâ suoksâ iälust luudij piervâlijn já piervâlpasâttâsâin purâmáin puuzâid. Tobbeen tot puáhtá rävisin kirdeđ ulmuu vistijd pillediđ čeevđijd já ullopihtsijd. Suoksâ kođá jieijâs pirrâ uánihis poccee, mon tot fievrid ovttuu fárustis. Čevđimuocâ ij kyeđe maŋŋaalsis suátkáás já nuovviis luodâ, pic ton puurrâm rääigih láá stuárráh já robdâidis peeleest šolbâdeh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Muosah|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref><ref name="hyonteismaailma">{{Nettikäldee|čujottâs=https://hyonteismaailma.fi/hyonteiset/tekstiilituholaiset/vaatekoi/|nommâ=Vaatekoi|almostittem=Hyönteismaailma|čujottum=2022-09-29|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220928132041/https://hyonteismaailma.fi/hyonteiset/tekstiilituholaiset/vaatekoi/|vyerkkejum=2022-09-28}}</ref> ==Purrâmâšvalje== Čevđimuosâ purrâmâšvalje lii čuuvtij maaŋgâpiälásub ko [[pivtâsmuocâ|pivtâsmuosâ]]. Tot pilled čeevđijd já ullokággáid luuptâin já museoi kolmâ vuárháin, mut sáttá tot kale puáttiđ siisâ-uv. Čevđimuocâ puáhtá cevziđ kuhháá-uv pivtâsleejeest. Tálvástâllâm kolmâsin kuođđum tuuváást luhostuvá pyereest, jis syeji já raavâd lii tuárvi.<ref name="kalender"/><ref name="hyonteismaailma"/> ==Tuššâdem== Ko haalijd tuššâdiđ muosâid, te čeevđijd já kággáid kalga cirgottiđ mirkkâaerosoláin, tâi taid puáhtá tuálvuđ tälviv olgos, jis puolâš lii ucemustáá -30 °C já toollâđ taid tobbeen oho ääigi, motomin joba kuhheeb-uv ääigi. Čevđimuocâ lii uáli raše čuovân, nuuvt et koolgah kustiđ já piegguuttiđ tekstiilijd mädigávt.<ref name="kalender"/><ref name="hyonteismaailma"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Muosah]] [[Luokka:Pilletivreh]] a70eo8a3cz84qh9hopttljtnsfj73a4 0 15058 159484 149058 2026-09-26T00:36:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159484 wikitext text/x-wiki '''Erika Margareta Aland-Vernik''' ([[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[1913]] Kooraste táálunkieldâ, Võrumaa, [[Eestieennâm]] – [[vyesimáánu 25.]] peeivi [[2001]] São Paulo, [[Brasilia]])<ref name="geni-erika">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Erika-Margareta-Vernik/6000000002112333394|nommâ=Erika Margareta Vernik|almostittem=Geni.com|čujottum=2022-08-24|kielâ={{en}}}}</ref> lâi eestilâš čaaitâlmčällee, tihtâčällee, proosačällee já tekstiiltaaidâr. == Eellim == Erika Margareta Aland šoodâi cuáŋuimáánu 3. peeivi 1913 Kooraste táálunkieldâst, Kanepi servikoddeest, Eestienâmist Kusto Tamme táálust.<ref name="geni-erika"/> Suu eeči lâi milloo já kieldâkonstaabel Johan Alant<ref name="geni-johan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Johan-Alant/6000000031035388016|nommâ=Johan Alant|almostittem=Geni.com|čujottum=2022-08-24|kielâ={{en}}}}</ref> (meid Aland) já suu enni lâi Johan nube kálgu Miina (teikkâ meid Minna) Alant (j.s. Hindrikson).<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Miina-Minna-Alant/6000000016787152873|nommâ=Miina Minna Alant|almostittem=Geni.com|čujottum=2022-08-24|kielâ={{en}}}}</ref><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://dea.digar.ee/cgi-bin/dea?a=d&d=lounaleht20160505.2.39&e=-------et-25--1--txt-txIN%7CtxTI%7CtxAU%7CtxTA-------------|nommâ=EMADEPÄEVAKS. Saatustele mõeldes|tahhee=Hirvlaane, Milvi|almostittem=Lõunaleht|äigimuddo=2016-5-5|almostittee=DIGAR Eesti|čujottum=2022-08-24|kielâ={{et}}}}</ref> Vuossâmuu näimilittoost šoddii Erika peliuábbi Alvine (maŋeláá Mõts) sehe peliviiljah Nikolai já Hans. Nube näimilittoost šoddii Elisabeth, Jaan, Julius, Erika já Rudolf. Sehe Nikolai já Jaan jaamijn jo vávván.<ref name="geni-johan" /><ref name=":1" /> Erika rávásmij Koorastest, kost sun meid juuđij škoovlâ.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=http://isik.tlulib.ee/index.php?id=2595|nommâ=Aland-Vernik, Erika|almostittem=isik.tlulib.ee|čujottum=2022-08-25|kielâ={{et}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221001102204/http://isik.tlulib.ee/index.php?id=2595|vyerkkejum=2022-10-01}}</ref> Ton lasseen sun juuđij Kanepi škoovlâ.<ref name=":2" /> Luvâttuv tiet sun varrij [[Otepää|Otepään]], kost sun juuđij [[Otepää Kymnaas]]. Ive 1932 sun valmâštui luvâttuvvâst árvusaanijn ''cum laude''.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> Siämmáá ive sun eeči jaamij, já tondiet Erika ij puáhtám algâttiđ ollâopâttuvvâst. Porgemáánu 13. peeivi 1938 sun naajâi [[Brasiliaeestiliih|brasiliaeestilâš]] Jüri Vernikáin [[Kanepi kirkko|Kanepi kirhoost]]. Vihkâm maŋa suoi mađhâšáin Eestienâmist Brasilian eelliđ Jüri huolhij kuvlân já passijn toho aassâđ. Sunnui šoodáin kyehti päärni: Jorge já Asta-Margarita. == Karrieer == Vernik uásálistij aktiivlávt brasiliaeestilij sosiaallâš elimân Brasiliast. Ton vuáđuld sun čaalij ive 1990 almostum eestikielâg roomaan ''Kohvipõllu leib'', mii muštâl eestilij enâmânvärrejeijei algâääigist uđđâ staatâst ađai Brasiliast. Sun čaalij tiivtâid já čaitâlmijd-uv. Tiivtah almostuvvii el. tagarijn loostâin já aavisijn ko Meie Tee, Triinu, Eesti Kirik já Teataja. Ton lasseen suu tiivtâid almostittii sehe [[Virokielâ|eesti-]] já [[Portugalkielâ|portugalkielâg]] äigičalluin.<ref name=":3" /> Vernik kyehti majemuu čaaitâlm jurgâluvvojii eestikielâst portugalkielân. Taah čaittâluvvojii Brasiliast.<ref name=":3" /> == Pargoh == === Kirjeh === * 1990 – ''Kohvipõllu leib'' === Čaitâlmeh === * 1935 – ''Eesti nimi''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://lounaleht.ee/?page=1&id=17220|nommâ=Kagueestlasest kirjaniku brasiillannast järeltulija käis esivanema radadel|tahhee=Paidre, Urmas|almostittem=LõunaLeht|äigimuddo=18.06.2015|čujottum=2022-08-25|kielâ={{et}}}}</ref> * [tubdâmettum ihe] – ''Vanad eesti kosjad''<ref name=":3"/> * 1949 – ''Suveõhtud Toonastes''<ref name=":3" /> * 1952 – ''Imede öö''<ref name=":3" /> * 1953 – ''Metsavana surm''<ref name=":3" /> * 1954 – ''Ja Lumememm nägi unes...''<ref name=":3" /> == Käldeeh == {{Käldeeh|Sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Aland-Vernik, Erika}} [[Luokka:Eestiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Eestiliih tivtâsteijeeh]] [[Luokka:Ive 1913 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2001 jämimeh]] qxi1y6p93nuh2eep05qrps0wr6h81w9 0 15082 159994 151479 2026-09-26T03:04:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159994 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Stokkespáálváš | tieđâlâš nommâ = Apus apus<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22686800/86111691 IUCN Red List] Čujottum 02.10.2022 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''EN''' (tuođâlávt uhkevuálásâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.29324 | Nommâ = Stokkespáálváš – ''Apus apus'' | Tahhee = Valkama, Jari | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-10-02 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 EN smn.svg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = ''Caprimulgiformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Piškoolodeh]] ''Apodidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Apus'' | šlaajâ = ''apus'' | vyelišlaajâ = }} '''Stokkespáálváš''' (Apus apus) ađai vyevdispáálváš lii [[Piškoolodeh|piškooluddijd]] kullee loddešlaajâ. Tot lii [[Pohjanmaa eennâmkodde|Pohjanmaa eennâmkode]] lodde.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://luontoportti.com/t/725/tervapaasky|nommâ=Tervapääsky, Apus apus - Linnut - LuontoPortti|almostittem=luontoportti.com|čujottum=2022-10-02}}</ref> Loddeservi [[BirdLife]] lii valjim stokkespálváá ive lodden 2026.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/vuoden-linnut/tervapaasky-vuoden-lintu-2026/|nommâ=BirdLife Suomi {{!}} Tervapääsky – vuoden lintu 2026|čujottum=2026-03-14|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260315085308/https://www.birdlife.fi/suojelu/lajit/vuoden-linnut/tervapaasky-vuoden-lintu-2026/|vyerkkejum=2026-03-15}}</ref> == Stuárudâh já tobdomeerhah == Stokkespáálváš lii 17–18,5 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 42–54 g. Ton suájákeejij koskâ lii 40–44 cm. Stokkespáálváš lii masa ollásávt tevkis lodde, tuše čuudâ lii vielgâd. Jyelgiruottâsijn láá puuzah, jyelgisuormah láá čapisruškâdeh. Njune lii čappâd. Stokkespáálváš lii pyereest vuáhádum elimân ááimust. Tot viättá-uv masa ubâ elimis kirden. Lodde kirdá tuáhist korrâ liävttoin (joba 150 km/h) kaavpugij já siijdâi káátui pajalist.<ref name=":1">{{Kirjekäldee|Tahhee=Koskimies, Pertti|Nommâ=Suomen lintuopas|Ihe=2018|Sijđo=287|Čielgiittâs=4. riäntus|Almostittee=WSOY}}</ref> Tot puáhtá kirdeđ joba 2,5–3 km aloduvvâst.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://areena.yle.fi/podcastit/1-3554727|nommâ=Minna Pyykön maailma: Ihmeelliset tervapääskyt {{!}} Minna Pyykön maailma {{!}} Yle Areena – podcastit|almostittem=areena.yle.fi|čujottum=2022-10-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Stokkespáálváš puurâd, uáđá, norá piervâlmateriaalijd já parâttâl ááimust<ref name=":1" />, enâmist vuod tot ij paste väzziđ.<ref name=":0" /> Tuše pessimääigi tot siäivu monniđ já läälliđ. Nomâstis huolâhánnáá stokkespáálváš ij kuulâ eidusijd [[Spálvááh|spálváid]], pic piškooluddijd. Stokkespálváá jienâ lii piškom ”sviir srrii”.<ref name=":0" /> [[Tiätuvuárkká:Apus_apus_distribution_map.png|vasen|pienoiskuva|Stokkespálváá lavdâm]] == Lavdâm já eellimpiirâs == Stokkespáálváš iälá aassâmkuávdáin já čuovâdâs meecijn ubâ [[Suomâ]]st.<ref name=":0" /> Tot pessee eromâšávt Maadâ- já Koskâ-Suomâ kaavpugij já eres čuákkipaaihij kuávdáin. Olgosuáluikuávlust já [[Tuodâr-Lappi|Tuodâr-Laapist]] tot váilu.<ref name=":1" /> Mudoi šlaajâ tiettumkuávlu lii masa ubâ [[Euroop]], [[Tave-Afrik]] já stuorrâ uási [[Aasia]]st. Suomâ pessimnääli lii áárvu mield 14 000–26 000 paarrâd.<ref name=":0" /> Stokkespáálváš tálvástâl trooppisâš [[Afrik]]ist. Lodde lii peivivärrejeijee. Čohčâvarrim lii porge-čohčâmáánust já kiđđâvarrim vyesi-kesimáánust.<ref name=":0" /> == Lasanem == Stokkespáálváš ráhtá piervâlis puuzâin, vaddâsijn já eres materiaalijn, maid tot tuápu ááimust. Piervâl lii rahtum rakânâsâi kátturääji vuáguin, muorâi vuovdâin já loddeloováin. Niŋálâs mannee kesimáánust 1–3 mane. Sehe ores já niŋálâs läälliv taid 18–26 peivid. Uđâgááh vyelgih piervâlist 25–49 peeivi ahasâžžân. Piervâlist viettum äigi lii kiddâ ravâdâs tiileest.<ref name=":0" /> Stokkespáálváš pessee táválávt siämmáá saajeest siämmáin kuoimijn ivveest nuubán.<ref name=":2" /> Stokkespálváá suhâjuátkimahe lii 2–3 ive.<ref name=":1" /> Stokkespáálváš puáhtá eelliđ viehâ kuhháá. Puárásumos Suomâst riegistum stokkespáálváš eelij 20 ihheed.<ref name=":3" /> Euroopist-uv láá kavnum muáddi lode, moh ellii muádlov ahasâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2016/09/01/elamaa-ilmassa-ihmeelliset-tervapaaskyt|nommâ=Elämää ilmassa - ihmeelliset tervapääskyt|čujottum=2022-10-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Raavâd == Stokkespáálváš porá ááimust ellee eevnijd já [[tivreh|tiivrijd]]. Raavâdpááluin, maid vaanhimeh pyehtiv uđâgáidis, sättih leđe 1 500 uccâ teikkâ 150–200 stuárráb tivred. Páálui tiäddu lii suullân ohtâ grammâ.<ref name=":0" /> Stokkespáálváš máttá velttiđ vyeligistedduid já karveđ taid čuođijd kilomeetterijd, tastko arvekuávluin tiivreh iä kirde. Uđâgááh piergejeh joba oho ravâdâsttáá, mon ääigi toh láá [[oijâgâs]]âst.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Käldeeh == {{commonscat}} {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Piškoolodeh]] hk4t7ns1kp1asdyj8flkhg1qmh8eo9u 0 15083 159932 149070 2026-09-26T02:46:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159932 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Richard F. Heck2010.jpg|thumb|Richard F. Heck ive 2010]] '''Richard F. Heck''' ([[porgemáánu 15.]] peeivi [[1931]] Springfield, [[Massachusetts]], [[Ovtâstum staatah]] – [[roovvâdmáánu 10.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2015]] [[Quezon City]], [[Filippiineh]]) lâi [[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]] kemist. Ive&nbsp;[[2010]] sun vuoitij oovtâst [[Akira Suzuki]]jn já [[Eiichi Negishi]]jn [[Nobel-kemiapalhâšume]] pargostis [[palladium]] kevttimist [[ruossâdlabdemreaktioi]] katalyytin orgaanlâš synteesist. == Eellim já oppâm == Richard Frederick Heck šoodâi [[porgemáánu 15.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1931]] [[Springfield (Massachusetts)|Springfieldist]], [[Massachusetts|Massachusettsist]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Ko Heck lâi 8-ihásâš, te suu peerâ varrij [[Los Angeles]]ân. Luvâttuv maŋa sun luvâškuođij [[kemia]] [[Kalifornia ollâopâttâh Los Angelesist|Kalifornia ollâopâttuvvâst Los Angelesist]] (UCLA). Heck valmâštui tiettui kandidaatin ive&nbsp;1952. Valmâštum maŋa sun joođhij ollâopâttuv totken professor [[Saul Winstein]] -tutkâmjuávhust. Heck tuuđhâi el. [[Aryylsulfonaat|aryylsulfonaatij]] [[solvolyys]], mast sun nágáttâlâi tuáhtárin ive&nbsp;1954. == Karrieer == Tuáhtárin valmâštum maŋa Heck varrij [[Zürich]]ân, [[Sveicci|Sveeicin]], ko sun finnij [[Ovtâstum staatâi aalmuglâš tieđâsiäđus|Ovtâstum staatâi aalmuglâš tieđâsiättusist]] stiipeend tutkâm várás. Tobbeen-uv sun tuuđhâi aryylsulfonaatij solvolyys, taan keerdi professor [[Vladimir Prelog]]áin [[ETH Zürich]]ist.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=http://pubsapp.acs.org/email/cen/html/020906105850.html?#5|nommâ=Herbert C. Brown Award for Creative Research in Synthetic Methods|tahhee=Raber, Linda|almostittem=acs.org|äigimuddo=6.2.2006|čujottum=2022-10-02|kielâ={{en}}}}</ref> Ive&nbsp;1955 sun maacâi UCLA:n, kost sun joođhij [[naaburjuávhu uásálistem]] tutkâm.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2010/heck/facts/|nommâ=Richard F. Heck|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2022-10-02|kielâ={{en}}}}</ref> Ive&nbsp;1956 sun sirdui [[Wilmington]]ân, [[Delaware]]n porgâđ Hercules Powder tutkâmkuávdáást. Tobbeen sun tuuđhâi [[polymeerkemia]] ennuv. Suu ovdâolmooš David Breslow iävtuttij, ete Heck puávtáččij vuáijuđ [[Sirdâšemmeetaal|sirdâšemmetalláid]].<ref name=":1" /> Ive&nbsp;1971 Heck sirdui Hercules Powder tutkâmkuávdáást [[Delaware ollâopâttâh|Delaware ollâopâttâhân]]. Ollâopâttuvvâst sun tuuđhâi jieškote-uvlágán [[palladium]] kevttimist [[ruossâdlabdemreaktioi]] katalyytin orgaanlâš synteesist. Täin reaktioin merhâšitteemus lâi [[alkeen]] já [[aryylhaaliid]] [[Ruossâdlabdemreaktio|labdemreaktio]]. Heck pargo tiet eres totkeeh-uv postii ovdediđ jieškote-uvlágán palladiumkatalysistum reaktioid.<ref name=":2" /> Ive&nbsp;1989 Heck paasij iäláttâhân ollâopâttuvvâst. == Palhâšumeh == Pargostis Heck vuoitij maaŋgâlágán palhâšuumijd. Ive&nbsp;2005 sun finnij [[Wallace H. Carothers -palhâšume]]. Ive&nbsp;2006 Ovtâstum staatâi kemiaservi keigij sunjin [[Herbert C. Brown -palhâšume]], tondiet ko sun tuuđhâi synteetlâš vuovijd kreatiivlávt.<ref name=":2" /> [[Roovvâdmáánu 6.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2010]] Heck, [[Akira Suzuki]] já [[Eiichi Negishi]] finnejii [[Nobel-kemiapalhâšume]] pargostis [[palladium]] kevttimist [[ruossâdlabdemreaktioi]] katalyytin orgaanlâš synteesist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.hs.fi/ulkomaat/artikkeli/Nobelin+kemianpalkinto+Yhdysvaltoihin+ja+Japaniin/1135260666752?ref=rss|nommâ=Nobelin kemianpalkinto Yhdysvaltoihin ja Japaniin|äigimuddo=6.10.2010|almostittee=Helsingin Sanomat|čujottum=6.10.2010|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20111120223640/http://www.hs.fi/ulkomaat/artikkeli/Nobelin+kemianpalkinto+Yhdysvaltoihin+ja+Japaniin/1135260666752?ref=rss|vyerkkejum=2011-11-20}} (Internet Archive)</ref><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2010/|nommâ=The Nobel Prize in Chemistry 2010|almostittee=Nobel-säätiö|čujottum=6.10.2010|kielâ={{en}}}}</ref> Siämmáá ive [[Uppsala ollâopâttâh]] nomâttij Heck [[Kunneetuáhtár|kunneetuáhtárin]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uu.se/press/pressmeddelande/?id=1162&typ=pm|nommâ=Heck och Nestler nya hedersdoktorer|tahhee=Waara, Anneli|almostittem=Uppsala ollâopâttâh|äigimuddo=5.10.2010|čujottum=2022-10-02|kielâ={{sv}}}}</ref> Ive&nbsp;2011 Heck finnij meid [[Glenn T. Seaborg -miitaal]] pargostis. == Priivaateellim == Ive&nbsp;1979 Heck lâi [[Manila|Manilast]] määđhist, ko sun teividij filippiinlâs Socorro Nardo. Muáddi ive tast maŋa suoi naajáin. Ive&nbsp;2006 suoi varrijn Filippiináid. Socorro Nardo-Heck jaamij ive&nbsp;2012, já Heck jaamij muáddi ive maŋeláá roovvâdmáánu 9.&nbsp;peeivi&nbsp;2015.<ref name=":0" /><ref name="yahoo">{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.yahoo.com/nobel-laureate-chemist-richard-heck-84-dies-manila-100331444.html|nommâ=Nobel laureate chemist Richard Heck, 84, dies in Manila|almostittem=Yahoo News|äigimuddo=10.10.2015|čujottum=10.10.2015|kielâ={{en}}}}</ref> Sunnust iä lamaš párnááh. == Keejâ meid == * [[Heck-reaktio]] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Heck, Richard F.}} [[Luokka:Ive 1931 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2015 jämimeh]] [[Luokka:Nobel-kemiapalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih kemisteh]] [[Luokka:Uppsala ollâopâttuv kunneetuáhtáreh]] dy0kc8b2mn6kvg1fnlesoe91ctw48k3 0 15122 159886 149073 2026-09-26T02:35:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159886 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ=Petrus Dahlin | kove=Petrus Dahlin 2010-09-26 001 (page 1 crop).tiff | šoddâm=roovvâdmáánu 12 peeivi 1964 | áámmát=kirječällee, art director | noomah=John Petrus Dahlin | šlaajâ=párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ | kielâ=ruotâkielâ | jáámmám = | hävdi = | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = 3 | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''John ''Petrus'' Dahlin''' (š. [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] Umeå, Ruotâ) lii ruátálâš art director já kirječällee, kii čáálá párnái- já nuorâikiirjijd [[Ruotâkielâ|ruotâkielân]]. Suu pargo lii jurgâlum el. [[Hollandkielâ|hollandkielân]], [[Tanskakielâ|tanskakielân]] já [[Arabiakielâ|arabiakielân]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/hitlist?p=1&q=WFRF:(Dahlin+Petrus+1964+)&t=v&d=libris&s=r&t=v&m=50&f=&spell=true|nommâ=LIBRIS - sökning: WFRF:(Dahlin Petrus 1964 )|almostittem=libris.kb.se|čujottum=2022-10-03|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> == Eellim == John Petrus Dahlin šoodâi [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] [[Umeå]]st, [[Ruotâ]]st. Pärnivuođâst Dahlin já suu viälžáh luhhii ennuv [[ráidukove|ráiđukuuvijd]], ko sist ij lamaš ko ohtâ kirje pääihist. Ko Dahlin lâi nubálovihásâžžân, suu enni naajâi almain, kii lijkkui luuhâđ. Taan almai tiet Dahlin lijkkuuškuođij luuhâđ já luuvâi-uv uáli ennuv. Luuhâm lasseen sun meid ostâlij já luoihâttij kiirjijd viššâlávt.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://dev1.barnensbibliotek.se/forfattare-illustratorer/petrus-dahlin|nommâ=Intervju med Petrus Dahlin|almostittem=dev1.barnensbibliotek.se|čujottum=2022-10-03|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221004160249/http://dev1.barnensbibliotek.se/forfattare-illustratorer/petrus-dahlin|vyerkkejum=2022-10-04}}</ref> Nubálovihásâžžân sun meid sárguškuođij ráiđukuuvijd jieijâs [[fanzine]]-lostáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://forfattarformedling.se/forfattare/petrus-dahlin/|nommâ=Petrus Dahlin — Författarförmedling|almostittem=Författarcentrum — Författarförmedling|čujottum=2022-10-03|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rabensjogren.se/118851-petrus-dahlin|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=Rabén & Sjögren bokförlag|čujottum=2022-10-04|kielâ={{sv}}}}</ref> Sun rávásmij Umeåst, Skånest já Tukholmast. Ive 1989 sun varrij [[Tukholma|Tukholman]], kost sun, suu pelikyeimi já kulmâ párnáá vala ääsih.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bonniercarlsen.se/forfattare/36739/petrus-dahlin/|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=Bonnier Carlsen|čujottum=2022-10-03}}</ref> == Karrieer == Dahlinist láá lamaš kyehti parallelkarrieer: nubbe párnáid já nuoráid uáivildum kiirjij čällen já nubbe art directorin máinustoimâttuvvâst.<ref name=":1" /> Kuábbáá pargoost sun ferttee leđe utkáá já kavnâđ kreatiivlâš ideaid já kevttiđ taid mielâkiddiivái vuovijgijn puohlágánij čuolmâi-uv čuávdimân.<ref name=":1" /> Ton lasseen ferttee uážžuđ ulmuid kiäsuttuđ tagarijn aašijn, main sij iä lamaš veltihánnáá perustum ovdil.<ref name=":2" /> 1980-lovvoost Dahlin sáárgui ráiđukuuvijd jieijâs já eres ulmui [[fanzine]]-lostáid. Távjá sun lii porgâm oovtâst sárgoo Magnus Jonasonáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.comics.org/series/44900/|nommâ=Strul & Hittlur|almostittem=www.comics.org|čujottum=2022-10-03|kielâ={{en}}}}</ref> Dahlin čaalij suu vuossâmuu kirje, ko suu alge ij paittum moonnâđ uáđđiđ.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://enbokforalla.se/wp-content/uploads/2018/11/Petrus-Dahlin-om-Dilsa-.pdf|nommâ=Intervju med Petrus Dahlin|almostittem=En bok för alla|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=4.10.2022|kielâ={{sv}}}}</ref> Sun smietâstij, mondiet párnááh iä nohháád nuuvt jotelávt ko laampuid puáhtá časkâdiđ. Tast šoodâi suu vuossâmuš kirje, ''Godnatt Lampan'' ({{k-smn|Uáđi pyereest, lamppu}}), mii almostui ive 2004.<ref name=":3" /><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.barnensbibliotek.se/forfattare/d/petrusdahlin|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=www.barnensbibliotek.se|čujottum=2022-10-03|kielâ={{sv}}}}</ref> Tast maŋa Dahlin lii čáállám ennuv kiirjijd, moh láá párnáid já nuoráid jiäráskitteeh já älkkeeh luuhâđ. Ton lasseen sij pasteh luuhâđ Dahlin kiirjijd toi tiäđoigijn já táiđuigijn, moh sist láá já siämmást hárjuttâllâđ mielâkiddiivái teevstâi luuhâm já iberdem. == Palhâšumeh == Ive 2015 Dahlin finnij Bokjury-palhâšume 10–13-ihásij luokkaast kirjestis ''Kurragömma''. Siämmáá ive sun lâi iävtukkâssân [[Crimetime Awards]] -kirjálâšvuotâpalhâšumán. Ive 2019 sun á sárgoo Johanna Kristiansson láin oppeet iävtukkâssân Crimetime Awards -palhâšumán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bonniercarlsen.se/nyheter/nomineringar-till-crimetime-awards-2019/|nommâ=Nomineringar till Crimetime Awards 2019|almostittem=Bonnier Carlsen|čujottum=2022-10-03}}</ref> == Pargo == === ''Dilsa''-ráiđu === * [[2011]] – ''Dilsa och kärlekens mysterier'' (Rabén & Sjögren) * [[2012]] – ''Dilsa och det brustna hjärtat'' (Rabén & Sjögren) * [[2013]] – ''Dilsa och den falska kärleken'' (Rabén & Sjögren) === ''Filix Wood'' -ráiđu === * [[2019]] – ''Filix Wood - Bara den svagaste överlever'' (Rabén & Sjögren) * [[2020]] – ''Filix Wood - De giriga hundarnas natt'' (Rabén & Sjögren) * [[2021]] – ''Filix Wood - I skuggornas våld'' (Rabén & Sjögren) === ''Kalle Skavank'' -ráiđu === * [[2007]] – ''Kalle Skavank – Ugglor i Bagarmossen'' (Tiden) * [[2007]] – ''Kalle Skavank – Änglar på Skogskyrkogården'' (Tiden) * [[2008]] – ''Kalle Skavank – Klotter i Kärrtorp'' (Tiden) * [[2008]] – ''Kalle Skavank – Stöld på tistelvägen'' (Tiden) * [[2009]] – ''Kalle Skavank – Motorsågar i Björkhagen'' (Tiden) * [[2009]] – ''Kalle Skavank – Gravstenen i Enskededalen'' (Tiden) * [[2010]] – ''Kalle Skavank – Branden vid Söderbysjön'' (Rabén & Sjögren) * [[2010]] – ''Kalle Skavank – Snokar i Orminge'' (Rabén & Sjögren) * [[2011]] – ''Kalle Skavank – Hunden på Lugna gatan'' (Rabén & Sjögren) * [[2012]] – ''Kalle Skavank – Tavlan i Tallkrogen'' (Rabén & Sjögren) * [[2013]] – ''Kalle Skavank – Skandalen vid Skanstull'' (Rabén & Sjögren) * [[2014]] – ''Kalle Skavank – Åska på Solsidan'' (Rabén & Sjögren) * [[2015]] – ''Kalle Skavank – Trassel på Trohetsvägen'' (Rabén & Sjögren) === ''Luuvâ jieijâd ovdâsvástádâssáin'' -ráiđu === * [[2016]] – ''Dataspelet'' (Bonnier Carlsen) * [[2017]] – ''Gosedjuret'' (Bonnier Carlsen) * [[2018]] – ''Varuhuset'' (Bonnier Carlsen) * [[2019]] – ''Skuggan'' (Bonnier Carlsen) * [[2020]] – ''Kedjebrevet'' (Bonnier Carlsen) * [[2021]] – ''Labyrinten'' (Rabén & Sjögren) * [[2022]] – ''Tomten'' (Bonnier Carlsen) === ''Skogens systrar'' -ráiđu === * [[2009]] – ''Skogens systrar'' (Rabén & Sjögren) * [[2010]] – ''Skogens systrar – Flykten'' (Rabén & Sjögren) * [[2011]] – ''Skogens systrar – Brunnen'' (Rabén & Sjögren) * [[2018]] – ''Skogens systrar - Själen'' (Rabén & Sjögren) * [[2018]] – ''Skogens systrar - Frosten'' (Rabén & Sjögren) === ''The World of Voodoo'' -ráiđu === * [[2012]] – ''Skuggan'' oovtâst [[Lars Johansson]]áin (Rabén & Sjögren) * [[2013]] – ''Samlingen'' oovtâst Lars Johanssonáin (Rabén & Sjögren) === Eres kirjeh === * [[2004]] – ''Godnatt Lampan'' (Kabusa) * [[2005]] – ''Bland skrymslen och vrår'' oovtâst [[Emilia Molin]]áin (Kabusa) * [[2006]] – ''Lejontofflorna'' (Kabusa) * [[2007]] – ''Toaletten hungrig'' (Kabusa) * [[2008]] – ''Mångubben'' (Kabusa) * [[2008]] – ''Mr Wilderbanks djurpark,'' (Tiden) * [[2013]] – ''Innan jag fanns'' (Bonnier Carlsen) * [[2014]] – ''Hjärtlös'' (Rabén & Sjögren) * [[2015]] – ''Jakten på den perfekta luggen'' (Rabén & Sjögren) * [[2015]] – ''Bosses Rymdäventyr'' (Bonnier Carlsen) * [[2015]] – ''Kurragömma'' (Rabén & Sjögren) * [[2016]] – ''Spöknät'' (Rabén & Sjögren) * [[2016]] – ''Lik på Stadavik'' (Rabén & Sjögren) * [[2017]] – ''Vattenskräck'' (Rabén & Sjögren) * [[2020]] – ''Ärret'' (Rabén & Sjögren) == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldee == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Dahlin, Petrus}} [[Luokka:Ive 1964 šoddâmeh]] [[Luokka:Ruátáliih kirječälleeh]] [[Luokka:Ruátáliih párnái- já nuorâikirječälleeh]] 18mki408n7dto47fj1mciy5faarzpd2 0 15337 159435 157786 2026-09-26T00:23:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159435 wikitext text/x-wiki {{Kielâ| | nommâ = Baskikielâ | jieijâs = euskara | kárttá = Idioma vasco.png | eng = Basque | fra = basque | kovetekstâ = Baskikielâ sárnumkuávlu | kuávlu = [[Espanja]] <br> [[Ranska]] | vir = [[Baskieennâm (jiešhaldâšemkuávlu)|Baskieennâm]] ([[Espanja]])<br> | meeri = suullân 750 000 (2016) | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | kodde = [[isolaatkielâ]] | ryhmä = | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = [[Euskaltzaindia]] | iso1 = eu | iso2 = baq (B) / eus (T) | iso3 = eus }} '''Baskikielâ''' ađai '''euskarakielâ''' (jieijâs kielân ''euskara'') lii ucceeblovokielâ Tave-[[Espanja]]st já Maadâ-[[Ranska]]ast. Ton kirjekielâ nommâ lii Batua, já tot šoodâi 1960-lovvoost. Baskikielâ lii áinoo Uárji-Euroop kielâ, mii ij kuulâ [[indoeurooplâš kielah|indoeurooplij kielâi]] juávkun. Tot lii [[isolaatkielâ]], ađai tast iä lah suhâkielah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://is.muni.cz/el/1421/jaro2012/ROM0B117/33362094/Baskicky_jazyk_-_Monika_Strejcova.pdf|nommâ=Baskičtina|tahhee=Strejcová, Monika}}</ref> == Kielâsosiologlâš tile == Baskikielâ sárnoi meeri lii stuárumin. Ive&nbsp;1991 suullân 528&nbsp;000 olmožid sarnuu baskikielâ já ive&nbsp;2016 suullân 750&nbsp;000 olmožid. Meiddei nuorâi sárnoi meeri lii stuárumin. [[Baskieennâm|Baskienâmist]] 16–24-ahasijn ive&nbsp;[[1991]] tuše 22,5 % sarnuu baskikielâ já ive&nbsp;[[2016]] jo 55,4 %.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.mintzaira.fr/fileadmin/documents/Aktualitateak/015_VI_ENQUETE_PB__Fr.pdf|nommâ=Wayback Machine|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-08-21|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fr}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180821114111/http://www.mintzaira.fr/fileadmin/documents/Aktualitateak/015_VI_ENQUETE_PB__Fr.pdf|vyerkkejum=2018-08-21}}</ref> Baskieennâm lii autonomisâš kuávlu Tave-Espanjast. Baskieennâm vuossâmuš virgálâš kielâ lii baskikielâ já nubbe virgálâš kielâ lii [[espanjakielâ]]. Ranskaast baskikielâst ij lah mihheen virgálâš statusijd. == Baskikielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ç ç | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ñ ñ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z |- |} == Kielâopâlâš rááhtus == Baskikielâ lii [[agglutinaatio|agglutinatiivlâš]] kielâ. Tot meerhâš, et jyehi [[morfeem]]ist lii ohtâ merhâšume já te morfeemijn ráhtojeh säänih. Baskikielâ lii [[ergatiiv-absolutiivkielâ]]. [[Absolutiiv]] lii intransitiivlâš celkkuu subjekt häämi já transitiivlâš celkkuu objekt häämi. [[Ergatiiv]] lii transitiivlâš celkkuu subjekt häämi. Ovdâmerkkâ: Martin etorri da. – Martin+ABS puáttám lii. - Martin lii puáttám. Martinek Diego ikusi du. – Martin+ERG Diego+ABS uáinám lii. - Martin lii uáinám Diego. == Smavvâ sänikirje == Kaixo! - Tiervâ! Zer modus? - Mii kulloo? Barkatu! - Addagâs! Eskerrik asko! - Takkâ! euskaldun - olmooš, kii máttá baskikielâ erdaldun - olmooš, kii ij määti baskikielâ garagardoa - vuolâ arraina - kyeli patatak - potákkeh Nire aerolabaingailua aingirez beteta dago. - Muu áimukuáddákäärbis lii tievâ aŋgeriain.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://omniglot.com/language/phrases/hovercraft.htm|nommâ=Translations of My hovercraft is full of eels in many languages|almostittem=omniglot.com|čujottum=2022-10-17|kielâ={{en}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=eu|Baskikielâ}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Isolaatkielah}} [[Luokka:Baskikielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] ooqruw5qi8yw142pdw5pgy7iwrys3me 0 15362 160033 149101 2026-09-26T03:25:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160033 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Taapiir | tieđâlâš nommâ = Tapiridae<br><small>(Gray, 1821)</small> | kove = Central American Tapir-Belize20.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kozzâelleeh]] ''Perissodactyla'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Tapireh]] ''Tapiridae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Tapireh]] ''Tapirus'' | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Tapireh''' (''Tapiridae'') hämmejeh [[Kozzâelleeh|kozzâellei]] kullee [[Njomâtteijeeh|njomâtteijeehiäimu]]. Hiäimun kulá ohtâ suuhâ (''Tapirus''), já suuvâst láá nelji šlaajâ. Tapireh láá iällám [[Eennâmpállu|Eennâmpáálust]] suullân 55 miljovn ihheed. Toh láá [[Hiävuš|hiäppuš]] já [[čuárvinjune]] hyelhih.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tapirs.org/|nommâ=Tapir Specialist Group|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Stuárudâh já olgohäämi == Tapirij stuárudâh lii šlaajâst kiddâ, mut táválávt toh láá suullân kyehti meetter kuheh já pyehtih teddiđ 150–300 kg. Tapireh láá [[Maadâ-Amerik]] stuárráámus algâaalgâlâš enâmist ellee njomâtteijee. Tapirijn lii sojonjunelágán njune. Tapirijn láá nelji jyelgisuormâ ovdâjuolgijn já kulmâ jyelgisuormâ monnjâjuolgijn.<ref name=":0" /> Tapireh eelih 25–30 ive ahasâžžân.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/tapirs|nommâ=Tapirs {{!}} National Geographic|almostittem=Animals|äigimuddo=2010-11-11|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Lavdâm já eellimpiirâs == Tapireh láá nelji šlaajâ, main kulmâ eelih Koskâ- já Maadâ-Amerikist já ohtâ šlaajâ Maadânuorttii-[[Aasia]]st. Majemui iheluuvij ääigi tapirij näälih láá čuuvtij hiäjulum. Tapirij eellimsaje lii kiäppánâm meccituššâdem, eennâmtuálu já ulmuu aassâmkuávlui lasanem tiet. Ton lasseen miäcástem já kuáivuttâhtoimâ láá meiddei vaiguttâm toos, et neelji taapiiršlaajâst kulmâ láá tuođâlávt uhkevuálásiih onnáá peeivi.<ref name=":0" /> == Eellimvyevih já lattim == Tapirij lattim sulâstit čuárvinjune lattim, já siämmáánáál ko čuárvinjuunijn tapirijn-uv hajâáiccu já kulo láá pyereh, mut toi uáinu lii uáli hyeni. Tapireh láá ärgis elleeh já lihâdeh iänáážin iho. Tapireh vyejih pyereest já puohčâleh, vâi toh pyehtih puurrâđ čäcišaddoid. <ref name=":1" /> Tapireh viestâdeh jieškote-uvlágánij njurgâsijguin.<ref name=":0" /> === Raavâd === Tapireh poreh jieškote-uvlágánijd šaddoid, heđâlmijd, oovsijd, loostâid já čäcišaddoid. === Lasanem === Tapirij čuávjum pištá 13–14 mánuppaijeed. Toh uážžuh tuše oovtâ čiivgâ. Čivgâ piso enijnis 12–18 mánuppaijeed.<ref name=":0" /> == Šlaajah == '''Ameriktaapiir''' (''Tapirus terrestris''): Taan taapiiršlaajâst lii stuorrâ härji káálust uálgátuáiván. Ameriktaapiir puáhtá šoddâđ 1,8 m kukkosâžžân, já ton tiäddu puáhtá leđe 225 kg. Šlaajâ iälá masa ubâ trooppisâš Maadâ-Amerikist já porá heđâlmijd já eres šaddoid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tapirs.org/tapirs/lowland-tapir/|nommâ=Lowland Tapir {{!}} Tapir Specialist Group|almostittem=tapirs.org|äigimuddo=2017-03-16|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221017183647/https://tapirs.org/tapirs/lowland-tapir/|vyerkkejum=2022-10-17}}</ref> Ameriktaapiir lii uhkevuálásâš ellee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/21474/45174127|nommâ=Lowland Tapir|čujottum=18.10.2022}}</ref> '''Bairdtaapiir''' (''Tapirus bairdii'') teikkâ Panamataapiir: Bairdtaapiir puáhtá šoddâđ 1,5 m kukkosâžžân, já ton tiäddu puáhtá leđe 250 kg. Taan tapirist lii ruškis uánihis turkkâ. Šlaajâ lii tuođâlávt uhkevuálásâš. Tot iälá Meksikost já Koskâ-Amerikist já porá heđâlmijd, oovsijd, loostâid já čäcišaddoid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tapirs.org/tapirs/lowland-tapir/|nommâ=Lowland Tapir {{!}} Tapir Specialist Group|almostittem=tapirs.org|äigimuddo=2017-03-16|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221017183647/https://tapirs.org/tapirs/lowland-tapir/|vyerkkejum=2022-10-17}}</ref> '''Väritaapiir''' (''Tapirus pinchaque''): Väritaapiir lii ucemus taapiiršlaajâ. Taan tapirist lii kuhes tevkis turkkâ, poksâmijn soksâmeh vuod láá vielgâdeh. Väritaapiir puáhtá šoddâđ 1,8 m kukkosâžžân, já ton tiäddu lii 150–250 kg. Tot iälá [[Kolumbia]]st, [[Ecuador]]ist já Tave-[[Peru]]st 2 000–4 000 m aloduvvâst. Väritaapiir porá loostâid, oovsijd já heđâlmijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tapirs.org/tapirs/mountain-tapir/|nommâ=Wild Wooly Mountain Tapirs {{!}} Tapir Specialist Group|almostittem=tapirs.org|äigimuddo=2017-03-16|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221018071416/https://tapirs.org/tapirs/mountain-tapir/|vyerkkejum=2022-10-18}}</ref> Šlaajâ lii tuođâlávt uhkevuálásâš. Nääli lii áárvu mield 2 500 elled (ive 2014).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/21473/45173922|nommâ=Mountain Tapir|almostittem=iucnredlist.org|čujottum=17.10.2022|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> '''Indiataapiir''' (''Tapirus indicus'') teikkâ Aasiataapiir: Indiataapiir lii stuárráámus taapiiršlaajâin já áinoo, mii iälá Aasiast. Tot puáhtá šoddâđ 1,8 m kukkosâžžân, já ton tiäddu puáhtá leđe 350 kg. Indiataapiir turkkâ lii vielgâd já čappâd. Ton ovdâjyelgih já uáivi sehe monnjâjyelgih láá čappâdeh, roopâ koskâuási vuod lii vielgâd. Šlaajâ iälá Maadâ-[[Thaieennâm|Thaienâmist]], Maadâ-[[Myanmar]]ist, [[Malesia]]st já [[Sumatra]]-suollust [[Indonesia]]st. Indiataapiir porá oovsijd, loostâid já maaŋgâlágánijd heđâlmijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tapirs.org/tapirs/malayan-tapir/|nommâ=Tapirs in Black and White {{!}} Tapir Specialist Group|almostittem=tapirs.org|äigimuddo=2017-03-16|čujottum=2022-10-18|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221018071420/https://tapirs.org/tapirs/malayan-tapir/|vyerkkejum=2022-10-18}}</ref> Šlaajâ lii tuođâlávt uhkevuálásâš. Nääli lii áárvu mield 2 500 elled (ive 2014).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/21472/45173636|nommâ=Malay Tapir|almostittem=iucnredlist.org|čujottum=17.10.2022|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kozzâelleeh]] cksw5nt36279s9ker4zfbno1wbrzcy3 0 15363 159891 149102 2026-09-26T02:38:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159891 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Pirkanmaa eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Pirkanmaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Pirkanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Tampere]] | vijđodâh = 15 549,58 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 13 249,33 | eennâm_% = 85,2 | sisčääci = 2 300,25 | sisčääci_% = 14,8 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 530 648<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 40,05 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Pirkanmaa''' ({{k-sv|Birkaland}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 15&nbsp;560&nbsp;km² já ässeeloho 530&nbsp;648<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], viestârist [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta eennâmkoodán]], nuorttân [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ eennâmkoodán]], maadânuorttân [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]], já mäddin [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] sehe [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ eennâmkuddijd]]. Pirkanmaa lii ässeelovo mieldi Suomâ nubben stuárráámus eennâmkodde. Pirkanmaa eennâmkoddekuávdáš lii [[Tampere]]. == Kieldah == Pirkanmaa eennâmkoddeest láá 23 kieldâd, main 12 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.8.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh (1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Akaa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Akaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|16457}} || {{Nts|314.38}} km² || {{Nts|56.12}} äs./km² || Maadâ-Pirkanmaa || 2007 || {{k-sv|Ackas}} |- | [[Hämeenkyrö]] || [[Tiätuvuárkká:Hämeenkyrö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|10274}} || {{Nts|505.10}} km² || {{Nts|22.14}} äs./km² || Tampere || – || {{k-sv|Tavastkyro}} |- | '''[[Ikaalinen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Ikaalinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6835}} || {{Nts|843.40}} km² || {{Nts|9.11}} äs./km² || Taveviestâr-Pirkanmaa || 1641 || {{k-sv|Ikalis}} |- | [[Juupajoki]] || [[Tiätuvuárkká:Juupajoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1779}} || {{Nts|274.95}} km² || {{Nts|6.88}} äs./km² || Paje-Pirkanmaa || 1913 || – |- | '''[[Kangasala]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kangasala.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|32881}} || {{Nts|870.88}} km² || {{Nts|49.97}} äs./km² || Tampere || 1865 || – |- | [[Kihniö]] || [[Tiätuvuárkká:Kihniö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1789}} || {{Nts|390.50}} km² || {{Nts|5.01}} äs./km² || Taveviestâr-Pirkanmaa || 1920 || – |- | [[Kuhmoinen]] || [[Tiätuvuárkká:Kuhmoinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2137}} || {{Nts|936.69}} km² || {{Nts|3.23}} äs./km² || Tampere || 1868 || ''{{k-sv|Kuhmois}}'' |- | [[Lempäälä]] || [[Tiätuvuárkká:Lempäälä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|24432}} || {{Nts|307.06}} km² || {{Nts|90.63}} äs./km² || Tampere || 1866 || – |- | '''[[Mänttä-Vilppula]]''' || [[Tiätuvuárkká:Vilppula.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|9420}} || {{Nts|17.61}} km² || {{Nts|2.23}} äs./km² || Paje-Pirkanmaa || 2009 || – |- | '''[[Nokia (kaavpug)|Nokia]]''' || [[Tiätuvuárkká:Nokia.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|35235}} || {{Nts|347.84}} km² || {{Nts|122.21}} äs./km² || Tampere || 1922 || – |- | '''[[Orivesi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Orivesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|8946}} || {{Nts|960.08}} km² || {{Nts|11.19}} äs./km² || Tampere || 1869 || – |- | '''[[Parkano]]''' || [[Tiätuvuárkká:Parkano.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6527}} || {{Nts|909.57}} km² || {{Nts|7.65}} äs./km² || Taveviestâr-Pirkanmaa || 1867 || – |- | [[Pirkkala]] || [[Tiätuvuárkká:Pirkkala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|20304}} || {{Nts|103.97}} km² || {{Nts|249.37}} äs./km² || Tampere || 1922 || {{k-sv|Birkala}} |- | [[Punkalaidun]] || [[Tiätuvuárkká:Punkalaidun.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2689}} || {{Nts|364.05}} km² || {{Nts|7.45}} äs./km² || Maadâviestâr-Pirkanmaa || 1639 || – |- | [[Pälkäne]] || [[Tiätuvuárkká:Pälkäne uusi.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6369}} || {{Nts|738.12}} km² || {{Nts|11.36}} äs./km² || Tampere || 1866 || – |- | [[Ruovesi]] || [[Tiätuvuárkká:Ruovesi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4132}} || {{Nts|950.17}} km² || {{Nts|5.32}} äs./km² || Paje-Pirkanmaa || 1565 || – |- | '''[[Sastamala]]''' || [[Tiätuvuárkká:Karkku.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|23751}} || {{Nts|1531.74}} km² || {{Nts|16.62}} äs./km² || Maadâviestâr-Pirkanmaa || 2009 || – |- | '''[[Tampere]]''' || [[Tiätuvuárkká:Tampere.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|247120}} || {{Nts|689.59}} km² || {{Nts|470.80}} äs./km² || Tampere || 1779 || {{k-sv|Tammerfors}} |- | [[Urjala]] || [[Tiätuvuárkká:Urjala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4628}} || {{Nts|505.41}} km² || {{Nts|9.73}} äs./km² || Maadâ-Pirkanmaa || 1868 || {{k-sv|Urdiala}} |- | '''[[Valkeakoski]]''' || [[Tiätuvuárkká:Valkeakoski.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|20684}} || {{Nts|372.03}} km² || {{Nts|76.03}} äs./km² || Maadâ-Pirkanmaa || 1923 || – |- | [[Vesilahti]] || [[Tiätuvuárkká:Vesilahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4494}} || {{Nts|353.93}} km² || {{Nts|14.93}} äs./km² || Tampere || 1869 || – |- | '''[[Virrat]]''' || [[Tiätuvuárkká:Virrat.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|6420}} || {{Nts|1299.07}} km² || {{Nts|5.52}} äs./km² || Paje-Pirkanmaa || 1868 || {{k-sv|Virdois}} |- | '''[[Ylöjärvi]]''' || [[Tiätuvuárkká:Ylöjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|33615}} || {{Nts|1323.96}} km² || {{Nts|30.13}} äs./km² || Tampere || 1869 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Aitolahti]] || [[Tiätuvuárkká:Aitolahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tampere]] || 1966 || {{Nts|2117}} || {{Nts|65.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Akaa (oovdiš kieldâ)]] || {{center|–}} || [[Toijala]]<br>[[Viiala]]<br>[[Kylmäkoski]]<br>[[Sääksmäki]] || 1946 || {{Nts|4534}} || – || ''{{k-sv|Ackas}}'' |- | [[Eräjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Eräjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Orivesi]] || 1973 || {{Nts|1404}} || {{Nts|105.7}} km² (eennâm) || – |- | [[Ikaalisii táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Ikaalinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ikaalinen]] || 1972 || {{Nts|7594}} || {{Nts|752.5}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Ikaalisten maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Ikalis landskommun}}'' |- | [[Karkku]] || [[Tiätuvuárkká:Karkku.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vammala]] || 1973 || {{Nts|2538}} || {{Nts|172.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Keikyä]] || [[Tiätuvuárkká:Keikyä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äetsä]] || 1981 || {{Nts|2977}} || {{Nts|66.0}} km² (eennâm) || – |- | [[Kiikka]] || [[Tiätuvuárkká:Kiikka.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Äetsä]] || 1981 || {{Nts|2797}} || {{Nts|169.0}} km² (eennâm) || – |- | [[Kiikoinen]] || [[Tiätuvuárkká:Kiikoinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Sastamala]] || 2013 || {{Nts|1245}} || {{Nts|144.32}} km² || ''{{k-sv|Kikois}}'' |- | [[Kuhmalahti]] || [[Tiätuvuárkká:Kuhmalahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kangasala]] || 2011 || {{Nts|1041}} || {{Nts|220.67}} km² || – |- | [[Kuorevesi]] || [[Tiätuvuárkká:Kuorevesi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jämsä]] || 2001 || {{Nts|2750}} || {{Nts|334.2}} km² (eennâm) || – |- | [[Kuru]] || [[Tiätuvuárkká:Kuru.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ylöjärvi]] || 2009 || {{Nts|2759}} || {{Nts|821.08}} km² ||| – |- | [[Kylmäkoski]] || [[Tiätuvuárkká:Kylmäkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Akaa]] || 2011 || {{Nts|2608}} || {{Nts|199.73}} km² || – |- | [[Luopioinen]] || [[Tiätuvuárkká:Luopioinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pälkäne]] || 2007 || {{Nts|2392}} || {{Nts|392.12}} km² ||| ''{{k-sv|Luopiois}}'' |- | [[Längelmäki]] || [[Tiätuvuárkká:Längelmäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Jämsä]]<br>[[Orivesi]] || 2007 || {{Nts|1644}} || {{Nts|496.88}} km² || – |- | [[Messukylä]] || – || [[Tampere]] || 1947 || {{Nts|7340}} || {{Nts|82.5}} km² || ''{{k-sv|Messuby}}'' |- | [[Mouhijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Mouhijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Sastamala]] || 2009 || {{Nts|3094}} || {{Nts|269.73}} km² || – |- | '''[[Mänttä]]''' || [[Tiätuvuárkká:Mänttä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mänttä-Vilppula]] || 2009 || {{Nts|6341}} || {{Nts|85.86}} km² || – |- | [[Pohjaslahti]] || [[Tiätuvuárkká:Pohjaslahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vilppula]]<br>[[Virrat]] || 1973 || {{Nts|1006}} || {{Nts|174.6}} km² (eennâm) || – |- | [[Sahalahti]] || [[Tiätuvuárkká:Sahalahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kangasala]] || 2005 || {{Nts|2275}} || {{Nts|172.04}} km² || ''{{k-sv|Sahalax}}'' |- | [[Suodenniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Suodenniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vammala]] || 2007 || {{Nts|1333}} || {{Nts|220.42}} km² || – |- | [[Suoniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Suoniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nokia (kaavpug)|Nokia]] || 1973 || {{Nts|1544}} || {{Nts|88.9}} km² (eennâm) || – |- | [[Sääksmäki]] || [[Tiätuvuárkká:Sääksmäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Valkeakoski]] || 1973 || {{Nts|4392}} || {{Nts|215.8}} km² (eennâm) || – |- | [[Teisko]] || [[Tiätuvuárkká:Teisko.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tampere]] || 1972 || {{Nts|2816}} || {{Nts|337.5}} km² (eennâm) || – |- | '''[[Toijala]]''' || [[Tiätuvuárkká:Toijala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Akaa]] || 2007 || {{Nts|8410}} || {{Nts|58.49}} km² || – |- | [[Tottijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Tottijärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nokia (kaavpug)|Nokia]] || 1976 || {{Nts|1040}} || {{Nts|87.2}} km² (eennâm) || – |- | [[Tyrvää]] || [[Tiätuvuárkká:Tyrvää.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Vammala]] || 1973 || {{Nts|7123}} || {{Nts|399.1}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Tyrvis}}'' |- | '''[[Vammala]]''' || [[Tiätuvuárkká:Vammala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Sastamala]] || 2009 || {{Nts|16635}} || {{Nts|876.0}} km² || – |- | [[Viiala]] || [[Tiätuvuárkká:Viiala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Akaa]] || 2007 || {{Nts|5554}} || {{Nts|56.18}} km² || – |- | [[Viljakkala]] || [[Tiätuvuárkká:Viljakkala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Ylöjärvi]] || 2007 || {{Nts|2166}} || {{Nts|224.96}} km² || – |- | [[Vilppula]] || [[Tiätuvuárkká:Vilppula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mänttä-Vilppula]] || 2009 || {{Nts|5315}} || {{Nts|571.25}} km² || ''{{k-sv|Filpula}}'' |- | [[Äetsä]] || [[Tiätuvuárkká:Äetsä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Sastamala]] || 2009 || {{Nts|4792}} || {{Nts|241.95}} km² || – |} ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-18|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Tampere kuávdâščuákkipäikki''' || [[Tampere]] (228 154)<br>[[Nokia (kaavpug)|Nokia]] (28 988)<br>[[Kangasala]] (26 122)<br>[[Ylöjärvi]] (25 982)<br>[[Lempäälä]] (21 095)<br>[[Pirkkala]] (19 212) || align="right"| {{Nts|349553}} |- | 2 || Valkeakoski kuávdâščuákkipäikki || [[Valkeakoski]] || align="right"| {{Nts|16820}} |- | 3 || Vammala kuávdâščuákkipäikki || [[Sastamala]] || align="right"| {{Nts|9931}} |- | 4 || Toijala kuávdâščuákkipäikki || [[Akaa]] || align="right"| {{Nts|8375}} |- | 5 || Mänttä kuávdâščuákkipäikki || [[Mänttä-Vilppula]] (7 248)<br>[[Jämsä]] (70) || align="right"| {{Nts|7318}} |- | 6 || Kyröskoski || [[Hämeenkyrö]] (5 988)<br>[[Ylöjärvi]] (709) || align="right"| {{Nts|6697}} |- | 7 || Orivesi kuávdâščuákkipäikki || [[Orivesi]] || align="right"| {{Nts|6119}} |- | 8 || Viiala markkân || [[Akaa]] || align="right"| {{Nts|5035}} |- | 9 || Parkano kuávdâščuákkipäikki || [[Parkano]] || align="right"| {{Nts|4327}} |- | 10 || Ikaalisii kuávdâščuákkipäikki || [[Ikaalinen]] || align="right"| {{Nts|3752}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Pirkanmaa eennâmkodde|*]] 6tptqsfhzy0sdjhp8gbm6yzzdgz3shi 0 15372 159621 149105 2026-09-26T01:23:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159621 wikitext text/x-wiki {{Kielâtotkee|nommâ=Jussi Ylikoski|kove=Jussi ylikoski.jpg|šoddâm=[[1974]]|jáámmám=|hävdi=|instituut=[[Tuurku ollâopâttâh]]<br>[[Säämi ollâškovlâ]]|tutkâmfáddá=[[uuraalliih kielah]]|vanhimeh=|pelikyeimi=|párnááh=|nommâčáálus=|päikkisijđo=}} '''Jussi Ylikoski''' (š. [[1974]]) lii syemmilâš kielâtotkee. Sun parga [[Tuurku ollâopâttâh|Tuurku ollâopâttuv]] suomâ-ugrâlij kielâi professorin já [[Säämi ollâškovlâ|Säämi ollâškoovlâ]] sämikielâ dosentin. Sun lii ovdil porgâm om. [[Oulu ollâopâttâh|Oulu ollâopâttuv]] [[Giellagas-instituut]] sämikielâ professorin (2017–2022) já [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuv]] algâaalmugkielâi professorin (2012–2013). Sun tuáimá Finnisch-Ugrische Forschungen -äigičalluu uáivitoimâtteijen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://users.utu.fi/jumyli/cv/|nommâ=CV|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Sun lii tutkâm ei. [[Sämikielah|sämikielâi]] já eres [[Uuraallâš kielah|uuraallij kielâi]] hämi- já ceelhâoopâ já kielâhistorjá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://users.utu.fi/jumyli/publications/|nommâ=Publications|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helsinki.fi/fi/humanistinen-tiedekunta/ajankohtaista/kielipankissa-jussi-ylikoski|nommâ=Jussi Ylikoski|almostittem=www.helsinki.fi|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sun nágáttâlâi tuáhtárin ive 2009. Suu náguskirje ''Non-finites in North Saami'' fáddán lii čallum [[orjâlâškielâ]] ij-finitlij verbâhaamij hammim já kevttim.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sgr.fi/fi/items/show/96|nommâ=Non-finites in North Saami (SUST 257)|almostittem=www.sgr.fi|čujottum=2022-10-17|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221017155655/https://www.sgr.fi/fi/items/show/96|vyerkkejum=2022-10-17}}</ref> Sun nabda náguskirjestis, et Tave-enâmij váldukielah adai [[tárukielâ|táru]]-, [[ruotâkielâ|ruotâ]]- já [[suomâkielâ]] vaigutteh čuuvtij jieškođe-uv eennâm tavesämikielâ kirjálii kevttimân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/valtakielet_uhkaavat_yhtenaista_saamea/5771446|nommâ=Valtakielet uhkaavat yhtenäistä saamea|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2009-03-16|čujottum=2022-10-17|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Ylikoski, Jussi}} [[Luokka:Ive 1974 šoddâmeh]] [[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]] [[Luokka:Syemmiliih professoreh]] 9wte6koeyw1xa7vrq1lm7gtaekit003 0 15378 160039 153949 2026-09-26T03:26:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160039 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Tanskakielâ | kárttá = Danish language map.svg | kovetekstâ = | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = det danske sprog | eres = dansk | kuávlu = [[Tanska]], [[Färsuolluuh]], [[Ruánááeennâm]], [[Saksa|Tave-Saksa]] ([[Schleswig-Holstein]]) | äigidem = | vir = {{Lippu|Tanska}}<br>{{Lippu|Färsuolluuh}} <br>[[Tiätuvuárkká:Flag of Europe.svg|20px|border]] [[Euroop Union]]<br>Tubdâstum ucceeblovokielâ:<br>{{Lippu|Ruánááeennâm}}<br>{{Lippu|Saksa}} | meeri = 6 miljovn | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = Dansk Sprognævn | kodde = [[indoeurooplâš kielah]] | juávkku = [[germaanlâš kielah]]<br>[[tavegermaanlâš kielah]] | iso1 = da | iso2 = dan | iso3 = dan | glotto = dani1285 }} '''Tanskakielâ''' lii [[Tavegermaanlâš kielah|tavegermaanlâš kielâ]], mon sárnuh [[Tanska]]ast. Tot lii [[ruotâkielâ]], [[tárukielâ]] já [[islandkielâ]] hyelkkikielâ sehe tovláá tárukielâ maajeeldpuátteekielâ. Suullân 6 miljovn olmožid sárnuh tanskakielâ, enâmustáá [[Tanska]]ast, [[Färsuolluuh|Färsuolluin]], [[Maadâ-Schleswig]]ist [[Saksa]]ast<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.bmi.bund.de/DE/Themen/Gesellschaft-Verfassung/Nationale-Minderheiten/Nationale-Minderheiten-Deutschland/DaenischeMinderheit/daenischeMinderheit_node.html|nommâ=BMI - Dänische Minderheit|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-11-04|čujottum=2022-10-18|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131104143842/http://www.bmi.bund.de/DE/Themen/Gesellschaft-Verfassung/Nationale-Minderheiten/Nationale-Minderheiten-Deutschland/DaenischeMinderheit/daenischeMinderheit_node.html|vyerkkejum=2013-11-04}}</ref> já [[Ruánááeennâm|Ruánááenâmist]]. Suullân 10 % Ruánááeennâm ässein sárnuh tanskakielâ eenikiellân, ko Ruánááenâmist láá ennuv enâmânvärrejeijeeh Tanskaast.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Frederiksen, Katti & Olsen, Carl Cristian|Nommâ=Det grønlandske sprog i dag|Almostittee=Saammaateqatigiinnissamut Isumalioqatigiissitaq}}</ref> == Tanskakielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Æ æ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ø ø | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=da|Tanskakielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Tanskakielâ|*]] apbckg6ehlfn5bx0qeh5ha60f623dis 0 15426 159536 149122 2026-09-26T00:54:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159536 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Härjilodde | tieđâlâš nommâ = Upupa epops<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = ABUBILLA (Upupa epops).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/22682655/181836360 IUCN Red List] Čujottum 21.10.2022 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuárvinjunelodeh]] ''Bucerotiformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Härjilodeh]] ''Upupidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Upupa'' | šlaajâ = ''epops'' | vyelišlaajâ = }} '''Härjilodde''' (''Upupa epops'') lii [[Härjilodeh|härjiluddijd]] kullee loddešlaajâ. Tot lii [[Israel]] aalmuglâšlodde.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.jpost.com/israel-news/who-is-the-hoopoe-israels-national-bird-597372|nommâ=Who is the hoopoe? Israel's national bird - watch|almostittem=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|čujottum=2022-10-21|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Stuárudâh já tobdomeerhah == Härjilodde lii 25–29 cm kukkosâš lodde, mii tiäddá 70–85 g. Ton suájákeejij koskâ lii 44–48 cm. Härjiloddeest lii kuhes njune. Suájáh já poođâš láá čapisvielgâdeh, uáivi já radde láá ruškisfiskâdeh. Uáivist härjiloddeest lii ruostâfiskis tieppi, mast láá čapis tiälhuh. Lode ruoidah láá ránáseh. Härjilodde reeviirjienâ lii ijjâloddelágán ”pu-pu-pu”, mii kulloo kuhás.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://luontoportti.com/t/1690/harjalintu|nommâ=Harjalintu, Upupa epops - Linnut - LuontoPortti|almostittem=luontoportti.com|čujottum=2022-10-21}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Upupa epops distribution map.png |vasen|pienoiskuva|245x245px|Härjilode lavdâm]] == Lavdâm já eellimpiirâs == Härjilodde iälá [[Afrik|Afrikist]], [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Härjilodde ij táválávt pessii [[Suomâ]]st. Tiäđust lii ohtâ pessim [[Pori]] aldasijn ivveest 1940.<ref name=":0" /> Ive 2022 härjilodde pessij uđđâsist [[Pyhäranta]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.birdlife.fi/tiedote-20220727/|nommâ=BirdLife Suomi {{!}} Harjalintu pesi Pyhärannassa|čujottum=2022-10-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221021144958/https://www.birdlife.fi/tiedote-20220727/|vyerkkejum=2022-10-21}}</ref> Lodde lii kulttuurpirrâs šlaajâ, mii mudoi-uv uáinoo härvinávt Suomâst. Härjilodde tálvástâl Tave- já Koskâ-Afrikist. Lodde lii peivivärrejeijee. Suomâst tot lii oinum cuáŋuimáánu aalgâst juovlâmáánu aalgâ räi.<ref name=":0" /> == Lasanem == Härjilodde ráhtá piervâlis koške vaddâsijn já loostâin, puuzâin já koške kussâsuándist. Piervâl lii táválávt rahtum vuovdân muorâst, loddekuáđist tâi rakânâs vuágust. Niŋálâs mannee vyesi-kesimáánust 5–7 manneed já láálá taid 16–18 peivid. Uđâgááh mättih kirdeđ 26–32 peeivi ahasâžžân.<ref name=":0" /> Vaanhimeh piemmâv uđâgáidis 30–35 peivid. Tastmaŋa uđâgááh já vaanhimeh pisoh oovtâst vala 4–5 oho.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Koskimies, Pertti|Nommâ=Suomen lintuopas|Ihe=2018|Sijđo=318|Čielgiittâs=4. riäntus|Almostittee=WSOY}}</ref> == Raavâd == Härjilodde porá eromâšávt kussâsuándist ellee [[tivreh|tiivrijd]] já toi kiivsâid, mutâ meid eres čielgimielgâsttemijd.<ref name=":0" /> == Käldeeh == {{commonscat}} {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Härjilodeh]] 5ey47fmdu15hnl8ftbe9vq0wl0jabwk 0 15433 159524 149125 2026-09-26T00:50:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159524 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Haslumseter kappel | kove = Haslumseter kapell.jpg | kove-čielgiittâs = Haslumseter kappel | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Taažâ Viken lääni | nommâ_kárttá = Haslumseter kappel | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 59 | latm = 58 | lats = 28 | latNS = N | longd = 10 | longm = 32 | longs = 37 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Viken lääni]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Bærum]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = | pispekodde = | servikodde = | huksejum = [[1967]]–[[1969]] | vihkum = [[1969]] | meddâl = | vuávájeijee = [[Magnus Poulsson]]<br>[[Anton Poulsson]] | materiaal = [[Hirssâ]] | čokkámsajeh = 150 | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} [[Tiätuvuárkká:Haslumseter kapell II.jpg|thumb|274px|Haslumseter kappel täkkituve peln]] '''Haslumseter kappel''' lii ive 1969 kiävtunvihkum valastâllâmkappel [[Bærumsmarka]]st, [[Bærum kieldâ|Bærumist]], [[Taažâ]]st. Tom vuávái taažâ arkkiteht [[Magnus Poulsson]], kii jaamij ive 1958 ovdil ko kappel huksim aalgij. Suu alge [[Anton Poulsson]] tooimâi ovdâsvástádâslâžžân arkkitehtin huksim ääigi. == Historjá == [[Haslumseter]] lâi puáris kesikuáttumsaje. Tobbeen lijjii kulmâ fastâ eennâmtáálu, moh puollii kunnân suulân ive 1880.<ref name="barumhistorie">{{Nettikäldee|čujottâs=https://barumhistorie.no/Eiksmarka%20web/haslumseter.html|nommâ=Haslumseter kapell, tidligere Haslumseter|almostittem=barumhistorie.no|čujottum=2022-10-23|kielâ={{no}}}}</ref><ref name="seterliv">{{Kirjekäldee|Nommâ=Haslumseter kapell 50 år 1969–2019|Almostittee=Styret i Haslumseter kapell|Sijđo=31|Ihe=2019|Pittá=Historien om Haslumseter kapell: Seterliv — også i Bærumsmarka|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2019110748001|Čujottum=2022-10-23|Kielâ={{nb}}}}</ref> Ive 1942 merkkui, ete [[Oslomarka]] viestâroosijn-uv tarbâšuvvoo kappel, mast vajâldeijeeh, čyeigeeh já turisteh pyehtih eelliđ el. [[immeelpalvâlus]]âin, tastko [[Nordmarkkappel]] Oslomarka taavaapeln lâi nuuvt piivnoh.<ref name="haslumseter-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.haslumseter.no/index.php/historie/6-historie-del-1|nommâ=Historie Del 1|almostittem=Haslumseter.no|čujottum=2022-10-23|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221023093037/https://www.haslumseter.no/index.php/historie/6-historie-del-1|vyerkkejum=2022-10-23}}</ref> Kappel huksimsaje muulsâiähtun lijjii Muren, Haslumseter, Vensåsseter, Rognlivann, Tjæregravshøgda já Elgkollen.<ref name="haslumseter-7"/><ref name="innvielsen"/> [[Vyesimáánu 29.]] peeivi [[1946]] meridui kevttiđ kiedi [[Haslumseter]]ist tuon tárguttâsân.<ref name="haslumseter-7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.haslumseter.no/index.php/2-uncategorised/7-plassering-av-kapellet|nommâ=Haslumseter|almostittem=Haslumseter.no|čujottum=2022-10-23|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221023205508/https://www.haslumseter.no/index.php/2-uncategorised/7-plassering-av-kapellet|vyerkkejum=2022-10-23}}</ref><ref name="innvielsen">{{Kirjekäldee|Nommâ=Haslumseter kapell 50 år 1969–2019|Almostittee=Styret i Haslumseter kapell|Sijđo=32|Ihe=2019|Pittá=Historien om Haslumseter kapell: Tiden før innvielsen |www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2019110748001|Čujottum=2022-10-23|Kielâ={{nb}}}}</ref> Huksiittâs [[vuáđukeđgi|vuáđukeeđgi]] muvrái pispe [[Johannes Smemo]] [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi [[1967]].<ref name="barumhistorie"/><ref name="innvielsen"/> Tilálâšvuođâst lijjii paijeel 1 000 olmožid.<ref name="barumhistorie"/> Täkkitupe valmâštui vistig, já tom viihkâi kiävtun [[kuovâmáánu 9.]] peeivi [[1969]] pappâ Kaare H. Skollerud.<ref name="innvielsen"/> Tobbeen tuállojii immeelpalvâlusah ton räi, ko kappeltupe valmâštui ive [[1969]]. Pispe Fridtjof Birkeli viihkâi muorâkappel kiävtun [[čohčâmáánu 21.]] peeivi [[1969]].<ref name="barumhistorie"/><ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Firda Folkeblad|Äigimuddo=1969-09-22|Paječaalâ=Hendingar sidan sist|Ihe=1969|Ihekerdi=64|Nummeer=68|Siijđoh=2|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_firdafolkeblad_null_null_19690922_64_68_1|Čujottum=2022-10-23|Kielâ={{no}}}}</ref><ref name="haslumseter-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.haslumseter.no/index.php/historie/8-historie-del-2|nommâ=Kapellets historie igjennom snart 60 år|almostittem=Haslumseter.no|čujottum=2022-10-22|kielâ={{no}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221022200653/https://www.haslumseter.no/index.php/historie/8-historie-del-2|vyerkkejum=2022-10-22}}</ref> == Huksiittâs == Kappel lii rahtum salvum hirssâkeerdijn. Tot lii 10&nbsp;m kubduv já 12&nbsp;m kukke. Kappel kuori lii 5&nbsp;m kubduv já 6&nbsp;m kukke ađai kappel vijđodâh lii 150&nbsp;m².<ref name="innvielsen"/> Huksiittâsâst láá kyehti eresstuárusâš tuve: ucceeb täkkitupe já stuárráb kappeltupe. Kappelist lii meid vyelikerdi, kost láá el. riišâ, hiivsigeh já molsomviste. Tuuvij kooskâst láá [[kiällutornâ]]. Kappelân čäähih siämmáá ääigi suulân 300 olmožid.<ref name="innvielsen"/> === Täkkitupe === Täkkitupe lii ucceeb ko kappeltupe. Toos čäähih suulân 100 olmožid.<ref name="norske-kirker"/> Ovdil ko kappeltupe valmâštui, täkkituuveest tuállojii immeelpalvâlusah. Tobbeen tuállojii toh tast maŋa-uv, ovdâmerkkân talle ko kappeltuuveest lâi meendu koolmâs. === Kappeltupe === Kappeltuuveest láá čokkámsajeh suulân 150 ulmui.<ref name="norske-kirker"/> Ive 1979 räi kappeltuve nube keerdist lâi luptâstâh, kost lijjii 50 čokkámsaijeed, mut tast šoodâi maŋeláá uáđđimkuárvi.<ref name="innvielsen"/> ==== Álttártavlu ==== Álttár tyehin lii ivnáás [[álttártavlu]], mon máálái [[Håkon Stenstadvold]].<ref name="tavlu">{{Kirjekäldee|Nommâ=Haslumseter kapell 50 år 1969–2019|Almostittee=Styret i Haslumseter kapell |Almostittee=Styret i Haslumseter kapell|Siijđoh=47–48|Ihe=2019|Pittá=Altertavlen i Haslumseter kapell: Utført av maleren Håkon Stenstadvold |www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2019110748001|Čujottum=2022-10-23|Kielâ={{nb}}}}</ref> Taavlu nommâ tárukielân lii ''Den oppstandne Kristus''.<ref name="snl-stenstadvold">{{Nettikäldee|čujottâs=https://nkl.snl.no/H%C3%A5kon_Stenstadvold|nommâ=Håkon Stenstadvold|almostittem=Norsk kunstnerleksikon|čujottum=2022-10-23|tahhee=Østby, Leif|äigimuddo=2014-12-21|kielâ={{nb}}}}</ref> Stenstadvold máálái tom ive 1961 [[Holmegilkappel]] várás, mut tavlu sirdui maŋeláá Haslumseter kappelân.<ref name="tavlu"/><ref name="snl-stenstadvold"/> == Kirkkoeennâm == Kappelenâmist ij lah [[kirkkoeennâm]].<ref name="norske-kirker">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/akershus/haslumseter-kapell/|nommâ=Haslumseter kapell|almostittem=norske-kirker.net|čujottum=2022-10-23|kielâ={{no}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221023192748/https://www.norske-kirker.net/home/akershus/haslumseter-kapell/|vyerkkejum=2022-10-23}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} * [https://web.archive.org/web/20221022200708/https://www.haslumseter.no/index.php Haslumseter kappel] {{no}} == Käldeeh == {{Käldeeh|Sárgáttuvah}} [[Luokka:1960-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Bærum kirhoh]] [[Luokka:Bærumsmarka]] [[Luokka:Ihe 1969 Taažâst]] [[Luokka:Magnus Poulsson vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] 7xucw3449rq70a7h1w4ukba1xgkfzeh 0 15451 159639 149127 2026-09-26T01:26:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159639 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Kanta-Häme eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Kanta-Häme.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kanta-Häme sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Hämeenlinna]] | vijđodâh = 5 707,63 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-23|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 5 199,24 | eennâm_% = 91,1 | sisčääci = 508,39 | sisčääci_% = 8,9 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 169 884<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 32,67 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Kanta-Häme''' lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 5&nbsp;708&nbsp;km² já ässeeloho 169&nbsp;884<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]], viestârist [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ eennâmkoodán]], nuorttân [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]] sehe mäddin [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa eennâmkoodán]]. Kanta-Häme eennâmkoddekuávdáš lii [[Hämeenlinna]]. == Kieldah == Kanta-Häme eennâmkoddeest láá 11 kieldâd, main kulmâ láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.8.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh (1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Forssa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Forssan vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|16462}} || {{Nts|253.36}} km² || {{Nts|66.16}} äs./km² || Forssa || 1923 || – |- | [[Hattula]] || [[Tiätuvuárkká:Hattula.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9393}} || {{Nts|427.39}} km² || {{Nts|26.25}} äs./km² || Hämeenlinna || 1868 || – |- | [[Hausjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Hausjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|8090}} || {{Nts|398.77}} km² || {{Nts|20.77}} äs./km² || Riihimäki || 1868 || – |- | [[Humppila]] || [[Tiätuvuárkká:Humppilan vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2176}} || {{Nts|148.61}} km² || {{Nts|14.71}} äs./km² || Forssa || 1874 || – |- | '''[[Hämeenlinna]]''' || [[Tiätuvuárkká:Hämeenlinna.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|68029}} || {{Nts|2031.57}} km² || {{Nts|38.10}} äs./km² || Hämeenlinna || 1639 || ''{{k-sv|Tavastehus}}'' |- | [[Janakkala]] || [[Tiätuvuárkká:Janakkala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|16322}} || {{Nts|586.07}} km² || {{Nts|29.82}} äs./km² || Hämeenlinna || 1866 || – |- | [[Jokioinen]] || [[Tiätuvuárkká:Jokioinen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5019}} || {{Nts|181.94}} km² || {{Nts|27.82}} äs./km² || Forssa || 1873 || ''{{k-sv|Jockis}}'' |- | [[Loppi]] || [[Tiätuvuárkká:Loppi vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7770}} || {{Nts|655.97}} km² || {{Nts|13.00}} äs./km² || Riihimäki || 1632 || ''{{k-sv|Loppis}}'' |- | '''[[Riihimäki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Riihimäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|28444}} || {{Nts|125.55}} km² || {{Nts|235.06}} äs./km² || Riihimäki || 1922 || – |- | [[Tammela]] || [[Tiätuvuárkká:Nakkila.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5943}} || {{Nts|715.15}} km² || {{Nts|9.28}} äs./km² || Forssa || 1868 || – |- | [[Ypäjä]] || [[Tiätuvuárkká:Ypäjä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2247}} || {{Nts|183.25}} km² || {{Nts|12.29}} äs./km² || Forssa || 1876 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Hauho]] || [[Tiätuvuárkká:Hauho.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]] || 2009 || {{Nts|3934}} || {{Nts|443.37}} km² || – |- | [[Hämeenlinna táálunkieldâ]] || {{center|–}} || [[Hämeenlinna]]<br>[[Vanaja]]<br>[[Renko]] || 1948 || {{Nts|3276}} || {{Nts|108.87}} km² (eennâm) || ''{{k-fi|Hämeenlinnan maalaiskunta}}'',<br> ''{{k-sv|Tavastehus landskommun}}'' |- | [[Kalvola]] || [[Tiätuvuárkká:Kalvola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]] || 2009 || {{Nts|3587}} || {{Nts|338.2}} km² || – |- | [[Koijärvi]] || {{center|–}} || [[Forssa]]<br>[[Urjala]] || 1969 || {{Nts|2262}} || {{Nts|174.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Lammi]] || [[Tiätuvuárkká:Lammi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]] || 2009 || {{Nts|5530}} || {{Nts|611.23}} km² || ''{{k-sv|Lampis}}'' |- | [[Renko]] || [[Tiätuvuárkká:Renko.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]] || 2009 || {{Nts|2365}} || {{Nts|290.85}} km² || ''{{k-sv|Rengo}}'' |- | [[Tuulos]] || [[Tiätuvuárkká:Tuulos.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]] || 2009 || {{Nts|1643}} || {{Nts|171.3}} km² || ''{{k-sv|Tulois}}'' |- | [[Tyrväntö]] || [[Tiätuvuárkká:Tyrväntö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hattula]]<br>[[Valkeakoski]] || 1971 || {{Nts|1683}} || {{Nts|91.8}} km² (eennâm) || – |- | [[Vanaja]] || [[Tiätuvuárkká:Vanaja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hämeenlinna]]<br>[[Janakkala]]<br>[[Hattula]]<br>[[Renko]] || 1967 || {{Nts|6636}} || {{Nts|300.4}} km² || ''{{k-sv|Vånå}}'' |} ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Hämeenlinna kuávdâščuákkipäikki''' || [[Hämeenlinna]] (50 986)<br>[[Hattula]] (6 675)<br>[[Janakkala]] (435) || align="right"| {{Nts|58096}} |- | 2 || Riihimäki kuávdâščuákkipäikki || [[Riihimäki]] (27 628)<br>[[Loppi]] (65)<br>[[Hausjärvi]] (21) || align="right"| {{Nts|27714}} |- | 3 || Forssa kuávdâščuákkipäikki || [[Forssa]] (15 196)<br>[[Jokioinen]] (3 073)<br>[[Tammela]] (2 598) || align="right"| {{Nts|20867}} |- | 4 || Turenki || [[Janakkala]] || align="right"| {{Nts|7455}} |- | 5 || Tervakoski || [[Janakkala]] || align="right"| {{Nts|3952}} |- | 6 || Lammi markkân || [[Hämeenlinna]] || align="right"| {{Nts|2729}} |- | 7 || Iittala || [[Hämeenlinna]] || align="right"| {{Nts|2297}} |- | 8 || Loppi markkân || [[Loppi]] || align="right"| {{Nts|2157}} |- | 9 || Oitti || [[Hausjärvi]] || align="right"| {{Nts|1898}} |- | 10 || Ryttylä || [[Hausjärvi]] || align="right"| {{Nts|1584}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Kanta-Häme eennâmkodde|*]] ptwnq2tkfbgbx6bwdu93kdkivg2o9k2 0 15452 159912 149128 2026-09-26T02:41:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159912 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Päijät-Häme eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Päijät-Häme.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Päijät-Häme sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Lahti]] | vijđodâh = 6 941,68 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-23|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 5 713,73 | eennâm_% = 82,3 | sisčääci = 1 227,95 | sisčääci_% = 17,7 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 204 644<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 35,82 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Päijät-Häme''' lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 6&nbsp;942&nbsp;km² já ässeeloho 204&nbsp;644<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ eennâmkoodán]], taveviestârist [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]], viestârist [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme eennâmkoodán]], nuorttân [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo]] já [[Kymileehi eennâmkodde|Kymileevi eennâmkuddijd]] sehe mäddin [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa eennâmkoodán]]. Päijät-Häme eennâmkoddekuávdáš lii [[Lahti]]. == Kieldah == Päijät-Häme eennâmkoddeest láá love kieldâd, main kulmâ láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho (31.8.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh (1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässeesaahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Asikkala]] || [[Tiätuvuárkká:Asikkala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|8038}} || {{Nts|755.55}} km² || {{Nts|14.27}} äs./km² || Lahti || 1848 || – |- | [[Hartola]] || [[Tiätuvuárkká:Hartola.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2599}} || {{Nts|675.48}} km² || {{Nts|4.79}} äs./km² || Lahti || 1784 || ''{{k-sv|Gustav Adolfs}}'' |- | '''[[Heinola]]''' || [[Tiätuvuárkká:Heinola.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|18198}} || {{Nts|839.28}} km² || {{Nts|26.92}} äs./km² || Lahti || 1776 || – |- | [[Hollola]] || [[Tiätuvuárkká:Hollola.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|23090}} || {{Nts|727.46}} km² || {{Nts|35.46}} äs./km² || Lahti || 1865 || – |- | [[Iitti]] || [[Tiätuvuárkká:Iitti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6499}} || {{Nts|687.09}} km² || {{Nts|11.02}} äs./km² || Lahti || 1539 || ''{{k-sv|Itis}}'' |- | [[Kärkölä]] || [[Tiätuvuárkká:Kärkölä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4244}} || {{Nts|259.30}} km² || {{Nts|16.55}} äs./km² || Lahti || 1867 || – |- | '''[[Lahti]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lahti.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|119943}} || {{Nts|517.63}} km² || {{Nts|261.04}} äs./km² || Lahti || 1878 || ''{{k-sv|Lahtis}}'' |- | '''[[Orimattila]]''' || [[Tiätuvuárkká:Orimattila.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15759}} || {{Nts|814.01}} km² || {{Nts|20.07}} äs./km² || Lahti || 1865 || – |- | [[Padasjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Padasjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2759}} || {{Nts|729.81}} km² || {{Nts|5.27}} äs./km² || Lahti || 1436 || – |- | [[Sysmä]] || [[Tiätuvuárkká:Sysmä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3515}} || {{Nts|935.07}} km² || {{Nts|5.28}} äs./km² || Lahti || 1442 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Artjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Artjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Orimattila]] || 2011 || {{Nts|1407}} || {{Nts|197.33}} km² || ''{{k-sv|Artsjö}}'' |- | [[Heinola táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Heinolan.maalaiskunta.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Heinola]] || 1997 || {{Nts|6061}} || {{Nts|632.0}} km² || ''{{k-fi|Heinolan maalaiskunta}}'',<br>''{{k-sv|Heinola landskommun}}'' |- | [[Hämeenkoski]] || [[Tiätuvuárkká:Hämeenkoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hollola]] || 2016 || {{Nts|2107}} || {{Nts|195.63}} km² || – |- | [[Nastola]] || [[Tiätuvuárkká:Nastola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lahti]] || 2016 || {{Nts|14835}} || {{Nts|362.86}} km² || – |} ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-09-01|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Lahti kuávdâščuákkipäikki''' || [[Lahti]] (104 846)<br>[[Hollola]] (14 996) || align="right"| {{Nts|119842}} |- | 2 || Heinola kuávdâščuákkipäikki || [[Heinola]] || align="right"| {{Nts|14183}} |- | 3 || Nastola markkân || [[Lahti]] || align="right"| {{Nts|11665}} |- | 4 || Orimattila kuávdâščuákkipäikki || [[Orimattila]] || align="right"| {{Nts|8979}} |- | 5 || Vääksy || [[Asikkala]] || align="right"| {{Nts|4804}} |- | 6 || Kausala || [[Iitti]] || align="right"| {{Nts|3677}} |- | 7 || Järvelä || [[Kärkölä]] || align="right"| {{Nts|2592}} |- | 8 || Heinola markkân || [[Heinola]] || align="right"| {{Nts|2199}} |- | 9 || Sysmä markkân || [[Sysmä]] || align="right"| {{Nts|1880}} |- | 10 || Padasjoki markkân || [[Padasjoki]] || align="right"| {{Nts|1436}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Päijät-Häme eennâmkodde|*]] m2eivuostda6z3nm2zcmivsrc4b8rqr 0 15465 160103 149130 2026-09-26T03:37:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160103 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Vestby kirkko | kove = Vestbykirke.JPG | kove-čielgiittâs = Vestby kirkko | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Taažâ Viken lääni | nommâ_kárttá = Vestby kirkko | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 59 | latm = 36 | lats = 8 | latNS = N | longd = 10 | longm = 43 | longs = 54 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Viken lääni]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Vestby]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = | pispekodde = | servikodde = | huksejum = [[1885]]–[[1886]] | vihkum = [[25. kuovâmáánu]] [[1886]] | meddâl = | vuávájeijee = [[Henrik Nissen]]<br>[[Holm Munthe]] | materiaal = [[Keđgi]] | čokkámsajeh = | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} '''Vestby kirkko''' ({{k-nb|Vestby kirke}} já {{k-nn|Vestby kyrkje}}) lii iivij [[1885]]–[[1886]] huksejum [[kuheskirkko]] [[Vestby kieldâ (Akershus)|Vestby]] kieldâst, [[Viken (lääni)|Viken]] läänist, [[Taažâ]]st. Keđgikirho vuáváin taažah arkkitehteh [[Henrik Nissen]] já [[Holm Munthe]].<ref name="norske-kirker-vestby">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/akershus/vestby-kirke/|nommâ=Vestby kirke|almostittem=norske-kirker.net|čujottum=2022-10-24|kielâ={{no}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221024141016/https://www.norske-kirker.net/home/akershus/vestby-kirke/|vyerkkejum=2022-10-24}}</ref> Huksimmiäštárin tooimâi [[Gulbrand Johnsen]].<ref name="norske-kirker-vestby"/> Kiirkon čäähih siämmáá ääigi 450 olmožid. Kirho aldasijn lii kirkkoeennâm. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|85808}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce}} [[Luokka:1880-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Gulbrand Johnsen]] [[Luokka:Henrik Nissen vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Holm Munthe vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Ihe 1886 Taažâst]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] [[Luokka:Vestby kirhoh]] [[Luokka:Vestby kulttuurärbičuosâttuvah]] ezx3n56g1ky0zatz8vocor3ut5v5cl2 0 15477 160099 149131 2026-09-26T03:36:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160099 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Varsinais-Suomâ eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Varsinais-Suomen.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Varsinais-Suomi sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Turku]] | vijđodâh = 20 537,60 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 10 667,72 | eennâm_% = 51,9 | sisčääci = 246,46 | sisčääci_% = 1,2 | merâčääci = 9 623,42 | merâčääci_% = 46,9 | ässeeloho = 484 677<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 45,43 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Varsinais-Suomâ''' ({{k-fi|Varsinais-Suomi}} já {{k-sv|Egentliga Finland}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 20&nbsp;538 km² já ässeeloho 484&nbsp;677<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta eennâmkoodán]], tavenuorttân [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]] sehe nuorttân [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] já [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa eennâmkuddijd]]. Ton lasseen Varsinais-Suomâst lii viestârist merârääji [[Åland eennâmkodde|Åland eennâmkuddijn]]. Varsinais-Suomâ eennâmkoddekuávdáš lii [[Turku]]. == Kieldah == Varsinais-Suomâ eennâmkoddeest láá 27 kieldâd, main 12 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho<br>(31.8.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh<br>(1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässee-<br>saahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudem-<br>ihe ! Ereskielâsâš<br>noomah |- | [[Aura]] || [[Tiätuvuárkká:Aura.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3968}} || {{Nts|95.58}} km² || {{Nts|41.76}} äs./km² || Loimaa || 1917 || – |- | '''[[Kaarina]]''' || [[Tiätuvuárkká:Piikkiö.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|35768}} || {{Nts|179.59}} km² || {{Nts|237.55}} äs./km² || Turku || 1869 || ''{{k-sv|S:t Karins}}'' |- | [[Kemiönsaari]] || [[Tiätuvuárkká:Dragsfjärd.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6635}} || {{Nts|2800.97}} km² || {{Nts|9.66}} äs./km² || Tuurkueennâm || 2009 || ''{{k-se|Kimitoön}} |- | [[Koski Tl]] || [[Tiätuvuárkká:Koski.Tl.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2249}} || {{Nts|192.42}} km² || {{Nts|11.74}} äs./km² || Loimaa || 1869 || ''{{k-sv|Koskis}}'' |- | [[Kustavi]] || [[Tiätuvuárkká:Kustavi vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|963}} || {{Nts|770.04}} km² || {{Nts|5.81}} äs./km² || Vakka-Suomâ || 1874 || ''{{k-sv|Gustavs}}'' |- | '''[[Laitila]]''' || [[Tiätuvuárkká:Laitila vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|8442}} || {{Nts|545.33}} km² || {{Nts|15.87}} äs./km² || Vakka-Suomâ || 1868 || ''{{k-sv|Letala}}'' |- | '''[[Lieto]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lieto vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|20452}} || {{Nts|302.56}} km² || {{Nts|68.05}} äs./km² || Turku || 1331 || ''{{k-sv|Lundo}}'' |- | '''[[Loimaa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Loimaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15416}} || {{Nts|851.85}} km² || {{Nts|18.18}} äs./km² || Loimaa || 1921 || – |- | [[Marttila]] || [[Tiätuvuárkká:Marttila.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1979}} || {{Nts|195.99}} km² || {{Nts|10.13}} äs./km² || Loimaa || 1409 || ''{{k-sv|S:t Mårtens}}'' |- | [[Masku]] || [[Tiätuvuárkká:Askainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|9615}} || {{Nts|204.08}} km² || {{Nts|54.98}} äs./km² || Turku || 1234 || – |- | [[Mynämäki]] || [[Tiätuvuárkká:Mynämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|7575}} || {{Nts|536.09}} km² || {{Nts|14.57}} äs./km² || Turku || – || ''{{k-sv|Virmo}}'' |- | '''[[Naantali]]''' || [[Tiätuvuárkká:Naantali.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19704}} || {{Nts|688.24}} km² || {{Nts|63.04}} äs./km² || Turku || 1443 || ''{{k-sv|Nådendal}}'' |- | [[Nousiainen]] || [[Tiätuvuárkká:Nousiainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4673}} || {{Nts|199.49}} km² || {{Nts|23.49}} äs./km² || Turku || 1867 || ''{{k-sv|Nousis}}'' |- | [[Oripää]] || [[Tiätuvuárkká:Oripää.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1322}} || {{Nts|117.83}} km² || {{Nts|11.23}} äs./km² || Loimaa || 1869 || - |- | '''[[Paimio]]''' || [[Tiätuvuárkká:Paimio vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|11115}} || {{Nts|242.27}} km² || {{Nts|46.60}} äs./km² || Turku || 1325 || ''{{k-sv|Pemar}}'' |- | '''[[Parainen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Nauvo.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15070}} || {{Nts|5547.79}} km² || {{Nts|17.05}} äs./km² || Tuurkueennâm || – || ''{{k-sv|Pargas}}'' |- | [[Pyhäranta]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhäranta vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1970}} || {{Nts|291.74}} km² || {{Nts|13.73}} äs./km² || Vakka-Suomâ || – || – |- | [[Pöytyä]] || [[Tiätuvuárkká:Pöytyän vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|8192}} || {{Nts|773.55}} km² || {{Nts|10.92}} äs./km² || Loimaa || – || ''{{k-sv|Pöytis}}'' |- | '''[[Raisio]]''' || [[Tiätuvuárkká:Raisio.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|24961}} || {{Nts|50.06}} km² || {{Nts|511.92}} äs./km² || Turku || 1292 || ''{{k-sv|Reso}}'' |- | [[Rusko]] || [[Tiätuvuárkká:Vahto.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6431}} || {{Nts|127.90}} km² || {{Nts|50.57}} äs./km² || Turku || 1870 || – |- | '''[[Salo]]''' || [[Tiätuvuárkká:Halikko_vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|51133}} || {{Nts|2168.29}} km² || {{Nts|25.73}} äs./km² || Salo || 1887 || – |- | [[Sauvo]] || [[Tiätuvuárkká:Sauvo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2942}} || {{Nts|299.63}} km² || {{Nts|11.64}} äs./km² || Turku || – || ''{{k-sv|Sagu}}'' |- | '''[[Somero]]''' || [[Tiätuvuárkká:Somero.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|8488}} || {{Nts|697.68}} km² || {{Nts|12.71}} äs./km² || Salo || 1867 || – |- | [[Taivassalo]] || [[Tiätuvuárkká:Taivassalo vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1688}} || {{Nts|217.71}} km² || {{Nts|12.03}} äs./km² || Vakka-Suomâ || – || ''{{k-sv|Tövsala}}'' |- | '''[[Turku]]''' || [[Tiätuvuárkká:Turku.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode<br>uáivikaavpug || {{Nts|196435}} || {{Nts|306.36}} km² || {{Nts|799.72}} äs./km² || Turku || 1229 || ''{{k-sv|Åbo}}'' |- | '''[[Uusikaupunki]]''' || [[Tiätuvuárkká:Uusikaupunki.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|15241}} || {{Nts|1932.48}} km² || {{Nts|30.29}} äs./km² || Vakka-Suomâ || 1617 || ''{{k-sv|Nystad}}'' |- | [[Vehmaa]] || [[Tiätuvuárkká:Vehmaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2250}} || {{Nts|202.08}} km² || {{Nts|11.91}} äs./km² || Vakka-Suomâ || 1869 || ''{{k-sv|Vemo}}'' |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {{Palsta álgá}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Alastaro]] || [[Tiätuvuárkká:Alastaro.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loimaa]] || 2009 || {{Nts|2910}} |- | [[Angelniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Angelniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Halikko]] || 1967 || {{Nts|951}} |- | [[Askainen]]<br>(Villnäs) || [[Tiätuvuárkká:Askainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Masku]] || 2009 || {{Nts|1007}} |- | [[Dragsfjärd]] || [[Tiätuvuárkká:Dragsfjärd.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kemiönsaari]] || 2009 || {{Nts|3284}} |- | [[Halikko]] || [[Tiätuvuárkká:Halikko vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|9788}} |- | [[Hiittinen]]<br>(Hitis) || [[Tiätuvuárkká:Hiittinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Dragsfjärd]] || 1969 || {{Nts|732}} |- | [[Houtskari]]<br>(Houtskär) || [[Tiätuvuárkká:Houtskari vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parainen]] || 2009 || {{Nts|621}} |- | [[Iniö]] || [[Tiätuvuárkká:Iniö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parainen]] || 2009 || {{Nts|249}} |- | [[Kakskerta]] || [[Tiätuvuárkká:Kakskerta.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Turku]] || 1968 || {{Nts|762}} |- | [[Kalanti]]<br>(Kaland) || [[Tiätuvuárkká:Kalanti vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaupunki]] || 1993 || {{Nts|3846}} |- | [[Karinainen]]<br>(Karinais) || [[Tiätuvuárkká:Karinainen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pöytyä]] || 2005 || {{Nts|2514}} |- | [[Karjala]] || [[Tiätuvuárkká:Karjala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mynämäki]] || 1977 || {{Nts|902}} |- | [[Karuna]] || [[Tiätuvuárkká:Karuna.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Sauvo]]<br>[[Kemiö]] || 1969 || {{Nts|971}} |- | [[Kemiö]] || [[Tiätuvuárkká:Kemiö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kemiönsaari]] || 2009 || {{Nts|3235}} |- | [[Kiikala]] || [[Tiätuvuárkká:Kiikala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|1813}} |- | [[Kisko]] || [[Tiätuvuárkká:Kisko.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|1828}} |- | [[Korppoo]]<br>(Korpo) || [[Tiätuvuárkká:Korppoo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parainen]] || 2009 || {{Nts|846}} |- | [[Kuusisto]]<br>(Kustö) || {{center|–}} || [[Kaarina]] || 1946 || {{Nts|543}} |- | [[Lemu]]<br>(Lemo) || [[Tiätuvuárkká:Lemun vaakuna.svg|25px|center]] || [[Masku]] || 2009 || {{Nts|1819}} |- | [[Loimaa kieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Loimaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loimaa]] || 2005 || {{Nts|5892}} |- | [[Lokalahti]]<br>(Lokalax) || [[Tiätuvuárkká:Lokalahti vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaupunki]] || 1981 || {{Nts|1065}} |- | [[Maaria]]<br>(S:t Marie) || [[Tiätuvuárkká:Maaria.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Turku]]<br>[[Rusko]] || 1967 || {{Nts|3076}} |- | [[Mellilä]] || [[Tiätuvuárkká:Mellilä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loimaa]] || 2009 || {{Nts|1178}} |} {{Palsta lonottem}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Merimasku]] || [[Tiätuvuárkká:Merimasku.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Naantali]] || 2009 || {{Nts|1659}} |- | [[Metsämaa]] || [[Tiätuvuárkká:Metsämaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loimaa kieldâ|Loimaa táálunkieldâ]] || 1976 || {{Nts|1079}} |- | [[Mietoinen]]<br>(Mietois) || [[Tiätuvuárkká:Mynämäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mynämäki]] || 2007 || {{Nts|1691}} |- | [[Muurla]] || [[Tiätuvuárkká:Muurla.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|1562}} |- | [[Naantali táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Naantalin mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Naantali]] || 1964 || {{Nts|3139}} |- | [[Nauvo]]<br>(Nagu) || [[Tiätuvuárkká:Nauvo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parainen]] || 2009 || {{Nts|1428}} |- | [[Paattinen]]<br>(Patis) || [[Tiätuvuárkká:Paattinen.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Turku]] || 1973 || {{Nts|1900}} |- | [[Paraisii táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Paraisten mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parainen]] || 1967 || {{Nts|3764}} |- | [[Perniö]]<br>(Bjärnå) || [[Tiätuvuárkká:Perniö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|5903}} |- | [[Pertteli]]<br>(S:t Bertils) || [[Tiätuvuárkká:Pertteli.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|4036}} |- | [[Piikkiö]]<br>(Pikis) || [[Tiätuvuárkká:Piikkiö.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kaarina]] || 2009 || {{Nts|7578}} |- | [[Pyhämaa]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhämaa vaakuna.svg|25px|center]] || [[Uusikaupunki]] || 1974 || {{Nts|848}} |- | [[Rymättylä]]<br>(Rimito) || [[Tiätuvuárkká:Rymättylä.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Naantali]] || 2009 || {{Nts|2165}} |- | [[Somerniemi]]<br>(Sommarnäs) || [[Tiätuvuárkká:Somerniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Somero]] || 1977 || {{Nts|1409}} |- | [[Suomusjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Suomusjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|1330}} |- | [[Särkisalo]]<br>(Finby) || [[Tiätuvuárkká:Särkisalo.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 2009 || {{Nts|742}} |- | [[Tarvasjoki]] || [[Tiätuvuárkká:Tarvasjoki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lieto]] || 2015 || {{Nts|1968}} |- | [[Uskela]] || [[Tiätuvuárkká:Uskela.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Salo]] || 1967 || {{Nts|3105}} |- | [[Uusikaupunki táálunkieldâ]] || {{center|–}} || [[Uusikaupunki]] || 1969 || {{Nts|831}} |- | [[Vahto]] || [[Tiätuvuárkká:Vahto.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Rusko]] || 2009 || {{Nts|1919}} |- | [[Velkua]] || [[Tiätuvuárkká:Velkua.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Naantali]] || 2009 || {{Nts|264}} |- | [[Västanfjärd]] || [[Tiätuvuárkká:Västanfjärd.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kemiönsaari]] || 2009 || {{Nts|790}} |- | [[Yläne]] || [[Tiätuvuárkká:Yläne.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Pöytyä]] || 2009 || {{Nts|2109}} |} {{Palsta nohá}} ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Turku kuávdâščuákkipäikki''' || [[Turku]] (185 696)<br>[[Kaarina]] (32 858)<br>[[Raisio]] (23 894)<br>[[Naantali]] (14 418)<br>[[Lieto]] (14 319)<br>[[Masku]] (5 843)<br>[[Rusko]] (3 963)<br>[[Paimio]] (117) || align="right"| {{Nts|281108}} |- | 2 || Salo kuávdâščuákkipäikki || [[Salo]] || align="right"| {{Nts|28536}} |- | 3 || Uusikaupunki kuávdâščuákkipäikki || [[Uusikaupunki]] || align="right"| {{Nts|10205}} |- | 4 || Paraisii kuávdâščuákkipäikki || [[Parainen]] || align="right"| {{Nts|9425}} |- | 6 || Loimaa kuávdâščuákkipäikki || [[Loimaa]] || align="right"| {{Nts|8742}} |- | 5 || Paimio kuávdâščuákkipäikki || [[Paimio]] || align="right"| {{Nts|8657}} |- | 7 || Laitila kuávdâščuákkipäikki || [[Laitila]] || align="right"| {{Nts|5691}} |- | 8 || Somero kuávdâščuákkipäikki || [[Somero]] || align="right"| {{Nts|4925}} |- | 9 || Mynämäki markkân || [[Mynämäki]] || align="right"| {{Nts|4137}} |- | 10 || Jäkärlä || [[Turku]] (3 250)<br>[[Lieto]] (257) || align="right"| {{Nts|3507}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Varsinais-Suomâ eennâmkodde|*]] jldimb7486izdxd4a7ur33oe2vugrw8 0 15504 160089 149136 2026-09-26T03:35:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160089 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Uusimaa eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Uusimaa.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Uusimaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Helsig]] | vijđodâh = 16 059,33 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 9 099,20 | eennâm_% = 56,7 | sisčääci = 469,58 | sisčääci_% = 2,9 | merâčääci = 6 490,55 | merâčääci_% = 40,4 | ässeeloho = 1 724 940<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2021M01*-2022M08*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230225170033/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2023-02-25}}</ref> | ässeeloho_ihe = porgemáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 189,57 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = porgemáánu 2022 }} '''Uusimaa''' ({{k-sv|Nyland}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton vijđodâh lii 16&nbsp;059&nbsp;km² já ässeeloho 1&nbsp;724&nbsp;940<ref name="tilastokeskus"/>. Tot raijâšuvá tavveen [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-]] sehe [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkuddijd]], viestârist [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ eennâmkoodán]] sehe nuorttân [[Kyemileevi eennâmkodde|Kymileevi eennâmkoodán]]. Uusimaa lii ässeelovo mieldi čielgâsávt Suomâ stuárráámus eennâmkodde. Uusimaa eennâmkoddekuávdáš lii [[Helsig]]. == Kieldah == Uusimaa eennâmkoddeest láá 26 kieldâd, main 13 láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho<br>(31.8.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh<br>(1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässee-<br>saahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudem-<br>ihe ! Ereskielâsâš<br>noomah |- | [[Askola]] || [[Tiätuvuárkká:Askola.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4783}} || {{Nts|2800.97}} km² || {{Nts|22.51}} äs./km² || Porvoo || 1896 || – |- | '''[[Espoo]]''' || [[Tiätuvuárkká:Espoo.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|301492}} || {{Nts|528.03}} km² || {{Nts|965.27}} äs./km² || Helsig || – || ''{{k-sv|Esbo}}'' |- | '''[[Hanko]]''' || [[Tiätuvuárkká:Hanko.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|7890}} || {{Nts|192.42}} km² || {{Nts|11.74}} äs./km² || Raasepori || 1874 || ''{{k-sv|Hangö}}'' |- | '''[[Helsig]]''' || [[Tiätuvuárkká:Helsinki.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode uáivikaavpug || {{Nts|661655}} || {{Nts|715.48}} km² || {{Nts|3089.10}} äs./km² || Helsig || 1550 || ''{{k-fi|Helsinki}}'', ''{{k-sv|Helsingfors}}'' |- | '''[[Hyvinkää]]''' || [[Tiätuvuárkká:Hyvinkaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|46715}} || {{Nts|336.77}} km² || {{Nts|144.77}} äs./km² || Helsig || 1917 || ''{{k-sv|Hyvinge}}'' |- | [[Inkoo]] || [[Tiätuvuárkká:Inkoo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5358}} || {{Nts|954.02}} km² || {{Nts|15.31}} äs./km² || Raasepori || 1335 || ''{{k-sv|Ingå}}'' |- | '''[[Järvenpää]]''' || [[Tiätuvuárkká:Jarvenpaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|45657}} || {{Nts|39.93}} km² || {{Nts|1216.22}} äs./km² || Helsig || 1951 || ''{{k-sv|Träskända}}'' |- | '''[[Karkkila]]''' || [[Tiätuvuárkká:Karkkila.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|8670}} || {{Nts|255.32}} km² || {{Nts|35.77}} äs./km² || Helsig || 1932 || ''{{k-sv|Högfors}}'' |- | '''[[Kauniainen]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kauniainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|10248}} || {{Nts|6.00}} km² || {{Nts|1739.90}} äs./km² || Helsig || 1920 || ''{{k-sv|Grankulla}}'' |- | '''[[Kerava]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kerava.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|37468}} || {{Nts|30.79}} km² || {{Nts|1223.25}} äs./km² || Helsig || 1924 || ''{{k-sv|Kervo}}'' |- | [[Kirkkonummi]] || [[Tiätuvuárkká:Kirkkonummi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|40617}} || {{Nts|1017.01}} km² || {{Nts|110.91}} äs./km² || Helsig || 1330 || ''{{k-sv|Kyrkslätt}}'' |- | [[Lapinjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Lapinjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2549}} || {{Nts|339.31}} km² || {{Nts|7.73}} äs./km² || Loviisa || 1575 || ''{{k-sv|Lappträsk}}'' |- | '''[[Lohja]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lohja.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|45860}} || {{Nts|1109.73}} km² || {{Nts|48.82}} äs./km² || Helsig || 1323 || ''{{k-sv|Lojo}}'' |- | '''[[Loviisa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Loviisa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|14628}} || {{Nts|1751.52}} km² || {{Nts|17.84}} äs./km² || Loviisa || 1745 || ''{{k-sv|Lovisa}}'' |- | [[Myrskylä]] || [[Tiätuvuárkká:Myrskylä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1784}} || {{Nts|206.35}} km² || {{Nts|8.90}} äs./km² || Porvoo || 1636 || ''{{k-sv|Mörskom}}'' |- | [[Mäntsälä]] || [[Tiätuvuárkká:Mäntsälä.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|20980}} || {{Nts|596.11}} km² || {{Nts|36.12}} äs./km² || Helsig || 1585 || – |- | [[Nurmijärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Nurmijarvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|44290}} || {{Nts|367.26}} km² || {{Nts|122.38}} äs./km² || Helsig || 1605 || – |- | [[Pornainen]] || [[Tiätuvuárkká:Pornainen.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5018}} || {{Nts|150.09}} km² || {{Nts|34.25}} äs./km² || Helsig || 1869 || ''{{k-sv|Borgnäs}}'' |- | '''[[Porvoo]]''' || [[Tiätuvuárkká:Porvoo.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|51229}} || {{Nts|2139.82}} km² || {{Nts|78.26}} äs./km² || Porvoo || 1380 || ''{{k-sv|Borgå}}'' |- | [[Pukkila]] || [[Tiätuvuárkká:Pukkila.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1815}} || {{Nts|145.94}} km² || {{Nts|12.51}} äs./km² || Porvoo || 1898 || ''{{k-sv|Buckila}}'' |- | '''[[Raasepori]]''' || [[Tiätuvuárkká:Raasepori.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|27389}} || {{Nts|2354.22}} km² || {{Nts|23.85}} äs./km² || Raasepori || 2009 || ''{{k-sv|Raseborg}}'' |- | [[Sipoo]] || [[Tiätuvuárkká:Sipoo.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|22275}} || {{Nts|698.60}} km² || {{Nts|65.58}} äs./km² || Helsig || 1425 || ''{{k-sv|Sibbo}}'' |- | [[Siuntio]] || [[Tiätuvuárkká:Siuntio.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|6225}} || {{Nts|266.12}} km² || {{Nts|25.82}} äs./km² || Helsig || – || ''{{k-sv|Sjundeå}}'' |- | [[Tuusula]] || [[Tiätuvuárkká:Tuusula.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|40136}} || {{Nts|225.45}} km² || {{Nts|182.83}} äs./km² || Helsig || 1643 || ''{{k-sv|Tusby}}'' |- | '''[[Vantaa]]''' || [[Tiätuvuárkká:Vantaa.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|241199}} || {{Nts|240.35}} km² || {{Nts|1011.83}} äs./km² || Helsig || 1331 || ''{{k-sv|Vanda}}'' |- | [[Vihti]] || [[Tiätuvuárkká:Vihti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|29010}} || {{Nts|567.06}} km² || {{Nts|55.57}} äs./km² || Helsig || 1507 || ''{{k-sv|Vichtis}}'' |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {{Palsta álgá}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Bromarv]] || [[Tiätuvuárkká:Bromarv.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tenhola]]<br>[[Hanko]] || 1977 || {{Nts|1424}} |- | [[Degerby]] || – || [[Inkoo]] || 1946 || {{Nts|1400}} |- | [[Haaga]]<br>(Haga) || – || [[Helsig]] || 1946 || {{Nts|3300}} |- | [[Huopalahti]]<br>(Hoplax) || – || [[Helsig]] || 1946 || {{Nts|2377}} |- | [[Hyvinkää táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Hyvinkaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hyvinkää]] || 1969 || {{Nts|6945}} |- | '''[[Karjaa]]'''<br>(Karis) || [[Tiätuvuárkká:Karjaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raasepori]] || 2009 || {{Nts|9155}} |- | [[Karjaa táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Karjaan mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Karjaa]] || 1969 || {{Nts|2509}} |- | [[Karjalohja]]<br>(Karislojo) || [[Tiätuvuárkká:Karjalohja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lohja]] || 2013 || {{Nts|1474}} |- | [[Kulosaari]]<br>(Brändö Nl.) || – || [[Helsig]] || 1946 || {{Nts|1010}} |- | [[Liljendal]] || [[Tiätuvuárkká:Liljendal.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loviisa]] || 2010 || {{Nts|1472}} |- | [[Lohja kieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Lohja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lohja]] || 1997 || {{Nts|18701}} |- | [[Nummi]]<br>(Nummis) || [[Tiätuvuárkká:Nummi-Pusula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nummi-Pusula]] || 1981 || {{Nts|2729}} |} {{Palsta lonottem}} {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho |- | [[Nummi-Pusula]] || [[Tiätuvuárkká:Nummi-Pusula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lohja]] || 2013 || {{Nts|6175}} |- | [[Oulunkylä]]<br>(Åggelby) || – || [[Helsig]] || 1946 || – |- | [[Pernaja]]<br>(Pernå) || [[Tiätuvuárkká:Pernaja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loviisa]] || 2010 || {{Nts|3961}} |- | [[Pohja]]<br>(Pojo) || [[Tiätuvuárkká:Pohja.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raasepori]] || 2009 || {{Nts|4936}} |- | [[Porvoo táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Porvoon mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Porvoo]] || 1997 || {{Nts|22343}} |- | [[Pusula]] || [[Tiätuvuárkká:Pusula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Nummi-Pusula]] || 1981 || {{Nts|2611}} |- | [[Ruotsinpyhtää]]<br>(Strömfors) || [[Tiätuvuárkká:Ruotsinpyhtää.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Loviisa]] || 2010 || {{Nts|2893}} |- | [[Sammatti]] || [[Tiätuvuárkká:Sammatti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lohja]] || 2009 || {{Nts|1365}} |- | [[Snappertuna]] || [[Tiätuvuárkká:Snappertuna.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tammisaari]]<br>[[Karjaa]] || 1977 || {{Nts|1373}} |- | '''[[Tammisaari]]'''<br>(Eknäs) || [[Tiätuvuárkká:Tammisaari.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Raasepori]] || 2009 || {{Nts|14754}} |- | [[Tammisaari táálunkieldâ]] || [[Tiätuvuárkká:Tammisaaren mlk.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tammisaari]]<br>[[Hanko]] || 1977 || {{Nts|2109}} |- | [[Tenhola]]<br>(Tenala) || [[Tiätuvuárkká:Tenhola.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Tammisaari]] || 1993 || {{Nts|3049}} |} {{Palsta nohá}} ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Helsig kuávdâščuákkipäikki''' || [[Helsig]] (641 809)<br>[[Espoo]] (286 100)<br>[[Vantaa]] (232 258)<br>[[Järvenpää]] (43 736)<br>[[Kerava]] (36 325)<br>[[Tuusula]] (29 960)<br>[[Kauniainen]] (10 054)<br>[[Kirkkonummi]] (8 006)<br>[[Sipoo]] (7 961)<br>[[Mäntsälä]] (2 708)<br>[[Nurmijärvi]] (34)<br>[[Pornainen]] (8) || align="right"| {{Nts|1298955}} |- | 2 || Hyvinkää kuávdâščuákkipäikki || [[Hyvinkää]] (42 654)<br>[[Hausjärvi]] (747) || align="right"| {{Nts|43401}} |- | 3 || Porvoo kuávdâščuákkipäikki || [[Porvoo]] || align="right"| {{Nts|39078}} |- | 4 || Lohja kuávdâščuákkipäikki || [[Lohja]] (32 635)<br>[[Siuntio]] (10) || align="right"| {{Nts|32645}} |- | 5 || Klaukkala || [[Nurmijärvi]] (20 683)<br>[[Vantaa]] (195)<br>[[Espoo]] (102)<br>[[Vihti]] (39) || align="right"| {{Nts|21 019}} |- | 6 || Kirkkonummi kuávdáš || [[Kirkkonummi]] || align="right"| {{Nts|20353}} |- | 7 || Nummela || [[Vihti]] (14 359)<br>[[Lohja]] (234) || align="right"| {{Nts|14593}} |- | 8 || Mäntsälä markkân || [[Mäntsälä]] || align="right"| {{Nts|11621}} |- | 9 || Söderkulla || [[Sipoo]] (7 896)<br>[[Helsig]] (1 504)<br>[[Vantaa]] (28) || align="right"| {{Nts|9428}} |- | 10 || Tammisaari kuávdáščuákkipäikki || [[Raasepori]] || align="right"| {{Nts|8596}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Uusimaa eennâmkodde|*]] cig8m9886hbgpz83qz21fj11xkgr19z 0 15506 159702 149137 2026-09-26T01:36:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159702 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Kymileevi eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Kymenlaakson maakunnan vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kymenlaakso sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Kotka]], [[Kouvola]] | vijđodâh = 6 768,61 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 4 558,71 | eennâm_% = 67,4 | sisčääci = 389,06 | sisčääci_% = 5,7 | merâčääci = 1 820,73 | merâčääci_% = 26,9 | ässeeloho = 159 902<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/table/tableViewLayout1/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M09*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221215044742/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2022-12-15}}</ref> | ässeeloho_ihe = čohčâmáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 35,08 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = čohčâmáánu 2022 }} '''Kymileehi''' ({{k-fi|Kymenlaakso}} já {{k-sv|Kymmenedalen}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton ässeeloho lii 159&nbsp;902 já vijđodâh 6&nbsp;769&nbsp;km². Kymileevi eennâmvijđodâh lii Nannaam-Suomâ eennâmkuudij ucemus (4&nbsp;559&nbsp;km²). Kymileevist láá meid tuše kuttâ kieldâ, mii lii vyelemus kieldâloho Suomâ eennâmkuudijn. Kymileevi räjinaabureh láá tavveen [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo]], viestârist [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme]] sehe [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] já nuorttân [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil]]. == Kieldah == Kymileevi eennâmkoddeest láá kuttâ kieldâ, main kulmâ láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho<br>(30.9.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh<br>(1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässee-<br>saahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Hamina]]''' || [[Tiätuvuárkká:Hamina.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|19580}} || {{Nts|1155.15}} km² || {{Nts|32.10}} äs./km² || Kotka-Hamina || 1653 || ''{{k-sv|Fredrikshamn}}'' |- | '''[[Kotka]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kotka.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode<br>uáivikaavpug || {{Nts|50739}} || {{Nts|949.76}} km² || {{Nts|186.57}} äs./km² || Kotka-Hamina || 1879 || – |- | '''[[Kouvola]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kouvola.vaakuna.2009.svg|25px|center]] || eennâmkode<br>uáivikaavpug || {{Nts|79672}} || {{Nts|2883.29}} km² || {{Nts|31.15}} äs./km² || Kouvola || 1922 || – |- | [[Miehikkälä]] || [[Tiätuvuárkká:Miehikkala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1805}} || {{Nts|440.37}} km² || {{Nts|4.27}} äs./km² || Kotka-Hamina || 1887 || – |- | [[Pyhtää]] || [[Tiätuvuárkká:Pyhtää.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5115}} || {{Nts|780.96}} km² || {{Nts|15.76}} äs./km² || Kotka-Hamina || 1347 || ''{{k-sv|Pyttis}}'' |- | [[Virolahti]] || [[Tiätuvuárkká:Virolahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2991}} || {{Nts|558.98}} km² || {{Nts|8.04}} äs./km² || Kotka-Hamina || 1336 || ''{{k-sv|Vederlax}}'' |} === Ovdiih kieldah === [[Tiätuvuárkká:Kymenlaakso 1965.svg|thumb|Tááláá Kymileevi kuávlu kieldah 1960-lovvoost.]] * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Anjala]] || [[Tiätuvuárkká:Anjala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Anjalankoski]] || 1975 || {{Nts|5692}} || {{Nts|153.5}} km² (eennâm) || – |- | '''[[Anjalankoski|Anjalankoski kaavpug]]''' || [[Tiätuvuárkká:Anjalankoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kouvola]] || 2009 || {{Nts|16379}} || {{Nts|752.92}} km² || – |- | [[Elimäki]] || [[Tiätuvuárkká:Elimäki.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kouvola]] || 2009 || {{Nts|8199}} || {{Nts|391.74}} km² || ''{{k-sv|Elimä}}'' |- | [[Haapasaari]] || [[Tiätuvuárkká:Haapasaari.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kotka]] || 1974 || {{Nts|66}} || {{Nts|5.0}} km² || ''{{k-sv|Aspö}}'' |- | [[Jaala]] || [[Tiätuvuárkká:Jaala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kouvola]] || 2009 || {{Nts|1855}} || {{Nts|563.54}} km² || – |- | '''[[Karhula|Karhula kävppikieldâ]]''' || [[Tiätuvuárkká:Karhula.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kotka]] || 1977 || {{Nts|22686}} || {{Nts|44.3}} km² (eennâm) || – |- | '''[[Kuusankoski|Kuusankoski kaavpug]]''' || [[Tiätuvuárkká:Kuusankoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kouvola]] || 2009 || {{Nts|19739}} || {{Nts|128.53}} km² || – |- | [[Kymi]] || [[Tiätuvuárkká:Kymi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kotka]] || 1977 || {{Nts|5060}} || {{Nts|159.6}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Kymmene}}'' |- | [[Sippola]] || [[Tiätuvuárkká:Anjalankoski.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Anjalankoski]] || 1975 || {{Nts|15278}} || {{Nts|568.1}} km² (eennâm) || – |- | [[Valkeala]] || [[Tiätuvuárkká:Valkeala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Kouvola]] || 2009 || {{Nts|11656}} || {{Nts|1003.72}} km² || – |- | [[Vehkalahti]] || [[Tiätuvuárkká:Vehkalahti.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Hamina]] || 2003 || {{Nts|11961}} || {{Nts|588.3}} km² (eennâm) || ''{{k-sv|Veckelax}}'' |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Iitti.vaakuna.svg|25px]] [[Iitti]] sirdâšui [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]] ive&nbsp;2021. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Kotka kuávdâščuákkipäikki''' || [[Kotka]] (49 935)<br>[[Hamina]] (12) || align="right"| {{Nts|49947}} |- | 2 || '''Kouvola kuávdâščuákkipäikki''' || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|46990}} |- | 3 || Hamina kuávdâščuákkipäikki || [[Hamina]] || align="right"| {{Nts|15240}} |- | 4 || Valkeala || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|5801}} |- | 5 || Myllykoski || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|5620}} |- | 6 || Inkeroinen || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|4581}} |- | 7 || Koria || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|3880}} |- | 8 || Siltakylä || [[Pyhtää]] || align="right"| {{Nts|2861}} |- | 9 || Elimäki markkân || [[Kouvola]] || align="right"| {{Nts|1245}} |- | 10 || Virojoki || [[Virolahti]] || align="right"| {{Nts|1136}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Kymileevi eennâmkodde|*]] 4qesyloboqv67ohe25pkuq489afefwz 0 15518 159792 149138 2026-09-26T02:11:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159792 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Maadâ-Kärjil eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Etelä-Karjala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Etelä-Karjala sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Lappeenranta]] | vijđodâh = 6 872,13 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 5 326,30 | eennâm_% = 77,5 | sisčääci = 1 545,83 | sisčääci_% = 22,5 | merâčääci = 0 | merâčääci_% = 0,0 | ässeeloho = 125 284<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/table/tableViewLayout1/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M09*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221215044742/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2022-12-15}}</ref> | ässeeloho_ihe = čohčâmáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 23,52 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = čohčâmáánu 2022 }} '''Maadâ-Kärjil''' ({{k-fi|Etelä-Karjala}} já {{k-sv|Södra Karelen}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]]. Ton ässeeloho lii 125&nbsp;284 já vijđodâh 6&nbsp;872&nbsp;km². Maadâ-Kärjil räjinaabureh láá tavveen [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil]] já [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadå-Savo]] sehe viestârist [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]]. Maadâ-Kärjil eennâmkoddekuávdáš lii [[Lappeenranta]]. == Kieldah == Maadâ-Kärjil eennâmkoddeest láá oovce kieldâd, main kyehti láá kaavpugeh. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho<br>(30.9.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh<br>(1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässee-<br>saahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Imatra]]''' || [[Tiätuvuárkká:Imatra.vaakuna.svg|25px|center]] || kaavpug || {{Nts|25284}} || {{Nts|191.28}} km² || {{Nts|163.13}} äs./km² || Imatra || 1948 || – |- | '''[[Lappeenranta]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lappeenranta.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode<br>uáivikaavpug || {{Nts|72427}} || {{Nts|1723.57}} km² || {{Nts|50.51}} äs./km² || Lappeenranta || 1649 || ''{{k-sv|Villmanstrand}}'' |- | [[Lemi]] || [[Tiätuvuárkká:Lemi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2890}} || {{Nts|262.48}} km² || {{Nts|13.26}} äs./km² || Lappeenranta || 1688 || – |- | [[Luumäki]] || [[Tiätuvuárkká:Luumäki.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4422}} || {{Nts|859.83}} km² || {{Nts|5.90}} äs./km² || Lappeenranta || 1642 || – |- | [[Parikkala]] || [[Tiätuvuárkká:Parikkala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4467}} || {{Nts|760.71}} km² || {{Nts|7.55}} äs./km² || Imatra || 1635 || – |- | [[Rautjärvi]] || [[Tiätuvuárkká:Rautjärvi.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3117}} || {{Nts|401.90}} km² || {{Nts|8.87}} äs./km² || Imatra || 1871 || – |- | [[Ruokolahti]] || [[Tiätuvuárkká:Ruokolahti.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4859}} || {{Nts|1219.85}} km² || {{Nts|5.16}} äs./km² || Imatra || 1868 || – |- | [[Savitaipale]] || [[Tiätuvuárkká:Savitaipale.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|3251}} || {{Nts|690.56}} km² || {{Nts|6.03}} äs./km² || Lappeenranta || 1639 || – |- | [[Taipalsaari]] || [[Tiätuvuárkká:Taipalsaari.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|4567}} || {{Nts|761.95}} km² || {{Nts|13.25}} äs./km² || Lappeenranta || 1571 || – |} === Ovdiih kieldah === * ''Tiäđuh kieldâ lopâttem ääigi'' {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Uđđâ kieldah ! Lopâttemihe ! Ässeeloho ! Vijđodâh ! Ereskielâsâš noomah |- | '''[[Joutseno|Joutseno kaavpug]]''' || [[Tiätuvuárkká:Joutseno.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lappeenranta]] || 2009 || {{Nts|10659}} || {{Nts|498.35}} km² || – |- | [[Lappee]] || [[Tiätuvuárkká:Lappee.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lappeenranta]] || 1967 || {{Nts|11906}} || {{Nts|574.3}} km² (eennâm) || – |- | '''[[Lauritsala|Lauritsala kävppikieldâ]]''' || [[Tiätuvuárkká:Lauritsala.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lappeenranta]] || 1967 || {{Nts|12965}} || {{Nts|24.7}} km² (eennâm) || – |- | [[Nuijamaa]] || [[Tiätuvuárkká:Nuijamaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lappeenranta]] || 1989 || {{Nts|1164}} || {{Nts|127.5}} km² (eennâm) || – |- | [[Saari]] || [[Tiätuvuárkká:Saari.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parikkala]] || 2005 || {{Nts|1392}} || {{Nts|183.08}} km² || – |- | [[Simpele]] || [[Tiätuvuárkká:Simpele.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Rautjärvi]] || 1973 || {{Nts|3893}} || {{Nts|94.6}} km² (eennâm) || – |- | [[Suomenniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Suomenniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Mikkeli]] || 2013 || {{Nts|763}} || {{Nts|362.96}} km² || – |- | [[Uukuniemi]] || [[Tiätuvuárkká:Uukuniemi.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Parikkala]] || 2005 || {{Nts|502}} || {{Nts|156.58}} km² || ''{{k-sv|Uguniemi}}'' |- | [[Ylämaa]] || [[Tiätuvuárkká:Ylämaa.vaakuna.svg|25px|center]] || [[Lappeenranta]] || 2010 || {{Nts|1408}} || {{Nts|408.94}} km² || – |} === Kieldâmolsomeh === * [[Tiätuvuárkká:Suomenniemi.vaakuna.svg|25px]] [[Suomenniemi]] sirdâšui [[Maadå-Savo eennâmkodde|Maadå-Savo eennâmkoodán]], ko lohtui [[Mikkeli]] kaavpugân ive&nbsp;2013. ==Stuárráámuuh čuákkipääihih== {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipäikki !! Kieldah<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|nommâ=Taajama- ja haja-asutusalueväestö iän ja sukupuolen mukaan kunnittain, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-10-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221027120421/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s7.px/|vyerkkejum=2022-10-27}}</ref> !! Ässeeloho (31.12.2020)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pxweb2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11s8.px|nommâ=Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2020|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}}}</ref> |- | 1 || '''Lappeenranta kuávdâščuákkipäikki''' || [[Lappeenranta]] (56 237)<br>[[Savitaipale]] (3) || align="right"| {{Nts|56230}} |- | 2 || Imatra kuávdâščuákkipäikki || [[Imatra]] (25 166)<br>[[Lappeenranta]] (1 397)<br>[[Ruokolahti]] (299) || align="right"| {{Nts|26862}} |- | 3 || Joutseno markkân || [[Lappeenranta]] || align="right"| {{Nts|7001}} |- | 4 || Rasila || [[Ruokolahti]] || align="right"| {{Nts|2424}} |- | 5 || Taavetti || [[Luumäki]] || align="right"| {{Nts|2022}} |- | 6 || Saimaanharju || [[Taipalsaari]] || align="right"| {{Nts|1776}} |- | 7 || Savitaipale markkân || [[Savitaipale]] || align="right"| {{Nts|1732}} |- | 8 || Simpele || [[Rautjärvi]] || align="right"| {{Nts|1543}} |- | 9 || Parikkala markkân || [[Parikkala]] || align="right"| {{Nts|1495}} |- | 10 || Taipalsaari markkân || [[Taipalsaari]] || align="right"| {{Nts|922}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Kymileevi eennâmkodde|*]] bzd6zaeekvuzndb6xsnpvzwx1tfjxv7 0 15627 159865 149145 2026-09-26T02:33:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159865 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Oslo tuámukirkko | kove = 2012.11.09.Oslodomkirke.jpg | kove-čielgiittâs = Oslo tuámukirkko skammâmáánu 9. peeivi 2012 | nommâ-genetiivist = Oslo tuámukirho | pushpin_map = Taažâ Oslo | nommâ_kárttá = Oslo tuámukirkko | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ2 = Oslo | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg |20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ3 = [[Oslo]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kirkkokodde = [[Taažâ kirkko]] | pispekodde = [[Oslo pispekodde]] | servikodde = [[Kuávdáš já Pase Hanshaugen]] | ruávástkodde = [[Oslo tuámuruávástkodde]] | huksejum = 1694–1697 | vihkum = 1697 | materiaal = tijlâ | čokkámsajeh = suulân 900 | stijlâ = baarook | äigi = UTC+1 | latd = 59 | latm = 54 | lats = 44 | latNS = N | longd = 10 | longm = 44 | longs = 49 | longEW = E }} '''Oslo tuámukirkko''' ({{K-no|Oslo domkirke}}) – ovdâl ive 1950 '''Mii pestee kirkko''' ({{K-no|Vår Frelsers kirke}}) – lii ive [[1697]] ciäggum ristâkirkko Stuorrâtori roobdâst [[Oslo]] kuávdáást. Kirkko lii [[Oslo pispekodde|Oslo pispekode]] uáivikirkko já [[Oslo tuámukirho servikodde|Oslo tuámukirho servikode]] kirkko. Kirkko lii meid Taažâ staatâkirkko, já sehe Taažâ kunâgâsliih já staatâ kevttih tom virgálâš tábáhtussáid tegu heejáid já havdajáid. [[Tiätuvuárkká:Billedsteinen fra ca. 1100, som er murt inn i hjørnet av tårnfoten i dagens Oslo domkirke 20090707..JPG|pienoiskuva|Taat keđgi Pase Hallvard tuámukirhoost kevttui el. Oslo tuámukirho huksiimist.]] Tááláš kirkko lii kuálmád tuámukirkko Oslo historjá ääigi. Vuossâmuš tuámukirkko lâi iivij 1120–1639 [[Pase Hallvard tuámukirkko]]. Nubbe lâi [[Pase Kulmâvuođâ kirkko]], mii tooimâi Oslo tuámukirkkon iivij 1639–1686. Oslo tuámukirho huksiimist kiävttojii huksimamnâseh täin ovdebáin kirhoin. Oslo tuámukirkko lii nubástum ennuv. Tehálumoseh nubástusah láá lamaš 1850-lovo uđđâsisthuksim já ive 1950 restauristem. 1850-lovvoost saksalâš arkkiteht [[Alexis de Chateauneuf]] vuávái tuámukirho uđđâsisthuksim, já saksalâš arkkiteht [[Heinrich Ernst Schirmer]] tooimâi huksimhovdân. Ive 1950 lâi tuámukirho 900. ihejuhle, já talle taažâ arkkiteht [[Arnstein Arneberg]] ovdištij kirho ton kunnen. Tuámukirhoost láá porgâm ennuv teháliih paapah já urgureh, kiäh láá kuáđđám luodâidis servikoodán. Sist uási porgii kirhoost elimis loopâ räi. Kirho ulguubeln lii muorâstâh, kost láá muštomeerhah kuáhtán sist: [[Wilhelm Andreas Wexels|Wilhelm Andreas Wexelsân]] já [[Ludvig Mathias Lindeman|Ludvig Mathias Lindemanân]]. Wexels tooimâi tuámukirho pappân ive 1819 rääjist ive 1866 räi, ko sun jaamij. Lindeman poorgâi urgurin já kanttorin 47 ihheed suu jäämmim räi ive 1887. == Historjá == === Ovdiih kirhoh === Vuossâmuš tuámukirkko Oslost lâi [[Pase Hallvard tuámukirkko]] [[Oslo tori]] roobdâst Gamlebyen-kuávlust. Kunâgâs [[Sigurd I Jerusalemellee]] huksiittij tom 1100-lovo aalgâbeln. Algâalgâlâš stijlâ lâi [[Roomaanlâš arkkitehtuur|roomaanlâš]], mut majebeh viijđedmeh lijjii [[Gootiiklâš arkkitehtuur|gootiikliih]]. Čuávuvááh 500 ihheed Pase Hallvard tuámukirkko lâi Oslo tehálumos kirkko. Kirho pasâttâsah láá Minneparken-muorâstuvvâst Gamlebyen-kuávlust. Ovdil Minneparken ulâttij kuittâg mäddiláá já Pase Hallvard tuámukirho máddáákeeči lii tääl beetoonlohe vyelni, tastko [[Pispekáátu (Oslo)|Pispekáátu]] vijđedui nuortâs 1960-lovvoost. Ive 1624 Oslo puolij já kunâgâs Christian IV meridij, ete kaavpug ferttij sirdâšuđ Bjørvika tovnbeln ađai viestârân, tastko [[Akershus lanne]] suoijiiččij tom pyerebeht. Siämmást kunâgâs molsoi kaavpug noomâ Christianian jieijâs noomâ mield. Pase Hallvard tuámukirkko ij vahadum uáli ennuv kaavpugpyelimist, já tondiet tot ferttij toimâđ kaavpuglij kirkkon uđđâ tuámukirho huksim ääigi.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/oslo/hellig-trefoldigheds-kirke/|nommâ=Hellig Trefoldigheds kirke|almostittem=Norske kirker|äigimuddo=2016-12-27|čujottum=2022-10-31|ietf-kielâkoodi=nb-NO|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221031215827/https://www.norske-kirker.net/home/oslo/hellig-trefoldigheds-kirke/|vyerkkejum=2022-10-31}}</ref> Ive 1632 Christiania torin huksiiškuottii kaavpug nube kirho: [[Pase Kulmâvuođâ kirkko]]. Tom viihkâi kiävtun [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi 1639 Bergen superintendent Ludvig Munthe.<ref name=":0" /> Kirkko tooimâi tallaa Oslost ađai Christianiast tuámukirkkon [[cuáŋuimáánu 21.]] peeivi [[1686]] räi ađai tassaažân ko aldâgâs koskâstij kirho toornân.<ref name=":0" /> Kirkko já suulân kuálmádâs Christianiast puollii. Taan keerdi tuámukirkko vahadui, mut ličij lamaš máhđulâš tivvoođ tom. Suáldátvirgeomâhááh kuittâg vattii tuámukirho pieđgim, ko taat lâi meendu alda Akershus lane.<ref name=":0" /> Ko siämmást kaavpug muuvrah-uv pieđgejuvvojii, te meridui huksiđ kaavpug kuálmád tuámukirho kaavpug ulguubeln.<ref name="trekirker">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.oslodomkirke.no/artikler/1121/historie/|nommâ=Tre kirker, én historie|almostittee=Oslo domkirke|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121102104028/http://www.oslodomkirke.no/artikler/1121/historie/|vyerkkejum=2. november 2012|čujottum=4. januar 2016}}</ref> === ''Mii pestee kirho'' vuávámpargo === Tááláá kirho vuávááškuottii kuuloold suulân ive 1690. Ruttâdem ij kuittâggin kavnum. Uđđâivemáánu 30. peeivi 1692 vuáđudui komitea, moos kuuláin Bratsberg eennâmhiärrá Henrik Adeler já maađijlájádâs hovdâ Anders Boyesen. Suoi ferttijn vuáváđ uđđâ tuámukirho huksim, mut kihheen ij tieđe, maid suoi porgáin, tastko tast ij pááccám mihheen luodâid. Kaavpug pormiäštár Johan Pedersen Bergmann meridij viggâđ porgâđ maidnii, tastko komitea ij uážžum maiden ááigán. Sun nurâškuođij ruuđâid kirho huksim várás vuolgâtmáin skeŋkkâkiirjijd kaavpug ässeid. Toos lasseen puoh kirhoh ferttejii adeliđ ruuđâid kirho huksim várás. Taat ij kuittâggin rijttám, já Bergmann ferttij reissiđ [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânân]]. Tobbeen sun lâi maaŋgâ mánuppaje ovdil ko Tanska já Taažâ kunâgâs [[Christian V]] mieđâi tuárjuđ huksimproojeekt. [[Tiätuvuárkká:Domkirken_schøning.JPG|linkki=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Domkirken_sch%C3%B8ning.JPG/250px-Domkirken_sch%C3%B8ning.JPG|pienoiskuva|Tággáár tuámukirkko lâi ovdil uđđâsisthuksim 1850-lovvoost. Sárgum: Gerhard Schøning (1722&#x2013;1780)]] == Kirkkohuksiittâs == [[Skammâmáánu 7.]] peeivi [[1697]] pispe [[Hans Rosing]] viihkâi kirho kiävtun, veikkâ tot ij lamaš vala vaalmâš nuuvt ko kirkkohiärá tollim kirkkokirjeest lii mainâšum: <blockquote class="" style="">”A 1697, d. 7. Novembr., som Var Søndagen efter Alle Helgens dag, blev Christianiæ Kirche indviet af Biscopen Dr. Hans Rossing, ofverværende hans høje Er. Hr. Christian Güldenløve og hans høibaarne Gemahl freüchen Charlotte Amalia, og een meget folcherig og stor forsamling af Geistlige og Verdslige, og blev samme Kirche efter Kongl. Ma. C. 5. allernaadigste Villie og Befaling Kaldet ”Vor Frelsers Kirche.” </blockquote> <gallery caption="Tave-sáákkást" mode=packed widths="300px" heights="200px"> Oslo_domkirke_aarstall_id_85250.jpg|Vuođâloho 1699 sehe kunâgâs Frederik IV já staatâhaldâšeijee Ulrik Fredrik Gyldenløve monogrameh tave-sáákkást olgoseeinist <small>(Kuvvim: GAD)</small> Oslo_domkirke_takmaleri_i_sakristiet1.JPG|Suulân ive 1720 máálájum káttumáálám sákástist. <small>(Kuvvim: A-S. Ofrim)</small> </gallery> == Lasâmááláámeh == Tuámukirhoost láá lasâmááláámeh jieškote-uvlágán äigipoojijn já taidârijn. Taah láá meid sehe kirkkohuksiittâsâst já Arnstein Arneberg huksim kappelist. Emanuel Vigeland lii ráhtám kuori lasâmááláámijd, maid sun skeŋkkii tuámukiirkon ive 1910. Maaŋgah pegâlmâs ulmuuh tegu Taažâ kunâgâs [[Haakon VII]] já [[Maud (Taažâ roonnig)|roonnig Maud]] išedii ruttâdiđ taid. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|85250}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Taažâ tuámukirhoh}} [[Luokka:1690-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Ive 1697 Taažâst]] [[Luokka:Oslo kirhoh]] [[Luokka:Oslo lääni kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ tuámukirhoh]] iwyc2ksj6yxduftzz44d2k0o8yvn2cx 0 15628 160128 149146 2026-09-26T03:39:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160128 wikitext text/x-wiki '''Wolofkielâ''' lii [[Nigerlâš-kongoliih kielah|nigerlâš-kongolâš kielâ]]. Wolofkielâ sárnoo [[Senegal]]ist, [[Gambia]]st, [[Ranska]]ast, [[Mauritania]]st já [[Mali]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/topic/Wolof-language|nommâ=Wolof language {{!}} African language {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Senegalist wolofkielâ lii aalmugkielâ já enâmustáá sarnum kielâ. Suullân 8 miljovn olmožid sárnuh wolofkielâ eenikiellân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worlddata.info/languages/wolof.php|nommâ=Wolof - Worldwide distribution|almostittem=Worlddata.info|čujottum=2022-11-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Wolofkielâst láá kyehti variant: senegalwolofkielâ já gambiawolofkielâ. == Ortografia == Tovle wolofkielâ čallui arabialij pustavijguin. Kielâinstituut ''Centre de linguistique appliquée de Dakar'' (CLAD) raahtij uđđâ ortografia, mii vuáđuduvá läättinláid pustaváid já mii lii lamaš wolofkielâ virgálâš ortografia 1970-lovo rääjist. == Kielâoppâ == Wolofkielâst veerbah iä suujâ. Veerbâi saajeest persovnpronomineh sojeh ovdâmerkkân ääigi já aspekt mield. Taan kielâst kielâtieđâlâš aspekt lii tehálub kategoria ko äigi. Ohtâ kuávdášlâš iäru aspektist lii tot, lii-uv toimâ nuuhâm vâi lii-uv tot vala joođoost. Eres aspekteh čujotteh ovdâmerkkân kiärdoo tooimân já toos, tábáhtuvá-uv teikkâ lii-uv toimâ tábáhtum vissásávt. === Pronomineh === ==== Persovnpronomineh ==== {| class="wikitable" |- ! !colspan="2"| subjekt !colspan="2"| objekt |- ! ! oovtâloho ! maaŋgâloho ! oovtâloho ! maaŋgâloho |- ! 1. persovn | man | nun | ma | nu |- ! 2. persovn | yow | yeen | la | leen |- ! 3. persovn | moom | ñoom | ko | leen |} === Numereh === Wolofkielâ lohosänisysteem vuáđuduvá lovvoid "5" já "10". Systeem lii uáli njuolgâduslâš. {| class="wikitable" |- |0 |'''tus''' / '''neen''' / '''zéro''' [ranskâkielâ] / '''sero''' / '''dara''' ["ij mihheen"] |- |1 |'''benn''' |- |2 |'''ñaar''' / '''yaar''' |- |3 |'''ñett''' / '''ñatt''' / '''yett''' / '''yatt''' |- |4 |'''ñeent''' / '''ñenent''' |- |5 |'''juróom''' |- |6 |'''juróom-benn''' |- |7 |'''juróom-ñaar''' |- |8 |'''juróom-ñett''' |- |9 |'''juróom-ñeent''' |- |10 |'''fukk''' |- |11 |'''fukk ak benn''' |- |12 |'''fukk ak ñaar''' |- |13 |'''fukk ak ñett''' |- |14 |'''fukk ak ñeent''' |- |15 |'''fukk ak juróom''' |- |16 |'''fukk ak juróom-benn''' |- |17 |'''fukk ak juróom-ñaar''' |- |18 |'''fukk ak juróom-ñett''' |- |19 |'''fukk ak juróom-ñeent''' |- |20 |'''ñaar-fukk''' |- |26 |'''ñaar-fukk ak juróom-benn''' |- |30 |'''ñett-fukk''' / '''fanweer''' |- |40 |'''ñeent-fukk''' |- |50 |'''juróom-fukk''' |- |60 |'''juróom-benn-fukk''' |- |66 |'''juróom-benn-fukk ak juróom-benn''' |- |70 |'''juróom-ñaar-fukk''' |- |80 |'''juróom-ñett-fukk''' |- |90 |'''juróom-ñeent-fukk''' |- |100 |'''téeméer''' |- |101 |'''téeméer ak benn''' |- |106 |'''téeméer ak juróom-benn''' |- |110 |'''téeméer ak fukk''' |- |200 |'''ñaari téeméer''' |- |300 |'''ñetti téeméer''' |- |400 |'''ñeenti téeméer''' |- |500 |'''juróomi téeméer''' |- |600 |'''juróom-benni téeméer''' |- |700 |'''juróom-ñaari téeméer''' |- |800 |'''juróom-ñetti téeméer''' |- |900 |'''juróom-ñeenti téeméer''' |- |1000 |'''junni''' / '''junne''' |- |1100 |'''junni ak téeméer''' |- |1600 |'''junni ak juróom-benni téeméer''' |- |1945 |'''junni ak juróom-ñeenti téeméer ak ñeent-fukk ak juróom''' |- |1969 |'''junni ak juróom-ñeenti téeméer ak juróom-benn-fukk ak juróom-ñeent''' |- |2000 |'''ñaari junni''' |- |3000 |'''ñetti junni''' |- |4000 |'''ñeenti junni''' |- |5000 |'''juróomi junni''' |- |6000 |'''juróom-benni junni''' |- |7000 |'''juróom-ñaari junni''' |- |8000 |'''juróom-ñetti junni''' |- |9000 |'''juróom-ñeenti junni''' |- |10000 |'''fukki junni''' |- |100000 |'''téeméeri junni''' |- |1000000 |'''tamndareet''' / '''million''' |} ==Fáádást eres soojijn== *[https://web.archive.org/web/20230129103614/http://wolofonline.com/docs/w_d.pdf Wollof - English dictionary] *[https://web.archive.org/web/20120417170610/http://www.wolofonline.com/ Wolof Online.com] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Wolofkielâ|*]] 40k9fkrduf84uythsvgd8imn2amnprv 0 15660 159366 149157 2026-09-26T00:09:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159366 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''781''' ('''DCCLXXXI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[780-loho|780-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Harith al-Muhasibi]], muslimlâš filosof já máttáátteijee (š. [[723]]) ==Jämimeh== * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Guo Ziyi]], Tang-dynastia kenraal (š. [[697]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7120|nommâ=Old Book of Tang, vol. 120|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7137|nommâ=New Book of Tang, vol. 137|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Isonokami no Yakatsugu]], jaapaanlâš aatellâš (š. [[723]]) * [[Yang Yan (Tang-dynastia)|Yang Yan]], Tang-dynastia kansler (š. [[727]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 118|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/145.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 145|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-11-08|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171421/http://sidneyluo.net/a/a17/145.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|781}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:781|*]] aee30zavrh8jrw370xkn8c0kj1pc4wn 0 15670 159362 149160 2026-09-26T00:09:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159362 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''769''' ('''DCCLXIX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[760-loho|760-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Du Yuanying]], Tang-dynastia kansler (j. [[833]])<ref name="Oldtang">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi – [[Cui Huan]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 108|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210529/http://www.sidneyluo.net/a/a16/108.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/120.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 120|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-11-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202173016/http://sidneyluo.net/a/a17/120.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> * [[juovlâmáánu 13.]] peeivi – [[Du Hongjian]], Tang-dynastia kansler (š. [[708]] teikâ [[709]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7108|nommâ=Old Book of Tang, vol. 108|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7126|nommâ=New Book of Tang, vol. 126|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-10|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Conchubhar mac Cumasgach]], [[Uí Fiachrach Aidhne]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Dub Calgaid mac Laidcnén]], [[Uí Ceinnselaig]] kunâgâs ([[Irland]]) (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|769}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:769|*]] ac6a00br01nqestwyoo6chzxwathy6e 0 15672 159352 149161 2026-09-26T00:09:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159352 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''740''' ('''DCCXL''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vástuppeivi|vástuppeeivi]] já nuuvâi [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[740-loho|740-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 26.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Yalova]]st, [[Turkki|Tuurkist]]. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 6,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já X [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-11-11|kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Gao Ying (Tang-dynastia)|Gao Ying]], Tang-dynastia kansler (j. [[811]])<ref name="oldbook14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B714|nommâ=Old Book of Tang, vol. 14|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-11-11|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Æthelheard (Wessex)|Æthelheard]], [[Wessex]] kunâgâs iivij 726–740 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2120|nommâ=Æthelheard 6 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2022-11-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221111100414/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=2120|vyerkkejum=2022-11-11}}</ref> * [[Meng Haoran]], kiinalâš tivtâsteijee (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Zhang Jiuling]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/099.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 99|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2022-11-11|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419211326/http://www.sidneyluo.net/a/a16/099.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://sidneyluo.net/a/a17/126.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 126|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-02-02|čujottum=2022-11-11|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090202171400/http://sidneyluo.net/a/a17/126.htm|vyerkkejum=2009-02-02}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|740}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:740|*]] j2a22l3xm5fydvfnze5uiec0zfb7nmv 0 15680 159458 149164 2026-09-26T00:30:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159458 wikitext text/x-wiki {{Kielâtotkee | nommâ = Clodoaldo Soto Ruiz | kove = | šoddâm = [[Huanta]], [[Peru]] | jáámmám = | hävdi = | instituut = [[Illinois ollâopâttâh]] | tutkâmfáddá = [[keččuakielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Clodoaldo Soto Ruiz''' lii [[Peru|perulâš]] kielâtotkee já professor, kii lii čáállám ennuv oppâ- já sänikiirjijd keččuakielâst. Soto Ruiz lâi keččuakielâ professorin [[Illinois ollâopâttâh|Illinois ollâopâttuvvâst]] (''University of Illinois at Champaign-Urbana'') paijeel 25 ihheed.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.sas.upenn.edu/quechua/2015/10/12/quechua-prof-clodoaldo-soto-ruiz-will-receive-a-tribute-for-his-outstanding-career/|nommâ=Quechua Prof. Clodoaldo Soto-Ruiz will receive a tribute for his outstanding career – Quechua at Penn|almostittem=web.sas.upenn.edu|čujottum=2022-11-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221114170123/https://web.sas.upenn.edu/quechua/2015/10/12/quechua-prof-clodoaldo-soto-ruiz-will-receive-a-tribute-for-his-outstanding-career/|vyerkkejum=2022-11-14}}</ref> == Pargo == * 1976: ''Diccionario quechua, Ayacucho-Chanca''. Ministerio de Educación, Instituto de Estudios Peruanos, Lima, 1976. 183 sijđod. * 1976: ''Gramática quechua, Ayacucho-Chanca''. Ministerio de Educación, Instituto de Estudios Peruanos, Lima, 1976. 182 sijđod. * 1979: ''Quechua: manual de enseñanza''. Lima, Instituto de Estudios Peruanos (IEP). 444 sijđod. * 1988: ''Quechua: Tres o cinco vocales''. Editorial Universidad Nacional de San Cristóbal de Huamanga (UNSCH), Ayacucho. * 1990: ''Los contenidos de un alfabeto Quechua''. In: Rodolfo Cerrón Palomino, Gustavo Solís Fonseca (eds.): ''Temas de lingüística amerindia''. CONYTEC/GTZ, Lima, s. 197–211. * 1995: ''Cuzco Quechua Grammar. Material to Complement the Teaching of Quechua as a Second Language, April 18, 1995''. Center for Latin American and Caribbean Studies, University of Illinois. 133 sijđod. * 1995: ''Cuzco Quechua Teaching Materials''. Center for Latin American and Caribbean Studies, University of Illinois. * 1993: ''Quechua: manual de enseñanza''. Lima, Instituto de Estudios Peruanos (IEP). 442 sijđod, ISBN 9788489303249, 848930324X. * 2006: ''Quechua: manual de enseñanza''. Lima, Instituto de Estudios Peruanos (IEP). 442 sijđod, ISBN 9789972511615, 9972511618. * 2013: ''Cuaderno de ejercicios y evaluaciones – Quechua: manual de enseñanza''. Lima, Instituto de Estudios Peruanos (IEP). 243 sijđod, ISBN 9789972514371, 9972514374. * 2016: ''¿Chaymantaqá? ¿Y después? Quechua avanzado. Quechua: manual de enseñanza''. Lima, Instituto de Estudios Peruanos (IEP), ISBN 9789972511615, 9972511618 == Fáádást eres soojijn == * [https://web.archive.org/web/20171011125334/http://www.clacs.illinois.edu/documents/quechua/QuechuaDicc.pdf Runasimi-kastillanu-inlis llamkaymanaq qullqa. University of Illinois, 2010] (keččuakielâ-espanjakielâ-eŋgâlâskielâ sänikirje) == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Soto Ruiz, Clodoaldo}} [[Luokka:Peruliih kielâtotkeeh]] [[Luokka:Peruliih professoreh]] 6vuyntm71ev6aqhopc1xggf36uobtwl 0 15683 159661 149165 2026-09-26T01:27:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159661 wikitext text/x-wiki '''Kikujukielâ''' (kikujukielân ''gĩkũyũ'') lii [[Bantukielah|bantukielâ]], mon [[kikujuh]] sárnuh [[Kenia]]st. Kikujukielâst láá suullân 7 miljovn sárnod, mii lii 22 % Kenia viehâduvâst. Tot lii nubben enâmustáá sarnum kielâ Keniast [[swahilikielâ]] maŋa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nalrc.indiana.edu/doc/brochures/kikuyu.pdf|nommâ=Kikuyu|almostittee=National African Language Resource Center (NALRC)|čujottum=14.11.2022|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221025143207/https://nalrc.indiana.edu/doc/brochures/kikuyu.pdf|vyerkkejum=2022-10-25}}</ref> == Kikujukielâ pustaveh == Kikujukielâ čálloo läättinlâš pustavijguin. Kielâst láá 20 pustavid. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ĩ ĩ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ũ ũ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ==Fáádást eres soojijn== *[https://web.archive.org/web/20221206054832/https://ki.kasahorow.org/app/d Gikuyu - English dictionary] *[http://www.ruf.rice.edu/~reng/kik/sketch.pdf Robert Englebretson (ed.): A Basic Sketch Grammar of Gĩkũyũ] {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Bantukielah]] [[Luokka:Kenia kielah]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 3wq949jxdsqy17287xsepbv077082g6 0 15687 160138 149167 2026-09-26T03:39:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160138 wikitext text/x-wiki {{Suomâ eennâmkodde | nommâ = Åland eennâmkodde | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Coat of arms of Åland.svg | kárttá_suomâ = Ahvenanmaa sijainti Suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkoddekuávdáš = [[Maarianhamina]] | vijđodâh = 13 324,50 | vijđodâh ref = <ref name="maanmittauslaitos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2022/01/Vuoden_2022_pinta-alatilasto_kunnat_maakunnat.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2022|almostittem=maanmittauslaitos.fi|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> | eennâm = 1 553,96 | eennâm_% = 11,7 | sisčääci = 30,88 | sisčääci_% = 0,2 | merâčääci = 11 739,66 | merâčääci_% = 88,1 | ässeeloho = 30 402<ref name="tilastokeskus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/table/tableViewLayout1/|nommâ=Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2022M01*-2022M09*|almostittem=Tilastokeskuksen PxWeb-tietokannat|čujottum=2022-08-26|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221215044742/https://statfin.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/|vyerkkejum=2022-12-15}}</ref> | ässeeloho_ihe = čohčâmáánu 2022 | ässeesaahâdvuotâ = 19,56 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = čohčâmáánu 2022 }} '''Åland''' ({{k-fi|Ahvenanmaa}}) lii [[Suomâ eennâmkodeh|Suomâ eennâmkodde]] já áinoo jiešhaaldâtlâš eennâmkodde. Ton ässeeloho lii 30&nbsp;402 já vijđodâh 13&nbsp;325&nbsp;km². Åland eennâmkodde lii sehe eennâmvijđoduv ete ässeelovo mieldi Suomâ ucemus eennâmkodde. Åland áinoo räjinaabur lii meerâ peht [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]. Åland eennâmkoddekuávdáš já áinoo kaavpug lii [[Maarianhamina]]. Åland váldukielâ lii [[ruotâkielâ]], mut jiešhaldâšemlaavâ mieldi meid [[suomâkielâ]]lijn lii vuoigâdvuotâ kevttiđ jieijâs kielâ talle ko sij ášášeh virgeomâháigijn. Åland ässein 88 % láá ruotâkielâliih, 5 % suomâkielâliih já 7 % eres kielâi sárnooh. == Kieldah == Åland eennâmkoddeest láá 16 kieldâd, main ohtâ lii kaavpug. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! Nommâ ! Vaakun ! Kieldâhäämi ! Ässeeloho<br>(30.9.2022)<ref name="tilastokeskus"/> ! Vijđodâh<br>(1.1.2022)<ref name="maanmittauslaitos"/> ! Ässee-<br>saahâdvuotâ ! Kuávlukodde ! Vuáđudemihe ! Ereskielâsâš noomah |- | [[Brändö]] || [[Tiätuvuárkká:Brändö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|446}} || {{Nts|1643.29}} km² || 4,12 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |- | [[Eckerö]] || [[Tiätuvuárkká:Eckerö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|944}} || {{Nts|752.67}} km² || 8,76 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Finström]] || [[Tiätuvuárkká:Finström.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2571}} || {{Nts|172.50}} km² || 20,85 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Föglö]] || [[Tiätuvuárkká:Föglö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|506}} || {{Nts|1869.07}} km² || 3,75 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |- | [[Geta]] || [[Tiätuvuárkká:Geta.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|498}} || {{Nts|605.65}} km² || 5,89 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Hammarland]] || [[Tiätuvuárkká:Hammarland.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1646}} || {{Nts|1224.24}} km² || 11,88 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Jomala]] || [[Tiätuvuárkká:Jomala.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|5588}} || {{Nts|686.99}} km² || 39,17 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Kumlinge]] || [[Tiätuvuárkká:Kumlinge.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|307}} || {{Nts|865.80}} km² || 3,10 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |- | [[Kökar]] || [[Tiätuvuárkká:Kökar.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|227}} || {{Nts|761.95}} km² || 13,25 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |- | [[Lemland]] || [[Tiätuvuárkká:Lemland.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|2135}} || {{Nts|965.30}} km² || 18,86 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Lumparland]] || [[Tiätuvuárkká:Lumparland.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|366}} || {{Nts|86.95}} km² || 10,07 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | '''[[Maarianhamina]]''' || [[Tiätuvuárkká:Maarianhamina.vaakuna.svg|25px|center]] || eennâmkode<br>uáivikaavpug || {{Nts|11776}} || {{Nts|20.76}} km² || 997,12 äs./km² || Mariehamns stad || 1861 || {{k-sv|Mariehamn}} |- | [[Saltvik]] || [[Tiätuvuárkká:Saltvik.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1809}} || {{Nts|1166.87}} km² || 11,88 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Sottunga]] || [[Tiätuvuárkká:Sottunga.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|112}} || {{Nts|342.44}} km² || 3,99 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |- | [[Sund]] || [[Tiätuvuárkká:Sund.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|1021}} || {{Nts|184.42}} km² || 9,44 äs./km² || Ålands landsbygd || – || – |- | [[Vårdö]] || [[Tiätuvuárkká:Vårdö.vaakuna.svg|25px|center]] || kieldâ || {{Nts|453}} || {{Nts|572.55}} km² || 4,45 äs./km² || Ålands skärsgård || – || – |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ eennâmkodeh}} [[Luokka:Åland eennâmkodde|*]] 9kr8h6o9t98nd3xt0v25hm647z8of7p 0 15696 159806 158926 2026-09-26T02:19:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159806 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Maud | kove = Queen_Maud_of_Norway.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ roonnig Maud ive 1910 | ruvnâ = Taažâ roonnig | väldipaje = [[skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] –<br />[[skammâmáánu 20.]] peeivi [[1938]] | ruvnájááh = [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]] | oovdeb = | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Maud Charlotte Mary Victoria | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|11|1869}} | šoddâmsaje = [[Marlborough House]], [[Lontoo]], [[Eŋland]] | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|11|1869|20|11|1938}} | jäämmimsaje = [[Marylebone]], [[Lontoo]], [[Eŋland]] | hävdisaje = [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[kunâgâslâš mausoleum]], [[Oslo]], [[Taažâ]] | pelikyeimi = [[Haakon VII]] | párnááh = [[Olav V]] (1903–1991) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Saksi-Coburg-Gotha (suuhâ)|Saksi-Coburg-Gotha]] | eeči = [[Edward VII (Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs)|Edward VII]] | enni = [[Alexandra (Ovtâstum kunâgâskode roonnig)|Alexandra]] | oskoldâh = | áámmát = | vuáláčaalâ = QueenMaudSignature.svg }} [[Tiätuvuárkká:Queen Maud and King Haakon VII, 1906 crop.jpg|pienoiskuva|300px|right|Kunâgâs [[Haakon VII]] já roonnig Maud virgálâš kove ruvnájái maŋa ive 1906 [[Stiftsgården]]ist [[Ruándim]]ist]] '''Maud''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|26|11|1869|[[Marlborough House]], [[Lontoo]], [[Eŋland]]|20|11|1938|[[Marylebone]], [[Lontoo]], [[Eŋland]]}}) ađai '''Wales prinses Maud''' lâi Wales priinsâ Albert Edward (maŋeláá [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] kunâgâs [[Edward VII]]) já Wales prinses Alexandra (maŋeláá [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] [[roonnig Alexandra]]) nuorâmus nieidâ já viiđâd páárnáš. Sust šoodâi Tanska prinses, ko sun já [[Haakon VII|Tanska prinssâ Carl]] naajáin. Ko ive 1905 prinssâ Carlist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]], te Maudist šoodâi [[Taažâ roonnig]]. Maud lâi Taažâ vuossâmuš roonnig, kii ij lamaš meid jo-uv [[Tanska]] teikkâ [[Ruotâ]] roonnig, ive [[1319]] maŋa. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:The_three_daughters_of_King_Edward_VII_and_Queen_Alexandra_by_Sydney_Prior_Hall.jpg|vasen|pienoiskuva|[[Edward VII (Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs)|Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs Edward VII]] já [[Alexandra (Ovtâstum kunâgâskode roonnig)|roonnig Alexandra]] kulmâ nieidâ. Kooveest čižetpeln: prinses Louise Victoria Alexandra Dagmar (1867–1931), prinses Maud Charlotte Mary Victoria (1869–1938) já Wales prinses Victoria Alexandra Olga Mary (1865–1935)<small><br/>(Máálám: Sydney Prior Hall)</small>]] Maud šoodâi [[skammâmáánu 26.]] peeivi [[1869]] Marlborough Housest, Lontoost, Eŋlandist.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref> Sun lâi Wales priinsâ Albert Edward já Wales prinses Alexandra kuálmád nieidâ já viiđâd páárnáš. Marlborough Housest [[juovlâmáánust 24.]] peeivi [[1869]] Lontoo pispe [[John Jackson]] kaastij suu Maud Charlotte Mary Victorian. Prinses Maud lâi valastâllâmlâš já aktiivlâš nieidâ. Sun lijkkui ennuv vandârdiđ, raccastiđ já vyeijiđ pyeráin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194304/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Sun kuččui "Harryn" eejis ustev, admiraal Henry Keppel mield, tastko Maud lâi uáli siämmáálágán. Oovtâst enijnis, viljâdiskuin já obijdiskuin Maud mađhâšij el. [[Koskâmeerâ]]n já [[Taažâ]]n. Ton lasseen sij kolliistâllii távjá Tanskaast, kost Maud enni šoodâi já rávásmij. Ovdâmerkkân sij uásálistii jyehi ive suhâjuhlijd [[Fredensborg lanne]]est, Tanskaast. Täin maađhijn Maud uápásmij prinssâ Carlân, kii lâi Maud viljâpeeli já puáttee käälis. === Näimilitto já páárnáš === [[Tiätuvuárkká:Marriage_of_Princess_Maud.jpg|pienoiskuva|right|Prinses Maud já [[Tanska]] prinssâ [[Haakon VII|Carl]] heejah Buckingham Palacest ive [[1896]]. <small><br/>(Máálám: Laurits Tuxen)</small>]] [[Syeinimáánu 22.]] peeivi [[1896]] prinses Maud já [[Tanska]] prinssâ [[Haakon VII|Carl]] naajáin Buckingham Palacest ubâ stuorrâ suuvâ oovdâst. Suoi varrijn heejâi maŋa [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânân]], tastko prinssâ Carl lâi Tanska kunâgâslij merâvuoimij upseer. Suoi aasáin iänááš Tanskaast ive [[1905]] räi. Hejâskeŋkkân Maud eeči adelij sunnui Appleton House ton várás, ete parâkodde puávtáččij aassâđ tobbeen, ko suoi eelijn Eŋlandist. Maud eelij Appleton Housest aainâs-uv jyehi täälvi.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=77294&sek=75636|nommâ=Appleton House|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Tobbeen sunnuu áinoo páárnáš, [[Tanska]] prinssâ [[Olav V|Alexander Edward Christian Frederik]], šoodâi [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1903]].<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194304/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref><ref name=":0" /> === Prinsesist roonnigin === [[Kesimáánu 7.]] peeivi [[1905]] Taažâ Stuorrâtigge pieđgij [[Ruotâ–Taažâ-litto|Ruotâ–Taažâ-lito]] 91 ihheed ton šoddâm maŋa. Euroopist lijjii maŋgâ priinsâ, kiäid Stuorrâtigge kuorâttâlâi [[Taažâ kunâgâs]]sân, mut loppâloopâst Stuorrâtigge jienâstij Taažâ väldičokkámsaje falâmist prinssâ Carlân. Tot, ete Carl kálgu Maud-uv lâi kunâgâslâš já [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] kunâgâs Edward VII nieidâ já ete parâkoddeest lâi jo ruvnâárbálâš, vaiguttij miärádâsân.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref> Roovvâdmáánust kunâgâs [[Oscar II]] luovâi Taažâst. Carl ij miettâm šoddâđ kunâgâssân ovdil ko aalmug uážui jienâstiđ tast, kolgâččij-uv Taažâ leđe täsiväldi vâi monarkia. Suullân 79 % jienâsteijein jienâstii ton peeleest, ete Taažâ juáđháččij monarkian. [[Skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] Stuorrâtigge valjij Carl jiečânâs Taažâ kunâgâssân.<ref name=":2" /> Talle Carl já Alexander finnijn uđđâ noomâid já ubâ peerâ finnij uđđâ tittelijd: Carlist šoodâi kunâgâs [[Haakon VII]], Maudist šoodâi [[roonnig Maud]] já Alexanderist šoodâi [[ruvnâprinssâ Olav]]. === Varrim Taažân === [[Tiätuvuárkká:Vilhelm Arnesen - Prins Carl og prinsesse Maud ankommer til Norge - 1905.png|pienoiskuva|left|Kunâgâstamppâ ''Dannebrog'' purjâstij Kööbenhamânist [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]] ive 1905.]] [[Tiätuvuárkká:Kongen går i land - no-nb digifoto 20160209 00530 bldsa PK15060.jpg|pienoiskuva|Kunâgâspeerâ reissij Oscarsborg lanneest Christianian ''Heimdal''-taampân.]] [[Tiätuvuárkká:Kongeparrets første hilsen til det norske folk fra slotsbalkonen - no-nb digifoto 20160209 00524 bldsa PK14999.jpg|pienoiskuva|Kunâgâs Haakon VII já roonnig Maud kunâgâslane luptâstuvvâst]] [[Skammâmáánu 23.]] peeivi [[1905]] kunâgâspeerâ vuolgij pääihist [[Bernstorff paalaac|Bernstorff palacist]], mii lâi čujottâsâst Bredgade 40–42 [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânist]]. Maađijpellâs lijjii čokkânâm maaŋgah tanskaliih keččâđ perruu uánihis määđhi [[Frihavn]]ân. Langelinie-ruugâst perruu vuordij kunâgâstamppâ ''Dannebrog''. Mätki Christianian piištij kyehti pirrâmpeeivi.<ref name=":1" /> [[Skammâmáánu 25.]] peeivi [[1905]] ''Dannebrog''-tamppâ poođij [[Oslovuonâ]]n, kost lâi sahis [[omo]] já muotij. Tamppâ orosistij [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]], kost kunâgâspeerâ sirdâšui loppâmääđhi várás taažâ taampân ''Heimdal''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75735&sek=74944|nommâ=Gonagasa válljen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194302/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75735&sek=74944|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Sij pottii Christianian siämmáá peeivi. Christianiast-uv lijjii ennuv ulmuuh vyerdimin sii. Kunâgâsperruu kunnen kaavpug kirhokiäluh čuoijii já kanuunah páččojii. Kaavpugân lijjii čokkânâm uáli ennuv taažah keččâđ uđđâ kunâgâs já roonnig. Ko suoi poođijn kunâgâslane luptâstâhân tiervâttâllâđ aalmug, te lane šiljo lâi aaibâs pokkâ ulmuin. === Ruvnájááh === [[Tiätuvuárkká:29 Kroningen i Trondhjems Domkirke 22.6.1906 - no-nb digifoto 20160210 00082 bldsa PK15357 A.jpg|pienoiskuva|left|Ruvnájááh uárnejuvvojii [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].]] [[Tiätuvuárkká:Dronning_Sonjas_KunstStall_(Queen_Sonja_Art_Stable_gallery_museum_exhibition_Oslo_Norway)_Slottets_håndverk._Kroningskappe_1846_Hermelinpels_fløyel_3,9x1,26x1m_Queen_Maud_1906_etc_(coronation_robe_ermine_velvet)_(2024)_IMG_7691.jpg|pienoiskuva|left|Ärdeepiivtâs, mii Maud lâi pajalist ruvnájáin [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]]]] Haakon VII já roonnig Maud ruvnájuin [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|nommâ=Gonagas Haakon ja Dronnet Maud ruvdnen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194308/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Tast maŋa iä Taažâst iäge mudoi Skandinaviast lah innig uárnejum [[ruvnájááh]].<ref name=":3" /> == Taažâ roonnigin == [[Tiätuvuárkká:Dronning Maud i Tryvannsløipa OB.F11762d.jpg|pienoiskuva|Roonnig Maud čuoigâmist Christianiast]] [[Tiätuvuárkká:Norwegian Royal Family.jpg|pienoiskuva|Taažâ kunâgâs Haakon VII (1872–1957), ruvnâprinssâ Olav (1903–1991) já roonnig Maud ive [[1914]] postâkoortâst]] Veikkâ sun lâi tääl Taažâ roonnig, Eŋland lâi ain tehálâš saje Maudân, já sun eelij tobbeen távjá. Roonnig Maud kuittâg hárjánij jotelávt uđđâ päikkieennâmsis já kunâgâslijd kenigâsvuođâidis. Roonnighovi vuáđudui, já Maud alemus [[Hovinissoon|hovinisonin]] ({{K-no|overhoffmesterinne}}) nomâttui [[Marie Magdalena Rustad]]. Vuossâmui iivij Taažâst kunâgâsperrust váldojii koveh, main sij nevttii nuuvt taažžân ko máhđulâš. Ovdâmerkkân sij lijjii kárvudâttâm ärbivuáválâš pihtâsáid teikkâ čuoigâmist. Veikkâ Maud mielâst ruvnâprinssâ Olav koolgâi rávásmiđ tegu eres-uv taažah párnááh, roonnig ij kuássin máttáđ [[tárukielâ]] pyereest. Siämmást sun kuittâg puovtij uási Eŋland Taažân. Ovdâmerkkân sun huksiittij eŋlandlâš muorâkaardijd sehe kunâgâsvillan ađai [[Kongsseteren]]ân já [[Bygdøy-kunâgâskärdi|kunâgâslij kesiaassâmpááikán Bygdøyst]]. Kunâgâsperrust Maudist lâi noonâ saje, mut perruu ulguubeln sun lâi uáli ärgi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194304/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Sun lâi tuše váhá almolâšvuođâst 33 ive ääigi ko sun lâi Taažâ roonnig. Roonnig Maud vaiguttij tuáváást ennuv aššijd nuuvt ko išeruttârááju vuáđđudmân ({{K-nb|Dronningens Hjelpekomité}}, maŋeláá ''Dronning Mauds hjelpefond'') ive 1914. Ton tárguttâssân lâi išediđ taid, kiäh iä piergim [[Vuosmuš maailmsuáti|maailmsuáđi]] tiet.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194304/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Sun tuárjui maaŋgâid [[Pyeretovâlâšvuođâornijdâh|pyeretovâlâšvuođâornijduvâid]], eromâšávt taid, moh porgii párnái já ellei pyerrin. Roonnig Maud meid tuárjui muusik já taiđuu. == Jäämmim == Roovvâdmáánust 1938 roonnig Maud lâi oppeet [[Lontoo]]st. Aalgâst sun lâi Sandringhamist, te hotellist Lontoo West Endist. Hotellist sun puosâškuođij, já sun tolvui priivaat tipšomlágádâsân, mon čujottâs lâi 18 Bentinck Street, Marylebone, Lontoo. [[Skammâmáánu 16.]] peeivi [[1938]] tipšomlágádâsâst roonnig Maudist lâi čuávjičuopâdâs. Kunâgâs Haakon VII reissij Taažâst suu luusâ. Veikkâ roonnig Maud ceevzij čuopâdâsâst, [[skammâmáánu 20.]] peeivi 1938 suu váimu vyerdihánnáá orostij. Roonnig Maud jaamij kuttâ peeivi ovdil ko sun ličij tiävdám 69 ihheed já 13 ihheed eenis jäämmim maŋa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://nla.gov.au/nla.news-article17539872|nommâ=DEATH OF QUEEN MAUD.|almostittem=Sydney Morning Herald|äigimuddo=1938-11-22|čujottum=2022-11-04|kielâ={{en}}}}</ref> Taažah aaviseh ožžuu spiekâstâhlávt love almostittiđ pasepeeivi nuuvt, ete toh puávtáččii almottiđ taažáid roonnig jämimist. [[Skammâmáánu 24.]] peeivi 1938 roonnig kisto vuolgâttui Taažân brittilâš tuárutamppáin [[HMS Royal Oak]]. Havdajááh nuhhii Akershus laanan já roonnig sarkofag läjidui Margaretasalin tassaažân ko fastâ mausoleum lâi vaalmâš. [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi ääigi]] sarkofag lâi syele [[Gamle Aker -kirkko|Gamle Aker -kirhoost]]. Ive 1948 sarkofag sirdui [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[Kunâgâslâš mausoleum (Oslo)|kunâgâslâš mausoleumân]]. <gallery mode="packed" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Royal_Oak_carrying_Queen_Maud.jpg|Tuárutamppâ «Royal Oak» puovtij roonnig Maud rummâš Taažân [[skammâmáánu 24.]] peeivi [[1938]]. Tiätuvuárkká:Dronning Mauds begravelse, Honnørbrygga fotografert fra Rådhuset OB.F18270l.jpg|Roonnig Maud majemuš mätki Tiätuvuárkká:Det_kongelige_mausoleum.jpg|Roonnig Maud já kunâgâs Haakon VII vielgis sarkofag já kunâgâspaarâ Olav V já Märtha ruánáá kisto láá [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[Kunâgâslâš mausoleum (Oslo)|kunâgâslâš mausoleumist]] [[Oslo]]st. </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} * [https://www.britishpathe.com/video/queen-mauds-last-journey Roonnig Maud majemuš mätki Lontoost] British Pathé video * [https://www.britishpathe.com/video/queen-maud-returns-home/ Roonnig Maud majemuš mätki Oslost] British Pathé video * [https://www.britishpathe.com/video/queen-mauds-funeral/ Roonnig Maud havdajááh Oslost] British Pathé video == Kovegalleria == <gallery mode="packed" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Prinzessin Maud von Dänemark in Hardanger Festtracht, 1902.png|Jo ovdil ko sij värrejii Taažân, Tanska prinses Maud kárvudâđâi [[Hardangerpihtâseh|hardangerpihtâsáid]]. Tiätuvuárkká:Coronation gown of Queen Maud - Dronning Mauds kroningskjole - OK-1962-0001 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg|Roonnig Maud vuálppu ive 1906 ruvnájáin Tiätuvuárkká:Portrett_av_dronning_Maud_(1869-1938),_ca_1905.jpg|Maud ive 1905 Tiätuvuárkká:Prins Carl og prinsesse Maud med sykler - no-nb digifoto 20160108 00281 bldsa pk kgl0007 (cropped).jpg|Tanska prinses Maud já prinssâ Carl pyeráidiskuin 1900-lovo aalgâst Tiätuvuárkká:Prins Carl af Danmark, prinsesse Maud og prins Alexander - no-nb digifoto 20150710 00003 bldsa pk kgl0012 (cropped).jpg|Tanska prinssâ Carl, prinses Maud já sunnuu alge prinssâ Alexander ive 1905 ovdil ko sij värrejii Taažân </gallery> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1869 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1938 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ roonnigeh]] nwxv2m83htfem403giu80erhcpixdfi 0 15742 159431 154978 2026-09-26T00:21:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159431 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Astrid Johnskareng | kove = | šoddâm = [[1939]]<ref name="gaski-ggmm8"/><br/>[[Kárášjuuhâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee já toimâtteijee | noomah = | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Astrid Johnskareng''' (š. [[1939]]<ref name="gaski-ggmm8">{{Kirjekäldee | Nommâ = Gielas Gillii, Mielas Millii 8: Čálagovat — Sámi girjjálašvuođahistorjá | Almostittee = Davvi Girji | Ihe = 1998 | Tahhee = Gaski, Harald = | Loho = Eallingearddemuitalusat, oskkoldaga čállosat ja muittašangirjjit | Sijđo = 28 | Siijđoh = | Čielgiittâs = | Almostittemsaje = | Tubdâldâs = | ISBN = 82-7374-352-7 | Čujottum = 23.11.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> [[Kárášjuuhâ]], [[Taažâ]]) lii orjâlâš kirječällee, jurgâleijee já toimâtteijee.<ref name="fárru-johnskareng"/> ==Palhâšumeh== Ive 1999 Johnskareng finnij [[Kárášjuuvâ kulttuurpalhâšume]].<ref name="kulttuurpalhâsume-1999>{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=1999-11-24|Paječaalâ=Kulturbálkášupmi <<STUORA NISSONII>>|Tahhee=Buljo, Ann-Irene|Nummeer=93|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_19991124_7_93_1?page=1|Čujottum=2022-11-23|Kielâ={{se}}}}</ref><ref name="fárru-johnskareng"/> == Pargo == === Kirjeh === * 1990 – ''Mu uhca gáffegievnnás̆: muittut ovddeš Kárášjogas''<ref name="gaski-ggmm8"/> * 2004 – ''Civkkas: muitalusat ja lávlagat'' * 2008 – ''Muohtanásttážat: muitalus- ja lávlagirji'' * 2012 – ''Suoivanat: muitalusat, luodit ja lávlagat'' * 2016 – ''Nugo beaivvit leat'' === Antologiah === * 2016 – ''Behtolaccat ja ipmašat noveallat'' === Jurgâlusah === * 2003 – ''Soahti Billávuonas''<ref name="fárru-johnskareng"/> * 2006 – ''Soaiggus davviguovlluin: gobmemuitalusat'' * 2021 – ''Eallinmokta: ruhkosat''<ref name="worldcat-eallinmokta">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.worldcat.org/title/1251755074 | Nommâ = Eallinmokta : ruhkosat | Almostittem = WorldCat | Sitaat = Authors:Lars Johnsen (Author, Illustrator), Astrid Johnskareng (Translator), Ann Solveig Nystad (Translator), Berit Frøydis Svineng Johnsen (Translator) | Čujottum = 23.11.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> === Muusik === * 2004 – ''Civkkas: muitalusat ja lávlagat'' (säänih já lávluuh) * 2008 – ''Muohtanásttážat : muitalus- ja lávlagirji'' (CD-skiärru) === TV-rááiđuh === * ''Curbmecuippit''<ref name="fárru-johnskareng">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?a=03&b=015 | Nommâ = Astrid Johnskareng (1939–) | Almostittem = Davvi Girji | Čujottum = 23.11.2022 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20211209041252/https://642.davvi.no/?a=03&b=015 | vyerkkejum = 2021-12-09 }}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Johnskareng, Astrid}} [[Luokka:Ive 1939 šoddâmeh]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih toimâtteijeeh]] dmm3c6pwcv1nmyqqottgd8pg4vodxrb 0 15963 159589 156360 2026-09-26T01:07:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159589 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Uccpárnáá_Vuoli_Ilmar_March_2015.jpg|pienoiskuva|Uccpárnáá Vuoli Ilmar (Ilmari Mattus) kirjees ''Anarâš päikkinoomah'' almostittemtilálâšvuođâst ive 2015.]] '''Ive 2015 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2015]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já kuoškkärigâš]] – Sammeli and the Dipper'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-rumbu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> * [[Riitta Vesala]] – ''[[Jutteseelgi fiärááneh]]''<ref name="finna-fiärááneh">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/anders.1731345 |nommâ=Jutteseelgi fiärááneh |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-12 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211223235/https://www.finna.fi/Record/anders.1731345 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Ilmari Mattus]] – ''[[Anarâš päikkinoomah]]''<ref name="nettisaje-tiätukirjálâšvuotâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/tiatukirjalasvuota|nommâ=Anarâškielâlâš tiätukirjálâšvuotâ|almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Satu Moshnikoff]] já [[Elina Moshnikoff]] – ''[[Õõmâs sijdd]]''<ref name="finna-moshnikoff-1895263">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1895263|nommâ=Õõmâs sijdd|almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Aili Somersalo]] – ''[[Dáidu mátkkosta máinnasladnái]]'', tavesämikielân jurgâlâm [[Kirsti Paltto]]<ref name="sd-lk2">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://samediggi.fi/an/oppimateriaalikauppa/daidu-matkkosta-mainnasladnai/|Nommâ=Dáidu mátkkosta máinnasladnái|Almostittem=Sämitigge|Čujottum=2024-03-17}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Astrid ja Anton]]''<ref name="yle-8144199">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8144199|nommâ=Jovnna Ánde Vest álggaha ođđa románaráiddu|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-01-19|tahhee=Näkkäläjärvi, Pirita|äigimuddo=2015-07-10|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Ráiđukoveh ==== * [[Maren Uthaug]] – ''[[Lei oktii muhtin sápmelas - measta áibbas duohta muitalus sámiid historjjás]]''<ref name="finna-uthaug-1244359">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1244359 |nommâ= Lei oktii muhtin sápmelaš : measta áibbas duohta muitalus sámiid historjjás |almostittem= Finna |čujottum=2024-06-19|kielâ ={{fi}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Aesopus]] – ''[[Esopa fábelat]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]] * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Baháneahkkánis bustávat]]'' <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Čaitâlmeh ==== * [[Rauni Magga Lukkari]] – ''[[Lihkkošalmmái]]'', [[suomâkielâ]]n jurgâlâm [[Kaija Anttonen]]<ref name="finna-lukkari-1545701">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1545701 |nommâ= Onnenpoika = Lihkkošalmmái |almostittem= Finna |čujottum= 2024-08-15 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240815152343/https://www.finna.fi/Record/anders.1545701 |vyerkkejum= 2024-08-15}}</ref> {{fi}} <small>já</small> {{se}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2015 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2015 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2015 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2015]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2015]] 65pi7v20fjvpmfy95e98k1v21bxq1oq 0 15964 159585 156364 2026-09-26T01:06:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159585 wikitext text/x-wiki '''Ive 2012 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2012]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Ella Sarre]] – ''[[Anarâš pivtâstem]]''<ref name="nettisaje-tiätukirjálâšvuotâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/tiatukirjalasvuota|nommâ=Anarâškielâlâš tiätukirjálâšvuotâ|almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Maren Uthaug]] – ''[[Dan botta go vuordit beaivváža]]''<ref name="sbt-pnk-2012"/> ==== Čaitâlmeh ==== * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Eatnanspáppastallan]]''<ref name="sbt-pnk-2012"/><ref name="finna-broch-1080509">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1080509 |nommâ= Eatnanspáppastallan |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Georg Johansson]] – ''[[Mulle Mek ráhkada vuojána]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[John E. Utsi]]<ref name="sbt-pnk-2012">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/wp-content/uploads/2022/06/Liste-samisk-barne-og-ungdomslitteratur-2012.pdf|nommâ=Samiske barne og ungdomsbøker 2012|almostittem=Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-03-30|tahhee=Olsen, Edel|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="finna-johansson-1070837">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1070837 |nommâ= Mulle Mek ráhkada vuojána |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Thomas Marainen]] – ''[[Háldi lonuhus]]''<ref name="sbt-pnk-2012"/><ref name="finna-marainen-2132418">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2132418 |nommâ= Háldi lonuhus |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-30 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240330170640/https://www.finna.fi/Record/helmet.2132418 |vyerkkejum= 2024-03-30}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Máilmmi árggimus áhkku]]'' <!-- ==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Sigbjørn Skåden]] – ''[[Sámit]]''<ref name="sbt-pnk-2012"/><ref name="finna-skåden-1080510">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1080510 |nommâ= Sámit |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-30 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240330170934/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1080510 |vyerkkejum= 2024-03-30}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Peter Christen Asbjørnsen]] já [[Jørgen Moe]] – ''[[Bánnogáhkku]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kirsten Wirkola]] já [[Tor Persen]], seevvimkielân jurgâlâm [[Kirsten Wirkola]]<ref name="sbt-pnk-2012"/><ref name="finna-am-1071680">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1071680 |nommâ= Bánnogáhkku |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-30 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240330170137/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1071680 |vyerkkejum= 2024-03-30}}</ref> * [[Alf Prøysen]] – ''[[Gihcci mii máhtii lohkat logi rádjái]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kirsten Wirkola]] já [[Tor Persen]], seevvimkielân jurgâlâm [[Kirsten Wirkola]]<ref name="sbt-pnk-2012"/><ref name="finna-prøysen-1071681">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1071681 |nommâ= Gihcci mii máhtii lohkat logi rádjái |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-30 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240330170303/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1071681 |vyerkkejum= 2024-03-30}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2012 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2012 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2012 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2012]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2012]] sjj503nbzilcj70r6vzxvqh5xweyz4k 0 15968 159588 156359 2026-09-26T01:07:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159588 wikitext text/x-wiki '''Ive 2014 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2014]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Anni Sarre]] – ''[[Spejâlistem — Heijastus]]''<ref name="finna-spejâlistem">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1206324 |nommâ=Spejâlistem = Heijastus |almostittem= Finna |čujottum=2024-01-20|kielâ ={{fi}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já soorvah]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Lehtola]] * [[Inga Borg]] – ''[[Puupâ máláseh]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Lehtola]] * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já koddesäpligeh]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Lehtola]] * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já kuobžâčiivgah]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Lehtola]] * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já iilvâs]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Lehtola]] * [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já juovlâlisto]] – Sammeli and the Christmas List'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-rumbu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> * [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já vuossâmuš sierâpeivi]] – Sammeli and the First Toyday'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-rumbu"/> * [[Riitta Vesala]] – ''[[Hirškiihâ já myerji mainâseh]]'' -kirjeráiđu<ref name="nettisaje-hirškiihâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/hirskiiha-ja-myerji-mainaseh|nommâ=Hirskiihâ já Myerji mainâseh |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> ** [[Riitta Vesala]] – ''[[Hirškiihâ já myerji mainâseh I]]''<ref name="nettisaje-hirškiihâ"/> ** [[Riitta Vesala]] – ''[[Hirškiihâ já myerji mainâseh II]]''<ref name="nettisaje-hirškiihâ"/> ** [[Riitta Vesala]] – ''[[Hirškiihâ já myerji mainâseh III]]''<ref name="nettisaje-hirškiihâ"/> * [[Anja Kaarret]] – ''[[Mááđu peivi, suotâs eivi]]''<ref name="nettisaje-mááđu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/maadu-peivi-suotas-eivi|nommâ=Mááđu peivi, suotâs eivi |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-11}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Ilmari Mattus]] – ''[[Pissoin ráávhu turviđ]]''<ref name="finna-ráávhu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helmet.2364315 |nommâ=Pissoin ráávhu turviđ |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-11|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ilmari Mattus]] – ''[[Sevŋis vuođâlohán]]''<ref name="finna-sevŋis">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1473286 |nommâ=Sevŋis vuođâlohán |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-11 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211195849/https://www.finna.fi/Record/jykdok.1473286 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> ==== Oppâkirjeh ==== * [[Petter Morottaja]] – ''[[Virkkuuvääri 2: luuhâmkirje čohčâ]]'' * [[Petter Morottaja]] – ''[[Virkkuuvääri 2: luuhâmkirje kiđđâ]]'' <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Ǩiđđprää'zniǩ Tu'rrvuei'v å'rnn]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Sisko Hilkka Fofonoff]]<ref name="finna-borg-1493668">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1493668|nommâ=Ǩiđđprää'zniǩ Tu'rrvuei'v å'rnn |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tu'rrvuei'vv da kå'ddsä'pplee]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Sisko Hilkka Fofonoff]]<ref name="finna-borg-1545029">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1545029|nommâ=Tu'rrvuei'vv da kå'ddsä'pplee |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tu'rrvuei'vv da peärna]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Sisko Hilkka Fofonoff]]<ref name="finna-borg-1493666">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1493666|nommâ=Tu'rrvuei'vv da peärna |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tu'rrvuei'vv da riiss]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Sisko Hilkka Fofonoff]]<ref name="finna-borg-1493723">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1493723|nommâ=Tu'rrvuei'vv da riiss |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tu'rrvuei'vv da sõrvv]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Sisko Hilkka Fofonoff]]<ref name="finna-borg-1493724">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1493724|nommâ=Tu'rrvuei'vv da sõrvv |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Aino Hivand]] – ''[[Atrata]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Anne Silja Turi]] <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Aino Hivand]] – ''[[Atrata]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ajlin Jonassen Kråik]] <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niilo Aikio]] – ''[[Dánsa birui]]''<ref name="finna-aikio-1201109">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1201109 |nommâ= Dánsa birui |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Gávdnui guhkkin váris]]''<ref name="finna-paltto-1545694">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1545694 |nommâ= Gávdnui guhkkin váris : romána |almostittem= Finna |čujottum= 2025-03-29 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250328232417/https://www.finna.fi/Record/anders.1545694 |vyerkkejum= 2025-03-28}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Goldnan golleguolbanat]]''<ref name="yle-7637992">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7637992|nommâ=Jovnna Ánde Vest čállá demensabuhcciid oktonasvuođas|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-01-19|tahhee=Aikio, Anne|äigimuddo=2014-11-22|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Aino Hivand]] – ''[[Atrata]]'' * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Mun lean čuoigi]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Sauli Guttorm]]<ref name="finna-broch-1542212">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.1542212 |nommâ= Mun lean čuoigi |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327035448/https://www.finna.fi/Record/jykdok.1542212 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Sven Nordqvist]] – ''Finddoža riegádanbeaivi'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kirsi Paltto]] já [[Jan Skoglund Paltto]]<ref name="finna-nordqvist-2333563">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2333563 |nommâ= Finddoža riegádanbeaivi |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Inger Marie Gaup Eira]] já [[Maaren Palismaa]] – ''[[Hás cálát! - sámegiela veahkkegirjjás]]'' <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Torkel Rasmussen]] – ''[[Milli já Polfe riävskápiivdost]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Varpu Falck]] <small>(anarâškielân, nuorttâlâškielân já kildinsämikielân)</small> * [[Irene Länsman]] – ''[[Bireha gobmi - Bierita gæjddo - Bræjhtan baltastæjja]]'', [[juulevsämikielâ]]n jurgâlâm [[Samuel Gælok]], [[maadâsämikielâ]]n jurgâlâm [[Liv Karin Jåma]] {{se}}, {{smj}} <small>já</small> {{sma}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://lastenkirjainstituutti.fi/teos/bireha-gobmi-bierita-gaejddo-braejhtan-baltastaejja|nommâ=Bireha gobmi = Bierita gæjddo = Bræjhtan baltastæjja – Lastenkirjainstituutti|čujottum=2024-10-10|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2014 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2014 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2014 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2014]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2014]] a8pyks3gi3daw7eu5r3tle0gz08p05e 0 15969 159573 158488 2026-09-26T01:03:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159573 wikitext text/x-wiki '''Ive 1996 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1996]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Matti Morottaja]] (toim.) – ''[[Tovlááh mainâseh]]'' (antologia) ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Tälvi Puupâ kuvlân]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="finna-747588">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.747588 |nommâ= Tälvi Puupâ kuvlân |almostittem= Finna |čujottum= 2022-12-19 |kielâ= {{sv}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20221219071056/https://www.finna.fi/Record/jykdok.747588 |vyerkkejum= 2022-12-19}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ pääihist]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="finna-1496279">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/vaari.1496279 |nommâ= Puppâ pääihist |almostittem= Finna |čujottum= 2022-12-19 |kielâ= {{sv}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20221219071106/https://www.finna.fi/Record/vaari.1496279 |vyerkkejum= 2022-12-19}}</ref> * [[Inger Haldis Halvari]] – ''[[Čiivšâ čivgâ Čii]]'', [[orjalaškielâ]]st jurgâlâm [[Kaarina Mattus]] já [[Matti Morottaja]]<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ|Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="sd-ččč">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://samediggi.fi/an/oppimateriaalikauppa/ciivsa-civga-cii-an/|Nommâ=Čiivšâ čivgâ čii|Almostittem=Sämitigge|Čujottum=2024-03-17}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Iisakki Mattus]] – ''[[Eellimpäälgis]]''<ref name="sa"/> * [[Ilmari Mattus]] – ''[[Čovčjäävrist Kaamâsân]]''<ref name="finna-kaamâsân">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.646077 |nommâ=Čovčjäävrist Kaamâsân = Syysjärveltä Kaamaseen |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-11|kielâ ={{sv}}}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv dååma]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Seija Sivertsen]]<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-27|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv da täʹlvv]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Satu Moshnikoff]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> * [[Seija Sivertsen]] – ''[[Pieʹljšoora päärnaž]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Vuäʹbb]]'', [[nuorttâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Sinikka Semenoja]] <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Astrid Lindgren]] – ''[[Dåbdåk dån Pippi Guhkaskuobáv?]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Margaretha Åstot]] já [[Ingegerd Vannar]]<ref name="finna-lindgren-231162">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.231162 |nommâ= Dåbdåk dån Pippi Guhkaskuobáv? |almostittem= Finna |čujottum= 2024-08-15 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240815144319/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.231162 |vyerkkejum= 2024-08-15}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Árbbolaččat 1]]'' ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Rauni Magga Lukkari]] – ''[[Árbeeadni]]''<ref name="finna-lukkari-9912750783506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912750783506253|nommâ=Árbeeadni|almostittem=Finna|čujottum=2026-08-05|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Rauna Paadar-Leivo]] – ''[[Jokŋanieiddaš]]''<ref name="finna-paadar-leivo-9912792053506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912792053506253 |nommâ= Joknganieiddaš |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-15|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Ja idja ii galgga šat leat]]'' <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Risten Sokki]] – ''[[Bonán bonán soga suonaid]] - [[Jeg tvinner tvinner slektas sener]]''<ref name="finna-sokki-9911570303506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9911570303506253 |nommâ= Bonán bonán soga suonaid : divttat = Jeg tvinner tvinner slektas sener : dikt |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-14|kielâ ={{se}}}}</ref> {{se}} <small>já</small> {{nb}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1996 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1996 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1996 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1996]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1996]] azz57jswume8u61466thnslnhf88471 0 15971 159593 156355 2026-09-26T01:09:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159593 wikitext text/x-wiki '''Ive 2019 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2019]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Riitta Vesala]] – ''[[Šip šap šapšâ]]''<ref name="finna-šapšâ">{{Nettikäldee |čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1804275 |nommâ= Šip šap šapšâ |almostittem= Finna |čujottum= 2022-12-12 |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20221211230203/https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1804275 |vyerkkejum= 2022-12-11}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Tove Jansson]] – ''[[Moodrai täʹlvv]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Satu Moshnikoff]]<ref name="finna-jansson-1824707">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/anders.1824707 |nommâ= Moodrai tä′lvv |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Elina Moshnikoff]] já [[Heidi Juliana Gauriloff]] – ''[[Silbbseiʹbb rieʹmjj]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Satu Moshnikoff]]<ref name="finna-moshnikoff-9917490123906252">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/oy.9917490123906252|nommâ=Silbbseiʹbb rieʹmjj|almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25|kielâ ={{se}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Oppâkirjeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Seija Sivertsen]] – ''[[Sääʹmǩiõl mättǩeʹrjj]]<ref name="finna-mättǩeʹrjj">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/eepos.2780988?sid=2941269987 |nommâ= Sää′mǩiõl mättǩe′rjj : koltansaamen kielen oppikirja |almostittem= Finna |čujottum= 2023-04-22 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20230421231706/https://www.finna.fi/Record/eepos.2780988?sid=2941269987 |vyerkkejum= 2023-04-21}}</ref> <!--==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Maadâsämikielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Oppâkirjeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Håvard Fjell]] – ''[[Tjeavlabåalan soptsese]]'', tárukielâst jurgâlum<ref name="nrk-1.16751794">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/orre-gaerja-aarjelsaemiengielesne-1.16751794 |nommâ=Orre gærja åarjelsaemiengïelesne |almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-02-06|čujottum=2024-02-07|kielâ={{sma}}}}</ref> <!-- ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Marry Áilonieida Somby]] – ''[[Biejve näjjda]]'', pittáámsämikielân jurgâlâm [[Inger Fjällås]]<ref name="ovttas-marry-biejve">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_biejve-najjda|nommâ=Biejve näjjda|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2021-03-03 |kielâ={{sma}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Risten Sokki]] – ''[[Geađgeloddi]]: noveallat''<ref name="bibsent-sokki-9788232900794">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/geadgeloddi-noveallat-9788232900794 |nommâ= Geađgeloddi : noveallat |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-10-14|kielâ ={{nb}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Marc de Bel]] – ''[[Prinsa Alit]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Siri Broch Johansen]]<ref name="finna-broch-2466821">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2466821 |nommâ= Prinsa Alit |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327140529/https://www.finna.fi/Record/helmet.2466821 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Kirsi Paltto]] – ''[[Gos don leat, Elle?]]''<ref name="finna-paltto-9917109393906252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9917109393906252 |nommâ= Gos don leat, Elle? |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Jođašeaddji násti]]''<ref name="finna-paltto-2330719">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/outi.2330719 |nommâ= Jođašeaddji Násti |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ====--> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Risten Biret Elle Eira]], [[Ánne Márjá Guttorm Graven]], [[Inga Elin Marakatt]], [[Anne Olli]], [[Marianne Siri]], [[Marianne Solbakken]] já [[Sara Vuolab]] – ''[[Diet almmái ii hála das maidege]]''<ref name="finna-maaŋgah-1828335">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1828335 |nommâ= Diet almmái ii hála das maidege |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250220172625/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1828335 |vyerkkejum= 2025-02-20}}</ref> * [[Sara Vuolab]] – ''[[Gárži]]''<ref name="finna-vuolab-2466785">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2466785 |nommâ= Gárži |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250220172747/https://www.finna.fi/Record/helmet.2466785 |vyerkkejum= 2025-02-20}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Bjørn Ousland]] – ''[[Šiõǥǥ draakon — Čeahpes dollalakkis]]'', [[nuorttâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Zoya Nosova]] já [[Natalia Vaskova]] já [[orjâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Áile Jávo]]<ref name="sbt-šiõǥǥ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2019/12/13/bjorn-ousland-ceahpes-dollalakkis/ |nommâ= Bjørn Ousland: Šiõǥǥ draakon/Čeahpes dollalakkis | äigimuddo = 2019-12-13 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-02-22|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="ávvir-šiõǥǥ">{{Lostâkäldee|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2019-10-28|Paječaalâ=- Sámiráđđi lea dehálaš sámi mánáide fállat eanet girjjiid|Ihe=2019|Siijđoh=6|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20191028_12_207_1?page=5|Čujottum=2024-02-22|Kielâ={{se}}}}</ref> {{sms}} <small>já</small> {{se}} * [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Tjïrrh – Čebo]]''<ref name=":10">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/callan-manaidgirjji-matta-ja-davvisamegillii/|nommâ=Čállán mánáid­girjji mátta- ja davvi­sámegillii|tahhee=Helander, Astrid|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2020-03-07|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> {{sma}} <small>já</small> {{se}} * [[Lee D. Rodgers]] – ''[[Saammâl já čuoškah]] – Sammeli and the Mosquitoes'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-rumbu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> {{smn}} <small>já</small> {{en}} * [[Irene Länsman]] – ''[[Biret duoddaris – Bierit duoddarin – Bræjhta vaersne]]'', [[juulevsämikielâ]]n jurgâlâm [[Anne Silja Turi]], [[maadâsämikielâ]]n jurgâlâm [[Liv Karin Jåma]] {{se}}, {{smj}} <small>já</small> {{sma}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://lastenkirjainstituutti.fi/teos/biret-duoddaris-bierit-duoddarin-braejhta-vaeresne|nommâ=Biret duoddaris = Bierit duoddarin = Bræjhta vaeresne – Lastenkirjainstituutti|čujottum=2024-10-10|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2019 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2019 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2019 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2019]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2019]] pkt1hehrm4wnrwl7i5gqfa7ncy5j07d 0 15972 159587 156362 2026-09-26T01:06:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159587 wikitext text/x-wiki '''Ive 2013 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2013]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Lee D. Rodgers]] kyevtkielâg ''[[Rumbu-kirjeráiđu|Rumbu-kirjerááiđu]]'' almostittem aalgij.<ref name="nettisaje-rumbu"/> ** [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já meeci kunâgâs (kirje)|Saammâl já meeci kunâgâs]] – Sammeli And the King of the Forest'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-rumbu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Marry Ailonieida Somby]] – ''[[Tjermmim Bidtsi: hálediddje]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Anne Silja Turi]]<ref name="finna-somby-1162375">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1162375 |nommâ= Tjiermmim Bidtsi : hálediddje |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-31 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240331004841/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1162375 |vyerkkejum= 2024-03-31}}</ref><ref name="ovttas-tjermmim">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/nb/girji_tjorme-bietse-girtepilote |nommâ=Tjermmim Bidtsi - Hálediddje |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-03-31|äigimuddo=2013-11-22 |kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Værálda lájkemus ulmusj]]'', [[juulevsämikielâ]]n jurgâlâm [[Lill Tove Paulsen]] <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Marry Ailonieida Somby]] – ''[[Čerbmen Bizi: girdipilohtta]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ajlin Jonassen Kråik]]<ref name="finna-somby-1162374">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1162374 |nommâ= Tjorme Bietse : girtepilote |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-31 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240331004842/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1162374 |vyerkkejum= 2024-03-31}}</ref><ref name="ovttas-tjorme">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/nb/girji_tjorme-bietse-girtepilote |nommâ=Tjorme Bietse - Girtepilote |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-03-31|äigimuddo=2013-11-22 |kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Veartenen aebliehtommes almetje]]'', [[maadâsämikielâ]]n jurgâlâm [[Ellen Bull Jonassen]] <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niillas Holmberg]] – ''[[amas amas amasmuvvat]]''<ref name="dat-amas">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/amas-amas-amasmuvvat-niillas-holmberg/|nommâ=amas amas amasmuvvat / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-21|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Skábma]]'' ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Bluppe ja albbas]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-borg-1163156">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1163156 |nommâ= Bluppe ja albbas |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Bluppe ja ealga]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-borg-1163178">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1163178 |nommâ= Bluppe ja ealga |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Bluppe ja guovžžačivggat]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-borg-1163317">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1163317 |nommâ= Bluppe ja guovžžačivggat |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Bluppe mállásat]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-borg-1166799">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1163155 |nommâ= Bluppe mállásat |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Ale fal muital]]''<ref name="finna-paltto-1166799">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/eepos.1166799 |nommâ= Ale fal muital |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Marry Ailonieida Somby]] – ''[[Čerbmen Bizi: girdipilohtta]]''<ref name="bibsent-mas-9788273748591">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/cerbmen-bizi-girdipilohtta-9788273748591 |nommâ= Čerbmen Bizi : girdipilohtta |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-31|kielâ ={{nb}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2013 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2013 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2013 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2013]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2013]] 06jipwxlqf84ny1lvb2ucw4402gxyrx 0 15973 159591 156358 2026-09-26T01:08:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159591 wikitext text/x-wiki '''Ive 2016 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2016]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niilo Aikio]] – ''[[Nigá]]: nooveelčuágáldâh 1'', [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Matti Morottaja]].<ref name="finna-aikio-1287983">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1287983 |nommâ= Nigá : nooveelčuágáldâh |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já kozzsäplig]] – Sammeli and the Lemming'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]<ref name="nettisaje-tiätukirjálâšvuotâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niilo Aikio]] – ''Nekk : nove'llnorldõk 1'', [[nuorttâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="finna-aikio-1287985">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1287985 |nommâ= Nekk : nove'llnorldõk |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Harriet Nordlund]] – ''[[Årddå]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Karin Tuolja]]<ref name="dat-årddå">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/ardda-harriet-nordlund-2/|nommâ=Årddå / Harriet Nordlund|almostittem=DAT|čujottum=2023-04-29|kielâ={{smj}} já {{sv}}}}</ref> ==== Ráiđukoveh ==== * [[Maren Uthaug]] – ''[[Akti lij muhtem sábme - vargga duohta substas sámehiståvrås]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Rachel Nergård]]<ref name="bibsok-9788282632140">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bibsent.no/aktii-lij-muhtem-sabme-vargga-duohta-substas-samehistavras-julevsabmaj-rachel-nergard-9788282632140 |nommâ=Aktii lij muhtem sábme : vargga duohta substas sámehiståvrås ; [julevsábmáj: Rachel Nergård] |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-06-19 |kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Mojhtesh]]''<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Fjell-Lomm|Paječaalâ=Sør-samiske minner|Tahhee=Meisdal, Simen|Äigimuddo=2016-12-22|Ihe=2016|Ihekerdi=122|Nummeer=47|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_fjellljom_null_null_20161222_122_47_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{nb}}}}</ref> <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niillas Holmberg]] – ''[[Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu]]''<ref name="dat-oaidnaleapmái">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/oaidnaleapmai-cahcesiellu/|nommâ=Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-20|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * [[Maren Uthaug]] – ''[[Nu dat lei]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hans Petter Boyne]]<ref name="finna-uthaug-1258611">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1258611 |nommâ= Nu dat lei |almostittem= Finna |čujottum=2024-06-19|kielâ ={{fi}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Anne-Grethe Leine Bientie]] – ''[[Skeaŋka]]: Kristus-muitalus'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Siri Broch Johansen]]<ref name="finna-broch-1371691">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1371691 |nommâ= Skeaŋka : Kristus-muitalus |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327140217/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1371691 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Kazuno Kohara]] – ''[[Gaskaijagirjerájus]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Lill Hege Anti]] * [[Sven Nordqvist]] – ''[[Go Finddoš lei unni ja jávkkai]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-9915208223906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |nommâ= Go Finddoš lei unni ja jávkkai |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229093215/https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]''<ref name="finna-paltto-1628022">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1628022 |nommâ= Luohtojávrri oainnáhusat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[A. Audhild Solberg]] – ''[[Riidu superbitchaiguin]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]]<ref name="celia-350302">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celianet.fi/work/350302|nommâ=Riidu superbitchaiguin|almostittem=Celianet|čujottum=2024-01-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Marry A. Somby]] – ''[[Stáinnak]]''<ref name="sbt-mas-stáinnak">{{Nettikäldee|čujottâs= https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2016/04/21/marry-a-somby-stainnak/ |nommâ= Stáinnak | äigimuddo = 2016-04-21 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-03-31|kielâ ={{nb}}}}</ref><ref name="bibsent-mas-9788282631853">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/boker-medier/boker/barn-og-ungdom/stainnak-manaid-nuoraidromana-9788282631853 |nommâ= Stáinnak : mánáid/nuoraidromána |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá gárvodallá]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-1793023">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |nommâ= Duommá gárvodallá |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092856/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emmá bátnedoaktára luhtte]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-2370825">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |nommâ= Emmá bátnedoaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092854/https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma ferte doaktara lusa]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-1793027">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |nommâ= Emma ferte doaktara lusa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092855/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> ==== Jienâkirjeh ==== * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Máilmmi jálumus mánná]]'', páádán luuhâm [[Raila Pirinen]]<ref name="celia-blog">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/|nommâ=Saamenkielisiä uutuuksia Celiassa|almostittem=Celianet|tahhee=Paunonen, Eeva|äigimuddo=2017-02-06|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200809114602/https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Goldnan golleguolbanat]]'', páádán luuhâm [[Raila Pirinen]]<ref name="celia-334574">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celianet.fi/work/334574|nommâ=Goldnan golleguolbanat : romána|almostittem=Celianet|kielâ={{fi}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Kari Stai]] – ''[[Muarra - Moere]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anita Dunfjeld Aagård]] já ummeesämikielân jurgâlâm [[Henrik Barruk]] <small>(maadâsämikielân já ummeesämikielân)</small><ref name="ovttas-stai">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_muarra-moere|nommâ=Muarra - Moere|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2019-07-09 |kielâ={{sma}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2016 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2016 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2016 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2016]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2016]] pdt4g8tqb4n9hcc7k0w9f8ahno6ifrd 0 16056 160097 149223 2026-09-26T03:36:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160097 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Varbusiih | tieđâlâš nommâ = Passeridae<br><small>(Illiger, 1811)</small> | kove = House Sparrow (Passer domesticus) male - Flickr - Lip Kee.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = | vyelihiäimu = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Varbusiih''' (''Passeridae'') lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] laahkon kullee uccâ luudij hiäimu. Varbusiih tiättojeh luándulávt [[Euroop]]ist, [[Afrik]]ist já [[Aasia]]st. Onnáá peeivi ohtâ šlaajâ, [[varbusâš]], tiättoo meiddei [[Tave-Amerik]]ist, [[Australia]]st já uásist [[Maadâ-Amerik]]. Varbusiih láá uccâ, iänáážin ruškis já ränis lodeh. Tain lii uánihis poođâš já kievrâs njune. Varbusiih láá siemmânporreeh, mut motomeh šlaajah poreh meid [[tivreh|tiivrijd]]. Varbusáid kuleh käävci suuhhâd já 38 šlaaijâd. Stuárráámus suuhâ lii [[varbusiih (suuhâ)|varbusij]] suuhâ, mast láá 23 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-15|čujottum=2022-12-08|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Varbusiih|*]] 45kdtobm561lo7zxsk6neck09gju6b1 0 16057 160098 149224 2026-09-26T03:36:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160098 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Varbusiih | tieđâlâš nommâ = Passer<br><small>(Brisson, 1760)</small> | kove = Passer domesticus3.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Varbusiih]] ''Passeridae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Varbusiih''' (''Passer'') lii [[varbuslodeh|varbusluddijd]] kullee loddesuuhâ, moos kuleh 23 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-15|čujottum=2022-12-08|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> Varbusiih tiättojeh luándulávt [[Euroop]]ist, [[Afrik]]ist já [[Aasia]]st. [[Varbusâš]] lii ulmuu tooimâ tiet levânâm meid [[Amerik]]ân já [[Oseania]]n. Varbusiih láá uccâ teikkâ koskâmatsâš, 10–20 cm kukkosâš lodeh. Toh láá siemmânporreeh já čepis rähteeh, moh piervâldeh vuággoid. ==Lavdâm== [[Suomâ]]st varbusšlaajâin tiättojeh ''[[varbusâš]]'' (''Passer domesticus'', {{k-fi|varpunen}}) já ''[[uccâvarbusâš]]'' (''Passer montanus'', suom. ''pikkuvarpunen''). ''[[Miestâvarbusâš]]'' lii aiccum Suomâst tuše ohtii [[vyesimáánu 1.]] peeivi [[1996]] Tvärminnest, [[Hanko]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.tiedonportailla.fi/harvinaisuudet/|nommâ=Lintuharvinaisuudet|almostittem=www.tiedonportailla.fi|čujottum=2022-12-08}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Eurasian Tree Sparrow (14181664512).jpg|thumb|left|Uccâvarbusâš]] Kyehti varbusšlaajâ láá tobdoseh meiddei [[Säämi]]st: ''[[varbusâš]]'' (suom. varpunen) já ''[[uccâvarbusâš]]'' (suom. pikkuvarpunen). Tain loddáin uccâvarbusâš lii čuuvtij ivnáb ko varbusâš. Varbusâš lii tááláá ääigi viehâ táválâš pessimloddááš Säämist, ko vist uccâvarbusâš lii sätišlaajâ. 1980- lovo pelimudo já ive 1999 kooskâst [[Aanaar|Anarist]] uáinojii tuše 14 varbusâžžâd.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Kottariij já varbusiih|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Nomâttâs já oskomušah== Ränissiähá varbusâš lii ain onnum midáttes lodden, mii ij kiddii nuuvt ennuv ulmuu huámmášume. Mottoom aalmugmaainâs addel toos čielgiittâs-uv: lodde paasij majemui juávkun luudij sivnedmist, já Imelist nuvâškuottii ivneh. Tondiet tast šoodâi tuše ränissiähá loddááš. Varbusij ores lii kuittâg čuuvtij muččâdub ko niŋálâs, nuuvt et ij taatkin maainâs aaibâs tuotâ tääiđi leđe. Rámáttist varbusâš lii ärbivuáválávt lamaš viärdádâskoválâš nommâ midáttes uccloddáid. Sämikiel jurgâlusâin táágu peht lii kevttum nomâttâs cissááš.<ref name="kalender"/> Varbusâš lii esken palij finnim noomâs. Lii aaibâs iberdettee, et puáris kielâst ij lah lamaš nommâ varbusâžân: lodde lii puáttám Sáámán esken fastâ aassâm já eennâmviljâlem mield. Varbusii aassâmkuávlu lii vistig lamaš kukken [[Säämi]]st, já ton tááhust taat loddááš lii-uv šiev ovdâmerkkâ tast, maht tot aigij mield puáhtá mutteđ eellimvuovijdis toin naalijn, et piergiiškuát uđđâ pirrâsist.<ref name="kalender"/> {{clear|left}} == Fáádást eres soojijn == {{commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Varbusiih (suuhâ)|*]] 1kwpfzk0zcssl7jsgpn4i0ceoatc5uh 0 16069 159872 149229 2026-09-26T02:33:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159872 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Paavola | kove = Paavola Church 2006 07 27.JPG | kove-čielgiittâs = Paavola kirkko | vaakun = Paavola.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Paavola.sijainti.suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Siikajoki]] | vuáđudum = | lopâttum = [[1973]] | vijđodâh = | vijđodâh_ihe = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 4 395<ref name="doria"/> | ässeeloho_ihe = 31.12.1972 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} [[File:Revonlahden kunnanrajat, Suomi tilastokartta 1960.tif|thumb|Paavola kieldârääjih ive 1960]] '''Paavola''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lopâttui ive&nbsp;[[1973]] aalgâst. Ive&nbsp;[[1972]] loopâst Paavolast assii 4&nbsp;395 olmožid.<ref name="doria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/96943/xvamu_a_197200_1975_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Väestönmuutokset 1972|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 36–37|čujottum=9.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive&nbsp;1972 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 552,3&nbsp;km² (tuše eennâm).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/handle/10024/87879|nommâ=Suomen tilastollinen vuosikirja 1973|almostittem=|äigimuddo=1974|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=9.12.2022|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Paavola naaburkieldah lijjii [[Liminka]], [[Revonlahti]], [[Pattijoki]], [[Vihanti]] já [[Rantsila]]. [[Paavola kirkko]] vihkui kiävtun ive&nbsp;1756.<ref name="siikasalo">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.siikasalo.fi/ruukki/paakirk.htm|nommâ=Ruukin ja Vihannin seurakunnat ovat yhdistyneet alkaen 1.1.2006 Siikasalon seurakunnaksi|čujottum=22.7.2024|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070924125615/http://www.siikasalo.fi/ruukki/paakirk.htm|vyerkkejum=2007-09-24}}</ref> Tom vuávái [[Matti Honka]].<ref name="siikasalo"/> ==Kieldâlahtem== [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[1973]] Paavola já [[Revonlahti]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ [[Ruukki]] kieldâ, mii talle lohtui [[Siikajoki]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2007]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Paavola ässeeloho iivij 1880–1970 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1880|#0099FF|249||3 385}} {{bar pixel|1890|#0099FF|289||3 921}} {{bar pixel|1900|#0099FF|318||4 313}} {{bar pixel|1910|#0099FF|352||4 783}} {{bar pixel|1920|#0099FF|379||5 143}} {{bar pixel|1930|#0099FF|413||5 608}} {{bar pixel|1940|#0099FF|432||5 860}} {{bar pixel|1950|#0099FF|480||6 515}} {{bar pixel|1960|#0099FF|434||5 896}} {{bar pixel|1970|#0099FF|337||4 568}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref name="doria1880">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.doria.fi/handle/10024/91484 | Nommâ = Väestön elinkeino: Väestö elinkeinon mukaan kunnittain vuosina 1880–1975 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 9.12.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive [[1970]] tiäđui mield Paavolast lijjii kyehti čuákkipääihi: Ruukki (1&nbsp;148 ässed, kiäin 1&nbsp;145 Paavola peln) já [[Paavola markkân]] (282 ässed). Ive&nbsp;[[1960]] tiäđui mield meiddei Luohua lâi čuákkipäikki. Tot ij kuittâggin lamaš innig čuákkipäikki ive&nbsp;1970.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Väestölaskenta 1970 Osa IV: Taajamat 1960–1970|Ihe=1976|Čielgiittâs=Suomen virallinen tilasto VI C:104|Almostittemsaje=Helsig|Almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|Kielâ={{fi}}|www=http://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/96453/xvael_c_197000_1976_dig_4.pdf?sequence=1&isAllowed=y|Čujottum=9.12.2022}}</ref> ===Siijdah=== Hartaanselkä, Lappi (maŋeláá Tuomioja), Luohua, Paavola markkân já Ruukki. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Siikajoki]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] s4be2o5hib573277okxz582994sw175 0 16089 159494 149241 2026-09-26T00:38:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159494 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Panorama of Flagstaff (cropped).jpg|pienoiskuva|Flagstaff kaavpug ive 2019]] '''Flagstaff''' lii kaavpug [[Arizona]] uásistaatâ taveuásist, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Tot lii ohtâ Ovtâstum staatâi sehe muottiimuin já piäiváámuin kaavpugijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.weather.gov/media/wrh/online_publications/TMs/TM-273.pdf|nommâ=Climate of Flagstaff, Arizona (Revision 7)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-10-22|čujottum=2022-12-12|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201022151028/https://www.weather.gov/media/wrh/online_publications/TMs/TM-273.pdf|vyerkkejum=2020-10-22}}</ref> Ive 2020 viehâdâhlyeštim mield kaavpugist ääsih 76 831 olmožid. Kaavpug alda láá [[Grand Canyon aalmuglâšmecci]] já [[Navajoeennâm]], mii lii Ovtâstum staatâi vijđásumos algâaalmugreservaat. Flagstaff kaavpug nommâ [[navajokielâ]]n lii ''Kinłání Dookʼoʼoosłííd Biyaagi'', mii meerhâš "kaavpug sudâmettum väričohe vyelni".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://navajowotd.com/word/kinlani/|nommâ=Kinłání|almostittem=|äigimuddo=2012-03-12|čujottum=2025-08-22|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q79842}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Arizona kaavpugeh]] i7bs0gyfj8d58m0bvxktirvv0i6nvnt 0 16100 159930 149250 2026-09-26T02:46:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159930 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Revonlahti | kove = Revonlahti Church 2007 05 06.JPG | kove-čielgiittâs = Revonlahti kirkko | vaakun = Revonlahti.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Revonlahti.sijainti.suomi.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] | tááláš kieldâ = [[Siikajoki]] | vuáđudum = | lopâttum = [[1973]] | vijđodâh = | vijđodâh_ihe = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 956<ref name="doria"/> | ässeeloho_ihe = 31.12.1972 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} [[File:Revonlahden kunnanrajat, Suomi tilastokartta 1960.tif|thumb|Revonlahti kieldârääjih ive 1960]] '''Revonlahti''' ({{k-sv|Revolax}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde]]est. Tot lopâttui ive&nbsp;[[1973]] aalgâst. Ive&nbsp;[[1972]] loopâst Revonlahtist assii 956 olmožid.<ref name="doria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/96943/xvamu_a_197200_1975_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Väestönmuutokset 1972|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 36–37|čujottum=10.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive&nbsp;1972 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 214,0&nbsp;km² (tuše eennâm).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/handle/10024/87879|nommâ=Suomen tilastollinen vuosikirja 1973|almostittem=|äigimuddo=1974|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=10.12.2022|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Revonlahti naaburkieldah lijjii [[Pattijoki]], [[Siikajoki]], [[Lumijoki]], [[Paavola]] já [[Liminka]]. [[Revonlahti kirkko]] valmâštui ive&nbsp;1775.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.kirjastovirma.fi/kirkot/revonlahti|nommâ=Revonlahden kirkko|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-04-05|čujottum=2024-07-22|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150405094128/http://www.kirjastovirma.fi/kirkot/revonlahti|vyerkkejum=2015-04-05}}</ref> ==Kieldâlahtem== [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[1973]] [[Paavola]] já Revonlahti kieldah lahtojii oohtân já šoodâi uđđâ [[Ruukki]] kieldâ, mii talle lohtui [[Siikajoki]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2007]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Revonlahti ässeeloho iivij 1880–1970 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1880|#0099FF|404||1 216}} {{bar pixel|1890|#0099FF|439||1 320}} {{bar pixel|1900|#0099FF|480||1 443}} {{bar pixel|1910|#0099FF|406||1 221}} {{bar pixel|1920|#0099FF|414||1 245}} {{bar pixel|1930|#0099FF|367||1 104}} {{bar pixel|1940|#0099FF|366||1 101}} {{bar pixel|1950|#0099FF|463||1 391}} {{bar pixel|1960|#0099FF|443||1 333}} {{bar pixel|1970|#0099FF|329||988}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref name="doria1880">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.doria.fi/handle/10024/91484 | Nommâ = Väestön elinkeino: Väestö elinkeinon mukaan kunnittain vuosina 1880–1975 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 10.12.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive [[1960]] já ive [[1970]] tiäđui mield Revonlahtist ij lamaš ohtâgin čuákkipäikki, mut Ruukki čuákkipäikki lâi uásild (3&nbsp;ässee verd) Revonlahti&nbsp;peln.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Väestölaskenta 1970 Osa IV: Taajamat 1960–1970|Ihe=1976|Čielgiittâs=Suomen virallinen tilasto VI C:104|Almostittemsaje=Helsig|Almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|Kielâ={{fi}}|www=http://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/96453/xvael_c_197000_1976_dig_4.pdf?sequence=1&isAllowed=y|Čujottum=10.12.2022}}</ref> ===Siijdah=== Alapää, Keskikylä, Lahtiranta, Relletti já Ylipää. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tave-Pohjanmaa eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Siikajoki]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 16fn4doavxvonl9motz15hq66dfn5ah 0 16119 159869 149255 2026-09-26T02:33:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159869 wikitext text/x-wiki '''Ovtâstum staatâi sämmiliih''' láá [[ovtâstumstaatâliih]], kiäin láá sämimadduuh. Maaŋgâi Ovtâstum staatâi sämmilij maddâreh värrejii vistig [[Alaska|Alaska uásistaatân]] 1800-lovo loopâst. [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] virgeomâhááh lijjii halijdâm máttááttiđ [[puásuituálu]] Alaska algâaalmugáid, tastko lijgepivdem keežild ärbivuáváliih iäláttâsah – [[Nuárju|nuárjui]], [[Muršâ|muuršâi]] já [[Väälis|vállái]] pivdem – iä innig pijssám. Čuávuvái iheluuvij ääigi maaŋgah sämmiliih páguttuvvojii varriđ Alaskast meddâl. Onnáá peeivi tuše uccâ uásist Ovtâstum staatâi sämmilijn láá siäiluttâm sämiärbivuovijd. Ovtâstum staatâi viehâdâhlyeštimist ive 2000 lijjii 945 olmožid almottâm, et sist láá sämimadduuh. Lii arvâlum, et Tave-Amerikist ääsih sullân 30 000 sämmilâžžâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.mpm.edu/research-collections/artifacts/sami/misconceptions|nommâ=The Sami - Misconceptions {{!}} Milwaukee Public Museum|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-01-13|čujottum=2022-12-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140113223001/http://www.mpm.edu/research-collections/artifacts/sami/misconceptions|vyerkkejum=2014-01-13}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Chris Pesklo|Nommâ=Cultural Revitalisation: ‘Feeding on the Tools of the Conquerors’—A Sami-American Perspective|Ihe=2018|Siijđoh=209–218|Almostittee=ANU Press|Isbn=978-1-76046-262-8|www=https://www.jstor.org/stable/j.ctv9hj9pb.33|Čujottum=2022-12-13}}</ref> 1990-lovvoost almostuuškuottii kyehti loostâ, [[Árrán]] já [[Báiki]], moi ulmen lii nanodiđ Ovtâstum staatâi sämmilij ohtâvuođâ jieijâs madduid já historján. Ive [[1996]] vuáđudui meiddei Tave-Amerik sämmilij servi, [[Sami Siida of North America]]. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih]] [[Luokka:Sämmiliih]] ifihdstj1qagybalhpgi6g1bgwjks59 0 16124 159580 159279 2026-09-26T01:06:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159580 wikitext text/x-wiki '''Ive 2005 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2005]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Matti Morottaja]] já [[Ilmari Mattus]] (toim.) – ''[[Kyelisieidi maccâm já eres novelleh]]''<ref name="finna-kyelisieidi">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |nommâ=Kyelisieidi maccâm já eres novelleh |almostittem=Finna |čujottum=2022-12-11 |kielâ={{sv}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221211195511/https://www.finna.fi/Record/vaari.1139491 |vyerkkejum=2022-12-11}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === === Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Synnøve Persen]] – ''[[Meahci šuvas bohciidit ságat]]''<ref name="dikta-fárru-sp">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?a=03&b=030 |nommâ= Fárru: Synnøve Persen (1950–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200927085949/https://642.davvi.no/?a=03&b=030 | Vyerkkejum = 2020-09-27 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="og-nrk-2536389">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/ii-_at-gula-girje_alliid-searvai-1.2536389 |nommâ=Persen cuiggoda bargovugiid |tahhee= Larsen, Dan Robert|almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2017-05-24 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-6436019">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persena-jietnagirji-1.6436019 |nommâ= Synnøve Persena jietnagirji|tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2009-01-16 |čujottum= 2021-02-07 |kielâ={{se}}}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Árbbolaččat 3]]'' ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá fitná doaktára luhtte]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="nb-wolde-1793021">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793021 |nommâ= Duommá fitná doaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092357/https://www.finna.fi/Record/helmet.1793021 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá láibu]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-2362240">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362240 |nommâ= Duommá laibú Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229091420/https://www.finna.fi/Record/helmet.2362240 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá lávggoda]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="libris-wolde-9982300">{{Nettikäldee|čujottâs= https://libris.kb.se/bib/9982300 |nommâ= Duommá lávggoda / Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm. |almostittem= Libris |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá vuolgá olggos]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-3969058">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/piki.3969058 |nommâ= Duommá vuolgá olggos |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229091421/https://www.finna.fi/Record/piki.3969058 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emmá duddjonlatnja]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-2362239">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362239 |nommâ= Emmá duddjonlatnja |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092358/https://www.finna.fi/Record/helmet.2362239 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Nággáris Emmá]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]<ref name="finna-wolde-2370826">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370826 |nommâ= Nággáris Emmá |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229092405/https://www.finna.fi/Record/helmet.2370826 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== --> ==== Čaitâlmeh ==== * [[Jon Fosse]] – ''[[Dálvi]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Petter Johanas Lukkari]] * [[Kerttu Vuolab]] já [[Sverre Porsanger]] – ''Čomisteaddjit'' <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Iréne Johansson]] – ''[[Mun gulahalan 1]]. Performatiiva gulahallan'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]] <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2005 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2005 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2005 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2005]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2005]] ebzss05jpwn4vppxt8vuai6nc8qldoj 0 16164 159576 156374 2026-09-26T01:04:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159576 wikitext text/x-wiki '''Ive 2000 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2000]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Petter Morottaja]] – ''[[Riävskánieidâ]]''<ref name="anarâš-morottaja-suábi">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kulttuuri/kuuva.html|nommâ=Piäkkáá Avni, Aune Kuuva|tahhee=Jouste, Marko|almostittem=Siida|čujottum=2022-12-11}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Matti Morottaja]] – ''[[Oopâ saanijd]]''<ref name="oopâ-saanijd">{{Nettikäldee|čujottâs=https://jyu.finna.fi/Record/jykdok.828856|nommâ=Oopâ saanijd : táválumoseh säänih anarâškielân|almostittem=finna.fi|čujottum=2022-12-19|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221219070646/https://jyu.finna.fi/Record/jykdok.828856|vyerkkejum=2022-12-19}}</ref> <!-- === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Katri Fofonoff]] – ''[[Õhtt eeʹǩǩ Oʹlssee da Såålla mieʹldd]]'', kuvvim [[Matleena Fofonoff]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> * [[Antoine de Saint-Exupéry]] – ''[[Uʹcc Priinsâž]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Kati-Claudia Fofonoff]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Satu Moshnikoff|Satu]] já [[Minna Moshnikoff]] – ''[[Siõm puäʒʒooumsaž]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-27|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> <!-- == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Rauna Paadar-Leivo]] – ''[[Vuoi dan Kárenina]]''<ref name="finna-paadar-leivo-352339">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.352339 |nommâ= Vuoi dan Kárenina |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-15|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Risten Sokki]] – ''[[Gal rieban guoddá suvlli eahkedii]]''<ref name="finna-sokki-375438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.375438 |nommâ= Gal rieban guoddá suvlli eahkedii |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-14|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ellen Østgård]] – ''[[Lestadianisma: vádjoleaddji osku]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]], čáitáldâhkatalog <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2000 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2000 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2000 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2000]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2000]] 0xprig7abmgmi9rbgrekegrxsbpvtnf 0 16168 159570 159277 2026-09-26T01:03:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159570 wikitext text/x-wiki '''Ive 1994 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1994]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inger Haldis Halvari]] – ''[[Lamek]]'', orjâlâškielâst jurgâlâm [[Iisakki Mattus]]<ref name="ackv"/> * [[Aune Kuuva]] – ''[[Tuálu faŋgâ]]''<ref name="ackv"/><ref name="anarâš-kuuva">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kulttuuri/kuuva.html|nommâ=Piäkkáá Avni, Aune Kuuva|tahhee=Jouste, Marko|almostittem=Siida|čujottum=2022-12-11}}</ref> * [[Kirsti Paltto]] – ''[[Tivgâ]]'', orjâlâškielâst jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="ackv"/> * [[Ellen Marie Vars]] – ''[[Uábbi]]'', orjâlâškielâst jurgâlâm [[Kaarina Mattus]] já [[Matti Morottaja]]<ref name="ackv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/anaras-caabakirjalasvuota|nommâ=Anarâš čaabâkirjálâšvuotâ|almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-19}}</ref> <!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Sinikka Semenoja]] – ''[[Toben mädd mâʹte vuäđđ]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-27|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Stig Gælok]] – ''[[Tsåhke ja vájmmo]]''<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_tsahke-ja-vajmmo|nommâ=Tsåhke ja vájmmo |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2014-07-31 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> * [[Stig Gælok]], [[Anita Synøve Nergård]] já [[Kåre Tjihkkom]] – ''[[Gålmåsuorak]]''<ref name="ovttas-girji-gælok-nergård-tjihkkom">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_galmasuorak|nommâ= Gålmåsuorak |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2013-06-05 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Rauna Paadar-Leivo]] – ''[[Goalsenjárga]]''<ref name="finna-paadar-leivo-1442622">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1442622 |nommâ= Goalsenjarga : romana |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-15|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Bodil Cappelen]] – ''[[Jálos Márjá]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]] * [[Kirsti Paltto]] – ''[[Urbi]]''<ref name="finna-paltto-9912988793506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912988793506253 |nommâ= Urbi : romána nuoraide |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Kerttu Vuolab]] – ''Čeppári čáráhus'' <!--==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Jovnna Ánde Vest]] – ''[[Synonymasátnegirji]]''<ref name="finna-vest-118470">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.118470 |nommâ= Synonymasátnegirji |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Karen Marie Eira Buljo]] – ''[[Goađastallan ja luondduávdnasat]]''<ref name="nb-77e9387392c0805c6556c57bfcc6d81f">{{Nettikäldee|čujottâs=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009082501062 |nommâ=Goađastallan ja luondduávdnasat |almostittem= Taažâ aalmuglâškirjerááju |čujottum=2022-12-31|kielâ={{nb}}}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Elvira Galkina]] – ''[[Пе̄ййвьесь пе̄ййв - Šerres beaivi]]''<ref name="leif-s18"/><ref name="finna-galkina-474413">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.474413 |nommâ= Šerres beaivi = Pejjv'es' pejjv : mánáid divttat |almostittem= Finna |čujottum= 2024-08-15 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240815142448/https://www.finna.fi/Record/jykdok.474413 |vyerkkejum= 2024-08-15}}</ref> {{sjd}} <small>já</small> {{se}} * [[Iraida Vinogradova]] – ''[[Мун ка̄нҍц - Mu ustibat]]''<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="finna-vinogradova-474414">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.474414 |nommâ= Mu ustibat = Mun kaněc : mánáid divttat |almostittem= Finna |čujottum= 2024-08-15 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240815142447/https://www.finna.fi/Record/jykdok.474414 |vyerkkejum= 2024-08-15}}</ref> {{sjd}} <small>já</small> {{se}} <!--==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[John Gustavsen]] – ''[[John Savio: riikkaidgaskasaš dáiddár Mátta-Várjjagis]] / [[John Savio: en internasjonal kunstner fra Sør-Varanger]]''<ref name="finna-gustavsen-250235">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.250235 |nommâ= John Savio : riikkaidgaskasaš dáiddár Mátta-Várjjagis = John Savio : internasjonal kunstner fra Sør-Varanger |almostittem= Finna |čujottum=2025-11-10|kielâ ={{se}}}}</ref> {{se}} <small>já</small> {{nb}} <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1994 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1994 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1994 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1994]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1994]] 5r47vgfdlru3hsbo04p0h7jbe5vbk59 0 16188 159592 156357 2026-09-26T01:08:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159592 wikitext text/x-wiki '''Ive 2017 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2017]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Riitta Vesala]] – ''[[Tonttu Šievtátulii juovlâkalender]]''<ref name="duodjishop-tonttu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://duodjishop.fi/in/tuote/tonttu-sievtatulii-juovlakalendar/ |nommâ= Tonttu šievtátulii juovlâkalender |almostittem=Duodji Shop |čujottum=2022-12-12}}</ref><ref name="finna-tonttu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.1903356 |nommâ=Tonttu Šievtátulii juovlâkalender |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-12|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Päivi Heikkilä-Halttunen]] (toimâttâm)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://lastenkirjainstituutti.fi/teos/loommum-mecci|nommâ=Loommum mecci|almostittee=Lastenkirjainstituutti|čujottum=10.10.2024}}</ref> – ''[[Loommum mecci]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9986791|nommâ=Loommum mecci -párnáikirje lii almostum kuulmâ sämikielân|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2017-12-20|čujottum=2024-10-10|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Päivi Heikkilä-Halttunen]] (toimâttâm) – ''Luõmmum meä´cc'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Hilkka Fofonoff]]<ref name=":0" /> * [[Matti Morottaja]] – ''[[Mattu saaʹnid]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Katri Fofonoff]]<ref name="finna-morottaja-2464633">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/eepos.2464633 |nommâ= Mattu saa'nid |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Satu Moshnikoff]] – ''[[Njuämmlaž njoikk]]: muu vuõssmõs tivttǩeʹrjj''<ref name="finna-moshnikoff-38acaea9-0df6-4fed-9d72-ad2d07535c6f">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/heili.38acaea9-0df6-4fed-9d72-ad2d07535c6f |nommâ= Njuämmlaž njoikk / muu vuõssmõs tivttǩe´rjj |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-25 |kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Ráiđukoveh ==== * [[Maren Uthaug]] – ''[[Ikth lij saametje - mahte eevre saetnies saemien soptsese]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Maja Lisa Kappfjell]]<ref name="bibsok-9788282631990">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bibsent.no/ikth-lij-saametje-mahte-eevre-saetnies-saemien-soptsese-9788282631990 |nommâ= Ikth lij saametje : mahte eevre saetnies saemien soptsese |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-06-19 |kielâ={{nb}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Mary Áilonieida Sombán Mari]] – ''[[Biejjien nïejte]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Maja Lisa Kappfjell]]<ref name="bibsent-mas-9788293402237 ">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/boker-medier/boker/barn-og-ungdom/biejjien-niejte-9788293402237 |nommâ= Biejjien nïejte |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{nb}}}}</ref><ref name="sbt-biejjien">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2017/12/14/marry-ailonieida-somby-biejjien-niejte/ |nommâ= Marry Ailonieida Somby: Biejjien nïejte | äigimuddo = 2017-12-14 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-03-31|kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Päivi Heikkilä-Halttunen]] (toimâttâm) – ''Imašlaš meahcci'', pajekielân jurgâlâm [[Milja Guttorm]]<ref name=":0" /> * [[Saia Stueng]] – ''[[Hamburgerprinseassa]]''<ref name="finna-stueng-1734982">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |nommâ= Hamburgerprinseassa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-27 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241202210856/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |vyerkkejum= 2024-12-02}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== * [[Martti Heinonen]], [[Markus Luoma]], [[Leena Mannila]], [[Kati Rautakorpi-Salmio]], [[Timo Tapiainen]], [[Tommi Tikka]] já [[Timo Urpiola]] – ''[[Pii: matematihkka 8]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Jouni A. Vest]], [[Anni Näkkäläjärvi]] já [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-heinonen-1734982">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |nommâ= Pii : matematihkka. 8 |almostittem= Finna |čujottum= 2025-10-05 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241202210856/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |vyerkkejum= 2024-12-02}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2017 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2017 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2017 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2017]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2017]] i9txqh7cf5ux7xtpapkg18spye1rdth 0 16246 159574 156392 2026-09-26T01:03:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159574 wikitext text/x-wiki '''Ive 1997 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1997]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ puáris vyevdist]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="finna-261406">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261406 |nommâ= Puppâ Puáris Vyevdist |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-19|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já vyesi]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Márjá-Liisá Olthuis]]<ref name="finna-261621">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261621 |nommâ= Puppâ já vyesi |almostittem= Finna |čujottum= 2022-12-19 |kielâ= {{sv}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20221219071414/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261621 |vyerkkejum= 2022-12-19}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Puppâ já kiđđâtulve]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="finna-261632">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.261632 |nommâ= Puppâ já kiđđâtulve |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-19|kielâ ={{sv}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv da puõccuvuâzzaž]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Seija Sivertsen]]<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-27|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv da ǩiđđtuʹlvv]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Satu Moshnikoff]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> * [[Inga Borg]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv vuäʹmm mieʹccest]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Mariia Feodoroff]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> <!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Barbro Lindgren]] – ''[[Maaxen beeretje]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Karin Rensberg-Ripa]]<ref name="finna-lindgren-911279">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.911279 |nommâ= Maaxen raajhpese |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-02 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240302105921/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.911279 |vyerkkejum= 2024-03-02}}</ref> * [[Barbro Lindgren]] – ''[[Maaxen raajhpese]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Karin Rensberg-Ripa]]<ref name="finna-lindgren-911287">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.911287 |nommâ= Maaxen raajhpese |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-02|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Gun Aira]] já [[Ingegerd Vannar]] – ''[[Jåvvå]]''<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="finna-aira-vannar-270262 ">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.270262 |nommâ= Jåvvå |almostittem= Finna |čujottum=2024-08-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ====--> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Kirste Paltto]] – ''[[Beštoriin]]''<ref name="finna-paltto-9912589603506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912589603506253 |nommâ= Beštoriin |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Karen Marie Eira Buljo]] – ''[[Gámagoarrun]]''<ref name="nb-2009112700005">{{Nettikäldee|čujottâs= https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009112700005 |nommâ=Gámagoarrun |almostittem= Taažâ aalmuglâškirjerááju |čujottum=2022-12-31|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Hannu Kangasniemi]] (toim.) – ''[[Eállima geaidnu]]''<ref name="finna-432315">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.432315 |nommâ= Eállima geaidnu |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Mii leat ain dás]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Ingrid Nordal]]<ref name="finna-broch-246764">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.246764 |nommâ= Mii leat ain dás = Vi er ennå her |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327035227/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.246764 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> <!--== Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1997 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1997 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1997 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1997]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1997]] 4uvkcdzcpkredci89jj5e3zw86dxuqb 0 16249 159569 156396 2026-09-26T01:03:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159569 wikitext text/x-wiki '''Ive 1993 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1993]]. <!--== Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === === Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Jienâkirjeh ==== * [[Niilo Aikio]] – ''[[Eváhkkohistorjja muitalusat]]''<ref name="finna-aikio-110186">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110186 |nommâ= Eváhkkohistorjja muitalusat |almostittem= Finna |čujottum= 2026-04-26 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20260428091008/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110186 |vyerkkejum= 2026-04-28}}</ref> {{Small|C-kasseet}} ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Inger-Mari Aikio]] – ''[[Jiehki vuolde ruonas giđđa]]''<ref name="finna-802717">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.802717 |nommâ= Jiehki vuolde ruonas giđđa |almostittem= Finna |čujottum=2022-12-19|kielâ ={{sv}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Stig Gælok]] já [[Kari Waag Gælok]] – ''[[Soaje - Venger]]''<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_soaje-venger|nommâ=Soaje - Venger |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2013-03-19 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> {{smj}} <small>já</small> {{nn}} === Čaitâlmeh === * [[John Gustavsen]] – ''[https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2012082208080 Gumpegoddi/Ulvedreperen/Vargdödaren]''<ref name="biblioteksøk-1889682">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=1889682|nommâ= Gumpegoddi = : Ulvedreperen = Vargdødaren |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-11-11|kielâ={{nb}}}}</ref> {{se}} <small>já</small> {{nb}} <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Lajla Mattsson Magga]] já [[Knut Bergsland]] – ''[[Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja. Sydsamisk–norsk ordbok|Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja – Sydsamisk–norsk ordbok]]''<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/norsk-sorsamisk-ordbok-gis-ut-i-dag-1.6840458|nommâ=Norsk-sørsamisk ordbok gis ut i dag|tahhee=Vuolab, Siv Eli|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2009-10-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> {{sma}} <small>já</small> {{no}} * [[Pekka Sammallahti]] – ''[[Sámi-suoma-sámi sátnegirji]]'' {{se}} <small>já</small> {{fi}} <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1993 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1993 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1993 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1993]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1993]] mymjwyqzmq47q9uwc8ee2upeltkt2kk 0 16278 159583 156365 2026-09-26T01:06:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159583 wikitext text/x-wiki '''Ive 2009 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2009]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Márjá-Liisá Olthuis]] – ''[[Njobžâvääri juovlâtaaiđâr]]''<ref name="finna-olthuis-1146817">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.1146817 |nommâ= Njobžâvääri juovlâtaaidâr |almostittem= Finna |čujottum=2025-06-24|kielâ ={{se}}}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== * Satu Arjanne, Pirkko Kenno, Teuvo Nyberg, Matti Palosaari, Päivi Vehmas já Olavi Vestelin – ''[[Škoovlâ pirâstiätu 3]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="finna-9921860243506253">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9921860243506253 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu. 3 |almostittem=Finna |čujottum=2024-05-15 |kielâ={{fi}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240515190801/https://www.finna.fi/Record/helka.9921860243506253 |vyerkkejum=2024-05-15}}</ref> * Satu Arjanne, Sanna Jortikka, Pirkko Kenno, Teuvo Nyberg, Matti Palosaari, Jyrki Uusi-Viitala já Päivi Vehmas – ''[[Škoovlâ pirâstiätu 3]]: pargokirje'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="finna-915547">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.915547 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu : pargokirje |almostittem= Finna |čujottum=2024-05-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!-- === Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Karlsen]] – ''[[Jåvvå-viellja: Gávraski ja Rávgaski. Lájbbområptik, bágo ja guollára.]]''<ref name="biblioteksøk-859735">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=859735|nommâ= Jåvvå-viellja : Gávraski ja Rávgaski. Lájbbområptik, bágo ja guollára. |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-02|kielâ={{nb}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niillas Holmberg]] – ''[[Dego livččen oaidnán iežan]]''<ref name="dat-iežan">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla-inarinsaame/pages/page04.html|nommâ=2000-lovvoost sämikirjálâšvuotâ šadda maaŋgâpiälásâžžân já stáđásmuvá |almostittem=Tulilla — dollagáttis: viermičáitáldâh sämmilii kirjálâšvuođâ iheluuvij ääigi |čujottum=2024-01-21}}</ref> <!--==== Čaitâlmeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Máilmmi jálumus mánná]]'' <!--==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Pirkko Kenno]], [[Matti Palosaari]] já [[Jukka Vahtola]] (toim.) – ''[[Skuvlla kártagirji]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-kenno-915505">{{Nettikäldee|čujottâs= https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.915505 |nommâ= Skuvlla kártagirji |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Máret Sárá]] (toim.) – ''[[Sámi sátnevádjasat]]''<ref name="finna-sárá-9921418063506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9921418063506253 |nommâ= Sámi sátnevádjasat |almostittem= Finna |čujottum=2026-03-06|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Norsk–sydsamisk ordbok – Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja]]''<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/norsk-sorsamisk-ordbok-gis-ut-i-dag-1.6840458|nommâ=Norsk-sørsamisk ordbok gis ut i dag|tahhee=Vuolab, Siv Eli|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2009-10-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.idut.no/produkt/norsk-sydsamisk-ordbok-daaroen-aarjelsaemien-baakoegaerja/|nommâ=Norsk–sydsamisk ordbok. Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja|almostittem=Iđut|čujottum=2024-03-25|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2009 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2009 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2009 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2009]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2009]] gsbkhpk19e4i1sc9fqzcqa6sxxzs5gm 0 16279 159584 156361 2026-09-26T01:06:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159584 wikitext text/x-wiki '''Ive 2010 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2010]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Márjá-Liisá Olthuis]] – ''[[Speeijâl faŋgâ]]''<ref name="finna-olthuis-1184588">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.1184588 |nommâ= Speeijâl faŋgâ |almostittem= Finna |čujottum=2025-06-24|kielâ ={{se}}}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== * [[Satu Arjanne]], [[Matti Leinonen]], [[Teuvo Nyberg]], [[Matti Palosaari]] já [[Päivi Vehmas]] – ''[[Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="finna-biologia6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/uef.9911264993705966?sid=4712121341 |nommâ=Škoovlâ biologia já eennâmtiätu 6 |almostittem= Finna |čujottum=2024-05-09|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Satu Arjanne]], [[Sanna Jortikka]], [[Teuvo Nyberg]], [[Matti Palosaari]] já [[Jyrki Uusi-Viitala]] – ''[[Škoovlâ pirâstiätu 4]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="finna-pirâstiätu4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1254314 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu. 4 Koulun ympäristötieto |almostittem= Finna |čujottum=2023-01-19|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Satu Arjanne]], [[Sanna Jortikka]], [[Teuvo Nyberg]], [[Matti Palosaari]] já [[Jyrki Uusi-Viitala]] – ''Škoovlâ pirâstiätu 4: pargokirje'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="finna-pirâstiätu4-pargo">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.finna.fi/Record/uef.9911243773705966 |nommâ=Škoovlâ pirâstiätu. 4, Pargokirje – Koulun ympäristötieto. 4, Työkirja. |almostittem=Finna |čujottum=2023-01-19 |kielâ={{fi}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240119104344/https://www.finna.fi/Record/uef.9911243773705966 |vyerkkejum=2024-01-19}}</ref> <!-- === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Seija Sivertsen]] – ''[[Sääʹmǩiõll (kirje)|Sääʹmǩiõll]]'' (2. riäntus)<ref name="finna-sääʹmǩiõll">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9924204703506253 |nommâ= Sää ́mǩiõll : koltankielen oppikirja |almostittem= Finna |čujottum= 2023-04-22 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20230421232405/https://www.finna.fi/Record/helka.9924204703506253 |vyerkkejum= 2023-04-21}}</ref> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Sárá biejvvegirjje]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Samuel Gælok]]<ref name="finna-broch-9916648283906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9916648283906252 |nommâ= Sárá biejvvegirjje : romádna mánájda nuorajda |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041105/https://www.finna.fi/Record/oy.9916648283906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Sárá biejvvegirjje]]'' (MP3-jienâkirje), juulevsämikielân jurgâlâm [[Samuel Gælok]] já páádán luuhâm [[Elli-Ristin Tuorda]]<ref name="finna-broch-9917107783906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9917107783906252 |nommâ= Sárá biejvvegirjje : romádna mánájda nuorajda |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041106/https://www.finna.fi/Record/oy.9917107783906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Saaran gærja]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Aasta Vangberg]]<ref name="finna-broch-9911829633906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9911829633906252 |nommâ= Saaran gærja : rovmane maanide jih noeride |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041107/https://www.finna.fi/Record/oy.9911829633906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === <!--==== Čaitâlmeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Sárá beaivegirji]]''<ref name="finna-broch-939242">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.939242 |nommâ= Sárá beaivegirji : mánáid- ja nuoraidromána |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327040305/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.939242 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Sárá beaivegirji]]'' (CD-jienâkirje), páádán luuhâm [[Sara Margrethe Oskal]]<ref name="finna-broch-1027371">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1027371 |nommâ= Sárá beaivegirji : mánáid- ja nuoraidromána |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327040642/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1027371 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> ==== Ráiđukoveh ==== * [[Maren Uthaug]] – ''[[Ságer somá leat sápmelažžan]]'', toimâtteijee já orjâlâškielâ stivrejeijee [[Mona Solbakk]]<ref name="finna-uthaug-2370916">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370916 |nommâ= Ságer somá leat sápmelažžan |almostittem= Finna |čujottum= 2024-06-19 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240619204942/https://www.finna.fi/Record/helmet.2370916 |vyerkkejum= 2024-06-19}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Stig Riemmbe Gælok]] – ''[[Gáhtto mij máhtij vájmojt suddadit]] – [[Gaahtoe mij meehti vaajmojde sjilkehtidh]] – [[Bussá mii máhtii váimmuid suddadit]]''<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_gahtto-mij-mahtij-vajmojt-suddadit|nommâ=Gáhtto mij máhtij vájmojt suddadit |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2018-11-13 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> {{smj}}, {{sma}} <small>já</small> {{se}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2010 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2010 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2010 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2010]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2010]] 1kk9ixgh705zx394sur4hwiroq5nqsn 0 16289 159985 149288 2026-09-26T02:58:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159985 wikitext text/x-wiki '''Slovenia täsivääldi president''' ({{k-se|Slovenia dásseválddi presideanta}} já {{k-sms|Slovenia tääʹssvääʹld presideʹntt}}) lii [[Slovenia]] täsivääldi [[staatâhovdâ]], kiäm Slovenia aalmug väljee njuolgâ valjâiguin viiđâ ive kooskâi.<ref name="slovenia-eust">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_fi|nommâ=Slovenia|almostittem=Euroop union|čujottum=2022-12-20|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221220193035/https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_fi|vyerkkejum=2022-12-20}}</ref> Sun lii meid [[piäluštâsvuoimij pajehovdâ]]. <!--== Historjá == == Tohálâšvuotâiävtuh ==- == Virgepaje ==--> ==Slovenia täsivääldi presidenteh == {|class="wikitable" width="70%" class="wikitable sortable" |- |align=center | '''Nr.''' |align=center | '''Nommâ''' |align=center | '''Kove''' |align=center | '''Virgeest''' |align=center | '''Piäládâh''' |- bgcolor=#FFFFFF | align=center | 1 | align=center | [[Milan Kučan]] | align=center | [[Tiätuvuárkká:Milan_Kučan_2011-07-05.jpg|75px|]] | align=center | [[vyesimáánu 10.]] peeivi [[1990]] – [[juovlâmáánu 22.]] peeivi [[2002]] | align=center | ZLSD |- bgcolor=#FFFFFF | align=center | 2 | align=center | [[Janez Drnovšek]] | align=center | [[Tiätuvuárkká:Janez_Drnovsek_crop.jpg|75px|]] | align=center | [[juovlâmáánu 23.]] peeivi [[2002]] – [[juovlâmáánu 22.]] peeivi [[2007]] | align=center | LDS |- bgcolor=#FFFFFF | align=center | 3 | align=center | [[Danilo Türk]] | align=center | [[Tiätuvuárkká:Danilo_Türk_2011.jpg|75px|]] | align=center | [[juovlâmáánu 23.]] peeivi [[2007]] – [[juovlâmáánu 22.]] peeivi [[2012]] | align=center | Ij kuullâm piäládâhân |- bgcolor=#FFFFFF | align=center | 4 | align=center | [[Borut Pahor]] | align=center | [[Tiätuvuárkká:Borut_Pahor_(cropped).jpg|75px|]] | align=center | [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2012]] – [[juovlâmáánu 21.]] peeivi [[2022]] | align=center | KD |- bgcolor=#FFFFFF | align=center | 5 | align=center | [[Nataša Pirc Musar]] | align=center | [[Tiätuvuárkká:Nataša_Pirc_Musar_02_(cropped).jpg|75px|]] | align=center | [[juovlâmáánu 22.]] peeivi [[2022]] – | align=center | Ij kuullâm piäládâhân |} == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Slovenia presidenteh|*]] [[Luokka:Slovenia politiik|President]] iiz92zo1ye3eti2vfswpg3zdbwwhemj 0 16298 159349 149291 2026-09-26T00:09:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159349 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''730''' ('''DCCXXX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[730-loho|730-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Buddhalâš temppâl [[Yakushi-ji]] valmâštui [[Jaapaan|Japanist]]. ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Jia Dan]], Tang-dynastia kenraal (j. [[805]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/138.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 138|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-21|čujottum=2022-12-21|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080621210544/http://www.sidneyluo.net/a/a16/138.htm|vyerkkejum=2008-06-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/166.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 166|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2022-12-21|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122454/http://www.sidneyluo.net/a/a17/166.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[Zhang Xiaozhong]], Tang-dynastia kenraal (j. [[791]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-12-21|kielâ={{zh}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 148|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2022-12-21}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Yuwen Rong]], Tang-dynastia kansler (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7213|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 213|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-12-21|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|730}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:730|*]] ldpnvbguk3qoqvprnxxhbvuogbtpp4r 0 16301 159984 149293 2026-09-26T02:58:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159984 wikitext text/x-wiki '''[[Slovenia]]st''' láá 12 kaavpugkieldâd ({{k-sl|mestna občina}}). Ive 2021 räi Sloveniast lijjii 11 kaavpugkieldâd, mut [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[2021]] Krško kieldâst šoodâi 12. kaavpugkieldâ.<ref name="dnevnik-1042978438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dnevnik.si/1042978438|nommâ=Občina Krško od danes Mestna občina Krško|almostittem=Dnevnik|čujottum=2022-12-23|äigimuddo=2021-12-04|kielâ={{sl}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211204231358/https://www.dnevnik.si/1042978438|vyerkkejum=2021-12-04}}</ref> == Kaavpugkieldâ miäruštâllâm == Sloveniast kaavpugkieldâ lii taggaar kieldâ, mon siste lii kaavpug. Laavâ páihálii jiešhaaldâšmist 16 § mield kieldân puáhtá mieđettiđ kaavpugkieldâ status, jis kieldâ kuávlust lii kaavpug, kost láá ucemustáá 20&nbsp;000 ässed já ucemustáá 15&nbsp;000 pargosaijeed.<ref name="16-člen">{{Nettikäldee|čujottâs=http://pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=ZAKO307|nommâ=Zakon o lokalni samoupravi (ZLS)|almostittem=Služba Vlade Republike Slovenije za zakonodajo|čujottum=2022-12-23|kielâ={{sl}}|sitaat=16. člen. Z zakonom se lahko občini dodeli status mestne občine, če je na njenem območju mesto, ki ima najmanj 20.000 prebivalcev in 15.000 delovnih mest ter je gospodarsko, kulturno in upravno središče širšega območja.}}</ref> Toos lasseen kaavpug ferttee leđe kieldâ ekonomâlâš, kulttuurlâš já haaldâtlâš kuávdáš.<ref name="16-člen"/> == Slovenia 12 kaavpugkieldâd == {|style="text-align:center; width:97%; margin-right:10px; font-size:90%" |- ! style="text-align:center;" colspan="12"|Slovenia kaavpugkieldah |- ! rowspan="23" width:25% |'''<br />''' '''[[Tiätuvuárkká:Ljubljana from the Castle.JPG|150px|Ljubljana]]<br />[[ Ljubljana (kaavpugkieldâ)|Ljubljana]]<br /> [[Tiätuvuárkká:Maribor s Pohorja.jpg|150px|Maribor]]<br />[[Maribor (kaavpugkieldâ)|Maribor]]<br /> [[Tiätuvuárkká:Kranj 19.jpg|150px|Kranj]]<br />[[Kranj (kaavpugkieldâ)|Kranj]]<br /> [[Tiätuvuárkká:View of Koper from Zusterna.JPG|150px|Koper]]<br />[[Koper (kaavpugkieldâ)|Koper]]<br /> [[Tiätuvuárkká:CeljePanorama.jpg|150px|Celje]]<br />[[Celje (kaavpugkieldâ)|Celje]]<br />''' [[Tiätuvuárkká:Novo mesto - letalski posnetek.jpg|border|150px|Novo Mesto]]<br />[[Novo Mesto (kaavpugkieldâ)|Novo Mesto]]<br /> ! style="text-align:center; background:#f5f5f5;"| ! style="text-align:center; background:#f5f5f5;"| kaavpugkieldâ ! style="text-align:center; background:#f5f5f5;"| ässeeloho (2021) ! rowspan="22" width:150 | [[Tiätuvuárkká:Velenjski grad poleti.jpg|150px|Velenje]]<br />[[Velenje (kaavpugkieldâ)|Velenje]]<br /> [[Tiätuvuárkká:Nova Gorica 0720069 71 retouched.jpg|135px|Nova Gorica]]<br />[[Nova Gorica (kaavpugkieldâ)|Nova Gorica]]<br /> [[Tiätuvuárkká:Krško iz gradu.jpg|150px|Krško]]<br />[[Krško (kaavpugkieldâ)|Krško]]<br /> [[Tiätuvuárkká:Ptuj.jpg|135px|Ptuj]]<br />[[Ptuj (kaavpugkieldâ)|Ptuj]]<br /> [[Tiätuvuárkká:MurskaSobota1.jpg|135px|Murska Sobota]]<br />[[Murska Sobota (kaavpugkieldâ)|Murska Sobota]]<br /> [[Tiätuvuárkká:SlovenjGradec.JPG|135px|Slovenj Gradec]]<br />[[Slovenj Gradec (kaavpugkieldâ)|Slovenj Gradec]]<br /> |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|1||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|30px]] [[Ljubljana (kaavpugkieldâ)|Ljubljana]]'''||294 464 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|2||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Coat of arms of Maribor (2020).svg|30px]] [[Maribor (kaavpugkieldâ)|Maribor]]'''||113 778 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|3||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Coat of Arm of Kranj.png|30px]] [[Kranj (kaavpugkieldâ)|Kranj]]'''||57 185 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|4||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Coa Koper.grb.svg|30px]] [[Koper (kaavpugkieldâ)|Koper/Capodistria]]'''||53 292 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|5||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Coat of arm of Celje.png|30px]] [[Celje (kaavpugkieldâ)|Celje]]'''||49 007 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|6||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:COA-Novo mesto.gif|30px]] [[Novo Mesto (kaavpugkieldâ)|Novo Mesto]]'''||37 398 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|7||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Coat of arms of Velenje.png|30px]] [[Velenje (kaavpugkieldâ)|Velenje]]'''||33 715 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|8 || align="left" |'''[[Tiätuvuárkká:COA-Nova Gorica.svg|30px]] [[Nova Gorica (kaavpugkieldâ)|Nova Gorica]]'''||31 845 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|9|| align="left" |''' [[Krško (kaavpugkieldâ)|Krško]]'''||25 904 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|10||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:Ptuj-grb.png|30px]] [[Ptuj (kaavpugkieldâ)|Ptuj]]'''||23 611 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|11||align=left|'''[[Tiätuvuárkká:MS seal.svg|30px]] [[Murska Sobota (kaavpugkieldâ)|Murska Sobota]]'''||18 622 |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;"|12||align=left|''' [[Slovenj Gradec (kaavpugkieldâ)|Slovenj Gradec]]'''||16 595 |- | colspan="5" style="text-align:center; background:#f5f5f5;"| |} {{clear}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Slovenia kieldah|Slovenia kieldah]] 5fzgrpf6kajydwy3653cadecvfq0vyw 0 16307 159782 149295 2026-09-26T02:11:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159782 wikitext text/x-wiki {{Slovenia kaavpugkieldâ | nommâ = Ljubljana kaavpugkieldâ<br/>''Mestna občina Ljubljana'' | kove = Ljubljana from the Castle.JPG | kove-čielgiittâs = Ljubljana | vaakun = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = Blason_ville_si_Ljubljana_(Slovénie).svg | kárttá = Karte_Ljubljana_si.png | staatâ = [[Slovenia]] | vuáđudum = [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi [[1994]]<ref name="ljubljana-1994"/> | pormiäštár = [[Zoran Janković (politikkár)|Zoran Janković]]<ref name="zupan-ljubljana"/> | pormiäštár_ihe = 2021 | haaldâtlâš kuávdáš = [[Ljubljana]] | vijđodâh = 275<ref name="stat.si">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stat.si/obcine/sl/Municip/Index/82|nommâ=Ljubljana - Slovenske regije in občine v številkah|almostittem=www.stat.si|čujottum=2022-12-24|kielâ={{sl}}}}</ref> | eennâm = | sisčääci = | merâčääci = | alemus saje = | ässeeloho = 294 054<ref name="stat.si"/> | ässeeloho_ihe = 1.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 1 069<ref name="stat.si"/> | äigi = UTC+01 | kesiäigi = UTC+02 | virgálâš päikkisijđo = [https://www.ljubljana.si/ www.ljubljana.si] }} '''Ljubljana kaavpugkieldâ''', meid '''Ljubljana kaavpug''' ({{k-sl|Mestna občina Ljubljana}}, uán. '''MOL''') lii ohtâ [[Slovenia kaavpugkieldah|Slovenia 12 kaavpugkieldâst]]. Ton haaldâtlâš kuávdáš lii [[Ljubljana]], [[Slovenia]] uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug. Kaavpugkieldâ pormiäštár lii lamaš juovlâmáánu 2021 rääjist [[Zoran Janković (politikkár)|Zoran Janković]].<ref name="zupan-ljubljana">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ljubljana.si/en/municipality/the-mayor/|nommâ=The Mayor|almostittem=Ljubljana kaavpugkieldâ|čujottum=2022-12-24|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221224200413/https://www.ljubljana.si/en/municipality/the-mayor/|vyerkkejum=2022-12-24}}</ref> == Historjá == Ljubljana kaavpugkieldâ vuáđudui [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi [[1994]], ko [[Slovenia]]st uđâsmittui kieldâjyehim.<ref name="ljubljana-1994">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stat.si/StatWeb/File/DocSysFile/1290|nommâ=Vzpostavitev lokalne samouprave v Republiki Sloveniji v številkah|almostittem=Statistični urad Republike Slovenije|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 67|kielâ={{sl}}|sitaat=Mestna občina Ljubljana je bila ustanovljena ob teritorialnem preoblikovanju komun 3. 10. 1994.}}</ref> == Haaldâtlâš jyehim == === Siijdah === [[Ljubljana|Haaldâtlâš kuávdáá]] lasseen kieldâst láá meid čuávuvááh siijdah: [[Tiätuvuárkká:Mestna občina Ljubljana - naselja.jpg|296px|thumb|right|Kaavpugkieldâ siijdah]] {{Div col|colwidth=18em}} * [[Besnica]] * [[Brezje pri Lipoglavu]] * [[Dolgo Brdo, Ljubljana|Dolgo Brdo]] * [[Dvor, Ljubljana|Dvor]] * [[Češnjica, Ljubljana|Češnjica]] * [[Črna Vas]] * [[Gabrje pri Jančah]] * [[Janče]] * [[Javor, Ljubljana|Javor]] * [[Lipe, Ljubljana|Lipe]] * [[Mali Lipoglav]] * [[Mali Vrh pri Prežganju]] * [[Malo Trebeljevo]] * [[Medno]] * [[Pance, Ljubljana]] * [[Podgrad, Ljubljana|Podgrad]] * [[Podlipoglav]] * [[Podmolnik]] * [[Prežganje]] * [[Ravno Brdo]] * [[Rašica, Ljubljana|Rašica]] * [[Repče, Ljubljana|Repče]] * [[Sadinja Vas, Ljubljana|Sadinja Vas]] * [[Selo pri Pancah]] * [[Spodnje Gameljne]] * [[Srednje Gameljne]] * [[Stanežiče]] * [[Šentpavel, Ljubljana|Šentpavel]] * [[Toško Čelo]] * [[Tuji Grm]] * [[Veliki Lipoglav]] * [[Veliko Trebeljevo]] * [[Vnajnarje]] * [[Volavlje]] * [[Zagradišče]] * [[Zgornja Besnica, Ljubljana|Zgornja Besnica]] * [[Zgornje Gameljne]] {{Div col end}} {{clear|left}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== Ive 2020 Ljubljana kaavpugkieldâst assii 294 054 olmožid.<ref name="stat.si"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Slovenia kaavpugkieldah}} [[Luokka:Slovenia kaavpugkieldah]] o7xm8awvjfvc25omhk2nxucgzair3it 0 16332 159688 149304 2026-09-26T01:35:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159688 wikitext text/x-wiki {{Slovenia kaavpugkieldâ | nommâ = Krško kaavpugkieldâ<br/>''Mestna občina Krško'' | kove = Krško_iz_gradu.jpg | kove-čielgiittâs = Krško | tuše_vaakun = | kárttá = Obcine_Slovenija_2006_Krsko.svg | staatâ = Slovenia | vuáđudum = [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[2021]]<ref name="dnevnik-1042978438"/> | pormiäštár = | pormiäštár_ihe = | haaldâtlâš kuávdáš = Krško | vijđodâh = 287<ref name="stat.si">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stat.si/obcine/en/Municip/Index/68|nommâ=Koper - Slovenske regije in občine v številkah|almostittem=www.stat.si|čujottum=2022-12-25|kielâ={{en}}}}</ref> | ässeeloho = 26 078<ref name="stat.si"/> | ässeeloho_ihe = 1.7.2020 | ässeesaahâdvuotâ = 91<ref name="stat.si"/> | äigi = UTC+01 | kesiäigi = UTC+02 | virgálâš päikkisijđo = https://www.krsko.si/ }} '''Krško kaavpugkieldâ''', meid '''Krško kaavpug''' ({{k-sl|Mestna občina Krško}}) lii ohtâ [[Slovenia kaavpugkieldah|Slovenia 12 kaavpugkieldâst]]. Ton haaldâtlâš kuávdáš lii [[Krško]]. == Historjá == Krško kaavpugkieldâ vuáđudui [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[2021]], ko Krško kieldâst šoodâi Slovenia 12. kaavpugkieldâ.<ref name="dnevnik-1042978438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dnevnik.si/1042978438|nommâ=Občina Krško od danes Mestna občina Krško|almostittem=Dnevnik|čujottum=2022-12-23|äigimuddo=2021-12-04|kielâ={{sl}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211204231358/https://www.dnevnik.si/1042978438|vyerkkejum=2021-12-04}}</ref> == Haaldâtlâš jyehim == === Siijdah === [[Krško|Haaldâtlâš kuávdáá]] lasseen kieldâst láá meid čuávuvááh siijdah: {{Div col|colwidth=14em}} * [[Anovec]] * [[Anže, Krško|Anže]] * [[Apnenik pri Velikem Trnu]] * [[Ardro pod Velikim Trnom]] * [[Ardro pri Raki]] * [[Armeško]] * [[Brege]] * [[Brestanica]] * [[Brezje pri Dovškem]] * [[Brezje pri Raki]] * [[Brezje pri Senušah]] * [[Brezje v Podbočju]] * [[Brezovica v Podbočju]] * [[Brezovska Gora]] * [[Brlog, Krško|Brlog]] * [[Brod v Podbočju]] * [[Bučerca]] * [[Celine, Krško|Celine]] * [[Cesta, Krško|Cesta]] * [[Cirje]] * [[Črešnjice nad Pijavškim]] * [[Čretež pri Krškem]] * [[Dalce]] * [[Dedni Vrh, Krško|Dedni Vrh]] * [[Dobrava ob Krki]] * [[Dobrava pod Rako]] * [[Dobrova, Krško|Dobrova]] * [[Dol, Krško|Dol]] * [[Dolenja Lepa Vas]] * [[Dolenja Vas pri Krškem]] * [[Dolenja Vas pri Raki]] * [[Dolenji Leskovec]] * [[Dolga Raka]] * [[Dovško]] * [[Drenovec pri Leskovcu]] * [[Drnovo]] * [[Dunaj, Krško|Dunaj]] * [[Frluga]] * [[Gmajna, Krško|Gmajna]] * [[Golek, Krško|Golek]] * [[Goli Vrh, Krško|Goli Vrh]] * [[Gora, Krško|Gora]] * [[Gorenja Lepa Vas]] * [[Gorenja Vas pri Leskovcu]] * [[Gorenje Dole, Krško|Gorenje Dole]] * [[Gorenji Leskovec]] * [[Gorica, Krško|Gorica]] * [[Gorica pri Raztezu]] * [[Gornje Pijavško]] * [[Gradec, Krško|Gradec]] * [[Gradišče pri Raki]] * [[Gradnje, Krško|Gradnje]] * [[Gržeča Vas]] * [[Gunte]] * [[Hrastek]] * [[Ivandol]] * [[Jelenik]] * [[Jelše, Krško|Jelše]] * [[Jelševec, Krško|Jelševec]] * [[Kalce, Krško|Kalce]] * [[Kalce–Naklo]] * [[Kališovec]] * [[Kerinov Grm]] * [[Kobile]] * [[Kočno, Krško|Kočno]] * [[Koprivnica, Krško|Koprivnica]] * [[Koritnica, Krško|Koritnica]] * [[Kostanjek]] * [[Kremen, Krško|Kremen]] * [[Kržišče, Krško|Kržišče]] * [[Leskovec pri Krškem]] * [[Libelj]] * [[Libna]] * [[Loke, Krško|Loke]] * [[Lokve, Krško|Lokve]] * [[Lomno, Krško|Lomno]] * [[Mali Kamen]] * [[Mali Koren]] * [[Mali Podlog]] * [[Mali Trn]] * [[Malo Mraševo]] * [[Mikote]] * [[Mladje]] * [[Mrčna Sela]] * [[Mrtvice, Krško|Mrtvice]] * [[Nemška Gora]] * [[Nemška Vas, Krško|Nemška Vas]] * [[Nova Gora, Krško|Nova Gora]] * [[Osredek pri Trški Gori]] * [[Pesje]] * [[Pijana Gora]] * [[Planina pri Raki]] * [[Planina v Podbočju]] * [[Pleterje, Krško|Pleterje]] * [[Podbočje]] * [[Podlipa, Krško|Podlipa]] * [[Podulce]] * [[Površje, Krško|Površje]] * [[Premagovce]] * [[Presladol]] * [[Pristava ob Krki]] * [[Pristava pod Rako]] * [[Pristava pri Leskovcu]] * [[Prušnja Vas]] * [[Raka, Krško|Raka]] * [[Ravne pri Zdolah]] * [[Ravni, Krško|Ravni]] * [[Ravno, Krško|Ravno]] * [[Raztez]] * [[Reštanj]] * [[Rožno]] * [[Šedem]] * [[Sela pri Raki]] * [[Selce pri Leskovcu]] * [[Selo, Krško|Selo]] * [[Senovo, Krško|Senovo]] * [[Senožete, Krško|Senožete]] * [[Senuše]] * [[Slivje, Krško|Slivje]] * [[Smečice]] * [[Smednik]] * [[Spodnja Libna]] * [[Spodnje Dule]] * [[Spodnje Pijavško]] * [[Spodnji Stari Grad]] * [[Srednje Arto]] * [[Srednje Pijavško]] * [[Sremič]] * [[Stari Grad, Krško|Stari Grad]] * [[Stari Grad v Podbočju]] * [[Stolovnik]] * [[Stranje, Krško|Stranje]] * [[Straža pri Krškem]] * [[Straža pri Raki]] * [[Strmo Rebro]] * [[Šutna, Krško|Šutna]] * [[Trška Gora, Krško|Trška Gora]] * [[Velika Vas pri Krškem]] * [[Veliki Dol, Krško|Veliki Dol]] * [[Veliki Kamen]] * [[Veliki Koren]] * [[Veliki Podlog]] * [[Veliki Trn]] * [[Veliko Mraševo]] * [[Veniše]] * [[Videm, Krško|Videm]] * [[Vihre]] * [[Volovnik]] * [[Vrbina]] * [[Vrh pri Površju]] * [[Vrhulje]] * [[Žabjek v Podbočju]] * [[Zabukovje pri Raki]] * [[Žadovinek]] * [[Zaloke]] * [[Zdole, Krško|Zdole]] * [[Ženje]] {{Div col end}} {{clear}} ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== Ive 2020 Krško kaavpugkieldâst assii 26 078 olmožid.<ref name="stat.si"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Slovenia kaavpugkieldah}} [[Luokka:Slovenia kaavpugkieldah]] 5abajjf8sa44s4dv6rxuorb61icjqx0 0 16349 159937 149310 2026-09-26T02:47:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159937 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Robert Golob - (2024) (cropped).jpg|pienoiskuva|Robert Golob ive 2024]] '''Robert Golob''' (š. [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi [[1967]] [[Šempeter pri Gorici]], [[Jugoslavia]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443|nommâ=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+|tahhee=Maribor|almostittem=plus.cobiss.net|čujottum=2022-05-26|kielâ={{sl}}}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.24ur.com/novice/slovenija/robert-golob-s-cela-energetske-druzbe-poletel-na-vrh-vlade.html|nommâ=Robert Golob s čela energetske družbe poletel na vrh vlade|almostittem=24ur.com|äigimuddo=2022-04-25|čujottum=2022-12-24|kielâ={{sl}}}}</ref> lii slovenialâš šleđgâinsner, finnodâholmooš já politikkár, kii lii toimâm [[Slovenia täsivääldi uáiviminister|Slovenia uáiviministerin]] [[kesimáánu 1.]] peeivi [[2022]] rääjist.<ref name="stimes-golob">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/|nommâ=Robert Golob elected prime minister|almostittem=Slovenia Times|äigimuddo=2022-05-25|čujottum=2022-12-24|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221112163839/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/|vyerkkejum=2022-11-12}}</ref> == Eellim == Robert Golob šoodâi [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi [[1967]] [[Šempeter pri Gorici]]st, [[Jugoslavia]]st.<ref name=":0" /> Sun luuvâi [[šleđgâtekniik]] [[Ljubljana ollâopâttâh|Ljubljana ollâopâttuvvâst]], mast sun valmâštui ive 1989.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/|nommâ=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD|almostittem=Laboratory of Energy Policy|čujottum=2022-12-24|kielâ={{en}}}}</ref> Tast maŋa sun valmâštui maisterin ive 1992 já nágáttâlâi tuáhtárin ive 1994.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Nágáttâllâm maŋa sun varrij [[Atlanta|Atlantan]], [[Georgia (uásistaatâ)|Georgian]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]], kost sun tooimâi kolliistâllee Fulbright-totken [[Georgia teknisâš ollâškovlâ|Georgia teknisâš ollâškoovlâst]].<ref name=":1" /> <!-- == Karrieer ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Golob, Robert}} [[Luokka:Ive 1967 šoddâmeh]] [[Luokka:Slovenia uáiviministereh]] [[Luokka:Slovenialiih finnodâhulmuuh]] bu1zlsqbk8t5dds4zd6gzg3hd3fc0hy 0 16418 159926 156696 2026-09-26T02:45:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159926 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Rautjärvi puáris kirkko | kove = Rautjärven_kirkko_1.JPG | kove-čielgiittâs = Rautjärvi viiđâd kirkko ive 2014 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Maadâ-Kärjil eennâmkodde | nommâ_kárttá = Rautjärvi viiđâd kirkko | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 61 | latm = 17 | lats = 58 | latNS = N | longd = 29 | longm = 7 | longs = 49 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|20px|border]] [[Suomâ]] | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Rautjärvi]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = | pispekodde = Mikkeli pispekodde | servikodde = Ruokolahti servikodde | ruávástkodde = Maadâ-Kärjil ruávástkodde | huksejum = [[1881]] | vihkum = [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi [[1881]] | meddâl = [[juovlâmáánu 25.]] peeivi [[2022]] | vuávájeijee = | materiaal = [[muorâ]] | čokkámsajeh = 1 200 | stijlâ = | äigi = UTC+2 }} '''Rautjärvi puáris kirkko''' lâi ive&nbsp;1881 huksejum já kiävtun vihkum stuorrâ muorâkirkko, mii lâi [[Rautjärvi|Rautjärvist]] [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde]]est. Kirkko lâi kirkkoluáhá alne [[Rautjärvi (jävri Rautjärvist)|siämmáánommâsii jäävri maadâriddoost]]. [[Tiätuvuárkká:Rautjarvi-church-1950s.jpg|pienoiskuva|Rautjärvi puáris kirkko 1950-lovvoost]] Eennâmkodálávt merhâšittee huksejum kulttuurpirâsin onnum kirkko puolij kunnân [[juovlâmáánu 25.]]&nbsp;peeivi [[2022]].<ref name="rautjärvi-kirkko2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-25|čujottum=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle_20221225">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20010308|nommâ=Poliisi epäilee, että Rautjärven historiallinen puukirkko sytytettiin tahallaan kesken jumalanpalveluksen|tahhee=Forsberg, Tiina; Rimpiläinen, Tuomas; Näveri, Anna|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=25.12.2022|almostittee=Yleisradio|čujottum=25.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/8b133c3a-7399-4490-8863-79e60c0409e4|nommâ=Tällaista taidetta tuhoutui Rautjärven kirkon palossa|tahhee=Taleva, Katariina|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Roovvâdmáánu 9.]]&nbsp;peeivi [[2023]] Ruokolahti kirkkostivrâ meridij huksiđ uđđâ kirho kunnân puállám kirho sajan.<ref name="yle-20054544">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20054544|nommâ=Rautjärven kirkko sytytettiin tuleen kesken messun viime jouluna – nyt palaneen kirkon tilalle päätettiin rakentaa uusi|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2023-10-11|tahhee=Väisänen, Riitta|äigimuddo=2023-10-10|kielâ={{fi}}}}</ref> == Historjá == [[Rautjärvi (jävri Rautjärvist)|Rautjärvi maadâriddoost]] láá lamaš maaŋgah kappeleh já kirhoh. Täin jo kulmâ láá puállám kunnân.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000009290203.html|nommâ=Poliisi julkaisi tarkemmat tuntomerkit miehestä, josta se pyytää havaintoja Rautjärven paloihin liittyen|tahhee=Myllyoja, Essi; Ilkka, Ilmo; Niemi, Liisa; Pyy, Tomi|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirhoi lasseen Rautjärvist láá puállám aainâs-uv kyehti kiällutoornâ iivij&nbsp;1847 já&nbsp;1872 já meid pappâl já kirho kirjerááju (ive&nbsp;1856).<ref name=":2">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=23|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Kotimaalta|Čielgiittâs=— Rautjärwen kappelista. „Wahingonwalkea poltti täällä 31 p. wiime heinäk. pappilan asuinhuoneet ynnä kirkonkirjaston. Tämän tähden ollaan toimessa kumpiaki aiwan uudesta tehdä.|Almostittem=Suometar|Äigimuddo=1857-01-09|Ihekerdi=11|Nummeer=2|Siijđoh=4|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/424326?page=4|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Maakunnasta.|Almostittem=Suomalainen Wirallinen Lehti|Äigimuddo=1872-07-18|Nummeer=85|Siijđoh=3|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/416800?page=3|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref> === Vuossâmuš kirkko === Vuossâmuš oskolduvlâš huksiittâs lâi Ruokolahti servikode kappel ađai Rautjärvi kappel.<ref name=":4">{{Kirjekäldee|Tahhee=Markku Haapio, Laura Luostarinen|Nommâ=Suomen kirkot ja kirkkotaide 2|Ihe=1980|Sijđo=281|Almostittemsaje=Lieto|Almostittee=Etelä-Suomen Kustannus Oy|Isbn=951-9064-28-1|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref> [[Ruokolahti servikodde|Ruokolahti servikoodán]] kuullâm [[Rautjärvi kappelservikodde]] vuáđudui ive&nbsp;1654.<ref name=":5">{{Kirjekäldee|Tahhee=Europaeus, Mikko|Nommâ=Rautjärven asemanseudun kulttuurihistoriallinen selvitys|Ihe=2013|Siijđoh=13–19|Almostittee=Rautjärvi kieldâ|Kielâ={{fi}}|www=https://www.rautjarvi.fi/loader.aspx?id=4bfeb05e-ef76-4ddc-bb30-2620ce29c250|Čujottum=2022-12-27}}</ref> Rautjärvi táluliih annuu [[Viibur luterilâš pispekodde|Viibur luterilii pispekode]] pispe [[Peter Bjugg]]ist love huksiđ kappel.<ref name=":6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Loho=Rautjärven seurakunta|Sijđo=19|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref> Sij finnejii love huksiđ tom [[Nurmijärvi (Rautjärvi)|Nurmijärvi]] riidon, mut kihheen ij innig tieđe, huksejui-uv kappel toho.<ref name=":6" /> Ive&nbsp;1664 Rautjärvi táluliih finnejii love tallaa Viibur pispe [[Nicolaus Nycopensis]]ist huksiđ kappel [[Rautjärvi (jävri Rautjärvist)|Rautjärvi riidon]].<ref name=":6" /> Puoh pitejâšliih iä kuittâg halijdâm jieijâs kappel, já äšši moonâi-uv keriváid.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lempiäinen, Pentti|Nommâ=Piispan- ja rovastintarkastukset Suomessa ennen isoavihaa|Ihe=1967|Sijđo=251|Čielgiittâs=Suomen kirkkohistoriallisen seuran toimituksia 73|Almostittemsaje=Helsig|Almostittee=Suomen kirkkohistoriallinen seura|Kielâ={{fi}}|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/teos/binding/2112914?term=Rautj%C3%A4rven%20kappelin&page=253|Čujottum=2022-12-27}}</ref> Sij iä vaarâ vuáittám ääši, tastko toho huksejui Rautjärvi kappel, mii valmâštui ive&nbsp;1667.<ref name=":5" /><ref name="evl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://evl.fi/srk/rautjarvi/rautjarven_kirkko.htm|nommâ=Rautjärven kirkko|almostittem=evl.fi|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071208114751/https://evl.fi/srk/rautjarvi/rautjarven_kirkko.htm|vyerkkejum=2007-12-08}}</ref> Rautjärvi kappel tiet ulmuuh pessii kirhostâllâđ älkkeebeht, ko sij iä tarbâšâm innig eelliđ [[Ruokolahti kirkko|Ruokolahti kirhoost]] já návt kirkkomätki uánidui uáli jo ennuv.<ref name=":6" /> 1740-lovo räi kappel lâi jo nuuvt liäggásâm, ete servikodde meridij huksiđ uđđâ kirho ton paaldân. [[Uccâvaje]] aalgâst ive&nbsp;[[1741]] ruošah poldii kappel, mut iä kuittâg puáldám uđđâ kirho.<ref name="evl" /> === Nubbe kirkko === Nubbe kirho huksim lâi jo pargo vyelni vuossâmuu kirho ääigi. Tom ruošah kuođđii puáldihánnáá, veikkâ sij poldii-uv kirho paaldâst leijee kappel.<ref name="evl" /> Kirkko valmâštui loopâst ive&nbsp;1744 uccâvaje maŋa.<ref name=":7">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=22|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref> Taat kirkko lâi aanoost tuše 30 ihheed, tastko tot lâi hyenes oornigist já lâi servikoodán jo meendu ucce.<ref name=":7" /> === Kuálmád kirkko === Čuávuvâš kirkko valmâštui ive&nbsp;1776.<ref name=":6" /><ref name="evl" /> Ive&nbsp;1815 huksejui kirho šiiljon sierânâs kiällutornâ.<ref name=":2" /> Ive&nbsp;1834 rautjärviliih annuu love iärániđ Ruokolahti servikoddeest já vuáđudiđ jieijâs [[kirkkohiärrákodde|kirkkohiärrákode]], mut sij iä finnim tom. Esken ive&nbsp;1859 sij finnejii love, já talle Rautjärvi kirkkohiärrákodde šoodâi jiečânâssân.<ref name=":5" /><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=20|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref> [[Syeinimáánu 7.]]&nbsp;peeivi [[1872]] taat-uv kirkko já kiällutornâ puollii kunnân.<ref name=":3" /><ref name="evl" /><ref name=":8">{{Nettikäldee|čujottâs=http://willimiehenjaljilla.blogspot.com/2013/12/rautjarvi-rautjarven-kirkko.html|nommâ=Rautjärvi / Rautjärven kirkko|almostittem=Willimiehen jäljillä -blogi|äigimuddo=2013-12-29|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirhoost tuálvojii ráájun tivrâsumoseh kirkkotiiŋgah.<ref name=":3" /> Pitejâščuákkim lâi tolebáá meridâm celkkiđ pyellimtáhádâs luovâs, tastko kirho ruuđah iä rijttám táhádâsmááksun.<ref name=":3" /> Návt servikodde kaartâi mäksiđ uđđâ kirho huksimkoloid, mii vaiguttij čuuvtij čuávuváá kirho huksimvuáváámáid já -amnâsáid. === Niäljád kirkko === Tállán pyellim maŋa tollui pitejâščuákkim. Servikoddáliih iä halijdâm kirhostâllâđ eres kirhoin, mut servikodde ij suittám huksiđ pyere kirho, já tondiet čuákkimist meridui huksiđ jotelávt uđđâ, koskâpuddâsii kirho kunnân puállám kirho sajan.<ref name=":2" /> Tot huksejui uáli jotelávt, suulân 2,5 mánuppaajeest.<ref name="evl" /> Tastko juurdân lâi tot, et Rautjärvi niäljád kirkko lâi koskâpuddâsâš kirkko, te hiirsah annojii tuše tuuvdâmuorrân, ige ubâ kirkko huksejum hiirsâin tegu táválávt.<ref name=":2" /> Ovdâmerkkân kirho seeinih huksejuvvojii luovdijn iäge hiirsâin.<ref name=":2" /> === Viiđâd kirkko === [[Tiätuvuárkká:Rautjarvi-church-1941.jpg|pienoiskuva|Rautjärvi viiđâd kirkko ive 1941]] Niäljád kirkko lâi kuhháá aanoost, tastko servikodde ij valagin suittám huksiđ pyereeb kirho.<ref name=":2" /> Hyenes ruttâtile lasseen servikoddáliih halijdii cegâttiđ uđđâ muorâkirho, veikkâ miärádâs mield tot ličij ferttim huksiđ keđgiamnâsijn tegu [[Tijlâ|tiijlâin]] teikkâ [[marmor]]ist.<ref name=":2" /> Ive&nbsp;1873 árvuváldáliih servikoddáliih savâstâlškuottii uđđâ kirho huksimsaajeest.<ref name=":2" /> Esken roovvâdmáánust 1877 meridui, ete uđđâ kirkko huksejuuččij siämmáá sajan ko ive&nbsp;1776 huksejum já ive&nbsp;1872 puállám kirkko.<ref name=":2" /><ref name=":9">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kyppi.fi/palveluikkuna/rapea/read/asp/r_kohde_det.aspx?KOHDE_ID=200718|nommâ=Etelä-Karjala > Rautjärvi > Rautjärven kirkko|almostittem=Kulttuuriympäristön palveluikkuna|čielgiittâs=Miettiläntie 1757 56610 RAUTJÄRVI|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Uđđâ ristâkirho vuávái arkkiteht [[A. J. Jansson]].<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Huksimmiäštárin tooimâi Karl Gustav Kajander.<ref name=":2" /> [[Čohčâmáánu 25.]]&nbsp;peeivi [[1881]] valmâštui Rautjärvi viiđâd kirkko.<ref name=":8" /> Servikodde tállán oostij pyellimtáhádâs uđđâ kiirkon.<ref name=":10">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=26|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref> Kirkko vihkui kiävtun vuossâmuu keerdi [[roovvâdmáánu 4.]]&nbsp;peeivi [[1881]].<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Rautjärven kirkko 50-vuotias|Čielgiittâs="Mikkelinpäivänä, lokakuun 4, on kulunut 50 vuotta siitä kun Rautjärven nykyinen kirkko vihittiin tarkoitukseensa."|Almostittem=Ylä-Vuoksi|Äigimuddo=1931-09-24|Nummeer=38|Siijđoh=3|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/1947782?page=3|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Kangasala organ, Rautjärvi 1925.jpg|pienoiskuva|Rautjärvi kirho uurguh ive 1925]] Kiävtun vihkum maŋa servikodde kuuloold hommái kiirkon ávhálijd lasattâsâid tegu [[kuávdášlieggim]] [[Kaamiin|kaminij]] sajan já [[Uurguh|uurguid]].<ref name=":10" /> Kirho šiiljon huksejui pitejâštupe ive&nbsp;1905.<ref name=":9" /> Kiđđâtäälvi 1939 kirkko tivodui já uđâsmittui, mon maŋa tot vihkui kiävtun uđđâsist.<ref name="karjala-1939-10-29"/> Talle kirho viihkâi kiävtun [[roovvâdmáánu 29.]]&nbsp;peeivi [[1939]] ruávást Leo Gummerus.<ref name="karjala-1939-10-29">{{Lostâkäldee|Almostittem=Karjala|Äigimuddo=1939-10-29|Paječaalâ=Rautjärven uudistetun kirkon vihkimisjuhla tänään |Ihe=1939 |Nummeer=292 |Siijđoh=7 |www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/2006347?page=7 |Čujottum=2022-12-28|Kielâ={{fi}}}}</ref> Kirkko vuáđutivodui 2000-lovo aalgâst. Taam kirho tubdâmettum olmooš cokkiittij tuulân ive&nbsp;[[2022]] [[Juovlâmáánu 25.|juovlâpeeivi]] [[immeelpalvâlus]] ääigi, mon keežild kirkko puolij kunnân.<ref name="rautjärvi-kirkko2" /><ref name="yle_20221225" /><ref name=":0" /><ref name="evl" /> == Majemuu kirho huksiittâs == Kirkko lâi täsiverdisâš ristâkirkko, mii sulâstitij uáli ennuv [[Ruokolahti kirkko|Ruokolahti kirho]].<ref name=":4" /> Viestârpiäláá kečiseeinist lâi neeljikiärdásâš, neljihááhámásâš tornâ, mast lâi čuhâlis káttu já ton alne ristâ. Muorâkirho koskâuási alne lâi [[kuubool]].<ref name=":4" /> Kiirkon čäähih siämmáá ääigi 1&nbsp;150–1&nbsp;200 olmožid.<ref name=":4" /> === Álttártavlu === Álttár tyehin lâi ivnáás [[álttártavlu]] ''Vanha paimen kertoo'', mon máálái [[Eero Lehikoinen]] ive&nbsp;1935. Taavlu skeŋkkij Iisakki Ahtiainen, kii omâstij Niska-Pietilä sáhhámlágádâs, já tot čaittui vuossâmuu keerdi [[uđđâivemáánu 26.]]&nbsp;peeivi [[1936]].<ref name=":0" /><ref name=":5" /><ref name="ylä-2141693">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Rautjärven kirkon uusi alttaritaulu | Almostittem = Ylä-Vuoksi | Äigimuddo = 1936-02-04 | Ihekerdi = | Nummeer = 10 | Siijđoh = 2 | www = https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/2141693?page=2 | Čujottum = 2024-06-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Eres kirkkotävireh === [[Ehidâsleibi|Ehidâsleeibi]] taldrik já [[Ehidâskalkkâ|ehidâskaalhâ]] raahtij Johan Illberg ive&nbsp;1854.<ref name=":0" /> Kirhoost lijjii meid kulmâ kristalruuvnâ, moh evakuistojii [[Ilmee kirkko|Ilmee kirho]] eres luávuduv mield ovdil ko kuávlu luovâttui [[Sovjetlitto|Sovjetliiton]]. == Eres huksiittâsah já muštopääcis == Kirho alda huksejui uđđâ pitejâštupe ive&nbsp;1905.<ref name=":9" /><ref name=":11">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Pittá=Pitäjäntupa|Sijđo=34|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-28}}</ref> Aalgâst tobbeen tuállojii kieldâčuákkimeh. Ko ive&nbsp;1922 čuákkimeh sirdojii Miettilän, te pitejâštupán varrij kieldâkirjerááju.<ref name=":11" /> Iivij&nbsp;1978–1996 tobbeen tooimâi [[Rautjärvi päikkikuávlumuseo]]. Kirho šiljoost lii meid máttáátteijee já kirječällee [[Johannes Häyhä]] muštopääcis. Tom ceggij Häyhä suhâservi [[kesimáánu 17.]] peeivi [[1989]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://maurikin.blogspot.com/2015/08/johannes-hayhan-kuvaelmia.html|nommâ=Makkerin blogi: Johannes Häyhän "Kuvaelmia itäsuomalaisten vanhoista tavoista"|tahhee=Kinnunen, Mauri|almostittem=Makkerin blogi|äigimuddo=2015-08-28|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> == Kirkkoeennâm == Kirho pirrâ lii kirkkoeennâm. Tom pirâstit vistig sibžesäiđi já te vyeligis, ive&nbsp;1916 huksejum keđgiäiđi.<ref name=":5" /><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=24|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://elavamuseo.blogspot.com/2021/07/museon-kulttuuriymparistotiimi.html|nommâ=Museon kulttuuriympäristötiimi Rautjärvellä|almostittem=Museon kulttuuriympäristötiimi Rautjärvellä|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Ääiđi tyehin kirho já [[Rautjärvi (jävri Rautjärvist)|Rautjärvi]] kooskâst láá hävdienâmeh.<ref name=":5" /> == Juovlâpeeivi puálu == [[Tiätuvuárkká:Rautjärven kirkon rauniot 1.JPG|thumb|Pasâttâsah oho keččin tast, ko kirkko puolij kunnân.]] Ive&nbsp;[[2022]] [[Juovlâmáánu 25.|juovlâpeeivi]] iđedist [[immeelpalvâlus]] ääigi kirkko cokkiittui pyelliđ.<ref name=":12">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/3f82d088-c592-47c2-b22d-bc5172c2c1d7|nommâ=Tämä kaikki Rautjärven kirkkopalosta nyt tiedetään|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="rautjärvi-kirkko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-25|čujottum=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref> Säärni ääigi servikode kappalâš huámmášij, ete kirkko lâi pyelimin.<ref name=":12" /> Puoh 30–40 olmožid pessii kirhoost šiiljon torvolávt.<ref name=":1" /> Ko sij pessii olgos, kirkkotornâ lâi jo čuuvtij pyelimin. Veikkâ puálukodde poođij kirho luusâ jotelávt, tot ij puáhtám piäluštiđ kirho já te [[juovlâmáánu 25.]]&nbsp;peeivi [[2022]] Rautjärvi viiđâd kirkko puolij kunnân. Poolis epidij, ete kirho cokkiittij tuulân tubdâmettum olmooš tátulávt, aainâs-uv tastko kiinii lâi kiässám oorâid kirho uuvsâi oovdân.<ref name="yle_20221225" /><ref name=":1" /><ref name="is_20221225">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kotimaa/art-2000009289637.html|nommâ=Rautjärven kirkko palaa|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=25.12.2022|čujottum=25.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="hs_20221225">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000009289640.html|nommâ=Paloa tutkitaan törkeänä tuhotyönä – Kirkossa ollut mies kertoo repineensä oven edessä ollutta narua: ”Ei aiheuttanut vaara­tilannetta”|tahhee=Ilkka, Ilmo; Niemi, Liisa|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-25|almostittee=Sanoma Media Finland Oy|tiätuvuárkkáhäämi=|čujottum=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000009290203.html|nommâ=Rautjärven tulipalot {{!}} Poliisi julkaisi tarkemmat tuntomerkit miehestä, josta se pyytää havaintoja Rautjärven paloihin liittyen|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aamulehti.fi/kotimaa/art-2000009289652.html|nommâ=Rautjärven kirkon tulipaloa tutkitaan törkeänä tuhotyönä – Kahden oven edessä oli naruja|tahhee=STT, Ilmo Ilkka, Mika Jyrävä|almostittem=Aamulehti|äigimuddo=2022-12-25|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aamulehti.fi/kotimaa/art-2000009290234.html|nommâ=Poliisi vahvistaa: Rautjärven kirkon ovissa oli naruja, joilla yritetty estää palavasta kirkosta poistumista|tahhee=Mika Jyrävä STT|almostittem=Aamulehti|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Siämmáá peeivi Rautjärvist puolij meid peerâtáálu.<ref name="rautjärvi-kirkko" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000009291794.html|nommâ=Tämä tiedetään Rautjärven kirkkopalosta – Epäilty on vuonna 1945 syntynyt erakoksi kuvailtu metsänomistaja|tahhee=Kerkelä, Lasse|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-27|čujottum=2022-12-28|kielâ={{fi}}}}</ref> Ton pyelimist jaamij almai. Poolis eeppid, et sun lii siämmáš olmooš, kote lii cokkiittâm kirho tuulân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aamulehti.fi/kotimaa/art-2000009291273.html|nommâ=Poliisi: Rautjärven kirkkopalon sytyttämisestä epäilty mies löytyi kuolleena|tahhee=Kerkelä, Lasse|almostittem=Aamulehti|äigimuddo=2022-12-27|čujottum=2022-12-28|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kotimaa/art-2000009291105.html|nommâ=Poliisi epäilee: Rautjärven kirkkopalon sytyttäjä on kuollut|tahhee=Kilpeläinen, Kia|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2022-12-27|čujottum=2022-12-28|kielâ={{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Huksimärbiregister|200718}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1880-lovvoost huksejum kirhoh Suomâst]] [[Luokka:Rautjärvi huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Suomâ muorâkirhoh]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kirhoh]] [[Luokka:Suomâ täsiverdisiih ristâkirhoh]] nddpjltk2eaa0of9yke5kgtj0kcgikd 0 16456 159847 149323 2026-09-26T02:29:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159847 wikitext text/x-wiki '''Nils Henrik Måsø''' ([[čohčâmáánu 23.]] peeivi [[1952]] [[Tiänu]], [[Taažâ]] – [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi [[2022]] [[Kirkkonjargâ]], [[Taažâ]]<ref name="votbb-måsø">{{Nettikäldee|čujottâs=https://varangertanabb.no/oss/begravelser/nils-henrik-maasoe.html|nommâ=Nils Henrik Måsø|almostittem=Varanger og Tana begravelsebyrå|čujottum=2022-12-31|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221231171059/https://varangertanabb.no/oss/begravelser/nils-henrik-maasoe.html|vyerkkejum=2022-12-31}}</ref>) lâi sämmilâš toimâtteijee já politikkár Taažâ peln.<ref name="nrk-1.15807130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/journalista-nils-henrik-maso-lea-japman-1.15807130 | Nommâ = Journalista Nils Henrik Måsø lea jápmán | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 12.1.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 14.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Måsø lâi [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Taažâ kuávdášpiäláduv]] [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 1997–2001|sämitiggeaairâs iivij 1997–2001]].<ref name="sämitigge-1997-2001">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-1997-2001/|nommâ=Sametingets representanter 1997-2001 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|ietf-kielâkoodi=nb}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Måsø, Nils Henrik}} [[Luokka:Ive 1952 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2022 jämimeh‎]] [[Luokka:Sämmiliih politikkáreh]] [[Luokka:Sämmiliih toimâtteijeeh]] [[Luokka:Taažâ Sämitige airâseh]] 7tweyp7vu9ejavxk3h8qhx7ik3yiwx9 0 16486 159909 149331 2026-09-26T02:41:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159909 wikitext text/x-wiki '''Pyereestvaijeemkuávlu''' ({{k-sms|pueʹrrvââjjamvuʹvdd}}, {{k-se|buresbirgenguovlu}}, {{k-fi|hyvinvointialue}}, {{k-sv|välfärdsområde}}) lii kieldâin já [[staatâ]]st sierânâs [[almossiärvádâh]], mon vuáđudui uássin [[Suomâ]] [[Soti- já eennâmkoddeuđâsmittem|soti- já eennâmkoddeuđâsmitmist]] [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2023]].<ref name="kuavluvaaljah">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/se/kuavluvaaljah|nommâ=Kuávluvaaljah|almostittem=vaalit.fi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-10-31}}</ref> Kuávluh láá jiešhaaldâtliih.<ref name="lapha-pdf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lapha.fi/documents/594637/663273/Lapha+esite+SMN+WEB+19-12-2022.pdf/8b3c793b-68dc-ef3f-e122-6aa9105c1c2a?t=1671524336614|nommâ=Laapi almoliih sosiaal-, tiervâsvuođâ- já kááijumpalvâlusah 1.1.2023 rääjist.|almostittem=Laapi pyereestvaijeemkuávlu|čujottum=2023-01-04|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230104023023/https://lapha.fi/documents/594637/663273/Lapha+esite+SMN+WEB+19-12-2022.pdf/8b3c793b-68dc-ef3f-e122-6aa9105c1c2a?t=1671524336614|vyerkkejum=2023-01-04}}</ref> == Listo pyereestvaijeemkuávluin já eres kuávluin == [[Tiätuvuárkká:Hyvinvointialueet.svg|pienoiskuva|608x608px|Kárttá Suomâ pyereestvaijeemkuávluin já kyevti eres kuávlust]] Suomâst láá 21 pyereestvaijeemkuávlud já kyehti eres kuávlu.<ref name="kuavluvaaljah"/> Helsig kaavpug ij lah jiešalnees pyereestvaijeemkuávlu.<ref name="kuávluvaaljah-2022>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/tia-uh-kuavluvaaljain-anaraskielan|nommâ=Tiäđáttâs ive 2022 kuávluvaaljâin|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|čujottum=2023-01-04|äigimuddo=2021-11-12}}</ref> Tot ij meidgin kuulâ mongin pyereestvaijeemkuávlun.<ref name="kuávluvaaljah-2022/> # [[Laapi pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Tave-Pohjanmaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Kainuu pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Koskâ-Pohjanmaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Koskâ-Suomâ pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Tave-Savo pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Tave-Kärjil pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Maadâ-Savo pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Maadâ-Pohjanmaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Pirkanmaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Kanta-Häme pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Pohjanmaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Satakunta pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Varsinais-Suomâ pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Viestâr-Uusimaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Koskâ-Uusimaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Nuorttâ-Uusimaa pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Päijät-Häme pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Kymileevi pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Maadâ-Kärjil pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Vantaa já Kerava pyereestvaijeemkuávlu]] # [[Helsig kaavpug sosiaal-, tiervâsvuođâ- já kááijumtoimâsyergi|Helsig kaavpug]] # [[Åland tiervâsvuođâ- já pyecceitipšo|Åland]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://web.archive.org/web/20230104023023/https://lapha.fi/documents/594637/663273/Lapha+esite+SMN+WEB+19-12-2022.pdf/8b3c793b-68dc-ef3f-e122-6aa9105c1c2a?t=1671524336614 Laapi almoliih sosiaal-, tiervâsvuođâ- já kááijumpalvâlusah 1.1.2023 rääjist] (PDF) == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ pyereestvaijeemkuávluh}} [[Luokka:Suomâ pyereestvaijeemkuávluh|*]] 00gf6e375h9lnsfldi860n94h5i5gxk 0 16549 159360 149357 2026-09-26T00:09:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159360 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''764''' ('''DCCLXIV''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[pasepeivi|pasepeeivi]] já nuuvâi [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[760-loho|760-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Maurizio Galbaio]] šoodâi [[Venetsia täsiväldi|Venetsia]] [[Listo Venetsia dogein|7. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Li Jiang (Tang-dynastia)|Li Jiang]], Tang-dynastia kansler (j. [[830]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7164|nommâ=Old Book of Tang, vol. 164|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-12|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[Tian Hongzheng]], Tang-dynastia kenraal (j. [[821]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 141|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-29|čujottum=2023-01-12|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081029214844/http://www.sidneyluo.net/a/a16/141.htm|vyerkkejum=2008-10-29}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.xn--5rtnx620bw5s.tw/|nommâ=New Book of Tang, vol. 148|almostittem=www.xn--5rtnx620bw5s.tw|čujottum=2023-01-12|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Abdallah ibn Ali]], muslimlâš kenraal (šoddâmihe ij tiäđust) ==Kalender== {{Kalender ihe|764}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:764|*]] 84f4jkwirvqquqbjflhpisdkoz2cjlf 0 16553 159859 149359 2026-09-26T02:31:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159859 wikitext text/x-wiki '''Occoonkerdi''' lii [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] [[stratosfáár]]ân kullee uási, mii lii 15–35 km<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/science/ozone-layer|nommâ=Ozone layer {{!}} Description, Importance, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-01-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> aloduvâst já siskeeld stuárráámuu uási [[áimukerdi|áimukeerdi]] [[occoon|oconist]]. Occoonkerdi suoijâl eennâmase [[Piäiváš|Piäiváá]] [[ultravioletsuonjârdem|ultravioletsuonjârdmist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.fmi.fi/abc/index.html?N=110|nommâ=Ilmatieteen laitos - Ilmakehä ABC|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-17|čujottum=2023-01-13|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071017003927/http://www.fmi.fi/abc/index.html?N=110|vyerkkejum=2007-10-17}}</ref> ==Historjá== Occoonkeerdi kavnáin ranskalâš fysikkáreh [[Charles Fabry]] já [[Henri Buisson]] ive [[1913]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka: Áimukerdi]] aob8dowdu3l8idvq3y350l0tdolj9jn 0 16578 159728 155267 2026-09-26T01:43:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159728 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Funningur, Faroe Islands (2).JPG|thumb|[[Slættaratindur]]]] [[Tiätuvuárkká:Funningur with Slaettaratindur and Grafelli.jpg|thumb|[[Gráfelli]] (uálgispeln)]] [[Tiätuvuárkká:Villingadalsfjall.jpg|thumb|[[Villingadalsfjall]]]] [[Tiätuvuárkká:Kunoyarnakkur.jpg|thumb|[[Kunoyarnakkur]]]] [[Tiätuvuárkká:31-01 12.22 2004 Sornfelli.JPG|thumb|[[Skælingsfjall]]]] [[Tiätuvuárkká:Faroe Islands, Borðoy, Múli (2).jpg|thumb|[[Tindur (Borðoy)|Tindur]] (uálgispeln) já [[Knúkur (Borðoy)|Knúkur]] (čižetpeln)]] Taat lii '''listo [[Färsuolluuh|Färsuollui]] vaarijn'''. Färsuollui alemus vääri lii [[Slættaratindur]], mii paijaan 882 meetter alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.us.fo/Default.aspx?ID=6562|nommâ=Fjøll|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-07-15|čujottum=2023-01-18|kielâ={{fo}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150715060238/http://www.us.fo/Default.aspx?ID=6562|vyerkkejum=2015-07-15}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Nommâ ! Suálui ! Alodâh |- | 1 | [[Slættaratindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|882}} m |- | 2 | [[Gráfelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|856}} m |- | 3 | [[Villingadalsfjall]] | [[Viðoy]] | {{Nts|841}} m |- | 4 | [[Kúvingafjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|830}} m |- | 5 | [[Teigafjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|825}} m |- | 6 | [[Kunoyarnakkur]] | [[Kunoy]] | {{Nts|819}} m |- | 7 | [[Havnartindur (Kunoy)|Havnartindur]] | [[Kunoy]] | {{Nts|818}} m |- | 8 | [[Urðafjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|817}} m |- | 9 | [[Middagsfjall (Kunoy)|Middagsfjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|805}} m |- | 10 | [[Svartbakstindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|801}} m |- | 11 | [[Blámansfjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|790}} m |- | 12 | [[Kopsenni]] | [[Streymoy]] | {{Nts|789}} m |- | 13 | [[Nestindar]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|788}} m |- | 14 | [[Múlatindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|786}} m |- | 15 | [[Ørvisfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|783}} m |- | 16 | [[Malaknúkur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|777}} m |- | 17 | [[Norðanfyri Lokkaskarð]] | [[Borðoy]] | {{Nts|772}} m |- | 18 | [[Galvsskorafjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|768}} m |- | 19 | [[Skælingsfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|767}} m |- | 20 | [[Reyðafelstindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|764}} m |- | 21 | [[Melin (vääri)|Melin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|764}} m |- | 22 | [[Halgafelstindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|757}} m |- | 23 | [[Mosarøkur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|756}} m |- | 24 | [[Nakkurin (norðari)|Nakkurin]] | [[Viðoy]] | {{Nts|754}} m |- | 25 | [[Lokki]] | [[Borðoy]] | {{Nts|754}} m |- | 26 | [[Sandfelli (Oyndarfjørður)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|754}} m |- | 27 | [[Sandfelli (Gjógv)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|752}} m |- | 28 | [[Norðanfyri Blámansfjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|751}} m |- | 29 | [[Malinsfjall]] | [[Viðoy]] | {{Nts|750}} m |- | 30 | [[Sornfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|749}} m |- | 31 | [[Omanfyri Klivsdal]] | [[Borðoy]] | {{Nts|747}} m |- | 32 | [[Sneis (Streymoy)|Sneis]] | [[Streymoy]] | {{Nts|747}} m |- | 33 | [[Botnstindur]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|744}} m |- | 34 | [[Norðanfyri Kvíggjaskarð]] | [[Borðoy]] | {{Nts|739}} m |- | 35 | [[Blábjørg]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|732}} m |- | 36 | [[Vaðhorn]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|727}} m |- | 37 | [[Árnafjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|722}} m |- | 38 | [[Dalkinsfjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|719}} m |- | 39 | [[Árnadalstindur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|718}} m |- | 40 | [[Eysturtindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|715}} m |- | 41 | [[Stígarnir]] | [[Streymoy]] | {{Nts|710}} m |- | 42 | [[Suður á Nakki]] | [[Kunoy]] | {{Nts|703}} m |- | 43 | [[Gomlumannatindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|703}} m |- | 44 | [[Víkartindur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|703}} m |- | 45 | [[Gívrufelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|701}} m |- | 46 | [[Gríslatindur]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|700}} m |- | 47 | [[Hjarðardalstindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|699}} m |- | 48 | [[Knúkur (Oyri)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|699}} m |- | 49 | [[Húsafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|695}} m |- | 50 | [[Heyggjurin Mikli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|692}} m |- | 51 | [[Myrkjanoyrarfjall]] | [[Borðoy]] | {{Nts|689}} m |- | 52 | [[Filthatturin]] | [[Viðoy]] | {{Nts|688}} m |- | 53 | [[Oyggjarskoratindur]] | [[Viðoy]] | {{Nts|687}} m |- | 54 | [[Skerðingur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|687}} m |- | 55 | [[Fjallið millum Botnar]] | [[Streymoy]] | {{Nts|686}} m |- | 56 | [[Malinstindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|683}} m |- | 57 | [[Depilsknúkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|681}} m |- | 58 | [[Gjógvarafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|678}} m |- | 59 | [[Jatnagarðar]] | [[Vágar]] | {{Nts|676}} m |- | 60 | [[Reynsatindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|676}} m |- | 61 | [[Húgvan]] | [[Streymoy]] | {{Nts|674}} m |- | 62 | [[Núgvan]] | [[Streymoy]] | {{Nts|667}} m |- | 63 | [[Múlin (Streymoy)|Múlin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|663}} m |- | 64 | [[Lágafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|663}} m |- | 65 | [[Bøllufjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|658}} m |- | 66 | [[Miðalfelli (Norðskáli)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|655}} m |- | 67 | [[Enni (Viðoy)|Enni]] | [[Viðoy]] | {{Nts|651}} m |- | 68 | [[Eggjarmúli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|651}} m |- | 69 | [[Gívrufjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|649}} m |- | 70 | [[Háfjall]] | [[Borðoy]] | {{Nts|648}} m |- | 71 | [[Lokkafelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|646}} m |- | 72 | [[Snæfelli]] | [[Borðoy]] | {{Nts|644}} m |- | 73 | [[Klubbin (Kunoy)|Klubbin]] | [[Kunoy]] | {{Nts|644}} m |- | 74 | [[Hattardalstindur]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|644}} m |- | 75 | [[Tosskorarhorn]] | [[Streymoy]] | {{Nts|644}} m |- | 76 | [[Giliðtrítitindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|643}} m |- | 77 | [[Knúkur (Borðoy)|Knúkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|642}} m |- | 78 | [[Krúnufjall]] | [[Borðoy]] | {{Nts|642}} m |- | 79 | [[Borgin (Streymoy)|Borgin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|642}} m |- | 80 | [[Ritafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|641}} m |- | 81 | [[Tyril (Gøta)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|639}} m |- | 82 | [[Loysingafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|639}} m |- | 83 | [[Høvdin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|635}} m |- | 84 | [[Sneis (Viðoy)|Sneis]] | [[Viðoy]] | {{Nts|634}} m |- | 85 | [[Vørlufjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|633}} m |- | 86 | [[Knattarheyggjur]] | [[Vágar]] | {{Nts|630}} m |- | 87 | [[Húsafelli (Eysturoy)|Húsafelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|626}} m |- | 88 | [[Postulakirkja]] | [[Streymoy]] | {{Nts|626}} m |- | 89 | [[Slætnatindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|625}} m |- | 90 | [[Gøtunestindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|625}} m |- | 91 | [[Moskursfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|624}} m |- | 92 | [[Snubburnar]] | [[Streymoy]] | {{Nts|623}} m |- | 93 | [[Navirnar]] | [[Streymoy]] | {{Nts|622}} m |- | 94 | [[Klubbin (Fugloy)|Klubbin]] | [[Fugloy]] | {{Nts|621}} m |- | 95 | [[Landsuðursfjall]] | [[Borðoy]] | {{Nts|621}} m |- | 96 | [[Sátan]] | [[Streymoy]] | {{Nts|621}} m |- | 97 | [[Egilsfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|618}} m |- | 98 | [[Snældansfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|617}} m |- | 99 | [[Bollin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|616}} m |- | 100 | [[Manssetur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|615}} m |- | 101 | [[Stallur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|614}} m |- | 102 | [[Pætursfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|613}} m |- | 103 | [[Sigatindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|612}} m |- | 104 | [[Heinanøva]] | [[Vágar]] | {{Nts|612}} m |- | 105 | [[Kambur (Strendur)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|611}} m |- | 106 | [[Gluggarnir]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|610}} m |- | 107 | [[Toftaknúkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|607}} m |- | 108 | [[Gásafjall]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|606}} m |- | 109 | [[Vitin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|605}} m |- | 110 | [[Eystanfyri Herðablaðið]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|605}} m |- | 111 | [[Middagsfjall (Eysturoy)|Middagsfjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|601}} m |- | 112 | [[Langafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|599}} m |- | 113 | [[Miðalfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|596}} m |- | 114 | [[Jógvansfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|595}} m |- | 115 | [[Breiðistíggjur]] | [[Vágar]] | {{Nts|594}} m |- | 116 | [[Tunnafjall]] | [[Viðoy]] | {{Nts|593}} m |- | 117 | [[Miðfjall]] | [[Borðoy]] | {{Nts|593}} m |- | 118 | [[Mjóstíggjur (Suðuroy)|Mjóstíggjur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|592}} m |- | 119 | [[Fýramarkaknúkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|591}} m |- | 120 | [[Heimarafjall]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|591}} m |- | 121 | [[Horn (vääri)|Horn]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|591}} m |- | 122 | [[Tungufelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|591}} m |- | 123 | [[Húsafelli (Vágar)|Húsafelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|591}} m |- | 124 | [[Knúkurin (Saksun)]] | [[Streymoy]] | {{Nts|589}} m |- | 125 | [[Kaldbakskambur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|588}} m |- | 126 | [[Havnartindur (Svínoy)|Havnartindur]] | [[Svínoy]] | {{Nts|586}} m |- | 127 | [[Bøllufjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|584}} m |- | 128 | [[Miðardalstindur]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|579}} m |- | 129 | [[Tindur (Streymoy)|Tindur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|579}} m |- | 130 | [[Hádegisfjall]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|576}} m |- | 131 | [[Krosstindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|574}} m |- | 132 | [[Borgarknappur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|574}} m |- | 133 | [[Sandfelli (Oyri)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|572}} m |- | 134 | [[Fjallið Litla]] | [[Streymoy]] | {{Nts|572}} m |- | 135 | [[Gásafelli (Vágar)|Gásafelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|572}} m |- | 136 | [[Heldarstindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|572}} m |- | 137 | [[Borgin (Eysturoy)|Borgin]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|571}} m |- | 138 | [[Borgin (Vágur)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|570}} m |- | 139 | [[Galvurin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|569}} m |- | 140 | [[Stórafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|567}} m |- | 141 | [[Mýlingur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|564}} m |- | 142 | [[Hæddin (Borðoy)|Hæddin]] | [[Borðoy]] | {{Nts|563}} m |- | 143 | [[Jatnagarðar]] | [[Vágar]] | {{Nts|563}} m |- | 144 | [[Lítlafelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|562}} m |- | 145 | [[Knúkur (Mykines)|Knúkur]] | [[Mykines (Färsuolluuh)|Mykines]] | {{Nts|560}} m |- | 146 | [[Hvannafelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|560}} m |- | 147 | [[Talvborð]] | [[Viðoy]] | {{Nts|557}} m |- | 148 | [[Slættafelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|553}} m |- | 149 | [[Klubbin (Kalsoy)|Klubbin]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|551}} m |- | 150 | [[Stiðjafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|547}} m |- | 151 | [[Nakkur (Trungisvágur)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|547}} m |- | 152 | [[Kambur (Fuglafjørður)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|545}} m |- | 153 | [[Krossafelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|545}} m |- | 154 | [[Borgarfelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|543}} m |- | 155 | [[Borgarin]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|537}} m |- | 156 | [[Sandfelli (Streymoy)|Sandfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|537}} m |- | 157 | [[Tindur (Borðoy)|Tindur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|535}} m |- | 158 | [[Tyril (Gjógv)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|535}} m |- | 159 | [[Tungulíðfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|535}} m |- | 160 | [[Glopprókin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|535}} m |- | 161 | [[Búrhella]] | [[Borðoy]] | {{Nts|534}} m |- | 162 | [[Skoratindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|529}} m |- | 163 | [[Høgøksl]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|525}} m |- | 164 | [[Nøv]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|524}} m |- | 165 | [[Berinartindur]] | [[Vágar]] | {{Nts|524}} m |- | 166 | [[Klórarin]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|523}} m |- | 167 | [[Grímstaðfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|523}} m |- | 168 | [[Tólvmarkaknúkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|519}} m |- | 169 | [[Støðlafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|517}} m |- | 170 | [[Høgafjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|515}} m |- | 171 | [[Vatnsdalsfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|514}} m |- | 172 | [[Tindur (Trungisvágur)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|514}} m |- | 173 | [[Róvin]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|513}} m |- | 174 | [[Mølin (Viðoy)|Mølin]] | [[Viðoy]] | {{Nts|511}} m |- | 175 | [[Miðafelli (Søldarfjørður)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|505}} m |- | 176 | [[Tindur (Eysturoy)|Tindur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|503}} m |- | 177 | [[Hálgafelli]] | [[Borðoy]] | {{Nts|502}} m |- | 178 | [[Høvdin uttanfyri Eyrgjógv]] | [[Vágar]] | {{Nts|502}} m |- | 179 | [[Slættafjall]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|500}} m |- | 180 | [[Ritufelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|499}} m |- | 181 | [[Lambaregn]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|495}} m |- | 182 | [[Tempulsklettur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|493}} m |- | 183 | [[Konufelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|491}} m |- | 184 | [[Bustin (Froðba)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|487}} m |- | 185 | [[Laðanfelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|487}} m |- | 186 | [[Knavin]] | [[Vágar]] | {{Nts|485}} m |- | 187 | [[Altarið]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|483}} m |- | 188 | [[Fjallið (Strendur)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|483}} m |- | 189 | [[Kambur (Froðba)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|483}} m |- | 190 | [[Vágfelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|483}} m |- | 191 | [[Mjóstíggjur (Eysturoy)|Mjóstíggjur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|482}} m |- | 192 | [[Nakkurin (Viðoy)|Nakkurin]] | [[Viðoy]] | {{Nts|481}} m |- | 193 | [[Dyllan]] | [[Streymoy]] | {{Nts|481}} m |- | 194 | [[Murufelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|479}} m |- | 195 | [[Tindur (Sandoy)|Tindur]] | [[Sandoy]] | {{Nts|479}} m |- | 196 | [[Gásafelli (Streymoy)|Gásafelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|477}} m |- | 197 | [[Uppi á Oyggj]] | [[Koltur]] | {{Nts|477}} m |- | 198 | [[Lítlafjall (Kunoy)|Lítlafjall]] | [[Kunoy]] | {{Nts|471}} m |- | 199 | [[Prestfjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|471}} m |- | 200 | [[Hægstafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|470}} m |- | 201 | [[Beinisvørð]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|470}} m |- | 202 | [[Fjallið (Gjógv)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|469}} m |- | 203 | [[Fjallið Mikla]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|469}} m |- | 204 | [[Rógvukollur]] | [[Vágar]] | {{Nts|464}} m |- | 205 | [[Keldufjall]] | [[Svínoy]] | {{Nts|463}} m |- | 206 | [[Knúkur (vestari)]] | [[Svínoy]] | {{Nts|463}} m |- | 207 | [[Knúkur (Leirvík)]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|463}} m |- | 208 | [[Spáfelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|462}} m |- | 209 | [[Gásafelli (Borðoy)|Gásafelli]] | [[Borðoy]] | {{Nts|461}} m |- | 210 | [[Knúkur (Svínoy)]] | [[Svínoy]] | {{Nts|460}} m |- | 211 | [[Skorarnar]] | [[Sandoy]] | {{Nts|460}} m |- | 212 | [[Skálafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|459}} m |- | 213 | [[Bolafløttur]] | [[Vágar]] | {{Nts|458}} m |- | 214 | [[Rossafelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|453}} m |- | 215 | [[Endin (Trøðum)]] | [[Sandoy]] | {{Nts|452}} m |- | 216 | [[Eystfelli]] | [[Fugloy]] | {{Nts|449}} m |- | 217 | [[Eindalsfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|449}} m |- | 218 | [[Pætursfjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|447}} m |- | 219 | [[Klettur]] | [[Kunoy]] | {{Nts|444}} m |- | 220 | [[Múlin (Svínoy)|Múlin]] | [[Svínoy]] | {{Nts|443}} m |- | 221 | [[Tungufellið Lítla]] | [[Vágar]] | {{Nts|443}} m |- | 222 | [[Oyrnafjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|443}} m |- | 223 | [[Høguskorar]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|440}} m |- | 224 | [[Byttufelli]] | [[Kalsoy]] | {{Nts|439}} m |- | 225 | [[Spinarnir]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|439}} m |- | 226 | [[Heðinsskorarfjall]] | [[Mykines (Färsuolluuh)|Mykines]] | {{Nts|433}} m |- | 227 | [[Rávan (Suðuroy)|Rávan]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|432}} m |- | 228 | [[Vatnfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|429}} m |- | 229 | [[Borgin (Sandvík)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|429}} m |- | 230 | [[Nónfjall (Suðuroy)|Nónfjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|427}} m |- | 231 | [[Ytriheyggjur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|425}} m |- | 232 | [[Enni (Suðuroy)|Enni]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|424}} m |- | 233 | [[Mølin (Vágar)|Mølin]] | [[Vágar]] | {{Nts|423}} m |- | 234 | [[Middagur]] | [[Svínoy]] | {{Nts|422}} m |- | 235 | [[Oyndfjarðarfjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|421}} m |- | 236 | [[Múlin (Hestur)|Múlin]] | [[Hestur]] | {{Nts|421}} m |- | 237 | [[Eggjarrók]] | [[Hestur]] | {{Nts|421}} m |- | 238 | [[Fjallið (Velbastað)]] | [[Streymoy]] | {{Nts|417}} m |- | 239 | [[Kolheyggjurin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|415}} m |- | 240 | [[Rávan (Lítla Dímun)|Rávan]] | [[Lítla Dímun]] | {{Nts|414}} m |- | 241 | [[Klakkur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|413}} m |- | 242 | [[Eiriksfjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|412}} m |- | 243 | [[Endin]] | [[Sandoy]] | {{Nts|410}} m |- | 244 | [[Heimariheyggjur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|409}} m |- | 245 | [[Kneysurin]] | [[Sandoy]] | {{Nts|404}} m |- | 246 | [[Túgvan i Halgafelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|400}} m |- | 247 | [[Gásafelli (Haldarsvík)]] | [[Streymoy]] | {{Nts|399}} m |- | 248 | [[Vestfelli]] | [[Sandoy]] | {{Nts|397}} m |- | 249 | [[Stórafjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|396}} m |- | 250 | [[Høgoyggj]] | [[Stóra Dímun]] | {{Nts|396}} m |- | 251 | [[Borðyarnes]] | [[Borðoy]] | {{Nts|392}} m |- | 252 | [[Antinisfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|392}} m |- | 253 | [[Knútur]] | [[Skúvoy]] | {{Nts|392}} m |- | 254 | [[Skorin]] | [[Skúvoy]] | {{Nts|391}} m |- | 255 | [[Rossaklettur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|389}} m |- | 256 | [[Árndalsfjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|382}} m |- | 257 | [[Tindurin (Sumba)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|379}} m |- | 258 | [[Ritubergsnøva]] | [[Vágar]] | {{Nts|376}} m |- | 259 | [[Skálafjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|374}} m |- | 260 | [[Vørðan]] | [[Sandoy]] | {{Nts|373}} m |- | 261 | [[Eggjarklettur]] | [[Nólsoy]] | {{Nts|372}} m |- | 262 | [[Eggin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|372}} m |- | 263 | [[Knúkur (Sandoy)|Knúkur]] | [[Sandoy]] | {{Nts|369}} m |- | 264 | [[Nónfjall (Vágar)|Nónfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|367}} m |- | 265 | [[Lambafelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|366}} m |- | 266 | [[Glývrabergsnasi]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|366}} m |- | 267 | [[Fjallið]] | [[Sandoy]] | {{Nts|362}} m |- | 268 | [[Siglifelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|359}} m |- | 269 | [[Rútafelli]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|356}} m |- | 270 | [[Skúvoyarfjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|354}} m |- | 271 | [[Bustin (Sandvík)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|353}} m |- | 272 | [[Eiðiskollur]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|352}} m |- | 273 | [[Uppi á Manni]] | [[Nólsoy]] | {{Nts|352}} m |- | 274 | [[Klubbin (Vágar)|Klubbin]] | [[Vágar]] | {{Nts|352}} m |- | 275 | [[Kirkjubøreyn]] | [[Streymoy]] | {{Nts|351}} m |- | 276 | [[Lírisfelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|351}} m |- | 277 | [[Árnafjall]] | [[Mykines (Färsuolluuh)|Mykines]] | {{Nts|350}} m |- | 278 | [[Fjallið (Sandvík)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|350}} m |- | 279 | [[Reynið]] | [[Streymoy]] | {{Nts|349}} m |- | 280 | [[Kaguklettur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|347}} m |- | 281 | [[Lómfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|345}} m |- | 282 | [[Húsareyn]] | [[Streymoy]] | {{Nts|345}} m |- | 283 | [[Gjógvaráfjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|345}} m |- | 284 | [[Eysturhøvdið]] | [[Svínoy]] | {{Nts|344}} m |- | 285 | [[Middagsfjall (Vágar)|Middagsfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|343}} m |- | 286 | [[Kjølur]] | [[Borðoy]] | {{Nts|342}} m |- | 287 | [[Nakkar]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|330}} m |- | 288 | [[Knúkin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|329}} m |- | 289 | [[Grímsfjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|327}} m |- | 290 | [[Nakkur (Froðba)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|325}} m |- | 291 | [[Hólmsskorafjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|322}} m |- | 292 | [[Uttarafjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|320}} m |- | 293 | [[Bøllufjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|312}} m |- | 294 | [[Á Kletti]] | [[Stóra Dímun]] | {{Nts|308}} m |- | 295 | [[Kirkjubøkambur]] | [[Streymoy]] | {{Nts|306}} m |- | 296 | [[Suður á Fjalli]] | [[Vágar]] | {{Nts|305}} m |- | 297 | [[Glyvrafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|303}} m |- | 298 | [[Tindur (Vágur)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|298}} m |- | 299 | [[Hægstafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|296}} m |- | 300 | [[Melin (luákká)|Melin]] | [[Streymoy]] | {{Nts|293}} m |- | 301 | [[Húgvan]] | [[Stóra Dímun]] | {{Nts|288}} m |- | 302 | [[Sundsnøva]] | [[Vágar]] | {{Nts|286}} m |- | 303 | [[Skálin]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|286}} m |- | 304 | [[Skornasaklettur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|286}} m |- | 305 | [[Eystarafjall]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|285}} m |- | 306 | [[Vørufelli]] | [[Vágar]] | {{Nts|284}} m |- | 307 | [[Hæddin (Eysturoy)|Hæddin]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|274}} m |- | 308 | [[Tvørfelli]] | [[Streymoy]] | {{Nts|273}} m |- | 309 | [[Gleðin]] | [[Sandoy]] | {{Nts|271}} m |- | 310 | [[Ravnsfjall]] | [[Vágar]] | {{Nts|269}} m |- | 311 | [[Heiðafjall]] | [[Sandoy]] | {{Nts|266}} m |- | 312 | [[Høgaleiti]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|264}} m |- | 313 | [[Kvívíksskoranøva]] | [[Vágar]] | {{Nts|263}} m |- | 314 | [[Fjallið (Trungisvágur)]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|259}} m |- | 315 | [[Klettarnir]] | [[Skúvoy]] | {{Nts|256}} m |- | 316 | [[Nakkurin (Sandoy)|Nakkurin]] | [[Sandoy]] | {{Nts|251}} m |- | 317 | [[Vørðan]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|237}} m |- | 318 | [[Kirvi]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|236}} m |- | 319 | [[Lambaklettur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|235}} m |- | 320 | [[Skúvafjall]] | [[Nólsoy]] | {{Nts|234}} m |- | 321 | [[Gásafelli (Eysturoy)|Gásafelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|231}} m |- | 322 | [[Fjallið (Tórshavn)]] | [[Streymoy]] | {{Nts|222}} m |- | 323 | [[Navirnar]] | [[Hestur]] | {{Nts|211}} m |- | 324 | [[Kambur (Suðuroy)|Kambur]] | [[Suðuroy]] | {{Nts|206}} m |- | 325 | [[Skálhøvdi]] | [[Sandoy]] | {{Nts|203}} m |- | 326 | [[Lítlafjall (Streymoy)|Lítlafjall]] | [[Streymoy]] | {{Nts|198}} m |- | 327 | [[Fjallið (Haldarsvík)]] | [[Streymoy]] | {{Nts|188}} m |- | 328 | [[Norðarafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|172}} m |- | 329 | [[Sunnarafjall]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|171}} m |- | 330 | [[Vørðan]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|169}} m |- | 331 | [[Vatnfelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|165}} m |- | 332 | [[Líðarfjall]] | [[Nólsoy]] | {{Nts|152}} m |- | 333 | [[Trælanípa]] | [[Vágar]] | {{Nts|142}} m |- | 334 | [[Salthøvdi]] | [[Sandoy]] | {{Nts|139}} m |- | 335 | [[Høvdin]] | [[Skúvoy]] | {{Nts|134}} m |- | 336 | [[Eystnes]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|130}} m |- | 337 | [[Húkslond]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|129}} m |- | 338 | [[Brigðufelli]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|122}} m |- | 339 | [[Høganes]] | [[Eysturoy]] | {{Nts|115}} m |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of the Faroe Islands}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Euroop väärih staatâ mield}} [[Luokka:Färsuollui väärih|*]] [[Luokka:Listoh Färsuollui eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Färsuollui väärih]] jof4qnyfyhjsi643ltm7k23rfmlwjwz 0 16597 160057 149370 2026-09-26T03:32:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160057 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Tornâoppuu | tieđâlâš nommâ = Tyto alba<br><small>(Scopoli, 1769)</small> | kove = Tyto alba close up.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22688504/155542941|nommâ=Common Barn-owl|almostittem=BirdLife International|čujottum=21.1.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Oppuulodeh]] ''Strigiformes'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Tornâoppuuh]] ''Tytonidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Tornâoppuuh (suuhâ)|Tornâoppuuh]] ''Tyto'' | šlaajâ = ''alba'' | vyelišlaajâ = }} '''Tornâoppuu''' (''Tyto alba'') lii [[Tornâoppuuh|tornâoppui]] hiäimun kullee koskâmatsâš [[oppuulodeh|oppuulodde]]. == Stuárudâh já tobdomeerhah == Tornâoppuu lii 33–39 cm kukke, ton suájákejij koskâ lii 85–93 cm, já tot tiäddá 250–350 g. Ton roppâ lii seggi, suájáh láá kuheh já kirdedijn távjá jyelgih hiäŋgájeh. Tornâoppuu muáđuh láá vielgâdeh, čalmeh láá čappâdeh já muátukovos lii vááimu hámásâš. Seelgibeln tot lii täsivis ränis- já lieggâruškis ivnásâš. Suhâpeleh láá mudoi siämmááhámásiih, pic ores távjá kuovgâdub, ko niŋálâsâst láá eenâb čapis tiälhuh. Tornâoppuu táiđá leđe muččâdumos oppuulodde.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Tornâoppuu|Almostittem=Anarâš-kalender 2018|Äigimuddo=2018|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> === Jienâ === Niŋálâs tuálá huurrân, mut motomin meid ores. Tornâoppuu váruttâsjienâ táválávt kirdedijn lii čuhâlis, já saijeem sulâstittee piškádem. Tot lii suullân kyevti sekunt kukkosâš. Uđâgái kerjidemjienâ lii suullân sekuntpele kukkosâš vyeligis škorijdem.<ref name="kalender"/> == Lavdâm == [[Tiätuvuárkká:Combined distribution map of Tyto alba, Tyto furcata, Tyto javanica.png|thumb|left|350px|Tornâoppuu lavdâm]] Tornâoppuu láá kuáhtám [[Suomâ]]st käävci kerdid: ive [[1935]] [[Pielisjävri|Pielisjäävrist]], ive [[1963]] [[Åland eennâmkodde]]est [[Lemland]]ist, ive [[1990]] [[Rauma]]st já majemustáá ive [[2021]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.birdlife.fi/havainnot/rk/rk-data4.shtml|nommâ=BirdLife Suomi - Rariteettikomitea - RK:n hyväksymät havainnot Suomesta|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-09-29|čujottum=2023-01-21|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070929095130/http://www.birdlife.fi/havainnot/rk/rk-data4.shtml|vyerkkejum=2007-09-29}}</ref> Nuuvtpa tot lii-uv uáli härvinâš Suomâst. Raumast kuáhtám tornâoppuu láá nabdam, et olmooš ličij puáhtám tom Suomân. Aainâs nelji vuossâmuu Suomân lappum tornâoppuu láá jáámmám niälgán, mut eres ááicuin ij lah tađe pyereeb tiätu. Tornâoppuu pessee ubâ Maadâ- já Koskâ-[[Euroop]]ist, aldemuuh Baltiast já [[Tanska]]ast. [[Ruotâ]]st tornâoppuu lappui kieskâd suhâjämimân. Euroop lasseen tomâoppuu pessee puoh eennâmoosijn, eereeb Antarktis. Suomâst kuáhtájum tornâoppuuh kuleh nuorttiipiäláá Tyto guttata náálán.<ref name="kalender"/> Veikkâ tornâoppuu mákkoo jolgâ kulttuurenâduvâin, ovdâmerkkân kaavpugijn sehe šiiveettáálui já kärdinij šiljopirrâsijn, te tom kuittâg harvii kuáhtáá, ko tot lii tuođâlâš "ijjâlodde". Peeivijd tot viättá čiähusist rakânâsâi luuptâin tâi eres čiähusoojijn já siävŋándijn vuálgá säpligpiivdon. Suomân ton vijđánem iästun láá kolmâ já äŋgiris täälvih.<ref name="kalender"/> == Pessim já lasanem == Tornâoppuu pessee rakânâsâi loomijn, mut meid ulmuu rähtim vuovdâin, sehe muorâvuovdâin. Piervâl lii táválâš rogge luuptâ tievâdâsâin já visteluávhuin. Niŋálâs mannee njuhčâmáánu loopâst 4–9 manneed. Ores piämmá niŋálâs. mii láálá 30–31 pirrâmpeivid já koorâi cuovkkânem maŋa ana huolâ uđâgáin. Eres oppui náálá tornâoppuuh-uv läliškyeteh vuossâmuu mane monnim maŋa, já uđâgááh kočâtteh korâidis sierâ aigij. Uđâgááh láá vielgâdeh já kirdeleh 50–55 peeivi keččin. Tornâoppui parâkoskâvuotâ pištá ubâ eellimave, já pelikyeimih lává oovtâst pirrâ ive.<ref name="kalender"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tornâoppuuh (suuhâ)]] a9ztedimwst752d14189q80bgv9rk40 0 16600 159525 154839 2026-09-26T00:50:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159525 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Hauho | kove = Hauho church 1 AB.jpg | kove-čielgiittâs = [[Hauho kirkko]] | vaakun = Hauho.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Hauho.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] | tááláš kieldâ = [[Hämeenlinna]] | vuáđudum = [[1868]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 443,37<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 354,53<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 79,96 | sisčääci = 88,84<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 20,04 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 934 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 11,1 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Hauho''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kanta-Häme eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Hämeenlinna]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Hauhost assii 3&nbsp;934 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 443,7&nbsp;km², mast 88,84&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=22.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Hauho naaburkieldah lijjii [[Hattula]], [[Hämeenlinna]], [[Lammi]], [[Luopioinen]], [[Pälkäne]] já [[Tuulos]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká: Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist smn.svg|thumb|left|Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist]] Uási [[Hämeenlinna táálunkieldâ]]st lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1977]]. Uási [[Vanaja]] kieldâst lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1967]]. Hauho, [[Kalvola]], [[Lammi]], [[Renko]] já [[Tuulos]] lahtojii [[Hämeenlinna]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Hauho markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavas.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/hauho/|nommâ=Hauho|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kalvola kuávdáščuákkipäikki Iittala lii suulân 20&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást taveviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/kalvola_iittala/|nommâ=Kalvola|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Lammi markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást nuorttii tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/lammi/|nommâ=Lammi|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Renko markkân lii suulân 15&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást maadâviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/renko/|nommâ=Renko|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tuulos markkân lii suulân 25&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/tuulos/|nommâ=Tuulos|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Siijdah== Aikkola, Ajoranta, Alvettula, Apoo, Eteläinen, Hahkiala, Hakkala, Hankala, Hauhontausta, Heinäkangas, Hyvikkälä, Hyömäki, Ilmoila, Joki (Jokioinen), Juntula, Kalaila, Keso, Kirkonkylä, Kokkala, Kokkila, Kukkola, Kyttälä, Lautsia, Lehdesmäki, Lehtelä, Matkantaka, Miehoila, Mustila, Okerla, Pappila, Porras, Porsoo, Rukkoila, Saha, Sappee, Sotjala, Torvoila, Tuittula, Tuulimylly, Uusikylä, Vihavuosi, Villantila, Vitsiälä já Vuolijoki. ==Kooskah== * [[Helsig]] 135&nbsp;km * [[Hämeenlinna]] 34&nbsp;km * [[Lahti]] 66&nbsp;km * [[Tampere]] 62&nbsp;km * [[Turku]] 175&nbsp;km ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kanta-Häme eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hämeenlinna]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 1m0i9xjeyfryfx605vd77m0r49ftz45 0 16603 159814 149372 2026-09-26T02:20:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159814 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Minervaoppuu | tieđâlâš nommâ = Athene noctua<br><small>(Scopoli, 1769)</small> | kove = Athene noctua.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22689328/155470112|nommâ=Little Owl|almostittem=BirdLife International|čujottum=22.1.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Oppuulodeh]] ''Strigiformes'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Oppuuh]] ''Strigidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = [[Minervaoppuuh]] ''Athene'' | šlaajâ = ''noctua'' | vyelišlaajâ = }} '''Minervaoppuu''' (''Athene noctua'') lii [[minervaoppuuh|minervaoppuid]] (''Athene'') kullee [[lodeh|lodde]]. ==Nommâ== Minervaoppuu lii uážžum noomâs nissoonimmeel [[Minerva]] mield. Tovlááh roomaliih kunnijâttii Minerva, mii lâi sii vijsesvuođâ, taiđuu já soottâm nissoonimmeel já västidij kreikkalij [[Athene]]. Minervaoppuu nobdii ärbivuáválávt vijsesin já nuuvtpa tot lii vijsesvuođâ tubdâldâh já [[filosofia]] viärdádâskove.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Minervaoppuu|Almostittem=Anarâš-kalender 2018|Äigimuddo=2018|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Stuárudâh já tobdomeerhah== Minervaoppust lii stuorrâ uáivi, kuhes jyelgih já fiskis čalmeh, moh láá viehâ kukken nubijnis. Ton kukkodâh lii 21–27 cm, suájákejij koskâ suullân 60 cm já tiäddu 140–200 g. Oppuuludij náálá niŋálâs lii čielgâsávt stuárráb ko ores. Šlaajâ lii aktiivlâš meid peiviv já tot liihâd ennuv enâmist. Kirdem lii čäšnilágán ađai vuálus já pajas párustem, já kirdedijn iäruttuveh kubdâ suájáh, moi keejih láá jurbâseh.<ref name="kalender"/> [[Tiätuvuárkká:AtheneNoctuaIUCN.svg|thumb|left|Minervaoppuu lavdâm]] ==Lavdâm== Minervaoppuu iälust vuovdijn, viljâlemenâmijn, aroin já koškeaavijn. Tom kuáhtáá [[Espanja]]st [[Ruoššâ|Ruošân]] ollee kuávlust, [[Aldanuorttâ|Aldanuortâst]], Koskâ-[[Aasia]]st [[Kiina]], Korea já [[Mongolia]] räi sehe [[Tave-Afrik]]ist. Maailm populaatio lii aainâs 0,5–1 miljovn ohtâgâssâd. Árvušteleh, et [[Euroop]]ist pessiiččii 216 000–330 000 paarrâd. Šlaajâ lii táválâš [[Stuorrâ-Britannia]]st, kuus tom ištâdii 1800-lovvoost.<ref name="kalender"/> [[Suomâ]]st minervaoppuu láá kuáhtám kuohtii, 15.9.1901 [[Muurame]]st já 26.51983 [[Siikajoki]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.birdlife.fi/havainnot/rk/rk-data4.shtml|nommâ=BirdLife Suomi - Rariteettikomitea - RK:n hyväksymät havainnot Suomesta|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-09-29|čujottum=2023-01-22|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070929095130/http://www.birdlife.fi/havainnot/rk/rk-data4.shtml|vyerkkejum=2007-09-29}}</ref> ==Pessim já lasanem== Minervaoppuu ráhtá piervâl muorâ- tâi keđgiluámán, moos tot mannee 3–6 mane. Niŋálâs láálá taid 28–29 peivid. Koorâi kočâttem maŋa uđâgááh pisotteleh piervâlist suullân 25 pirrâmpeivid, maid vaanhimeh piemmâv. Minervaoppuu lii oovtnäimisâš.<ref name="kalender"/> ==Raavvâd== Minervaoppuu pivdá uccâjursseid já uccâloddáid, mut masa peeli ravâdist láá tivreh, aainâs [[koppakuorijááh]]. [[Tivreh|Tiivrijd]] tot pivdá suámálávt enâmist njuškomáin.<ref name="kalender"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Minervaoppuuh]] ffnv93r88yosqkzsachqprnxzij2vl5 0 16611 159636 149376 2026-09-26T01:26:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159636 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kalvola | kove = Kalvola church by daytime.jpg | kove-čielgiittâs = Kalvola kirkko | vaakun = Kalvola.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kalvola.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] | tááláš kieldâ = [[Hämeenlinna]] | vuáđudum = [[1867]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 338,2<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 300,54<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 88,86 | sisčääci = 37,66<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 11,14 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 3 857 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 11,94 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Kalvola''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kanta-Häme eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Hämeenlinna]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kalvolast assii 3&nbsp;857 olmožid. Ive 2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 338,2&nbsp;km², mast 37,66&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=24.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Kalvola naaburkieldah lijjii [[Hattula]], [[Hämeenlinna]], [[Lammi]], [[Luopioinen]], [[Pälkäne]] já [[Tuulos]]. ==Historjá== Ive&nbsp;[[1560]] Kalvolast lijjii eennâmkirje mield 135 táállud já ive&nbsp;[[1634]] pitejáást assii 1&nbsp;154 olmožid.<ref name="tarmio">Hannu Tarmio, Pentti Papunen já Kalevi Korpela (toim.): ''Suomenmaa 3: maantieteellis-yhteiskunnallinen tieto- ja hakuteos'', s. 35–39. Porvoo-Helsig: WSOY, 1970.</ref> [[Tiätuvuárkká: Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist smn.svg|thumb|left|Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist]] ===Kieldâlahtemeh=== Uási [[Hämeenlinna táálunkieldâ]]st lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1977]]. Uási [[Vanaja]] kieldâst lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1967]]. [[Hauho]], Kalvola, [[Lammi]], [[Renko]] já [[Tuulos]] lahtojii [[Hämeenlinna]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Hauho markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavas.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/hauho/|nommâ=Hauho|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kalvola kuávdáščuákkipäikki Iittala lii suulân 20&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást taveviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/kalvola_iittala/|nommâ=Kalvola|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Lammi markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást nuorttii tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/lammi/|nommâ=Lammi|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Renko markkân lii suulân 15&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást maadâviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/renko/|nommâ=Renko|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tuulos markkân lii suulân 25&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/tuulos/|nommâ=Tuulos|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> {{clear|left}} ==Siijdah== Ahlajärvi, Heinu, Hietajärvi, Hitumaa, Iittala, Kanajärvi, Kankaanpää, Kautio, Kirkonkylä, Kotkajärvi, Kutila, Kutinen, Kuurila, Könnölä, Lintumaa, Niemi, Ohtinen, Ojajärvi, Orjanhirsi, Paakkonen, Pirttikoski, Rimmilä, Sauvala, Saviniemi, Sittala, Sääksniemi, Taljala, Turkinmäki já Unonen. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kanta-Häme eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hämeenlinna]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 2q8jylqbz6k5puzstyhb2l5jyydtjl2 0 16614 159713 149379 2026-09-26T01:42:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159713 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Lammi | kove = Lammi Church.JPG | kove-čielgiittâs = Lammi kirkko | vaakun = Lammi.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Lammi.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] | tááláš kieldâ = [[Hämeenlinna]] | vuáđudum = [[1374]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 611,23<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 537,54<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 87,94 | sisčääci = 73,69<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 12,06 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 5 530 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 10,29 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Lammi''' ({{k-sv|Lampis}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kanta-Häme eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Hämeenlinna]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Lammist assii 5&nbsp;530 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 611,23&nbsp;km², mast 73,69&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=25.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Lammi naaburkieldah lijjii [[Asikkala]], [[Hauho]], [[Hausjärvi]], [[Hämeenkoski]], [[Janakkala]], [[Kärkölä]], [[Luopioinen]], [[Padasjoki]] já [[Tuulos]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká: Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist smn.svg|thumb|left|Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist]] Uási [[Hämeenlinna táálunkieldâ]]st lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1977]]. Uási [[Vanaja]] kieldâst lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1967]]. [[Hauho]], [[Kalvola]], Lammi, [[Renko]] já [[Tuulos]] lahtojii [[Hämeenlinna]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Hauho markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavas.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/hauho/|nommâ=Hauho|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kalvola kuávdáščuákkipäikki Iittala lii suulân 20&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást taveviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/kalvola_iittala/|nommâ=Kalvola|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Lammi markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást nuorttii tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/lammi/|nommâ=Lammi|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Renko markkân lii suulân 15&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást maadâviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/renko/|nommâ=Renko|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tuulos markkân lii suulân 25&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/tuulos/|nommâ=Tuulos|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Siijdah== Arrankorpi, Evo, Hauhiala, Iso-Evo, Jahkola, Kataloinen, Kostila, Kuurikka, Kättärlä, Lampelto, Lieso, Montola, Mulkoila, Niipala, Oinen, Onnenvuori, Paakkola, Pakkasela, Palonen, Parikkala, Perinkää, Pienistö, Porraskoski, Rantonen, Riikonen, Ronni, Sankola, Syrjäntausta, Takaperä, Tanttila, Tommala, Vilkkilä, Vähä-Evo, Ylänne já Ylännäinen. ==Kooskah== * [[Helsig]] 135&nbsp;km * [[Hyvinkää]] 65&nbsp;km * Hämeenlinna 30&nbsp;km * [[Jyväskylä]] 150&nbsp;km * [[Lahti]] 40&nbsp;km * [[Riihimäki]] 55&nbsp;km * [[Tampere]] 85&nbsp;km ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kanta-Häme eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hämeenlinna]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] bpxujkb2gcyhci99ky1l1p1n3r5miyh 0 16615 159929 159204 2026-09-26T02:45:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159929 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Renko | kove = Rengonkirkko.JPG | kove-čielgiittâs = Renko kirkko | vaakun = Renko.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Renko.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] | tááláš kieldâ = [[Hämeenlinna]] | vuáđudum = [[1877]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 290,85<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 278,53<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 95,76 | sisčääci = 12,32<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 4,24 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 2 365 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 8,49 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Renko''' ({{k-sv|Rengo}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kanta-Häme eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Hämeenlinna]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Renkost assii 2&nbsp;365 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 290,85&nbsp;km², mast 12,32&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=25.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Renko naaburkieldah lijjii [[Hattula]], Hämeenlinna, [[Janakkala]], [[Loppi]] já [[Tammela]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká: Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist smn.svg|thumb|left|Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist]] Uási [[Hämeenlinna táálunkieldâ]]st lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1977]]. Uási [[Vanaja]] kieldâst lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1967]]. [[Hauho]], [[Kalvola]], [[Lammi]], Renko já [[Tuulos]] lahtojii [[Hämeenlinna]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Hauho markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavas.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/hauho/|nommâ=Hauho|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kalvola kuávdáščuákkipäikki Iittala lii suulân 20&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást taveviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/kalvola_iittala/|nommâ=Kalvola|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Lammi markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást nuorttii tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/lammi/|nommâ=Lammi|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Renko markkân lii suulân 15&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást maadâviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/renko/|nommâ=Renko|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tuulos markkân lii suulân 25&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/tuulos/|nommâ=Tuulos|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Siijdah== Ahoinen, Asemi, Kaloinen, Kuittila, Lietsa, Muurila, Nevilä, Nummenkylä, Oinaala, Uusikylä, Vaimare já Vehmainen. {{clear|left}} ==Kooskah== * [[Forssa]] 40 km * [[Helsig]] 110 km * [[Hämeenlinna]] 15 km * [[Lahti]] 90 km * [[Riihimäki]] 35 km * [[Tampere]] 90 km * [[Turku]] 125 km ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kanta-Häme eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hämeenlinna]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 34vzw9fxte0orry565c47jizzo0tnr5 0 16616 160068 149381 2026-09-26T03:33:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160068 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Tuulos | kove = Church of Tuulos.JPG | kove-čielgiittâs = Tuulos kirkko | vaakun = Tuulos.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Tuulos.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kanta-Häme eennâmkodde|Kanta-Häme]] | tááláš kieldâ = [[Hämeenlinna]] | vuáđudum = [[1874]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 171,3<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 157,86<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 92,15 | sisčääci = 13,44<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 7,85 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 643 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 10,41 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Tuulos''' ({{k-sv|Tulois}}) lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kanta-Häme eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Hämeenlinna]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Tuulosist assii 1&nbsp;643 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 171,3&nbsp;km², mast 13,44&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=25.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Tuulos naaburkieldah lijjii [[Hauho]], Hämeenlinna, [[Janakkala]] já [[Lammi]]. ==Kieldâlahtemeh== [[Tiätuvuárkká: Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist smn.svg|thumb|left|Hämeenlinna kieldâlahtemeh ive 1948 rääjist]] Uási [[Hämeenlinna táálunkieldâ]]st lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1977]]. Uási [[Vanaja]] kieldâst lohtui Hämeenlinnan ive&nbsp;[[1967]]. [[Hauho]], [[Kalvola]], [[Lammi]], [[Renko]] já Tuulos lahtojii [[Hämeenlinna]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. Hauho markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavas.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/hauho/|nommâ=Hauho|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kalvola kuávdáščuákkipäikki Iittala lii suulân 20&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást taveviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/kalvola_iittala/|nommâ=Kalvola|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Lammi markkân lii suulân 35&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást nuorttii tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/lammi/|nommâ=Lammi|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Renko markkân lii suulân 15&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást maadâviestârân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/renko/|nommâ=Renko|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tuulos markkân lii suulân 25&nbsp;km keččin Hämeenlinna kuávdáást tavenuortâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hameenlinna.fi/asuminen-ja-ymparisto/asuminen/asumaan/vireat-pitajat/tuulos/|nommâ=Tuulos|almostittem=Hämeenlinna|čujottum=2023-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Siijdah== Juttila, Karutta, Lakkola, Pohjoinen, Sairiala, Sydänmaa, Syrjäntaka, Teuro já Toivaala. {{clear|left}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kanta-Häme eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Hämeenlinna]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 5l1ogkn7325f6xpwtxe02sj2j9kerl1 0 16675 159559 158481 2026-09-26T00:59:55Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 20 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159559 wikitext text/x-wiki '''Ive 1980 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1980]]. <!--== Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh === === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Jouni Moshnikoff]] – ''[[Sääʹnnooccâmǩeʹrjj säämas da lääddas]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-28|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> <!--== Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== * [[Lajla Mattsson Magga]] – ''Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1–15''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-lohkehtaejjabihkedimmie-oohpehtimmie-1-15|nommâ=Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1-15|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Rauni Magga Lukkari]] – ''[[Jieŋat vulget]]''<ref name="finna-lukkari-2708">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.2708 |nommâ= Jieŋat vulget : divttat |almostittem= Finna |čujottum=2026-08-05|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Kirsti Paltto]] – ''[[Vilges geađgi]]'' (koveh: [[Tuula Mukka]])<ref name="finna-paltto-117644">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.117644 |nommâ= Vilges geadgi |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma atna noavkki]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110097">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110097 |nommâ= Emma atna noavkki |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173949/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110097 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma bátne-doaktara luhtte]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-9917222363506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917222363506253 |nommâ= Emma bátne-doaktara luhtte : nordsamisk utgave |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173004/https://www.finna.fi/Record/helka.9917222363506253 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma duoddjon-latnja]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110085">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110085 |nommâ= Emma duoddjon-latnja |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173947/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110085 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma ferte doaktara lusa]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110099">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110099 |nommâ= Emma ferte doaktara lusa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173007/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110099 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma ja unna vieljaš]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-9917222383506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917222383506253 |nommâ= Emma ja unna vieljaš : nordsamisk utgave |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173950/https://www.finna.fi/Record/helka.9917222383506253 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma unna vieljaš lea buohcci]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-109775 ">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109775 |nommâ= Emma unna vieljaš lea buohcci |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173946/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109775 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma mánaid-gárddis]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110101">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110101 |nommâ= Emma mánaid-gárddis |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173952/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110101 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma vuosttaš bæivi mânaid-gârddis]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110100">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110100 |nommâ= Emma vuosttaš bæivi mânaid-gârddis |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173945/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110100 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Nággaris Emma]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-109774">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109774 |nommâ= Nággaris Emma |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173006/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109774 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Nuppelágan Emma ja Piera]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-109771">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109771 |nommâ= Nuppelágan Emma ja Piera |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173002/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109771 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas čorge]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110096">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110096 |nommâ= Thomas čorge |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174403/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110096 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas fitna doaktara luhtte]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110095">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110095 |nommâ= Thomas fitna doaktara luhtte |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173003/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110095 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas gárvodalla]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110094">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110094 |nommâ= Thomas gárvodalla |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174400/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110094 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas hukse]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-17818">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.17818 |nommâ= Thomas hukse |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174404/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.17818 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas ja Ristiinna]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110093">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110093 |nommâ= Thomas ja Ristiinna |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173951/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110093 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas láibu]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-109776">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109776 |nommâ= Thomas láibu |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174402/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109776 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas lávgoda]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-78265">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.78265 |nommâ= Thomas lávgoda |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173956/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.78265 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas lea unni]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110091">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110091 |nommâ= Thomas lea unni |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174405/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110091 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas stoahka bussain]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110090">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110090 |nommâ= Thomas stoahka bussain |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229173948/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110090 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Thomas vuolga olggos]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Anne Dagmar Biti Mikalsen]] já [[Inga Eira Keskitalo]]<ref name="finna-wolde-110088">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110088 |nommâ= Thomas vuolga olggos |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240229174401/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110088 |vyerkkejum= 2024-02-29}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1980 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1980 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1980 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1980]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1980]] 6by6dm0q11ozk7zljb5kjhx4rj52hzr 0 16676 159561 156448 2026-09-26T01:00:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159561 wikitext text/x-wiki '''Ive 1983 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1983]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Laavlâkirjeh ====--> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Ellen Marit Guttorm]] – ''[[Kaiccâ]]: luuhâmkirjááš'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ | Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="finna-34688">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.34688 |nommâ= Aabis 2 : kiđđa-aabis |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Marit Guttorm]] já [[Dagny Skals]] – ''[[Máárjá]]: luuhâmkirjááš'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa"/><ref name="finna-9917202993506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9917202993506253 |nommâ= Máárjá |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Inger Seierstad]] – ''[[Maa eälu kuvlan]]: luuhâmkirjááš'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Veijo Paltto]] já kielâ tivvoom [[Matti Morottaja]]<ref name="sa"/><ref name="finna-9158">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/jykdok.9158 |nommâ= Maa eälu kuvlan |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Dagny Skals]] – ''[[Puolašpeivi]]: luuhâmkirjááš'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa"/><ref name="finna-163713">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.163713 |nommâ= Puolašpeivi |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-18 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240318002750/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.163713 |vyerkkejum= 2024-03-18}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inger Seierstad]] – ''[[Peârnaž puõcci åʹrnn]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Satu Moshnikoff|Satu]] já [[Jouni Moshnikoff]] <ref name="saamjiellem-julk-2008"/> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Jouni Moshnikoff]] – ''[[Sääʹnnooccâmǩeʹrjj säämas da lääddas]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-28|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Satu Moshnikoff|Satu]] já [[Minna Moshnikoff]] – ''[[Mäʹrjj da Ǩiurrâl]]: lookkâmǩeʹrjj''<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> * [[Satu Moshnikoff|Satu]] já [[Minna Moshnikoff]] – ''[[Mäʹrjj da Ǩiurrâl]]: mättʼtõõttâmǩeʹrjj''<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> === Oskolduvliih kirjeh=== * ''[[Risttoummi Moʹlidvaǩeʹrjj]]'' == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Stig Gælok]] – ''[[O, Oarjjevuodna]]'', noomáin [[Stig Gælok Urheim]]<ref name="finna-gælok-9917219813506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917219813506253 |nommâ= O, Oarjjevuodna |almostittem= Finna |čujottum=2024-08-16|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Máret Sárá]] – ''[[Mihkku (bargobihtat)|Mihkku]]: bargobihtat''<ref name="finna-sárá-9917224803506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917224803506253 |nommâ= Mihkku : bargobihtat |almostittem= Finna |čujottum=2026-03-06|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1983 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1983 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1983 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1983]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1983]] mbydn7owaapuk7cerb2646guml84cib 0 16677 159596 157628 2026-09-26T01:11:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159596 wikitext text/x-wiki '''Ive 2023 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2023]]. == Anarâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * ''[[Kielâ, mii ij kuássin jáámmám]]'' (nooveelantologia), toimâttâm [[Fabrizio Brecciaroli]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/07/udda-nooveelantologia-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Uđđâ nooveelantologia lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-12-07|čujottum=2023-12-07}}</ref> * [[Mehis Heinsaar]] – ''[[Hiärrá Paavvâl äigikirjeh]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Jukka Mettovaara]]<ref name="anarâšaavis-hiarra-paavval">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/03/28/hiarra-paavval-peivikirjeh-lii-almostum/|nommâ=”Hiärrá Paavvâl äigikirjeh” lii almostum|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-03-31|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-03-28}}</ref><ref name="finna-5640175">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansalliskirjasto.finna.fi/Record/fikka.5640175|nommâ=Hiärrá Paavvâl äigikirjeh|čujottum=23.6.2025|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Ann-Helén Laestadius]] – ''[[Ij lah ko vyelgiđ]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Neeta Jääskö]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/11/28/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-ij-lah-ko-vyelgid-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Ij lah ko vyelgiđ lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-11-28|čujottum=2023-11-30}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Timo Parvela]] – ''[[Ella Laapist]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Tervaniemi]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/09/13/ella-laapist-lii-almostum/|nommâ=”Ella Laapist” lii almostum|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-09-13|čujottum=2023-09-25}}</ref> * [[André Kuipers]] – ''[[Koodi ruopsâd!]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Marja-Liisa Olthuis]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/10/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-koodi-ruopsad-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje Koodi ruopsâd! lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-10|čujottum=2023-10-10}}</ref> * [[Jeff Kinney]] – ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Hyenes luho keesi]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Fabrizio Brecciaroli]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/19/jeff-kinney-sarjikoveroomaan-cuovauaivi-peivikirje-hyenes-luho-keesi-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Jeff Kinney särjikoveroomaan Čuovâuáivi peivikirje – Hyenes luho keesi lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-12-19|čujottum=2023-12-22}}</ref> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Emma Gahmberg]] já [[Kaisla Suominen]] – ''[[Leggistâm soroidân lyeniliitán – Tiivtah tobdoin]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/09/07/kuastidemtooima-cohca/|nommâ=Kuástidemtooimâ čohčâ|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-09-07|čujottum=2023-10-10}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Petter Morottaja]], [[Emilia Nieminen]] já [[Miina Seurujärvi]] – ''[[Virkkuuvääri 5]] – eenikielâ já kirjálâšvuotâ''<ref name="st-virkkuvaari-5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2023/01/26/udda-virkkuvaari-5-kirje-lii-almostittum/?lang=an|nommâ=Uđđâ Virkkuvääri 5 -kirje lii almostittum|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-01-28|äigimuddo=2023-01-26}}</ref> <!--==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Timo Parvela]] – ''[[Ella da taaurõõžž 1]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="st-ella-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/nuo/oppimateriaalikauppa/ella-da-taauroozz-1/ |nommâ=Ella da taaurõõžž 1|almostittem=Sämitigge|čujottum=2024-05-17|kielâ={{sms}}}}</ref> * [[Maria Porsanger]] – ''[[Oʹlssee oʹdinakai peiʹvv]]''<ref name="finna-porsanger-5641961">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/fikka.5641961 |nommâ= Oʹlssee oʹdinakai peiʹvv |almostittem= Finna |čujottum=2024-09-12|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Tiitu Sergejeff]] – ''[[Tiivt laaul]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Tauno Ljetoff]]<ref name="finna-sergejeff-1948463">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1948463 |nommâ= Tiivt laaul |almostittem= Finna |čujottum=2024-05-11|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!--==== Tihtâkirjeh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Oona Länsman]] – ''[[Ǩiõčč 2 Kåʹllmeäʹcc]] – Mättǩeʹrjj'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="st-kiocc-2-mk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/kiocc-2-kallmeacc-mattkerjj/?lang=nuo |nommâ=ǨIÕČČ 2 Kåʹllmeäʹcc Mättǩeʹrjj|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-03-31|kielâ={{sms}}}}</ref> * [[Petter Morottaja]] já [[Miina Seurujärvi]] – ''[[Virkkâdvääʹrr 3]] – jieʹnnǩiõll da ǩeerjlažvuõtt'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="yle-20011940">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-134878|nommâ=Ođđa nuortalašgiel vuođđoskuvlla oahppogirji lea ilbman|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-01-28|tahhee=Rauhala, Mira|äigimuddo=2023-01-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="st-virkkâdvääʹrr-3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2023/01/26/nuorttsaamkiollsaz-mattkerjj-lij-olmstottum/?lang=nuo |nommâ=Ođđ nuõrttsääʹmǩiõllsaž mättǩeʹrjj lij õlmstõttum|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-01-28|äigimuddo=2023-01-26|kielâ={{sms}}}}</ref> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Solveig Lid Ball]] – ''[[Mánájgárddebiejvve]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Elena Paulsen]]<ref name="biblioteksøk-141170">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141170|nommâ= Mánájgárddebiejvve |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457"/> * [[Line Halsnes]] – ''[[Buosjes dinosávra]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Sivert Anders Kintel]]<ref name="biblioteksøk-141172">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141172|nommâ= Buosjes dinosávra|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457">{{Nettikäldee|čujottâs=https://arran.no/?id=2003127269&Article=2457 |nommâ= Lansering av syv nye barne- og ungdomsbøker |almostittem=Árran|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}} já {{smj}}}}</ref> * [[Line Halsnes]] – ''[[Nanos masjijna]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Joakim Bergdahl]]<ref name="biblioteksøk-141180">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141180|nommâ= Nanos masjijna|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457"/> * [[Hilde Myklebust]] – ''[[Ylva ja villdagájtsa]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Nadia Kielatis]]<ref name="biblioteksøk-141163">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141163|nommâ= Ylva ja villdagájtsa|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457"/> * [[Bjørn Ousland]] – ''[[Smávvamánájupptsa]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Linnea Ellen Knutsen]]<ref name="biblioteksøk-141187">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141187|nommâ= Smávvamánájupptsa|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457"/> * [[Antoine de Saint-Exupéry]] – ''[[Unna prinsasj]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Marita Elise Turi]]<ref name="biblioteksøk-141152">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=141152|nommâ= Unna prinsasj|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-2457"/> <!--==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Inga Borg]] – ''[[Feeste Pluppen luvnie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Marja Magdalena Joma]]<ref name="ovttas-feeste-pluppen-luvnie">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_feeste-pluppen-luvnie |nommâ= Inga Borg: Pluppe jïh bovtsh | äigimuddo = 2024-09-09 |almostittem= Ovttas.no |čujottum=2024-10-10|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Lars Mæhle]] – ''Dinosaure-tjomhpe – [[Voejemegaahtjeme]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ejva-Krihke Jonassen]]<ref name="ovttas-voejemegaahtjeme">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_dinosaure-tjomhpe-voejemegaahtjeme|nommâ=Dinosaure-tjomhpe - Voejemegaahtjeme|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-09-06 |kielâ={{sma}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Heather Amery]] – ''[[Muv vuostas 1000 bágo]]'', pittáámsämikielân jurgâlâm [[Peter Steggo]] já [[Inger Fjällås]]<ref name="ovttas-amery">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_muv-vuostas-1000-bago-0|nommâ=Muv vuostas 1000 bágo|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2025-12-01 |kielâ={{sma}}}}</ref> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Anne Solfrid Olli]] – ''[[Gávpogis okto dorvvu haga]]''<ref name="finna-olli-2343994">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/outi.2343994 |nommâ= Gávpogis okto dorvvu haga |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-03|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Maarit Hivand]] – ''[[Lávra ja Miige Bikká guossis]]''<ref name="finna-hivand-2579787">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2579787 |nommâ= Lávra ja Miige Bikká guossis |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Gii gurrii Ántá-ádjá vitriinna?]]''<ref name="finna-paltto-1920634">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1920634 |nommâ= Gii gurrii Ántá-ádjá vitriinna?|almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Tiitu Sergejeff]] – ''[[Tiutu lávlla]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Ailu Valle]]<ref name="finna-sergejeff-2566056">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2566056 |nommâ= Tiutu lávlla |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-10|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Mary Áilonieida Sombán Mari]] – ''[[Arvedávgeriikii]]''<ref name="bibsent-mas-9788232902934">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/arvedavgeriikii-9788232902934 |nommâ= Arvedávgeriikii |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[Hanne-Sofie Suongir]] – ''[[Emma dilemma]]''<ref name="finna-suongir-1943053">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1943053 |nommâ= Emma dilemma |almostittem= Finna |čujottum=2024-09-30|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Saia Stueng]] – ''[[Hamburgerprinseassa: Eallá dušše oktii]]''<ref name="finna-stueng-2555535">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2555535 |nommâ= Eallá dušše oktii |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-27 |kielâ ={{se}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Maarit Hivand]] – ''[[Mun dat gal čálán girjji: romána šáŋŋergirji]]''<ref name="finna-hivand-1936447">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1936447 |nommâ= Mun dat gal čálán girjji : romána šáŋŋergirji |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Rauna Kuokkanen]] já [[Aura Pieski]] (toim.) – ''[[Siiddaid Sápmi]]''<ref name="finna-kuokkanen-pieski-1934914">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1934914 |nommâ= Siiddaid sápmi |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-10 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009211332/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1934914 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Helmi Länsman]] – ''[[Biellocizáš 7]]'' (oahppogirji)<ref name="st-biellocizas-7-ok">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/biellocizas_7/?lang=dav |nommâ=Biellocizáš 7|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-03-31|kielâ={{se}}}}</ref> * [[Helmi Länsman]] – ''[[Biellocizáš 7]]'' (hárjehusgirji)<ref name="st-biellocizas-7-hk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/biellocizas-7-harjehusgirji/?lang=dav |nommâ=Biellocizáš 7 Hárjehusgirji|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-03-31|kielâ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaitâlmeh === * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Sabmie ovttastuvvon siiddat]]: friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte – teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden'' <small>(čaitâlmeh orjâlâškielân já tárukielân)</small><ref name="bibsent-broch-9788282635271">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/sabmie-ovttastuvvon-siiddat-friddja-mailmmi-duddjot-teahtera-9788282635271 |nommâ= Sabmie ovttastuvvon siiddat : friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte = teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref><ref name="finna-broch-1919769">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1919769 |nommâ= Sabmie ovttastuvvon siiddat : friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte = teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327141635/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1919769 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> === Tihtâkirjeh === * [[Synnøve Persen]] – ''[[balvvat bullet]] – skyene brenner'' <small>(tiivtah orjâlâškielân já tárukielân)</small><ref name="gávpi-persen-balvvat-bullet">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.gavpi.org/dikt/1972-balvvat-bullet-skyene-brenner.html |nommâ= balvvat bullet – skyene brenner |almostittem= Gávpi |čujottum=2025-03-03|kielâ ={{se}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2023 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2023 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2023 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2023]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2023]] 9i1tpnp5occyxvi6by8tckcer744svf 0 16714 159565 156443 2026-09-26T01:02:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159565 wikitext text/x-wiki '''Ive 1988 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1988]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Laavlâkirjeh ====--> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Kari Østmo]] – ''[[Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst 1]]'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Iisak Mattus]]<ref name="finna-9912868963506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912868963506253 |nommâ= Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst. Uáppee kirje 1 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-17|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Kari Østmo]] – ''[[Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst 2]]'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Iisak Mattus]]<ref name="finna-9912869033506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912869033506253 |nommâ= Sämikielâ vieres kiellân vuáðuškoovlâst. Oappee kirje 2 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-17|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Kari Østmo]] – ''[[Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst 3]]'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Iisak Mattus]]<ref name="finna-9912816803506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912816803506253 |nommâ= Sämikiela vieres kiellan vuáðuškoovlast. Oappee kirje 3 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-17|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!-- === Oskolduvliih kirjeh===--> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Kati-Claudia Fofonoff]] – ''[[Pââšjooǥǥ laulli]]'', noomáin Claudia Fofonoff<ref name="saamjiellem-julk-2008"/><ref name="finna-992347403506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.992347403506253 |nommâ= Paatsjoen laulut = Pââšjoogg laulli |almostittem= Finna |čujottum= 2023-1-28 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240317034612/https://www.finna.fi/Record/helka.992347403506253 |vyerkkejum= 2024-03-17}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Pekka Sammallahti]] já [[Jouni Moshnikoff]] – ''[[Uʹcc sääʹm - lääʹdd sääʹnnǩeârjaž]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-28|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> <!-- ==== Škovlâkirjeh ==== --> === Oskolduvliih kirjeh=== * ''[[Evvan Evaŋǧeʹlium]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> <!--== Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Mâliâraq Vebæk]] – ''[[Katrine muitalus]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Jovnna-Ánde Vest]]<ref name="libris-7488536">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/7488536|nommâ=Katrine muitalus : Romána / Mâliâraq Vebæk ; Sámás Jovnna-Ánde Vest.|almostittem=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|čujottum=2024-01-19|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Čáhcegáddái nohká boazobálggis]]''<ref name="libris-7488537">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/7488537 |nommâ=Čáhcegáddái nohká boazobálggis / Jovnna-Ánde Vest. |almostittem=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|čujottum=2024-01-19|kielâ={{sv}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Maarit Hivand]] – ''[[Mággá]]''<ref name="finna-hivand-9917205383506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917205383506253 |nommâ= Mággá : nuoraidromána |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009151443/https://www.finna.fi/Record/helka.9917205383506253 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> * [[Rauna Paadar-Leivo]] – ''[[Mo giđđa boahtá Sápmái]]''<ref name="finna-paadar-leivo-997558253506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.997558253506253 |nommâ= Mo giđđa boahtá Sápmái |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-15|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Ráiđukoveh ==== * ''[[Vulle Vuojaš]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]] (18 lääđđid) <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Stig Gælok]] – ''[[Amuk - Den fremmede]]''<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_amuk-den-fremmede|nommâ=Amuk - Den fremmede |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2013-02-12 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> {{smj}} <small>já</small> {{nb}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1988 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1988 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1988 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1988]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1988]] o7nnfv798owsc2gy5dafdegypyhym2i 0 16716 159478 149393 2026-09-26T00:34:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159478 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Elimäki | kove = 20130608-IMG 2946 (9269521488).jpg | kove-čielgiittâs = Elimäki kirkko | vaakun = Elimäki.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Elimäki.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | tááláš kieldâ = [[Kouvola]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 391,74<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 387,47<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 98,91 | sisčääci = 4,27<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 1,07 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 8 199 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 21,16 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Elimäki''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kouvola]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Elimäkist assii 8&nbsp;199 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 391,74&nbsp;km², mast 4,27&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=29.1.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Elimäki naaburkieldah lijjii [[Anjalankoski]], [[Iitti]], [[Kouvola]], [[Kuusankoski]], [[Lapinjärvi]], [[Pyhtää]], [[Ruotsinpyhtää]] já [[Valkeala]]. ==Historjá== Elimäki tááláš kirkko huksejui ive&nbsp;[[1638]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.rky.fi/read/asp/r_kohde_det.aspx?KOHDE_ID=2022|nommâ=Elimäen kartanot ja viljelymaisema|almostittem=www.rky.fi|almostittee=Museovirasto|čujottum=2023-01-29|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://visitkouvola.fi/fi/c/172/elimaen-kirkko|nommâ=Elimäen kirkko|almostittem=visitkouvola.fi|čujottum=2023-01-29|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230128194322/https://visitkouvola.fi/fi/c/172/elimaen-kirkko|vyerkkejum=2023-01-28}}</ref> Ive&nbsp;[[1868]] Elimäkin vuáđudui Suomâ vuossâmuš kieldâ váldustivrâ.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Tarmio, Hannu; Papunen, Pentti & Korpela, Kalevi (toim.)|Nommâ=Suomenmaa: maantieteellis-yhteiskunnallinen tieto- ja hakuteos. 1, Ahlainen – Hausjärvi sekä yleiskatsaus|Ihe=1967|Sijđo=113|Almostittemsaje=Porvoo|Almostittee=WS|Kielâ={{fi}}}}</ref> ===Kieldâlahtemeh=== [[Anjalankoski]], Elimäki, [[Jaala]], [[Kuusankoski]] já [[Valkeala]] lahtojii [[Kouvola]]n [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Elimäki ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|457||8 210}} {{bar pixel|1985|#0099FF|472||8 469}} {{bar pixel|1990|#0099FF|479||8 598}} {{bar pixel|1995|#0099FF|480||8 621}} {{bar pixel|2000|#0099FF|479||8 594}} {{bar pixel|2005|#0099FF|465||8 346}} {{bar pixel|2008|#0099FF|456||8 198}} {{bar pixel|2015|#0099FF|440||7 900}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|nommâ=Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain 1980 - 2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-06-17|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180617142223/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|vyerkkejum=2018-06-17}}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive&nbsp;[[2000]] loopâst Elimäkist lijjii 8&nbsp;594 ässed, kiäin 5&nbsp;684 assii čuákkipaaihijn. Elimäki čuákkipäikkitääsi lâi talle 66,3 %, já kieldâst lijjii kyehti čuákkipääihi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/152405/xvael_200000_2003_2_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Tilastolliset taajamat 2000|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=29.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipääikki !! Ässeeloho<br><small>(31.12.2000)</small> |- | 1 || Koria* ||align="right"|{{Nts|4073}} |- | 2 || '''Elimäki markkân'''||align="right"|{{Nts|1611}} |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ===Siijdah=== Hongisto, Hämeenkylä, Joensuu, Moisio, Mustila, Nappa, Niinimäki, Peippola, Rahikkala, Ratula, Raussila, Teutkoski, Villikkala, Vilppula já Värälä. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] 17d4sixm8co5na41q6nv9ukphvfibq0 0 16719 159567 158484 2026-09-26T01:03:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159567 wikitext text/x-wiki '''Ive 1991 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1991]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Laavlâkirjeh ====--> === Oskolduvliih kirjeh === * ''[[Sun ana mist huola]]: párnái katkismus'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Marja-Liisa Mujo]]<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ | Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="finna-346126">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.346126 |nommâ= Sun ana mist huola : párnái katkismus |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-17 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240317031645/https://www.finna.fi/Record/jykdok.346126 |vyerkkejum= 2024-03-17}}</ref> ==== Jienâkirjeh ==== * ''[[Evankelium Johannes mield 1]]'', páádán luuhâm [[Ilmari Mattus]] (c-kasseet)<ref name="finna-68082">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.68082 |nommâ= Evankelium Johannes mield. 1 |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-03|kielâ ={{se}}}}</ref> * ''[[Evankelium Johannes mield 2]]'', páádán luuhâm [[Ilmari Mattus]] (c-kasseet)<ref name="finna-68086">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.68086 |nommâ= Evankelium Johannes mield. 2 |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-03|kielâ ={{se}}}}</ref> * ''[[Evankelium Johannes mield 3]]'', páádán luuhâm [[Ilmari Mattus]] (c-kasseet)<ref name="finna-68089">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.68089 |nommâ= Evankelium Johannes mield. 3 |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-03|kielâ ={{se}}}}</ref> * ''[[Piättár vuossâmus kirje]]'', sämikielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]] já páádán luuhâm [[Ilmari Mattus]] (c-kasseet)<ref name="finna-4027763">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/fikka.4027763 |nommâ= Piättár vuossâmus kirje |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-03|kielâ ={{se}}}}</ref> == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Dagn Skals]] – ''[[Puõlâš peiʹvv]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Seija Sivertsen]]<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Pekka Sammallahti]] já [[Jouni Moshnikoff]] – ''[[Lääʹdd - sääʹm sääʹnnǩeʹrjj]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|čujottum=2023-01-29|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> * [[Helena Semenoff]] – ''[[Sääʹm peʹssertuejj]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008"/> <!-- ==== Škovlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Mihkkal Marastat]] – ''[[Siidavuomi golli]]''<ref name="ovttas-golli">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/girji_siidavuomi-golli |nommâ=Siidavuomi golli |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-08-15|äigimuddo=2013-01-23 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="finna-marastat-9917212203506253 ">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917212203506253 |nommâ= Siidavuomi golli |almostittem= Finna |čujottum=2024-08-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Kirste Paltto]] – ''[[Guržo luottat]]''<ref name="finna-paltto-995111643506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.995111643506253 |nommâ= Guržo luottat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Kapteainna ruvsu]]'' ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Anne Helgesen]] – ''[[Katherine ii báhtaran okto]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]] * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Okto]]'' <!-- ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====--> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Rauni Magga Lukkari]] – ''[[Mu gonagasa gollebiktasat]]''/''[[Min konges gylne klær]]'', tárukielân jurgâlâm [[Laila Stien]]<ref name="finna-lukkari-9912750773506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912750773506253 |nommâ= Mu gonagasa gollebiktasat = Min konges gylne klær |almostittem= Finna |čujottum=2026-08-05|kielâ ={{se}}}}</ref> {{se}} <small>já</small> {{nb}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1991 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1991 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1991 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1991]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1991]] 259dtd4inw10vw7c2lzr92ptq26647f 0 16730 159350 149399 2026-09-26T00:09:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159350 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''732''' ('''DCCXXXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[majebargâ|majebaargâ]] já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[730-loho|730-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ecgbert (York)|Ecgbert]] šoodâi York arkkâpispen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|nommâ=Ecgberht 7 (Male)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-09-24|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924082137/http://www.pase.ac.uk/jsp/DisplayPerson.jsp?personKey=884|vyerkkejum=2015-09-24}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fujiwara no Momokawa]], jaapaanlâš politikkár (j. [[779]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=206|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA206&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Abdul Rahman Al Ghafiqi]], [[Al-Andalus]] kuvernöör (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Abd-al-Rahman-al-Ghafiqi|nommâ=ʿAbd al-Raḥmān al-Ghafiqi|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-02-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Sima Zhen]], kiinalâš historjistee (š. [[679]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.chinaknowledge.de/Literature/Historiography/shiji.html|nommâ=Shiji|tahhee=Theobald, Ulrich|almostittem=www.chinaknowledge.de|äigimuddo=2010|čujottum=2023-02-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|732}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:732|*]] fy2nybj2q5ycgpvx08ald69jamg9bqm 0 16757 159950 149409 2026-09-26T02:49:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159950 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Rástágááh | tieđâlâš nommâ = Turdidae<br><small>(Rafinesque, 1815)</small> | kove = Kwiczoł Turdus pilaris Warszawa 2017.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Rástágááh''' ''(Turdidae)'' lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] hiäimu, moos kuleh 20 suuhhâd já 156 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-22|almostittee=BirdLife Suomâ|čujottum=2023-02-22|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> ==Aanaar kuávlu šlaajah== Aainâs-uv kuttâ rástágâššlaajâ láá meiddei [[Aanaar]] kuávlu šlaajah. Toh láá:<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Rástágááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> * [[Kiärdurástágâš]] (suom. ''sepelrastas'') * [[Čapisrástágâš]] (suom. ''mustarastas'') * [[Ränisrástágâš]] (suom. ''räkättirastas'') * [[Laavlârástágâš]] (suom. ''laulurastas'') * [[Veigilodde]] (suom. ''punakylkirastas'') * [[Vyevdirástágâš]] (suom. ''kulorastas'') ==Nomâttâsah== Puáris aalmugkielâst ''rástágâš'' lii lamaš vuovâs almosnomâttâs puoh tagarijd luddijd, moh láá lamaš stuárráábeh ko [[cissááh]]. Tondiet ''rástágâš''-nommâ oinuustâl motomijn loddenomâttâsâin talle-uv, veik miinii luudijd ij kuulâgin rástágái suuhân (omt. [[peljirástágâš]]).<ref name="kalender"/> Viehâ maaŋgâ rástágâššlaajâst lii lamaš puáris nommâ. Táválumos rástágâš lii lamaš [[ränisrástágâš]], já eidu tondiet tot lii-uv uážžum kyeddiđ suuvâ almosnoomâ. ILWB addel toos paldâlâsnommân pecirástágâš, mii vist motomijn käldein lii merhâšuumees tááhust epičielgâs. Noomâi vuáhádutmist ''rástágâš'' lii kuođđum ubâ suuvâ noomân, já ränisrástágâš lii finnim tááláá noomâs [[orjâlâškielâ]] myenster mield.<ref name="kalender"/> [[Veigilodde]] vist lii lamaš taggaar lodde, mast láá kevttum maŋgâ aalmugnoomâ: ''čurčurrástágâš'', ''rotorástágâš'' já ''ijjârástágâš''. Veigilodde lii muorâ- já miestâmaddui ässee, já tondiet veigiloodán máhđulávt čujottává meiddei noomah miestârástágâš já maadârástágâš, veik taah noomah láá-uv miäruštâllâm ILWB:st tuše "mottoomlágán lodden". [[Laavlârástágâš|Laavlârástágâžân]] lii motomijn käldein meiddei nommâ ''lávloorástágâš''.<ref name="kalender"/> Ohtân čuolmân rástágái nommâpargoost lii lamaš čapisrástágâš-nommâ, mii ärbivuáválávt lii kevttum [[kiärdurástágâš|kiärdurástágáást]]. "Mustarastas" ij lah siämmáá táválâš [[Aanaar]] pirrâsijn, já tondiet taat lodde lii pááccám nomâttáá. Kuittâg-uv ludij systemaatlâš noomâtmist oroi luándulâžžân sirdeđ čapisrástágâš-noomâ eidu mustarastas-loodán, já nuuvt kiärdurástágâš uážui uđđâ noomâs lovnân orjâlâškielâ noomâst ''gierdo-rásttis''.<ref name="kalender"/> Puáris kielâst ij lah kavnum nommâ čuávuváid luddijd: [[čapisuáivrástágâš]] já [[vyevdirástágâš]]. Taah šlaajah láá Aanaar kuávlust härvinâšah, já tondiet toh láá esken tai ivij uážžum noomâs. Taah noomah láá jurgâlusloovnah [[suomâkielâ|suomâ]]- já orjâlâškielâst.<ref name="kalender"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Rástágááh|*]] opwohi8t5dqpmpsvgi8k94g3hj6fp5f 0 16775 159846 155028 2026-09-26T02:29:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159846 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Niko Valkeapää<br/>Gová-Nils Heaikka Niko<br/>Mihku Ánne Niko | kove = Valkeapää,_Niko_(Foto_Kenneth_Hætta)_(37471002840).jpg | šoddâmäigi = [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] | šoddâmsaje = [[Iänudâh]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | artistnommâ = | lávlumkielah = [[orjâlâškielâ]] | aktiivlâžžân = | genreh = [[pop]], [[keččâlâddâmvuálásâš muusik]] | čuojânâsah = | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = [[Duippidit]] | palhâšumeh = * [[Spellemann-palhâšume]] (2003)<br/>* [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2005)<br/>* [[Folkelarm-palhâšume]] (2 keerdi) | vaanhimeh = [[Nils-Henrik Valkeapää]]<br/>[[Helena Valkeapää]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} [[Tiätuvuárkká:Niko_Valkeapää.jpg|thumb|right|Niko Valkeapää ive 2008. Sun vuoitij [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin ive 1994 já ohtuu ive 1995.]] '''Niko-Mihkal Valkeapää''', '''Gová-Nils Heaikka Niko''' teikkâ '''Mihku Ánne Niko''' (š. [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh]]) lii orjâlâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee, kote lii vuálgus [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Ive 2019 sun poorgâi meid läänijyeigen [[Tromsa lääni|Tromsa läänist]] oovtâst [[Ingá-Máret Gaup-Juuso]]in.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/nye-fylkesjoikere-1.14794846|nommâ=Nye fylkesjoikere|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/niko-ja-inga-maret-leaba-odda-riikkaoassejuoigit/|nommâ=Niko ja Iŋgá-Máret leaba ođđa riikka­oasse­juoigit|tahhee=Gaup-Kaseka, Inger Kristina|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-11087750">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11087750|nommâ=Niko Valkeapää ja Iŋgá-Máret Gaup-Juuso leaba Romssa fylkkajuoigit – “Dát lea niehkobargu”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Saijets, Maiju|äigimuddo=2019-11-26|kielâ={{se}}}}</ref> ==Eellim== Niko-Mihkal Valkeapää šoodâi [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Suu eeči lii sämmilâš máttáátteijee já politikkár [[Nils-Henrik Valkeapää]] já suu enni sämmilâš máttáátteijee já ráámmátjurgâleijee [[Helena Valkeapää]] (j.s. Laiti). Suu risteeči lâi [[Nils-Aslak Valkeapää]].<ref name="db-60562960">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dagbladet.no/kultur/anmeldelse-endelig-tor-han-joike/60562960|nommâ=Anmeldelse: Endelig «tør» han joike|almostittem=Dagbladet|čujottum=2023-02-15|tahhee=Rønning, Øyvind|äigimuddo=2015-10-18|kielâ={{no}}}}</ref> Valkeapää rávásmij [[Iänudâh|Iänuduv]] markkânist [[Hiättá|Hiätást]].<ref name="yle-9016980"/> Sun valmâštui maisterin [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuvvâst]] ive 2021. Suu maistertuđhâstâh kietâdâl [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Mari Boine]] lavlui saanijd já teemaid.<ref name="valkeapää-22725">{{Kirjekäldee|Nommâ=Nils-Aslak Valkeapää and Mari Boine: Song lyrics and Themes: thematic study of their song lyrics and the long lines|Almostittee=UiT Taažâ arktâlâš ollâopâttâh|Tahhee=[[Niko-Mihkal Valkeapää|Valkeapää, Niko-Mihkal]] |Sijđo=43|Ihe=2021 |www=https://munin.uit.no/bitstream/handle/10037/22725/thesis.pdf?sequence=2|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-02-09|Kielâ={{en}}}}</ref> == Karrieer == Ive 1990 Valkeapää varrij [[Kuovdâkiäinu]]n máttáátteijen, mut sun lii meid porgâm maaŋgâlágán suorgijn tegu muusikist, čaittâlmist, tihtâvuođâst já politiikist. === Muusik === Valkeapää lávdástij vuossâmuu keerdi jo 7-ihásâžžân.<ref name="yle-9016980">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9016980|nommâ=Niko Valkeapää Márkomennui Agnete Johnsen sadjái|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Rasmus, Linnea|äigimuddo=2016-07-11|kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää uásálistij vuossâmuu keerdi [[Sámi Grand Prix 1991|Sámi Grand Prix -kiišton ive 1991]] oovtâst [[Marie Kvernmo]]in pittáin ''Luodda'', mut suoi iävá vuáittám.<ref name="nrk-1.2147094"/> Kulmâ ive maŋeláá Valkeapää uásálistij oppeet [[Sámi Grand Prix 1994|Sámi Grand Prix -kiišton]], taan keerdi oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin. Suoi vuoittijn lávlumuási pittáin ''Duinna gávnnadit''.<ref name="nrk-1.2147094"/> Čuávuváá ive Valkeapää vuoitij [[Sámi Grand Prix 1995|ive 1995 Sámi Grand Prix]] -kišto ohtuu pittáin ''Vádjolus''.<ref name="yle-9016980"/><ref name="oktavuohta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oktavuohta.com/aikajana-vanha|nommâ=Oktavuohta: Aikajana|almostittem=Sämitigge|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126112657/https://www.oktavuohta.com/aikajana-vanha|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> Ive 2004 Valkeapää uásálistij [[Liet International]] -kiišton, mon sun vuoitij pittáin ''Rabas mielain''.<ref name="yle-12442177">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12442177|nommâ=Ingá-Máret Gaup-Juuso fárus Liet-lávlungilvvus bearjadaga eahket Dánmárkkus: “Mus lea stuorra illu ja gudni vuolgit ovddastit olles Sámi”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Lappalainen, Anneli|äigimuddo=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2013 sun lâi [[Ijâttes ijjâ]] uáiviartist.<ref name="">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6649533|nommâ=Niko Valkeapää Ijahis ija váldonástin|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-05-20|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2003 suu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|vuossâmuš album]] almostui.<ref name="yle-9016980"/> Tast maŋa skiärrufinnodâh [[Duippidit]] lii almostittám maaŋgâid Valkeapää skiäruid. Suu uđđâsumos album lii [[Gáldu]], mii almostui ive 2019. Jieijâs skiärui lasseen Valkeapää lii meid lávlum [[salmâ|saalmâid]] kuulmâ skiärun uássin Hiätá salmâjuávhust, já suu pittá ''Birrat Birra'' lii meid ive 2011 almostum albumist ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]''.<ref name="st-hsj1"/><ref name="st-hsj2-3"/><ref name="st-hsj4-5"/> === Čaittâlem === Ive 2011 Valkeapää uásálistij ruátálâš TV-rááiđu [[Sápmi Sessions]] vuossâmuu pajan.<ref name="yle-7661354">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7661354|nommâ=Sápmi Sessions vuosttas baji prográmmat oidnogohtet Suomas|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-15|tahhee=Lakkala, Aletta|äigimuddo=2014-12-01|kielâ={{se}}}}</ref> Ohjelmist sun ferttij rähtiđ oovtâst ruotâsyemmilâš lávloo [[Kristian Anttila]]in uđđâ lavluu. Sunnust lijjii tuše kulmâ peeivi ton rähtimân.<ref name="yle-7661354"/> Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/03/15/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/?lang=an|nommâ=Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld|almostittem=Sämitigge|čujottum=2020-12-21|äigimuddo=2019-03-15}}</ref> Valkeapää lii jienâčaittâlâm [[Noskemudágâš|Noskemudágáá]] roolâ orjâlâškielâg rááiđust.<ref name="yle-11274509">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/fargga_mumenvakkis_samastisgohtet__rappar_ailu_valle_lea_mumenstallu/11274509|nommâ=Fargga Mumenvákkis sámástišgohtet – Ráppár Ailu Valle lea Mumenstállu|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2020-12-21|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2019-03-30|kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää čaittâlij porttâvaavtâ já Ááná eeji Lemet ''Ovllá''-oopperast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|tahhee=Peltomaa, Jaakko|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maaseuduntulevaisuus.fi/koti/b0c6d79d-abaa-4961-bd01-e22a8fd3fa0a|nommâ=Kyyneleet valuivat vielä narikassakin: Oulun teatterin Ovllá on kokemisen arvoinen|almostittem=Maaseudun Tulevaisuus|äigimuddo=2026-02-02|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Tihtâvuotâ === Ive 2017 Valkeapää vuossâmuš tihtâkirje ''Lása duohken — Behind the window'' almostui.<ref name="finna-1734991">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734991 |nommâ= Lása duohken = Behind the window |almostittem= Finna |čujottum=2023-02-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> Tiivtah láá sehe [[Orjâlâškielâ|orjâlâš]]- já [[eŋgâlâskielâ]]n. === Politiik === Valkeapää lii lamaš vuossâmuš sämmilâš iävtukkâs [[Euroop parlament]] vaaljâin, ko sun uásálistij [[Ruánáá litto|Ruánái]] iävtukkâssân [[Ive 1999 Euroop parlament vaaljah|ive 1999 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="má-1999-06-04">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=1999-06-04|Paječaalâ=Eu-parlamentta válggat - Niko Valkeapää vuosttas sápmelaš evttohas|Tahhee=Guttorm, Nilla|Ihe=1999|Ihekerdi=7|Nummeer=43|Siijđoh=4|www-tekstâ=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_19990604_7_43_1?page=2|Čujottum=2023-02-19|Kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää uásálistij meid [[Ive 2004 Euroop parlament vaaljah|ive 2004 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="europarl-2004">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.europarl.europa.eu/elections2004/ep-election/sites/fi/yourvoice/fi/candidates.html|nommâ=Suomi - 12/05/2004|almostittem=Euroop parlament|čujottum=2023-02-19|kielâ={{fi}} já {{fr}}}}</ref> Sun ij kuittâggin peessâm parlamentân. Politikkárin Taažâ peln Valkeapää oovdâst [[Taažâ sämmilij riijkâservi|Taažâ sämmilij riijkâseervi]]. Sun lâi [[Káisá vaaljâpirrâdâh|Káisá vaaljâpirrâduv]] [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ sämitiggeaairâs]] iivij 2017–2021.<ref name="st-taažâ-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politihkka/historja/ovdalas-samediggeairasat/samedikki-airasat-2017-2021-2/?sprak=12|nommâ=Sámedikki áirasat 2017-2021|almostittem=Sämitigge (Taažâ peln)|čujottum=2023-02-15|tahhee=|äigimuddo=|kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää lâi iävtukkâssân [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]] ive 2019 Sämitige vaaljâin Iänuduv listoost.<ref name="st-puáđus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/10/03/samitiggevaljai-puadus/?lang=an|nommâ=Sämitiggevaljâi puáđus |almostittem=Sämitigge (Suomâ peln)|čujottum=2023-02-15}}</ref> Sun finnij 57 jiennâd, mii ij lam tuárvi, ete sun väljejui sämitiggeairâsin Sämitiigán pajan 2020–2023.<ref name="st-puáđus"/> Valkeapääst šoodâi kuittâg Iänuduv värijesânin taan pajan.<ref name="yle-10997762">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10997762|nommâ=Iävtukkâsah|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-19}}</ref> Sun parga meid [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]], kost sun lii [[Sämitige säämi kielârääđi|Säämi kielârääđi]]st.<ref name="st-saami-kielaraadi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/saami-kielaraadi/?lang=an|nommâ= Säämi kielârääđi |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Toos lasseen sun lii sehe [[Sämitige kulttuurlävdikodde|kulttuurlävdikode]] já [[Sämitige škovlim já oppâmateriaallävdikodde|škovlim já oppâmateriaallävdikode]] värijeessân iivij 2020–2023.<ref name="st-kulttuurlavdikodde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/kulttuurlavdikodde/?lang=an|nommâ=Kulttuurlävdikodde|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref><ref name="st-škovlim">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/skovlim-ja-oppamateriaallavdikodde/?lang=an|nommâ= Škovlim |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Valkeapää meid oovdâst Sämitige [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]]st iivij 2020–2023.<ref name="st-spr">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/saami-parlamentaarlas-raadi/?lang=an |nommâ=Säämi parlamentaarlâš rääđi|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> == Palhâšumeh == [[Kuovâmáánu 28.]] peeivi [[2004]] Valkeapää vuoitij [[Spellemann]]-palhâšume ávus luokkaast vuossâmuu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|albumstis ''Niko Valkeapää'']], mii almostui ive 2003.<ref name="yle-9016980"/><ref name="lehtola-347">{{Kirjekäldee | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Ihe = 2007 | Tahhee = Lehtola, Jorma | Sijđo = 347 | Almostittemsaje = Jyväskylä| ISBN = 978-952-5343-33-5 | Čujottum = 2023-02-15 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-6621666">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6621666|nommâ=Niko Valkeapää Spellemann-evttohassan|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-02-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ovdil Valkeapää vuáitu lâi [[Mari Boine]] lamaš áinoo sämmilâš, kii lâi vuáittám [[Spellemann]]-palhâšume.<ref name="lehtola-347"/> [[Njuhčâmáánu 26.|Pessijâšlávurduv]] 2005 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 10.1.2021 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref name="smf-áillohaš">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/%C3%A1illoha%C5%A1-musihkkab%C3%A1lkka%C5%A1upmi|nommâ=Áillohaš musihkkabálkkašupmi|almostittem=Sámi musihkkafestivála|čujottum=2023-02-15|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210730005627/https://www.samieasterfestival.com/%C3%A1illoha%C5%A1-musihkkab%C3%A1lkka%C5%A1upmi|vyerkkejum=2021-07-30}}</ref> Ive 2008 sun vuoitij kyehti [[Folkelarm-palhâšume]] kuálmád albumstis ''[[Birrat Birra]]''.<ref name="nrk-1.6238757">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/niko--valkeapaai-balkka_umit-1.6238757|nommâ=Niko Valkeapääi bálkkašumit|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Olli, Anne|äigimuddo=2008-09-29|kielâ={{se}}}}</ref> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[2003]] – ''[[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|Niko Valkeapää]]'' * [[2004]] – ''[[Sierra]]'' * [[2008]] – ''[[Birrat Birra]]'' * [[2012]] – ''[[Gusto]]'' * [[2012]] – ''[[ÄÄ]]'' * [[2012]] – ''[[Ráfi]]'' * [[2019]] – ''[[Gáldu]]'' === Singleh já EP-skiäruh === * [[2015]] – ''[[Leatgo friija]]'' * [[2015]] – ''[[Ráfi (single)|Ráfi]]'' * [[2015]] – ''[[Viiddisvuohta]]'' * [[2018]] – ''[[Ale Vuollan]]'' * [[2018]] – ''[[Návdi]]'' * [[2018]] – ''[[Gáldu (single)|Gáldu]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[2007]] – ''[[Ima Ipmašat]]: Mánáidlávlagat'', pittáin ''Sávzačora''<ref name="discogs-10743337">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/10743337-Various-Ima-Ipma%C5%A1at-M%C3%A1n%C3%A1idl%C3%A1vlagat|nommâ=Various – Ima Ipmašat - Mánáidlávlagat |almostittem=Discogs|čujottum=2023-05-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2011]] – ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]'' pittáin ''Birrat Birra''<ref name="discogs-4953807">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/4953807-Various-Beginners-Guide-To-Scandinavia|nommâ=Various – Beginner's Guide To Scandinavia|almostittem=Discogs|čujottum=2023-02-15|kielâ={{en}}}}</ref> === Ohtâšâšskiäruh === * [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 1]]''<ref name="st-hsj1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-1/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 1 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 2-3]]''<ref name="st-hsj2-3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-2-3/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 2-3 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 4-5]]''<ref name="st-hsj4-5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-4-5/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 4-5 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref> == Filmografia == === TV-rááiđuh === * [[2011]] – ''[[Sápmi Sessions]]'' * [[2019]] – ''[[Muumileehi (ive 2019 TV-ráiđu)|Muumileehi]]''-ráiđu == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.discogs.com/artist/1033329-Niko-Valkeap%C3%A4%C3%A4 Niko Valkeapää pargo discogs.com -sijđostuvvâst] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Niko Valkeapää|*]] 57doqm3cpv1eke4injuafgcqa234fzw 0 16778 159602 149419 2026-09-26T01:16:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159602 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Jaala | kove = Jaala Church 2007-04-06.jpg | kove-čielgiittâs = Jaala kirkko | vaakun = Jaala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Jaala.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | tááláš kieldâ = [[Kouvola]] | vuáđudum = [[1879]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 563,54<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 432,71<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 76,78 | sisčääci = 130,83<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 23,22 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 1 855 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 4,29 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Jaala''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kouvola]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Jaalast assii 1&nbsp;855 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 563,54&nbsp;km², mast 130,83&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=16.2.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Jaala naaburkieldah lijjii [[Heinola]], [[Iitti]], [[Kuusankoski]], [[Mäntyharju]] já [[Valkeala]]. ==Historjá== Jaala kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1879]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Anjalankoski]], [[Elimäki]], Jaala, [[Kuusankoski]] já [[Valkeala]] lahtojii [[Kouvola]]n [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Jaala ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||2 083}} {{bar pixel|1985|#0099FF|465||2 016}} {{bar pixel|1990|#0099FF|470||2 039}} {{bar pixel|1995|#0099FF|477||2 071}} {{bar pixel|2000|#0099FF|456||1 977}} {{bar pixel|2005|#0099FF|444||1 928}} {{bar pixel|2008|#0099FF|427||1 852}} {{bar pixel|2015|#0099FF|392||1 703}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|nommâ=Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain 1980 - 2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-06-17|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180617142223/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|vyerkkejum=2018-06-17}}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive&nbsp;[[2000]] loopâst Jaalast lijjii 1&nbsp;977 ässed, kiäin 857 assii čuákkipaaihijn. Jaala čuákkipäikkitääsi lâi talle 43,5 %.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/152405/xvael_200000_2003_2_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Tilastolliset taajamat 2000|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=16.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Kieldâst lâi tuše ohtâ čuákkipäikki: [[Jaala markkân]]. ===Siijdah=== Ansalahti, Haapalahti, Hartola, Honnila, Huhdasjärvi, Jaala markkân, Karijärvi, Kimola, Paljakka, Palojärvi, Siikakoski, Taipale, Uimila já Vesala. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] ri1gduu2a5i30eepr8jrmt4x8b84y7y 0 16794 160095 149428 2026-09-26T03:36:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160095 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Valkeala | kove = Valkeala church July 2013.JPG | kove-čielgiittâs = Valkeala kirkko | vaakun = Valkeala.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Valkeala.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | tááláš kieldâ = [[Kouvola]] | vuáđudum = [[1640]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 1 003,72<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 855,78<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 85,26 | sisčääci = 147,94<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 14,74 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 11 656 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 13,62 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Valkeala''' lii oovdiš kieldâ [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kouvola]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Valkealast assii 11&nbsp;656 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 1&nbsp;003,72&nbsp;km², mast 147,94&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=17.2.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Valkeala naaburkieldah lijjii [[Elimäki]], [[Jaala]], [[Kouvola]], [[Kuusankoski]], [[Luumäki]], [[Mäntyharju]] já [[Savitaipale]]. ==Historjá== Valkeala kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1640]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Anjalankoski]], [[Elimäki]], [[Jaala]], [[Kuusankoski]] já Valkeala lahtojii [[Kouvola]]n [[uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Valkeala ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|437||10 576}} {{bar pixel|1985|#0099FF|451||10 911}} {{bar pixel|1990|#0099FF|466||11 292}} {{bar pixel|1995|#0099FF|470||11 478}} {{bar pixel|2000|#0099FF|466||11 328}} {{bar pixel|2005|#0099FF|470||11 419}} {{bar pixel|2008|#0099FF|480||11 652}} {{bar pixel|2015|#0099FF|470||11 433}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|nommâ=Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain 1980 - 2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-06-17|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180617142223/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|vyerkkejum=2018-06-17}}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive&nbsp;[[2000]] loopâst Valkealast lijjii 11&nbsp;328 ässed, kiäin 7&nbsp;204 assii čuákkipaaihijn. Valkeala čuákkipäikkitääsi lâi talle 63,8 %.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/152405/xvael_200000_2003_2_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Tilastolliset taajamat 2000|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=17.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Kieldâst lijjii ohtsis čiččâm čuákkipäikkid. {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipääikki !! Ässeeloho<br><small>(31.12.2000)</small> |- | 1 || '''[[Valkeala (čuákkipäikki)|Jokela]]''' (onnáá peeivi Valkeala) ||align="right"|{{Nts|5239}} |- | 2 || [[Kouvola kuávdáščuákkipäikki]]* ||align="right"|{{Nts|567}} |- | 3 || [[Utti|Ranta-Utti]] ||align="right"|{{Nts|331}} |- | 4 || [[Utti]] ||align="right"|{{Nts|280}} |- | 5 || [[Vuohijärvi (čuákkipäikki)|Vuohijärvi]] ||align="right"|{{Nts|276}} |- | 6 || [[Tuohikotti]] ||align="right"|{{Nts|261}} |- | 7 || [[Selänpää]] ||align="right"|{{Nts|250}} |- |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kieldân tuše uásild. Kieldâ [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ===Siijdah=== Ive [[1923]] Valkealast lijjii 30 sijdâd: Anttila, Haimila, Heikkilä, Hevosoja, Inkerilä, Jokela, Karhula, Kinansaari, Kipparila, Kourula, Kouvola, Kuivala, Kääpälä, Lipiälä, Mattila, Miettula, Oravala, Parola, Pihlajasaari, Pyöriälä, Pyötsiälä, Rautjärvi, Ruotsula, Rämälä, [[Harju-Saarento|Saarento]], Selänpää, Sorsala, Toikkala, Tuohikotti (oovdiš Tuohikoti), Valkeala (markkân).<!-- Epäviralliset kylät jätetty pois. --><ref name="Valkeala">Suomenmaa: Viipurin lääni (1923), s. 114</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kieldah]] sh2dr24ug8f219djjowqzdad3u37xri 0 16795 159421 149429 2026-09-26T00:19:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159421 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Anjalankoski | kove = Anjalan kirkko 1.jpg | kove-čielgiittâs = Anjala kirkko | vaakun = Anjalankoski.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Anjalankoski.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | tááláš kieldâ = [[Kouvola]] | vuáđudum = [[1975]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 1 003,72<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 726,6<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 96,5 | sisčääci = 26,32<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 3,5 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 16 379 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 22,54 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} '''Anjalankoski''' lii oovdiš kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kouvola]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Anjalankoskist assii 16&nbsp;379 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 752,92&nbsp;km², mast 26,32&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=17.2.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Anjalankoski naaburkieldah lijjii [[Elimäki]], [[Hamina]], [[Kotka]], [[Luumäki]], [[Ruotsinpyhtää]] já [[Valkeala]]. ==Historjá== Anjalankoski kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1975]], ko [[Anjala]] já [[Sippola]] kieldah lahtojii oohtân. Anjalankoskist šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1977]]. ===Kieldâlahtemeh=== Anjalankoski, [[Elimäki]], [[Jaala]], [[Kuusankoski]] já [[Valkeala]] lahtojii [[Kouvola]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Anjalankoski ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||20 174}} {{bar pixel|1985|#0099FF|469||19 716}} {{bar pixel|1990|#0099FF|450||18 895}} {{bar pixel|1995|#0099FF|438||18 396}} {{bar pixel|2000|#0099FF|419||17 631}} {{bar pixel|2005|#0099FF|403||16 930}} {{bar pixel|2008|#0099FF|390||16 373}} {{bar pixel|2015|#0099FF|357||15 000}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|nommâ=Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain 1980 - 2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-06-17|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180617142223/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|vyerkkejum=2018-06-17}}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive [[2000]] loopâst Anjalankoskist lijjii 17&nbsp;631 ässed, kiäin 13&nbsp;618 assii čuákkipaaihijn. Anjalankoski čuákkipäikkitääsi lâi talle 77,6 %.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/152405/xvael_200000_2003_2_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Tilastolliset taajamat 2000|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=17.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Kaavpugist lijjii ohtsis nelji čuákkipääihi. {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipääikki !! Ässeeloho<br><small>(31.12.2000)</small> |- | 1 || '''[[Myllykoski (Kouvola)|Myllykoski]]''' ||align="right"|{{Nts|7250}} |- | 2 || [[Inkeroinen (Kouvola)|Inkeroinen]]|| align="right" |{{Nts|6038}} |- | 3 || [[Kaipiainen]]|| align="right" |{{Nts|303}} |- | 4 || [[Metsäkylä (Hamina)|Metsäkylä]]* || align="right" |{{Nts|27}} |- |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ===Kaavpuguásih já siijdah=== Anjalankoski lijjii čiččâm kaavpuguássid: Myllykoski, Keltakangas, Inkeroinen, Anjala, Ummeljoki, Sippola já Kaipiainen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.anjalankoskentontit.fi/index.php?page_n=tontit&menu_n=tontit&lang=fin&alasivu=kaupunginosavalinta&section=kaupunginosavalinta&tonttityyppi=1&nayta_tt=0|nommâ=ANJALANKOSKEN KAUPUNKI - Tontit|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-09-15|čujottum=2023-02-17|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070915005523/http://www.anjalankoskentontit.fi/index.php?page_n=tontit&menu_n=tontit&lang=fin&alasivu=kaupunginosavalinta&section=kaupunginosavalinta&tonttityyppi=1&nayta_tt=0|vyerkkejum=2007-09-15}}</ref> Siijdah lijjii el. Ahvio, Enäjärvi, Haapala, Hirvelä, Junkkari, Kaukasuo, Liikkala, Muhniemi, Saaramaa já Takamaa. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kaavpugeh]] h3jtzx91u8bino6cd9inh9e8dmlg3u4 0 16807 159697 149434 2026-09-26T01:36:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159697 wikitext text/x-wiki {{Suomâ oovdiš kieldâ | nommâ = Kuusankoski | kove = Kuusankoski church.jpg | kove-čielgiittâs = Kuusankoski kirkko | vaakun = Kuusankoski.vaakuna.svg | kárttá_suomâ = Kuusankoski.sijainti.suomi.2008.svg | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] | tááláš kieldâ = [[Kouvola]] | vuáđudum = [[1921]] | lopâttum = [[2009]] | vijđodâh = 128,53<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | vijđodâh_ihe = 1.1.2008 | eennâm = 113,78<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | eennâm_% = 88,52 | sisčääci = 14,75<ref name="maanmittauslaitos.fi"/> | sisčääci_% = 11,48 | merâčääci = | merâčääci_% = | ässeeloho = 19 739 | ässeeloho_ihe = 31.12.2008 | ässeesaahâdvuotâ = 173,5 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.12.2008 | eenikielâ = | suomâkielâ = | ruotâkielâ = | sämikielah = | eres kielah = }} [[Tiätuvuárkká:Kouvola ja Kuusankoski alueliitokset.svg|thumb|Kouvola já Kuusankoski kuávlulahtemeh]] '''Kuusankoski''' lii oovdiš kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Tot lohtui [[Kouvola]]n ive&nbsp;[[2009]] aalgâst. Ive&nbsp;[[2008]] loopâst Kuusankoskist assii 19&nbsp;739 olmožid. Ive&nbsp;2008 aalgâst kieldâ vijđodâh lâi 128,53&nbsp;km², mast 14,75&nbsp;km² lâi čääci.<ref name="maanmittauslaitos.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|nommâ=Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2008|äigimuddo=2008|almostittee=Eennâmmittedemlájádâs|čujottum=18.2.2023|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210624225218/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/old/pinta_alat_kunnittain_01012008.pdf|vyerkkejum=2021-06-24}}</ref> Kuusankoski naaburkieldah lijjii [[Elimäki]], [[Iitti]], [[Jaala]], [[Kouvola]] já [[Valkeala]]. ==Historjá== Kuusankoski kieldâ vuáđudui ive&nbsp;[[1921]], já tast šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[1973]]. ===Kieldâlahtemeh=== [[Anjalankoski]], [[Elimäki]], [[Jaala]], Kuusankoski já [[Valkeala]] lahtojii [[Kouvola]]n [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi&nbsp;[[2009]]. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Stuálppudiagram |title = Kuusankoski ässeeloho iivij 1980–2015 |titlebar= #DDD |width = 600px |barwidth= 500px |left1 = Ihe |right1 = Ässeeh |bars = {{bar pixel|1980|#0099FF|480||22 429}} {{bar pixel|1985|#0099FF|474||22 130}} {{bar pixel|1990|#0099FF|466||21 788}} {{bar pixel|1995|#0099FF|460||21 494}} {{bar pixel|2000|#0099FF|442||20 656}} {{bar pixel|2005|#0099FF|433||20 247}} {{bar pixel|2008|#0099FF|422||19 733}} {{bar pixel|2015|#0099FF|405||18 944}} |caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|nommâ=Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain 1980 - 2017|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-06-17|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=2024-08-31|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180617142223/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_011.px|vyerkkejum=2018-06-17}}</ref> }} ===Čuákkipääihih=== Ive [[2000]] loopâst Kuusankoskist lijjii 20&nbsp;655 ässed, kiäin 20&nbsp;071 assii čuákkipaaihijn. Kuusankoski čuákkipäikkitääsi lâi talle 97,8 %.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/152405/xvael_200000_2003_2_dig.pdf?sequence=1&isAllowed=y|nommâ=Tilastolliset taajamat 2000|almostittee=Suomâ statistiikkuávdáš|čujottum=18.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Kaavpugist lijjii kyehti čuákkipääihi. {| class="wikitable sortable" ! # !! Čuákkipääikki !! Ässeeloho<br><small>(31.12.2000)</small> |- | 1 || '''[[Kouvola kuávdáščuákkipäikki]]*''' || align="right" |{{Nts|20013}} |- | 2 || [[Koria]]* || align="right" |{{Nts|58}} |- |} ^<big>*</big> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild. Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Kymileevi eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Kouvola]] [[Luokka:Suomâ ovdiih kaavpugeh]] jf3cfvxlxa7vukjjkxnx752xswwdn7x 0 16808 159722 154530 2026-09-26T01:43:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159722 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Leivosiih | tieđâlâš nommâ = Alaudidae<br><small>(Vigors, 1825)</small> | kove = Alauda arvensis 2.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Leivosiih''' (''Alaudidae'') lii loddehiäimu, mii kulá [[varbuslodeh|varbusluudij]] laahkon. Leivosijd kuáhtáá [[Euroop]]ist, [[Aasia]]st já [[Afrik]]ist. [[Tuodârleivosâš]] lii áinoo leivosâš, mii iälust meiddei tai eennâmoosij ulguubeln, ko tot tiättoo [[Tave-Amerik]]ist-uv. ==Suuvah== [[BirdLife Suomâ]] luokittâllâm mield leivosáid kuleh 21 suuhhâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-15|almostittee=BirdLife Suomâ|čujottum=2023-02-19|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> {{col div|colwidth=16em}} * ''Ammomanes'' * ''Eremalauda'' * ''Calandrella'' * ''Spizocorys'' * [[Stuorrâleivosiih|''Melanocorypha'']] * ''Chersophilus'' * ''Lullula'' * ''Chersomanes'' * ''Alaemon'' * [[Leivosiih (suuhâ)|''Alauda'']] * ''Ramphocoris'' * ''Mirafra'' * ''Alaudala'' * ''Certhilauda'' * ''Ammomanopsis'' * ''Pinarocorys'' * ''Heteromirafra'' * ''Eremophila'' * ''Galerida'' * ''Eremopterix'' * ''Calendulauda'' {{Col div end}} ==Tiettum Suomâst== Ubâ [[Suomâ]]st leivosij hiäimun kuleh 10 šlaaijâd:<ref name="kalender"/> {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove ! Tieđâlâš nommâ ! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Bereşe.jpg|100px]] | ''Melanocorypha calandra'' | [[kuovđâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha bimaculata 117209398.jpg|100px]] | ''Melanocorypha bimaculata'' | [[stuorrâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Alauda_leucoptera_57392188.jpg|100px]] | ''Alauda leucoptera'' | [[vielgissuájáleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Black_Lark_-_Kazakistan_S4E9836_(16946135312)-cropped.jpg|100px]] | ''Melanocorypha yeltoniensis'' | [[čapisleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Alondra.jpg|100px]] | ''Calandrella brachydactyla'' | [[kozzâlakkleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Terrera Marismeña, Calandrella rufescens (5824832901).jpg|100px]] | ''Alaudala rufescens'' | [[uccâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Crested_lark_(Galerida_cristata_kleinschmidti).jpg|100px]] | ''Galerida cristata'' | [[vuoptâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Škovránok_stromový_(Lullula_arborea)_2.jpg|100px]] | ''Lullula arborea'' | [[kuolbâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Alauda_arvensis_2.jpg|100px]] | ''Alauda arvensis'' | [[leivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Shore_Lark.jpg|100px]] | ''Eremophila alpestris'' | [[tuodârleivosâš]] |} Täin 10 šlaajâst láá tobdoseh [[Aanaar]] pirrâsijn kuittâg tuše kyehti: [[leivosâš]] (''Alauda arvensis'') já [[tuodârleivosâš]] (''Eremophila alpestris''). Huámášittee lii tot, et kuohtuuh šlaajah láá finnim noomâs esken kiđđuv [[2002]]. Tot lii čielgiimist toin naalijn, et leivosâš lii Anarist härvinâš pessimlodde, já tuodârleivosâš lii merkkejum Osmosii já Karhu loddelistoost koččâmušmerháin eromâš härvinâš pessimlodden. Ive 2000 Karhu já Osmonen nabdev, et tuodârleivosâš lii ollásávt lappum Aanaar pessimloddenäälist.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Leivosiih já spálvááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Leivosiih|*]] 9e6ekmw5v8smguxzasjqg4vxlf2ju0n 0 16814 160118 149438 2026-09-26T03:38:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160118 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Vuávlááh | tieđâlâš nommâ = Emberizidae<br><small>(Vigors, 1831)</small> | kove = Strnádka záhradná (Emberiza hortulana).jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Vuávlááh''' (''Emberizidae'', {{k-fi|sirkut}}) lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] laahkon kullee loddehiäimu, mast láá 5 suuvâ já 41 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-15|almostittee=BirdLife Suomâ|čujottum=2023-02-21|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> ==Tiettum Aanaar kuávlust== [[Aanaar]] kuávlust vuávlááh láá ohtsis 6 šlaajâ:<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Vuávlááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> * ''[[Fiskisvuávláš]]'' (''Emberiza citrinella'', suom. ''keltasirkku'') * ''[[Piälduvuávláš]]'' (''Emberiza hortulana'', suom. ''peltosirkku'') * ''[[Tavevuávláš]]'' (''Schoeniclus rusticus'', suom. ''pohjansirkku'') * ''[[Uccâvuávláš]]'' (''Schoeniclus pusillus'', suom. ''pikkusirkku'') * ''[[Puájuivuávláš]]'' (''Schoeniclus schoeniclus'', suom. ''pajusirkku'') * ''[[Ränisvuávláš]]'' (''Emberiza calandra'', suom. ''harmaasirkku'') ==Nomâttâsah== Sääni ''vuávláš'' lii máhđulávt deminutiivhäämi ''vyevli''-säänist. Puohâin vuávláin kale ij lah vyevli čiäppát pirrâ, mut kuittâg-uv šlaajâst, mii lii Säämist táválâš: puájuivuávláást.<ref name="kalender"/> ''[[Puájuivuávláš]]''-nomâttâs lii luávnejum [[suomâkielâ]]st. [[Fiskisvuávláš|Fiskisvuávláást]] lii lamaš puáris nommâ: ''fiskiscissááš''. Tot lii kieđâvuššum cissái nomâttâsâi puotâ já lii lamaš aanoost maaŋgâ loddešlaajâst. Tondiet taat lodde lii finnim uđđâ noomâ, mii čáittá olmâ suuvâ já kovvee lode olgohäämi peeleest.<ref name="kalender"/> Vuávláin láá ennuv tagareh šlaajah, main ij lah ovdiist lamaš nommâ já moh esken luudij nomâttem ääigi láá finnim noomâs. Tagareh šlaajah láá ''[[piälduvuávláš]]'', ''[[tavevuávláš]]'', ''[[uccâvuávláš]]'' já ''[[ränisvuávláš]]''. Uccâvuávláš lii Suomâst härvinâš lodde, mut tom liijká-uv puávtáččij mahtnii anneeđ aanaarlâžžân: tot oinui ubâ enâmist vuosmuu keerdi [[Avveel|Avelist]] [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1935]].<ref name="kalender"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Vuávlááh|*]] 56r646cb20ep3lflbvoyzehwrko5j3y 0 16816 160119 149439 2026-09-26T03:38:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160119 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Vuávlááh | tieđâlâš nommâ = Emberiza<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Goldammer Emberiza citrinella.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Vuávlááh]] ''Emberizidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Vuávlááh''' (''Emberiza'') lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] suuhâ, mii kulá [[Vuávlááh|vuávlái]] hiäimun (''Emberizidae''). ==Šlaajah== Vuávlái suuhân kuleh 15 šlaaijâd:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-15|almostittee=BirdLife Suomâ|čujottum=2023-02-21|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> {{col div|colwidth=20em}} * [[Ränisvuávláš]], ''Emberiza calandra'' * ''Emberiza cineracea'' * [[Fiskisvuávláš]], ''Emberiza citrinella'' * ''Emberiza godlewskii'' * ''Emberiza buchanani'' * ''Emberiza stewarti'' * ''Emberiza jankowskii'' * ''Emberiza leucocephalos'' * ''Emberiza cioides'' * [[Piälduvuávláš]], ''Emberiza hortulana'' * ''Emberiza cirlus'' * ''Emberiza caesia'' * ''Emberiza koslowi'' * ''Emberiza cia'' * ''Emberiza fucata'' {{Col div end}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Vuávlááh]] lvcqtvaactdi2dkdqxqkb0d2hw9jzlo 0 16824 159781 149441 2026-09-26T02:11:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159781 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Livkkáreh | tieđâlâš nommâ = Muscicapidae<br><small>(Fleming, 1822)</small> | kove = Luscinia svecica volgae.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Livkkáreh''' (''Muscicapidae'', {{k-fi|siepot}}) lii [[varbuslodeh|varbusluudij]] hiäimu, moos kuleh 58 suuhhâd já 306 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|nommâ=Maailman lintujen suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-22|almostittee=BirdLife Suomâ|čujottum=2023-02-21|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180215023805/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180212.txt|vyerkkejum=2018-02-15}}</ref> ==Aanaar kuávlu šlaajah== Aainâs-uv käävci livkkáršlaaijâd láá meiddei [[Aanaar]] kuávlu šlaajah. Toh láá: * ''[[Čuovjispoođâs]] (suom. ''sinipyrstö'') * ''[[Keđgirástágâš]]'' (suom. ''kivitasku'') * ''[[Kiirjâgloddááš]]'' (suom. ''kirjosieppo'') * ''[[Kielâviälgu]] (suom. ''sinirinta'') * ''[[Kuávsuilodde]]'' (suom. ''punarinta'') * ''[[Leibiloddááš]]'' (suom. ''leppälintu'') * ''[[Miestârástágâš]]'' (suom. ''pensastasku'') * ''[[Ränislivkkár]] ''(suom. ''harmaasieppo'') [[Ränislivkkár]] já [[kiirjâgloddááš]] láá kuohtuuh viehâ táváliih pessimlodeh Aanaar pirrâsijn.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Livkkáreh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Nomâttâsah== Livkkárij almosnommâ lii valdum lovnân [[pajekielâ|pajekiel]] noomâst ''livkkár''. Táválâšvuođâst huolâhánnáá tai nommâ lii kuittâg šoddâm esken tai aigij. Kiirjâgloddáá nommâ lii šoddâm ton ohtâvuođâst, ko [[biologia]] oppâkirjeh jurgâluvvojii [[anarâškielâ]]n, já taan šlaajân tarbâšui nommâ. Eidu ton muddoost ep lam vala keččâm loddenomâttâsâid toin čolmijn, et ubâ suuhân ličij pyeri adeliđ siämmááloppâsâš noomâ. Taat loddenomâttâs rahtui talle tuš ovtâskâs nommân, já tagarin tot lii pááccám kielân eidu biologia oppâkirjij peht. ''[[Ränislivkkár]]'' lii finnim nommâs maŋeláá, esken systemaatlâš loddenommâpargo ääigi. Taat nommâ lii uássin jurgâluslovnâ suomâkielâst já uássin pajekielâst.<ref name="kalender"/> Álguálgulávt [[kiirjâgloddááš]] lii lamaš čuovjis siähálâsmeecij ässee. Ko majemui aigij loddekuáđáážij falâldâh lii lasanâm, tot lii asâškuáttám meiddei kuácceevuovdijn já tuodârrođoin. Nuuvtpa šiev kuáđáá kavnum lii-uv tääl toos tehálub pessimkriiteer ko tiätulágán mecci. Lode aassâmpirrâs muttuumáin lii čielgiimist, mondiet taan šlaajâst ij ovdil lah lamaš nommâ. [[Ränislivkkár]] vist lii häämis peeleest räänis, ige tot ennuv láávlugin nuuvt et ij lah komme, jis tot lii pááccám nomâttáá. ''[[Kiirjâgloddááš]]'' lii taggaar lodde, mii táválávt finnee eidu tom kuáđáá ko haalijd: jis pyeidicissááš lâš monnim jo monijdis ton kuáđáážân, moos kiirjâgloddááš-uv lii mielâstum, te ij tot maiden häittid: ijhân mihheen eesti kiirjâgloddáá monniimist jieijâs moonijd veikâ toos oolâ!<ref name="kalender"/> [[Kielâviälgu]]st, mii muččâdvuođâs já mučis lávlumis tiet lii ain kiddim huámášume, lii puáris nommâ. ILWB addel kielâviälgun noomâ ''loddeäđijâš'', mii Nordlingist lii lamaš leibiloddáá nommân (eres varianteh ''loddärrijâš'' já ''loddeđjigâš''). Puáris noomâs lii siäiluttâm meiddei [[keđgirástágâš]].<ref name="kalender2">{{Lostâkäldee|Tahhee=[[Márjá-Liisá Olthuis|Olthuis, Márjá-Liisá]]|Paječaalâ=Rástágááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2006|Äigimuddo=2006|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Puáris kielâst ij lah kavnum nommâ čuávuváid luddijd: [[kuávsuilodde]] já [[čuovjispoođâš]]. Taah šlaajah láá Aanaar kuávlust härvinâšah, já tondiet toh láá esken tai ivij uážžum noomâs. Taah noomah láá jurgâlusloovnah [[suomâkielâ|suomâ]]- já [[orjâlâškielâ]]st.<ref name="kalender2"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Livkkáreh|*]] lpkfs2ax095kzeno65e7a1frgycx7it 0 16829 159934 149442 2026-09-26T02:47:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159934 wikitext text/x-wiki {{Italia oovdiš kieldâ | nommâ = Ripe | kove = Castello di Ripe.jpg | kove-čielgiittâs = Ripe lanne | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Italia | nommâ_kárttá = Ripe | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 43 | latm = 40 | lats = 19 | latNS = N | longd = 13 | longm = 06 | longs = 23 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | staatâ = [[Italia]] | kuávlu = [[Marche]] | metropolkaavpug = | eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]] | tááláš kieldâ = [[Trecastelli]] | vuáđudum = [[1141]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.halleyweb.com/c042039/zf/index.php/storia-comune|nommâ=Storia del Comune|almostittem=Comune di Ripe|čujottum=24.2.2023|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230224153858/https://www.halleyweb.com/c042039/zf/index.php/storia-comune|vyerkkejum=2023-02-24}}</ref> | lopâttum = [[2014]] | vijđodâh = 15,20<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.istat.it/comunicato-stampa/la-superficie-dei-comuni-delle-province-e-delle-regioni-italiane-dati-al-9-ottobre-2011/|nommâ=Superfici delle unità amministrative|čujottum=2024-08-17|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> | alodâh = 143 | ässeeloho = 4 401<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.istat.it/statistiche-per-temi/popolazione/popolazione-e-famiglie/|nommâ=Popolazione e famiglie|čujottum=2024-08-17|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> | ässeeloho_ihe = 9.11.2011 | ässeesaahâdvuotâ = 289,57 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 60012 (ovdil 60010) | sundenummeer = 071 | kárttá_kieldâ = Map of comune of Ripe (province of Ancona, region Marche, Italy).svg | kárttá_eennâmkodde = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg }} '''Ripe''' lii oovdiš kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Ive&nbsp;2011 Ripest assii 4&nbsp;401 olmožid. Ton vijđodâh lâi 15,2&nbsp;km², já alodâh 143&nbsp;m. Ripe naaburkieldah lijjii [[Castel Colonna]], [[Corinaldo]], [[Ostra]] já [[Senigallia]]. ==Historjá== [[Uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2014]] Ripe, [[Castel Colonna]] já [[Monterado]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi [[Trecastelli]] kieldâ. Trecastellist šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[2018]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://it.wikipedia.org/wiki/Titolo_di_citt%C3%A0_in_Italia#Marche | Nommâ = Titolo di città in Italia | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 24.2.2023 | Kielâ = {{it}} }}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Demografia/Ripe}} ==Siijdah== Markkân lasseen Ripe kieldâst lijjii kulmâ siijdâ: Brugnetto, Passo Ripe já Ponte Lucerta. ==Kieldâhoovdah== {{ComuniAmminPrecTitolo}} {{ComuniAmminPrec |3. juovlâmáánu 1987 |10. kesimáánu 1990 |Antonio Francesconi |[[Italia Ristâlâšdemokraateh|Ristâlâšdemokraateh]] |Kieldâhovdâ |<ref name="dait">{{Nettikäldee|čujottâs=https://dait.interno.gov.it/|nommâ=Anagrafe degli amministratori locali e regionali|almostittem=Dipartimento per gli affari interni e territoriali|äigimuddo=2017-02-23|čujottum=2023-02-25|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> }} {{ComuniAmminPrec |10. kesimáánu 1990 |24. cuáŋuimáánu 1995 |Antonio Francesconi |Ristâlâšdemokraateh | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |24. cuáŋuimáánu 1995 |14. kesimáánu 1999 |Antonio Francesconi |Koalitio (kuávdáš+čižet) | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |14. kesimáánu 1999 |14. kesimáánu 2004 |Sandrino Grossi |Čoonnâsmáttum | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |14. kesimáánu 2004 |8. kesimáánu 2009 |Sandrino Grossi |Čoonnâsmáttum | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |8. kesimáánu 2009 |31. juovlâmáánu 2013 |Faustino Conigli |Čoonnâsmáttum | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrecFine}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Ancona eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Italia ovdiih kieldah]] [[Luokka:Trecastelli]] 4rkwsdgxvwmdxmf560eq4mqpt8975qw 0 16871 159450 149446 2026-09-26T00:27:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159450 wikitext text/x-wiki {{Italia oovdiš kieldâ | nommâ = Castel Colonna | kove = Trecastelli - Comune di Trecastelli - 2023-09-20 19-21-50 001.JPG | kove-čielgiittâs = Tornâ | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Italia | nommâ_kárttá = Castel Colonna | sajadâhkáártá kobdodâh = 300 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 43 | latm = 40 | lats = 44 | latNS = N | longd = 13 | longm = 06 | longs = 24 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | staatâ = [[Italia]] | kuávlu = [[Marche]] | metropolkaavpug = | eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]] | tááláš kieldâ = [[Trecastelli]] | vuáđudum = | lopâttum = [[2014]] | vijđodâh = 13,53<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.istat.it/comunicato-stampa/la-superficie-dei-comuni-delle-province-e-delle-regioni-italiane-dati-al-9-ottobre-2011/|nommâ=Superfici delle unità amministrative|čujottum=2024-08-17|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> | alodâh = 125 | ässeeloho = 1 039<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.istat.it/statistiche-per-temi/popolazione/popolazione-e-famiglie/|nommâ=Popolazione e famiglie|čujottum=2024-08-17|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> | ässeeloho_ihe = 9.11.2011 | ässeesaahâdvuotâ = 76,78 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | postânummeer = 60012 (ovdil 60010) | sundenummeer = 071 | kárttá_kieldâ = Map of comune of Castel Colonna (province of Ancona, region Marche, Italy).svg | kárttá_eennâmkodde = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg }} '''Castel Colonna''' lii oovdiš kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Ive&nbsp;2011 Castel Colonnast assii 1&nbsp;039 olmožid. Ton vijđodâh lâi 13,53&nbsp;km², já alodâh 125&nbsp;m. Castel Colonna naaburkieldah lijjii [[Corinaldo]], [[Mondolfo]], [[Monterado]], [[Ripe (Trecastelli)|Ripe]] já [[Senigallia]]. ==Historjá== Ive 1921 räi Castel Colonna nommâ lâi ''Tomba di Senigallia''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://siusa-archivi.cultura.gov.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=7705|nommâ=SIUSA - Comune di Castel Colonna|almostittem=siusa-archivi.cultura.gov.it|čujottum=2024-08-17|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240817155157/https://siusa-archivi.cultura.gov.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=7705|vyerkkejum=2024-08-17}}</ref> [[Uđđâivemáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2014]] [[Ripe (Trecastelli)|Ripe]], Castel Colonna já [[Monterado]] kieldah lahtojii oohtân já šoodâi [[Trecastelli]] kieldâ. Trecastellist šoodâi kaavpug ive&nbsp;[[2018]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://it.wikipedia.org/wiki/Titolo_di_citt%C3%A0_in_Italia#Marche | Nommâ = Titolo di città in Italia | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 5.3.2023 | Kielâ = {{it}} }}</ref> ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {{Demografia/Castel Colonna}} ==Siijdah== Markkân lasseen Castel Colonna kieldâst lijjii kulmâ siijdâ: Croce, Francavilla já Giombino. ==Kieldâhoovdah== {{ComuniAmminPrecTitolo}} {{ComuniAmminPrec |27. kesimáánu 1985 |24. vyesimáánu 1990 |Cataldo Catalani |Čoonnâsmáttum |Kieldâhovdâ |<ref name="dait">{{Nettikäldee|čujottâs=https://dait.interno.gov.it/|nommâ=Anagrafe degli amministratori locali e regionali|almostittem=Dipartimento per gli affari interni e territoriali|äigimuddo=2017-02-23|čujottum=2023-03-05|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> }} {{ComuniAmminPrec |31. vyesimáánu 1990 |24. cuáŋuimáánu 1995 |Leandro Memè |[[Italia Ristâlâšdemokraateh|Ristâlâšdemokraateh]] | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |24. cuáŋuimáánu 1995 |14. kesimáánu 1999 |Giuseppa Fattori |Koalitio (kuávdáš+čižet) | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |14. kesimáánu 1999 |14. kesimáánu 2004 |Giuseppa Fattori |Koalitio (kuávdáš+čižet) | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |14. kesimáánu 2004 |8. kesimáánu 2009 |Massimo Lorenzetti |Koalitio (kuávdáš+čižet) | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrec |8. kesimáánu 2009 |31. juovlâmáánu 2013 |Massimo Lorenzetti |Koalitio (kuávdáš+čižet) | |<ref name="dait"/> }} {{ComuniAmminPrecFine}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Ancona eennâmkode kieldah}} [[Luokka:Italia ovdiih kieldah]] [[Luokka:Trecastelli]] bv5zego370x9o22286rej72uq6natti 0 16873 159502 158383 2026-09-26T00:40:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159502 wikitext text/x-wiki '''Gabba''' lii sämmilâš muusikjuávkku. Juávkku vuoitij [[ive 2022 Spellemann-palhâšume]] ärbivuáválii muusik luokkaast siämmáánommâsijn albumijnis ''[[Gabba (ive 2022 album)|Gabba]]''.<ref name="spellemann-2022->{{Nettikäldee|čujottâs=https://spellemann.no/detalj/8581|nommâ=Tradisjonsmusikk - 2022|almostittem=spellemann.no|čujottum=2023-03-05|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230305192346/https://spellemann.no/detalj/8581|vyerkkejum=2023-03-05}}</ref><ref name="nrk-1.16372771">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-joavku-vuittii-spellemann-balkka_umi-1.16372771|nommâ=Sámi joavku vuittii Spellemann-bálkkašumi|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-05-07|tahhee=Gaup-Johansen, Elle|äigimuddo=2023-04-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Musikkáreh == * [[John André Eira]], juáigus, syntetisaattor, časkemčuojânâsah * [[Christoffer Mietle Furuheim]], kitareh, lávlumjuávkku * [[Marius Trøan Hansen]], ruumbuh, lávlumjuávkku * [[Ola B. Vårtun|Ola Brandsnes Vårtun]], kuoskâttâsčuojânâsah, banjo, njälmiharppu, lávlumjuávkku * [[Espen Bakke]], basso, lávlumjuávkku * Idar Eliassen Pedersen, trumpet, lávlumjuávkku<ref name="vfmf-gabba>{{Nettikäldee|čujottâs=https://viljandifolk2.voog.com/artists?artistId=4974303|nommâ=Gabba|almostittem=Viljandi Folk Music Festival|čujottum=2024-02-07|kielâ={{en}}}}</ref> ==Diskografia== === Studioalbumeh === * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|2022]] – ''[[Gabba (ive 2022 album)|Gabba]]''<ref name="spotify-1URPmv9jVZRqJm4oApoUCn">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1URPmv9jVZRqJm4oApoUCn| Nommâ = Gabba | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="discogs-22810436">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.discogs.com/release/22810436 | Nommâ = Gabba (12) – Gabba | Almostittem = Discogs | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[Ive 2025 sämikielâlâš muusik|2025]] – ''[[Smestániá]]''<ref name="spotify-4VLsaceGhdI0hNNN2yD8XM">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/4VLsaceGhdI0hNNN2yD8XM| Nommâ = Smestániá | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="discogs-36591838">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.discogs.com/release/36591838 | Nommâ = Gabba (12) – Smestániá | Almostittem = Discogs | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Gabba|*]] 21iqldy1pzf7y4a9o1wsouq5cxit00u 0 16892 160060 149457 2026-09-26T03:32:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160060 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Map of Ukrainian dialects en.png|thumb|400px|Ukrainakielâ kuávlukielah]] '''Transnistria ukrainakielâ''' ({{K-uk|Наддністрянський говір|Naddnistrjanskyi hovir}}) lii [[Ukrainakielâ|ukrainakielâ]] kuávlukielâ. Tot sárnoo [[Transnistria]]st, mii lii iäránâm oovtpiälálávt [[Moldova]]st. Vuáđulaavâs mield Transnistria virgáliih kielah láá ukrainakielâ lasseen [[ruošâkielâ]] já [[romaniakielâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mid.gospmr.org/en/constitution|nommâ=CONSTITUTION OF THE PRIDNESTROVIAN MOLDAVIAN REPUBLIC|almostittem=Ministry of Foreign Affairs|äigimuddo=2014-10-01|čujottum=2023-03-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230326112942/https://mid.gospmr.org/en/constitution|vyerkkejum=2023-03-26}}</ref> Transnistria ukrainakielâ kulá [[ukrainakielâ]] maadâviestâškuávlukieláid, moh sárnojeh meiddei rääji nubebeln [[Ukraina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://litopys.org.ua/ukrmova/um173.htm|nommâ=Наддністрянський говір. Українська мова. Енциклопедія.|almostittem=litopys.org.ua|čujottum=2023-03-09|kielâ={{uk}}}}</ref> Čuávuváá tavlustuvah láá muáddi sánádâhiäruh ukrainakielâ já ruošâkielâ kooskâst:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://esu.com.ua/article-70758|nommâ=Наддністрянський говір - Енциклопедія Сучасної України|almostittem=esu.com.ua|čujottum=2023-03-09|kielâ={{uk}}}}</ref> {| class="wikitable" !Transnistria ukrainakielâ !Ukrainakielâ !Anarâškielâ |- |банак (banak) |каструля (kastrulja) |kiemni |- |булба (bulba) |картопля (kartoplja) |pottáák |- |бузок (buzok) |лелека (leleka) |haigar |- |твар (tvar) |обличчя (oblytštšja) |muáđuh |- |писок (pisok) |рот (rot) |njälmi |- |кугут (kuhut) |півень (piven) |kääniores |- |цера (tsera) |шкіра (škira) |liške |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Transnistria]] [[Luokka:Ukrainakielâ kuávlukielah]] 5s817xqey7dmiomd8xeg8v80qyc89ur 0 16927 159708 149464 2026-09-26T01:39:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159708 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Laahuleh | tieđâlâš nommâ = Charadriidae<br><small>(Leach, 1820)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=176479#null|nommâ=Charadriidae|almostittem=itis.gov|čujottum=16.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></small> | kove = 070530 4855 wiki.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Riddolodeh]] ''Charadriiformes'' | vyelilahko = [[Kalâččeijeeh]] ''Charadrii'' | pajehiäimu = | hiäimu = [[Laahuleh]] ''Charadriidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} '''Laahuleh''' (''Charadriidae'') lii [[riddolodeh|riddoluudij]] (''Charadriiformes'') laahkon [[kalâččeijeeh|kalâččeijei]] (''Charadrii'') vyelilaahkon kullee loddehiäimu, moos kuleh paijeel 60 šlaaijâd. [[BirdLife Suomi]] mield šlaajah láá 67.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180206.txt|nommâ=Maailman lintulajien suomenkieliset nimet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-08|čujottum=2023-03-16|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180208004302/https://tiedostot.birdlife.fi/lintutieto/Maailman-lintujen-suomenkieliset-nimet-20180206.txt|vyerkkejum=2018-02-08}}</ref> Taan hiäimun kuleh el. [[puváduvvâš]], [[piiččus]], [[laahul]], [[tuodârlaahul]] já [[vuoptâlaahul]]. Säämist táválumos tain lii piiččus, mii lii ovttuu lyemečuággee skipárin jeegist.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Säämi jeggilodeh|Almostittem=Anarâš-kalender 2020|Äigimuddo=2020|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> ==Olgohäämi já ravâdâs== Laahuleh láá uccâ teikâ koskâmatsâš [[lodeh]], main lii kossâ niske. Toh poreh [[tivreh|tiivrijd]], mááđuid já eres čielgitävtittemes elleid. ==Vyelihiäimuh já suuvah== * [[Vanellinae]] ** ''[[Erythrogonys]]'' ** ''[[Vanellus]]'' * [[Charadriinae]] ** [[Laahuleh (suuhâ)|Laahuleh]] ''Pluvialis'' ** [[Puváduvviih]] ''Charadrius'' ** ''[[Thinornis]]'' ** ''[[Elseyornis]]'' ** ''[[Peltohyas]]'' ** ''[[Anarhynchus]]'' ** ''[[Phegornis]]'' ** ''[[Keräkurmitsa|Eudromias]]'' ** ''[[Oreopholus]]'' == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Laahuleh|*]] 3noygskwbbszz5fplv8umefuc3jjw0i 0 16944 159554 149471 2026-09-26T00:59:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159554 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1960|Ive 1960 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 665 valastâlled (521 almajid já 144 nisonid) 30 enâmist, kiäh kištottâllii 27 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1960|nommâ=Squaw Valley 1960 - VIII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080401005550/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1960|vyerkkejum=2008-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/squaw-valley-1960|nommâ=Olympic Winter Games Squaw Valley 1960|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=25.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 21 mitalid: 7 kollemitalid, 5 silbâmiitaal já 9 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/squaw-valley-1960/results|nommâ=Squaw Valley 1960 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=25.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 183-37342-0004, Oberwiesenthal, Oster-Skispringen, Helmut Recknagel.jpg|thumb|[[Helmut Recknagel]] vuoitij oovtâ kollemiitaal Squaw Valley tälviolympialijn ive [[1960]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1960|Sovjetlitto]] || {{center|7}} || {{center|5}} || {{center|9}} || {{center|21}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|GER}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1960|Saksa ovtâstum juávkku]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|8}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1960|Ovtâstum staatah]]* || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1960|Taažâ]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|0}} || {{center|6}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1960|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|7}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1960|Suomâ]] || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|8}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1960|Kanada]] || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1960|Sveicci]] || {{center|2}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1960|Nuorttâriijkâ]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|6}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1960|Ranska]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|3}} |- | rowspan=2|{{center|11.}} || {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1960|Puola]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1960|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1960|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1960|Italia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (14 enâmid)''' || {{center|'''28'''}} || {{center|'''26'''}} || {{center|'''27'''}} || {{center|'''81'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1960|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] k002u45a3qn2w790yo53spplaokcprg 0 16951 159560 149472 2026-09-26T00:59:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159560 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1980|Ive 1980 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 072 valastâlled (840 almajid já 232 nisonid) 37 enâmist, kiäh kištottâllii 38 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1980|nommâ=Lake Placid 1980 - XIII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080401005600/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1980|vyerkkejum=2008-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/lake-placid-1980|nommâ=Olympic Winter Games Lake Placid 1980|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=26.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Nuorttâ-Saksa]] (23 mitalid), mut [[Sovjetlitto]] vuoitij eenâb kollemitalijd. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 22 mitalid: 10 kollemitalid, 6 silbâmiitaal já 6 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/lake-placid-1980/results|nommâ=Lake Placid 1980 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=26.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Eric Heiden 1980c.jpg|thumb|[[Eric Heiden]] vuoitij vittâ kollemiitaal Lake Placid tälviolympialijn ive [[1980]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1980|Sovjetlitto]] || {{center|10}} || {{center|6}} || {{center|6}} || {{center|22}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1980|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|9}} || {{center|7}} || {{center|7}} || {{center|23}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1980|Ovtâstum staatah]]* || {{center|6}} || {{center|4}} || {{center|2}} || {{center|12}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1980|Nuorttâriijkâ]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|7}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1980|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|LIE}} [[Liechtenstein tälviolympialijn 1980|Liechtenstein]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|0}} || {{center|4}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1980|Suomâ]] || {{center|1}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|9}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1980|Taažâ]] || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|6}} || {{center|10}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1980|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1980|Sveicci]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|5}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1980|Ovtâstum kunâgâskodde]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1980|Viestâr-Saksa]] || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|5}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1980|Italia]] || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|0}} || {{center|2}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1980|Kanada]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | rowspan=2|{{center|15.}} || {{Lippukove|HUN}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1980|Uŋgar]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1980|Jaapaan]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | rowspan=3|{{center|17.}} || {{Lippukove|BUL}} [[Bulgaria tälviolympialijn 1980|Bulgaria]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1980|Ranska]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1980|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (19 enâmid)''' || {{center|'''38'''}} || {{center|'''39'''}} || {{center|'''38'''}} || {{center|'''115'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1980|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] m3y6b0kajt7004nm70yz22wr2geno22 0 16952 159558 149473 2026-09-26T00:59:27Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159558 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1976|Ive 1976 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 123 valastâlled (892 almajid já 231 nisonid) 37 enâmist, kiäh kištottâllii 37 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1976|nommâ=Innsbruck 1976 - XII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-03-31|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-27|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080331060107/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1976|vyerkkejum=2008-03-31}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1976|nommâ=Olympic Winter Games Innsbruck 1976|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=27.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 27 mitalid: 13 kollemitalid, 6 silbâmiitaal já 8 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1976/results|nommâ=Innsbruck 1976 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=27.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 183-P0105-0016, Margit Schumann.jpg|thumb|[[Margit Schumann]] vuoitij oovtâ kollemiitaal Innsbruck tälviolympialijn ive [[1976]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1976|Sovjetlitto]] || {{center|13}} || {{center|6}} || {{center|8}} || {{center|27}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1976|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|7}} || {{center|5}} || {{center|7}} || {{center|19}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1976|Ovtâstum staatah]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|10}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1976|Taažâ]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1976|Viestâr-Saksa]] || {{center|2}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1976|Suomâ]] || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1976|Nuorttâriijkâ]]* || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|6}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1976|Sveicci]] || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1976|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|6}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1976|Italia]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1976|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1976|Ovtâstum kunâgâskodde]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1976|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | rowspan=2|{{center|14.}} || {{Lippukove|LIE}} [[Liechtenstein tälviolympialijn 1976|Liechtenstein]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1976|Ruotâ]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | {{center|16.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1976|Ranska]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (16 enâmid)''' || {{center|'''37'''}} || {{center|'''37'''}} || {{center|'''37'''}} || {{center|'''111'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1976|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] lzz07fx85b2l2t1eqi9dd4hjc8mvthi 0 16953 159555 149474 2026-09-26T00:59:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159555 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1964|Ive 1964 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 091 valastâlled (892 almajid já 199 nisonid) 36 enâmist, kiäh kištottâllii 34 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1964|nommâ=Innsbruck 1964 - IX Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-27|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080401005555/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1964|vyerkkejum=2008-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1964|nommâ=Olympic Winter Games Innsbruck 1964|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=27.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 25 mitalid: 11 kollemitalid, 8 silbâmitalid já 6 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1964/results|nommâ=Innsbruck 1964 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=27.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Sixten Jernberg, Innsbruck 1964.jpg|thumb|[[Sixten Jernbergl]] vuoitij kyehti kollemiitaal Innsbruck tälviolympialijn ive [[1964]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]] || {{center|11}} || {{center|8}} || {{center|6}} || {{center|25}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]* || {{center|4}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|12}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]] || {{center|3}} || {{center|6}} || {{center|6}} || {{center|15}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1964|Ranska]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|0}} || {{center|7}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|GER}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|9}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|10}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1964|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1964|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|2}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1964|Italia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|4}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|PRK}} [[Tave-Korea tälviolympialijn 1964|Tave-Korea]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1964|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (14 enâmid)''' || {{center|'''34'''}} || {{center|'''39'''}} || {{center|'''31'''}} || {{center|'''104'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1964|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] bgvoywpw1wxu0dcc6q13q2511y4aldo 0 16957 159556 149475 2026-09-26T00:59:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159556 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1968|Ive 1968 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 158 valastâlled (947 almajid já 211 nisonid) 37 enâmist, kiäh kištottâllii 35 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1968|nommâ=Grenoble 1968 - X Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-12|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-28|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080412163458/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1968|vyerkkejum=2008-04-12}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/grenoble-1968|nommâ=Olympic Winter Games Grenoble 1968|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=28.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Taažâ]]. Taažah valastâlleeh vuoittii ohtsis 14 mitalid: 6 kollemiitaal, 6 silbâmiitaal já 2 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/grenoble-1968/results|nommâ=Grenoble 1968 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=28.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Toini Gustafsson Rönnlund, 1968.jpg|thumb|[[Toini Gustafsson]] vuoitij kyehti kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal Grenoble tälviolympialijn ive [[1968]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]] || {{center|6}} || {{center|6}} || {{center|2}} || {{center|14}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]] || {{center|5}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|13}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]* || {{center|34}} || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|9}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1968|Italia]] || {{center|4}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|4}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|4}} || {{center|11}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1968|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|9}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|8}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|7}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]] || {{center|1}} || {{center|5}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | rowspan=2|{{center|10.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1968|Čekkoslovakia]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1968|Sveicci]] || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|6}} |- | {{center|15.}} || {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (15 enâmid)''' || {{center|'''35'''}} || {{center|'''39'''}} || {{center|'''32'''}} || {{center|'''106'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1968|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] e0e7dig1gncprlp03k62iixbkikb9fc 0 16964 159557 149476 2026-09-26T00:59:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159557 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1972|Ive 1972 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 006 valastâlled (801 almajid já 205 nisonid) 35 enâmist, kiäh kištottâllii 35 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1972|nommâ=Sapporo 1972 - XI Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-03-31|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-03-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080331060101/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1972|vyerkkejum=2008-03-31}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/sapporo-1972|nommâ=Olympic Winter Games Sapporo 1972|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=29.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 16 mitalid: 8 kollemitalid, 5 silbâmiitaal já 3 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/sapporo-1972/results|nommâ=Sapporo 1972 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=29.3.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 183-L1129-0018, Ondrej Nepela.jpg|thumb|[[Ondrej Nepela]] vuoitij oovtâ kollemiitaal Sapporo tälviolympialijn ive [[1972]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1972|Sovjetlitto]] || {{center|8}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|16}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1972|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|7}} || {{center|14}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1972|Sveicci]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1972|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|9}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1972|Ovtâstum staatah]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|8}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1972|Viestâr-Saksa]] || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1972|Taažâ]] || {{center|2}} || {{center|5}} || {{center|5}} || {{center|12}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1972|Italia]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1972|Nuorttâriijkâ]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1972|Ruotâ]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|4}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1972|Jaapaan]]* || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1972|Čekkoslovakia]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|3}} |- | rowspan=2|{{center|13.}} || {{Lippukove|POL}} [[Puola tälviolympialijn 1972|Puola]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|ESP}} [[Espanja tälviolympialijn 1972|Espanja]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|15.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1972|Suomâ]] || {{center|0}} || {{center|4}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|16.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1972|Ranska]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|3}} |- | {{center|17.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1972|Kanada]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (17 enâmid)''' || {{center|'''36'''}} || {{center|'''34'''}} || {{center|'''35'''}} || {{center|'''105'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1972|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] qkhdtl2qcvwxvgjhg7xtqpv2exbzmg7 0 16965 159451 153651 2026-09-26T00:28:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159451 wikitext text/x-wiki {{Euroviisupittá | pittá = {{lippukove|FIN}} Cha cha cha | kove = | kovetekstâ = | artist = [[Käärijä]] | skiärrumerkkâ = [[Warner Music Finland]], [[Monsp Records]] | pištem = 2.55 | šlajâtijppâ = {{hlist|[[hyperpop]]|[[industrial metal]]|[[industrial-tekno]]|[[tánssámpop]]}} | almostittum = 18. uđđâivemáánu 2023 | tahhee = | šuoŋârähtee = {{hlist|Aleksi Nurmi|Johannes Naukkarinen}} | sännejeijee = {{hlist|Aleksi Nurmi|Jere Pöyhönen|Johannes Naukkarinen}} | pyevtitteijee = | album = [[Cha Cha Cha Mixtape]] <br> [[People’s Champion]] | ihe = 2023 | eennâm = Suomâ | kielâ = [[suomâkielâ]] | semifinaal = 1 | semi_čuággáh = 177 | lopâlâš_saje = 2 | lopâliih_čuággáh = 526 | säänih = | video = | eres_ääših = | oovdeb_pittá = [[Jezebel (pittá)|Jezebel]] | oovdeb_ihe = 2022 | čuávuvâš_pittá = [[No Rules]] | čuávuvâš_ihe = 2024 }} '''''Cha cha cha''''' lii syemmilâš musikkár [[Käärijä]] pittá, mii almostui [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[2023]].<ref name="wiwibloggs-274723">{{Nettikäldee|čujottâs=https://wiwibloggs.com/2023/01/17/cha-cha-cha-kaarija-releases-his-umk-2023-song-in-finland/274723/|nommâ=Cha Cha Cha! Käärijä releases his UMK 2023 song in Finland|almostittem=Wiwibloggs|čujottum=2023-05-06|tahhee=Adams, William Lee|äigimuddo=2023-01-17|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="discogs-25815106">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/25815106-Käärijä-Cha-Cha-Cha|nommâ=Käärijä – Cha Cha Cha|almostittem=Discogs|čujottum=2023-05-06|kielâ={{en}}}}</ref> Tain pittáin sun vuoitij [[Uđđâ muusik kišto 2023|ive 2023 Uđđâ muusik kišto]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000009417965.html|nommâ=Käärijä räjäytti pistepankin UMK:ssa: ”Lähden voittamaan euroviisuja”|tahhee=Nousiainen, Janna|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2023-02-25|čujottum=2023-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> já tain sun ovdâstij [[Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|ive 2023 Euroviisuin]] [[Liverpool]]ist, [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskoddeest]].<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/03/04/kaarija-vuoitij-udda-muusik-kisto-ja-oovdast-suoma-ive-2023-euroviisuh-lavlumkistoost/|nommâ=Käärijä vuoitij Uđđâ muusik kišto já oovdâst Suomâ ive 2023 Euroviisuh-lávlumkištoost|tahhee=Ylänne, Tuula|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2023.03.04|čujottum=2023-03-21}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/finland-send-kaarija-to-liverpool|nommâ=Finland send Käärijä to Liverpool with 'Cha Cha Cha'|almostittem=Eurovision Song Contest|äigimuddo=2023-02-25|čujottum=2023-03-29|kielâ={{en}}}}</ref> == Pitá vuáđutiäđuh == ''Cha cha cha'' lii suomâkielâg pittá, mon lávlu syemmilâš musikkár [[Käärijä]]. Pitá láá sannim Käärijä, [[Aleksi Nurmi]] já [[Johannes Naukkarinen]].<ref name="Areena2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://areena.yle.fi/1-64860166|nommâ=Käärijä: Cha Cha Cha|almostittem=Areena.yle.fi|äigimuddo=18.1.2023|čujottum=18.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Nurmi já Naukkarinen lává meid nuottim pitá. Käärijä muštâl, ete 2 min 55 sek pištee pittá lii ''aargâ vájáldittem rämidemlaavlâ''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/a/20-10004045|nommâ=Käärijän UMK23-biisi Cha Cha Cha on julkaistu|almostittem=Yle.fi|äigimuddo=18.1.2023|čujottum=18.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Ráp-pittá lii finnim vaikuttâsâid [[elektropop]]ist já [[meetaalmuusik]]ist já eromâšávt Käärijä mielâmuusikjuávhust, meetaaljuávhust [[Rammstein]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/musiikki/art-2000009333977.html|nommâ=Käärijän UMK-kappale räjäytti viisufanien potin: ”Olen aivan sanaton”|tahhee=Mattila, Mikael|almostittem=Is.fi|äigimuddo=18.1.2023|čujottum=18.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> == Almostittem == Pitá almostittii [[Warner Music Finland]] já [[Monsp Records]] [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[2023]] njuolgist muusikpalvâlussáid neetist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/cha-cha-cha-single/1661067480|nommâ=Cha Cha Cha - Single|tahhee=Käärijä|almostittem=Apple Music|äigimuddo=17.1.2023|čujottum=24.3.2023|kielâ={{en}} já {{fi}}}}</ref> [[Uđđâivemáánu 18.|Čuávuváá peeivi]] pittá almostui meid Uđđâ muusik kišto [[YouTube]]-kanavast já [[Yle Areena|Yle Areenast]] viđâdin finalistij pittáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/a/20-10004049|nommâ=UMK23-finalistit on julkaistu – heistä yksi edustaa Suomea Euroviisuissa|tahhee=Saulo, Sandra, Norrlin, Katri já Lassila, Juhani|almostittem=Yle|äigimuddo=2023-01-11|čujottum=2023-03-22|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/musiikki/a/e99a4bcf-0581-425b-9b84-8db0428f8598|nommâ=Tässä on Käärijän UMK-kappale: ”Kukaan Suomessa ei tee vastaavanlaista”|tahhee=Koste, Henna|almostittem=Iltalehti.fi|äigimuddo=18.1.2023|čujottum=18.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Stivrejeijee Heikki Slåen YouTube-videost uáinojeh pitá [[suomâkielâ]]g säänih já [[eŋgâlâskielâ]]g jurgâlus.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.youtube.com/watch?v=rNrgQm5z07U&ab_channel=UudenMusiikinKilpailu|nommâ=Käärijä - Cha Cha Cha (Lyric Video) // UMK23|almostittem=YouTube|čujottum=26.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Euroviisuh-lávlumkišto YouTube-kanavast pittá já ton muusikvideo almostuvvii vuossâmuu keerdi [[kuovâmáánu 26.]] peeivi [[2023]], ko tobbeen almostui video Käärijä lávdástâlmist [[Uđđâ muusik kišto 2023|ive 2023 Uđđâ muusik kišto finalist]].<ref name="eurovideo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.youtube.com/watch?v=rJHe-iZ5HSI |nommâ=Käärijä - Cha Cha Cha Finland 🇫🇮 National Final Performance Eurovision 2023 |almostittem=YouTube|Sitaat = "Premiered Feb 26, 2023" |čujottum=6.5.2023|kielâ={{en}} já {{fi}}}}</ref> Pitá virgálâš Euroviisuh 2023 -muusikvideo almostui maŋeláhháá. == Vuástáväldim == ''Cha cha cha'' debytistij [[Suomâ virgálâš listo|Suomâ virgálâš liiston]] nube saajeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ifpi.fi/lista/singlet/2023/4/|nommâ=Singlet – Suomen virallinen lista|almostittem=Musiikkituottajat|äigimuddo=4/2023|čujottum=31.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Oho Uđđâ muusik kišto maŋa pittá lâi Suomâ virgálâš listo njunošsaajeest já [[Suomâ radiosuáittulisto]] kuálmád saajeest.<ref name="lista">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ifpi.fi/lista/artistit/k%C3%A4%C3%A4rij%C3%A4/cha+cha+cha/|nommâ=Suomen virallinen lista: Käärijä - Cha cha cha|almostittem=Musiikkituottajat|čujottum=6.5.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Vyesimáánu 6.]] peeivi räi pittá lâi lamaš jo 15 okkod virgálâš listoost já 16 radiosuáittulistoost, Island Plötutíðindi-listoost jo 8 okkod já [[Sverigetopplistan|Ruotâ listoost]] 2 oho.<ref name="lista" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2023&dspp=12|nommâ=Veckolista Heatseeker, vecka 12|almostittem=Sverigetopplistan|čujottum=2023-05-06|Kielâ={{sv}}}}</ref> Jo almostittempeeivi pittá rikoi maaŋgâid ulâttâsâid, ko tom kuldâlii 147 000 kerdid nettimuusikpalvâlusâi peht sehe keččii já kuldâlii 225 000 kerdid YouTubest já 500 000 kerdid Yle Areenast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://warnermusic.fi/2023/01/19/kaarija-pisti-historian-kirjat-uusiksi-ilmiomainen-startti-umk-kappaleelle/|nommâ=Käärijä pisti historian kirjat uusiksi - ilmiömäinen startti UMK-kappaleelle|almostittem=Warner Music Finland|äigimuddo=19.1.2023|čujottum=20.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Tieđettemniävuin já Euroviisui fanij siijđoin pittá lâi jo ovdil fiinaal munejiellâh.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/musiikki/a/098a0252-8215-4eb8-9d81-87ab54cbf343|nommâ="Aika sama tunnelma, eikö?" – UMK-sensaatio muistuttaa kahden vuoden takaista kappaletta, Käärijä tyrmäsi plagiointiepäilyt MTV:llä|tahhee=Valavaara, Sara|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=24.1.2023|čujottum=31.1.2023|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://seura.fi/asiat/ajankohtaista/kaarija-on-umkn-ennakkosuosikki-valloittaako-euroviisut-kreisi-pottatukkainen-ukko/|nommâ=Käärijä on UMK:n ennakkosuosikki – Valloittaako Euroviisut ”kreisi pottatukkainen ukko”?|tahhee=Ollikainen, Milla|almostittem=Seura|äigimuddo=2023-01-25|čujottum=2023-03-29|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/kuka-on-umk-suosikiksi-noussut-kaarija-paljastaa-tarinan-nimensa-taustalta-ja-miten-se-pitaisi-lausua-ulkomailla/8617066#gs.o4gdac|nommâ=Kuka on UMK-suosikiksi noussut Käärijä? Paljastaa tarinan nimensä taustalta ja miten se pitäisi lausua ulkomailla|tahhee=Kähkönen, Katariina|almostittem=MTV Uutiset|äigimuddo=2023-01-22|čujottum=2023-03-29|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://wiwibloggs.com/2023/02/24/poll-results-kaarija-is-our-readers-favourite-to-win-umk-2023-in-finland/275868/|nommâ=Poll results: Käärijä is our readers’ favourite to win UMK 2023 in Finland|tahhee=William Lee Adams|almostittem=wiwibloggs|äigimuddo=2023-02-24|čujottum=2023-03-29|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ''Helsingin Sanomat'' toimâtteijee Juuso Määttänen mielâst piitán láá ovtâstittum ráp-, pop-, rock- já elektromuusik hiäivulávt jolâs vuovvijn.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009413933.html|nommâ=UMK:n lopputulos oli täydellinen, ja edessä on Suomelle poikkeuksellinen viisukevät|tahhee=Määttänen, Juuso|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2023-02-26|čujottum=29.03.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun meid pahudij, ete puoh kištopittáin tot lii sehe vájálduumettummus já epitáválumos já ete tot luhostui pyeremusávt.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009339203.html|nommâ=Robin Packalenin kappale on armoton pettymys, mutta onneksi UMK tarjoaa upean yllätyksen|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=26.2.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> == Uđđâ muusik kištoost == {{Válduartikkâl|[[Uđđâ muusik kišto 2023]]}} Käärijä lávdástij kuálmádin UMK-finalist, mii uárnejui [[Turku|Tuurku]] Logomost kuovâmáánu 25. peeivi 2023. Láávdástmân kullii [[Kyermilyevi|kyermilyeveh]] (nk. eurolyeveh) já čuovjisruopsis pihtâsáid kárvudâttâm ''cha-cha''-tánssájeijeeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000009418765.html|nommâ=Näin Käärijä juhli UMK-voittoa Turun yössä – baaritiskillä odotti ikävä yllätys|tahhee=Naakka, Anna-Maija|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2023-02-26|čujottum=2023-03-29|kielâ={{fi}}}}</ref> Käärijä vuod lâi kárvudâttâm siämmáá neonruánáá [[Bolero (piivtâs)|bolero]]n, mii sust lâi muusikvideost.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20019668|nommâ=Tällainen on Suomen euroviisuedustaja Käärijä ja hänen kuriton Cha cha cha -biisinsä, joka voi vaikka voittaa koko Euroviisut|tahhee=Nelskylä, Lena|almostittem=Yle|äigimuddo=2023-02-25|čujottum=2023-03-29|kielâ={{fi}}}}</ref> ''Cha cha cha'' -pittáin Käärijä vuoitij ive 2023 Uđđâ muusik kišto aaibâs čielgâsávt. Sun finnij ohtsis 539 čyegisid, mii lâi 387 čyegisid eenâb ko tot, maid Portion Boys finnij pittáin ''Samaa taivasta katsotaan''.<ref name=":2" /> 387 čuággá iäruttâs lii táássáš ulâttâs; ovdebâš ulâttâs šoodâi [[Uđđâ muusik kišto 2021|ive 2021 Uđđâ muusik kišto]], ko [[Blind Channel]] finnij pittáin ''[[Dark Side]]'' 371 čyegisid eenâb ko nube sajan olláám [[Teflon Brothers]] já [[Pandora]].<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11801757|nommâ=Blind Channel yllättyi UMK:n murskavoitosta raskaalla musiikilla: “Suomalaiset tajuavat, mikä tämän maan dna on”|tahhee=Vedenpää, Ville|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2021-02-21|čujottum=2023-03-29|kielâ={{fi}}}}</ref> Blind Channelist lii vala-uv olesčyegisloho ulâttâs, ko muusikjuávkku finnij ive 2021 Uđđâ muusik kištoost 551 čyegisid.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> Täin 539 čuággáin, mon Käärijä finnij finalist, 72 pottii aalmugijkoskâsijn raađijn já 467 kuldâleijein já keččein. Aalmugijkoskâsij raađij čiččâm enâmist [[Saksa]], [[Espanja]] já [[Australia]] adelii tievâslijd čyegislovoid ađai 12 čyegisid já [[Ruotâ]], [[Puola]] já [[Ukraina]] 10 čyegisid. [[Ovtâstum kunâgâskodde]] adelij tuše 6 čuággá. Kuldâleijein já keččein sun finnij 122 822 jiennâd ađai 53 % puoh jienâin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/a/20-10004363|nommâ=Käärijä voitti UMK:n ylivoimaisella pistepotilla – näin yleisön ja raadin pisteet jakautuivat|tahhee=Laitila, Tiia-Mari já Saulo, Sandra|almostittem=Yle|äigimuddo=2023-02-26|čujottum=29.3.2023|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pyevtittem == * Käärijä – räppin, laavlâ, säänih * Aleksi Nurmi – nuottâ já säänih, pyevtittem * Johannes Naukkarinen – nuottâ já säänih * Jukka Sorsa – kiitaar, heiviittâs * Ki-RO – pyevtittem * Kalle Keskikuru – miksem * Svante Forsbäck – masteristem<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://genius.com/Kaarija-cha-cha-cha-lyrics|nommâ=Cha Cha Cha Lyrics - Käärijä|almostittem=Genius|čujottum=31.1.2023|kielâ={{en}}}}</ref> == Pitá sajeh muusiklistoin == {| class="wikitable sortable" ! align="left" |Listo ! align="left" |Pyeremus saje ! align="left" |Pyeremuu saje okko |- | align="left" |Suomâ virgálâš listo | align="center" |1. | align="center" |9/2023, 10/2023, 18/2023<ref name="lista"/> |- | align="left" | Suomâ radiosuáittulisto | align="center" | 3. | align="center" | 9/2023<ref name="lista" /> |- | align="left" | Plötutíðindi (Island) | align="center" | 19. | align="center" | 10/2023<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|nommâ=Plötutíðindi|almostittem=Plötutíðindi|čujottum=2023-03-22|kielâ={{is}}}}</ref> |- | align="left" | Sverigetopplistan | align="center" | 13. | align="center" | 11/2023<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2023&dspp=11|nommâ=Veckolista Heatseeker, vecka 11|almostittem=Sverigetopplistan|čujottum=2023-05-06|Kielâ={{sv}}}}</ref> |- | align="left" | AGATA singlelisto (Liettua) | align="center" | 11. | align="center" | 19/2023<ref name="agata-2023-19-os">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s19-2/|nommâ=2023 19-os savaitės klausomiausi (TOP 100)|almostittem=AGATA|Kielâ={{lt}}|date=12.5.2023|čujottum=14.5.2023}}</ref> |- | align="left" | Vuáládâhenâmij Single Top 100 | align="center" | 15. | align="center" | 19/2023<ref name="st-13052023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://dutchcharts.nl/weekchart.asp?cat=st&date=20230513&year=2023|nommâ=Dutch Single Tip 13/05/2023|almostittem=dutchcharts.nl|Kielâ={{nl}}|čujottum=14.5.2023}}</ref> |- | align="left" | Spotify Viral 50 - Global | align="center" | 1. | align="center" | 19/2023<ref name="spotify-13052023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZEVXbLiRSasKsNU9|nommâ=Viral 50 - Global|almostittem=Spotify|Kielâ={{en}}|čujottum=14.5.2023|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230514132949/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZEVXbLiRSasKsNU9|vyerkkejum=2023-05-14}}</ref><ref name="il-bd347e36-b5c4-492c-8770-cc204aed8ce8">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/musiikki/a/bd347e36-b5c4-492c-8770-cc204aed8ce8|nommâ=Käärijä on Spotifyn koko maailman ykkönen!|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-05-14|tahhee=Simoinen, Karoliina|äigimuddo=2023-05-14|kielâ={{fi}}}}</ref> |} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.youtube.com/watch?v=rNrgQm5z07U ''Cha cha cha'' -pittá YouTubest] * [https://www.youtube.com/watch?v=rNrgQm5z07U Lyyriikvideo YouTubest] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Euroviisuh-lávlumkišto 2023 pitáh]] [[Luokka:Ive 2023 singleh]] [[Luokka:Käärijä pitáh‎]] [[Luokka:Suomâ pitáh Euroviisuh-lávlumkištoost]] [[Luokka:Suomâkielâg Euroviisuh-lávlumkišto pitáh]] [[Luokka:Uđđâ muusik kišto 2023 pitáh]] bybohb462sbyzaze33pxv5nuge8zgtz 0 16978 159989 158972 2026-09-26T03:04:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159989 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Sonja | kove = Dronning_Sonja_-_Kino_2012_(cropped).JPG | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ roonnig Sonja ive 2012 | ruvnâ = Taažâ roonnig | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] | ruvnájááh = | oovdeb = | čuávvoo = [[Mette-Marit (Taažâ roonnig)|Mette-Marit]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Sonja Haraldsen | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|04|07|1937}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]] | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Harald V]] (1968–2026) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] (1973–) | oles_nommâ = | suuhâ = | eeči = Karl August Haraldsen (1889–1959) | enni = Dagny Haraldsen (j.s. Ulrichsen; 1898–1994) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|pienoiskuva|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon (Taažâ prinssâ)|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] '''Sonja''' (š. [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1937]], [[Oslo]], [[Taažâ]]; noomáin Sonja Haraldsen) lii [[Taažâ]] roonnig. Sun lii Karl August Haraldsen ([[1889]]–[[1959]]) já Dagny Haraldsen ([[1898]]–[[1994]]; j.s. Ulrichsen) nuorâmus páárnáš. Sust šoodâi Taažâ ruvnâprinses, ko [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] sun já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] naajáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221207054142/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|vyerkkejum=2022-12-07}}</ref> Ko [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij já prinssâ Haraldist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]], te Sonjast šoodâi [[Taažâ roonnig]]. == Pärni- já nuorâvuotâ == [[Tiätuvuárkká:Fru Dagny Haraldsen 1968.jpg|thumb|left|Roonnig Sonja enni Dagny Haraldsen ive 1968]] Sonja Haraldsen šoodâi [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1937]] [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st. Sun lii taažâ kävppalmai Karl August Haraldsen ([[1889]]–[[1959]]) já Dagny Haraldsen ([[1898]]–[[1994]]; j.s. Ulrichsen) nubbe nieidâ já nuorâmus páárnáš. Suu viiljah já uábbi lijjii Haakon Haraldsen (1921–2016),<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dagbladet.no/nyheter/dronning-sonjas-bror-er-dod/63960395|nommâ=Dronning Sonjas bror er død.|almostittem=Dagbladet|čujottum=2023-04-01|äigimuddo=2016-10-13}}</ref> Gry Henriksen (1924–1970; j.s. Haraldsen) já Karl Herman Haraldsen (1929–1936). Karl jaamij purjâskärbispäärtist juo ovdil ko Sonja šoodâi.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Haraldseneh assii čujottâsâst Tuengen allé 1B (tááláš Charlotte Andersens vei 1A) Vinderenist Oslost.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/xl/her-ble-forholdet-mellom-harald-og-sonja-berget-1.14181851|nommâ=Her ble forholdet mellom Harald og Sonja berget|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-27|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Tobbeen Sonja rávásmij.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221207054142/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|vyerkkejum=2022-12-07}}</ref> == Škovlim == [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi ääigi]] Sonja jođeškuođij priivaat škoovlâ, te Slemdal škoovlâ já majemužžân kuulmâihásii Ris reaalškoovlâ, mast sun valmâštui ive 1954.<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Vår vordende kronprinsesse og dronning: Allsidig ung dame|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=1|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1|Čujottum=2022-11-21|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehusetsbarnesider.no/artikkel.html?tid=81492|nommâ=Dronning Sonja - Det norske kongehusets barnesider|almostittem=www.kongehusetsbarnesider.no|čujottum=2022-11-20|kielâ={{no}}}}</ref> Reaalškoovlâ maŋa Sonja máttááttâlâi vuálpui já pihtâsij kuárrum [[Oslo áámmátškovlâ|Oslo áámmátškoovlâst]].<ref name=":0" /> Valmâštum maŋa sun varrij [[Lausanne]]n, [[Sveicci|Sveeicin]] já jođeškuođij Nuorâ nieidâi áámmátškoovlâ ({{K-fr|l'École Professionelle des jeunes Filles}}). Tobbeen sun luuvâi [[Ohtsâškoddemáttu|ohtsâškoddemáátu]], [[reekkigtuálu]], [[ranskakielâ]] já [[Muotisáárgus|muotisárgus]].<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive 1961 sun čođâlditij ''[[examen artium]]'' [[Bjørknes priivaatškovlâ|Bjørknes priivaatškoovlâ peht]] privatistin ađai sierânâs uáppen.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref> Tast maŋa sun luuvâi [[eŋgâlâskielâ]] já kirjálâšvuotâ [[Cambridge]]st, [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est oovtâ ive ääigi.<ref name=":3" /> Te sun maacâi Taažân já luvâškuođij [[ranskakielâ]], eŋgâlâskielâ já [[taaiđâhistorjá]] [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuvvâst]]. Tobbeen sun valmâštui kandidaatin (''cand. mag.'') ive 1971.<ref name=":0" /> == Kihlájááh já heejah == [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|pienoiskuva|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|pienoiskuva|[[Ruvnâprinssâ Harald]] já Sonja heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Queen Sonja of Norway in 2015.jpg|pienoiskuva|Roonnig Sonja Ruotâ ruvnâprinssâ Carl já Sofia heejâin ive 2015]] Kesimáánust [[1958]] Sonja Haraldsen já ruvnâprinssâ Harald teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0"/><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1"/> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs Olav V koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2"/><ref name=":3"/> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221207054142/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|vyerkkejum=2022-12-07}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. == Ruvnâprinsesin == Tállán heejâi maŋa ruvnâprinses Sonja algâttij kunâgâslijd porgâmušâid já ovdâstitškuođij monarkia sehe Taažâst já olgoenâmijn. Ive 1972 sun uásálistij [[H.R.H. prinses Märtha Louise ruttârááju]]n ({{K-no|H.R.H. Prinsesse Märtha Louises Fond}}), mii vuáđudui Sonja já Harald [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|vuosâpäärni]] kunnen. Sun lii iäljárávt čuággim ennuv ruuđâid aalmugijkoskâsij patâreijei iššeedmân já [[1970-loho|1970-lovvoost]] sun eelij vietnamlij kärbispatâreijei kuvlân [[Malesia]]st.<ref name="kongehuset.no">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.kongehuset.no/artikkel.html?tid=27564&sek=27014|nommâ=Hennes Majestet Dronningen - Biografi|almostittee=Kongehuset|čujottum=2015-03-02|kielâ={{nb}}}}</ref> Ive 1982 sun finnij [[Nansen patâreijeipalhâšume]] pargostis patâreijei pyerrin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221207054142/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|vyerkkejum=2022-12-07}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.acnur.org/fileadmin/Documentos/Eventos/2013/Ganadores_Premio_Nansen_1954-2012.pdf?file=fileadmin/Documentos/Eventos/2013/Ganadores_Premio_Nansen_1954-2012|nommâ=Los ganadores del Premio Nansen para los Refugiados (1954 - 2012)|almostittem=Ovtâstum aalmugij patâreijeiornijdume|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2022-12-16|kielâ={{es}}}}</ref> Iivij 1987–1990 Sonja tooimâi [[Taažâ Ruopsis ristâ|Taažâ Ruopsis riistâ]] värisaavâjođetteijen. Tobbeen sun lâi ovdâsvástádâssáin ornijdume almugijkoskâsâš tooimâin. == Roonnigin == Ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], te prinssâ Haraldist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]]. Siämmást Sonjast šoodâi [[Taažâ roonnig]], vuossâmuš [[Maud (Taažâ roonnig)|roonnig Maud]] maŋa, kii lâi jáámmám jo 52 ihheed tolebáá. Sun lii meid vuossâmuš Taažâst šoddâm roonnig [[Margrete Skulesdatter]] maŋa, kii lâi roonnig 1200-lovvoost. Sonja lâi Harald fáárust, ko taat vuárnui kunâgâslii vuárnásis [[Stuorrâtigge]]est [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi [[1991]]. Taat lâi vuossâmuš kerdi 69 ihán, ko roonnig lâi Stuorrâtiggesalist. Maŋeláá sun lii lamaš Stuorrâtiggesalist meid talle ko kunâgâs Harald lii toollâm nk. väldičokkámsajesaarnijd juhlálijn lekkâmtilálâšvuođâin. Kunâgâspaarâ táttum mield suoi sivneduid [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 23.]] peeivi 1991. == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon (Taažâ prinssâ)|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221207054142/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|vyerkkejum=2022-12-07}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|vyerkkejum=2021-07-27}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|vyerkkejum=2022-08-07}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sonja (Taažâ roonnig)]] 3kb4xhptxigm84f0bqf1xhhbijxtvcm 0 16985 159455 153248 2026-09-26T00:30:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159455 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân [[NASA astronautjuávkku 21|NASA 21. astronautjuávhu]] jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|vyerkkejum=2023-01-16}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{NASA astronautjuávkku 21}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:NASA astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] qs7uj9fmk2lnj99nrl47hvay3yk0yjt 0 16994 160104 153250 2026-09-26T03:37:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160104 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kommodor]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 176 jándurid, 8 tijmed, 1 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230407181152/https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|vyerkkejum=2023-04-07}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautjuávkku 21|NASA 21. astronautjuávkun]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{NASA astronautjuávkku 21}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:NASA astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] ezznh4tjgj9sbaeel10uapkoqhg6enc 0 17020 159601 157117 2026-09-26T01:16:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159601 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Jaakko Gauriloff | kove = Offisielt_åpning_av_Riddu_Riđđu_2018_(28497696497)-crop_2.jpg | šoddâmäigi = [[njuhčâmáánu]]st [[1939]] | šoddâmsaje = [[Suonnjel]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Suomâ]] | artistnommâ = Jaakko Gauriloff | lávlumkielah = | aktiivlâžžân = [[1961]]– | genreh = [[časkoslaavlâ]], [[reggae]], [[leuʹdd]] | čuojânâsah = jienâ | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = [[Love Records]], [[A.A.B. Tuotanto]], [[Johanna]], [[Minimusic]], [[Dojo]] | palhâšumeh = * [[Suomâ Sämitigge]] (2013) | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | päikkisijđo = }} [[Tiätuvuárkká:Offisielt_åpning_av_Riddu_Riđđu_2018_(43366489331).jpg|thumb|right|Jaakko Gauriloff ive 2018 [[Riddu Riđđu]] -festivaal lekkâmkonsertist]] '''Jaakko Gauriloff''' (š. [[njuhčâmáánu]]st [[1939]] [[Suonnjel]], [[Suomâ]])<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000006230675.html|nommâ=Oli fanipostia, keikkoja ja työparina oma idoli Olavi Virta – kolttasaamelainen Jaakko Gauriloff singahti 60-luvulla Suomen iskelmätaivaalle, mutta sitten kivitalot alkoivat ahdistaa|tahhee=Kuittinen, Liisa|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2019-09-07|čujottum=2023-01-30|kielâ={{fi}}}}</ref> lii nuorttâlâš lávloo já ärbitotkee. Sun annoo vuossâmužžân artistin, kii lii lávlum [[pop-muusik]] [[Nuorttâlâškielâ|nuorttâlâškielân]]. Toos lasseen lii ettum, et sun lâi vuossâmuš sämmilâš, kii lii almostittâm album Suomâ peln, ko suu vuossâmuš skiärru almostui 1960-lovo loopâst.<ref name="yle-6964685">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/jaakko_gauriloff_balkkasuvvui_50_jagi_daiddarbarggus/6964685|nommâ=Jaakko Gauriloff bálkkašuvvui 50 jagi dáiddarbarggus|tahhee=Aikio, Kaisa já Suoninen, Inger-Elle|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2019-12-02|čujottum=2023-04-17|kielâ={{se}}}}</ref> Sun lii peeggâlm [[Časkoslaavlâ|časkoslavlui]] lávlon, mut sun lii meid čepis [[Leudd|leuddajeijee]].<ref name=":0" /><ref name="lapin">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.lapinkansa.fi/Lappi/1194857112794/artikkeli/kolttalaulaja+jaakko+gauriloff+sai+saamelaiskarajilta+palkinnon+elamantyostaan.html|nommâ=Kolttalaulaja Jaakko Gauriloff sai saamelaiskäräjiltä palkinnon elämäntyöstään|almostittem=Lapin Kansa|äigimuddo=2013-11-30|čujottum=2019-09-09|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203065754/http://www.lapinkansa.fi/Lappi/1194857112794/artikkeli/kolttalaulaja+jaakko+gauriloff+sai+saamelaiskarajilta+palkinnon+elamantyostaan.html|vyerkkejum=2013-12-03}}</ref> == Eellim == Jaakko Gauriloff šoodâi [[Suonnjel]]ist ({{K-sms|Suõʹnnʼjel}}), Piäccám läänist, Suomâst, suulân ihepele ovdil ko [[tälvisuáti]] puállái. Tälvisuáđi tiet nuorttâliih karttii tobbeen evakkon.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Kohonen, Johanna|Nommâ=”Meidät juuriltamme revittiin”: suomalainen asutuskolonialismi Koltanmaalla 1920–1950-luvuilla|Ihe=2020|Sijđo=23|Almostittee=Helsingin yliopisto|Kielâ={{fi}}|www=https://helda.helsinki.fi/bitstream/handle/10138/322226/Kohonen_Johanna_pro_gradu_2020.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-04-17}}</ref> Nuorâ Jaakko pieijui määđhi várás [[Kerris|kerrisân]]. Tubdâmettum suujâst vuájáán suorgânij nuuvt, ete kerris já Jaakko punjâsii já kirdelii muottui. Tast huolâhánnáá nuorâ Gauriloff ij ubâ čaranâm. Kiinii jurgâlij kerris, já sij jottájii. Ko [[Moskova ráávhusopâmuš|ráávhusopâmuš]] šoodâi já [[koskâráávhu]] aalgij, te nuorttâliih pessii maccâđ päikkikuávlusis.<ref name="rp">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rauhanpuolustajat.org/maisa-kuikka-ucar-ja-oikeudenmukaisuuden-jano/|nommâ=Maisa Kuikka-Uçar ja oikeudenmukaisuuden jano|tahhee=Forss, Timo Kalevi|almostittem=Rauhanpuolustajat|äigimuddo=2019-02-21|čujottum=2023-04-17|kielâ={{fi}}}}</ref> Tobbeen Jaakko kuldâlij [[Olavi Virta]] já [[Tatu Pekkarinen|Tatu Pekkarisii]] pittáid äijihis [[gramofon]]ist.<ref name="lehtola-149">{{Kirjekäldee|Tahhee=Lehtola, Jorma|Nommâ=Laulujen Lappi: Tarinoita haavemaasta|Ihe=2007|Loho=Velhojen aika|Sijđo=149|Almostittemsaje=[[Jyväskylä]]|Almostittee=Kustannus-Puntsi|Isbn=978-952-5343-33-5|Kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 1944 nuorttâliih karttii oppeet evakkon, taan keerdi Oulu kuávlun.<ref name="rp" /> Tastmaŋa suonnjeliih asâttuvvojii [[Čevetjävri|Čevetjäävri]] kuávlun, mut Gauriloff vaanhimeh iävá halijdâm asâttuđ toho. Tondiet Čevetjäävri táálu 1 paasij kuárusin. Ive 1956 Gauriloff vaanhimeh finnijn táálu [[Njollâjävri|Njollâjäävrist]] [[Njellim]] alda.<ref name=":0" /> 1950-lovvoost Gauriloff perustui vala čyevtib muusikist, ko sun kuldâlij Olavi Virta já [[Veikko Tuomi]] skiäruid pääihist. "Máttájim lávluđ puoh taid lavluid 'Hopeinen kuu' já puoh", sun eeđâi maŋeláá. Gauriloff kuulâi, ete Olavi Virta lâi puátimin [[Avveel|Avelân]] lávdástiđ, já te sun vuojij 40 km määđhi pyeráin konsert várás. Konsert maŋa Gauriloff meridij, ete sust-uv šadda lávloo já te sun lávluškuođij. Ive 1961 sun vuoitij [[Suáđigil|Suáđigilist]] uárnejum časkoslavlui kišto,<ref name="popu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://populappi.rovaniemi.fi/artists/view/26|nommâ=Jaakko Gauriloff|tahhee=|almostittem=Populappi|almostittee=Ruávinjaargâ kaavpugkirjerááju|čujottum=2023-04-17|kielâ={{fi}}}}</ref> moos sun uásálistij, tastko sun lâi hastâččâttâm tast skipárijdiskuin.<ref name="lehtola-149" /><ref name=":1">{{Lostâkäldee|Tahhee=Sievinen, Irja já Auer, Pentti|Paječaalâ=Maailman pohjoisin iskelmälaulaja Jaakko Kauriloff laulaa kuin Eino Grön|Almostittem=Suosikki|Äigimuddo=1963-12-01|Siijđoh=9|Almostittee=Yhtyneet Kuvalehdet Oy|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/aikakausi/binding/1776739?page=9|Čujottum=2019-09-12|Kielâ={{fi}}}}</ref> Kulmâ ive maŋeláá sun lâi kuálmádin časkoslavlui SM-kištoost.<ref name="popu" /> == Karrieer == Gauriloff miänástus časkoslavlui SM-kištoost merkkui ''Suosikki''-lostâ, mii almostitij sust artikkâl. Artikkâlist sun kočodui "Njellim James Deanin"<ref name=":1" /> já "maailm tavemus časkoslavlui lávlon".<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Sievinen, Irja já Auer, Pentti|Paječaalâ=Maailman pohjoisin iskelmälaulaja Jaakko Kauriloff laulaa kuin Eino Grön Sievinen|Almostittem=Suosikki|Äigimuddo=1.12.1963|Siijđoh=8|Almostittee=Yhtyneet Kuvalehdet Oy|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/aikakausi/binding/1776739?page=9|Čujottum=12.9.2019|Kielâ={{fi}}}}</ref> Tast maŋa sust šoodâi jotelávt uáli jo piivnohm já sun uážuškuođij fanipoostâ Njellimân. "Tot lâi kaavhâd, jiem uážžum innig leđe ráávhust", sun muštâl tain aaigijn. Sun pivdui moonnâđ [[Helsig|Helsigân]] já nuuvt sun moonâi-uv, mut sun ij lijkkum kaavpugelimân já varrij oppeet tavas.<ref name=":0" /> Tobbeen sunjin fallui máhđulâšvuotâ vyelgiđ lávdástemmáátkán Olavi Virtain.<ref name="lehtola-149"/> Ive 1970 Gauriloff varrij [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargân]] já vuáđudij tobbeen ''Kaamos''-muusikjuávhu. Talle sun lávluškuođij [[Nuorttâlâškielâ|nuorttâlâškielân]].<ref name=":0" /><ref name="rp"/><ref name="popu"/> 1970-lovo aalgâst Gauriloff lávdástij televisiost vuossâmuu keerdi. Sun meid vuolgij lávdástemmáátkán [[Nils-Aslak Valkeapää|Nils-Aslak Valkeapääin]] já [[Åsa Blind|Åsa Blindáin]]. Ive 1976 kuulmâs almostittii skiäru, mon nommâ lii ''[[De čábba niegut runiidit]]''. Veikkâ maaŋgâs lijkkojii albumân, ''Helsingin Sanomat'' -aavis kritikkár ij lijkkum toos, tastko album muusik ij lamaš suu mielâst "olmâ" sämimuusik. Ive 1981 Gauriloff paddij já almostitij maailm vuossâmuu sämikielâg reggaesingle, ko sun paddij "Tanja" nuorttâlâškielân. Single peesâi pivnohis syemmilâš TV-ohjelmân ''[[Levyraati]]'', mast tot lâi nubben ohjelm jienâstmist.<ref name="popu"/><ref name="lapinkansa-1981">{{Nettikäldee|čujottâs=http://populappi.rovaniemi.fi/files/private/artist/26/attachments/gauriloff.jpg|nommâ=Taantunut levyraati|tahhee=Zimmermann, Leo|almostittem=Lapin Kansa|äigimuddo=1981-07-24|čujottum=2019-10-15|kielâ={{fi}}}}</ref> Iivij 1984–1989 Gauriloff tooimâi sämikulttuur [[Läänitaaidâr|läänitaidârin]].<ref name="yle-6627959">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/anna_nakkalajarvi-lansman_alggaha_leanadaiddarin/6627959|nommâ=Anna Näkkäläjärvi-Länsman álggaha leanadáiddárin|tahhee=<!--Not stated-->|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=31 May 2012-05-31|čujottum=2019-10-03|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-3-8630233">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-8630233|nommâ=Aikio saamelaiskulttuurin läänintaiteilijaksi|tahhee=Näkkäläjärvi, Pirita|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2016-01-28|čujottum=2019-10-03|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Sovjetlitto|Sovjetlittoost]] sun ooinij [[Ilpo Saastamoinen|Ilpo Saastamoisii]], kii lâi tobbeen määđhist.<ref name="lehtola-241">{{Kirjekäldee|Tahhee=Lehtola, Jorma|Nommâ=Laulujen Lappi: Tarinoita haavemaasta|Ihe=2007|Loho=Velhojen aika|Sijđo=241|Almostittemsaje=[[Jyväskylä]]|Almostittee=Kustannus-Puntsi|Isbn=978-952-5343-33-5|Kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 1991 Saastamoinen já Gauriloff eelijn [[Kuáládâhnjargâ|Kuáládâhnjaargâst]] kuohtii. Tobbeen suoi nuuráin materiaalijd, main uási almostuvvii Gauriloff ive 1992 albumist [[Kuäʹckkem suäjai vuelʹnn|''Kuäʹckkem suäjai '']]''[[Kuä'ckkem suäjai vuel'nn|vuelʹnn]]''.<ref name=":2">{{Kirjekäldee|Tahhee=Saastamoinen, Ilpo|Nommâ=Laulu-puu-rumpu: saamelaismusiikin alkulähteillä|Ihe=1998|Sijđo=557|Almostittee=Jyväskylä ollâopâttâh|Kielâ={{fi}}|www=http://urn.fi/URN:NBN:fi:jyu-1998764942|Čujottum=2019-10-03}}</ref> Iivij 1994–1997 kyevtis reissijn eres soojijd [[Kuáládâhnjargâ|Kuáládâhnjaargâst]] já paddijn Kuáládâhnjaargâ sämmilij muusik [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuv]] ''Kola Sámi Musical Tradition'' -proojeekt várás.<ref name="lehtola-241" /><ref name=":2" /> Iivij 1993–1999 Gauriloff lávdástij uáiviroolist kuulmâuásásâš ''Velho''-oopperast<ref name="lehtola-241"/>, mii tollui Äkäslompolost. Sun lávdástij meid pirrâ [[Euroop]], [[Jaapaan|Japanist]] já [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. == Suuhâ == Kitarist Leo Gauriloff lâi Jaakko Gauriloff uccâviljâ.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=[[Annukka Hirvasvuopio-Laiti|Hirvasvuopio-Laiti, Annukka]]|Nommâ=Gárddi luhtte lávddi ala – Poroaidalta esiintymislavalle Saamelaiset elementit tenonsaamelaisessa musiikissa kolmen sukupolven aikana|Ihe=2008|Almostittee=Tampere ollâopâttâh|Kielâ={{fi}} já {{se}}|www=http://urn.fi/urn:nbn:fi:uta-1-19006|Čujottum=2019-10-03}}</ref> Jaakko Gauriloff lii elleekovestivrejeijee [[Katja Gauriloff]]<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Valkama, Heli|Paječaalâ=Musiikista. Jaakko Gauriloff|Almostittem=Õõutveäkka|Äigimuddo=2019|Almostittee=[[Nuorttâlâškulttuursiäđus]]|Čujottum=2019-10-03|Kielâ={{fi}}}}</ref> já tuáijár já lávloo [[Heidi Gauriloff]] iänui.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Korpimäki, Mari|Paječaalâ=Vahvojen naisten jatkumo|Almostittem=Õõutveäkka|Äigimuddo=2019|Almostittee=Nuorttâlâškulttuursiäđus|Čujottum=2019-10-03|Kielâ={{fi}}}}</ref> == Palhâšumeh == Skammâmáánust 2013 [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitigge]] keigij Jaakko Gauriloffân palhâšume, ko sun lâi porgâm artistin jo 50 ihheed.<ref name="yle-6964685"/> == Diskografia == === Albumeh === * [[Ive 1976 sämikielâlâš muusik|1976]] – ''[[De čábba niegut runiidit]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.lassagammi.no/diskografi.281285.no.html|nommâ=Diskografi|almostittem=Lassagammi|čujottum=2023-04-17|kielâ={{no}}}}</ref> * [[Ive 1992 sämikielâlâš muusik|1992]] – ''[[Kuäʹcǩǩem suäjai vuelʹnn]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/artist/2248494-Jaakko-Gauriloff|nommâ=Jaakko Gauriloff|almostittem=Discogs.com|čujottum=2023-04-17|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|2005]] – ''[[Luommum mäʹdd]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ilposaastamoinen.fi/julkaisut/2008-son-vuaeinn-2|nommâ=2008 SON VUÄINN|almostittem=Ilpo Saastamoinen|čujottum=2023-04-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Tuõddri tuõkken]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://radiofy.se/artists/9920-jaakko-gauriloff|nommâ=Jaakko Gauriloff|almostittem=Radiofy.se|čujottum=2023-04-17|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230417010639/http://radiofy.se/artists/9920-jaakko-gauriloff|vyerkkejum=2023-04-17}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === Gauriloffist láá pitáh meid čuávuváin skiäruin: * [[1982]] – ''[[Kissatanssi]]'', pittáin Tanja<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/12310856-Various-Kissatanssi|nommâ=Kissatanssi|almostittem=Discogs|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref> * [[2000]] – ''[[Taulu ja laulu 1]], Kansantaiteilija Andreas Alarieston tuotantoon liittyvää musiikkia'', pittáin ''Koltaa ajaa kolmella'' * [[2001]] – ''[[Sami Musihkka - Folklore - Sami Music]]'', pitáiguin ''Tanja'' já ''Mõõččâs Nijʹdd'' * [[2002]] – ''[[Finlande]]'', pitáiguin ''Kotkan le'udd'' já ''Le'udd de Pakasaivo<ref name="finna">{{Nettikäldee|čujottâs=https://finna.fi/Record/fikka.4783569?lng=en-gb#componentparts|nommâ=Finlande|tahhee=<!--Not stated-->|almostittem=Finna|čujottum=2019-10-03|kielâ={{fi}}}}</ref>'' * [[2003]] – ''[[Echos de Finlande]]: ivresse de la nature, vertige de ka toile'', pitáiguin ''Kotkan le'udd'' já ''Le'udd de Pakasaivo'' * [[2006]] – ''[[Music from Lapland]]'', pitáiguin ''Äldd'', ''Puhua saamea'' já ''Miksi on näin?'' * [[2007]] – ''[[Keskisuomalaisten pelimannien jäljillä]]'', pittáin ''Puun loitsu''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansalliskirjasto.finna.fi/Record/fikka.4965441|nommâ=Puun loitsu|almostittem=Finna|čujottum=2023-01-30|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[2007]] – ''[[Pohjois-Suomen Syöpäyhdistys r.y. 50 vuotta]]'', pittáin ''Tyttö pieni''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansalliskirjasto.finna.fi/Record/fikka.5012175|nommâ=Tyttö pieni|almostittem=Finna|čujottum=2023-01-30|kielâ={{fi}}}}</ref> === Singleh === * [[1981]] – ''Tanja / Laulu Kaisalle'' * [[Ive 1985 sämikielâlâš muusik|1985]] – ''Pâi maainest säämas / Mooštaka'' === Live-albumeh === * [[2000]] – ''[[Velho trilogia]]'' * [[2002]] – ''[[Velhon aika]]'' === Eres skiäruh === * 1980-lovvoost – [[Laulu Kaisalle]] === Pyevtitteijen === * [[1979]] – ''[[Sue'nn'jel lee'ud]]'' == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lapinkansa.fi/jaakko-gauriloff-polki-sateen-lapi-nellimista-ival/147600|nommâ=Jaakko Gauriloff polki sateen läpi Nellimistä Ivaloon nähdäkseen Olavi Virran – kymmenen vuotta myöhemmin laulava kolttapoika nousi idolinsa kanssa samalle lavalle|tahhee=Pyykkö, Risto|almostittem=Lapin Kansa|äigimuddo=2019-08-17|čujottum=2020-01-27|kielâ={{fi}}}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Jaakko Gauriloff|*]] 06if5th3xvjn5lvqaq7ptvpzi58dm35 0 17028 159467 149493 2026-09-26T00:33:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159467 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Diana | tittel = Wales prinses | kove = Diana, Princess of Wales 1997 (2).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Diana ive 1997 | šoddâmnommâ = Diana Frances Spencer | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|1|7|1961||1}} | šoddâmsaje = [[Sandringham]], [[Norfolk]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Britannia]] | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|1|7|1961|31|8|1997}} | jäämmimsaje = [[Pitié-Salpêtrière]], [[Pariisi]], [[Ranska]] | hävdisaje = [[Northamptonshire]] | pelikyeimi = {{näimilitto|[[Wales prinssâ Charles]]|1981|1996|suijâ=iäru}} | párnááh = {{Listo| * [[William (Ovtâstum kunâgâskode prinssâ)|Prinssâ William]] * [[Harry (Ovtâstum kunâgâskode prinssâ)|Prinssâ Harry]] }} | suuhâ = [[Windsor (suuhâ)|Windsor]] {{small|(näimilito peht)}} | eeči = [[John Spencer (Spencer jaarlâ)|John Spencer]] | enni = [[Frances Shand Kydd]] | oskoldâh = | áámmát = | vuáláčaalâ = Lady Diana signature-vect.svg }} '''Diana, Wales prinses''' ('''Diana Frances''', j.s. '''Spencer''', {{Šoddâm- já jäämmimäigi|1|7|1961|[[Sandringham]]|[[Eŋland]]|31|8|1997|[[Pariisi]]|[[Ranska]]}})<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Diana-princess-of-Wales|nommâ=Diana, princess of Wales|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lâi tallaa ruvnâárbálii [[Charles III|prinssâ Charles]] vuosmuš kálgu. Sun lâi [[William (Wales prinssâ)|prinssâ William]] já [[Harry (Ovtâstum kunâgâskode prinssâ)|prinssâ Harry]] enni. Sun lii šoddâm Park Housest, Sandringhamist. Sun juuđij škoovlâ Eŋlandist já [[Sveicci|Sveeicist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.royal.gov.uk/family/diana2.htm|nommâ=Diana, Princess of Wales|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2000-03-02|čujottum=2023-04-20|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20000302063016/http://www.royal.gov.uk/family/diana2.htm|vyerkkejum=2000-03-02}}</ref> Ive [[1975]] sust šoodâi Lady Diana Spencer. Sun kulostui, ko sun kihlui prinssâ Charlesân. Diana já Charles naajáin [[St. Paul katedraal]]ist [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1981]], já heejâid keččii paijeel 750 miljovn olmožid. Ko sun lâi [[Wales]] prinses, te sun uážui kunâgâtârist kunâgâslâš tooimâid já motomin sun eelij olgoenâmist kunâgâtâr peeleest. Diana poorgâi ennuv pyeretovâlâšvuođâpargoid já tuárjui ovdâmerkkân seervi [[International Campaign to Ban Landmines]], mii vuástálist eennâmmiijnij kevttim. Sun tuárjui meiddei maaŋgâid pyeretovâlâšvuođâseervijd, moh tuárjuh ovdâmerkkân päihittemes, vádulâš já sorjolâš ulmuid. Sun lii porgâm ennuv HIV já [[AIDS]] ornijduvâiguin. Diana já prinssâ Charles iäránáin porgemáánust [[1996]]. Čuávuváá ive prinses jaamij 36-ihásâžžân autopäärtist [[Pariisi]]st. Miljovneh ulmuuh čuovvuu hävdidmijd. Tuše [[Lontoo]] kaavpug kááduin hävdidmijd čuovvuu paijeel 3 miljovn olmožid, já ton lasseen 2,5 miljard olmožid keččii taid televisiost. [[Kensington paalaac]] muorâkáárdán lii ciäggum pääcis suu kunnen. Pääcis čaittui [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2021]], kuás Diana šoddâmist lâi kuullâm 60 ihheed. Páccá lii veerrâm [[Ian Rank-Broadley]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/cbf3d4e8-9682-4d32-88f5-4979106a1fcd|nommâ=Prinsessa Diana saa patsaan – kuolemasta 23 vuotta|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Pärnivuotâ já nuorâvuotâ== Diana Frances Spencer šoodâi [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1961]] Park Housest [[Sandringham]]ist, [[Norfolk]]ist. Suu eeči lâi Althorp värikreivâ John Spencer já enni Frances (j.s. Roche). Sun lâi niäljád viiđâ párnást. Spencer peerâ vietij ennuv ääigi Britannia kunâgâsperruin. Diana Frances uážui ovdânoomâs Lady Diana Spencer -nommâsii hyelhi mield já nubbe noomâs eenis mield. Diana uážui kaastâ [[porgemáánu 30.]] peeivi 1961 St. Mary Magdalene kirhoost. Sust lijjii kyehti uábi já ohtâ viljâ. Diana táálu Sandringhamist omâstij kunâgâtâr [[Elizabeth II]]. Kunâgâspeerâ távjá vietij luámuid Sandringham táálust, já Diana sierâdij párnážin kunâgâspeerâ prinsâiguin. Ko Diana lâi čiččâmihásâš, suu vaanhimeh iäránáin. Diana aasâi enijnis Lontoost vanhimijdis iäru ääigi ive [[1967]]. Maŋeláá Diana enni já eeči naajáin uđđâ pelikuoimijguin. ==Näimilitto== Lady Diana teeivâi kunâgâtâr Elisabeth II puárásub kaandâ Charles vuosmuu keerdi skammâmáánust [[1977]]. Talle Charles siärvástâlâi Diana stuorrâobbijn Lady Saraháin. Keessiv [[1980]] Diana já Sarah moonáin keččâđ Charles poolospeelâ, já talle Charles perustškuođij Dianast. Charles suáŋustij Diana [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[1981]]. Kihlom lâi syeligâsvuotâ muáddi oho ovdil ko tot šoodâi almolâš tiättun. Paarâ kihlom šoodâi almolâš tiättun virgálávt [[kuovâmáánu 24.]] peeivi [[1981]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/diana/stories/glamor0901.htm|nommâ=International Special Report: Princess Diana, 1961-1997|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2000-08-19|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20000819020342/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/diana/stories/glamor0901.htm|vyerkkejum=2000-08-19}}</ref> Kihlom maŋa Diana jooskâi jieijâs pargo peivikiäjust já aasâi Clarence House táálust. Diana lâi vuossâmuš kunâgâslâš myerssee, kotemuš lâi pälkkipargoost ovdil kihlom. [[Syeinimáánu 29.]] peeivi [[1981]] Diana já Charles naajáin St Paul kirhoost já talle kyehtlovihásâžžân Dianast šoodâi Wales prinses.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.royal.uk/diana-princess-wales|nommâ=Diana, Princess of Wales {{!}} The Royal Family|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-01-24|čujottum=2023-04-20|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170124095030/https://www.royal.uk/diana-princess-wales|vyerkkejum=2017-01-24}}</ref> Diana hejâmácuhist lâi paijeel 7 meetter kukkosâš suogâ, já hejâmááccuh maavsij 9 000 pudded.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/29/newsid_2494000/2494949.stm|nommâ=1981: Charles and Diana marry|äigimuddo=1981-07-29|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> ==Vädisvuođah já näimi-iäránem== [[Juovlâmáánu 9.]] peeivi [[1992]] uáiviminister [[John Major]] almottij, ete prinses Diana já prinssâ Charles varrijn erinis mutâ iävá iärrán.<ref name="timeline"/> [[Uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1993]] kyehti loostâ almostittii Charles já [[Camilla Parker Bowles]] koskâsâš puhelinsavâstâllâm.<ref name="timeline"/> Savâstâllâm lâi ivveest [[1989]]. [[Kesimáánu 29.]] peeivi [[1994]] prinssâ Charles mieđettij, ete sun lâi piättám Diana já eeđâi, ete sunnuu näimilitto lii tuáivuttem. Ive [[1995]] Diana uásálistij sahhiittâlmân, mast sun muštâlij ovdâmerkkân näimilitostis já tiervâsvuotâčuolmâinis. Diana meiddei muštâlij, ete sun puáccái purâdemhemâdâsân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1650830_1650872_1653713,00.html|nommâ=The Saddest Fairy Tale - Why Princess Diana Mattered - TIME|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-08-04|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100804060415/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1650830_1650872_1653713,00.html|vyerkkejum=2010-08-04}}</ref> Sahhiittâllâm hirmástutij kunâgâsperruu čuuvtij, já tot tovâttij stuorrâ tuuškâ pirrâ maailm. [[Porgemáánu 28.]] peeivi [[1996]] prinses Diana já prinssâ Charles iäránáin virgálávt.<ref name="timeline">{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/3868403.stm|nommâ=Timeline: Diana, Princess of Wales|äigimuddo=2004-07-05|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> ==Jäämmim== Diana jaamij [[porgemáánu 31.]] peeivi [[1997]] autopäärtist [[Pariisi]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/31/newsid_2510000/2510615.stm|nommâ=1997: Princess Diana dies in Paris crash|äigimuddo=1997-08-31|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Jiehtinâš sun já [[Dodi Al-Fayed]] láin vuálgám autoin Ritz-hotellist. Suoi halijdáin velttâđ čuovâkovvejeijeid, já tondiet suoi vuolgijn jotelávt meddâl. Čuovâkovvejeijeeh kuittâg tabžâdii Diana já Dodi auto maajeeld [[Seine]] rido miätá. Vyeijee Henri Paul lâi vyeijimin auto áárvu mield suulân 120–160 kilomeetterid tiijmest. Hävdidmeh lijjii Webminster Abbey kirhoost Lontoost. Diana skippáár [[Elton John]] láávlui tobbeen lavluu "[[Candle in the Wind]]". Lavlust lii šoddâm prinses Diana muštolaavlâ. Puoh pyevtittâsah láá moonnâm Diana Princess of Wales Memorial Fundân. ==Almolâšvuotâ== Diana lâi vijđáht maailm mediast ivveest 1981, ko sun kihlui prinssâ Charlesân, ihán 1997, ko sun jaamij. Maaŋgâs tubdii suu "maailm peeggâlmumos nisonin", já [[Britannia]] uáiviminister [[Tony Blair]] kočodij suu "ulmui prinsesin". ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Diana, Wales prinses}} [[Luokka:AIDS-aktivisteh]] [[Luokka:Ive 1961 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1997 jämimeh]] [[Luokka:Jotolâhpäärtist jáámmám ulmuuh]] [[Luokka:Ovtâstum kunâgâskode prinseseh]] [[Luokka:Pyeretovâlâšvuotâ]] g7g78px75q1uujsu01vwx9c5d6uvhsp 0 17078 159966 155044 2026-09-26T02:52:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159966 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Tre_vinnere_av_Gollegiella_prisen_(Foto_Anne_Britt_K._Hætta)_(15656047900).jpg|pienoiskuva|Kooveest čižetpeln: Suomâ riehtiminister [[Anna-Maja Henriksson]] já ive 2014 [[Kollekielâ]] vyeitteeh Seija Sivertsen, [[Kerttu Vuolab]] já [[Mikael Svonni]].]] '''Seija Anneli Sivertsen''' (j.s. Feodoroff, [[juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1955]] [[Čevetjävri]], [[Aanaar]] – [[kuovâmáánu 22.]] peeivi [[2022]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.snowchange.org/2022/02/seija-sivertsen-knowledgeable-speaker-of-one-of-the-worlds-most-endangered-languages-goes-home/|nommâ=Seija Sivertsen, Knowledgeable Speaker of One of the World’s Most Endangered Languages Goes Home|tahhee=Snowchange Cooperative|äigimuddo=2022-02-23|čujottum=2023-04-19|kielâ={{en}}}}</ref>) lâi nuorttâlâš máttáátteijee, jurgâleijee já lávloo. Sivertsen poorgâi iäljárávt merhâšittee já tehálii pargo, vâi [[nuorttâlâškielâ]] ovdedičij já sirduuččij čuávuváid suhâpuolváid. Ton lasseen sun poorgâi nuorttâlii kulttuur siäiluttem oovdân. == Karrieer == Sivertsen poorgâi uáli maaŋgânáál: máttáátteijen, jurgâleijen já lávlon. Sun poorgâi nuorttâlâškielâ máttáátteijen [[Čevetjäävri škovlâ|Čevetjäävri škoovlâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vil-redde-et-utdoende-sprak-1.11209131|nommâ=Vil redde et utdøende språk|tahhee=Ballovara, Mette|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2013-08-29|čujottum=2023-04-22|kielâ={{nb}}}}</ref> Tobbeen sun meid raahtij maaŋgâlágánijd nuorttâlâškielâg oppâmaterialijd, ko toh iä lamaš. Sivertsen lâi meid pargojuávhust, mii raahtij vuossâmuu luoka eenikielâ oppâkirje [[Jääkk-njaal AABBÂS|''Jääkk-njaal AABBÂS'']].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2021/12/14/kuhhaa-vuordum-nuorttalaskiela-aabis-almostum/?lang=an|nommâ=Kuhháá vuordum nuorttâlâškielâ aabis almostum|almostittem=Sämitigge|äigimuddo=2021-12-14|čujottum=2023-04-22}}</ref> Máttááttâspargo já oppâmaterialij rähtim lasseen Sivertsen tooimâi [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitige]] škovlim- já oppâmateriaallävdikoddeest sehe eidusâš jesânin já värijesânin. Eidusâš jesânin sun tooimâi iivij 1998–1999, 2004–2007 já 2012–2015<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Saamelaiskäräjien toimintakertomus vuodelta 1999|Sijđo=[5]|Almostittee=Sämitigge|Kielâ={{fi}}|www=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/materiaalit/kertomukset/toimintakertomus1999.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-04-23}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Saamelaiskäräjien toimintakertomus vuodelta 2007|Ihe=2008|Sijđo=8|Almostittee=Sämitigge|Kielâ={{fi}}|www=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/materiaalit/kertomukset/toimintakertomus2007.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-04-23}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/2016/07/saka%CC%88_12012.pdf|nommâ=Saamelaiskäräjien järjestäytymiskokous (1/2012)|almostittem=Sämitigge|äigimuddo=2012-02-15|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 15|čujottum=2023-04-23|kielâ={{fi}}}}</ref> já värijesânin iivij 2000–2003 já 2016–2019.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Saamelaiskäräjien toimintakertomus vuodelta 2002|Ihe=2003|Sijđo=8|Almostittee=Sämitigge|Kielâ={{fi}}|www=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/materiaalit/kertomukset/toimintakertomus2002.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-04-23}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/2016/07/sakaptk12016.pdf|nommâ=Saamelaiskäräjien järjestäytymiskokous 1/2016|almostittem=Sämitigge|äigimuddo=kuovâmáánu 23.–24. peeivi 2016|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2023-04-23|kielâ={{fi}}}}</ref> Škovlâ- já lävdikode lasseen Sivertsen tooimâi sämmilij škovlimaašij oovtâstpargo-orgaan jesânin iivij 2016–2019 já [[Säämi kielâkäldee]] nuorttâlâškielâ kielâjuáhus jesânin iivij 2013–2019.<ref name=":0" /> Sivertsen iäljárâšâi párnái- já škovlâkiirjij jurgâleijen já poorgâi iivij 1978–1986 almostum nuorttâlâškielâg ''Sääʹmođđâz''-loostâ toimâttâskoddeest. [[Saaʹmi Nueʹtt rs.]] algâiivij ääigi Sivertsen tooimâi meid stiivrâ jesânin.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Pieski, Pentti|Paječaalâ=Saaʹmi Nueʹtt searvi čohkke nuortalaččaid|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=2006-12-06|Ihe=2006|Nummeer=98|Siijđoh=24|www=https://www.nb.no/items/17885d8c687debdf9bfc81a89795822e?page=23|Čujottum=2022-04-22|Kielâ={{se}}}}</ref> == Palhâšumeh == Sivertsen finnij [[Kollekielâ]]-kielâpalhâšume ive 2014 "eellimpargostis [[nuorttâlâškielâ]] já nuorttâlii kulttuur sehe nuorttâlâšsiärváduv pyerrin".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tave-eennamlas-samikiela-kielapalhasume/?lang=an|nommâ=Tave-eennâmlâš sämikielâ kielâpalhâšume|almostittem=Samediggi|čujottum=2023-04-22}}</ref> Siämmáá ive Kollekielâ-kielâpalhâšume finnijn meid orjâlâš kirječällee [[Kerttu Vuolab]] já [[orjâlâškielâ]] totkee já professor [[Mikael Svonni]]. == Pargo == === Čäällimpargoh === * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Pieʹljšoora päärnaž]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.samimuseum.fi/saamjiellem/Koltankiel_julk_2008.pdf|nommâ=Koltankielinen julkaisutoiminta / Publications in Skolt Sámi language|almostittem=Siida|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2023-01-27|kielâ={{fi}} já {{en}}}}</ref> * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] – ''[[Maaddârääʹjji leeuʹd = Esivanhempien leuddit = The leuʹdds of the ancestors]]'', oovtâst [[Marko Jouste|Marko Joustein]] já [[Elias Mosnikoff|Elias Mosnikoffáin]] * [[Ive 2008 sämikielâliih kirjeh|2008]] – ''[[Sääʹmǩiõll (ive 2008 kirje)|Sääʹmǩiõll]]'' (1. riäntus) * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Sääʹmǩiõll (ive 2010 kirje)|Sääʹmǩiõll]]'' (2. riäntus)<ref name="finna-sääʹmǩiõll">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9924204703506253|nommâ=Sää ́mǩiõll : koltankielen oppikirja|almostittem=Finna|čujottum=2023-04-22|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230421232405/https://www.finna.fi/Record/helka.9924204703506253|vyerkkejum=2023-04-21}}</ref> * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Sääʹmǩiõl mättǩeʹrjj]]''<ref name="finna-mättǩeʹrjj">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/eepos.2780988?sid=2941269987|nommâ=Sää′mǩiõl mättǩe′rjj : koltansaamen kielen oppikirj|almostittem=Finna|čujottum=2023-04-22|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230421231706/https://www.finna.fi/Record/eepos.2780988?sid=2941269987|vyerkkejum=2023-04-21}}</ref> === Jurgâlâmpargoh === * [[Ive 1981 sämikielâliih kirjeh|1981]] – ''[[Jiäʹnnǩiõll 3]]: lookkamǩeʹrjj III-IV klassa'', noomáin Seija Feodoroff. Sun jurgâlij kirje mainâsijd oovtâst Vassi Semenojain.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/vaari.966446|nommâ=Jiä'nnǩiõll. 3: Lookkamǩe'rjj III-IV klassa|almostittem=Finna|čujottum=2023-04-22|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|1991]] – ''[[Puõlâš peiʹvv]]<ref name="saamjiellem-julk-2008" />'' * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv dååma]]<ref name="saamjiellem-julk-2008" />'' * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] – ''[[Tuʹrrvueiʹvv da puõccuvuâzzaž]]<ref name="saamjiellem-julk-2008" />'' * [[2000]] – ''[[Luâttǩeʹrjj]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/luattkerjj/?lang=nuo|nommâ=Luâttǩeʹrjj|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-04-22|kielâ={{sms}}}}</ref> * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] – ''[[Peâtt Piõjjna taaurõš]]''<ref name="saamjiellem-julk-2008" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/peatt-piojjna-taauros/?lang=nuo|nommâ=Peâtt Piõjjna taaurõš|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-04-22|kielâ={{sms}}}}</ref> * [[2012]] – ''[[Ortodookslaž åskkmättǩeʹrjj. Muu ceerkav: tuejjõsǩeʹrjj 5. klaʹsse]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/muu-ceerkav-tuejjoskerjj/?lang=nuo|nommâ=Muu ceerkav Tuejjõsǩeʹrjj|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-04-22|kielâ={{sms}}}}</ref> * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|2017]] – ''[[Ortodookslaž åskkmättǩeʹrjj. Muu ceerkav: mättǩeʹrjj 5. klaʹsse]],'' oovtâst [[Merja Fofonoff]]áin<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/muu-ceerkav-mattkerjj-5-klasse/?lang=nuo|nommâ=Muu ceerkav Mäʹttǩeʹrjj 5. klaʹsse|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-04-22|kielâ={{sms}}}}</ref> === Muusik === ==== CD-skiäruh ==== * [[2007]] – ''[[Maaddârääʹjji leeuʹd = Esivanhempien leuddit = The leuʹdds of the ancestors (ive 2007 album)|Maaddârääʹjji leeuʹd = Esivanhempien leuddit = The leuʹdds of the ancestors]]'', oovtâst [[Marko Jouste]]in já [[Elias Mosnikoff]]áin * [[2015]] – ''[[Sääʹm ceerkavlaulli]]'', oovtâst [[Erkki Lumisalmi]]jn, [[Aulikki Lumisalmi]]jn, [[Anna Lumikivi|Anna Lumisalmijn]], [[Kati Jefremoff]]áin já [[Kirsti Näveri-Bogdanoff]]áin<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/saam-ceerkavlaulli/?lang=nuo|nommâ=Sääʹm ceerkavlaulli|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-04-22|kielâ={{sms}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * {{Nettikäldee|čujottâs=https://voima.fi/arkisto-voima/kolttien-sisukas-suku/|nommâ=Kolttien sisukas suku|tahhee=Hannele Huhtala|almostittem=Voima 9/2011, voima.fi|äigimuddo=8.11.2011|čujottum=7.3.2020|kielâ={{fi}}}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Sivertsen, Seija}} [[Luokka:Kollekielâ vyeitteeh]] [[Luokka:Nuorttâliih]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih máttáátteijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih oppâkirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih párnái- já nuorâikirječälleeh‎]] [[Luokka:Sämmiliih tiätukirječälleeh‎]] hxi57b5v12cm6cb9btr5z8lq1uu853x 0 17095 159523 157542 2026-09-26T00:50:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159523 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee |nommâ=Harriet Nordlund |šoddâm=čohčâmáánu 20. peeivi 1954 Nautijaur, Juhâmokke, Ruotâ |jáámmám=cuáŋuimáánu 19. peeivi 2023 Ekerö, Tukholma, Ruotâ |hävdi= |šlaajâ= |kielâ= |vanhimeh = |noomah=Gerd Harriet Linnéa Nordlund |áámmát=čaittâleijee, kietâčällee, kirječällee |párnááh=2 |pelikyeimi=Gustav Linden }} '''Gerd ''Harriet'' Linnéa Nordlund''' ([[čohčâmáánu 20.]] peeivi [[1954]] Nautijaur, [[Juhâmokke]], [[Ruotâ]] – [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi [[2023]] Ekerö, [[Tukholma]], Ruotâ)<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/teaterpionjaren-harriet-nordlund-ar-dod|nommâ=Teaterpionjären Harriet Nordlund är död|tahhee=Partapuoli, Ann Catrin Stenberg|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ratsit.se/19540920-Gerd_Harriet_Linnea_Nordlund_Ekero/z2eA2QHoL8fNKbQYe5okByvOqQqq4NphaQ9JipGrv_8|nommâ=Gerd Nordlund (68 år) Ekerö|almostittem=Ratsit|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> lâi juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee. Nordlund lâi meid ohtâ Dálvadis-teatter vuáđudeijein, ko teatter vuáđudui ive 1971.<ref name=":0" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.jokkmokk.se/Nyheter-och-Event/Nyheter/kommun-och-samhalle/ny-dokumentarfilm-om-maj-doris-rimpi-hederspristagare-stridbar-pionjar-och-konstnarssjal/|nommâ=Ny dokumentärfilm om Maj Doris Rimpi, hederspristagare, stridbar pionjär och konstnärssjäl|almostittem=www.jokkmokk.se|äigimuddo=2017-12-07|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230429125954/https://www.jokkmokk.se/Nyheter-och-Event/Nyheter/kommun-och-samhalle/ny-dokumentarfilm-om-maj-doris-rimpi-hederspristagare-stridbar-pionjar-och-konstnarssjal/|vyerkkejum=2023-04-29}}</ref> Toos lasseen sun tooimâi [[Beaivváš Sámi Našunálateáhter]] teatterhovdân iivij 2003–2006.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/ovddes-teahterhoavda-lea-eret-vadjolan/|nommâ=Ovddeš teáhterhoavda lea eret vádjolan – Beaivváš|tahhee=Beaivváš Sámi Našunálateáhter|almostittem=Beaivváš|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2023-04-29|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230429233437/https://beaivvas.no/ovddes-teahterhoavda-lea-eret-vadjolan/|vyerkkejum=2023-04-29}}</ref> == Eellim == Gerd Harriet Linnéa Nordlund šoodâi [[čohčâmáánu 20.]] peeivi [[1954]] [[Nautijaur|Nautijaurist]], [[Juhâmokke|Juhâmohheest]], [[Ruotâ|Ruotâ peln]]. Suu vaanhimeh láin puásuiulmuuh.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Tahhee=Simona Máhtte|Paječaalâ=Ruota Sámi teáhtera-eadni|Almostittem=Áššu|Äigimuddo=2002-05-03|Ihe=2002|Ihekerdi=10|Nummeer=35|Siijđoh=10|www=https://www.nb.no/items/2b512f7ef6f6815cbeba4ddcb10ab70b?page=9|Čujottum=2023-04-30|Kielâ={{se}}}}</ref> Sun lâi tuše 7-ihásâš, ko sun vuolgâttui asâttâhškoovlân tave-Ruotâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nordlys.no/1-79-763739|nommâ=Beaivvás-fokus på internatet|tahhee=Jangås, Lasse|almostittem=Nordlys|äigimuddo=2003-10-06|čujottum=2023-04-29|ietf-kielâkoodi=no}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Utsi, Inger Elin|Paječaalâ=Søkelys på det vonde|Almostittem=Altaposten|Äigimuddo=2003-10-09|Ihe=2003|Ihekerdi=35|Nummeer=233|Siijđoh=18|Almostittee=Altaposten|www=https://www.nb.no/items/aea3adda882b11552807929c063a41d4?page=17|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{no}}}}</ref> Sun čäliškuođij jo nuorrân. Ovdâmerkkân sun čaalij 15-ihásâžžân pitá ''Samtal med dig'', mii vuolgâttui televisiost Ruotâst Sverige TV1-kanavast ive 1969.<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Fjernsynet|Čielgiittâs=19.15 Samtal med dig En dialog skriven av Harriet Nordlund, 15 år från Nautijaur, Luleå|Almostittem=Fredriksstad Blad|Äigimuddo=1969-12-09|Siijđoh=14|www=https://www.nb.no/items/c9ba08dd8d977040dc6007afce5a30f2?page=13&searchText=%22Harriet%20Nordlund%22%20%22nautijaur%22|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{no}}}}</ref> 17-ihásâžžân Nordlund varrij [[Tukholma|Tukholman]] luuhâđ teatteruápuid.<ref name=":3">{{Lostâkäldee|Tahhee=Simona Máhtte|Paječaalâ=Máilmmi unnimus teáhterhoavda?|Almostittem=Áššu|Äigimuddo=2003-02-25|Ihe=2003|Ihekerdi=11|Nummeer=15|Siijđoh=10|www=https://www.nb.no/items/09667146658ce8ea5120183c4f2dde24?page=9|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{se}}}}</ref> Tobbeen sun juuđij Staatâ teatterškoovlâ ({{K-sv|Statens scenskola}}) iivij 1973–1976. 1980-lovo rääjist Harriet Nordlund pelikyemi lâi ruátálâš čaittâleijee Gustav Levin (š. 1952).<ref name=":3" /> Sunnui šoddáin kyehti nieidâ: vuossâmuš ive 1982 já nubbe ive 1985.<ref name=":3" /> == Karrieer == Nordlund poorgâi čaittâleijen ei. Orionteaternist, Turteaternist, Uppsala kaavpugteatterist, [[Gottsunda Teatern|Gottsunda Teaternist]], Norrbottensteaternist, Tukholma kaavpugteatterist, [[Dálvadis teatter|Dálvadis]] já [[Beaivváš Sámi Našunálateáhter|Beaivváš Sámi Našunálateáhterist.]]<ref name=":2" /> Maŋeláá Nordlund poorgâi Gävle aalmugteatterist. Kiđđuv 2009 sun algâttij Juhâmohe kulttuur- já astoäigihovdân. Nordlund heiviittij paijeel 14 čaitâlmid já čaalij jieš čiččâm čaitâlmid. Iivij 1971–1985 sun tooimâi Dálvadis teatter taiđâlâš hovdân já iivij 2003–2006 sun tooimâi [[Beaivváš Sámi Našunálateáhter]] teatterhovdân.<ref name=":1" /><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Johnskareng, Ámmun|Paječaalâ=Ođđa dramátihkka nuoraide ja mánáide|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=2002-05-08|Ihe=2002|Ihekerdi=10|Nummeer=37 nr|Siijđoh=11|www=https://www.nb.no/items/ccf0ac3c677edac12733ba9696d05118?page=9|Čujottum=2023-04-30|Kielâ={{se}}}}</ref> Nordlund toomâi meid läiđejeijen porgemáánust 1990 Sveriges Radio P1 ''Sommar-''radio-ohjelmist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuriren.nu/nyheter/jag-minns-att-jag-fick-ganska-manga-brev-nm4569646.aspx|nommâ="Jag minns att jag fick ganska många brev"|tahhee=Höjer, Moa|almostittem=kuriren.nu|äigimuddo=2017-06-13|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> == Palhâšumeh já iävtukkâsvuođah == Ive 2009 Nordlund vuoitij Biret Elle -muštopalhâšume pargostis raajij rasta, ko tot lii ovdedâm sämikulttuur.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Balto, Malene F.|Paječaalâ=Biret Elle vuoigŋa eallá viidáseappot|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2009-04-15|Ihe=2009|Ihekerdi=2|Nummeer=69|Siijđoh=13|www=https://www.nb.no/items/b017c20fb96c74229199dbff8f17d98a?page=11|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2016 sun vuoitij siämmáá suujâ tiet sehe [[Såhkie kunneepalhâšume]] já [[Ubmejen Biejvieh -kunneepalhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sahkie.se/sahkies-hederspris/|nommâ=Såhkies hederspris {{!}} Såhkie|čujottum=2023-04-29|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.folkbladet.nu/2016-03-02/hon-ger-samiska-kulturen-en-rost-far-hederspris|nommâ=Hon ger samiska kulturen en röst – får hederspris|almostittem=www.folkbladet.nu|äigimuddo=2016-03-02|čujottum=2023-04-29|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref><ref name=":4">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bals, Inger Marita|Paječaalâ=Vuosttâš geardde sámi girječálliid girjjit evttohuvvon|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2017-06-03|Ihe=2017|Nummeer=101|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/9968dea6d6764fbe2f7705a013537aaf?page=1|Čujottum=2023-04-29|Kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/6380796|nommâ=Mångsidig kulturarbetare tilldelas hederspris|tahhee=Eira, Karen|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2016-03-02|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> Ive 2017 sun já [[Ann-Helen Laestadius]] láin iävtukkâssân [[Norrland kirjálâšvuotâpalhâšume]] uážžon párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ luokkaast oovtâst [[Madeleine Bäck|Madeleine Bäckáin]], [[John Holmvall|John Holmvalláin]] já [[Mirja Unge|Mirja Ungein]].<ref name=":4" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/6624852|nommâ="Tio över ett" nominerad till Norrlandspris|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2017-02-07|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> Palhâšume vuoitij Laestadius kirjestis ''Tio över ett''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.boktugg.se/2017/07/05/lina-josefina-lindqvist-och-ann-helen-laestadius-far-norrlands-litteraturpris-2017/|nommâ=Lina Josefina Lindqvist och Ann-Helén Laestadius får Norrlands litteraturpris 2017|tahhee=Perfekt, Sarah|almostittem=Boktugg.se|äigimuddo=2017-07-05|čujottum=2023-04-29|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref><ref name="rb-norrland-2017">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.rabensjogren.se/171342-ann-helen-laestadius-tilldelas-norrlands-litteraturpris-2017 | Nommâ = Ann-Helén Laestadius tilldelas Norrlands litteraturpris 2017 | Almostittem = Rabén & Sjögren | Äigimuddo = 2017.07.03 | Čujottum = 3.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> == Filmografia (uási) == === TV-rááiđuh teikkâ -elleekoveh === * 1975 – ''Långtradarchaufförens berättelser'' * 1982 – ''Profeten i Pajala'' * 1997 – ''Hästen och tranan'' === Elleekoveh === * 1991 – ''Önskas'' * 1997 – ''Larmar och gör sig till'' == Bibliografia == * 2016 – ''Årddå: vid trädgränsen'' * 2019 – ''Trumbäraren'' * 2019 – ''Samernas skapelseberättelse'' * 2021 – ''Kvinnan och barnet'' * 2022 – ''Dikter från trädgränsen'' == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Nordlund, Harriet}} [[Luokka:Ive 1954 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2023 jämimeh]] [[Luokka:Juulevsämmiliih]] [[Luokka:Ruátáliih čaittâleijeeh]] [[Luokka:Ruátáliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih čaittâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] bvenzjqsb6fx31od06i5g7b73sj05qa 0 17099 159527 149500 2026-09-26T00:51:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159527 wikitext text/x-wiki '''Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume''' lii palhâšume, mon jyehih Littokansler Helmut Schmidt -siäđus, Die Zeit -aavis já The New Institute -nommâsâš instituut. Tot addel tubdâstâs innovatiivlâš áigápuáđoid demokratia, ohtsâškode já teknologia suorgijn. Palhâšume lii juohhum ive [[2022]] rääjist. Ive 2022 tom finnij ugandalâš pirâsaktivist [[Vanessa Nakate]]. Palhâšume árvu lii 20 000 eurod.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/05/04/sanna-marinan-lii-miedettum-helmut-schmidt-puatteevuotapalhasume/|nommâ=Sanna Marinân lii mieđettum Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Vyeitteeh== {| class="wikitable sortable" |- ! Ihe ! Vyeittee ! Staatâ |- | 2022 | [[Vanessa Nakate]] | {{Lippu|Uganda}} |- | 2023 | [[Sanna Marin]] | {{Lippu|Suomâ}} |} ===Sanna Marin=== Palhâšume keigejui Sanna Marinân tuorâstuv 4.5.2023 [[Hambur]]ist. Palhâšume tuámmárjuávhu mield Marin lii vuáittám palhâšume, tastko sun lii oovdâstjottee eurooplâš, kiäst láá čielgâ áárvuh já jieijâs pooliitlâš stijlâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helmut-schmidt.de/aktuelles/detail/sanna-marin-erhaelt-helmut-schmidt-zukunftspreis-2023|nommâ=Sanna Marin erhält Helmut-Schmidt-Zukunftspreis 2023|tahhee=|almostittem=www.helmut-schmidt.de|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=de-de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230503092847/https://www.helmut-schmidt.de/aktuelles/detail/sanna-marin-erhaelt-helmut-schmidt-zukunftspreis-2023|vyerkkejum=2023-05-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20029853|nommâ=Sanna Marinille on myönnetty saksalainen tulevaisuuspalkinto|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-05-02|čujottum=2023-05-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== *[https://www.helmut-schmidt.de/helmut-schmidt-zukunftspreis Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume nettisiijđoh] {{de}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Helmut Schmidt -puátteevuotâpalhâšume|*]] lmrlfcs6ydwpt5vr4varl8mvw86ulob 0 17127 159927 158583 2026-09-26T02:45:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159927 wikitext text/x-wiki {{Muusikjuávkku|nommâ=Ravggon|iveh=2012–|algâttemive=2012|stijlâšlaajah=aalmugrock|lávlumkielâ=orjâlâškielâ|skiärrufinnodâh=Tuupa Records|jesâneh=Milla Elmiina Pulska, laavlâ <br/>Unna-Maari Pulska, kuoskâttâsčuojânâs <br/>Matti Naakka, kiitaar <br/>Erno Karjalainen, basso <br/>Panu Klemettilä, časkemčuojânâsah}} '''Ravggon''' lii vuáččulâš, ive 2012 vuáđudum [[aalmugrock]]-juávkku, mii ráhtá muusik [[orjâlâškielâ]]n.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://populappi.rovaniemi.fi/bands/view/1635|nommâ=Ravggon|almostittem=Populappi|čujottum=2023-05-12|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/ravggon-odda-cd-skearruin/|nommâ=Ravggon ođđa CD-skearruin|tahhee=Eira, Biret Risten|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2016-07-18|čujottum=2023-05-12|kielâ={{se}}}}</ref><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8895135|nommâ=Ravggon-joavkku debyhttaalbuma boađi boađi|tahhee=Paltto, Aslak, Alajärvi, Martta já Huovinen, Heli|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2016-05-20|čujottum=2023-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Juávhust lává ei. sämmilâš [[SomBy]] rockjuávhust uápis oobbiš Milla já Unna-Maari Pulska.<ref name=":2"/> == Historjá == Ravggon-juávhu vuáđudáin Milla Pulska já kitarist Matti Naakka ive 2012 loopâst. Čuávuváá ive juovlâmáánust lâi Ravggon vuossâmuš konsert, mii uárnejui Sajosist. Juávhu vuossâmuš single ''In dárbbat appelsiinnaid'' almostui njuhčâmáánust 2015.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/in-darbbat-appelsiinnaid/|nommâ=“In dárbbat appelsiinnaid!”|tahhee=Kemi, Marit Elin|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2015-03-10|čujottum=2023-05-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230513075320/https://www.avvir.no/in-darbbat-appelsiinnaid/|vyerkkejum=2023-05-13}}</ref> Singlest rahtui meid muusikvideo. Siämmáá ive pessijái Ravggon uásálistij [[Sámi Grand Prix 2015|Sámi Grand Prix lávlumuásán]] [[Kuovdâkiäinu]]st pittáin ''Máska''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7904983|nommâ=Vuohččulaččat gergosat Sámi Grand Prix -gilvui – Sihke juoigit ja lávllut mielde|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2015-04-02|čujottum=2023-05-13|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7830841|nommâ=SGP-lávlunoasi finálii beassan Ravggon: "Mii háliidit hástalit olbmuid min musihkain"|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2015-02-26|čujottum=2023-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Juávkku poođij kuálmádin.<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094|Nommâ=Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018|Tahhee=Hætta, Wenche Marie|Almostittem=NRK Sápmi|Almostittemsaje=|Äigimuddo=29.3.2007|Čujottum=10.1.2021|Kielâ={{no}}}}</ref> Keessiv 2016 [[Tuupa Records]] almostitij Ravggon vuossâmuu album ''Ráji ravddas''.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9013458|nommâ=Imaštallet dálá máilmmi fenomenaid – Ravggona debyhttaskearru almmustahtton|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2016-07-11|čujottum=2023-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Almostittem ohtâvuođâst juávkku jottái turneen [[Taažâ]]st, [[Latvia]]st, [[Eestieennâm|Eestienâmist]] já [[Suomâ]]st.<ref name=":1" /> Turneemääđhist Ravggon čuojâttij ei. festivaalijn, škoovlâin já klubijn.<ref name=":1" /> == Jesâneh == * Milla Elmiina Pulska, laavlâ * Unna-Maari Pulska, kuoskâttâsčuojânâs * Matti Naakka, kiitaar * Erno Karjalainen, basso * Panu Klemettilä, časkemčuojânâsah == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Ráji ravddas]]''<ref name=":0" /> * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|2024]] – ''[[Gapmu (Ravggon album)|Gapmu]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/1q9nvjV0OLKXql4H50KMtZ|nommâ=Gapmu|almostittem=Spotify|čujottum=2025-09-06|kielâ={{en}}}}</ref> === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|Sámi Grand Prix 2014 & 2015]]'', pittáin ''Máska'' === Singleh === * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''[[In dárbbat appelsiinnaid]]''<ref name=":2" /> * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''[[Nealgeáhpi]]'' * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Čalmmo]]'' == Fáádást eres soojijn == * [https://www.youtube.com/watch?v=FJ6Rs_lK7sc ''In dárbbat appelsiinnaid'' -pitá muusikvideo YouTubest] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ravggon|*]] 9x3haj4kn001029qiquli7bifsxy0yo 0 17232 159566 149507 2026-09-26T01:02:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159566 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1988|Ive 1988 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 423 valastâlled (1 122 almajid já 301 nisonid) 57 enâmist, kiäh kištottâllii 46 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1988|nommâ=Calgary 1988 - XV Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080401005605/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1988|vyerkkejum=2008-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/calgary-1988|nommâ=Olympic Winter Games Calgary 1988|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=28.5.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 29 mitalid: 11 kollemitalid, 9 silbâmitalid já 9 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/calgary-1988/results|nommâ=Calgary 1988 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=28.5.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Alberto Tomba Zagreb 2009.jpg|thumb|[[Alberto Tomba]] vuoitij kyehti kollemiitaal Calgary tälviolympialijn ive [[1988]].]] {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1988|Sovjetlitto]] || {{center|11}} || {{center|9}} || {{center|9}} || {{center|29}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1988|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|9}} || {{center|10}} || {{center|6}} || {{center|25}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1988|Sveicci]] || {{center|5}} || {{center|5}} || {{center|5}} || {{center|15}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1988|Suomâ]] || {{center|4}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|7}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1988|Ruotâ]] || {{center|4}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|6}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1988|Nuorttâriijkâ]] || {{center|3}} || {{center|5}} || {{center|2}} || {{center|10}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1988|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|7}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1988|Viestâr-Saksa]] || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|2}} || {{center|8}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1988|Ovtâstum staatah]] || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|6}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1988|Italia]] || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1988|Ranska]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1988|Taažâ]] || {{center|0}} || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1988|Kanada]]* || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|5}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|YUG}} [[Jugoslavia tälviolympialijn 1988|Jugoslavia]] || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|15.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1988|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|3}} |- | rowspan=2|{{center|16.}} || {{Lippukove|JPN}} [[Jaapaan tälviolympialijn 1988|Jaapaan]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|LIE}} [[Liechtenstein tälviolympialijn 1988|Liechtenstein]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (17 enâmid)''' || {{center|'''46'''}} || {{center|'''46'''}} || {{center|'''46'''}} || {{center|'''138'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1988|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] 0tbtgeb1wkt1e9ai70s3v544rx7jnaw 0 17243 159369 149508 2026-09-26T00:10:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159369 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''788''' ('''DCCLXXXVIII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[majebargâ|majebaargâ]] já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[780-loho|780-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== {{Kuárus uási|date=27.12.2024}} ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 18.]] peeivi – [[Li Zaiyi]], [[Tang-dynastia]] kenraal (j. [[837]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7180|nommâ=Old Book of Tang, vol. 180|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-5-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7212|nommâ=New Book of Tang, vol. 212|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-5-29|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[Ōnakatomi no Kiyomaro]], jaapaanlâš aatellâš (š. [[702]]) * [[čohčâmáánu 23.]] peeivi – [[Ælfwald I (Northumbria kunâgâs)|Ælfwald I]], [[Northumbria]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=7250|nommâ=Ælfwald 7 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230529204230/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=7250|vyerkkejum=2023-05-29}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Mazu Daoyi]], kiinalâš buddhalâš muŋkki (š. [[709]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://openlibrary.org/authors/OL1073581A/Mazu|nommâ=Mazu|tahhee=|almostittem=Open Library|čujottum=2023-05-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|788}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:788|*]] lssbfzavfbreqlmdj5lnc3af5w0v5y3 0 17248 159342 149509 2026-09-26T00:08:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159342 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''709''' ('''DCCIX''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[700-loho (ihelohe)|700-ihelove]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Ceolred (Mercia)|Ceolred]] šoodâi [[Mercia]] kunâgâssân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=567|nommâ=Ceolred 1 (Male)|almostittem=pase.ac.uk|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230530184424/https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=567|vyerkkejum=2023-05-30}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[skammâmáánu 18.]] peeivi – [[Kōnin (kiäisár)|Kōnin]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 770–781 (j. [[782]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=276–277|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=147–148|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=81–85|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Mazu Daoyi]], kiinalâš buddhalâš muŋkki (j. [[788]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://openlibrary.org/authors/OL1073581A/Mazu|nommâ=Mazu|tahhee=|almostittem=Open Library|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[Zhang Xun (Tang-dynastia)|Zhang Xun]], Tang-dynastia kenraal (j. [[757]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7220|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 220|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 192|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2023-05-30|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226122600/http://www.sidneyluo.net/a/a17/192.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> ==Jämimeh== * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Doulu Qinwang]], Tang-dynastia politikkár (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 90|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-11|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071011103738/http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm|vyerkkejum=2007-10-11}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 114|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-11|čujottum=2024-04-14|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071011093344/http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm|vyerkkejum=2007-10-11}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|709}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:709|*]] lng79fdch1akcl1stmovwrqm5x7d437 0 17375 159767 149527 2026-09-26T01:56:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159767 wikitext text/x-wiki Suomâst lijjii 19 '''[[Eennâmkoddekirjerááju|eennâmkoddekirjerááijud]]''', ko toi toimâ lopâttui [[juovlâmáánu 31.]] peeivi [[2017]]. Eennâmkoddekirjeráájui sajan [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2018]] vuáđuduvvojii oovce [[Kuávlulii ovdedempargo tipšoo kirjerááju|kuávlulii ovdedempargo tipšoo kirjerááijud]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirjastot.fi/kehittamistehtavaa-hoitavat-kirjastot?language_content_entity=fi|nommâ=Kehittämistehtävää hoitavat kirjastot {{!}} Kirjastot.fi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-04-02|čujottum=2023-06-11|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180402035457/https://www.kirjastot.fi/kehittamistehtavaa-hoitavat-kirjastot?language_content_entity=fi|vyerkkejum=2018-04-02}}</ref> == Eennâmkoddekirjeráájuh == {| class="wikitable sortable" align="center" !Eennâmkoddekirjerááju !Tooimâ hoittám kirjerááju !Älgimihe !Nuuhâmihe !Lasetiäđuh |- |[[Kainuu eennâmkoddekirjerááju]] |[[Kajaani kaavpugkirjerááju]] |1988 |2017 | |- |[[Kanta-Häme eennâmkoddekirjerááju]] |[[Hämeenlinna kaavpugkirjerááju]] |1995 |2017 | |- |[[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Kokkola kaavpugkirjerááju]] |1995 |2017 | |- |[[Koskâ-Suomâ eennâmkoddekirjerááju]] |[[Jyväskylä kaavpugkirjerááju]] |1978 |2017 | |- |[[Kymileevi eennâmkoddekirjerááju]] |[[Kouvola kaavpugkirjerááju]] |1971 |2017 | |- |[[Laapi eennâmkoddekirjerááju]] |[[Ruávinjaargâ kaavpugkirjerááju]] |1966 |2017 | |- |[[Maadâ-Kärjil eennâmkoddekirjerááju]] |[[Lappeenranta kaavpugkirjerááju]] |1973 |2017 | |- |[[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Seinäjoki kaavpugkirjerááju]] |1968 |2017 | |- |[[Maadâ-Savo eennâmkoddekirjerááju]] |[[Mikkeli kaavpugkirjerááju]] |1974 |2017 | |- |[[Nuorttâ-Uusimaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Porvoo kaavpugkirjerááju]] |2001 |2010 |ive 2011 rääjist noomáin [[Uusimaa eennâmkoddekirjerááju]] |- |[[Pirkanmaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Tampere kaavpugkirjerááju]] |1972 |2017 | |- |[[Pohjanmaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Vaasa kaavpugkirjerááju]] |1967 |2017 |ive 1994 räi kuávlun kuulâi meid [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde]] |- |[[Päijät-Häme eennâmkoddekirjerááju]] |[[Lahti kaavpugkirjerááju]] |1975 |2017 |ive 1994 räi kuávlun kuulâi meid [[Kanta-Häme eennâmkodde]] |- |[[Satakunta eennâmkoddekirjerááju]] |[[Pori kaavpugkirjerááju]] |1975 |2017 | |- |[[Tave-Kärjil eennâmkoddekirjerááju]] |[[Joensuu kuávlukirjerááju]] |1962 |2017 | |- |[[Tave-Pohjanmaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Oulu kaavpugkirjerááju]] |1973 |2017 |ive 1987 räi kuávlun kuulâi meid [[Kainuu eennâmkodde]] |- |[[Tave-Savo eennâmkoddekirjerááju]] |[[Kuopio kaavpugkirjerááju]] |1967 |2017 | |- |[[Uusimaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Espoo kaavpugkirjerááju]] |1978 |2010 |ive 2010 maŋa eennâmkoddekirjerááju toimâ sirdui [[Porvoo kaavpugkirjerááju|Porvoo kaavpugkirjeráájun]] |- |[[Uusimaa eennâmkoddekirjerááju]] |[[Porvoo kaavpugkirjerááju]] |2011 |2017 |iivij 2001–2010 noomáin [[Nuorttâ-Uusimaa eennâmkoddekirjerááju]] |- |[[Varsinais-Suomâ eennâmkoddekirjerááju]] |[[Tuurku kaavpugkirjerááju]] |1970 |2017 | |- |[[Åland keskuskirjasto]] |[[Maarianhamina kaavpugkirjerááju]] | | | |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâ eennâmkoddekirjeráájuh|*]] s4fdw48okrgkhiyen4hmvwcm4wy6sp6 0 17416 159890 149533 2026-09-26T02:38:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159890 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Pilvi Takala | kove = Pilvi Takala 2022.jpg | šoddâm = [[1981]]<br>[[Helsig]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kovetaaidâr, kirječällee | noomah = | šlaajâ = | kielâ = [[suomâkielâ]] | päikkisijđo = [https://pilvitakala.com pilvitakala.com] }} '''Pilvi Takala''' (š. [[1981]], [[Helsig]], [[Suomâ]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pilvitakala.com/wp-content/uploads/2022/07/Pilvi_CV_JUN_22.pdf|nommâ=CV|čujottum=16.6.2023|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220809115154/https://pilvitakala.com/wp-content/uploads/2022/07/Pilvi_CV_JUN_22.pdf|vyerkkejum=2022-08-09}}</ref> lii syemmilâš kovetaaidâr já kirječällee,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://helsinkicontemporary.com/artist/pilvi-takala|nommâ=Pilvi Takala|tahhee=|almostittem=helsinkicontemporary.com|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newyorker.com/magazine/2023/06/19/pilvi-takala-profile|nommâ=Pilvi Takala and the Art of Awkwardness|tahhee=Collins, L.|almostittem=The New Yorker|äigimuddo=2023-06-12|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> kote áásá já parga [[Amsterdam]]ist já [[Istanbul]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pilvitakala.com/|nommâ=Pilvi Takala|almostittem=pilvitakala.com|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Takala finnij hollandlii Prix de Rome -palhâšume ive [[2011]] sehe Emdash Award -palhâšume já [[kovetaiđuu staatâpalhâšume]] ive [[2013]]. Sun väljejui Suomâ ovdâsteijen [[Venetsia biennaal]]ân ive [[2021]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11192665|nommâ=Videotaiteilija Pilvi Takala edustaa Suomea Venetsian biennaalissa ensi vuonna|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2020-02-05|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Škovlim== Takala valmâštui kovetaiđuu miäštárin [[Taaiđâollâopâttuv Kovetaaiđâakatemia]]st ive [[2006]]. Ton lasseen sun lii luuhâm pirâstaiđuu [[Glasgow School of Art]]ist. ==Palhâšumeh== * Kettupäivät, pyeremus keččâlâddâmvuálásâš elleekove, 2010<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pilvitakala.com/the-trainee/|nommâ=The Trainee|almostittem=pilvitakala.com|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * Prix de Rome, 2011<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pilvitakala.com/real-snow-white/|nommâ=Real Snow White|almostittem=pilvitakala.com|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * Emdash Award, 2013<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://emdash.net/emdash-awards/emdash-award-2013-pilvi-takala/|nommâ=EMDASH AWARD 2013 Pilvi Takala|almostittem=emdash.net|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002656925.html|nommâ=Kuvataiteilija Pilvi Takala palkittiin Britanniassa|tahhee=Viljanen, K.|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2013-06-20|čujottum=2023-06-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * Kovetaiđuu staatâpalhâšume, 2013 == Fáádást eres soojijn == * [[Tiätuvuárkká:Echo global icon.svg|link=https://pilvitakala.com|10x10px]] [https://pilvitakala.com/ Pilvi Takala päikkisijđo] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Takala, Pilvi}} [[Luokka:Ive 1981 šoddâmeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih kovetaidâreh]] ba25zj1sfqe4vy0bh2pek8mw82b69w1 0 17427 160117 149535 2026-09-26T03:38:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160117 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Outakoski_Primary_School_in_Utsjoki,_Finland_1938.jpg|thumb|Vuovdâkuoškâ aalmugškovlâ ive 1938. Oahptii-Jovsset ađai Josef Guttorm poorgâi talle škoovlâ máttáátteijen.]] [[Tiätuvuárkká:Outakoski Primary School in Utsjoki, Finland in 1938.jpg|thumb|Máttáátteijee [[Oahptii-Jovsset]] já uáppeeh Vuovdâkuoškâ aalmugškoovlâst ive 1938]] '''Vuovdâkuoškâ škovlâ''', ovdil '''Vuovdâkuoškâ aalmugškovlâ''' ({{K-se|Vuovdaguoikka skuvla}}, ovdil ''Vuovdaguoikka álbmotskuvla'') lâi škovlâ [[Savvoon|Savonist]], [[Vuovdâkuoškâ|Vuovdâkuoškâst]], Ucjuuvâst iivij 1885–2002.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://helgawest.com/2020/09/26/manne-balan-ahte-it-sat-dovdda-mu-sapmi/|nommâ=Manne balan, ahte it šat dovdda mu, Sápmi|tahhee=West, Helga|äigimuddo=2020-09-26|čujottum=2023-06-16|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230617015712/https://helgawest.com/2020/09/26/manne-balan-ahte-it-sat-dovdda-mu-sapmi/|vyerkkejum=2023-06-17}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Vuolab, Káre Márja|Paječaalâ=Vuovdaguoikka skuvlla viidideapmái huksenlohpi: Huksen álgá jo dán jagi?|Almostittem=Sámi Áigi|Äigimuddo=1984-08-17|Ihekerdi=6|Nummeer=40|Siijđoh=11|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samiaigi_null_null_19840824_6_41_1?page=9|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{se}}}}</ref> Skoovlâst já máttáátteijein láá lamaš eromâš stuorrâ vaikuttâs [[Orjâlâškielâ|orjâlâškielâg]] čaabâkirjálâšvuotân.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Eriksen, Arne|Paječaalâ=— Vi trenger ungdomsbøker|Almostittem=Altaposten|Äigimuddo=1986-07-26|Ihe=1986|Ihekerdi=18|Nummeer=82|Siijđoh=11|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_altaposten_null_null_19860726_18_82_1?page=9|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{no}}}}</ref> == Historjá == Ive 1873 Ucjuv pitejâščuákkim meridij vuáđudiđ kulmâ aalmugškovlâ [[Ucjuuhâ|Ucjuuhân]]: Ucjuv markkânân, Vuovdâkuoskân já [[Njuárgám|Njuárgámân]].<ref name="lassila">{{Kirjekäldee|Tahhee=Lassila, Juhani|Nommâ=Lapin koulutushistoria - Kirkollinen alkuopetus, kansa-, perus- ja oppikoulut, osa 1|Ihe=2001|Almostittee=Oulun yliopisto|www=http://jultika.oulu.fi/files/isbn9514264541.pdf}}</ref> Vuossâmuš aalmugškovlâ vuáđudui ive&nbsp;1878 Ucjuv markkânân. Aalgâst škoovlâst lijjii 22 uápped.<ref name="lassila" /> Neelji ive keččin škoovlâst uáppeeh lijjii innig 9 já te ive 1882 [[Ucjuv markkân]] škovlâ lopâttui, ko iä lamaš tuárvi uáppeeh.<ref name="lassila" /> Čuávuvâžžân meridui vuáđudiđ Vuovdâkuoskâ škoovlâ. Ruávvást [[Jonathan Gummerus]] oostij škoovlâ várás kyehti stuorrâ eennâmpitá já staatâ adelij ruuđâid máttáátteijee várás.<ref name="lassila" /> Čohčuv 1885 Vuovdâkuoškâ škovlâ vuáđudui uccâ tuše 35&nbsp;m² rukkoosviistán.<ref name="lassila" /><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://saamelaisensyklopedia.fi/wiki/Opetus|nommâ=Opetus – Saamelaiskulttuurin ensyklopedia|almostittem=saamelaisensyklopedia.fi|čujottum=2023-03-12|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230312084523/https://saamelaisensyklopedia.fi/wiki/Opetus|vyerkkejum=2023-03-12}}</ref> Visteest lâi škoovlâ várás 24&nbsp;m² sali já máttáátteijee, suu kálgu já sunnuu neelji párnáá várás 9&nbsp;m² káámmár perruu aassâmviäsun.<ref name="lassila" /><ref name="oulun-lehti">{{Lostâkäldee|Almostittem=Oulun lehti|Äigimuddo=1885-07-29|Paječaalâ=Virkoja hajettawana U. S. 2 k. 44 r. 1 k. w. Wirka awoinna:|Tahhee=Gummerus, Jonathan|Ihe=1885|Nummeer=60|Siijđoh=3|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/89681?page=3|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{se}}}}</ref> Čuávuváá ive škovlâ sirdui eđâbiššáá viistán já ive 1889 nubbáá, uđđâ škovlâviistán.<ref name="lassila" /> == Škoovlâ máttáátteijeeh == Vuovdâkuoškâst lâi aalgâst koskâpuddâsâš máttáátteijee. Ive&nbsp;1885 škoovlân pálkkááttui fastâ máttáátteijen syemmilâš Elias Erikson, kii ij lamaš luuhâm máttáátteijen ige máttám orjâlâškielâ teikkâ oovtâgin eres sämikielâ.<ref name="lassila" /><ref name="kohtaamisia"/> Suu kálgu, Olga Erikson, máttááttâlâi nieidáid [[Kietâtyeji|kietâtyeje]].<ref name="opettajain-outakosken-kk"/> Olga meid máttái orjâlâškielâ nuuvt, ete sun poostij išediđ škovlâlijd, kiäh iä máttám suomâstiđ. Máttááttâs lâi kuuitâg masa ollásávt suomâkielân.<ref name="kohtaamisia">{{Kirjekäldee|Nommâ=Saamelaiset suomalaiset – Kohtaamisia 1896–1953|Almostittee=Suomâ Kirjálâšvuođâ Servi|Tahhee=Lehtola, Veli-Pekka|Ihe=2012|Siijđoh=82–89|Loho=Kieli- ja koulupolitiikka 1896–1920 — ''Oma kieli on Jumalan lahja''|Isbn=978-952-222-331-9|www=https://www.veli-pekkalehtola.fi/UserFiles/files/saamelaiset_suomalaiset_final_screen.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{fi}}}}</ref> Ive&nbsp;1900 Erikson-kyehtis passijn iäláttâhân 15 pargoive maŋa.<ref name="lassila" /> Eriksonij maŋa škoovlân halijdii pálkkááttiđ orjâlâškielâg máttáátteijee, mut máhđulâš iävtukkâs Josef Guttorm ij lamaš val valmâštum [[Sortavala seminaar]]ist. Te viirgán pálkkááttuin máttáátteijen [[loimaa]]liih Antti Juhani já Dagmar Elisabet Aalto.<ref name="kohtaamisia"/> Suoi iävá kuittâggin algâttâm tállán, tastko suoi finnijn virgeluámu táálván, já te Erikson hoittái virge kiiđâ 1901 räi.<ref name="kohtaamisia"/> Tegu Elias Erikson kuábáškin iävá máttám orjâlâškielâ ollágin.<ref name="kohtaamisia"/><!--, kii ij máttám orjâlâškielâ ollágin.<ref name="lassila" />--> Aaltoi valjim ij tuhhim, já suoi maccáin máádás jo roovvâdmáánust 1902.<ref name="kohtaamisia"/><ref name="opettajain-outakosken-kk">{{Lostâkäldee|Almostittem=Opettajain lehti : kansanopetusta käsittelevä kuvallinen viikkolehti|Äigimuddo=1914-08-28|Paječaalâ=Outakosken kansakoulu|Tahhee=Fränti, A.|Ihe=1914|Ihekerdi=9|Nummeer=25|Siijđoh=1–2|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/aikakausi/binding/934684?page=1|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{fi}}}}</ref> Taan keerdi [[Josef Guttorm]] pivdui Vuovdâkuoškân máttáátteijen, mut sun ij peessâm škoovlân ovdilgo Aalto-kyevtis varrijn máádás,<ref name="kohtaamisia"/> já te Erikson alge Edvin (teikkâ motomin Eevid) máttááttâlâi tassaažân ko Guttorm peesâi Vuovdâkuoškân.<ref name="kohtaamisia"/><ref name="opettajain-outakosken-kk"/> Ive&nbsp;1903 rääjist sämmilâš máttáátteijee [[Oahptii-Jovsset]] ađai Josef Guttorm máttááttâlâi škoovlâst tassaažân ko sun paasij iäláttâhân ive&nbsp;1939.<ref name="lassila" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Joseph-Olofsson-Guttorm/6000000032345964379|nommâ=Joseph Olofsson Uulanpoika Guttorm|almostittem=Geni.com|čujottum=2023-06-17|kielâ={{en}}}}</ref> Ko Oahptii-Jovsset paasij iäláttâhân, te máttáátteijen toimâškuođij suu alge [[Oahptii-Hánsa]] ađai [[Hans Aslak Guttorm]]. Sun máttááttij škoovlâst iivij 1939–1970, já sun meid čaalij kiirjijd tegu ''[[Šuvvi jahki]]'' škoovlâ tárboid.<ref name="lassila" /><ref name=":0" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kirjasto.one/lohkandiploma/index.php?dipl=19|nommâ=Lohkandiploma|almostittem=kirjasto.one|čujottum=2023-06-16|kielâ={{se}}}}</ref> == Vaikuttâs orjâlâškielâg čaabâkirjálâšvuotân == Skoovlâst já máttáátteijein láá lamaš stuorrâ vaikuttâs [[Orjâlâškielâ|orjâlâškielâg]] čaabâkirjálâšvuotân. Škoovlâ máttáátteijen tooimâi iivij 1939–1970 orjâlâskielâg čaabâkirjálâšvuođâ oovdâstjottee já [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|ive 1985 Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume iävtukkâs]] Hans Aslak Guttorm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla-inarinsaame/pages/page01.html|nommâ=Sämmilâš kirjálâšvuotâ njálmálii ärbivyevist čaabâkirjálâšvuotân (1600–1970)|almostittem=Ruávinjaargâ kaavpugkirjerááju: Suomâ sämmilâš eromâškirjerááju|čujottum=2023-06-16}}</ref> Tegu eeččis sun máttááttâlâi orjâlâškielân, veikkâ aalgâst ij lamaš lope máttááttâllâđ párnáid sämikielân.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Jávrri-Juhán Niillas|Paječaalâ=Oahpaheaddjit buolvvas bulvii|Almostittem=Sámi Áigi|Äigimuddo=1987-12-18|Ihe=1987|Nummeer=48|Siijđoh=6|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samiaigi_null_null_19871218_9_48_1?page=5|Čujottum=2023-06-12|Kielâ={{se}}}}</ref> Eenikielâg máttááttâs áánsust škovlâliih máttájii čäälliđ já oovdânpyehtiđ jurduidis jieijâs ennikielân uáli jo pyereest.<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Sámi Čuvgehussearvi 50-jahkasaš|Almostittem=Sámi Áigi|Äigimuddo=1982-12-17|Ihekerdi=4|Nummeer=49|Siijđoh=8|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samiaigi_null_null_19821217_4_49_1?page=7|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{se}}}}</ref> Škoovlâ eres tobdos sämmiliih čälleeh láá ei.&nbsp;Oahptii-Jovsset uáppee iivij 1897–1901 [[Pedar Jalvi]]<ref name="js-capdeville">{{Kirjekäldee|Nommâ=Jieijâs sanijgijn — čalluuh ucceeblovokielâi čäällimhäämi kevttimist|Almostittee=Päikkieennâm kielâi tutkâmkuávdáš|Tahhee=Capdeville, Sophie|Ihe=2009|Loho=Suomen saamenkielisten painotuotteiden alkutaival: ensimmäisistä saamennoksista saamenkieliseen kirjallisuuteen|Siijđoh=29–58|Isbn=978-952-5446-37-1|www=https://kaino.kotus.fi/www/verkkojulkaisut/julk6/Omin_sanoin.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-06-17|Kielâ={{fi}}}}</ref>, [[Eino Guttorm]], [[Kirste Paltto]] já [[Kerttu Vuolab]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/aihe/artikkeli/2017/02/06/skuvla-vuodduduvvui-ohcejoga-gielddas-jagis-1878|nommâ=Skuvla vuođđuduvvui Ohcejoga gielddas jagis 1878|tahhee=Aikio, Jouni|almostittem=Yle|äigimuddo=6.2.2017|čujottum=2023-06-16|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/9185author=|nommâ=Paltto, Kirste (1947 - )|tahhee=Hirvonen, Vuokko|almostittem=Kansallisbiografia|äigimuddo=15.1.2010|čujottum=2023-06-16|kielâ={{fi}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Suomâ ovdiih oppâlájádâsah]] [[Luokka:Suomâ sämikielâliih oppâlájádâsah]] [[Luokka:Ucjuuvâ oppâlájádâsah]] tjhm0oe7t1ciydnxa7ksbfv8rdw1qxw 0 18204 159816 149675 2026-09-26T02:21:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159816 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 24JUN2023 01.jpg|thumb|right|Moholt kirjerááju kesimáánust 2023]] [[Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 02.jpg|thumb|right|Kirjeráájust láá šadoh, maid puáhtá luoihâttiđ.]] '''Moholt kirjerááju''' ({{k-nb|Moholt bibliotek}}) lii ive&nbsp;1989 vuáđudum kaavpuguásikirjerááju [[Ruándim]]ist, [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Ruándim almolâš kirjerááju]]n [[Midtbyen kirjerááju|uáivikirjerááju]] já [[Buran kirjerááju|Buran]], [[Byåsen kirjerááju|Byåsen]], [[Heimdal kirjerááju|Heimdal]], [[Klæbu kirjerááju|Klæbu]], [[Ranheim kirjerááju|Ranheim]], [[Risvollan kirjerááju|Risvollan]] já [[Saupstad kirjerááju]]i lasseen. Kirjerááju lii meid [[jieštoimâkirjerááju]] ({{k-nb|meråpent bibliotek}}) ađai ulmuuh pyehtih kevttiđ kirjerááju jiešpalvâlemprinsiip mield ávusorroomaaigij ulguubeln-uv. Kiirjij lasseen kirjeráájust puáhtá kevttiđ [[3D-printter]] teikkâ luoihâttiđ [[šleđgâlâš täävvirpyerá]] já jyehilágán pargopiergâsijd tegu [[čäcipismár]]ijd, [[njađđee|njađđeid]] já [[kuárrummaašin|kuárrummašinijd]].<ref name="tr-2030-moholt"/><ref name="tr-bib-verktøy>{{Nettikäldee|čujottâs=https://biblioteket.trondheim.kommune.no/innhold/om-biblioteket/tilbud/verktoybiblioteket/|nommâ=Verktøybiblioteket|almostittem=Ruándim almolâš kirjerááju|čujottum=2023-07-15|kielâ={{nb}}}}</ref> Toos lasseen kirjeráájust puáhtá luoihâttiđ siemânijd já šaddoid siämmáánáál ko kiirjijd.<ref name="tr-2030-moholt"/> == Historjá == Moholt kirjerááju vuáđudui ive&nbsp;1989, ko [[Charlottenlund uálgikirjerááju|Charlottenlund]], [[Åsvang uálgikirjerááju|Åsvang]] já [[Solbakken uálgikirjerááju]]h lopâttuvvojii, já toi tooimah sirdâšuvvii uđđâ ohtâsâš kirjeráájun. === Kirjerááju tááláš sajadâh já viäsu === [[Juovlâmáánu 3.]] peeivi [[2018]] kirjerááju varrij čujottâsâst Brøsetvegen 168 ton tááláá sajadâhân [[Moholt uáppeeaassâmkuávlu]]n čujottâsân Moholt Allmenning 1.<ref name="tr-2030-moholt"/><ref name="tr-bib-moholt">{{Nettikäldee|čujottâs=https://biblioteket.trondheim.kommune.no/innhold/om-biblioteket/avdelinger/moholtbibliotek/|nommâ=Moholt bibliotek|almostittem=Ruándim almolâš kirjerááju|čujottum=2023-07-15|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="shl-moholt-bib">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php/Moholt_Bibliotek|nommâ=Moholt Bibliotek|almostittem=WikiStrinda|čujottum=2023-07-17|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230717181236/https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php/Moholt_Bibliotek|vyerkkejum=2023-07-17}}</ref> Kirjeráájust láá kyehti keerdi: vuossâmuu keerdist lii puoh, eereeb mangakirjeh já eŋgâlâskielâ kirjeh, moh láá nube keerdi luptâstuvvâst. Keerdij kooskâst láá porthááh, moh tuáimih siämmást meid amfiteatterin.<ref name="tr-2030-moholt">{{Nettikäldee|čujottâs=https://trondheim2030.no/2019/03/15/moholts-nye-midtpunkt/|nommâ=Moholts nye midtpunkt|almostittem=trondheim2030.no|čujottum=2023-07-15|tahhee=Husby, Sara|äigimuddo=2019-03-15|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230715010213/https://trondheim2030.no/2019/03/15/moholts-nye-midtpunkt/|vyerkkejum=2023-07-15}}</ref> Porthááh láá pivnohis čokkânemsaje kirjerájukuossijd.<ref name="tr-2030-moholt"/> Siämmáá táálust láá meid kähviviäsu Ankomst já uáppei kulttuurviäsu Loftet.<ref name="tr-bib-moholt"/> Kähviviäsu Ankomst lii vuossâmuu keerdist já kulttuurviäsu Loftet lii nube keerdist luuhâmluptâstuv tovnbeln uuvsâ tyehin. Ovdil Ankomst saajeest lâi nubbe kähviviäsu, mon nommâ lâi Kafé Kjøkkenbordet.<ref name="tr-2030-moholt"/> == Koveh kirjeráájust == <gallery> Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 12.jpg|Luoihâttemtiskâ Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 01.jpg|Kirjeráájust láá siemâneh, maid puáhtá luoihâttiđ. Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 03.jpg|[[3D-printter]] Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 10.jpg|Kirjeráájust puáhtá spellâđ [[šakki|šaaki]]. Tiätuvuárkká:Moholt bibliotek 14JUL2023 06.jpg|[[Luptâstuvâh|Luptâstuvvâst]] puáhtá luuhâđ [[manga]]id já [[eŋgâlâskielâ]]g kiirjijd. </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Moholt‎|Kirjerááju]] [[Luokka:Ruándim kirjeráájuh]] shzqdssr43lsi3fxllh3dhc82cbkuq3 0 18225 160113 149679 2026-09-26T03:37:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160113 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Vildâšahe | tieđâlâš nommâ = Sus scrofa<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Wildschwein, Nähe Pulverstampftor (cropped).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist"/> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš) | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Šaveh]] ''Suidae'' | vyelihiäimu = [[Šaveh (vyelihiäimu)|Šaveh]] ''Suinae'' | suuhâ = [[Šaveh (suuhâ)|Šaveh]] ''Sus'' | šlaajâ = ''scrofa'' | vyelišlaajâ = }} '''Vildâšahe''' (''Sus scrofa'') lii [[kyeppirelleeh|kyeppirelleid]] kullee stuorrâ šahešlaajâ. Tot lii maaŋgâi mutâ ij puoh lojes šoovij vuáđunäällin.<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iucnredlist.org/species/41775/44141833 | Nommâ = Wild Boar | Tahhee = Oliver, W. & Leus, K. | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 24.7.2023 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Vildâšave válduášálâš eellimkuávlu lii [[Euraasia]] liähmus lostâmeccistielâs. [[Suomâ]]n vildâšahe lii lavdâm [[Eestieennâm|Eestienâmist]] já [[Ruoššâ|Ruošâst]] 1900-lovo pelimudo rääjist, mutâ tot lii vala-uv uáli jo härvinâš.<ref name="nummi">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nummi, Petri|Nommâ=Suomeen istutetut riistaeläimet|Ihe=1988|Siijđoh=37–38|Čielgiittâs=Julkaisusarjan 9. osa. 2. uudistettu painos|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Helsingin yliopisto, Maatalous- ja Metsäeläintieteen Laitos|Isbn=951-45-4760-8}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Rävis vildâšahe lii táválávt tälviv ruškisčappâd teikkâ čapisräänis já keessiv kuovgisräänis. Vildâšave čiivgah láá ränisfiskâdeh, kuovgisruškadeh já vielgâdeh. Vildâšahe niŋálâs tiäddá suullân 100 kg, já hiäivulijn kuávluin rävis ores puáhtá teddiđ 300 kg<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://balticguide.ee/01_01/luonto1.htm|nommâ=Villisika on Viron metsien kovanaama|tahhee=Ovrag, Geogri|almostittem=The Baltic Guide|äigimuddo=2001|čujottum=2023-07-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> [[Euroop]]ist já joba 400 kg<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Turkin villisikakanta voimissan|Almostittem=Metsästys ja kalastus|Äigimuddo=01/2007|Nummeer=|Siijđoh=24|Almostittee=Yhtyneet Kuvalehdet}}</ref> [[Aasia]] viestâroosijn. [[Suomâ]]st vildâšaheores tiäddá enâmustáá 230 kg. Vildâšave sevealodâh lii 70–110 cm, já roopâ kukkodâh puáhtá leđe 185 cm. Seibi lii 17–26 cm, motomin joba 40 cm. Vildâšaheorásist láá stuorrâ já korrâ čalameh. Niŋálâs láá 12 njammad (6 paarâ).<ref name="nurminen">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nurminen, Matti (toim.)|Nommâ=Maailman eläimet: Nisäkkäät 2|Ihe=1987|Siijđoh=62–63|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-30-6531-6}}</ref> ===Luodah=== Vildâšave jyelgiluodah láá siämmáásullâsiih ko lojes šave luodah. Luándust taid puáhtá sehhiđ [[sorvâelleeh|sorvâellei]] luoddáid. Luodâi lasseen vildâšahe kuáđá enâmân ennuv eres-uv meerhâid alnees (om. skurbâmmeerhâid). ==Lavdâm== Vildâšahe lii ohtâ maailm vijđásumosân levânâm eennâmnjomâtteijein já puoh vijđásumosân levânâm šahešlaajâ. Tot tiättoo jyehi nanamist, peic [[Antarktis]]ist. Maaŋgâ kuávlun vildâšahe lii levânâm, tastko ulmuuh láá puáhtám tom toho.<ref name="iucnredlist"/> Vildáskâm lojes šaveh láá maŋgii uhke algâluándun, já toh annojeh ohtân čyeđe háitulumos vieresšlaajâst. [[Suomâ]]st nääli iälust iänááš nuorttâ- já maadânuorttâoosijn, já stuárráámuin čurruin láá aldasáid 30 ohtâgâssâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/alueet/kymenlaakso/2010/10/villisikojen_maara_kasvussa_2024138.html|nommâ=Villisikojen määrä kasvussa {{!}} Kymenlaakso {{!}} yle.fi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-01-14|čujottum=2023-07-24|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120114111927/http://yle.fi/alueet/kymenlaakso/2010/10/villisikojen_maara_kasvussa_2024138.html|vyerkkejum=2012-01-14}}</ref> [[Ruoššâ|Ruošâst]] puátih jyehi ive vala lase ohtâgâsah. Ton lasseen motomeh ohtâgâsah kárgájeh tyellitälli sehe Ruošâst já Suomâst leijee kaardijn. Vildâšoovij tälvipiemmâm lii išedâm nääli lasanem, já pááihui tot lii lamaš joba eellimiähtu. Suomâ vildâšahenääli lâi ive 2016 Suomâ pivdokuávdáá mield suullân 2 000–3 000 ohtâgâssâd. Ive 2020 Luánduriggodâhkuávdáá áárvu mield tot lâi 1 400 ohtâgâssâd. ==Eellimpiirâs== Vildâšaveh iälusteh jieškote-uvlágánijn eellimpirrâsijn, ovdâmerkkân liähmus já trooppisâš šoŋŋâduvvâst, miestâkoškejolgádâsâin já arvemeecijn. Šlaajâ pivnohist meeci, mutâ vildâšaveh tiättojeh meid jolgâdis kuávluin, jis aldasijn lii čääci já muorâi adelem syeji. ==Eellimvyevih== ===Lattim=== Vildâšaheores iälá táválávt ohtuunis, sierânisorron.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Malinen, Jere|Paječaalâ=Niskalaukaus|Almostittem=Metsästys ja Kalastus|Äigimuddo=07/2007|Siijđoh=14–19|Almostittee=Yhtyneet Kuvalejdet}}</ref> Vildâšaheores kuáđá čurruu, ko tot šadda suhâjuátkimahan, já puátá maassâd talle ko niŋálâsah kieimih, mii táválávt tábáhtuvá juovlâmáánust. Ko kieimâm lii nuuhâm já sovâttempargo lii porgum, te oráseh mäccih maassâd jieijâs elimân. Niŋálâsah, nuorah já čiivgah joteh táválávt čurruin. Čurruu reeviir vijđodâh lii suullân 10–20 km².<ref name="nurminen"/> Vildâšaveh láá joođoost enâmustáá iho. Toh vyejetteh vajalijdis čalamijguin já pyehtih leđe varâliih ulmuid-uv talle ko toh láá hávádum. Meid niŋálâs, mii piälušt čiivgâid, puáhtá leđe aggressiivlâš. Hiäivulii pirrâsist vildâšaveh pyehtih lasaniđ jotelávt. ===Raavâd=== Maaŋgah kyeppirelleeh láá absoluutliih šaddoporreeh. Vildâšahe lii härvinâš spiekâstâs, ko tot lii puohporree. Tom purâtteh ruottâseh, ruotâsmyerjih, itoseh, veerdih, taamiterhoh, pähkineh, myerjih, heđâlmeh já kuobbâreh. Vildâšahe porá mielâstis meiddei čielgitävtittemes elleid já uccâ jursseid, já tot puáhtá puurrâđ haaškâid-uv.<ref name="nummi"/> Vildâšahe puáhtá uuccâđ purrâmuš meiddei tuuvnijn. Motomin vildâšahe iälust piäldui sehe pottáák- já ruotâsšaddoenâmij aldasijn, já talle tot porá tobbeen šaddee šaddoid. Vildâšahe puáhtá meid vahaduttiđ kuáttumenâmijd já sinoid talle ko tot lii ucâmin vuoggâmááđuid, skuápuid já tivrekiivsâid. [[Ruotâ]]st vildâšaveh láá tuššâdâm joba jyelgipállukiedijd. ===Lasanem=== Vildâšaheniŋálâs čivgá čiivgâid táválávt tuše ohtii ivveest kiđđuv. Čuávjiäigi pištá suullân 115 pirrâmpeivid.<ref name="nurminen"/> Ive ihásâžžân vildâšaheniŋálâs čivgá 1–3 čiivgâ, já rävis niŋálâs vist čivgá 5–6 čiivgâ. Niŋálâs já čiivgah pisoh oovtâst čuávuváá kieimâm räi. Vildâšave jiešvuođâlâš eellimahe lii 15–20 ihheed.<ref name="nurminen"/> ==Vildâšahe pivdoellen== Suomâst vildâšahe lii pivdoellee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1993/19930615#P5|nommâ=Metsästyslaki 615/1993|tahhee=Edita Publishing Oy|almostittem=www.finlex.fi|čujottum=2023-07-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tolebáá vildâšahe lâi rávhuidittum njuhčâmáánu aalgâst vyesimáánu loopân, mutâ tääl tom uážžu miäcástiđ pirrâ ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/uutiset/a/2016022521173895|nommâ=Villisikaa saa vastedes metsästää ympäri vuoden|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2023-07-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Niŋálâs, mon čiivgah láá vuálá oovtâihásiih, lii kuittâg rávhuidittum pirrâ ive. Vildâšave piivdost uážžu kevttiđ tahočuovâ, já piemmâmsaje pirrâ uážžu pieijâđ ääiđi. Vildâšaveh pivdojii Suomâst ive [[2008]] 75 ohtâgâssâd já ive [[2009]] 110 ohtâgâssâd. Miäcásteijeeh aneh vildâšave stuorrâ áárvust, tastko tast puáhtá kevttiđ sehe piärgu já näähki já ton paanijn puáhtá rähtiđ trofee. Puoh pyeremus vyehi pivdeđ vildâšoovijd lii perttuđ ton alda, kost toh poreh. Tondiet ko vildâšahe lii puohporree, te ferttee ain visásmittiđ, et ton piärgust iä lah trikiineh ovdil ko piärgu puáhtá vyebdiđ. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Päikkielleeh]] [[Luokka:Šaveh]] cuefv9sgb4wprwin1je4h7ye6kal5ks 0 18324 159404 149694 2026-09-26T00:13:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159404 wikitext text/x-wiki '''Aanaar Pride''' lii aanaarlij [[Pridefestivaal|pridefestivaal]], mon [[Aanaar nuorâistivrâ]] uárnee jyehi keesi [[Aanaar|Anarist]].<ref name="aa-aanaar-pride-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/03/aanaar-pride-uarnejuvvoo-lavurduv/|nommâ=Aanaar Pride uárnejuvvoo lávurduv|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-08-03|tahhee=Mattus-Kumpunen, Ulpu|äigimuddo=2023-08-03}}</ref> Tot lii ubâ [[Suomâ]] tavemus Pride.<ref name="loostâš 3/2022"/> Aanaar Pride loptee uáinusân seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi vuoigâdvuođâid.<ref name="aavis14072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/14/elina-gustafsson-lii-aanaar-pride-suojaleijee/|nommâ=Elina Gustafsson lii Aanaar Pride suojâleijee|tahhee=Aanaar Pride -tiimi|äigimuddo=2025-07-14|čujottum=2025-07-14|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Historjá== Vuossâmuš Aanaar Pride uárnejui [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[2022]].<ref name="yle-3-12521298">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12521298|nommâ=Keejâ kuuvijd vuossâmuš Aanaar Pridest: Uárnejijeeh vuordii tuše váhá uásálisteid, mut uásálistei stuorrâ meeri olâttij|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-08-03|tahhee=Seurujärvi, Sáárákáisá|äigimuddo=2022-07-04}}</ref> Fáruluvâi jottee juávkku vuolgij Sale-käävpi oovdâst já moonâi [[Aanaar markkân]] čoođâ [[Sajos|Saijoos]] šiljo räi. Tastmaŋa ehidist lijjii jieškote-uvlágáneh konserteh, sahâvuáruh já savâstâlmeh. Iärásij lasseen lávdástii Kaisla Suomisii bändi Pain in the Balls sehe Amandaid, kii lii [[Suáđigil]]ist vuálgus leijee musikkár. Ohjelmân kuulâi meiddei tánssámpáájá. Tábáhtusân uásálistii suulân 100 olmožid.<ref name="loostâš 3/2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_3_22_issuu/s/16925245|nommâ=Vuossâmuš Aanaar Pride -tábáhtus|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|almostittem=Loostâš 03/2022|almostittee=Anarâškielâ servi ry|čujottum=2023-08-03|ietf-kielâkoodi=|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230803120108/https://issuu.com/anaraskielaservi/docs/loostas_3_22_issuu/s/16925245|vyerkkejum=2023-08-03}}</ref> === Ive 2023 Aanaar Pride === Nubbe Aanaar Pride uárnejui [[porgemáánu 5.]] peeivi [[2023]]. Tábáhtus aalgij ráiđuväzzimáin tme 13:00 Säämimuseo já luándukuávdáš [[Siida]] oovdâst. Ráiđu juuđij Aanaar markkân peht sämikulttuurkuávdáš Sajosân, kost ohjelm jotkui tme 17:30 räi. Tábáhtusâst lávdástii muusikjuávkku Freak Out! já lávloo Lyyti, mon lasseen lyevi lâi ávusin puohháid konsertij maŋa (nk. ''Open stage''). Ohjelmist lâi meiddei el. piknik, tiätukišto, siärvuslii taiđuu rähtim, savâstâllâm sehe räsivierâi já piinsij rähtim.<ref name="aa-aanaar-pride-2023"/> === Ive 2024 Aanaar Pride === Kuálmád Aanaar Pride uárnejui [[kesimáánu 29.]] peeivi [[2024]]. Tábáhtus aalgij ráiđuväzzimáin tijme 13:00. Säämimuseo já luándukuávdáš [[Siida]] oovdâst. Ráiđu juuđij Aanaar markkân peht sämikulttuurkuávdáš Sajosân. Tobbeen tuállojii kijttosaavah. Ovdâmerkkân nuorâistivrâ NuVa kiijtij uásálisteid, sponsorijd, artistijd já ulmuid, kiäh tohhii tábáhtus máhđulâžžân. Tábáhtus suojâleijein Sämitige aairâs já arvetävgisämmilâš [[Janne Hirvasvuopio]] tollij sahâvuáru. Aanaar Pridest láin ive 2024 kyehti suojâleijee, kiäin nubbe lâi musikkár [[Hildá Länsman]]. Sahâvuárui maŋa aalgij vuosmuš muusiklávdástem, ko aanaarlâš [[Nicholas Francett]] lavkkij läävdi oolâ. Francett lávdástem maŋa uárnejui Queer-tiätukišto, mast lâi máhđulâš uážžuđ palhâšume. Tiätukištoost lijjii koččâmušah eres lasseen arvetävgiulmui historjást já kulttuurist. Tiätukišto maŋa ulmuuh pessii oppeet kuldâliđ muusik, ko anarâš [[Ulpu Mattus-Kumpunen]] (artistnommâ Ulpu!) láávlui já čuojâttij muusik sämi- já eŋgâlâškielân. Suu maŋa lâi savâstâllâmtilálâšvuotâ. Iššeen kiävttojii Aanaar Pride -savâstâllâmkoortah, main lijjii ovdâmerkkân koččâmušah seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi háástuin maailmist. Savâstâllâm stivrij [[Anne Olli]], kii ornij [[Säämi Pride]] ive 2017. Tastoo lâi majemuš muusiklávdástem, [[Freak Out!]] Muusikjuávkku algâttij Anarist škovlâbändin, mutâ táálááh jesâneh láá meddâl ubâ Laapist. Muusikjuávkku čuojât eromâšávt rock- já meetaalmuusik sehe [[suomâkielâ|suomâ]]- já [[eŋgâlâskielâ]]n. Freak Out! lávdástem nuuvâi suullân tijme 17:00, kuás ubâ tábáhtus meiddei nuuvâi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/01/aanaar-pride-uarnejui-lavurduv/|nommâ=Aanaar Pride uárnejui lávurduv|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-07-01|čujottum=2024-07-01}}</ref> === Ive 2025 Aanaar Pride === Niäljád Aanaar Pride uárnejuvvoo [[porgemáánu 2.]] peeivi [[2025]]. Ton suojâleijen lii syemmilâš čurmâdâttee [[Elina Gustafsson]].<ref name="suojâleijee-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/inaripride/p/DLCxOewNj_x/|nommâ=❤️‍🔥AANAAR PRIDE 2025 SUOJÂLEIJEE / SUODJALEADDJI / SUOJELIJA ❤️‍🔥|tahhee=Inari Pride|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-06-28|kielâ={{smn}}, {{se}} já {{fi}}}}</ref><ref name="aavis14072025"/> Aanaar Pride ohjelm álgá tijme 10 lihâstâspargopaajijn škovlâkuávdáš Šielâst. Koskâpeeivi ääigi Pride-ráiđuväzzim vuálgá Säämimuseo Siida šiljoost já nohá torikuávlun. Torin uárnejum peiviohjelm lii nuuvtá, ige tobbeen uážu kevttiđ uáivádâsâid. Ohjelmist láá eres lasseen saavah, muusik já improteatter. Peivi čokkeluvá tijme 17, ko Siida riddoost vuálgá Pride-ruossâlistem. Ruossâlistem uárnejuvvoo oovtâst Visit Inarijn, já tohon kalga uástiđ liipu. Taampâst láá muusikoovdânpyehtimeh já A-vuoigâdvuođah. Pride-jotkâjuhleh rävisulmuid láá ehidist PaPaNa-baarist, kost páiháliih artisteh čuojâtteh.<ref name="aavis14072025"/> == Peivimereh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Ihe ! Peivimeeri |- | [[2022]] | [[syeinimáánu 2.]] peeivi<ref name="yle-3-12521298"/> |- | [[2023]] | [[porgemáánu 5.]] peeivi |- | [[2024]] | [[kesimáánu 29.]] peeivi |- | [[2025]] | [[porgemáánu 2.]] peeivi<ref name="aavis14072025"/> |} == Keejâ meid == * [[Säämi Pride]] * [[Arctic Pride (Ruávinjargâ)|Arctic Pride Ruávinjaargâst]] * [[Arctic Pride (Tromssa)|Arctic Pride Tromssaast]] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aanaar tábáhtusah]] [[Luokka:Pridefestivaaleh]] [[Luokka:Seksuaal- já suhâpeliucceeblovoi kulttuur]] fxrmye40dtgzxz66m0kjzuem6vz4adb 0 18425 159604 149700 2026-09-26T01:17:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159604 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Japanse wijnbes rijpe vruchten.jpg|thumb|Jaapaanvađukkááh]] '''Jaapaanvađukkâš''' (''Rubus phoenicolasius'') lii šaddo lii váhá siämmáámuđusâš tego [[vađukkâš]]-uv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://laji.fi/taxon/MX.5024693|nommâ=Japaninvatukka - Rubus phoenicolasius|almostittem=laji.fi|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="nl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dewilde.nl/nl/heesters-en-hagen/eetbare-planten/de-wilde-rozen/rubus-phoenicolasius--japanse-wijnbes/4539|nommâ=Rubus phoenicolasius (Japanse Wijnbes)|almostittem=www.dewilde.nl|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> ==Tobdomeerhah== Ubâ šado luávdá ruopsissiähá timmâ nyevvi, mast šaddo lii-uv finnim tieđâlii noomâs nube uási. Nyevvi kávnoo muorjij pirrâ já meid šado nuorâ oovsijn. Taan šaddoost vyeliláá já meid puáris oovsijn láá säägih, váhá tego ruusust, moh čuágguh čuuvtij. Tagareh uásih, main šaddeh myerjih, láá val uáli timáseh, iäge toh luhhoost čuágu.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://gartenhit24.de/rubus-phoenicolasius_1|nommâ=Japanische Weinbeere - Rubus phoenicolasius|almostittem=gartenhit24.de|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230811141248/https://gartenhit24.de/rubus-phoenicolasius_1|vyerkkejum=2023-08-11}}</ref> ==Myerjih== Jaapaanvađukkáá myerjih láá váhá sitkásuboh ko vađukkááh já máávus tááhust ucánjáhháá piškeruboh, mut myerjih láá tievâ sääpi. Myerji siste láá ennuv smavvâ keeđgih, váhá tego [[lyeme|luámánijn]]-uv, mut toh láá ucebeh, iäge toh mahten hettii puurrâm iäge pääsi panij kooskân. Myerji ij liijkágin lah mahten táhtáá. Keeđgijd lii älkkee njielâstiđ nuhtán muorjijn. Myerjih láá jyehi tááhust hirmâd njálgáh, já párnááh poreh taid mielâstis. Laddâm myerji lii lilasiähá ruopsâd, já čorohâš lii ränissiähá ruánáá teikâ ooraans.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/09/jaapaanvadukkaah-siljoluamaneh/|nommâ=Jaapaanvađukkááh, ”šiljoluámáneh”|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-08-09|čujottum=2023-08-11|ietf-kielâkoodi=}}</ref><ref name="nl"/> ==Kevttim== Ulmuuh, kiäh láá iskâm rähtiđ jaapaanvađukkáin hilo, láá ettâm, et tot ij lah ollágin šiev juurdâ. Hilloost šadda táhtáá já šlijváá, mii tuše kara já vana, ige tot njade manengin, adai myerji smakkâ láppoo tievâslávt vuošâmist. Myerji moonât máávus meid puolâščuhheest, ige toos ij iššeed sukkârij lasettemgin puolâšân pieijâm ohtâvuođâst. Adai jaapaanvađukkááh iä heivii tälvimyerjin. Áinoo máhđulâšvuotâ lii tastoo rettâdiđ jaapaanvađukkáá muorjijgijn tállân ko toh läddih. Taid puáhtá pieijâđ jugurtân teikâ iiđeedsuohâdân teikâ lahcâjieŋân teikâ hervâttiđ toigijn veik šoddâmpeivikááhu.<ref name="aavis"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Vađukkááh]] jqjcxwjtq9tjv8uezhzkkto1od7sl6i 0 18532 160058 157898 2026-09-26T03:32:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160058 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Toto Cutugno | kove = Toto Cutugno.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|7|7|1943||1}} | šoddâmsaje = [[Fosdinovo]], [[Toscana]], [[Italia]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|7|7|1943|22|8|2023|}} | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = italialâš | artistnommâ = | lávlumkielah = | aktiivlâžžân = 1965–2023 | genreh = pop, pop rock | čuojânâsah = | muusikjuávhuh = | skiärrufinnodâh = | palhâšumeh = | vaanhimeh = | pelikyeimi = Carla (1971–2023) | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Salvatore "Toto" Cutugno''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|7|7|1943|[[Fosdinovo]]|[[Italia]]|22|8|2023|[[Milano]]|Italia}}) lâi italialâš lávloo já laavlârähtee. ==Eellim== Salvatore "Toto" Cutugno šoodâi [[syeinimáánu 7.]] peeivi [[1943]] [[Fosdinovo]] kieldâst, [[Toscana]] kuávlust. Sun jaamij 80-ihásâžžân pyecceiviäsust [[Milano]]st [[porgemáánu 22.]] peeivi [[2023]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rainews.it/articoli/2023/08/e-morto-toto-cutugno-aveva-appena-compiuto-80-anni-73523d72-4d37-4095-8ab4-f7f0595b7956.html|nommâ=È morto Toto Cutugno. Aveva appena compiuto 80 anni|tahhee=|almostittem=RaiNews|äigimuddo=2023-08-22|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cnn.com/2023/08/23/entertainment/toto-cutugno-italian-singer-dies-intl-scli/index.html|nommâ=Toto Cutugno, Italian singer famous for smash-hit single 'L'Italiano,' dies|tahhee=Khalil, Hafsa|almostittem=CNN|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sust lâi ohtâ puárásub uábbi, mii jaamij 7-ihásâžžân, ohtâ nuorâb uábbi já ohtâ nuorâb viljâ.<ref name="corriere" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ilsussidiario.net/news/anna-cutugno-la-sorella-di-toto-morta-a-7-anni-stava-mangiando-gli-gnocchi/2032726/|nommâ=Anna Cutugno, la sorella di Toto morta a 7 anni: "Stava mangiando gli gnocchi..."|tahhee=|almostittem=IlSussidiario.net|äigimuddo=2020-06-06|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Suu eeči, mii jaamij ive [[1980]], lâi vuálgus [[Barcellona Pozzo di Gotto]]st, [[Sisilia]]st.<ref name="corriere">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.corriere.it/cronache/18_dicembre_09/toto-cutugno-quando-ho-visto-morire-mia-sorellina-7-anni-93b5dd60-fb2e-11e8-9a80-9105c7a1d976.shtml|nommâ=Toto Cutugno: «Quando ho visto morire mia sorellina di 7 anni. “L’Italiano”? Scritta al ristorante»|tahhee=Vulpio, Carlo|almostittem=www.corriere.it|äigimuddo=9.12.2018|čujottum=25.8.2023|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Ubâ peerâ varrij [[La Spezia]]n muáddi mánuppaje tast maŋa, ko Salvatore lâi šoddâm.<ref name="corriere"/> Toto Cutugno naajâi Carlain ive 1971. Suoi láin oovtâst Toto jäämmim räi. Sunnust iä lamaš párnááh, mut Totost lâi ohtâ alge (š. 1990) nubbijn nisonáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ilmattino.it/lifestyle/piaceri/toto_cutugno_chi_era_moglie_figli_sorella_morta-7588385.html|nommâ=Toto Cutugno, la moglie Carla, sposata nel 1971 e il figlio Nico. Il dramma della sorella morta a 7 anni|almostittem=www.ilmattino.it|äigimuddo=2023-08-22|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Karrieer== Cutugno karrieer aalgij 1960-lovvoost rumbučuojâtteijen. Sun tooimâi rumbučuojâtteijen vistig tagarijn muusikjuávhuin ko Ghigo e i goghi já Toto e i tati já talle Albatros-nommâsii muusikjuávhust, mon sun vuáđudij ive [[1974]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/24/italialas-lavloo-toto-cutugno-lii-jaammam/|nommâ=Italialâš lávloo Toto Cutugno lii jáámmám {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2023-08-24|čujottum=2023-08-25}}</ref><ref name="hs">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009801900.html|nommâ=L'Italiano-hitistään tunnettu Toto Cutugno on kuollut|tahhee=Tyystjärvi, Ilona|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2023-08-22|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Cutugno algâttij soolokarrieeris ive [[1976]]. Sust šoodâi pegâlmâs ubâ maailmist ive [[1983]], ko sun almostitij pitá [[L'italiano/Sarà|L'italiano]] ađai "Italialâš". Raul Reiman jurgâlij pitá [[suomâkielâ]]n jo ton almostittemive, já toos adelui nommâ ''Olen suomalainen'' ađai "Mun lam syemmilâš". Suomâkielâlii versio láávlui syemmilâš lávloo [[Kari Tapio]].<ref name="aavis"/><ref name="hs"/> Eres-uv pitáh láá jurgâlum suomâkielân. Tain tobdosumoseh láá ''Etsin kunnes löydän sun'' ađai "Mun uusâm tassaažân ko kaavnâm tuu" (algâalgâlâš nommâ ''Oasis''), ''Kuusamo'' ađai "Kuáccám" (algâalgâlâš nommâ ''Africa'') já ''Hei Buona Notte'' ađai "Hei, pyeri ijjâ" (algâalgâlâš nommâ ''Buonanotte''). Suomâkielâlijd versioid láá lávlum tagareh muusiktääsnih ko [[Markku Aro]], [[Danny]] já [[Paula Koivuniemi]].<ref name="aavis"/><ref name="hs"/> Lávloo já laavlârähtee karrieeris lasseen Cutugno piergij pyereest meiddei jieškote-uvlágánijn lávlumkištoin. Ive [[1980]] sun vuoitij [[San Remo muusikfestivaal]] pittáin ''Solo noi'' ađai "Tuše mij"<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hitparadeitalia.it/sanremo/edizioni/1980.htm|nommâ=Festival di Sanremo 1980|almostittem=hitparadeitalia.it|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230825133521/https://hitparadeitalia.it/sanremo/edizioni/1980.htm|vyerkkejum=2023-08-25}}</ref>, já ive [[1990]] sun vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 1990|Euroviisuid]] pittáin ''Insieme: 1992'' ađai "Oovtâst: 1992".<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovisionworld.com/eurovision/1990|nommâ=Eurovision 1990 Results: Voting & Points|almostittem=Eurovisionworld|čujottum=2023-08-25|ietf-kielâkoodi=en-gb}}</ref> ==Diskografia== {{Válduartikkâl|[[Toto Cutugno diskografia]]}} ===Albumeh=== * [[1978]] – ''[[Come ieri, come oggi, come sempre]]'' * [[1979]] – ''[[Voglio l'anima]]'' (Carosello CLN 25082) * [[1981]] – ''[[Innamorata, innamorato, innamorati]]'' (Carosello CLN 25087) * [[1982]] – ''[[La mia musica (Toto Cutugno album)|La mia musica]]'' (Carosello CLN 25093) * [[1983]] – ''[[L'italiano (Toto Cutugno album)|L'italiano]]'' (Carosello CLM 1000) * [[1985]] – ''[[Per amore o per gioco]]'' (Baby Records 207467) * [[1986]] – ''[[Azzurra malinconia]]'' (Emi 64 1187401) * [[1987]] – ''[[Mediterraneo (Toto Cutugno)|Mediterraneo]]'' (Emi 64 7468711) * [[1990]] – ''[[Toto Cutugno (album)|Toto Cutugno]]'' (Baby Records 210794) * [[1991]] – ''[[Non è facile essere uomini]]'' (Emi 66 7984561) * [[1995]] – ''[[Voglio andare a vivere in campagna (Toto Cutugno album)|Voglio andare a vivere in campagna]]'' (Emi 7243-8-32887-4) * [[1997]] – ''[[Canzoni nascoste]]'' (Carosello 300595-2) * [[2002]] – ''[[Il treno va...]]'' (Carosello CARSH 110-2) * [[2005]] – ''[[Come noi nessuno al mondo (album)|Come noi nessuno al mondo]]'' (Edel ERE 0161922) * [[2006]] – ''[[Cantando (album)|Cantando]]'' (Universal 982528-3) * [[2008]] – ''[[Un falco chiuso in gabbia (album)|Un falco chiuso in gabbia]]'' (NAR International NAR 10208-2) * [[2013]] – ''[[L'italiano - la nuova versione]]'' (Carosello NMDC CD 159/13) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0194045}} {{en}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Italia ovdâsteijeeh Euroviisuh-lávlumkištoost}} [[Luokka:Toto Cutugno|*]] 41wqmgep8k7c2zsc7luzfbjyerjseva 0 18566 159452 149737 2026-09-26T00:28:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159452 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Chandrayaan-3 Integrated Module in clean-room 02.webp|thumb|Chandrayaan-3]] '''Chandrayaan-3''' lii [[india]]lâš luođân, mii luhostui siäivuđ [[Mánudâš|Mánudáá]] maadânäävi alda [[porgemáánu 23.]] peeivi [[2023]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/india-chandrayaan-3-moon-landing-success|nommâ=India lands spacecraft on the moon for the 1st time {{!}} Space|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2023-08-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230823150626/https://www.space.com/india-chandrayaan-3-moon-landing-success|vyerkkejum=2023-08-23}}</ref> Ovdil India tuše [[Ovtâstum staatah]], [[Sovjetlitto]] já [[Kiina]] láá luhostum siäivuđ Mánudâžân luođânáin.<ref name="74-20046571">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20046571|nommâ=Intia laskeutui onnistuneesti Kuuhun neljäntenä valtiona ihmiskunnan historiassa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2023-08-26|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Oovdeb keerdi tast luhostui Kiina ive [[2018]] [[Chang'e 4]] -luođânáin, mii lâi meid vuosmuš, mii peesâi Mánudáá sevŋis piälán.<ref name="74-20046571"/><ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/26/india-luhostui-nialjad-enamin-siaivud-manudazan-luodanain/|nommâ=India luhostui niäljád enâmin siäivuđ mánudâžân luođânáin|tahhee=Suominen, Saammâl|äigimuddo=2023-08-26|čujottum=2023-08-26|ietf-kielâkoodi=}}</ref> India oovdeb irâttâsâst keevâi hyeneeht: ive [[2019]] vuolgâttum [[Chandrayaan-2]] pieđgânij talle ko tot teeivâi mánudáá asan. Taan keerdi indialiih luhostuvvii viijmâg nuuvt kočodum timmâ siäivumist, ađai tast ete luođân siäilu toimânavcâlâžžân siäivum maŋa.<ref name="aavis"/> ==Ulme== Luođân já ton fáárust puáttám muávloo nurrii tiäđuid Mánudáá asseest. Mánudáá maadânääpi lâi tolebáá tutkâmettum kuávlu já India komovuotâtutkâmušorganisaatio mield uáli mielâkiddiivâš tutkâmušlávt, tastko tot lii uásild suoivust, mii lasseet tuotânálásâšvuođâ jieŋâčáittusij finniimist. Jieŋâ kavnum ličij tergâd, vâi Mánudáást puávtáččij máhđulávt leđe motomin olmoošaassâm.<ref name="aavis"/> ==Instrumenteh== Rakkeet, mii vuolgij Srihakota komovuotâhamânist syeinimáánust,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20041038|nommâ=Intia lähetti onnistuneesti avaruusluotaimen kohti Kuuta – aluksen on tarkoitus laskeutua aiemmin tutkimattomalle alueelle|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-07-14|čujottum=2023-08-26|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> siskeldij kulmâ tieđâlii instrument: muávloo, mii jotá tutkâmuškuávlust já norá tiäđuid pirrâsistis; siäivoo, mii jođettij muávloo já siskeeld jieškote-uvlágánijd tieđâlijd piergâsijd; já jođettemmooduul, mii jođettij siäivoo Mánudáá juurrâmrađan já paasij toho porgâđ tutkâmuš eksoplanetijn.<ref name="aavis"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:India komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Mánudâšluođâneh]] fl0bxn1i6sz3leh91utfcx3xxvcv4fc 0 18799 159438 154925 2026-09-26T00:23:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159438 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Berkåk kirkko | kove = Berkåk_kirke.jpg | kove-čielgiittâs = Berkåk kirkko ive 2013 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Rennebu]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = | pispekodde = Nidaros pispekodde | servikodde = Berkåk servikodde | ruávástkodde = Gauldal ruávástkodde | huksejum = [[1878]] | vihkum = [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi [[1878]]<ref name="nk-berkåk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/berkaak-kirke/|nommâ=Berkåk kirke|almostittem=Norske kirker|čujottum=2023-09-28|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230927212225/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/berkaak-kirke/|vyerkkejum=2023-09-27}}</ref> | meddâl = | vuávájeijee = [[Henrik Nissen]] | materiaal = [[hirssâ]] | čokkámsajeh = 200<ref name="kirkesøk-berkåk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kirkesok.no/kirke/163500201|nommâ=Berkåk kirke|almostittem=Kirkesøk|čujottum=2023-09-28|kielâ={{nb}}}}</ref> | stijlâ = [[uđđâgootiik]]lâš | äigi = UTC+1 }} '''Berkåk kirkko''' ({{k-nb|Berkåk kirke}} já {{k-nn|Berkåk kyrkje}}) lii [[uđđâgootiik]]lâš, hiirsâin huksejum [[kuheskirkko]] [[Berkåk]]ist, [[Rennebu kieldâ (Maadâ-Trøndelag)|Rennebu]] kieldâst, [[Trøndelag]] läänist, [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Berkåk servikodde|Berkåk servikoodán]]. Kirho vuávái taažâ arkkiteht [[Henrik Nissen]].<ref name="nk-berkåk"/> Kirho pirrâ lii kirkkoeennâm. == Historjá == Ive 1862 Rennebu kieldâst šoodâi nk. ''[[Pappâkieldâ|pappâkieldâ]]'' ađai pitejâš. Ive&nbsp;1877 kieldâstivrâ meridij, ete Berkåkân kalga huksiđ kirho.<ref name="trøndelagen-1928-11-01">{{Lostâkäldee|Almostittem=Trøndelagen|Äigimuddo=1928-11-01|Paječaalâ=Kirkejubileum i Berkåk søndag|Ihe=1928|Ihekerdi=27|Nummeer=157|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_nidarostroendelagen_null_null_19281101_27_157_1|Čujottum=2023-09-28|Kielâ={{nb}}}}</ref> Tääl ko servikodde finnij love huksiđ kappelkirho kunâgâslâš miärádâs 4.6.1877 vuáđuld, te vuávám- já huksimpargo aalgij.<ref name="nk-berkåk"/><ref name="k-m-1877">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arkivverket.no/slektsgranskning/historikk-for-prestegjeld-og-sogn/prestegjeld-og-sogn-i-sor-trondelag|nommâ=Prestegjeld og sogn i Sør-Trøndelag Sognehistorikk for Sør-Trøndelag.|čujottum=2023-09-28|äigimuddo=2017-07-05|kielâ={{nb}}}}</ref> Servikodde pálkkááttij [[Henrik Nissen]] vuáváđ kappelkirho. Skammâmáánust 1878 kirkko lâi jo vaalmâš, já pispe viihkâi muorâkirho kiävtun [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi [[1878]].<ref name="nk-berkåk"/> Ive&nbsp;1953 aalgâst kirkko tivodui ko tot lâi kirho 75.&nbsp;ihe. Tivvoompargo ääigi kirkkosalin já kuorin huksejuvvojii káttukeevlih.<ref name="nk-berkåk"/> Ive&nbsp;1971 rahtui ohtâsâš ruumâš- já palvâlusvisti.<ref name="nk-berkåk"/> Ko kirkko teevdij 100 ihheed ive&nbsp;1978, te kirkko tivodui uđđâsist. == Huksiittâs == [[Tiätuvuárkká:Berkåk kirke UBT-TO-074797 01 1.jpg|thumb|left|Puáris kove kirho siste. Kooveest lii val [[Harald Brun]] máálám álttártavlu.]] Kirkko lii rahtum salvum hirssâkeerdijn. Ulguu- já siskiibeln kirho hiirsâi alne láá lyevdih. Ulguubeln toh láá vielgâdin máálájum. Siskiibeln lyevdih láá lättest lasâraaigij vuoluubel räi ränisin máálájum já vielgis ivnijn hervâttum. Tast pajaskulij lyevdih láá fiskâdin máálájum káttukeevli räi, mii lii vuod vielgâd. Kirho já kirkkoeennâm pirrâ lii vyeligis äiđi, mii lii kirho aldasijn keđgiäiđi já eres soojijn vielgâdin máálájum lyevdiäiđi. Ääiđi uáiviuksâ lii kirho máddáákeččin, já kirho olgouuksân piäsá pálgá mield. Olgouksâ lii kirho veeskiruásist, mii lii vyeligub ko kirkkosali. Kirkkosali viestârkeččin láá ollâ kiällutornâ já jurbâ laasâ.<ref name="opdalingen-2020-02-19">{{Lostâkäldee|Almostittem=Opdalingen|Äigimuddo=2020-02-19|Paječaalâ=Hvilken av kirkene våre er den fineste?|Tahhee=Lange, Fredrik Borchgrevink|Ihe=2020|Ihekerdi=83|Nummeer=14|Siijđoh=13|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_opdalingen_null_null_20200219_83_14_1?page=11|Čujottum=2023-09-28|Kielâ={{nb}}}}</ref> Kiälu ooptij Lars Rustad ive&nbsp;1874.<ref name="nk-berkåk"/> === Kirkkosali === Kiirkon čäähih siämmáá ääigi suulân 200 olmožid.<ref name="kirkesøk-berkåk"/> Salist láá ruopsis peeŋkah, särnistovli já kaastâcerkki, moh láá muorâst rahtum. Kaastâceerhi raahtij já skuážurdij berkåklâš [[Ola Hoel]].<ref name="nk-berkåk"/> === Kuori === Kuori lii kirkkohuksiittâs nuorttiibeln, já tot lii vyeligub ko kirkkosali. Kuorist lii álttár já álttártavlu. Kuori paaldâst lii tääl káttudum särnistovli; ovdil särnistoovli alne ij lamaš káttu. Kyevtpeln kuori láá [[Sáákkást|sákásteh]]. ==== Álttártavlu ==== Aalgâst kirhoost ij lamaš álttártavlu, pic kirhoost lâi muorâristâ. Ive 1918 kirkko finnij ivnáás álttártaavlu, mon máálái taažâ taaiđâmáálár [[Harald Brun]]. Pirâldâs raahtij já skuážurdij [[Ola Hoel]].<ref name="nk-berkåk"/> Ive 1958 kirkko finnij uđđâ álttártaavlu, mon máálái [[Mikael Hoel]]. Uđđâ álttártaavlu pirrâ lii vistig Hoel rähtim pirâldâs. == Iästuttesvuotâ == Kirkko lii lätis saajeest, já parkkisaje lii Kjerkveien (Kirkkokiäinu) tovnbeln. Kirho oovdâst láá porthááh já njuáidus. Kirho siste iä lah porthááh ađai kirkko lii iästuttem. == Kovegalleria == <gallery mode="packed" heights="160px"> Berkåk Lindahl.jpeg|Historjálâš kove kirhoost (suulân ive 1895) Berkåk kirke UBT-TO-074798 01 1.jpg|Puáris kove kirhoost Berkåk kirke (bilde 01) (20. juli 2018).jpg|Áimukove kirhoost já hävdienâmist syeinimáánust 2018 </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|83880}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1870-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Henrik Nissen vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Ihe 1878 Taažâst]] [[Luokka:Rennebu kirhoh]] [[Luokka:Rennebu kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] djjpysfh6zvewpyy8u2z7mwd66oa6nj 0 18823 159838 149767 2026-09-26T02:27:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159838 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Nerskogen kappel | kove = Nerskogen_Kapell.jpg | kove-čielgiittâs = Nerskogen kappel porgemáánust 2008 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Rennebu]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = | pispekodde = Nidaros pispekodde | servikodde = | ruávástkodde = Gauldal ruávástkodde | huksejum = [[1962]] | vihkum = [[čohčâmáánu 2.]] peeivi [[1962]]<ref name="nk-nerskogen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/nerskogen-kapell/|nommâ=Nerskogen kapell|almostittem=Norske kirker|čujottum=2023-09-29|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230928224701/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/nerskogen-kapell/|vyerkkejum=2023-09-28}}</ref> | meddâl = | vuávájeijee = [[John Egil Tverdahl]]<ref name="opdalingen-ferdig"/> | materiaal = [[hirssâ]] | čokkámsajeh = 110<ref name="kirkesøk-nerskogen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kirkesok.no/kirke/163500301|nommâ=Nerskogen kapell|almostittem=Kirkesøk|čujottum=2023-09-29|kielâ={{nb}}}}</ref> | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} '''Nerskogen kappel''' ({{k-no|Nerskogen kapell}}) lii ive 1962 huksejum já kiävtunvihkum [[kuheskirkko]] [[Rennebu kieldâ (Maadâ-Trøndelag)|Rennebu]] kieldâst, [[Trøndelag]] läänist.<ref name="k-m-1877">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arkivverket.no/slektsgranskning/historikk-for-prestegjeld-og-sogn/prestegjeld-og-sogn-i-sor-trondelag|nommâ=Prestegjeld og sogn i Sør-Trøndelag Sognehistorikk for Sør-Trøndelag.|čujottum=2023-09-29|äigimuddo=2017-07-05|kielâ={{nb}}}}</ref> Kirho vuávái taažâ arkkiteht [[John Egil Tverdahl]]. Kirho pirrâ lii kirkkoeennâm. == Historjá == Ovdil ko kirkkohuksiittâs huksejui ive 1962, servikodde keevtij siärvádâhviste kirkkon.<ref name="nk-nerskogen"/> Ive 1950 siämmáá toontin huksejui kiällutornâ. Ive 1958 huksimkomitea nurâškuođij ruuđâid kirho já kirkkoeennâm huksimpaargon.<ref name="opdalingen-ferdig">{{Lostâkäldee|Almostittem=Opdalingen|Äigimuddo=1962-06-14|Paječaalâ=Nerskogen kapell ferdig til høsten|Ihe=1962|Ihekerdi=26|Nummeer=24|Siijđoh=2|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_opdalingen_null_null_19620614_26_24_1?page=1|Čujottum=2023-09-29|Kielâ={{nb}}}}</ref> Servikodde pálkkááttij [[John Egil Tverdahl]] vuáváđ kirho. Kesimáánust 1962 muorâkirkko lâi jo vaalmâš, já pispe [[Tord Godal]] viihkâi tom kiävtun [[čohčâmáánu 2.]] peeivi [[1962]].<ref name="opdalingen-ferdig"/><ref name="nationen-viglset">{{Lostâkäldee|Almostittem=Nationen|Äigimuddo=1962-09-03|Paječaalâ=Nerskogen kapell vigslet av biskop Godal i går |Ihe=1962|Ihekerdi=45|Nummeer=203 |Siijđoh=2|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_nationen_null_null_19620903_45_203_1?page=2|Čujottum=2023-09-29|Kielâ={{nb}}}}</ref> == Huksiittâs == Kappel lii rahtum salvum hirssâkeerdijn keđgijyelgi oolâ. Ulguubeln kirho hiirsâi alne láá ruopsâdin máálájum ciägulyevdih. Siskiibeln tuše káátust láá lyevdih. Toh láá kuovgisčuovjâdin máálájum. Hiirsah vist iä lah máálájum. Ubâ kirho vyelni lii stuorrâ kiällár, kost láá ei. purâdemsali, čuákkimviste, kievkkân, pivtâsviste já hiivsigeh.<ref name="opdalingen-ferdig"/> Kirho já kirkkoeennâm pirrâ lii vyeligis meetaaläiđi. Ääiđist lii kirho máddáákeččin uáiviuksâ, mon räi piäsá kiäinu mield. Siämmáá kiäinu juátkoo kirho olgouuvsâ já kivkkáás porthái räi. Olgouksâ lii kirho veeskiruásist, mii lii vyeligub ko kirkkosali. === Kirkkosali === Kiirkon čäähih siämmáá ääigi suulân 110 olmožid.<ref name="kirkesøk-nerskogen"/> Salist láá kuovgisčuovjis peeŋkah já [[Ingebrigt Kosbergløkk]] skuážurdem särnistovli.<ref name="st-nerskogen">{{Lostâkäldee|Almostittem=Sør-Trøndelag|Äigimuddo=1962-08-30|Paječaalâ=Biskop og dalførets prester til kapellinviing på Nerskogen|Ihe=1962|Ihekerdi=54|Nummeer=97|Siijđoh=1|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_sortrondelag_null_null_19620830_54_97_1|Čujottum=2023-09-29|Kielâ={{nb}}}}</ref> Kirkkosali maadânuorttiikeččin láá ollâ kiällutornâ já maŋgâ lasârääigi. Toornâ kiälu kirkko finnij ive 1952 [[Olsen Nauen Klokkestøperi]]st.<ref name="nk-nerskogen"/> Tom Kirho vuossâmuuh uurguh lijjii ovdalist [[Tiller kirkko|Tiller kirhoost]].<ref name="opdalingen-ferdig"/> Tääl salist láá [[Norsk Orgel- og Harmoniumfabrikk]] rähtim uurguh, maid kirkko finnij ive 1974.<ref name="nk-nerskogen"/> === Kuori === Kuori lii kirkkohuksiittâs taveviestârkeččin, já tot lii vyeligub ko kirkkosali, mut ollâgub ko veeskiruási. Kuorist lii álttár, álttártavlu já kaastâcerkki. Kirho kaastâcerkki lii ivveest 1880 ađai tot lii puárásub ko kappel.<ref name="nk-nerskogen"/> ==== Álttártavlu ==== Kirhoost lii ivnáás álttártavlu, mon máálái taažâ taaiđâmáálár [[Mikael Hoel]].<ref name="st-nerskogen"/> Pirâldâs raahtij já skuážurdij [[Ola Bakk]].<ref name="nk-nerskogen"/><ref name="st-nerskogen"/> == Iästuttesvuotâ == Kappel lii luáhá alne já ton oovdâst láá kivkkáás porthááh, mut ij lah njuáidus; njuáidus lii kirho tyehin. Kirkkosalist iä lah porthááh ađai kirkkosali lii iästuttem. Ij lah tiäđust, lii-uv kiällár meiddei iästuttem. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|85102}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1960-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:John Tverdahl vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Ihe 1962 Taažâst]] [[Luokka:Rennebu kirhoh]] [[Luokka:Rennebu kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] mxksm2awm25w57gquju0j2a35h9hql6 0 18876 159701 149773 2026-09-26T01:36:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159701 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Similan Dive Center - great whale shark.jpg|pienoiskuva|[[Välishai]] lii maailm stuárráámus kyeli.]] '''Kyeleh''' láá [[čielgitávtáliih]] [[elleekodde|elleeh]], moh iälusteh [[čääci|čääsist]]. Kyeleh láá maaŋgâlágáneh já maaŋgâhámásiih. Ubâ maailmist láá paijeel 33 000 kyelišlaaijâd (ive 2023).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/how-many-species-of-fish-are-there.html|nommâ=How Many Species Of Fish Are There?|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2019-01-10|čujottum=2023-10-04|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://a-z-animals.com/blog/how-many-fishes-are-in-the-world/#:~:text=There%20are%20over%2033%2C000%20species,bony%20fishes%2C%20and%20jawless%20fishes.&text=Over%2033%2C000%20fish%20species%20exist,future%2C%20that%20number%20could%20skyrocket.|nommâ=How Many Fishes Are In The World?|čujottum=4.10.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Maailm ucemus kyeli lii ''Photocorynus spiniceps'', mii lii tuše 6,2 mm kukkosâš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/84453-smallest-fish|nommâ=Smallest fish|čujottum=4.10.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Maailm stuárráámus kyeli vist lii [[välishai]] (''Rhincodon typus''), mii šadda joba 18,8 meetter kukkosâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/70701-largest-fish|nommâ=Largest fish|čujottum=4.10.2023|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Meid eellimtääpi, naavcâi já jiešvuođâi tááhust kyelišlaajâi kooskâst láá stuorrâ iäruh. ==Ááicuh== Kuolij aiccâmmaailm lii ereslágán ko ovdâmerkkân ulmuu, tastko kuolijn láá tagareh ááicuh, moh ulmuin váiluh. Ohtâ kuolij tehálumosijn ááicuin lii [[sijđosärgisáiccu]], moin kyeleh äiccih čääsist teedâpááruid já uáinisteh toin naalijn estuid já kooskâid. Nubbe áiccu, mii iššeed motomijd kyelišlaajâid navigistiđ čääsist, lii magneetáiccu. Taat áiccu kávnoo maaŋgâin jotteekuolijn tego [[kuávžur]]ijn, [[ruopsisluosâ]]in já [[aŋgerias]]âin, mutâ meid [[hai]]jn. Nahcâ aiccâđ [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] magneetkiedi já sundestiđ ton mield lii siämmáš, mii iššeed kesiluudijd talle ko toh värrejeh kesi- já tälvikuávlui kooskâst. Ton lasseen motomijn kyelišlaajâin lii šleđgâáiccu, mast lii ävkki pirrâs aaicâdmist. Šleđgâáiccu vuáđuduvá toos, ete jyehi teehi já niärvá já vuoiŋâšij toimâm toovât hiäjus šleđgâkiedijd. Áimu joođeet šleeđgâ hyeneeht, mut čääci vuod eromâš pyereest. Tondiet šleđgâááicust lii ennuv iše eidu čääsist iälusteijee elleid, moh talle äiccih eres alda leijee ellei šleđgâkiedijd. Tot vuod taha älkkeebin saallâs já salâsteijei aiccâm sehe uáiváduvvâst fáárust pissoom já parâttâllâmskippáár kavnâm. Kuolijn lii meid tärhis hajâáiccu, moi iššijn toh kävnih purrâmâš já huámmášeh, jis aldasijn láá piäđuh. Ton lasseen motomijn kyelišlaajâin lii pyeri uáinimáiccu.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/04/onne-viattoo-ellei-peivi-apaliih-kyeleh-lii-taan-ive-ellei-oho-fadda/|nommâ=Onne viättoo Ellei peivi – ”Ápáliih kyeleh” lii taan ive Ellei oho fáddá|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2023-10-04|čujottum=2023-10-04|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Tobdoh já maaŋgâlágáneh naavcah== Veikkâ ulmuu teikkâ almolubbooht [[njomâtteijeeh|njomâtteijee]] aiccâmmaailm lii-uv viehâ ereslágán ko kyele, te láá kuittâg meid ennuv ohtâsiih jiešvuođah. Kuolij kognitiivliih naavcah já tobdoh láá tutkuuškuáttám eskin majemui aaigij, mut ennuv láá kavnum jo tagareh jiešvuođah, moh ovdil lijjii jurdum lemin tuše njomâtteijein já [[lodeh|luudijn]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.helsinki.fi/fi/uutiset/ilmasto-ja-luonnon-monimuotoisuus/kalojen-salaiseen-maailmaan|nommâ=Kalojen salaiseen maailmaan|almostittem=www.helsinki.fi|čujottum=2023-10-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tutkâmušâi mield kyeleh tobdeh pohčâs já palo tuođâlâžžân fiäránin. Ko iskosijn kuolijd tovâttui poovčâs, te kuolij lattim muttui. Jis kuolijd adeluvvojeh povčâstalkkâseh, te toi povčâslattim jävkittij.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elaintieto.fi/blogi/kalan-kipu-on-ilmeetonta-mutta-ilmeista/|nommâ=Kalan kipu on ilmeetöntä, mutta ilmeistä|tahhee=Kauppinen, Tiina|almostittem=Eläintieto.fi|äigimuddo=2018-11-23|čujottum=2023-10-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ličij vaigâd čielgiđ taam mudoi ko paahudmáin, et poovčâs lii kuálán tuođâlâš fiäráán ige toi lattim muttum pyevti leđe tuše refleks, mii šadda tast ko kyeli vahaduvá. Kierdâmâš lasseen kyeleh pasteh tubdâđ meid positiivlijd tobdoid tego navdâšem.<ref name="aavis"/> Maaŋgah kyeleh láá meid čeepih oppâđ já mušteđ aašijd, já toh mättih čuávvuđ eres kuolij lattim já oppâđ tast uđđâ tááiđuid (nk. sosiaallâš oppâm). Ovdâmerkkân [[saimaarávdu|saimaaráávdu]] vuojâleijeeh iä tutkâmušâi mield määti poollâđ piätukuolij haajâst, pic toh uáppih eskin eres kuolij lattiimist, et taat haajâ meerhâš vaarâ. Meid vaavlijd puorij purrâmâšpaaihij já torvolij uáđđimpaaihij kooskâst maaŋgah kyeleh uáppih eres kuolij maali čuávvumáin. Nuuvtpa tiätu tááiđuh sirdâšuveh tiätu kyelijuávhust kyeleest nuubán já ain ovdâskulij čuávuváá suhâpuolvân. Taat puoh meerhâš tom, et tain kuolijn lii kulttuurlâš äppi.<ref name="aavis"/> Kyeleh láá távjá sosiaalliih elleeh. Tutkâmušah láá čáittám, et kyeleh mušteh uápis kuolijd jieijâs uáiváduvvâst já naaburkuávlust. Uáiváduvah iä ovtâstuu já juáhás sätinálásávt, pic tot lii tast kiddâ, moh kyeleh láá tubdâm nubijdis jo ovdil. Juávhui siste lii táválâš tot, ete ain siämmááh kyeleh viettih ääigi oovtâst, ađai toh rähtih skippáárkoskâvuođâid.<ref name="aavis"/> Motomeh kyeleh meid sierâdeh. Sierâdem puoh kriterijd tevdee toimâm lii kavnum eereeb iärásij [[luosâkyeleh|luosâkuolijn]], [[kirjevuásku]]nijn já [[hai]]jn. Ovdâmerkkân lii vuottum, et elleikäärdist ellee [[taapiirkyeli|taapiirkyeleh]] jođetteh njuunees alne uccâ kiäđgáid, skuáppoid já uáksipittáid. Jis tiŋgâ kačča njune alne, te kyeleh táválávt vuojâsteh ton vuálá já tuáppejeh tom ovdil ko tot kiergân vuáijuđ poonán. Talle sierâ álgá uđđâsist. Totkeeh láá tiäđust-uv smiettâm, mii puávtáččij čielgiđ tággáár lattim: raavvâdskappumlattim tot ij pyevti leđe, tondiet ko kyeleh puđâldeh vala viššâlubbooht talle ko toh láá kalanâm. Kihâmân lohtâseijee tááiđui čäittimgin tot ij oro lemin, tondiet ko toimâm tábáhtuvá pirrâ ive ige tuše kođoääigi. Loopâst totkeeh pottii ton uáinun, et taah kyeleh tuođâi sierâdeh. Lii meid tutkum, et sierâdem ääigi šaddeh pyerimielâhormoneh, mii čuujoot toos, et kyeleh taheh tom tondiet ko tot lii hävski.<ref name="aavis"/> Motomeh kyelišlaajah kevttih tyejipiergâsijd. Toh kevttih ovdâmerkkân keeđgijd skáálžui lehâstmân. Ton lasseen kyeleh pasteh arvâliđ lohomeerijd já joba rekinistiđ. Ive 2022 totkeejuávkku [[Bonn ollâopâttâh|Bonn ollâopâttuvvâst]] luhostui máttááttiđ kirjevuáskunáid já säittirávskoid toohâđ oovtâkiärdánis oohtân- sehe kepidemrekinistmijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uni-bonn.de/en/news/060-2022|nommâ=Study shows: Fish can calculate|almostittem=Universität Bonn|čujottum=2023-10-04|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230923083035/https://www.uni-bonn.de/en/news/060-2022|vyerkkejum=2023-09-23}}</ref> Kyeleh kolgii lasettiđ teikkâ kepidiđ algâalgâlii áárvu ovttáin. Kuolij rekinistemtááiđuid totkeeh selvâttii siämmáá myenster mield, mii lii kevttum ovdâmerkkân mietâmiäđušijnijn. Sij čaittii kuolijd sierâlágánijd geometrisijd kovosijd, ovdâmerkkân nelji neljiháá. Tai kovosij ivne muštâlij, koolgâi-uv kovosij meereest kepidiđ vâi lasettiđ oovtâ. Ääigi mield kyeleh oppii, maid mii-uv ivne merhâšij. Toh oppii meid tom, ete algâalgâlii mere koolgâi lasettiđ teikkâ kepidiđ nomâlâssân ovttáin, ige valjiđ tuše stuárráb teikkâ ucceeb mere. Kovoseh meid mulsâšuvvii iskosist, ađai toh iä lamaš ain puoh neljihááh, pic ovdâmerkkân kulmâ riäggá já ohtâ kulmâhâš. Totkei mield taan iskos čođâldittem váátá jo viehâ muálkkáás jurdâččemtááiđuid, moh tain kuolijn kustoo láá.<ref name="aavis"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kyeleh]] r2di3mdgik4875vomlvsjxnlooyovb1 0 18949 160135 149791 2026-09-26T03:39:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160135 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|{{Legend|#ffdba0|Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh}}]] '''Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh''' ({{k-sma|Ávjovári veeljemegievlie}}, {{k-smj|Ávjovári válggabijrra}}, {{k-se|Ávjovári válgabiire}}, {{k-nn|Ávjovárri valkrins}}, {{k-nb|Ávjovárri valgkrets}}) ađai vaaljâpirrâdâh 2 lii lamaš [[Taažâ sämitige vaaljâpirrâduvah (ive 2009 rääjist)|vaaljâpirrâdâh]] [[sämitiggevaaljah Taažâst|sämitiggevaaljâin Taažâst]] ive 2009 rääjist.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1987-06-12-56/KAPITTEL_2#%C2%A72-4 | Nommâ =Lov om Sametinget já andre samiske rettsforhold (sameloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2008-06-27 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] väljejum 39 sämitiggeairâsist [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|čiččâm sämitiggeairâsid väljejuvvojii Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="sd-sma-2021-2025">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |Nommâ = Saemiedigkien stoerretjåanghkoe 2021-2025 |Čujottum = 2023-10-20 |Almostittee = Sametinget |Äigimuddo = 21.10.2021 |Kielâ = {{sma}} |arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231021105331/https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |vyerkkejum = 2023-10-21}}</ref> Vaaljâpirrâdâhân kuleh [[Kárášjuuhâ]], [[Kuovdâkiäinu]] já [[Porsaŋg]] kieldah [[Finnmark]]ist.<ref name="Lovdata" /> == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Ávjuvääri vaaljâpirrâdâhân kuleh ovdiih [[Kárášjuv vaaljâpirrâdâh|Kárášjuv]] já [[Kuovdâkiäinu vaaljâpirrâdâh|Kuovdâkiäinu]] vaaljâpirrâduvah sehe Porsaŋg kieldâ ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-ávjuvääri">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-2-1.6239423 | Nommâ =2. Ávjovári válgabiire/Ávjovári valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Jienâvuoigâdvuotâ == Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst jienâvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]]. Ive 2021 Ávjuvääri vaaljâpirrâduv vaaljâluvâttâlmân lijjii merkkejum 3 769 olmožid.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sametinget.no/_f/p1/i9b814146-40d2-4174-8428-0af34137161e/sametingets-valgmanntall-300623-kommunevis.pdf | Nommâ = [Sametingets valgmanntall kommunevis 30.06.23] | Čujottum = 19.10.2023 | Almostittee = Taažâ sämtigge | Äigimuddo = 30.06.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref><ref name="sd-valgmanntall-1989-2021">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|Nommâ = Sametingets valgmanntall 1989-2021|Čujottum = 08.12.2022|Tahhee = Sametinget|Äigimuddo = 30.06.2021|Almostittee = www.sametinget.nb|arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220628023020/https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|vyerkkejum = 2022-06-28}}</ref> == Sämitiggevaaljah == === Ive 2009 vaaljah === [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/listene-i-valgkrets-2-1.6711001 | Nommâ =Her er alle kandidatene | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-07-28 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ čižetpiäládâh|Čižetpiäládâh]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ ristâlâš aalmugpiäládâh|Ristâlâš aalmugpiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 9 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sametinget-2009-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2009-2013/|nommâ=Sametingets representanter 2009-2013 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Láilá Susanne Vars]] | [[Árja]] |- | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Egil Olli]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Per A. Bæhr]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Olaf Eliassen]] | [[Árja]] |- | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Anne Helene Saari]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Anders Somby jr.]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Knut Roger Hanssen]] | [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] |} === Ive 2013 vaaljah === [[Ive 2013 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2013 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget-2013_-valgkrets-2-1.10472783 | Nommâ =Ávjovári válgabiire/Ávjovárri valgkrets | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-12-13 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Iäláttâs já luándu]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ávjuvääri tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ čižetpiäládâh|Čižetpiäládâh]] * [[Taažâ ristâlâš aalmugpiäládâh|Ristâlâš aalmugpiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2013–2017|Čuávuvááh 9 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="Aslaksen3"/><ref name="sametinget-2013–2017">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2013-2017/|nommâ=Sametingets representanter 2013-2017 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Inger Eline Eriksen Fjellgren]] | [[Árja]] |- | [[Marit Kirsten Anti Gaup]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Johan Vasara]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Per A. Bæhr]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Isak Mathis O. Hætta]] | [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] |- | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Láilá Susanne Vars]] | [[Árja]] |- | [[Laila Nystad]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |} === Ive 2017 vaaljah === [[Ive 2017 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2017 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Ballovara">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-listene-til-sametingsvalget-1.13455200 | Nommâ =Her er listene til sametingsvalget | Tahhee = Ballovara, Mette já Balto, Piera | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-03-31 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Sämieennâm (piäládâh)|Sämieennâm]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ sosialistlâš čižetpiäládâh]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Tálulij listo Sämitiggeest]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2017–2021|Čuávuvááh 8 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sämitigge-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2017-2021-2/|nommâ=Sametingets representanter 2017-2021|almostittem=Taažâ sämitigge |čujottum=2023-10-20|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Eira, Hans Ole (Foto Kenneth Hætta) (37058463943).jpg|120px]] | [[Hans Ole Eira]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Berit Marie P E Eira samepolitiker 2017.jpg|120px]] | [[Berit Marie Eira]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Tiätuvuárkká:Kåre Olli_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Kåre Olli]] | [[Taažâ pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Inger Eline Eriksen (Árja) (10326465796).jpg|120px]] | [[Inger Eline Eriksen]] | [[Árja]] |- | [[Tiätuvuárkká:Sandra Andersen Eira_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Sandra Andersen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Mathis Nilsen Eira (NSR) (10326468855).jpg|120px]] | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Keskitalo, Aili (Foto Kenneth Hætta) (37058259423).jpg|120px]] | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Isak Mathis O. Hætta (Fastboendes liste) (10328035243).jpg|120px]] | [[Isak Mathis O. Hætta]] | [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] |} === Ive 2021 vaaljah === [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin: * [[Árja]] * [[Ávjuvääri Jottee sämmilij listo]] * [[Ávjuvääri tálulij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|Čuávuvááh 7 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="Aslaksen-Biti-Verstad">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/valgresultat-sametingsvalget_-slik-er-sametinget-akkurat-na-1.15648901 | Nommâ =Slik blir Sametinget de neste fire årene | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas, Biti, Johan Anders já Verstad, Anders Boine | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2021-09-13 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Mathis Nilsen Eira 2021.jpg|120px]] | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Øyvind Lindbäck 2021.jpg|120px]] | [[Øyvind Lindbäck]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | [[Tiätuvuárkká:Berit Marie P. E. Eira 2021 01.jpg|120px]] | [[Berit Marie Eira]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ann-Britt Eira Sara 2021.jpg|120px]] | [[Ann-Britt Eira Sara]] | [[Taažâ pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Hans Ole Eira, rådsmedlem (51617713441).jpg|120px]] | [[Hans Ole Eira]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Maren Benedicte Nystad Storslett 2021.jpg|120px]] | [[Maren Benedicte Nystad Storslett]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Knut Einar Kristiansen 2021.jpg|120px]] | [[Knut Einar Kristiansen]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst]] 788meo38gr4raz2iqn3rg5oxdxj5grd 0 18954 159432 149792 2026-09-26T00:21:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159432 wikitext text/x-wiki '''Attoseekunt''' (symbool '''as''') lii [[äigi|ääigi]] ohtâdâh [[Aalmugijkoskâsâš ohtâdâhsysteem]]ist. Tot lii siämmáš ko 1×10⁻¹⁸ seekunt.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.memidex.com/attosecond|nommâ=Attosecond|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019-04-07|čujottum=2023-10-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190407151606/http://www.memidex.com/attosecond|vyerkkejum=2019-04-07}}</ref> Oovtâ sekuntist láá 1 000 000 000 000 000 000 attosekuntid. Viärdádâllâm tiet puáhtá ettâđ, et siämmáá ennuv láá kuullâm sekunteh tast ko maailmubâlâšvuotâ šoodâi.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/16/fyysiik-nobel-palhasume-lii-miedettum-pierre-agostinan-ferenc-krauszan-ja-anne-lhuillieran/|nommâ=Fyysiik Nobel-palhâšume lii mieđettum Pierre Agostinân, Ferenc Krauszân já Anne L’Huillierân {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-16|čujottum=2023-10-20}}</ref> ==Siämmáástuáruduvah== 1 attoseekunt lii siämmáá styeres ko: *1 000 [[zeptoseekunt]]id *0,001 [[femtoseekunt]] *0,000 001 [[pikoseekunt]] *0,000 000 001 [[nanoseekunt]] Já nubijkulij: * 1 zeptoseekunt = 0,001 attoseekunt * 1 femtoseekunt = 1 000 attosekuntid * 1 pikoseekunt = 1 000 000 attosekuntid * 1 nanoseekunt = 1 000 000 000 attosekuntid ==Ive 2023 Nobel-fyysiikpalhâšume== [[Pierre Agostin]], [[Ferenc Krausz]] já [[Anne L'Huillier]] finnejii ive 2023 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physics 2023|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-20|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Vuáđuštâlmin lijjii totkei iskâdemvyevih, moh puohtii eromâš uánihis attoseekunt kukkosijd čuovâpuulsâid amnâs elektrondynamiik tutkâmân. Totkei pargoniävuiguin puáhtá iberdiđ [[aatoom|atomij]] já molekyylij siste leijee elektronij maailm. Sii pargo áánsust lii máhđulâš mittediđ jotelis prosesijd, main elektroneh lihâdeh teikâ mutteh [[energia]]. Attoseekunt kukkosii liihâdmist jurdâččui ovdil, et tom lii máhđuttem aiccâđ. Tondiet ij lamaš tiätu tastkin, maht já mon oornigist [[molekyyl]] šadda.<ref name="aavis"/> Agostin, Krausz já L'Huillier pargoost láá heiviitmeh maaŋgâin suorgijn. Ovdâmerkkân elektroniikist lii tehelâš iberdiđ já haldâšiđ tom, maht [[elektron]]eh raseh materiaalist. Attoseekuntpuulsâid puáhtá kevttiđ meid molekyylij tubdâmân ovdâmerkkân talhâstieđâlii diagnostiikist.<ref name="aavis"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ääigi ohtâduvah]] co5yt8h7cn2e4wdc4s2v028902yw077 0 18966 160045 149793 2026-09-26T03:27:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160045 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|{{Legend|#fff59a|Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh}}]] '''Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh''' ({{k-sma|Noerhtedajven veeljemegievlie}}, {{k-se|Davveguovllu válgabiire}}, {{k-nn|Nordre valkrins}}, {{k-nb|Nordre valgkrets}}) ađai vaaljâpirrâdâh 3 lii lamaš [[Taažâ sämitige vaaljâpirrâduvah (ive 2009 rääjist)|vaaljâpirrâdâh]] [[sämitiggevaaljah Taažâst|sämitiggevaaljâin Taažâst]] ive 2009 rääjist.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1987-06-12-56/KAPITTEL_2#%C2%A72-4 | Nommâ =Lov om Sametinget já andre samiske rettsforhold (sameloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2008-06-27 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] väljejum 39 sämitiggeairâsist [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|kuttâ sämitiggeairâs väljejuvvojii Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="sd-sma-2021-2025">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 / |Nommâ = Saemiedigkien stoerretjåanghkoe 2021-2025 |Čujottum = 2023-10-20 |Almostittee = Sametinget |Äigimuddo = 21.10.2021 |Kielâ = {{sma}} |arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231021105331/https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |vyerkkejum = 2023-10-21}}</ref> Vaaljâpirrâdâhân kuleh [[Tavenjargâ]], [[Moseija]], [[Kvalsund]], [[Hammerfest]], [[Alta]], [[Hasvik]] já [[Lappea]] kieldah [[Finnmark]]ist sehe [[Kierua]], [[Návuonâ]] já [[Raisi]] kieldah [[Troms]]ist.<ref name="Lovdata" /> == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Tavekuávlu vaaljâpirrâdâhân kuleh oovdiš [[Alta/Kvalsund vaaljâpirrâdâh]], [[Tavenjargâ]] já [[Moseija]] ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]] já [[Kierua]], [[Návuonâ]] já [[Raisi]] ovdii [[Tave-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Tave-Tromsa vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-tavekuávlu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-3-1.6239450 | Nommâ = 3. Davveguovllu válgabiire/Nordre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Jienâvuoigâdvuotâ == Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst jienâvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]]. Ive 2021 Tavekuávlu vaaljâpirrâduv vaaljâluvâttâlmân lijjii merkkejum 3 115 olmožid.<ref name="sd-valgmanntall-1989-2021">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|Nommâ = Sametingets valgmanntall 1989-2021|Čujottum = 08.12.2022|Tahhee = Sametinget|Äigimuddo = 30.06.2021|Almostittee = www.sametinget.nb|arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220628023020/https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|vyerkkejum = 2022-06-28}}</ref> == Sämitiggevaaljah == === Ive 2009 vaaljah === [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/listene-i-valgkrets-4-1.6711166 | Nommâ =Her er alle kandidatene | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-07-28 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ sosialistlâš čižetpiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sametinget-2009-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2009-2013/|nommâ=Sametingets representanter 2009-2013 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|ietf-kielâkoodi=nb}}</ref><ref name="Aslaksen3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget-2013_-valgkrets-3-1.10599600 | Nommâ =Davveguovllu válgabiire/Nordre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-12-13 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Hilde Anita Nyvoll]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Arthur Johan Tørfoss]] | [[Ovdánempiäládâh]] |- | [[Toril Bakken Kåven]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | [[Silje Karine Muotka]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Skjalg Asbjørn Jensen]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Odd Iver Sara]] | [[Árja]] |} === Ive 2013 vaaljah === [[Ive 2013 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2013 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen3" /> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] === Ive 2017 vaaljah === [[Ive 2017 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2017 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin<ref name="Ballovara">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-listene-til-sametingsvalget-1.13455200 | Nommâ =Her er listene til sametingsvalget | Tahhee = Ballovara, Mette já Balto, Piera | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-03-31 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin: {| class="wikitable" |- ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Tiätuvuárkká:Arthur Tørfoss (Fremskrittspartiet) (10328355286).jpg|120px]] | [[Arthur Tørfoss]] | [[Ovdánempiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Mikkola, Tor H. (Foto Kenneth Hætta) (37019022944).jpg|120px]] | [[Tor H. Mikkola]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Torill Bakken Kåven (Nordkalottfolket) (10326468126).jpg|120px]] | [[Toril Bakken Kåven]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | | [[Nils Mikkelsen Utsi]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Muotka, Silje Karine (Foto Kenneth Hætta) (37470969540).jpg|120px]] | [[Silje Karine Muotka]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |} === Ive 2021 vaaljah === [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin: * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst]] hn2v4s4zp2f8ixpyg25vswj3raxlx3c 0 18982 159595 149795 2026-09-26T01:10:56Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159595 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Boletas_electorales_para_las_elecciones_presidenciales_de_Argentina_de_2023.jpg|thumb|Jienâstemliipuh ive 2023 Argentiina presidentvaaljâin]] '''Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah''' lijjii presidentvaaljah, moh uárnejuvvojii [[Argentiina]]st uássin [[Ive 2023 Argentiina almoliih vaaljah|ive 2023 Argentiina almolijd vaaljâid]] roovvâd- já skammâmáánust [[2023]]. Tááláš [[Argentiina president|president]] [[Alberto Fernández]] almottij cuáŋuimáánust 2023, ete sun ij lamaš iävtukkâssân täin vaaljâin, veikkâ sun lâi vistig [[Valjâtohálâšvuotâ|valjâtohálâš]].<ref name="cnn-no-irá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://cnnespanol.cnn.com/radio/2023/04/21/alberto-fernandez-confirmo-que-no-ira-por-la-reeleccion/|nommâ=Alberto Fernández confirmó que no irá por la reelección|almostittem=CNN Radio Argentina|čujottum=2023-10-30|äigimuddo=2023-04-21|kielâ={{es}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231030210357/https://cnnespanol.cnn.com/radio/2023/04/21/alberto-fernandez-confirmo-que-no-ira-por-la-reeleccion/|vyerkkejum=2023-10-30}}</ref> == Vaaljâi jienâstemkeerdih == === Vuossâmuš jienâstemkerdi === Vaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi [[2023]]. [[Sergio Massa]] finnij vuossâmuu jienâstmist 9 645 983 jiennâd ađai 36,68 % puoh adelum jienâin.<ref name="el-país-resultados-2023"/> Sun vuoitij jienâstemkeerdi, mii lâi puohháid olâttâs. [[Javier Milei]] finnij 7 884 336 jiennâd ađai 29,98 % puoh adelum jienâin já poođij nubben.<ref name="el-país-resultados-2023"/><ref name="el-país-primera-vuelta-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-10-23/el-peronista-sergio-massa-supera-a-javier-milei-y-contiene-la-ola-ultra-en-las-elecciones-de-argentina.html|nommâ=El peronista Sergio Massa supera a Javier Milei y contiene la ola ultra en la primera vuelta de las elecciones de Argentina|almostittem=El País|čujottum=2023-10-30|tahhee=Rivas Molina, Federico|äigimuddo=2023-10-23|kielâ={{es}}}}</ref> Uáiviltutkâmušâi já ovdâvaaljâi puátusij vuáđuld Milei lâi kievrâmus vyeitteeiävtukkâs taan jienâstemkeerdist.<ref name="urgente24-front-runner">{{Nettikäldee|čujottâs=https://urgente24.com/analisis/javier-milei-front-runner-el-muro-massa-y-el-doble-desafio-bullrich-n559572|nommâ=Javier Milei front runner, el muro de Massa y el doble desafío de Bullrich|almostittem=Urgente24|čujottum=2023-10-30|tahhee=Valdez, Gustavo J.|äigimuddo=2023-08-19|kielâ={{es}}}}</ref> Kuálmádin poođij [[Patricia Bullrich]] (23,83 %), niäljádin [[Juan Schiaretti]] (6,78 %) já viđâdin [[Myriam Bregman]] (2,70 %).<ref name="el-país-resultados-2023"/> [[Tiätuvuárkká:Ive_2023_Argentiina_presidentvaaljah_smn.svg|thumb|center|600px|Ive 2023 Argentiina presidentvaaljâi vuossâmuu jienâstemkeerdi puátuseh]] === Nubbe jienâstemkerdi === Ko iävtukkâsâin ohtâgin ij finnim paijeel 45 % adelum jienâin, ige paijeel 40 % adelum jienâin nuuvt ete nubben puáttám iävtukkâs finnij 10 [[prooseentohtâdâh]]hâd ucceeb ko vyeittee iävtukkâs, te vaaljâin uárnejui meid nubbe jienâstemkerdi [[skammâmáánu 19.]] peeivi 2023. Taan jienâstmist iävtukkâssân láin [[Sergio Massa]] já [[Javier Milei]].<ref name="el-país-primera-vuelta-2023"/> Milei finnij nube jienâstmist 55,69 % jienâin, já te sun väljejui Argentiina presidentin.<ref name="el-país-segunda-vuelta-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-11-20/el-ultraderechista-milei-arrasa-en-las-elecciones-y-argentina-da-un-salto-a-lo-desconocido.html#?rel=mas|nommâ=El ultraderechista Milei arrasa en las elecciones y Argentina da un salto a lo desconocido|almostittem=El País|čujottum=2023-11-22|tahhee=Rivas Molina, Federico|äigimuddo=2023-11-20|kielâ={{es}}}}</ref> Sun algâttij [[Argentiina president]] virgeest [[juovlâmáánu 10.]] peeivi [[2023]].<ref name="el-país-segunda-vuelta-2023"/><ref name="el-país-resultados-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-10-23/resultados-de-las-elecciones-en-argentina-en-vivo.html|nommâ=Así le hemos contado los resultados de las elecciones en Argentina|almostittem=El País|čujottum=2023-10-30|äigimuddo=2023-10-24|kielâ={{es}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah|*]] afld9skt1ijz6hhufj6b04f4euj8zv1 0 19016 159953 154926 2026-09-26T02:49:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159953 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Remise du prix Sakharov 2014 à Denis Mukwege Strasbourg 26 novembre 2014 03.jpg|thumb|250px|Ive 2014 palhâšume jyehimtilálâšvuotâ: [[Denis Mukwege]] finnij ton ive palhâšume.]] '''Saharov-palhâšume''' lii juovlâmáánust 1988 vuáđudum palhâšume, mon [[Euroop parlament]] mieđeet jyehi ive oovtâ teikkâ maaŋgâ ulmui, juávkun teikkâ ornijdumán pargostis [[olmoošvuoigâdvuođah|olmoošvuoigâdvuođâi]] já [[uáivilrijjâvuotâ|uáivilrijjâvuođâ]] oovdân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/23/newsid_2540000/2540121.stm|nommâ=1986: Sakharov comes in from the cold|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-12-26|čujottum=2023-11-06|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101226190108/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/23/newsid_2540000/2540121.stm|vyerkkejum=2010-12-26}}</ref> == Vyeitteeh == {| class="wikitable sortable" ! Ive ! Kove ! Vyeittee ! Eennâm |- | rowspan=2| [[1988]] | [[Tiätuvuárkká:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|100px]] | [[Nelson Mandela]] | {{Lippu|Maadâ-Afrik}} |- | | [[Anatoli Martšenko]] <small>(suu jäämmim maŋa)</small> | {{Lippu|Sovjetlitto}} |- | [[1989]] | [[Tiätuvuárkká:Dubček in 1990 (Fortepan 138485).jpg|100px]] | [[Alexander Dubček]] | {{Lippu|Čekkoslovakia}} |- | [[1990]] | [[Tiätuvuárkká:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg|100px]] | [[Aung San Suu Kyi]] | {{Lippu|Myanmar}} |- | [[1991]] | | [[Adem Demaçi]] | {{Lippu|Kosovo}} |- | [[1992]] | [[Tiätuvuárkká:Madres de Plaza de Mayo (1).jpg|100px]] | [[Vyesimáánu avgâdâs eenih]] | {{Lippu|Argentiina}} |- | [[1993]] | [[Tiätuvuárkká:Oslobođenje (2019-07-27).svg|100px]] | [[Oslobođenje]]-aavis | {{Lippu|Bosnia-Hercegovina}} |- | [[1994]] | [[Tiätuvuárkká:Taslima Nasrin par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg|100px]] | [[Taslima Nasrin]] | {{Lippu|Bangladesh}} |- | [[1995]] | [[Tiätuvuárkká:Zana (cropped).jpg|100px]] | [[Leyla Zana]] | {{Lippu|Turkki}} |- | [[1996]] | [[Tiätuvuárkká:Techung with Wei Jingsheng extracted.jpg|100px]] | [[Wei Jingsheng]] | {{Lippu|Kiina}} |- | [[1997]] | [[Tiätuvuárkká:Salima Ghezali par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg|100px]] | [[Salima Ghezali]] | {{Lippu|Algeria}} |- | [[1998]] | [[Tiätuvuárkká:Ibrahim Rugova 2004.jpg|100px]] | [[Ibrahim Rugova]] | {{Lippu|Kosovo}} |- | [[1999]] | [[Tiätuvuárkká:Xanana 2011.jpg|100px]] | [[Xanana Gusmão]] | {{Lippu|Nuorttâ-Timor}} |- | [[2000]] | | [[¡Basta Ya!]] -ornijdume | {{Lippu|Espanja}} |- | rowspan=3| [[2001]] | [[Tiätuvuárkká:Nurit Peled-Elhanan.jpg|100px]] | [[Nurit Peled-Elhanan]] | {{Lippu|Israel}} |- | | [[Izzat Ghazzawi]] | {{Lippu|Palestiina}} |- | [[Tiätuvuárkká:Zacarias Kamvenho par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg|100px]] | [[Zacarias Kamwenho]] | {{Lippu|Angola}} |- | [[2002]] | | [[Oswaldo Payá]] | {{Lippu|Kuuba}} |- | rowspan=2| [[2003]] | [[Tiätuvuárkká:Kofi Annan 2012 (cropped).jpg|100px]] | [[Kofi Annan]] | {{Lippu|Ghana}} |- | [[Tiätuvuárkká:Flag of the United Nations.svg|100px]] | [[Ovtâstum aalmugeh]] | {{Lippu|Ovtâstum aalmugeh}} |- | [[2004]] | | [[Vielgis-Ruošâ toimâtteijei servi BAM]] | {{Lippu|Vielgis-Ruoššâ}} |- | rowspan=3|[[2005]] | [[Tiätuvuárkká:Damas_de_Blanco_demonstration_in_Havana,_Cuba.jpg|100px]] | [[Nisoneh vielgâdijn]] -lihâstâs | {{Lippu|Kuuba}} |- | [[Tiätuvuárkká:Reporters Without Borders.png|100px]] | [[Toimâtteijeeh rajijttáá]] | {{Lippu|Ranska}} |- | [[Tiätuvuárkká:Hauwa Ibrahim human rights lawyer.jpg|100px]] | [[Hauwa Ibrahim]] | {{Lippu|Nigeria}} |- | [[2006]] | [[Tiätuvuárkká:Alaksandar Milinkevich (cropped).jpg|100px]] | [[Aljaksandr Milinkevitš]] | {{Lippu|Vielgis-Ruoššâ}} |- | [[2007]] | [[Tiätuvuárkká:Salih Mahmoud Mohamed Osman par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg|100px]] | [[Salih Mahmoud Osman]] | {{Lippu|Sudan}} |- | [[2008]] | [[Tiätuvuárkká:Hu_Jia_China_Humanright_activist.jpeg|100px]] | [[Hu Jia (aktivist)|Hu Jia]] | {{Lippu|Kiina}} |- | [[2009]] | [[Tiätuvuárkká:Логотип_Центра_защиты_прав_человека_"Мемориал".png|100px]] | [[Memorial (ornijdume)|Memorial]] | {{Lippu|Ruoššâ}} |- | [[2010]] | [[Tiätuvuárkká:Guillermo Fariñas 2014.jpg|100px]] | [[Guillermo Fariñas]] | {{Lippu|Kuuba}} |- | rowspan=5| [[2011]] | [[Tiätuvuárkká:Asmaa Mahfouz at the European Parliament (cropped).jpg|100px]] | [[Asmaa Mahfouz]] | {{Lippu|Egypt}} |- | [[Tiätuvuárkká:Ahmed al-Senussi at the European Parliament.jpg|100px]] | [[Ahmed El-Senussi]] | {{Lippu|Libya}} |- | | [[Mohamed Bouazizi]] <small>(suu jäämmim maŋa)</small> | {{Lippu|Tunisia}} |- | [[Tiätuvuárkká:Ali Ferzat.jpg|100px]] | [[Ali Ferzat]] | rowspan="2" | {{Lippu|Syyria}} |- | [[Tiätuvuárkká:Razan Zaitouneh.jpg|100px]] | [[Razan Zaitouneh]] |- | rowspan=2|[[2012]] | [[Tiätuvuárkká:Jafar Panahi, Cines del Sur 2007-1 (cropped).jpg|100px]] | [[Jafar Panahi]] | rowspan="2" | {{Lippu|Iran}} |- | [[Tiätuvuárkká:Nasrin Sotoudeh.jpg|100px]] | [[Nasrin Sotoudeh]] |- | [[2013]] | [[Tiätuvuárkká:Shinzō Abe and Malala Yousafzai (1) Cropped.jpg|100px]] | [[Malala Yousafzai]] | {{Lippu|Pakistan}} |- | 2014 | [[Tiätuvuárkká:Denis Mukwege par Claude Truong-Ngoc novembre 2014.jpg|100px]] | [[Denis Mukwege]] | {{Lippu|Kongo demokraatlâš täsiväldi}} |- | 2015 | [[Tiätuvuárkká:Raif Badawi cropped.jpg|100px]] | [[Raif Badawi]] | {{Lippu|Saudi-Arabia}} |- | rowspan=2 | 2016 | [[Tiätuvuárkká:Nadia Murad in Washington - 2018 (42733243785) (cropped).jpg|100px]] | [[Nadia Murad]] | {{Lippu|Irak}} |- | [[Tiätuvuárkká:Lamija Adschi Baschar.jpeg|100px]] | [[Lamiya Aji Bashar]] | {{Lippu|Irak}} |- | 2017 | [[Tiätuvuárkká:Sakharov Walk of Freedom (49198908593) (cropped).jpg|100px]] | Venezuela demokraatlâš oppositio <small>(kooveest [[Lorent Saleh]])</small> | {{Lippu|Venezuela}} |- | 2018 | [[Tiätuvuárkká:Sakharov Prize 2018 laureate Oleg Sentsov receives his award (49127359156) cropped.jpg|100px]] | [[Oleh Sentsov]] | {{Lippu|Ukraina}} |- | 2019 | [[Tiätuvuárkká:Professor Ilham Tohti.jpg|100px]] | [[Ilham Tohti]] | {{Lippu|Kiina}} (uiguurlâš) |- | 2020 | [[Tiätuvuárkká:Sviatlana Tsikhanouskaya, 2020.jpg|100px]] | Vielgis-Ruošâ demokraatlâš oppositio <small>(kooveest [[Svjatlana Tsih’anouskaja]])</small> | {{Lippu|Vielgis-Ruoššâ}} |- | 2021 | [[Tiätuvuárkká:Alexey Navalny (cropped) 2.jpg|100px]] | [[Aleksei Navalnyi]] | {{Lippu|Ruoššâ}} |- | 2022 | [[Tiätuvuárkká:Meeting the 2022 Sakharov Prize Laureates - 52567134075.jpg|100px]] | [[Ukraina]] aalmug já jođetteijeeh | {{Lippu|Ukraina}} |- | 2023 | [[Tiätuvuárkká:Solidarity with the people of Iran (52394248943).jpg|100px]] | [[Jina Mahsa Amini]] <small>(suu jäämmim maŋa)</small> já iranlâš nissoonlihâstâs<ref name="saharov-2023">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20231013IPR07134/jina-mahsa-amini-and-iranian-women-protest-movement-win-the-2023-sakharov-prize | Nommâ = Jina Mahsa Amini and Iranian women protest movement win the 2023 Sakharov Prize | Almostittem = [[Euroop parlament]] | Äigimuddo = 2023-10-19 | Čujottum = 2024-12-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | {{Lippu|Iran}} |- | 2024 | [[Tiätuvuárkká:Election campaign 2024 Venezuela 05.jpg|100px]] | [[María Corina Machado]] já [[Edmundo González]]<ref name="saharov-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20240913STO23909/sakharov-prize-2024-goes-to-venezuelan-opposition-leaders | Nommâ = Sakharov Prize 2024 goes to Venezuelan opposition leaders | Almostittem = [[Euroop parlament]] | Äigimuddo = 2024-09-26 | Čujottum = 2024-12-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | {{Lippu|Venezuela}} |- | rowspan=2| [[2025]] | [[Tiätuvuárkká:Andrzej_Poczobut_portrait_2013.jpg|100px]] | [[Andrzej Poczobut]]<ref name="saharov-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251016IPR30949/andrzej-poczobut-and-mzia-amaglobeli-laureates-of-the-2025-sakharov-prize | Nommâ = Andrzej Poczobut and Mzia Amaglobeli: laureates of the 2025 Sakharov Prize | Almostittem = [[Euroop parlament]] | Äigimuddo = 2025-10-22 | Čujottum = 2025-10-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | {{Lippu|Vielgis-Ruoššâ}} |- | [[Tiätuvuárkká:Mzia_Amaglobeli_(cropped).jpg|100px]] | [[Mzia Amaghlobeli]]<ref name="saharov-2025"/> | {{Lippu|Georgia}} |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.europarl.europa.eu/sakharovprize/en/home Virgáliih nettisiijđoh] {{en}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Saharov-palhâšume|*]] 1gzg6rlhsux0s667mst5ycqzeafcd3s 0 19056 159862 149816 2026-09-26T02:32:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159862 wikitext text/x-wiki '''Olaf Eliassen''' teikkâ '''Dánil Elias Olaf'''<ref name="min-áigi-almmuhusat">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=2003-01-31|Paječaalâ=''Merrasámi diehtoguovddáža álmmolaš rahpan Sámi álbmot beaivi'' |Ihe=2003|Ihekerdi=11|Nummeer=9|Siijđoh=22|čujottâs=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_20030131_11_9_1?page=21&searchText=%22D%C3%A1nil%20Elias%20Olafa%22|Čujottum=|Kielâ={{se}}}}</ref> ([[čohčâmáánu 3.]] peeivi [[1949]] [[Goarahat]], [[Porsaŋg]], [[Taažâ]] – [[skammâmáánu 5.]] peeivi [[2023]]) lâi merâsämmilâš politikkár já eennâmviljâleijee.<ref name="nrk-1.16632669">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-lea-vadjolan--1.16632669|nommâ=Olaf Eliassen lea vádjolan|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|äigimuddo=2023-11-10|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.6604306">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-1.6604306|nommâ=Olaf Eliassen|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|tahhee=Aslaksen, Eilif Andreas|äigimuddo=2009-06-17|kielâ={{nb}}}}</ref> Sun tooimâi Taažâ sämitiggeairâsin kulmii: toimâpoojij [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2001–2005|2001–2005]], [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2005–2009|2005–2009]] já [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|2009–2013]].<ref name="ávvir-vadjolan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/olaf-eliassen-lea-vadjolan/|nommâ=Olaf Eliassen lea eret­vádjolan|almostittem=Ávvir|čujottum=2023-11-11|tahhee=Helander, Astrid|äigimuddo=2023-11-09|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231110231122/https://www.avvir.no/olaf-eliassen-lea-vadjolan/|vyerkkejum=2023-11-10}}</ref> Sämitige lasseen sun uásálistij aktiivlávt kieldâ- já läänipolitiikân.<ref name="nrk-1.16632669"/> == Eellim == Dánil Elias Olaf šoodâi [[čohčâmáánu 3.]] peeivi [[1949]] merâsämmilij kuávlust [[Goarahat]]ist, [[Porsaŋg]]ist. Suu eeči lâi Ole Elias Eliassen ađai Dánil-Elias (1921–2014). ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Eliassen, Olaf}} [[Luokka:Ive 1949 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2023 jämimeh‎]] [[Luokka:Sämmiliih politikkáreh]] [[Luokka:Taažâ Sämitige airâseh]] 2u32mcplfa9bq5upkm0oyrwiqhjfbxl 0 19132 159422 154976 2026-09-26T00:20:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159422 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Ann-Helén Laestadius | kove = Ann-Helén Laestadius Nominerade till Augustpriset 2016 (2 av 8) (crop nro 2).jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|3|12|1971}}<br>[[Kiärun]], [[Ruotâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, toimâtteijee | noomah = | šlaajâ = roomaan, nooveel | kielâ = ruotâkielâ | vanhimeh = Jan-Erik Laestadius<br>Ellen Laestadius | pelikyeimi = Mikael Hägg | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} [[Tiätuvuárkká:Ann-Helen Laestadius.jpg|thumb|Laestadius ive 2011 [[Göteborg kirjemeesuh|Göteborg kirjemeesuin]]]] '''Monika Ulrika Ann-Helén Laestadius''' (š. [[juovlâmáánu 3.]] peeivi [[1971]] [[Kiärun]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ratsit.se/19711203-Monika_Ulrika_Ann_Helen_Laestadius_Solna/0EUM-v9MDhX9ip0bq1Q4PKgzvr0zWpkfrBWHHWd1p2A|nommâ=Ann-Helen Laestadius|almostittem=www.ratsit.se|čujottum=2023-12-01|ietf-kielâkoodi=sv-se}}</ref><ref name="bbk-ahl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/forfattarportratt/ann-helen-leastadius/|nommâ=Lär känna Ann-Helén Laestadius|almostittem=Bonnier kirjekerho|čujottum=2023-12-03|äigimuddo=2022-09-01|kielâ={{sv}}}}</ref> lii orjâlâš kirječällee já toimâtteijee. Sun lii finnim maaŋgâid stuorrâ kirjálâšvuotâpalhâšuumijd sehe párnái- já nuorâikirjijnis já rävisolmooškirjijnis. Laestadius čáálá jieijâs eenikielân ađai ruotâkielân. Suu kirjeh láá jurgâlum maŋgáid kieláid já eromâšávt maŋgáid sämikieláid tegu [[maadâsämikielâ]]n, [[juulevsämikielâ]]n, [[orjâlâškielâ]]n já [[anarâškielâ]]n.<ref name="unric-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://unric.org/sv/hon-skriver-med-hjartat-i-sapmi/ |nommâ=Hon skriver med hjärtat i Sápmi|almostittem=[[Ovtâstum aalmugij kuávlulâš tieđettemkuávdáš]]|äigimuddo=2022-8-10|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> == Eellim == Monika Ulrika Ann-Helén Laestadius šoodâi [[juovlâmáánu 3.]] peeivi [[1971]] [[Kiärun]]ist, kost sun meid rávásmij. Suu eeči lii tuárnusleehilâš Ivar Jan-Erik Laestadius, kiän madâreeji Carl Eric Laestadius (1775–1817) peliviljâ lâi [[Lars Levi Laestadius]] (1800–1861).<ref name="lf-Carl">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.laestadiusfriends.se/LMV-sv/SlaktLs-sv/0002/317.htm|nommâ=Laestadius, Carl 1746-1832|almostittem=laestadiusfriends.se|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> Suu enni lii sämmilâš Ellen Sara Kristina Laestadius (j.s. Marainen), kote šoodâi pajesämmilii perrust [[Vyeli-Suppâr]]ist, [[Kiärun]] kieldâst.<ref name="bbk-ahl"/> Laestadius enni juuđij [[noomaadškovlâ|noomaadškoovlâ]] tegu puoh pajesämmiliih párnááh Ruotâ peln. Tobbeen párnááh iä uážžum sárnuđ sämikielâ, já sij šoddii hepânâššâđ jieijâs sämmilâšvuođâ keežild. Maaŋgâs monâttii jieijâs kielâ teikâ iä mudoi halijdâm sámástiđ jieijâs párnáiguin. Nuuvt keevâi meiddei Laestadius perrui. Ann-Helén ij oppâm sämikielâ párnážin, tastko suu enni ij sárnum tom suin.<ref name="bbk-ahl"/> Luvâttuv ääigi sun kuittâg luvâškuođij orjâlâškielâ eehidkuursâin.<ref name="vi-lärare"/> 19-ihásâžžân Laestadius uusâi [[Kalix aalmugopâttâh]]ân luuhâđ toimâtteijen, mut sun ij peessâm siisâ.<ref name="vi-lärare"/> Sun ááigui uuccâđ uđđâsist, mut halijdij finniđ vistig pargohárjánem, já te sun uusâi toimâtteijen páihálâš [[Fagersta-Posten]]- já [[Norrländska Socialdemokraten]] -aavisáid.<ref name="vi-lärare"/> Muáddi ive maŋeláá sun uusâi aalmugopâttâhân uđđâsist já peesâi siisâ.<ref name="vi-lärare"/> Ive 1999 Laestadius varrij [[Tukholma]]n luuhâđ [[Staatâoppâ|staatâoopâ]] já [[kriminologia]] [[Tukholma ollâopâttâh|Tukholma ollâopâttuvvâst]].<ref name="vi-lärare">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.vilarare.se/folkhogskolan/litteratur/vann-augustpriset-med-barnbok--nu-skriver-hon-om-illegal-renjakt/|nommâ=Vann Augustpriset med barnbok – nu skriver hon om illegal renjakt|almostittem=Vi lärare|čujottum=2023-12-06|tahhee=Spångberg, Amanda|äigimuddo=2021-11-10|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="Författaren-ansvar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forfattaren.se/intervju/jag-kan-inte-ta-ansvar-for-att-folk-ar-dumma-i-huvudet|nommâ=”Jag kan inte ta ansvar för att folk är dumma i huvudet”|almostittem=Författaren|čujottum=2023-12-06|tahhee=Rydell, Anders|äigimuddo=2020-10-05|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="sr-5638885">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/5638885|nommâ=Drömmen är att bli skådespelare|almostittem=Radio Sápmi/Sveriges Radio|čujottum=2023-12-06|äigimuddo=2013-09-06|kielâ={{sv}}}}</ref> Ulmen lâi vistig luuhâđ täid já talle maccâđ Kiärunân, mut ko sun finnij kuhesáigásâš toimâtteijee sajasâšvuođâ uápui ääigi, te sun paasij-uv Ruotâ uáivikaavpugân.<ref name="vi-lärare"/> == Karrieer == Ovdil ko sun varrij máádás, Laestadius lâi jo porgâm toimâtteijen [[Norrländska Socialdemokraten]] -aavisist.<ref name="Författaren-ansvar"/> Uápui ääigi Tukholmast sun porgâškuođij sajasâžžân [[Aftonbladet]]ist, mondiet sun maacâi Tukholman aassâđ.<ref name="vi-lärare"/><ref name="Författaren-ansvar"/> Tast maŋa sun poorgâi [[Expressen]]ist já uánihávt [[Svenska Dagbladet]]ist ovdil ko sun tooimâtškuođij [[Bonnier]] uđđâ [[Stockholm City]] -aavisist.<ref name="Författaren-ansvar"/> Laestadius lii porgâm meid [[Fagersta-Posten]]-aavisist já freelancer-toimâtteijen.<ref name="vi-lärare"/><ref name="i-dag-vet-jag">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.minoritet.se/1719|nommâ=«I dag vet jag att man kan vara same utan språket»|almostittem=Minoritet.se|čujottum=2023-12-06|tahhee=Junkka, Malin Andersson|äigimuddo=2015-05-22|kielâ={{sv}}}}</ref> == Laestadius kirjeh sämikieláid== Laestadius kirjeh láá tassaažân almostum neelji sämikielân: [[juulevsämikielâ]]n, [[maadâsämikielâ]]n, [[orjâlâškielâ]]n já [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|ive 2023]] [[anarâškielâ]]n-uv. Suu vuossâmuu kirje, ive 2007 almostum ''SMS från Soppero'', lii [[ruotâkielâ]]st [[juulevsämikielâ]]n jurgâlâm [[Britt Inger Sikku]] noomáin ''Sms<nowiki>:</nowiki>a Sohpparis'', [[maadâsämikielâ]]n [[Ajlin Jonassen Kråik]] noomáin ''Sms Sopperoste'' já [[orjâlâškielâ]]n [[Kristina Labba]] noomáin ''Sms<nowiki>:</nowiki>at Sohpparis''.<ref name="kb-sms-juulev">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/11780046 |nommâ=Sms<nowiki>:</nowiki>a Sohpparis|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-sms-maadâ">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/11780045|nommâ=SMS Sopperoste |almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-sms-tave">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/11781426 |nommâ=Sms<nowiki>:</nowiki>at Sohpparis|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> Orjâlâškielâg kirje ij lamaš kielâlávt oornigist, já uđđâ kielâtipšoo tivoi tom.<ref name="nrk-1.7055300">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/_-elendig-oversettelse-til-samisk-1.7055300 | Nommâ = Hard kritikk for samisk oversettelse | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 25.3.2010 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 3.12.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kirje almostui uđđâsist tivvum version čuávuváá ive.<ref name="saamentutkimus-tänään-s313">{{Kirjekäldee | Nommâ = Saamentutkimus tänään (Tietolipas 234) | Almostittee = [[Suomâ Kirjálâšvuođâ Servi]] | Ihe = 2011 | Tahhee = [[Irja Seurujärvi-Kari|Seurujärvi-Kari, Irja]], Halinen, Petri, já Pulkkinen, Risto | Loho = Kirjallisuus ja taiteet – sulautumisen uhasta kohti sisäistä elämää | Sijđo = 313 | Almostittemsaje = [[Helsig]] | ISBN = 978-952-222-836-9 | www = https://library.oapen.org/bitstream/id/bf367053-47ab-4f0a-bd32-db4c0c01ddd2/641499.pdf | www-tekstâ = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 2023-12-03| Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="nrk-1.7322827">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sms-fran-soppero-i-nytt-opplag-1.7322827 | Nommâ = Suksessbok i revidert oversettelse | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.10.2010 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 3.12.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Anarâškielân láá jurgâlum kyehti kirje. ''[[Ij lah ko vyelgiđ]]'' (algâalgâlâš nommâ ''Bara dra'', 2018) almostui ive 2023, já tom lii jurgâlâm [[Neeta Jääskö]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/11/28/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-ij-lah-ko-vyelgid-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Ij lah ko vyelgiđ lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-11-28|čujottum=2023-12-01}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|Paječaalâ=Ive 2024 kuástidemtoimâ|Almostittem=[[Anarâš-lostâ]]|Äigimuddo=2023|Ihekerdi=36|Siijđoh=7|Almostittee=[[Anarâškielâ servi]]}}</ref> ''[[Hei fávru]]'' (algâalgâlâš nommâ ''Hej vacker'', 2010) almostui ive 2024, já tom lii jurgâlâm [[Sáárákáisá Seurujärvi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/09/06/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-hei-favru-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Hei fávru lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-09-06|čujottum=2024-09-06}}</ref> [[Tiervuođah Sopperost]] (algâalgâlâš nommâ ''SMS från Soppero'', 2007) almostui ive 2025, já tom lii jurgâlâm [[Tuula Ylänne]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/16/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-tiervuodah-sopperost-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Tiervuođah Sopperost lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2025-05-16|čujottum=2025-05-20}}</ref> ''Ij lah ko vyelgiđ'' ađai ''Bara dra'' almostui [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|ive 2018]] kuulmâ eres sämikielân: [[juulevsämikielâ]]n tom lii jurgâlâm [[Barbro Lundholm]] noomáin ''Ber vuolgget'', [[maadâsämikielâ]]n [[Ellen Bull Jonassen]] noomáin ''Ajve vuelkedh'' já [[orjâlâškielâ]]n [[John E. Utsi]] noomáin ''Dušše bijadit''.<ref name="kb-ber">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/4dn09bht2nkwjglt |nommâ=Ber vuolgget|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-ajve">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/8h5nwwdx67x4p5w1 |nommâ=Ajve vuelkedh|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-dušše">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/v3r8hhhvsdhn182k |nommâ=Dušše bijadit|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> === Digikirjen === [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|Ive 2021]] sehe ''SMS från Soppero'' já ''Bara dra'' almostuvvii [[juulevsämikielâ]]n, [[maadâsämikielâ]]n já [[orjâlâškielâ]]n meid [[digikirje]]n.<ref name="kb-sms-juulev-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/hv98lgzwfrv4dqcp |nommâ=Sms:a Sohpparis [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-ber-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/zbrpn5nvwcznf2xs |nommâ=Ber vuolgget [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-sms-maadâ-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/0csr26n6x1g6snnz |nommâ=Sms Sopperoste [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-ajve-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/3gwttmnw1swj0ktt |nommâ=Ajve vuelkedh [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-sms-tave-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/s5lkwhlzqf4qxzmh |nommâ=Sms:at Sohpparis [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kb-dušše-digikirje">{{Nettikäldee|čujottâs=http://libris.kb.se/bib/cq5323rn9nrgnzm8 |nommâ=Dušše bijadit [e-bok]|almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> Digiversioid puáhtá luuhâđ [[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]] [[Bläddra]]-app peht.<ref name="kb-digikirjeh-bläddra">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kb.se/hitta-och-bestall/hitta-i-samlingarna/bladdra.html |nommâ= Blädd­ra |almostittem=[[Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju]]|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> === Jienâkirjen === [[Jienâkirje]]n kávnojeh aainâs-uv kyehti kirje, mut tuše orjâlâškielân já maadâsämikielân. Tavesämikielâg kiirjijn [[Raili Pirinen]] lii luuhâm páádán ''Sms<nowiki>:</nowiki>at Sohpparis'' já [[Magne Ove Varsi]] ''Dušše bijadit''.<ref name="nlb-sms-tave-jienâkirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/sms-at-sohpparis|nommâ=Sms<nowiki>:</nowiki>at Sohpparis|almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB|čujottum=2023-12-03|kielâ={{nb}} já {{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231203111111/https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/sms-at-sohpparis|vyerkkejum=2023-12-03}}</ref><ref name="finna-sms-tave-jienâkirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1289430?sid=3463149154|nommâ=Sms<nowiki>:</nowiki>at Sohpparis : Daisy-äänikirja vain lukemisesteisille|almostittem=Finna|čujottum=2023-12-03|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231203111059/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1289430?sid=3463149154|vyerkkejum=2023-12-03}}</ref><ref name="nlb-dušše-jienâkirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/dusse-bijadit|nommâ=Dušše bijadit|almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB|čujottum=2023-12-03|kielâ={{nb}} já {{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231203111430/https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/dusse-bijadit|vyerkkejum=2023-12-03}}</ref><ref name="sbt-dušše-jienâkirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2018/11/21/ann-helen-laestadius-dusse-bijadit-mp3/ |nommâ=Ann-Helen Laestadius: Dušše bijadit (MP3)|almostittem=[[Sämmilâš kirjerájupalvâlus]]|tahhee=Olsen,Edel|äigimuddo=2018-11-21|čujottum=2023-12-03|kielâ={{nb}} já {{se}}}}</ref> Maadâsämikielâg ''Ajve vuelkedh'' lii luuhâm páádán [[Gunilla Wilks]].<ref name="nlb-ajve-jienâkirje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/ajve-vuelkedh|nommâ=SMS Sopperoste|almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB|čujottum=2023-12-03|kielâ={{nb}} já {{sma}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231203111429/https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/ajve-vuelkedh|vyerkkejum=2023-12-03}}</ref> == Palhâšumeh já tubdâstâsah == * [[2008]] – ''[[Rubus arcticus (stiipeend)|Rubus arcticus]]'' -stiipeend<ref name="rubus-2008">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/2471265|nommâ=Stipendier delades ut till kultur och idrott|almostittem=Radio Sápmi/Sveriges Radio|čujottum=2023-12-06|äigimuddo=2008-11-27|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[2016]] – [[August-palhâšume]] kirjestis ''Tio över ett''<ref name="august-2016">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://augustpriset.se/prisnom/2016/ | Nommâ = Pristagare och nominerade — Vinnare 2016| Almostittem = [[Ruotâ kuástideijei servi]] | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[2017]] – [[Norrland kirjálâšvuotâpalhâšume]] kirjestis ''Tio över ett''<ref name="rb-norrland-2017">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.rabensjogren.se/171342-ann-helen-laestadius-tilldelas-norrlands-litteraturpris-2017 | Nommâ = Ann-Helén Laestadius tilldelas Norrlands litteraturpris 2017 | Almostittem = Rabén & Sjögren | Äigimuddo = 2017.07.03 | Čujottum = 3.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.boktugg.se/2017/07/05/lina-josefina-lindqvist-och-ann-helen-laestadius-far-norrlands-litteraturpris-2017/|nommâ=Lina Josefina Lindqvist och Ann-Helén Laestadius får Norrlands litteraturpris 2017|tahhee=Perfekt, Sarah|almostittem=Boktugg.se|äigimuddo=2017-07-05|čujottum=2023-04-29|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref> * [[2021]] – [[Ive kirje (Bonnier)|Ive kirje]] kirjestis ''Stöld''<ref name="unric-2022"/><ref name="ive-kirje-2021">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok/ | Nommâ = Vinnare av Årets Bok 2021 | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 8.10.2023 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231202225714/https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok/ | vyerkkejum = 2023-12-02}}</ref> * [[2021]] – [[Adlibris-palhâšume ive romanist]] kirjestis ''Stöld''<ref name="romanusochselling-din-book-vårt-val">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.romanusochselling.se/nyheter/ann-helen-laestadius-tilldelas-utmarkelsen-din-bok-vart-val/ | Nommâ = Ann-Helén Laestadius tilldelas utmärkelsen Din Bok – Vårt Val | Almostittem = Romanus & Selling | Äigimuddo = 2022-04-25 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[2022]] – [[Tuu kirje – Mii valjim]] -palhâšume kirjestis ''Stöld''<ref name="romanusochselling-din-book-vårt-val"/> * [[2023]] – [[Lava-kirjálâšvuotâpalhâšume]]<ref name="lava-2023">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://kulturhusetstadsteatern.se/litteratur/lavapriset-i-litteratur-2023 | Nommâ = Lavapriset i litteratur 2023 | Almostittem = Kulturhuset Stadsteatern | Čujottum = 3.12.2023 | Kielâ = {{sv}} já {{en}}}}</ref> * [[2023]] – [[Ive kirje (Bonnier)|Ive kirje]], nubbe saje kirjestis ''Straff''<ref name="ive-kirje-2023">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/ | Nommâ = “Det här är kronjuvelen av pris i hela världen, jag är så glad!” | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 29.9.2023 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[2023]] – [[Moa-palhâšume]]<ref name="nrk-1.16736552">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/laestadius-valddii-vuosta-balkka_umi-1.16736552|nommâ=Laestadius válddii vuostá bálkkašumi|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-01-30|äigimuddo=2024-01-28|kielâ={{se}}}}</ref> == Pargo == Sämikielâi lasseen Laestadius kirjeh láá jurgâlum el. [[suomâkielâ]]n, [[eŋgâlâskielâ]]n, [[hollandkielâ]]n, [[meänkielâ]]n, Ruotâ [[romanikielâ]]n já [[kroatiakielâ]]n.<ref name="bb-meänkielâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.barnensbibliotek.se/katalogen/bok/bokid/46085|nommâ=Pimplaus|almostittem=Barnens bibliotek|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="bb-romanikielâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.barnensbibliotek.se/katalogen/bok/bokid/46097|nommâ=Matchepa mé pimpel|almostittem=Barnens bibliotek|čujottum=2023-12-03|kielâ={{sv}}}}</ref> === Nuorâikirjeh === * [[2007]] – ''[[SMS från Soppero]]'' (Soppero 1) * [[2010]] – ''[[Hej vacker]]'' (Soppero 2) * [[2011]] – ''[[Ingen annan är som du]]'' (Soppero 3) * [[2012]] – ''[[Hitta hem]]'' (Soppero 4) * [[2016]] – ''[[Tio över ett]]'' (Maja 1) * [[2018]] – ''[[Inte längre min]]'' (Maja 2) * [[2018]] – ''[[Bara dra]]'' === Kovekirjeh === * [[2018]] – ''[[Pimpelfiske]]'' * [[2020]] – ''[[Vinterkväll]]'' === Rävisolmooškirjeh === * [[2021]] – ''[[Stöld]]'' * [[2023]] – ''[[Straff]]'' === Digikirjeh === * [[2014]] – ''[[SMS från Soppero]]'' (Soppero 1) * [[2014]] – ''[[Ingen annan är som du]]'' (Soppero 3) * [[2015]] – ''[[Förskoleverksamhet - nationella minoriteter, språk och kultur]]'' * [[2021]] – ''[[Stöld]]'' * [[2023]] – ''[[Straff]]'' === Eres kirjeh === * [[2008]] – [https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1345321/FULLTEXT01.pdf Äkta same i Stockholms tidningsvärld] kirjeest ''[[För Sápmi i tiden]]'' (PDF) * [[2010]] – ''[[Nationella minoriteter: rättigheter och möjligheter]]'' * [[2011]] – ''[[Fem familjer: nationella minoriteter - språk och identitet]]'' * [[2013]] – ''[[Inspirationsskrift: delaktighet och inflytande: nationella minoriteter]]'' * [[2014]] – ''[[Bromsgatan: vi som bodde på gårdarna]] * [[2015]] – ''[[Förskoleverksamhet - nationella minoriteter, språk och kultur]]'' * [[2016]] – ''[[Rapport från samisk språkkonferens i Lycksele: en konferens med fokus på barns användning av samiska]]'' * [[2021]] – ''[[Inifrån Sápmi: vittnesmål från stulet land]]'' (pittá antologiast) === Eres pargoh === * [[2014]] – ''[[Bromsgatan 8B: ett radioteatermanus]]'' == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Laestadius, Ann-Helén}} [[Luokka:Ann-Helén Laestadius|*]] bitcehhrab8opc6dyx4h9env31laati 0 19166 159600 152801 2026-09-26T01:13:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159600 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Vinnare_av_Åretsbok_2019,_Stina_Jackson.jpg|thumb|right|Ive 2019 vyeittee [[Stina Jackson]]]] '''Ive kirje''' ({{k-sv|Årets bok}}) lii ruátálâš kirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Bonnier kirjekerho]] ({{k-sv|Bonniers Bokklubb}}) mieđeet jyehi ive čohčuv [[Göteborg kirjemeesuh|Göteborg kirjemeesui]] ääigi. Palhâšume lii juohhum ive [[2016]] rääjist. Vuossâmuu palhâšume vuoitij ruátálâš čaittâleijee já kirječällee [[Martina Haag]] kirjestis ''Det är något som inte stämmer''.<ref name="ive-kirje-2021"/> == Vyeitteeh == {| class="wikitable sortable" |- ! width="7%" | Ihe ! width="43%" | Vyeittee ! width="50%" | Kirje |- | [[2016]] || [[Martina Haag]] || ''Det är något som inte stämmer''<ref name="ive-kirje-2021"/> |- | [[2017]] || [[Alex Schulman]] || ''Glöm mig''<ref name="ive-kirje-2017">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2017/ | Nommâ = Glöm mig av Alex Schulman är Årets Bok 2017! | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 12.9.2017 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231202225713/https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2017/ | vyerkkejum = 2023-12-02}}</ref> |- | [[2018]] || [[Niklas Natt och Dag]] || ''1793''<ref name="ive-kirje-2018">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2018/ | Nommâ = Niklas Natt och Dag: "...boken är svår att placera genremässigt, magstark, skriven i fel kronologisk ordning och med ett konstigt språk" | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 2.10.2018 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> |- | [[2019]] || [[Stina Jackson]] || ''Silvervägen''<ref name="ive-kirje-2019">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2019/ | Nommâ = Vinnare i Årets Bok 2019 | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 25.9.2019 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> |- | [[2020]] || [[Delia Owens]] || ''Där kräftorna sjunger''<ref name="ive-kirje-2020">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2020/ | Nommâ = Där kräftorna sjunger vinner Årets Bok 2020! | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 5.10.2020 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> |- | [[2021]] || [[Ann-Helén Laestadius]] || ''Stöld''<ref name="ive-kirje-2021">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok/ | Nommâ = Vinnare av Årets Bok 2021 | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 8.10.2023 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231202225714/https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok/ | vyerkkejum = 2023-12-02}}</ref> |- | [[2022]] || [[Lina Nordquist]] || ''Dit du går, följer jag''<ref name="ive-kirje-2022">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/vinnare-arets-bok-2022/ | Nommâ = “Det här är kronjuvelen av pris i hela världen, jag är så glad!” | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 29.9.2023 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> |- | [[2023]] || [[Tina Harnesk]] || ''Folk som sår i snö''<ref name="ive-kirje-2023">{{Nettikäldee| Čujottâs = https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/vinnare-arets-bok-2023/ | Nommâ = “Det här är kronjuvelen av pris i hela världen, jag är så glad!” | Almostittem = Bonniers Bokklubb | Äigimuddo = 29.9.2023 | Čujottum = 2.12.2023 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> |- | [[2024]] || [[Lisa Ridzén]] || ''Tranorna flyger söderut''<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Vinnare Årets Bok 2024|čujottâs=https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/aretsbok/vinnare-arets-bok-2024/|Almostittem=Bonniers bokklubb|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241203105545/https://www.bonniersbokklubb.se/aktuellt/aretsbok/vinnare-arets-bok-2024/|vyerkkejum=2024-12-03|äigimuddo=2024-09-27|čujottum=2026-04-20|kielâ={{sv}}}}</ref> |- | [[2025]] || [[Malin Haawind]] || ''Den som följer en stjärna vänder inte om''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://piratforlaget.se/malin-haawinds-succeroman-nominerad-till-arets-bok-2025/|nommâ=Malin Haawinds succéroman vinner Årets bok 2025|almostittem=Piratförlaget|čujottum=2026-04-20|kielâ={{sv}}}}</ref> |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive kirje (Bonnier)|*]] 6v2tqb0b9udjova0iswagmingso7a40 0 19344 159943 149836 2026-09-26T02:48:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159943 wikitext text/x-wiki '''Rubus Arcticus''' lii ive&nbsp;1995 vuáđudum kulttuurstiipeend, mon [[Ruotâ]] [[Norrbotten lääni]] juáhá jyehi ive. Stiipeend nommân lii tieđâlâš nommâ [[mietâmyerji|mietâmuárján]], mii lii Norrbotten läänikukká. Stiipeend puáhtá finniđ taggaar taaidâr, kiäst lii čoonâs Norrbottenân. == Historjá == Ivveest&nbsp;1995 ihán&nbsp;1998 stiipeend juohhui jyehi ive sehe kiđđuv já čohčuv neelji áámmáttaidârân. Ive&nbsp;1999 rääjist stiipeend lii juohhum ohtii ivveest.<ref name="norrbotten">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norrbotten.se/Kultur/Bidrag-stod-och-stipendier/Stipendier/Rubus-Arcticus/Alla-arens-Rubus-Arcticus/|nommâ=Alla årens Rubus Arcticus-stipendiater - Region Norrbotten|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-04-05|čujottum=2023-12-06|ietf-kielâkoodi=sv|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180405075129/https://www.norrbotten.se/Kultur/Bidrag-stod-och-stipendier/Stipendier/Rubus-Arcticus/Alla-arens-Rubus-Arcticus/|vyerkkejum=2018-04-05}}</ref> Iivij 1999–2000 stiipeend juohhui käävci taidârân, mut ive&nbsp;2001 rääjist tot lii oppeet juohhum neelji taidârân.<ref name="norrbotten"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="15%" | Ihe ! width="30%" | Vyeittee ! width="30%" | Syergi |- | rowspan="4" | 1995 (kiđđâ) | [[Paul-Anders Simma]] | multimedia |- | [[Gunilla G Bresky]] | elleekove |- | [[Håkan Rudehill]] | draama |- | [[Marika Sandström]] | tánssám |- | rowspan="4" | 1995 (čohčâ) | [[Bengt Pohjanen]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Ingela Nilsson]] | multimedia |- | [[Osnát Opatowsky-Wahlberg]] | tánssám |- | [[Eva-Stina Sandling]] | kovetaaiđâ |- | rowspan="4" | 1996 (kiđđâ) | [[Eva Hammond]] | tánssám |- | [[Erik Norberg (musikkár)|Erik Norberg]] | muusik, draama |- | [[Boris Ersson]] | elleekove, multimedia |- | [[Erik Fankki]] | kietâtyeji |- | rowspan="4" | 1996 (čohčâ) | [[Eva Källman]] | taaiđâ |- | [[Dan Lundström]] | elleekove |- | [[Charlotta Ruth]] | tánssám |- | [[Jan Ferm]] | muusik |- | rowspan="4" | 1997 (kiđđâ) | [[Dan Lestander]] | taaiđâ |- | [[Torbjörn Säfve]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Anna Pontén]] | elleekove |- | [[Svante Lindqvist (musikkár)|Svante Lindqvist]] | muusik |- | rowspan="4" | 1997 (čohčâ) | [[Jan-Anders Eriksson]] | taaiđâ |- | [[Åsa Simma]] | elleekove, multimedia |- | [[Elisabeth Heilman-Blind]] | teatter |- | [[Lars Gulliksson]] | muusik |- | rowspan="4" | 1998 (kiđđâ) | [[Brita Weglin]] | taaiđâ |- | [[Lena Stenberg]] | taaiđâ |- | [[Katarina Fallholm]] | muusik, ooppera |- | [[Hans Andersson (kirječällee)|Hans Andersson]] | kirjálâšvuotâ |- | rowspan="4" | 1998 (čohčâ) | [[Lena Lahti]] | taaiđâ |- | [[Kenneth Jansson]] | tánssám |- | [[Marianne Öqvist]] | taaiđâ |- | [[Dave Ave]] ([[David Lindgren]], [[Aron Tideström]]) | muusik |- | rowspan="8" | 1999 | [[Jan Sandström (šuoŋârähtee)|Jan Sandström]] | muusik |- | [[Yana Sundgren Mangi]] | muusik |- | [[Katarina Kieri]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Mattias Alkberg]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Mikael Niemi]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Lennart Holmbom]] | taaiđâ |- | [[Gudrun Söderholm]] | taaiđâ |- | [[Christer Engberg]] | elleekove |- | rowspan="8" | 2000 | [[Bertil Sundstedt]] | taaiđâ |- | [[Åsa Bergdahl]] | taaiđâ |- | [[Britta Marakatt-Labba]] | taaiđâ |- | [[Lisbeth Sandberg]] | muusik |- | [[Kristoffer Åström]] | muusik |- | [[Ann Marie Ljungberg]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Bror Astermo]] | teatter |- | [[Katarina Wennberg]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2001 | [[Boel Forssell]] | teatter |- | [[Lena Ylipää]] | taaiđâ |- | [[Pontus Wikström]] | elleekove |- | [[Manlio Hjelm-Giordano]] | muusik |- | rowspan="4" | 2002 | [[Maria Vedin]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Peo Rask]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Erling Fredriksson]] | muusik |- | [[Ricky Sandberg]] | taaiđâ |- | rowspan="4" | 2003 | [[Carina Henriksson]] | ooppera |- | [[Rose-Marie Huuva]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Johan Ramström]] | muusik |- | [[David Vikgren]] | kirjálâšvuotâ |- | rowspan="4" | 2004 | [[Anna Vnuk]] | tánssám |- | [[Mona Mörtlund]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Pia Suonvieri]] | performanstaaiđâ |- | [[Christer Lövgren]] | taaiđâ |- | rowspan="4" | 2005 | [[Anette Winblad]] | elleekove |- | [[Kjell Morin]] | teatter |- | [[Monica L. Edmondson]] | taaiđâ |- | [[Yngve Ryd]] | kirjálâšvuotâ |- | rowspan="4" | 2006 | [[Sofia Jannok]] | muusik |- | [[Magnus Fredriksson]] | elleekove |- | [[Cecilia Hansson]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Jenny Välitalo]] | muusik |- | rowspan="4" | 2007 | [[AnnaSofia Mååg]] | taaiđâ |- | [[Mattias Kalander]] | muusik |- | [[Agneta Andersson (taaidâr)|Agneta Andersson]] | taaiđâ |- | [[Simon Issát Marainen|Simon Marainen]] | muusik |- | rowspan="4" | 2008 | [[Kerstin Hedström]] | taaiđâ |- | [[Joar Tiberg]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Ann-Helén Laestadius]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Markus Wargh]] | muusik |- | rowspan="4" | 2009 | [[Ingela Lekfalk]] | elleekove |- | [[Gun Olofsson]] | muusik |- | [[Sara Edström]] | taaiđâ |- | [[Jonas Selberg Augustsén]] | elleekove |- | rowspan="4" | 2010 | [[Mitra Sohrabian]] | elleekove |- | [[Randi Marainen]] | taaiđâ |- | [[Patrik Häggström]] | tánssám |- | [[Anton Raukola]] | teatter |- | rowspan="4" | 2011 | [[Klas Hällerstrand]] | taaiđâ |- | [[Pia-Karin Helsing]] | muusik |- | [[Lisa Hennix]] | tánssám |- | [[Cecilia Enberg]] | taaiđâ |- | rowspan="4" | 2012 | [[Anna Azcárate]] | teatter |- | [[Christian Svarfvar]] | muusik |- | [[Lina Stoltz]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Liselott Wajstedt]] | taaiđâ |- | rowspan="4" | 2013 | [[Marcus Fjellström]] | muusik |- | [[Barbro Lomakka]] | tekstiiltaaiđâ |- | [[Maria Ros Palmklint]] | jienâ- já lyevditaaiđâ |- | [[Johanna Lindbäck]] | kirjálâšvuotâ |- | rowspan="4" | 2014 | [[Victoria Andersson]] | kovetaaiđâ |- | [[Camilla Blomqvist]] | kietâčäällim |- | [[Daniel Wikslund]] | muusik |- | [[Jouni Vesa]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2015 | [[Nicolai Dunger]] | muusik |- | [[Fanny Kivimäki]] | tánssám |- | [[Magnus Svensson (taaidâr)|Magnus Svensson]] | kovetaaiđâ |- | [[Marie Wårell]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2016 | [[Anja Örn]] | taaiđâ |- | [[Elin Ruuth]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Jonna Löfgren]] | muusik |- | [[Marcus Baldemar]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2017 | [[Anders Alm]] | kuvvim |- | [[Charlotta Lennartsdotter]] | elleekove |- | [[David Väyrynen]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Rasmus Lindberg]] | teatter |- | rowspan="4" | 2018 | [[Lotta Lampa]] | taaiđâ |- | [[Thomas Hämén]] | taaiđâ |- | [[Bo Selinder]] | muusik |- | [[Linda Remahl]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2019 | [[Anders Sunna]] | taaiđâ |- | [[Daniel Åberg]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Anna-Sofia Monroy]] | muusik |- | [[Charlotte Lindmark]] | čaittâlem |- | rowspan="4" | 2020 | [[Jenny Nordmark]] | kovetaaiđâ |- | [[Jerry Carlsson]] | elleekove |- | [[Vera Vinter]] | muusik |- | [[Eva Svaneblom]] | tánssám |- | rowspan="4" | 2021 | [[Andreas R Andersson]] | kovetaaiđâ |- | [[Linnea Axelsson]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Zakarias Lekberg]] | muusik |- | [[Sven Björklund]] | teatter |- | rowspan="4" | 2022 | [[Ida Isak Westerberg]] | kovetaaiđâ |- | [[Elin Anna Labba]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Mirja Palo]] | muusik |- | [[Jon Blåhed]] | elleekove |- | rowspan="4" | 2023 | [[Linn Lindström]] | kovetaaiđâ |- | [[Magnus Västerbro]] | kirjálâšvuotâ |- | [[Liv Aira]] | tánssám |- | [[Robert Hurula]] | muusik |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 1995 vuáđudum palhâšumeh]] [[Luokka:Norrbotten lääni]] [[Luokka:Taaiđâ- já kulttuurpalhâšumeh]] iaspblv4g6el2jy7i0n6o1znjcj0pb4 0 19612 160046 149838 2026-09-26T03:28:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160046 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Tempe kirkko | kove = Tempe kirke Trondheim 8DEC2023 3939.jpg | kove-čielgiittâs = Tempe kirkko Ruándimist juovlâmáánu 8. peeivi 2023 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = 63 | latm = 24 | lats = 39.758 | latNS = N | longd = 10 | longm = 24 | longs = 1.9584 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Ruándim]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = [[Taažâ kirkko]] | pispekodde = [[Nidaros pispekodde]] | servikodde = [[Nidelven servikodde]]<ref name="wikistrinda-nidelven">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Nidelven_menighet&oldid=134290|nommâ=Nidelven menighet|almostittem=Wiki Strinda|čujottum=2023-12-13|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231213002419/https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Nidelven_menighet&oldid=134290|vyerkkejum=2023-12-13}}</ref> | ruávástkodde = [[Strinda ruávástkodde]] | huksejum = [[1959]]–[[1960]]<ref name="tempe-50-år"/> | vihkum = [[cuáŋuimáánu 24.]] peeivi [[1960]]<ref name="tempe-50-år">{{Kirjekäldee | Nommâ = Tempe kirke 50 år | Ihe = 2009 | www = https://www.strindahistorielag.no/Wikibilder/Tempe%20kirke%2050%20aar.PDF | Almostittee = [Strinda historielag] | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | 2023-12-10|kielâ={{nb}}}} </ref> | meddâl = | vuávájeijee = [[Roar Tønseth]] | materiaal = [[tijlâ]] | čokkámsajeh = 240<ref name="nk-tempe">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/strinda-kirke/|nommâ=Strinda kirke|almostittem=Norske kirker|čujottum=2024-09-20|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240922125850/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/strinda-kirke/|vyerkkejum=2024-09-22}}</ref> | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} [[Tiätuvuárkká:Tempe kirke, aerial photo.jpg|thumb|Áimukove Tempe kirhoost]] '''Tempe kirkko''' ({{k-nb|Tempe kirke}}) lii ive 1960 tiijlâin huksejum [[kuheskirkko]] [[Ruándim]]ist, [[Trøndelag]] läänist, [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Strinda ruávástkodde|Strinda ruávástkoodán]]. Kirho vuávái taažâ arkkiteht [[Roar Tønseth]]. Kirho pirrâ ij lah kirkkoeennâm. == Historjá == Pispe [[Arne Fjellbu]] viihkâi kirho kiävtun [[cuáŋuimáánu 24.]] peeivi [[1960]].<ref name="tempe-50-år"/> == Huksiittâs == === Kirkkosali === Kiirkon čäähih siämmáá ääigi suulân 240 olmožid.<ref name="nk-tempe"/> Salist láá čuovjis já ruopsis peeŋkah, särnistovli já kaastâcerkki. === Kuori === Kuori lii muáddi läävhi vyeligub ko kirkkosali. ==== Álttártavlu ==== Kirhoost ij lah álttártavlu, pic ton sajan lii taažâ koveverree Kristoffer Leirdal rähtim [[krusifiks]].<ref name="tempe-50-år"/> Astrid Botholfsen Walås lâi kuittâg jo kiđđuv 1941 skeŋkkim kiirkon álttártaavlu, mon sun lâi máálám [[Axel Ender]] pegâlmâs álttártaavlu "Nisoneh häävdi kuvlân" mield.<ref name="Tromsø-abw">{{Lostâkäldee | Tahhee = | Paječaalâ = | Almostittem = Tromsø | Äigimuddo = 03.12.1941 | Ihekerdi = 44 | Nummeer = 59 | Siijđoh = 2 | www = https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_tromso_null_null_19410312_44_59_1?page=1 | Čujottum = 13.12.2023 | Kielâ ={{nb}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|85614}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kirhoh Ruándimist}} [[Luokka:1960-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Ihe 1960 Taažâst]] [[Luokka:Roar Tønseth vuávám huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Ruándim kirhoh]] [[Luokka:Ruándim kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] k7jghy5ao6ur3i3mmg3oiwrqc4eif83 0 19748 160048 149842 2026-09-26T03:28:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160048 wikitext text/x-wiki '''The New York Times {{nowrap|-aavis}} listo enâmustáá vuobdum kiirjijn''' lii listo enâmustáá vuobdum kiirjijn [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Tot almostuvá jyehi oho [[The New York Times]] {{nowrap|-aavisist}}. Listo juáhhoo kyevti uásán: fiktiivliih kirjeh já ij-fiktiivliih kirjeh, moh onnáá peeivi juáhhojeh vala jieškote-uvlágánáid vyeliluokkaid (korrâ loheh, timmâ loheh já nuuvt ain). ==Rähtimprinsiipeh== Listo rähtimprinsiipeh láá finnodâhsyeligâsvuotâ, mut finnimnáál leijee tiäđui mield vyebdimmereh vuáđudužeh tukkuvyebdimáid. Listo vuolgâttuvvoo kirjesyergi tuáimeid love peivid ovdil ko tot almostuvá aavisist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sacbee.com/2012/01/22/4203094/best-sellers-lists-how-they-work.html|nommâ=Best-sellers lists: How they work and who they (mostly) work for|tahhee=Pierleoni, Allen|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-01-25|čujottum=2023-12-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120125082356/http://www.sacbee.com/2012/01/22/4203094/best-sellers-lists-how-they-work.html|vyerkkejum=2012-01-25}}</ref> ==Historjá== Listo almostui vuossâmuu tove roovvâdmáánu 12. peeivi 1931.<ref name="miller">{{Kirjekäldee|Tahhee=Miller, Laura J.|Nommâ=Book History|Ihe=2000|Loho=3|Pittá=The Best-Seller List as Marketing Tool and Historical Fiction|Siijđoh=286–304|Almostittee=Penn State University Press|Isbn=0271020504|www=https://books.google.com/books?id=PEZkkbohbtoC&pg=PA290}}</ref> Vuossâmuš listo siskeldij vittâ fiktiivlii kirje já nelji ij-fiktiivlii kirje, já listoost váldojii huámmášumán tuše vyebdimeh [[New York|New York City]] {{nowrap|-kaavpugist}}.<ref name="miller"/> Čuávuváá mánuppaje listo vijđedui käävci kaavpugân, já lâi sierâ listo jyehi kaavpugân.<ref name="miller"/> 1940-lovo aalgâst fáárust lijjii 14 kaavpugid.<ref name="miller"/> Cuáŋuimáánu 9. peeivi 1942 lâi vuossâmuš tohe, ko listoost lijjii fáárust vyebdimeh ubâ Ovtâstum staatâin.<ref name="miller"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{NYT enâmustáá vuobdum kirjeh}} [[Luokka:The New York Times -aavis listo enâmustáá vuobdum kiirjijn|*]] doa5baa2m1psoca2oiawka7cvegcavc 0 20021 159444 149845 2026-09-26T00:24:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159444 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:The guys break dancing in the street near the mall.webm|thumb|Breikkam (2013)]] '''Breikkam''' adai '''breikkitánssám''' lii tanssâšlaajâ, mii šoodâi pivnohin [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] 1990-lovvoost.<ref name="france">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france.fr/en/paris/list/og-paris-2024-new-sports|nommâ=Paris games: 4 new sports to discover in 2024|almostittem=www.france.fr|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231215103152/https://www.france.fr/en/paris/list/og-paris-2024-new-sports|vyerkkejum=2023-12-15}}</ref> Tot lii taiđuu, taansâ já muusik siävuttâs.<ref name="france"/> Šlaajâ lii finnim vaiguttâsâid hiphopist. Tánssájeijee paaldâst tiskâjukká suáittá muusik, mon breikkajeijee kalga kevttiđ ävkkin jieijâs lihâstuvâin.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/15/breikkam-valdoo-udda-kistoslaaijan-pariisi-kesiolympialijn-2024/|nommâ=Breikkam váldoo uđđâ kištošlaaijân Pariisi kesiolympialijn 202|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-12-15|čujottum=2023-12-15}}</ref> ==Breikkam kesiolympialijn== [[Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea|Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea (KOK)]] almottij juovlâmáánust 2020, et breikkam lii tuhhiittum uđđâ olympiašlaaijân, vuossâmuu tove [[Kesiolympialiih 2024|kesiolympialijn 2024]] [[Pariisi]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/muutlajit/a/bcbb73a7-899c-4196-85f4-0e818962626e|nommâ=Breakdancingistä tuli olympialaji – perinteisen mailapelin huippu tyrmistyi: "En enää ymmärrä mitään"|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cnn.com/2020/12/07/sport/breakdancing-olympics-paris-2024-spt-intl/index.html|nommâ=Breakdancing to make its Olympic debut at Paris 2024|tahhee=Ramsay, George|almostittem=CNN|äigimuddo=2020-12-07|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.worlddancesport.org/News/WDSF/IOC_Session_votes_for_Breaking%E2%80%99s_inclusion_at_Paris_2024-2970|nommâ=IOC Session votes for Breaking’s inclusion at Paris 2024|almostittem=www.worlddancesport.org|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Pariisi kesiolympialiih tuállojeh syeinimáánu 26. peeivist porgemáánu 11. piäiván 2024.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paris2024.org/en/the-olympic-games-paris-2024/|nommâ=Paris 2024 Olympic Games – from 26 July to 11 August 2024|almostittem=Paris 2024|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231215155150/https://www.paris2024.org/en/the-olympic-games-paris-2024/|vyerkkejum=2023-12-15}}</ref> Breikkamkištoh uárnejuvvojeh olympialijn Place de la Concordest porgemáánu 9.–10. peeivi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://medias.paris2024.org/uploads/2023/03/Olympic-Calendar-of-the-Paris-2024-Games.htm|nommâ=Olympic Calendar of the Paris 2024 Games|almostittem=medias.paris2024.org|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231215174502/https://medias.paris2024.org/uploads/2023/03/Olympic-Calendar-of-the-Paris-2024-Games.htm|vyerkkejum=2023-12-15}}</ref> Kištottâlleeh iä tieđe muuneeld, maggaar muusik sij finnejeh kiišton, adai sij kalgeh pasteđ improvisistiđ.<ref name="aavis"/> Tuámáreh kiddejeh enâmustáá huámášume kreativiteetân, musikaallâšvuotân, originaliteetân já oovdânpyehtimân.<ref name="aavis"/> Uđđâ šlaajâ stuárráámus hástun lâi aalgâst čuággái jyehim: šlaajâ taarbâš taggaar árvuštâllâmciäkkáduv, et tot ij vääldi meddâl artist taiđâlii rijjâvuođâ, mon keežild oovdânpyehtim šadda nuuvt eromâšin.<ref name="aavis"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Breikkam|*]] 44jkw3g14hf70niwphuvsttg9u1ex3m 0 20024 159656 149847 2026-09-26T01:27:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159656 wikitext text/x-wiki '''Ive 2024 kesiolympialiih''' ({{k-fr|Jeux olympiques d'été de 2024)}} ađai virgálávt ''Jeux de la XXXIIIe Olympiade'') lâi 33. kerdi ko [[kesiolympialiih]] uárnejuvvojii já kuálmád kerdi ko toh uárnejuvvojii [[Pariisi]]st, [[Ranska]]ast. Kesiolympialiih algii [[syeinimáánu 26.]] peeivi já nuhhii [[porgemáánu 11.]] peeivi.<ref name="paris2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paris2024.org/en/the-olympic-games-paris-2024/|nommâ=Paris 2024 Olympic Games – from 26 July to 11 August 2024|almostittem=Paris 2024|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231215155150/https://www.paris2024.org/en/the-olympic-games-paris-2024/|vyerkkejum=2023-12-15}}</ref><ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/19/olympialiih-laa-algimin-pariisist/|nommâ=Olympialiih láá älgimin Pariisist|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-07-19|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-07-19}}</ref> Fáárust lijjii nelji uđđâ olympiašlaajâ, maid [[Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea|Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea (AOK)]] almottij juovlâmáánust 2020:<ref name="france">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france.fr/en/paris/list/og-paris-2024-new-sports|nommâ=Paris games: 4 new sports to discover in 2024|almostittem=www.france.fr|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231215103152/https://www.france.fr/en/paris/list/og-paris-2024-new-sports|vyerkkejum=2023-12-15}}</ref> [[kuárŋudem]], [[surffam]], [[skeittam]] já [[breikkam]].<ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/muutlajit/a/bcbb73a7-899c-4196-85f4-0e818962626e|nommâ=Breakdancingistä tuli olympialaji – perinteisen mailapelin huippu tyrmistyi: "En enää ymmärrä mitään"|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cnn.com/2020/12/07/sport/breakdancing-olympics-paris-2024-spt-intl/index.html|nommâ=Breakdancing to make its Olympic debut at Paris 2024|tahhee=Ramsay, George|almostittem=CNN|äigimuddo=2020-12-07|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.worlddancesport.org/News/WDSF/IOC_Session_votes_for_Breaking%E2%80%99s_inclusion_at_Paris_2024-2970|nommâ=IOC Session votes for Breaking’s inclusion at Paris 2024|almostittem=www.worlddancesport.org|čujottum=2023-12-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Ive 2024 lâi kuálmád kerdi ko kesiolympialiih uárnejuvvojii Pariisist. Toh uárnejuvvojii tobbeen meid iivij [[Kesiolympialiih 1900|1900]] já [[Kesiolympialiih 1924|1924]].<ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024"/> Kesiolympialij lasseen Ranskaast láá uárnejum meid tälviolympialiih kulmii: iivij [[Tälviolympialiih 1924|1924]] [[Chamonix]]ist, [[Tälviolympialiih 1968|1968]] [[Grenoble]]st já [[Tälviolympialiih 1992|1992]] [[Albertville]]st.<ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024"/> <!--== Valjimproosees ==--> == Šlaajah == {{Col div|colwidth=13em}} * {{Olympiapiktogram|Almosvalastâllâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Breikkam|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Čäcipállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Čurmâdâttâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Eennâmhockey|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Golf|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Hiäibum|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Judo|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Jyelgipállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Kietâpállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Kooripállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Kuárŋudem|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Miähástâllâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Miällum|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Pääččim|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Pevditennis|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Purjâstem|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Pyeráinvyeijim|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Raccastem|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Rugby-7|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Skeittam|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Surffam|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Suuhâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Taekwondo|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tááláš vittâvaldâlem|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Táiđuvuoijâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tävgipääččim|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tennis|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tiädduluptim|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tolgepállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Triathlon|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Tuáškumpállu|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Vuáimáštâllâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Vuoijâm|kesi|2024}} * {{Olympiapiktogram|Vuoijâmnjuškiimeh|kesi|2024}} {{Col div end}} ==Suomâ kesiolympialijn 2024== Syemmiliih valastâlleeh iä finnim oovtâgin miitaal. Pyeremustáá syemmilijn piergejii kuulmâs: Nisonij movgárist [[Silja Kosonen]] šoodâi viđâdin já [[Krista Tervo]] kuđâdin. Sunnuu lasseen stávránjuškejeijee [[Wilma Murto]] šoodâi finalist kuđâdin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/07/magareh-lijjii-almugijkoskasavt-teheliih-uddaseh-ive-2024/|nommâ=Magareh lijjii almugijkoskâsávt teheliih uđđâseh ive 2024?|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-01-07|čujottum=2025-01-07}}</ref> <!--== Sajaduvah ==--> == Äigitavlu == {{Kesiolympialij 2024 äigitavlu‎}} <!--== Vuolgâttemvuoigâdvuođah ==--> == Mitaleh == [[Tiätuvuárkká:Medailles-olympiques-Paris2024.jpg|thumb|Kesiolympialij mitaleh]] Ruttâpáájá [[Monnaie de Paris]] valmâštij Pariisi olympialij já paralympialij várás 5&nbsp;084 mitalid. Jyehi olympiamiitaal 2024 siskeeld [[Eiffel-tornâ|Eiffel-toornâst]] nurrum skuottâmeetaal. Kollemitalijn lii ucemustáá kuttâ graamâ 24 kaaraat kollepiddedâs, loppâ lii [[silbâ]]. Silbâmitaleh láá rahtum siilbâst.<ref name="aavis03022025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/02/03/paijeel-cyeti-valastalled-laa-macattam-pariisi-olympiapronssimitalis/|nommâ=Paijeel čyeti valastâlled láá macâttâm Pariisi olympiapronssimitalis|tahhee=Schreck, Jasmina|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-02-03|čujottum=2025-02-03}}</ref> Ive 2025 aalgâ räi jo paijeel čyeti valastâlled, kiäh ožžuu ive 2024 Pariisi olympialijn tâi paralympialijn pronssimiitaal, lijjii macâttâm mitalis. Suijân toos lii tot, ete [[veški|veeškist]], [[siŋkki|siiŋkist]] já [[tane|taaneest]] rahtum pronssimitaleh lijjii ruástuškuáttám. Vuossâmuuh valastâlleeh vaidâlii miitaalstis jo olympiakištoi ääigi.<ref name="aavis03022025"/> Monnaie de Paris molsoi puoh vahadum mitalijd uđđâ mitaláid valastâllee táttumist.<ref name="aavis03022025"/> == Keejâ meid == * [[Kesiparalympialiih 2024]] == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kesiolympialij 2024 šlaajah}} {{Olympialiih}} [[Luokka:Kesiolympialiih 2024|*]] q7ulrzb26imowdob93qbn4uqw68poga 0 20108 159532 149920 2026-09-26T00:52:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159532 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Hoeggen kirkko | kove = Hoeggen_church_North_facade.jpg | kove-čielgiittâs = Hoeggen kirkko Ruándimist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = 63 | latm = 23 | lats = 51.8 | latNS = N | longd = 10 | longm = 25 | longs = 46.5 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Ruándim]] | kuávlutijppâ4 = Kaavpuguási | kuávlu-nommâ4 = [[Lerkendal (kaavpuguási)|Lerkendal]] | kirkkokodde = [[Taažâ kirkko]] | pispekodde = [[Nidaros pispekodde]] | servikodde = [[Nidelven servikodde]]<ref name="wikistrinda-nidelven">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Nidelven_menighet&oldid=134290|nommâ=Nidelven menighet|almostittem=Wiki Strinda|čujottum=2023-12-13|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231213002419/https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Nidelven_menighet&oldid=134290|vyerkkejum=2023-12-13}}</ref> | ruávástkodde = [[Strinda ruávástkodde]] | huksejum = [[1996]]–[[1997]] | vihkum = [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1997]]<ref name="nk-hoeggen"/> | meddâl = | vuávájeijee = arkkitehttoimâttâh Madsø - Lund - Sveen<ref name="nk-hoeggen"/> | materiaal = [[tijlâ]] | čokkámsajeh = 430<ref name="nk-hoeggen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/hoeggen-kirke/|nommâ=Hoeggen kirke|almostittem=Norske kirker|čujottum=2023-12-20|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231220001717/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/hoeggen-kirke/|vyerkkejum=2023-12-20}}</ref> | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} '''Hoeggen kirkko''' ({{k-nb|Hoeggen kirke}}) lii ive 1997 tiijlâin huksejum [[kuheskirkko]] [[Lerkendal (kaavpuguási)|Lerkendal]]ist, [[Ruándim]]ist, [[Trøndelag]] läänist, [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Strinda ruávástkodde|Strinda ruávástkoodán]]. Kirho vuávái taažâ arkkitehttoimâttâh Madsø - Lund - Sveen (tääl Madsø Sveen). Kirho pirrâ ij lah kirkkoeennâm. == Historjá == Ovdil Hoeggen kuávlust ij lamaš kirkko, já servikoddáliih ellii [[Strinda kirkko|Strinda kirhoost]]. Ive 1979 [[Strinda servikodde]]est iäránij uđđâ [[Hoeggen servikodde]], mast ij vala lamaš jieijâs kirkko. Tot laiguuttij viäsu vistig [[Utleira škovlâ|Utleira škoovlâst]] já maŋeláá [[Hoeggen nuorâiškovlâ|Hoeggen nuorâiškoovlâst]].<ref name="nk-hoeggen"/> Ive 1987 servikodde vaaldij kiävtun paaraak čujottâsâst Nordre Risvolltun 2 ađai siämmáá saajeest, kost tááláš kirkkohuksiittâs tääl lii. == Huksiittâs == === Kirkkosali === Kiirkon čäähih suulân 430 olmožid.<ref name="nk-hoeggen"/> <!-- === Kuori === ==== Álttártavlu ==== --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kirhoh Ruándimist}} [[Luokka:1990-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Ihe 1997 Taažâst]] <!--[[Luokka:Lerkendal (kaavpuguási)]]--> [[Luokka:Ruándim kirhoh]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] 9r93ip7l0zxyfozqulmcmhfoavns10i 0 20231 159341 149935 2026-09-26T00:08:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159341 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=6}} '''697''' ('''DCXCVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[690-loho|690-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Venetsia täsiväldi]] vuáđudui,<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Zorzi, Alvise|Nommâ=Una città, una repubblica, un impero: Venezia, 697-1797|Ihe=1980|Almostittemsaje=Milano|Almostittee=A. Mondadori}}</ref> já [[Paoluccio Anafesto]] šoodâi ton [[Listo Venetsia dogein|1. dogen]].<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Da Mosto, Andrea|Nommâ=I dogi di Venezia|Ihe=2003|Almostittemsaje=Firenze|Almostittee=Giunti Editore|Isbn=88-09-02881-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Fang Guan]], Tang-dynastia kansler (j. [[763]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 111.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419163733/http://www.sidneyluo.net/a/a16/111.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 139.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-26|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071226123339/http://www.sidneyluo.net/a/a17/139.htm|vyerkkejum=2007-12-26}}</ref> * [[Guo Ziyi]], Tang-dynastia kenraal (j. [[781]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7120|nommâ=Old Book of Tang, vol. 120|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7137|nommâ=New Book of Tang, vol. 137|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-12-26|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Eochaid mac Domangairt]], [[Dál Riata]] kunâgâs ([[Skotland]])<ref name="Anderson">{{Kirjekäldee|Tahhee=Marjorie O., Anderson|Nommâ=Kings and Kingship in Early Scotland|Ihe=2011|Sijđo=228|Almostittee=John Donald|Isbn=9781906566302}}</ref> * [[Ferchar Fota]], Dál Riata kunâgâs (Skotland)<ref name="Anderson"/> ==Kalender== {{Kalender ihe|697}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:697|*]] 4yjipf0fozsxy10ixvz4lnpzulwrxnk 0 20242 159338 157400 2026-09-26T00:08:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159338 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2024''' ('''MMXXIV''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[2020-loho|2020-lovo]] viiđâd ihe. ==Šoŋŋâ== {{Válduartikkâl|[[Šoŋŋâdâhnubástus ive 2024]]}} Ihe 2024 lâi vuossâmuš ihe mittedemhistorjást, ko [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel.<ref name="aavis16012025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/16/ive-2024-eennampaalu-liegganem-pajanij-15-ceehi-raaji-paajaabel-vuossamuu-keerdi-mittedemhistorjast/|nommâ=Ive 2024 Eennâmpáálu lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel vuossâmuu keerdi mittedemhistorjást|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-15}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20135259|nommâ=Maailman keski­lämpötilan nousu ylitti 1,5 astetta ensi kertaa mittaus­historiassa, ja se näkyi tulvina ja hirmu­myrskyinä|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-01-10|čujottum=2025-01-15|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 [[Suomâ]]st lijjii ohtsis 71 pakkâpeivid, mii lâi eenâb ko kuássin ovdil mittedemhistorjást.<ref name="aavis16012025"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.foreca.fi/meteorologilta/r1y4ewxr|nommâ=Syyskuu rikkoi sääennätyksiä: Monin paikoin ennätyksellisen lämmintä – hellepäiviä peräti kahdeksan - Forecan sääuutiset ja blogi|almostittem=Foreca|čujottum=2025-01-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== [[Tiätuvuárkká:Sajos já ive 2024 presidentvaaljah 01.jpg|thumb|Sajosist lâi máhđulâš eelliđ jienâstmist [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâin]].]] [[Tiätuvuárkká:Skábmagovat 2024 Muotâteatter.jpg|thumb|[[Skammâkoveh 2024|Ive 2024 Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejuvvojii [[uđđâivemáánu 25.]]–[[uđđâivemáánu 28.|28.]] peeivi [[Aanaar|Anarist]] já maŋeláá neetist.]] * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Viken lääni|Viken]], [[Vestfold já Telemark lääni|Vestfold já Telemark]] sehe [[Troms já Finnmark lääni|Troms já Finnmark]] [[Taažâ läänih|läänih]] lopâttuvvojii [[Taažâ]]st. * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Akershus lääni|Akershus]], [[Buskerud lääni|Buskerud]], [[Østfold lääni|Østfold]], [[Vestfold lääni|Vestfold]], [[Telemark lääni|Telemark]], [[Troms lääni|Troms]] já [[Finnmark lääni|Finnmark]] läänih vuáđuduvvojii Taažâst. * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Bangladesh almoliih vaaljah|Bangladesh almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. [[Awamilitto]] vuoitij oppeet vaaljâid. * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2024 Taiwan presidentvaaljah|Taiwan presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Taiwan]] 12. väripresident [[Lai Ching-te]] uážui 40,05 % jienâin, já te sun väljejui [[Taiwan president|presidentin]].<ref name="bbc-67920532">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-67920532|nommâ=Taiwan elects William Lai president in historic election|almostittem=BBC News|čujottum=2024-01-13|tahhee=Wong, Tessa|äigimuddo=2024-01-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi – [[Tanska roonnig Margrethe II]] luovâi ruuvnâst, já suu alge [[Tanska ruvnâprinssâ Frederik|ruvnâprinssâ Frederik]] šoodâi [[Tanska kunâgâs]]sân noomáin [[Frederik X]].<ref name="bbc-67854395">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|nommâ=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|almostittem=BBC News|čujottum=2023-12-31|tahhee=Howard, Jacqueline já Slow, Oliver|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="stm-abdicerer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stm.dk/presse/pressemeddelelser/hendes-majestaet-dronningen-abdicerer/|nommâ=Hendes Majestæt Dronningen abdicerer|almostittem=Tanska staatâministeriö|čujottum=2024-01-01|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{da}}|sitaat=Samtidig vil Hans Kongelige Højhed Kronprins Frederik overtage tronen som Hans Majestæt Kong Frederik 10.}}</ref><ref name="is-2000010116108">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kuninkaalliset/art-2000010116108.html|nommâ=Suora lähetys: Kuningas Frederik X suuteli kuningatarta – yleisö vihelteli innoissaan|almostittem=Ilta-Sanomat|čujottum=2024-01-14|tahhee=Nousiainen, Jaana|äigimuddo=2024-01-14|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]]–[[uđđâivemáánu 28.|28.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]]. * [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Alexander Stubb]] já [[Pekka Haavisto]] peesáin jootkân.<ref name="yle-20071753">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20071753|nommâ=Tässä on presidentinvaalien ensimmäisen kierroksen tulos|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-01-28|tahhee=Heiskanen, Pietu|äigimuddo=2024-01-28|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] neetist aalgij. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 4.]] peeivi – [[Ive 2024 El Salvador almoliih vaaljah|El Salvador almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Tallaš president [[Nayib Bukele]] finnij 84,65&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet [[El Salvador president]]in. Väripresidentin väljejui tallaš väripresident [[Félix Ulloa]]. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Peter Mickwitz]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Misslyckad i en uggla''.<ref name="hs-2000010194350">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010194350.html | Nommâ = Peter Mickwitz ei uskonut saavansa Runeberg-palkintoa: ”Onhan kirjani vähän erikoinen" | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 5.2.2024 | Čujottum = 5.2.2024 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] neetist nuuvâi. * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Azerbaidžan presidentvaaljah|Azerbaidžan presidentvaaljah]] uárnejuvvojii, veikkâ vaaljah liččii kolgâm uárnejuđ esken roovvâdmáánust 2025. Tallaš president [[Ilham Aliyev]] vuoitij vaaljâid, ko sun finnij 92,12 % jienâin, já te sun väljejui jo viiđâd keerdi [[Azerbaidžan president]]in. * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2024 Pakistan almoliih vaaljah|Pakistan almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 10.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2024]] uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st. * [[kuovâmáánu 11.]] peeivi – [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. Taan jienâstmist [[Alexander Stubb]] finnij 51,6 % jienâin, já te sun väljejui [[Suomâ täsivääldi president|presidentin]] čuávuvái kuuđâ ihán.<ref name="yle-20073989">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20073989|nommâ=Kaikki äänet on laskettu: Stubb 51,6 prosenttia, Haavisto 48,4 prosenttia|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-02-11|tahhee=Peltonen, Topias, Karhu, Otso, Hankaniemi, Anu Leena, Piirainen, Elli, Kangas, Laura já Mannermaa, Jaakko|äigimuddo=2024-02-11|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 14.]] peeivi – [[Ive 2024 Indonesia almoliih vaaljah|Indonesia almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2024 Senegal presidentvaaljah|Senegal presidentvaaljah]] sirdâšuvvii njuhčâmáánun. ===Njuhčâmáánu=== [[Tiätuvuárkká:Tasavallan presidentin virkaanastujaiset 1.3.2024 - 43.jpg|pienoiskuva|[[Suomâ täsivääldi president]] [[Alexander Stubb]] algâttij president virgeest njuhčâmáánu 1. peeivi 2024.]] * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – [[Alexander Stubb]] algâttij president virgeest.<ref name="yle-20008814">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20008814/64-3-213010|nommâ=Alexander Stubbista tulee tänään tasavallan presidentti|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-03-01|äigimuddo=2024-03-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi – [[Ruotâ]]st šoodai [[Nato]] 32. jeessân.<ref name="yle-20078037">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20078037|nommâ=Ruotsista tuli Naton jäsen – Kristersson kiitti suomalaisista Niinistöä, Orpoa, Stubbia ja Marinia|almostittem=Yle|čujottum=2024-03-08|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-03-07|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi – [[Utah]] uđđâ [[Utah lippu|lippu]] valdui anon. * [[njuhčâmáánu 15.]]–[[njuhčâmáánu 17.|17.]] peeivi – [[Ive 2024 Ruošâ presidentvaaljah|Ruošâ presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Ruošâ virgeest leijee president [[Vladimir Putin]] naggij, ete sun vuoitij vaaljâid, tastko sun finnij 87&nbsp;% jienâin, mut vaaljâpuáđus lâi viehâ vissásávt veridum.<ref name="il-45ed64f296c4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/1d8a4718-5697-4310-987f-45ed64f296c4|nommâ=Analyysi: Puolet Putinin äänistä oli väärennettyjä|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-03-21|tahhee=Lehtonen, Atte|äigimuddo=2024-03-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi – [[Tave-Amerik|Tave]]- já [[Maadâ-Amerik]]ist oinui [[mánusiävŋánem|peli-iptoslâš mánusiävŋánem]]. * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah|Slovakia presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Ivan Korčok]] finnij 42,5&nbsp;% jienâin já [[Peter Pellegrini]] 37&nbsp;%. Suoi peesáin jootkân. * [[njuhčâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Senegal presidentvaaljah|Senegal presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Bassirou Diomaye Faye]] finnij 54,28&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui [[Senegal president|presidentin]] čuávuvái viiđâ ihán.<ref name="bbc-68684535">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-68684535|nommâ=Bassirou Diomaye Faye: Senegal election offers hope to frustrated young Africans|almostittem=BBC News|čujottum=2024-05-06|tahhee=Mbulle-Nziege, Leonard já Cheeseman, Nic|äigimuddo=2024-04-02|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Francis Scott Key -šalde]] [[Francis Scott Key -šalde koččâm|koočâi meerân]] [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Baltimore]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/04/01/francis-scott-key-salde-lii-koccam-meeran-baltimorest/|nommâ=Francis Scott Key -šalde lii koččâm meerân Baltimorest|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-04-01|čujottum=2024-04-01}}</ref> * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Lappajärvi kraatterjävri]] tuhhiittui [[Unesco]] [[Geopark]]-čuosâttâhhân.<ref name="anarâšaavis-lappajärvi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/29/lappajarvi-kraatterjaavrist-soodai-suoma-viidad-unesco-geopark/|nommâ=Lappajärvi kraatterjäävrist šoodâi Suomâ viiđâd Unesco Geopark |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-04-03|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-29}}</ref> * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2024|34. Sámi Grand Prix -juoigâm- já lávlumkišto]] uárnejui [[Kuovdâkiäinu]]st pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="eurovoix-sgp2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix-world.com/2024/03/30/tonight-sami-grand-prix-2024/|nommâ=Tonight: Sámi Grand Prix 2024|almostittem=Eurovoix|čujottum=2024-04-01|tahhee=Granger, Anthony|äigimuddo=2024-03-30|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Ive 2024 Ukraina presidentvaaljah|Ukraina presidentvaaljah]] sirdâšuvvii. ===Cuáŋuimáánu=== [[Tiätuvuárkká:SE2024Apr08T.gif|thumb|right|Ei. [[Meksiko]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]], [[Kanada]]st já [[Koskâ-Amerik]]ist oinui [[piäiváásiävŋánem]] [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi.]] * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Hualein]]ist, [[Taiwan]]ist. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 7,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="bbc-68719996">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-68719996|nommâ=Taiwan: Rescue efforts continue after 900 injured in earthquake 3 hours ago|almostittem=BBC News|čujottum=2024-04-03|tahhee=Wingfield-Hayes, Rupert já Ng, Kelly|äigimuddo=2024-04-03}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah 2024|Slovakia presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui. Tom vuoitij [[Peter Pellegrini]], kote finnij 53,12&nbsp;% jienâin. * [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui Tave-Amerikist. * [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi – [[Tappara]] vuoitij oppeet [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2023–2024|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]].<ref name="yle-64-3-224247">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20008814/64-3-224247|nommâ=Tappara voitti taas mestaruuden|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-04-28|tahhee=Mannermaa, Jaakko |äigimuddo=2024-04-28|kielâ={{fi}}}}</ref> ===Vyesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:SIIDA_Inari,_Suomi_Finland_2013-03-10_001.jpg|pienoiskuva|[[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive eurooplâš museo|ive eurooplâžžân museon.]]]] [[Tiätuvuárkká:Nemo Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö dress rehearsal semi 2 08.jpg|pienoiskuva|[[Nemo (lávloo)|Nemo]] láávdástmin [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisui nube semifiinaal kenraalhárjuttâsâst]]]] * [[vyesimáánu 4.]] peeivi – [[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive eurooplâš museo|ive eurooplâžžân museon]].<ref name="nrk-1.16871262">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-musea-siida-lea-jagi-eurohpala_-musea-1.16871262|nommâ=Sámi muséa Siida lea jagi eurohpalaš muséa|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-05-05|äigimuddo=2024-05-05|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="aavis07052024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/05/07/saamimuseo-siida-valjejui-ive-eurooplazzan-museon/|nommâ=Säämimuseo Siida väljejui ive eurooplâžžân museon|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-05-07|čujottum=2024-05-07}}</ref> * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Ive 2024 Panama almoliih vaaljah|Panama almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2024 Tšad presidentvaaljah|Tšad presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Taid vuoitij [[Mahamat Déby]], kote finnij 61,03&nbsp;% jienâin.<ref name="lemonde-election_6670953_4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/05/09/chad-s-junta-chief-mahamat-idriss-deby-declared-winner-of-presidential-election_6670953_4.html#|nommâ=Chad's junta chief Mahamat Idriss Déby declared winner of presidential election|almostittem=Le Monde|čujottum=2024-05-13|äigimuddo=2024-05-09|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-cz96ezdljl9o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/cz96ezdljl9o|nommâ=Chad's military ruler wins presidential poll|almostittem=BBC|čujottum=2024-05-13|tahhee=Armstrong, Kathryn já Njie, Paul|äigimuddo=2024-05-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 7.]]–[[vyesimáánu 11.|11.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Malmö Arena]]st, [[Malmö]]st, [[Ruotâ]]st.<ref name="il-kištokaavpug-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/musiikki/a/9408cbc3-399c-4c6a-906a-ce0cc03b0138|nommâ=Ruotsin Euroviisujen kisakaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-07-08|tahhee=Myllymäki, Iiro|äigimuddo=2023-07-07|kielâ={{fi}}}}</ref> ** [[vyesimáánu 7.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 11.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Sveeici]] ovdâsteijee [[Nemo (lávlo)|Nemo]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisuh-lávlumkišto]] pittáin ''[[The Code (Nemo pittá)|The code]]''.<ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 10.]]–[[vyesimáánu 26.|26.]] peeivi – [[Ive 2024 jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh|Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh]] uárnejuvvojii [[Čekki|Čeeki]] [[Praha]]st já [[Ostrava]]st. * [[vyesimáánu 11.]] peeivi – [[Minnesota]] uđđâ [[Minnesota lippu|lippu]] valdui anon. * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua presidentvaaljah|Liettua presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Ive 2024 Dominikaanisâš täsivääldi almoliih vaaljah|Dominikaanisâš täsivääldi almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Iran president|Iran 8. president]] [[Ebrahim Raisolsadati]], olgominister [[Hossein Amir-Abdollahian]] já kuttâ ulmuu lase jammii helikopterluhottesvuođâst Iran taveviestâruásist.<ref name="raisi-guardian-2024"/> * [[vyesimáánu 24.]] peeivi – [[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive syemmilâš museo|ive syemmilâžžân museon]].<ref name="yle-64-3-229693">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-229693|nommâ=Siida válljejuvvon Suoma jagi musean|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-05-24|tahhee=Torikka, Xia|äigimuddo=2024-05-24|kielâ={{se}}}}</ref> ===Kesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Inicio_de_campaña_de_Claudia_Sheinbaum_(cropped).jpg|thumb|right|[[Meksiko]]lâš pirâstiettee já politikkár [[Claudia Sheinbaum]] väljejui [[Meksiko president]]in [[Ive 2024 Meksiko almoliih vaaljah|Meksiko almolijn vaaljâin]].<ref name="diario.mx-prep-2024"/>]] * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Ive 2024 Island presidentvaaljah|Island presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Islandlâš finnodâholmooš [[Halla Tómasdóttir]] finnij 34,30 % jienâin, já te sun väljejui [[Island president]]in.<ref name=""rúv-414495">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-06-01-kosningavakan-halla-tomasdottir-verdur-forseti-islands-414495|nommâ=Kosningavakan: Halla Tómasdóttir verður forseti Íslands|almostittem=RÚV|čujottum=2024-06-03|äigimuddo=2024-06-01|kielâ={{is}}}}</ref> * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Espanja]]lâš jyelgipállujuávkku [[Real Madrid]] vuoitij [[saksa]]lii juávhu [[Borussia Dortmund]] UEFA [[Miäštárij liiga]] finalist 2–0. Taat lâi 15. vuáittu Real Madridân, mii lâi talle eenâb ko mihheen eres juávhuid.<ref name="anarâš-aavis-2024-06-06">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/06/real-madrid-lii-vuaittam-miastarij-liiga/|nommâ=Real Madrid lii vuáittám Miäštárij liiga|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-06-07|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-06-06}}</ref> * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Ive 2024 Meksiko almoliih vaaljah|Meksiko almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. [[Meksiko]]lâš pirâstiettee já politikkár [[Claudia Sheinbaum]] finnij 59,36 % jienâin, já te sun väljejui [[Meksiko president]]in.<ref name="diario.mx-prep-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://prep.diario.mx/|nommâ=Programa de Resultados Electorales Preliminares 2024 — Presidencia - Nacional - Votos por Candidatura|almostittem=El Diario de Juárez|čujottum=2024-06-04|äigimuddo=2024-06-03|kielâ={{es}}|sitaat=Claudia Sheinbaum Pardo – Votos total: 33,226,602 – Porcentaje: 59.3577% – En Territorio Nacional: 33,135,080 – En el Extranjero: 91,522}}</ref><ref name="nrk-1.16908829">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mexico-oa__u-vuostta_-nisson-presideantta-1.16908829|nommâ=Mexico oažžu vuosttaš nisson presideantta|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-06-04|äigimuddo=2024-06-03|kielâ={{se}}}}</ref> * [[kesimáánu 6.]]–[[kesimáánu 9.|9.]] peeivi – [[Ive 2024 Euroop parlament vaaljah|Euroop parlament vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kesimáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Irland páiháliih vaaljah|Irland páiháliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kesimáánu 14.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh 2024‎|Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh]] algii. * [[kesimáánu 15.]] peeivi – [[Tromsa sämmilij viäsu]] lekkui.<ref name="troma-viäsu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tromso.kommune.no/hendelse/romssa-sami-viesu-rahpan-apning-av-samisk-hus|nommâ=Romssa Sámi Viesu rahpan – Åpning av samisk hus|almostittem=Tromsa kieldâ|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[kesimáánu 15.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah|Slovakia presidentvaaljâid]] vuáittám [[Peter Pellegrini]] algâttij [[Slovakia president|president]] virgeest. * [[kesimáánu 21.]] peeivi – [[Namibia alemus riehti]] komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/28/namibia-komettij-laava-mii-kieldij-seksuaallijd-koskavuodaid-almai-kooskast/|nommâ=Namibia komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-06-28|čujottum=2024-06-28}}</ref> * [[kesimáánu 25.]]–[[kesimáánu 26.|26.]] peeivi – Nuorâi konferens sämikielâin já -teknologiast [[Giellabiellje]] uárnejui [[Bodø]]st.<ref name="giellabiellje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giellabiellje.no/aarjelsaemien|nommâ=Giellabiellje|almostittem=Giellabiellje|čujottum=2024-06-08|kielâ={{sma}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240607181023/https://www.giellabiellje.no/aarjelsaemien|vyerkkejum=2024-06-07}}</ref> * [[kesimáánu 28.]] peeivi – [[Iran]]ist uárnejuvvojii [[Ive 2024 Iran presidentvaaljah|ovdâáigásiih presidentvaaljah]], tastko [[Iran president|Iran 8. president]] [[Ebrahim Raisolsadati]] jaamij helikopterluhottesvuođâst vyesimáánust. Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Dick Schoof]]ist šoodâi [[Vuáládâhenâmij uáiviminister|Vuáládâhenâmij uđđâ uáiviminister]], tastko [[Mark Rutte]] väljejui NATO uđđâ njunoščällen.<ref name="yle-20097625">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20097625|nommâ=Hollannin uusi pääministeri on Dick Schoof|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-07-04|äigimuddo=2024-07-02|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Keir Starmer]]ist šoodâi [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister|Ovtâstum kunâgâskode uđđâ uáiviminister]], tastko sun lâi [[Ovtâstum kunâgâskode pargeipiäládâh|Pargeipiäláduv]] saavâjođetteijee já piäládâh vuoitij [[Ive 2024 Ovtâstum kunâgâskode presidentvaaljah|ive 2024 almolijd vaaljâid]].<ref name="guardian-starmer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/politics/live/2024/jul/04/general-election-2024-uk-live-labour-tories-starmer-sunak-results-exit-poll?filterKeyEvents=false&page=with:block-6687d6ba8f08115751de3bdf#block-6687d6ba8f08115751de3bdf|nommâ=Keir Starmer formally appointed as prime minister by King Charles|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-05|äigimuddo=2024-07-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Iran]]ist uárnejui [[Ive 2024 Iran presidentvaaljah|toledum presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi. Iranlâš politikkár já diplomaat [[Saeed Jalili]] finnij 45,24 % jienâin, mut Masoud Pezeshkian finnij 54,76 % jienâin, já te sun väljejui [[Iran president|Iran 9. presidentin]] [[syeinimáánu 6.|čuávuváá peeivi]].<ref name="guardian-pezeshkian"/> * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – [[Iran]]lâš váimukiiruurg já politikkár [[Masoud Pezeshkian]] väljejui [[Iran president]]in.<ref name="guardian-pezeshkian">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/article/2024/jul/06/iran-reformist-masoud-pezeshkian-extends-lead-in-presidential-election-count|nommâ=Reformist Masoud Pezeshkian wins Iran presidential election|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-07|äigimuddo=2024-07-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 10.]]–[[syeinimáánu 13.|13.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 13.]] peeivi – [[Donald Trump]] hávádui uálgispiäljásis ton keežild ko sun šoodâi morheirâttâs moolân kampanjateivâdmis ääigi [[Pennsylvania]]st.<ref name="aavis15072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/15/donald-trump-vahadui-pialjasis-suu-vuasta-tohhum-morheiiskastmist/|nommâ=Donald Trump vahadui piäljásis suu vuástá tohhum morheiiskâstmist|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-07-15|čujottum=2024-07-15}}</ref> * [[syeinimáánu 14.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh 2024‎|Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[Berlin olympiastadion]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja]] 2–1.<ref name="il-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/jalkapallon-em-2024/a/0677021e-37c4-4cc0-a2c4-905993dcb558|nommâ=Espanja on Euroopan mestari!|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-07-15|tahhee=Pilvinen, Sami|äigimuddo=2024-07-14|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 15.]] peeivi – [[Ive 2024 Rwanda almoliih vaaljah|Rwanda almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Tallaš president [[Paul Kagame]] finnij 99,18 % jienâin, já te sun väljejui oppeet Rwanda presidentin.<ref name="rwanda-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240718-rwanda-s-kagame-wins-fourth-term-with-99-18-of-the-vote-provisional-results-show |nommâ=Rwanda’s Kagame wins fourth term with 99.18% of the vote, provisional results show|almostittem=France 24|čujottum=2024-07-22|äigimuddo=2024-07-18|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – Ovtâstumstaatâlâš politikkár [[Joe Biden]] kiäsádâđâi [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljâin]].<ref name="guardian-biden-">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/us-news/article/2024/jul/21/biden-drops-out-kamala-harris-takeaways|nommâ=Biden drops out: what to know about his decision, Kamala Harris and the Republican response|Tahhee=Leingang, Rachel|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-22|äigimuddo=2024-07-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="aavis23072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/23/ovtastum-staatai-taalas-president-joe-biden-kiasadat-presidentkistoost/|nommâ=Ovtâstum staatâi tááláš president Joe Biden kiäsádât presidentkištoost|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-23|čujottum=2024-07-23}}</ref> * [[syeinimáánu 25.]]–[[syeinimáánu 28.|28.]] peeivi – 25. [[Márkomeannu]] uárnejui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.markomeannu.no/sa/ruoktu|nommâ=Márkomeannu|almostittem=Márkomeannu|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}}|sitaat=MÁRKOMEANNU 25 JAGI - 25.-28.07.2024 KEiiNO - Moddi + Kajsa Balto - Elle Maija - Gabba - Lávre - Ailu Valle & AMOC - Simon Issát Marainen - Lávllo lávlo laavloeh - DJ Ailo + Saara Hermansson & Astrid Tuorda|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240607155131/https://www.markomeannu.no/sa/ruoktu|vyerkkejum=2024-06-07}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi olympialiih]] algii virgálávt, veikkâ vuossâmuuh kištoh já speelah uárnejuvvojii jo [[syeinimáánu 24.]] peeivi. * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2024 Venezuela presidentvaaljah|Venezuela presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="nyt-venezuela-election-vote-flaws">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/americas/venezuela-election-vote-flaws.html|nommâ=Venezuela’s Election Was Deeply Flawed. Here’s How.|tahhee=Glatsky, Genevieve|almostittem=The New York Times | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240801002041/https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/americas/venezuela-election-vote-flaws.html|äigimuddo=2024-07-31|čujottum=2024-11-27|vyerkkejum=2024-08-01|sitaat=From voter intimidation to refusing to provide paper tallies to verify the result claimed by the government, the election was riddled with problems.|kielâ={{en}}}}</ref> ===Porgemáánu=== [[Tiätuvuárkká:Paralympic logo at the top of the Arc de Triomphe, Paris 2024 (2).jpg|pienoiskuva|Ive 2024 kesiparalympialij logo [[Pariisi]] [[Ávukevli|Ávukeevli]] alne]] * [[porgemáánu 1.]] peeivi – Islandlâš finnodâholmooš [[Halla Tómasdóttir]] algâttij [[Island president]] virgeest.<ref name="hs-2000010601862">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000010601862.html|nommâ=Uusi presidentti Halla Tómasdóttir vannoo virka­valansa|tahhee=Ilkka, Ilmo|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2024-08-01|äigimuddo=2024-08-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 11.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi olympialiih]] nuhhii. * [[porgemáánu 16.]]–[[porgemáánu 17.|17.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui. * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Kesiparalympialiih 2024|Pariisi paralympialiih]] algii. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Algeria presidentvaaljah|Algeria toledum presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="france24-20240321">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240321-algeria-s-tebboune-sets-early-presidential-elections-for-september-7|nommâ=Algeria's Tebboune sets 'early' presidential elections for September 7|almostittem=France24|äigimuddo=2024-03-11|čujottum=2024-11-27|sitaat=Algeria will hold early presidential elections in September, three months ahead of schedule, a statement from the president's office said, without providing further details.|kielâ={{en}}}}</ref> Tallaš president [[Abdelmadjid Tebboune]] finnij 84,3&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet [[Algeria president]]in.<ref name="france24-20240914">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240914-algeria-s-tebboune-re-elected-with-84-of-vote-according-to-official-results|nommâ=Algeria's Tebboune re-elected with 84% of vote, according to official results|almostittem=France24|äigimuddo=2024-09-14|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Kesiparalympialiih 2024|Pariisi paralympialiih]] nuhhii. * [[čohčâmáánu 17.]] peeivi – [[Algeria president|Algeria uđđâ president]] [[Abdelmadjid Tebboune]] algâttij virgeest.<ref name="ap-0255105ea3f25a14f4d2b1194e89264c">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/algeria-president-election-tebboune-inaugurated-0255105ea3f25a14f4d2b1194e89264c|nommâ=Algeria’s president sworn in for a second term after lopsided election|almostittem=AP News|äigimuddo=2024-09-18|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[mánusiävŋánem|Uásálâš mánusiävŋánem]] Amerikijn, Euroopist já Afrikist. * [[čohčâmáánu 18.]]–[[čohčâmáánu 20.|20.]] peeivi – [[KulturSápmi]] uárnejui [[Juhâmokke|Juhâmohheest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kultursapmi.com/|nommâ=KulturSápmi 18. – 20.9.2024 Jåhkåmåhkke|almostittem=KulturSápmi|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}}, {{en}} já {{fi}}}}</ref>. * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ive 2024 Sri Lanka presidentvaaljah|Sri Lanka presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="guardian-srilanka-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/22/sri-lanka-presidential-election-runoff-second-round-vote-count|nommâ=Sri Lankan leftist candidate Dissanayake claims presidential election|almostittem=The Guardian|tahhee=Ellis-Petersen, Hannah|äigimuddo=2024-09-22|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> [[Anura Kumara Dissanayake]] finnij vuossâmuu jienâstmist 42,31 % jienâin já nube jienâstmist ohtsis 55,89 %, já te sun väljejui oppeet Sri Lanka presidentin.<ref name="bbc-srilanka-clyznjz3d78o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o|nommâ= Anura Kumara Dissanayake: Left-leaning leader wins Sri Lanka election |almostittem=BBC|äigimuddo=2024-09-22|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]] vuoitij [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] orjâlâškielâg kirjestis ''[[Emma dilemma]]''.<ref name="sr-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/news-archive/moxmlmu0kr6ry0io31tsjcqx2vuiq2-yb2ma-jzebr | Nommâ = Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto myönnettiin Hanne-Sofie Suongirille | Almostittem = Sämirääđi | Äigimuddo = 2024-09-28 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 1.]] peeivi – NATO njunoščällee [[Jens Stoltenberg]] paasij iäláttâhân já [[Mark Rutte]]st šoodâi NATO uđđâ njunoščällen.<ref name="anarâšaavis-nato-njunoščällee">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/27/vualadahenamij-njunosminister-mark-rutte-lii-nato-udda-hovda/|nommâ=Vuáládâhenâmij njunošminister Mark Rutte lii NATO uđđâ hovdâ |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-06-28|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-06-27}}</ref> * [[roovvâdmáánu 2.]] peeivi – [[Juulevsämikielâ kielâseminaar]] uárnejui [[Juhâmokke|Juhâmohheest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/Kalender/CalendarEvent.aspx?Id=1346&MId1=7|nommâ=Lulesamisk språkseminar|almostittem=Taažâ sämitigge|čujottum=2024-06-08|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Victor Ambros]] já [[Gary Ruvkun]] vuoittijn [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2024/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-07|äigimuddo=2024-10-07|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000010733156.html|nommâ=Lääketieteen ja fysiologian Nobelin palkinto mikro-rna:n löytäjille|almostittem=Helsingin Sanomat|tahhee=Paukku, Timo|äigimuddo=2024-10-05|čujottum=2024-10-07}}</ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[John J. Hopfield]] já [[Geoffrey E. Hinton]] vuoittijn [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2024 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-08|äigimuddo=2024-10-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[David Baker]], [[Demis Hassabis]] já [[John M. Jumper]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2024 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-09|äigimuddo=2024-10-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[Han Kang]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Nihon Hidankyō]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]]–[[roovvâdmáánu 13.|13.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui [[Bodø]]st.<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240321130957/https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|vyerkkejum=2024-03-21}}</ref> * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua parlamentvaaljah|Liettua parlamentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Čižetlitto|Čižetlito]] uđđâ saavâjođetteijen väljejui syemmilâš politikkár [[Minja Koskela]].<ref name="yle-20118228">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20118228|nommâ=Minja Koskela Vasemmistoliiton uudeksi puheenjohtajaksi – lupaa tiukkaa oppositiopolitiikkaa|tahhee=Kinnunen, Pekka já Auvinen, Pirjo|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-10-19|čujottum=2024-10-21|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[Ive 2024 Moldova presidentvaaljah|Moldova presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Maia Sandu]] já [[Alexandr Stoianoglo]] peesáin jootkân. Siämmást moldovaliih jienâstii [[Euroop union]]ân servâmist.<ref name="moldova-pv1-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/oct/21/moldova-vote-join-eu-razor-thin-majority | Nommâ = Moldovans back joining the EU by razor-thin majority | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-10-21 | Tahhee = Sauer, Pjotr | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 21.]] peeivi – [[Kielâokko]] aalgij.<ref name="ko-2024>{{Nettikäldee|čujottâs=https://giellavahkku.org/smn/|nommâ=Kielâokko|čujottum=2024-06-08|sitaat=Kielâokko 21.-27. roovvâdmáánu 2024}}</ref><ref name="st-kielaokko-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/kielaokko-lii-algam/|nommâ=Kielâokko lii álgám!|almostittem=[[Sämitigge (Suomâ)|Sämitigge]]|äigimuddo=2024-10-21|čujottum=2024-10-23}}</ref> * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Maadâsämikielâ]] kielâpargee [[Sig-Britt Persson]] já [[sämikielah|sämikielâi]] emeritusprofessor [[Pekka Sammallahti]] vuoittijn 11. sämmilâš kielâpalhâšume [[Kollekielâ]] sunnuu merhâšittee pargoost sämikielâi ovdedem oovdân.<ref name="st-kollekielâ-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/ive-2024-kollekiela-kielapalhasume-pekka-sammallahtin-ja-sig-britt-perssonin/ |nommâ=Ive 2024 Kollekielâ-kielâpalhâšume Pekka Sammallahtin já Sig-Britt Perssonin |almostittem=[[Sämitigge (Suomâ)|Sämitigge]]|äigimuddo=2024-10-23|čujottum=2024-10-23}}</ref> * [[roovvâdmáánu 26.]] peeivi – [[Ive 2024 Georgia parlamentvaaljah|Georgia parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="civil.ge-630175">{{Nettikäldee|čujottâs=https://civil.ge/archives/630175|nommâ=Georgia’s October 2024 Parliamentary Vote: Key Facts|tahhee=Gabritchidze, Nini|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> [[Roovvâdmáánu 30.]] peeivi Georgia ášáškutteetoimâttâh tuđhâškuođij, lâi-uv vaaljâin tábáhtum [[vaaljâjuonnušem]].<ref name="civil.ge-632523">{{Nettikäldee|čujottâs=https://civil.ge/archives/632523|nommâ=Prosecutor Launches Investigation into Election Fraud Allegations, Summons President for Questioning|äigimuddo=2024-10-30|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua parlamentvaaljah|Liettua parlamentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Ive 2024 Uruguay almoliih vaaljah|Uruguay almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid, já te nubbe jienâstemkerdi uárnejui [[skammâmáánu 24.]] peeivi 2024.<ref name="guardian-uruguay-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/28/uruguay-presidential-election-runoff-orsi|nommâ=Uruguay presidential election heads to runoff with center-left candidate in lead|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2024-10-28|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Kielâokko]] nuuvâi.<ref name="ko-2024/> * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Ive 2024 Botswana almoliih vaaljah|Botswana almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="guardian-botswana-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/nov/01/botswana-president-mokgweetsi-masisi-concedes-defeat-election-six-decade-rule|nommâ=Botswana president concedes defeat in election after party’s six-decade rule|tahhee=Savage, Rachel|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2024-11-01|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> ===Skammâmáánu=== [[Tiätuvuárkká:Yamandú Orsi perfil (cropped).png|pienoiskuva|Yamandú Orsi väljejui Uruguay uđđâ presidentin skammâmáánust 2024.]] * [[skammâmáánu 3.]] peeivi – [[Ive 2024 Moldova presidentvaaljah|Moldova presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Maia Sandu]] finnij paijeel 55 % jienâin, já te sun väljejui [[Moldova president|presidentin]] neelji čuávuváá ihán.<ref name="moldova-pv2-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/nov/03/moldovans-vote-in-presidential-runoff-amid-claims-of-russian-interference | Nommâ = Maia Sandu wins second term in Moldovan election in rebuke to Kremlin | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-03 | Tahhee = Sauer, Pjotr | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|Ovtâstum staatâi presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Jiešsorme uhrij muštopeivi]] uárnejui Suomâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://surunauha.net/tapahtumat/kynttilatapahtuma/|nommâ=Kynttilätapahtuma 17.11.2024|almostittem=Soropäddi|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 17.]]–[[skammâmáánu 24.|24.]] peeivi – [[Mielâtiervâsvuotâokko]] uárnejui Suomâst.<ref name="anarâšaavis-mielatiervasvuotaokko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/19/taan-ohhoost-viattoo-mielatiervasvuotaokko/ |nommâ=Taan ohhoost viättoo mielâtiervâsvuotâokko |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-11-19|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-11-19}}</ref> * [[skammâmáánu 20.]] peeivi – [[Aalmugijkoskâsâš transulmui muštopeivi]] uárnejui pirrâ maailm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/p/DCCC4RFtlu9/|nommâ=Transihmisten muistopäivän muistotilaisuus|almostittem=Transyhdistys já Transhelsinki|äigimuddo=2024-11-06|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Uruguay almoliih vaaljah|Uruguay almolij vaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui president valjim várás. [[Yamandú Orsi]] finnij suullân 50 % jienâin, já te sun väljejui [[Uruguay president|presidentin]] čuávuvái neelji ihán.<ref name="hs-2000010856374">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000010856374.html|nommâ=Uruguayn uusi presidentti on vasemmistopuolueen Yamandu Orsi|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-11-25|čujottum=2024-11-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="corte-electoral-uy">{{Nettikäldee|čujottâs=https://segundaeleccion2024.corteelectoral.gub.uy/ResumenResultados.htm#|nommâ=Segunda Elección 2024|almostittem=Corte electoral República Oriental del Uruguay|äigimuddo=2024-11-25|čujottum=2024-11-25|sitaat=25/11/2024 00:50; Yamandú Orsi - Carolina Cosse 1.196.798; Álvaro Delgado - Valeria Ripoll 1.101.296|kielâ={{es}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid. [[Călin Georgescu]] já [[Elena Lasconi]] peesáin jootkân.<ref name="romania-pv1-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/nov/25/calin-georgescu-romania-election-hard-right-candidate | Nommâ = Shock as pro-Russia independent wins first round of Romanian election | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-25 | Tahhee = Henley, Jon | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 28.]] peeivi – [[Elia (arkkâpispe)|Elia]] väljejui [[Suomâ ortodoksilâš kirkko|Helsig já ubâ Suomâ arkkâpispen]].<ref name="yle-20127659">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127659 | Nommâ = Ortodoksien arkkipiispaksi valittiin metropoliitta Elia – tällainen on uusi vallanpitäjä, jolla on harvinainen tausta | Tahhee = Karvinen, Petri | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-28 | Čujottum = 2024-12-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – Islandist uárnejuvvojii [[Ive 2024 Island parlament vaaljah|parlamentvaaljah]].<ref name="yle-20128384">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20128384 | Nommâ = Islannissa käynnissä parlamenttivaalit – myrsky piinaa äänestäjiä | Tahhee = Eromäki, Veikko | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-30 | Čujottum = 2024-12-01 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Ghana almoliih vaaljah|Ghana almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Vaaljâin väljejuvvojii [[Ghana parlament]]ân aalmugovdâsteijeeh já [[Ghana president]]. Presidentin väljejui [[John Mahama]], kote lâi toimâm Ghana presidentin jo ovdil iivij 2012–2017.<ref name="ghana-av-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/dec/08/ghana-former-president-john-dramani-mahama-wins-election | Nommâ = Ghana’s former president John Dramani Mahama wins election | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-12-08 | Čujottum = 2024-12-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Notre-Dame katedraal]] lekkâsij oppeet kuossijd [[Pariisi]]st. Tot lâi lamaš kiddâ ive 2019 pyellim rääjist.<ref name="maj-2126146">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ici.radio-canada.ca/jeunesse/maj/2126146/notre-dame-cathedrale-feu-reconstruction|nommâ=Notre-Dame de Paris rouvre ses portes cinq ans après l’incendie|tahhee=Latour, Félicia|almostittem=MAJ|äigimuddo=|čujottum=2024-12-13|kielâ={{fr}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2024 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] ličij kolgâm uárnejuđ, mut návt ij keevvâm tondiet ko [[juovlâmáánu 6.]] peeivi [[Romania vuáđulahâtuámustovli]] komettij vuossâmuu jienâstemkeerdi puátusijd.<ref name="romania-pv2-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/dec/06/romanian-court-annuls-first-round-of-presidential-election | Nommâ = Romanian court annuls first round of presidential election | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Cole, Debra | Äigimuddo = 2024-12-06 | Čujottum = 2024-12-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 9.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Markku Pääskynen]] vuoitij [[Savonia-kirjálâšvuotâpalhâšume]] kirjestis ''Elektra''.<ref name="yle-74-20129213">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20129213 | Nommâ = Kirjallisuuden Savonia-palkinto Markku Pääskyselle – palkittu teos tuo antiikin tarun Savoon | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Julkunen, Petri | Äigimuddo = 2024-12-09 | Čujottum = 2024-12-09| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 21.]] peeivi – [[Kristrún Frostadóttir]]ist šoodâi [[Island uáiviminister|Island uđđâ uáiviminister]].<ref name="government-is-prime-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.government.is/ministries/prime-ministers-office/prime-minister/|nommâ=Prime Minister|almostittem=Uáiviminister kanslia|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – Sämmilâš tekstiiltaaidâr [[Britta Marakatt-Labba]] finnij taažâ [[Klasskampen]]-aavis [[Čuárvinjune-palhâšume]].<ref name="nrk-sápmi-1.17182451">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/britta-marakatt-labba_oa__ui-klassekampen-kulturbalkka_umi-1.17182451 |nommâ=Britta Marakatt-Labba oaččui Klassekampen kulturbálkkašumi|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-12-24|čujottum=2024-12-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Ive 2024 Tšad parlamentvaaljah|Tšad parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="africanews-2024/08/22/chad">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.africanews.com/2024/08/22/chad-schedules-legislative-provincial-and-municipal-elections-for-december-29/|nommâ=Chad schedules legislative, provincial, and municipal elections for December 29|almostittem=Africanews|äigimuddo=2024-08-22|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Iivij 2024–2025 Kroatia presidentvaaljah|Kroatia presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="ap-fd7e767130deff4b9e4f8a379f0db2ea">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/croatia-presidential-election-december-fd7e767130deff4b9e4f8a379f0db2ea|nommâ=Croatia to hold a presidential election on Dec. 29|almostittem=AP News|äigimuddo=2024-11-19|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. Tot uárnejui [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi [[2025]].<ref name="mpudt-hr-29740">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mpudt.gov.hr/vijesti-8/obavijest-biracima-za-drugi-krug-glasovanja-za-izbore-za-predsjednika-republike-hrvatske/29740|nommâ=Obavijest biračima za drugi krug glasovanja za izbore za Predsjednika Republike Hrvatske|almostittem=Kroatia riehti-, almoshaldâttâh- já digitalisaatioministeriö|äigimuddo=2024-12-30|čujottum=2024-12-31|kielâ={{hr}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[John J. Hopfield]] já [[Geoffrey E. Hinton]]<ref name="np-phys-2024"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[David Baker]], [[Demis Hassabis]] já [[John M. Jumper]]<ref name="np-chem-2024"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Han Kang]]<ref name="np-lit-2024"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Nihon Hidankyō]]<ref name="np-peace-2024"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Victor Ambros]] já [[Gary Ruvkun]]<ref name="np-med-2024"/> === Finlandia-palhâšumeh === * Syemmilâš kirječällee [[Pajtim Statovci]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Lehmä synnyttää yöllä]]''.<ref name="yle-20127627">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127627 | Nommâ = 34-vuotias Pajtim Statovci voitti jo toisen kerran kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmilâš kirječällee [[Päivi Lukkarila]] finnij [[párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Skutsi]]''.<ref name="yle-20062790">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127627 | Nommâ = Painajaismainen metsäretki toi Päivi Lukkarilalle lasten- ja nuortenkirjallisuuden Finlandian | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmiliih kirječälleeh [[Sofia Tawast]] já [[Riikka Leinonen]] finnijn [[tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Suuri valhe vammaisuudesta]]''.<ref name="hs-2000010857621">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/taide/art-2000010857621.html | Nommâ = ”Yksi lasikatto murtui”, iloitsee Tieto-Finlandialla palkittu cp-vammainen Riikka Leinonen | Tahhee = Laari, Susanna | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2024]] * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2024]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Arno Allan Penzias]], ive [[1978]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár já radioastronom (š. [[1933]])<ref name="np-penzias-1978">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1978/penzias/facts/ | Nommâ = Arno Penzias | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 16.]] peeivi – [[Aleksei Navalnyi]], ryeššilâš oppositiojođetteijee, aktivist já blogicällee (š. [[1976]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Aleksey-Navalny|nommâ=Aleksey Navalny|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-04-24|čujottum=2024-04-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[kuovâmáánu 20.]] peeivi – [[Andreas Brehme]], saksalâš jyelgipálluspellee já jyelgipálluvälmejeijee (š. [[1960]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.trauer.de/traueranzeige/andreas-brehme-20-02-2024-8ba8398d-88b5-4d80-8605-40bd7fb2ba83|nommâ=Traueranzeigen von Andreas Brehme|almostittem=www.trauer.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de-DE}}</ref> * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Roger Guillemin]], ive [[1977]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-ranskalâš endokrinolog já neurotiettee (š. [[1924]])<ref name="np-guillemin-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1977/guillemin/facts/ | Nommâ = Roger Guillemin | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 8.]] peeivi – [[Herbert Kroemer]], ive [[2000]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[saksa]]lâš-[[Ovtâstumstaatah|ovtâstumstaatâlâš]] fysikkár (š. [[1928]])<ref name="ucsb-kroemer-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://engineering.ucsb.edu/news/nobel-laureate-herb-kroemer-1928-2024 | Nommâ = Nobel Laureate Herb Kroemer, 1928-2024 | Tahhee = Badham, James | Almostittem = Kalifornia ollâopâttâh (Santa Barbara) | Äigimuddo = 2024-03-12 | Čujottum = 2024-03-15 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi – [[Peter Higgs]], ive [[2013]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš teoreetlâš fysikkár já professor (š. [[1929]])<ref name="np-higgs-2013">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2013/higgs/facts/ | Nommâ = Peter Higgs | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-04-10 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="bbc-68774195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/science-environment-68774195|nommâ=Peter Higgs, physicist who theorised Higgs boson, dies aged 94|almostittem=BBC News|čujottum=2024-04-10|tahhee=Rannard, Georgina|äigimuddo=2024-04-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Alice Munro]], ive [[2013]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim kanadalâš kirječällee (š. [[1931]])<ref name="np-munro-2013">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2013/munro/facts/ | Nommâ = Alice Munro | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Hossein Amir-Abdollahian]], [[iran]]lâš politikkár, diplomaat já Iran olgominister iivij 2021–2024 (š. [[1964]])<ref name="raisi-guardian-2024"/> * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Ebrahim Raisolsadati]], [[iran]]lâš politikkár já [[Iran president|Iran 8. president]] iivij 2021–2024 (š. [[1960]])<ref name="raisi-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/20/iran-president-ebrahim-raisi-dead-helicopter-crash-mountains-azerbaijan-border-foreign-minister-hossein-amir-abdollahian | Nommâ = Iranian president Ebrahim Raisi dies in helicopter crash | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-05-20 | Tahhee = Jones, Sam | Čujottum = 2024-05-20 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[Anouk Aimée]], [[ranska]]lâš elleekovečaittâleijee (š. [[1932]])<ref name="bbc-clllev363y3o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/clllev363y3o |nommâ= French film star Anouk Aimée dies aged 92 |almostittem=BBC News|čujottum=2024-06-21|tahhee= Crew, Jemma |äigimuddo=2024-06-18|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[Willie Mays]], ovtâstumstaatâlâš pesipálluspellee (š. [[1931]])<ref name="bbc-cp99w0wme02o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/cp99w0wme02o |nommâ=Tributes paid to 'true giant' of baseball, Willie Mays |almostittem=BBC News|čujottum=2024-06-20|tahhee= Matza, Max já Granville, Samantha |äigimuddo=2024-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Donald Sutherland]], [[kanada]]lâš čaittâleijee (š. [[1935]])<ref name="il-73553d085f82">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/65c8a0e9-e577-4ecb-9e7c-73553d085f82 | Nommâ = Donald Sutherland on kuollut | Tahhee = Saarinen, Sonja | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-06-30 | Čujottum = 2024-06-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Ismail Kadare]], [[albania]]lâš kirječällee (š. [[1936]])<ref name="lemonde-kadare">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2024/07/01/ismail-kadare-the-great-albanian-writer-dies-aged-88_6676315_15.html| Nommâ = Ismail Kadare, the great Albanian writer, dies aged 88 | Almostittem = Le Monde | Äigimuddo = 2024-07-01 | Tahhee = Noiville, Florence | Čujottum = 2024-07-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Liana Isakadze]], [[georgia]]lâš vivlučuojâtteijee (š. [[1946]])<ref name="bio-isakadze">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00003475/ | Nommâ = ლიანა ისაკაძე | Almostittem = Georgia biograafisâš sänikirje | Čujottum = 2024-07-07 | Kielâ = {{ka}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Bengt I. Samuelsson]], ive 1982 [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ruátálâš biokemist (š. [[1934]])<ref name="np-samuelsson-1982">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1982/samuelsson/facts/ | Nommâ = Bengt I. Samuelsson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Diana Hill]], uđđâseelandlâš biokemist já professor (š. [[1943]])<ref name="nzh-hill">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.legacy.com/nz/obituaries/nzherald-nz/name/diana-hill-obituary?id=55526878|nommâ=Dr Diana Florence CNZM FRSNZP HILL|almostittem=The New Zealand Herald|čujottum=2024-07-14|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Maxine Singer]], ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já biokemist (š. [[1931]])<ref name="nyt-singer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|nommâ=Maxine Singer, Guiding Force at the Dawn of Biotechnology, Dies at 93|almostittem=New York Times|čujottum=2024-07-14|tahhee=Gellene, Denise|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240711010914/https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|vyerkkejum=2024-07-10}}</ref> * [[syeinimáánu 11.]] peeivi – [[Shelley Duvall]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1949]])<ref name="guardian-duvall">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2024/jul/12/shelley-duvall-obituary |nommâ= Shelley Duvall obituary|Tahhee= Gilbey, Ryan |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-07-14|Äigimuddo=2024-07-12|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 13.]] peeivi – [[Shannen Doherty]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1971]])<ref name="guardian-doherty">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2024/jul/14/shannen-doherty-obituary|nommâ=Shannen Doherty obituary|Tahhee= Gilbey, Ryan |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-07-14|Äigimuddo=2024-07-14|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Robin Warren]], ive [[2005]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim australialâš patolog já totkee (š. [[1937]])<ref name="np-warren-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2005/warren/facts/ | Nommâ = J. Robin Warren | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 4.]] peeivi – [[Tsung-Dao Lee]], ive 1957 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kiinalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-lee-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/lee/facts/ | Nommâ = Tsung-Dao Lee | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Tuíre Kayapó]], brasilialâš algâaalmugij vuoigâdvuođâi já pirâssuojâlem aktivist (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/08/28/tuire-kayapo-lii-jaammam/|nommâ=Tuíre Kayapó lii jáámmám|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-08-28|čujottum=2024-08-28}}</ref> * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Bora Đorđević]], [[serbia]]lâš lávloo, laavlârähtee já tihtâčällee (š. [[1952]])<ref name="b92-56437">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.b92.net/zivot/aktuelno/56437/ispracen-u-vecnost-sahranjen-bora-dordevic/vest|nommâ=Ispraćen u večnost: Sahranjen Bora Đorđević|almostittem=b92|äigimuddo=2024-09-07|čujottum=2024-10-24|Kielâ={{sr}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[James Earl Jones]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1931]])<ref name="guardian-james-earl-jones">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/article/2024/sep/09/james-earl-jones-dies |nommâ=James Earl Jones, revered actor and voice of Star Wars’ Darth Vader, dies aged 93 |Tahhee= Pulver, Andrew |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-09-10|Äigimuddo=2024-09-09|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 27.]] peeivi – [[Maggie Smith]], brittilâš čaittâleijee (š. [[1934]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Maggie-Smith|nommâ=Maggie Smith|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-09-27|čujottum=2024-09-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/09/27/arts/maggie-smith-dead.html|nommâ=Maggie Smith, Grande Dame of Stage and Screen, Dies at 89|tahhee=Gates, Anita & Berkvist, Robert|almostittem=The New York Times|äigimuddo=27.9.2024|čujottum=29.9.2024}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Leif Segerstam]], syemmilâš kappelmiäštár já šuoŋârähtee (š. [[1944]])<ref name="yle-20001146">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20001146|nommâ=Kapellimestari Leif Segerstam on kuollut|almostittem=Yle|čujottum=2024-10-10|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2024-10-09|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi – [[Mitzi Gaynor]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já tánssájeijee (š. [[1931]])<ref name="guardian-gaynor-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2024/oct/20/mitzi-gaynor-obituary |nommâ=Mitzi Gaynor obituary |Tahhee= Horwell, Veronica |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-10-21|Äigimuddo=2024-10-19|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi – [[Andrew Schally]], ive 1977 [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim puolalâš-ovtâstumstaatâlâš endokrinolog (š. [[1926]])<ref name="np-schally-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1977/schally/facts/ | Nommâ = Andrew V. Schally | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Leon Cooper]], ive 1972 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1930]])<ref name="np-cooper-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/cooper/facts/ | Nommâ = Leon N. Cooper | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Hans Rotmo]], taažâ musikkár, laavlârähtee já kirječällee (š. [[1948]])<ref name="snl-rotmo">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Hans_Rotmo | Nommâ = Hans Rotmo | Tahhee = Tørset, Espen | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-11-26 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nn}}}}</ref> * [[skammâmáánu 3.]] peeivi – [[Quincy Jones]], ovtâstumstaatâlâš muusik-, elleekove- já televisiopyevtitteijee sehe laavlâ- já šuoŋârähtee (š. [[1933]])<ref name="quincy-jones-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2024/nov/04/quincy-jones-musician-michael-jackson-producer-dies | Nommâ = Quincy Jones, producer and entertainment powerhouse, dies aged 91 | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-04 | Tahhee = Beaumont-Thomas, Ben | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 4.]] peeivi – [[Murray Sinclair]], kanadalâš politikkár, tuámmár já äššivyeijee (š. [[1951]])<ref name="sinclaircanen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/murray-sinclair|nommâ=Murray Sinclair|almostittem=The Canadian Encyclopedia|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[William Labov]], ovtâstumstaatâlâš kemist já kielâtotkee (š. [[1927]])<ref name="obit-labov">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://obits.goldsteinsfuneral.com/william-labov | Nommâ = William "Bill" Labov | Almostittem = Goldsteins’ Rosenberg’s funeral directors | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[Jānis Timma]], latvialâš kooripálluspellee (š. [[1992]]) * [[juovlâmáánu 18.]] peeivi – [[Heikki Silvennoinen]], syemmilâš čaittâleijee, kietâčällee já musikkár (š. [[1954]])<ref name="hs-2000010911552">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010911552.html | Nommâ = Heikki Silvennoinen on kuollut – Tytär Saara Silvennoinen HS:lle: ”Heikki on semmoinen valon tuoja ollut aina” | Tahhee = Kantola, Anne já Tiikkaja, Samuli | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-12-18 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Eriikka Maalismaa]], syemmilâš vivlučuojâtteijee (š. [[1980]])<ref name="hs-2000010915467">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010915467.html | Nommâ = Viulisti Eriikka Maalismaa, 44, on kuollut| Tahhee = Tiikkaja, Samuli | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-12-19 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Jouko Öystilä]], syemmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1952]])<ref name="hs-2000010939293">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/urheilu/art-2000010939293.html | Nommâ = Jokerien ja Leijonien legenda Jouko Öystilä on kuollut | Tahhee = Kanerva, Juha | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2025-01-02 | Čujottum = 2025-01-03 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Olivia Hussey]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1951]])<ref name="cbs-hussey">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.cbsnews.com/news/olivia-hussey-1968-romeo-and-juliet-dies-73/ | Nommâ = Olivia Hussey, star of 1968 "Romeo and Juliet," dies at 73 | Almostittem = CBS News | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 28.]] peeivi – [[Lars Martin Myhre]], taažâ kitarist já šuoŋârähtee (š. [[1956]])<ref name="snl-myhre">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Lars_Martin_Myhre | Nommâ = Lars Martin Myhre | Tahhee = Bergan, Jon Vidar já Hammerø, Tor | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Jimmy Carter]], ive 2002 [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 39. president]] (š. [[1924]])<ref name="nrk-1.16303587">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/urix/jimmy-carter-_100_-er-dod-1.16303587|nommâ=Jimmy Carter (100) er død|tahhee=Alnes, Espen, Darrud, Aud já Bakken, Laila Ø.|almostittem=NRK|äigimuddo=2024-12-29|čujottum=2024-12-29|kielâ={{nb}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2024}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2024|*]] 1fm85mr8x05oh2w6sj46rmy2no5apmk 0 20254 159363 149940 2026-09-26T00:09:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159363 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''772''' ('''DCCLXXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[koskokko|koskoho]] já nuuvâi [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[770-loho|770-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 1.]] peeivi – [[Stefanus III]] väljejui katolilii kirho 94. paavin.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Stephen-III-or-IV|nommâ=Stephen III (or IV)|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="treccani">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-stefano-iii_(Dizionario-Biografico)/,%20https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-stefano-iii_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=STEFANO III, papa|almostittem=Treccani|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref name="ch">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bstefiii.html|nommâ=Pope Stephen III (Stefano)|almostittem=www.catholic-hierarchy.org|čujottum=2024-01-05}}</ref> * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Stefanus III]] šoodâi virgálávt katolilii kirho 94. paavin.<ref name="ch"/> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Bai Juyi]], kiinalâš tivtâsteijee (j. [[846]]) * [[Cui Qun]], Tang-dynastia kansler (j. [[832]])<ref name="Oldtang">{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B717%E4%B8%8B|nommâ=Old Book of Tang, vol. 17, part 2|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2024-01-04|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 24.]] peeivi – [[Stefanus III]], katolilii kirho paavi iivij 768–772 (š. [[720]])<ref name="britannica"/><ref name="treccani"/><ref name="ch"/> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Dúngal mac Cellaig]], [[Osraige kunâgâskodde|Osraige kunâgâskode]] kunâgâs (šoddâmihe ij tiäđust) * [[Yuan Jie]], kiinalâš tivtâsteijee (š. [[719]] tâi [[723]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Xiong, Victor|Nommâ=Sui-Tang Chang'an: A Study in the Urban History of Late Medieval China|Ihe=2000|Sijđo=186|Almostittee=University of Michigan Press|Isbn=978-0-89264-137-6}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%85%83%E7%B5%90-60407#E3.83.96.E3.83.AA.E3.82.BF.E3.83.8B.E3.82.AB.E5.9B.BD.E9.9A.9B.E5.A4.A7.E7.99.BE.E7.A7.91.E4.BA.8B.E5.85.B8.20.E5.B0.8F.E9.A0.85.E7.9B.AE.E4.BA.8B.E5.85.B8|nommâ=Yuan Jie|tahhee=|almostittem=|čujottum=2024-01-04|ietf-kielâkoodi=ja}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotobank.jp/word/%E5%85%83%E7%B5%90(%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E3%81%AE%E8%A9%A9%E4%BA%BA)-1531558|nommâ=Yuan Jie|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-11-11|čujottum=2024-01-04|ietf-kielâkoodi=ja|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161111014145/https://kotobank.jp/word/%E5%85%83%E7%B5%90(%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E3%81%AE%E8%A9%A9%E4%BA%BA)-1531558|vyerkkejum=2016-11-11}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|772}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:772|*]] 5nn2b24ch1z2q212mkez1o4vi2vqvyx 0 20256 159347 149941 2026-09-26T00:09:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159347 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=7}} '''720''' ('''DCCXX''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[720-loho|720-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Kuálmád suáti [[Tikal]] já [[Calakmul]] kooskâst aalgij. ==Šoddâmeh== * [[Stefanus III]], katolilii kirho paavi iivij 768–772 (j. [[772]])<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Stephen-III-or-IV|nommâ=Stephen III (or IV)|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="treccani">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-stefano-iii_(Dizionario-Biografico)/,%20https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-stefano-iii_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=STEFANO III, papa|almostittem=Treccani|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref name="ch">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bstefiii.html|nommâ=Pope Stephen III (Stefano)|almostittem=www.catholic-hierarchy.org|čujottum=2024-01-05}}</ref> ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 9.]] tâi [[čohčâmáánu 13.|13.]] peeivi – [[Fujiwara no Fuhito]], jaapaanlâš politikkár (š. [[659]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Fujiwara-Fuhito|nommâ=Fujiwara Fuhito|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-01-01|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://historyofjapan.co.uk/wiki/fujiwara-no-fubito/|nommâ=Fujiwara no Fubito|almostittem=|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pantheon.world/profile/person/Fujiwara_no_Fuhito/|nommâ=Fujiwara no Fuhito|almostittem=pantheon.world|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Xue Ne]], Tang-dynastia kenraal (š. [[649]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a17/047.htm|nommâ=New Book of Tang, vol. 47|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-10-11|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081011061009/http://www.sidneyluo.net/a/a17/047.htm|vyerkkejum=2008-10-11}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sidneyluo.net/a/a16/093.htm|nommâ=Old Book of Tang, vol. 93|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-19|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080419074157/http://www.sidneyluo.net/a/a16/093.htm|vyerkkejum=2008-04-19}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|720}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:720|*]] tloj9fb54d79shrbs6xxvx5ikd8uusp 0 20414 159564 158483 2026-09-26T01:02:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159564 wikitext text/x-wiki '''Ive 1986 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1986]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Laavlâkirjeh ====--> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Veikko Aikio]] – ''[[Ánná já Jovnâ kyelipiivdost]]: luuhâmkirjááš''<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ | Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="finna-9917195113506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917195113506253 |nommâ= Ánná já Jovna |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-18 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240318134136/https://www.finna.fi/Record/helka.9917195113506253 |vyerkkejum= 2024-03-18}}</ref> * [[Kari Østmo]] – ''[[Sämikielâ vieres kiellân vuáđuškoovlâst 4]]'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Matti Morottaja]]<ref name="finna-9912816793506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9912816793506253 |nommâ= Sämikiela vieres kiellan vuáðuškoovlast. Oappee kirje 4 |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-17 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240317034551/https://www.finna.fi/Record/helka.9912816793506253 |vyerkkejum= 2024-03-17}}</ref> <!-- === Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Rauni Magga Lukkari]] – ''[[Losses beaivegirji]]''<ref name="finna-lukkari-9917211003506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917211003506253 |nommâ= Losses beaivegirji |almostittem= Finna |čujottum=2026-08-05|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Eric Hill]] – ''[[Dielku lohká]]''<ref name="ovttas-girji_dielku-lohká">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/girji_dielku-lohka|nommâ=Dielku lohká |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-08-15|äigimuddo=2012-06-12 |kielâ={{se}}}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Kátjá]]'' * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Oabbá]]'' <!--==== Ráiđukoveh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Máret Sárá]] – ''[[Mihkku (bargogirji)|Mihkku]]: bargobihtat''<ref name="finna-sárá-162480">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.162480 |nommâ= Mihkku : bargogirji |almostittem= Finna |čujottum=2026-03-06|kielâ ={{se}}}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Stig Gælok]] – ''[[Vounak - Fra fjordene]]''<!--kirje nommâ lohheest lii Vounak-->, noomáin [[Stig Gælok Urheim]]<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_vuonak-fra-fjordene|nommâ=Vuonak - Fra fjordene |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2015-11-09 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> {{smj}} <small>já</small> {{nb}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1986 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1986 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1986 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1986]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1986]] euhb3j0fszpnj4eo3u10pqxd5v2hrr2 0 20416 159577 156372 2026-09-26T01:04:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159577 wikitext text/x-wiki '''Ive 2002 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2002]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== * [[Ulla-Maija Kankaanpää]], [[Riitta Nisonen]] já [[Markku Töllinen]] – ''[[Pyeri paaimân 2]]: hárjuttâsah'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="sd-pp2-hárjuttâsah">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://samediggi.fi/an/oppimateriaalikauppa/luandukirje-2-pargokirje/|Nommâ=Pyeri paaimân 2 harjuttusâh |Almostittem=Sämitigge|Čujottum=2024-03-17}}</ref> * [[Ulla-Maija Kankaanpää]], [[Riitta Nisonen]] já [[Markku Töllinen]] – ''[[Pyeri paaimân 2]]: oppâkirje'', anarâškielân jurgâlâm [[Ilmari Mattus]]<ref name="sd-pp2">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://samediggi.fi/an/oppimateriaalikauppa/pyeri-paaiman-2-oppakirje/|Nommâ=Pyeri paaimân 2 oppâkirje|Almostittem=Sämitigge|Čujottum=2024-03-17}}</ref> <!--==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === <!--==== Tihtâkirjeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Stig Riemmbe Gælok]] – ''[[Biehtár ja Duommá háhkabivdon]]''<ref name="ovttas-girji-gælok">{{Nettikäldee| čujottâs=https://ovttas.no/smj/girji_biehtar-ja-duomma-hahkabivdon|nommâ=Biehtár ja Duommá háhkabivdon |almostittem=Ovttas.no|äigimuddo=2013-04-04 |čujottum=2024-08-16|kielâ={{smj}}}}</ref> <!-- === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Harald Gaski]] – ''[[Čiežain čáziin]]''<ref name="finna-gaski-455619">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.455619 |nommâ= Čiežain čáziin |almostittem= Finna |čujottum= 2024-08-15 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240815140615/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.455619 |vyerkkejum= 2024-08-15}}</ref> * [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Árbbolaččat 2]]'' ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[John Einar Eira]] – ''[[Jori jeaggejogas]]''<ref name="finna-eira-464944">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464944 |nommâ= Jori jeaggejogas |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009203405/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464944 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> * [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Čábbámus iđitguovssu]]''<ref name="ovttas-girji-vars">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/girji_cabbamus-iditguovssu-0|nommâ=Čábbámus iđitguovssu |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-08-15|äigimuddo=2012-01-26 |kielâ={{se}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ====--> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Maarit Hivand]] – ''[[Geavlemanahat]]''<ref name="finna-hivand-464715">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464715 |nommâ= Geavlemanahat |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009152000/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464715 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> <!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2002 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2002 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2002 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2002]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2002]] o6tnfwgl9cvmygilde3nlvbcpsbzhcx 0 20436 159858 149960 2026-09-26T02:30:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159858 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Nusantara | kove = Joko Widodo planting tree in Sumbu Kebangsaan, December 2023.jpg | kove-čielgiittâs = Nusantara | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Indonesia]] | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2022 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+8 | kesiäigi = }} '''Nusantara''' lii [[Indonesia]] puáttee [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ikn.go.id/en|nommâ=Nusantara: A Global City for All|almostittem=IKN|äigimuddo=2021-12-10|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug lii paijaanmin [[Borneo]]n, mii lii ohtâ maailm riggásumos suolluin biodiversiteetis uáinust.<ref name="aavis-nus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/17/nusantara-udda-uaivikaavpug-huksejuvvoo-maailmkarta-oola/|nommâ=Nusantara – uđđâ uáivikaavpug huksejuvvoo maailmkártá oolâ|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-01-17|čujottum=2024-01-17}}</ref> Vuáváámist lii puátteevuođâ kaavpug, mii lii innovatiivlâš, ruánáá já pištevâš kaavpug.<ref name="aavis-nus"/> ==Sirdem suujah== Tááláš uáivikaavpug [[Jakarta]] lii kuuloold päcimin meddâl kiävtust, tastko tot vuáju. Totkei mield niäljádâs Jakartast lii pááccám čääsi vuálá ive&nbsp;2050 räi. Suijân vuájumân láá pajaneijee merâase, hyenes čääsimeddâlistemsysteem já vájuvâš luoddâviärmádâh. Tágárij sujâi keežild suullân 10 miljovn ulmuu tááláš uáivikaavpug šadda kuuloold mut vissásávt aassâmkiälbutteemmin.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrc.nl/nieuws/2023/11/10/hier-bouwt-indonesie-een-nieuwe-hoofdstad-te-midden-van-een-kwetsbaar-ecosysteem-a4180129|nommâ=Jakarta is passé: hier verrijst de hoofdstad van de toekomst|tahhee=Konniger, Saskia|almostittem=NRC|äigimuddo=2023-11-10|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=nl-NL}}</ref> ==Historjá== Indonesia president [[Joko Widodo]] meridij ive&nbsp;2019 huksiiškyettiđ eennâmsis uđđâ [[uáivikaavpug]].<ref name="nrc"/> Uđđâivemáánust 2022 Indonesia ovdâskodde tuhhiittij uáivikaavpug sirdem, já siämmást uđđâ uáivikaavpug nommâm väljejui Nusantara.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12275670|nommâ=Indonesia hyväksyi pääkaupungin siirron 2 000 kilometrin päähän – Jakarta tukehtuu tulviin ja saasteisiin|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2022-01-18|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Huksimpargoh algii ive&nbsp;2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.indiatvnews.com/news/world/indonesia-new-capital-city-develop-coronavirus-vaccine-drive-covid19-east-kalimantan-680128|nommâ=Indonesia new capital city develop coronavirus vaccine drive covid19|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-01-25|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210125131628/https://www.indiatvnews.com/news/world/indonesia-new-capital-city-develop-coronavirus-vaccine-drive-covid19-east-kalimantan-680128|vyerkkejum=2021-01-25}}</ref> ==Huolah huksiimist== Vistig huollân lii ekonomia. Ij ubâ 20 prosentidgin kaavpug huksiimist maksuu staatâ ruđâigijn. Válduruttâdem kalga kavnuđ ulguupiälásii ruttâdmist. Lii palo tast, et tast, kiäst lii ruttâ, lii meid meridemväldi toos, magarin kaavpug šadda, adai intresseh šaddeh nubelágánin ko kaavpug pištevâšvuođâ já ruánáávuođâ huksim.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc"/> Tastoo láá huolah energiast. Eenâb ko peeli indonesialii keđgičiiđâst kuáivoo enâmist Nuorttâ-Kalimantanist. Taat lii suullân 60 prosentid aalmuglii energiapuovtâdmist, veik ulmen ličij peessâđ 80–90-prosentlávt fossiilpuáldámuššáid. Lii kuittâg iäpádâs tast, et uđđâ kaavpug taha keđgičiiđâ kiävtu intensiivlubbon ige suigen keeppid tom.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc"/> Páihálij ulmui uáinust eennâmvuoigâdvuođah láá stuorrâ vädisvuotâ Indonesiast. NRC-lostâ muštâl, et ulmuuh iä haalijd varriđ, mut nube tááhust muulsâiävtuh iä jur lah, tastko ulmuuh iä pyevti tuođâštiđ omâstemvuoigâdvuođâs enâmáid. Páiháliih ulmuuh paleh meid jieijâs kulttuur já eellimvuovijdis moonâtmist. Uđđâ uáivikaavpugân sij iä liijkágin haalijd varriđ. Ulmuuh láá kievhih, ige sist lah ennuv omâdâh ige meridemväldi. Sij halijdeh eennâmvuoigâdvuođâi tubdâstem, mut liijká lii vyerdimist, et sii jienâ ij kulluu tuárvi kuhás.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc"/> Biologeh vist muštotteh, et kuávlu ekosysteem lii áinookiärdásâš já et eidu uđđâ kaavpug kuávlust iälusteh aštum elleesoortah, moh iä kavnuu kosten eres saajeest maailmist. Tágáreh elleeh láá ovdâmerkkân dugong-merâkussâ, mietâkuobžâ já motomeh eromâš kolbâcuábuisoortah. Ko elleesoortâi raavvâd láppoo huksiimij keežild, tot tiätá val kääržib eellimpirrâs elleesorttáid, jis ij jo tootaallii lappum. Moottorkiäinu huksejuvvoo orang-utang-apinij, kudij já leopardij eellimkuávlun.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc"/> Uđđâ kaavpug huksejuvvoo eukalyptusplantaasij oolâ, mon saajeest ovdil lijjii arvemeecih. Arvemeecih láá kuittâg karssum jo 1980-lovvoost. Lii kale lopedum, et uđđâ kaavpugân ištâduvvojeh ennuv muorah já et tast šadda ruánáá kaavpug. Mut taat-uv ruánáá lii kukken tovláin arvemeecijn, moh mudoi-uv láá eennâmpáálu kiäppáh, moigijn jieškote-uv mist kolgâččij vuoiŋâđ. Já šadda-uv tot ruánáá, lopádâsâin huolâhánnáá, lii loopâloopâst stuárráábij ruttâmieđetteijei kieđâst.<ref name="aavis-nus"/><ref name="nrc"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Indonesia kaavpugeh]] [[Luokka:Kalimantan]] pesum08bggaq52w9rra7ijc35ifhku6 0 20438 160147 149961 2026-09-26T03:43:48Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160147 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Parus major m.jpg|thumb|[[Pyeidicissááš]] lii puoh táválumos loddešlaajâ šiljoboŋŋamist.]] '''Šiljoboŋŋam''' ({{k-fi|Pihabongaus}}) lii jyehi-ihásâš tábáhtume, mon loddeservi [[BirdLife Suomi|BirdLife Suomi ry]] uárnee Suomâst ive 2006 rääjist. Šiljoboŋŋam lii [[Suomâ]] stuárráámus loddetábáhtume.<ref name="bl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.birdlife.fi/tapahtumat/pihabongaus/|nommâ=Pihabongaus|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240124192417/https://www.birdlife.fi/tapahtumat/pihabongaus/|vyerkkejum=2024-01-24}}</ref> Ive 2023 toos uásálistii paijeel 24 000 olmožid masa 16 300 saajeest pirrâ Suomâ.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/24/siljobonnam-tabahtume-uarnejuvvoo-uddaivemaanu-27-28-peeivi/|nommâ=Šiljoboŋŋam-tábáhtume uárnejuvvoo uđđâivemáánu 27.–28. peeivi|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-01-24|čujottum=2024-01-24}}</ref> ==Ulme já ävkki== Šiljoboŋŋam-tábáhtume ulmen lii movtáskittiđ ulmuid čuávvuđ tom, mii puoh tábáhtuvá pääihi alda leijee luándust já magareh lodeh kávnojeh tälviv loddelyevdist já táálu šiljoost. Taan tábáhtumán kii peri puáhtá uásálistiđ keččâmáin [[lodeh|luudijd]] oovtâ tijme ääigi jieijâs šiljoost teikkâ mottoom eres saajeest. Koččâmušâst ij lah kišto, pic tehálumos äšši lii uásálistiđ já almottiđ, magarijd já mon ennuv luudijd lii uáinám.<ref name="bl"/> Tábáhtume puátusijn šaddeh teháliih tiäđuh Suomâ tälviáigásijn loddenaalijn já tai nubástusâin.<ref name="aavis"/> Tondiet lii-uv tergâd almottiđ luudijd, moh láá oinum oovtâ saajeest eidu oovtâ tijme ääigi.<ref name="aavis"/> Nuuvt almottâsâin šoddâm jieškuuđij-uv iivij amnâstuvâid puáhtá viärdádâllâđ koskânis.<ref name="aavis"/> Meiddei tot lii mávsulâš tiätu, et ij lah uáinám oovtâgin lode tijme ääigi, teikkâ tuše muáddi táválii lode láá oinum, já tom-uv kannat almottiđ.<ref name="aavis"/> Kuássin ij pyevti tiettiđ, mon loddešlaajâ nääli ucco teikkâ stuáru puátteevuođâst já moos taat tiätu motomin máhđulávt tarbâšuvvoo.<ref name="aavis"/> ==Ravvuuh== Jis haalijd uásálistiđ Šiljoboŋŋam-tábáhtumán, te taa láá ravvuuh:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.birdlife.fi/tapahtumat/pihabongaus/osallistuminen/|nommâ=Osallistuminen Pihabongaukseen|čujottum=2024-01-24|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240124194143/https://www.birdlife.fi/tapahtumat/pihabongaus/osallistuminen/|vyerkkejum=2024-01-24}}</ref> * Čuávu oovtâ tijme ääigi luudijd jieijâd šiljoost teikkâ eres mudágâš saajeest uđđâivemáánu majemuu oholoopâ jo-uv lávurduv tâi pasepeeivi. * Tuubdâ loddešlaajâid, maid tun lah uáinám. * Luuvâ, kalle lodded uáináh enâmustáá tiätušlaajâst siämmáá ääigi (návt jieh luuvâ vahâgist siämmáá lode maŋgii). * Almoot luudijd luámáttuvváin, mii kávnoo BirdLife-siijđost, majemustáá vástuppeeivi 2.2.2024. Lii meid máhđulâš almottiđ luudijd BirdLife-siärván postâkorttáin. * Almoot luudijd oovtâ saajeest tuše ohtii (ađai ij sehe lávurduv já pasepeeivi). * Almootmáin luudijd tun puávtáh uásálistiđ meid vuárbumân. == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:BirdLife Suomi]] [[Luokka:Lodeh]] [[Luokka:Suomâ tábáhtusah]] [[Luokka:Uđđâivemáánu tábáhtusah]] hajp0qcx1monuf1ywt6atxl62v59vq3 0 20492 160031 159148 2026-09-26T03:18:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160031 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Beaivváš Sámi Theatre Kautokeino 2014.jpg|thumb|Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ive 2014]] '''Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš''' ({{k-se|Sámi Našunálateáhter Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|nommâ=Teáhtera birra|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240528055745/https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|vyerkkejum=2024-05-28}}</ref> já {{k-no|Samiske Nasjonalteatret Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|nommâ=Om teatret|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240827235523/https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|vyerkkejum=2024-08-27}}</ref>) lii sämmilâš aalmuglâšteatter, mii vuáđudui ive&nbsp;1981 [[Kuovdâkiäinu]]st. Teatter kiävttá toimâstis [[orjâlâškielâ]]. Teatter puoh puovtâdâs lii lamaš sämikielân, já čaitâlmist lii tulkkum [[eŋgâlâskielâ]]n teikâ [[tárukielâ]]n. ==Sämikulttuur== Piäiváš lii tehálâš kulttuurkyeddee sämmilij historjá já identiteet uáinust. Teatter lii toohâm sämikulttuur tobdosin meid [[Säämi]] ulguubeln. Ovdâmerkkân čohčâmáánust 2023 Piäiváš-teatter čaittâlij [[Ruánááeennâm]] uáivikaavpugist [[Nuuk]]ist. Piäiváš lii tehálâš arena luohti-/muusikteatterân Säämist, já tot kuáddá eromâš ovdâsvástádâs sämmilii muusikärbivyevist, juáigusist. ==Turnee== Piäiváš-teatter jotá čuuvtij eenâb ko eres teattereh. Ihásávt Piäiváš jotá turneest [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st, moddii [[Ruoššâ|Ruošâst]] meid. Jyehi ive Piäiváš-teatter jotá čáitáldâhmaađhijn eenâb ko 28&nbsp;000 kilomeetterid. Uđđâivemáánu 15.&nbsp;peeivi&nbsp;2024 Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ornij "Váimmus váibmui" -juhlekonsert [[Sajos]]ist [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/19/fiijna-muusik-kullui-vaimmus-vaibmui-juhlekonsertist-anarist/|nommâ=Fiijnâ muusik kullui Váimmus váibmui -juhlekonsertist Anarist|tahhee=Askala, Anna|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-01-30}}</ref> Konsert kuulâi stuárráb turneen, mii juuđij pirrâ Taažâ, Suomâ já Ruotâ. Stivrejeijen tooimâi [[Rolf Degerlund]].<ref name="aavis"/> ==Historjá== Piäiváš-teatter vuáđudâm rijjâjuávkun kullii nuorâ kulttuuraktiveh Kuovdâkiäinu pirrâsist. Vuosmuš čaaitâlm lâi "Mii tuoddâreh" ({{k-se|Min duottarat}} já {{k-fi|Meidän tunturimme}}), mon čaalijn [[Ailo Gaup]] já [[Knut Walle]].<ref name="duoddarat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|nommâ=Min duoddarat I (1981)|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250123162347/https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|vyerkkejum=2025-01-23}}</ref> Walle meid stivrij čaaitâlm.<ref name="duoddarat"/> Vuosâčaaitâlm lâi kesimáánust 1981. Ive&nbsp;1987 Piäiváš vuáđudij uásusirâttâsseervi, jâ ive&nbsp;1991 Piäiváš-teatter finnij ruttâdem staatâbudjetist oovtâ ihán. Ive&nbsp;1993 Piäiváš-teatter miäruštâllui Piäiváš Taažâ Aalmuglâš teatterlájádâssân siämmáánáál tego ovdâmerkkân Taažâ Nationalteatret. Piäiváš-teatter ihetoorjâ lâi 1,86 miljovn eurod (21,1 miljovn NOK) ive&nbsp;2018. Teatterist láá 16 fastâ parged já jyehi ive meid motomin freelance kulttuurpargeeh, tego čaittâleijeeh, stivrejeijeeh já musikkáreh. Piäiváš-teatter toimâ lii lamaš Kuovdâkiäinu Kulttuurtáálust. Piäiváš-teatter uđđâ teattertáálu valmâštui Kuovdâkiäinun ive&nbsp;2023, já Piäiváš toimâškuát tobbeen ive&nbsp;2024 loopâst. ==Čáitáldâh já palhâšumeh== Čaitâlmeh láá ennuv. Piäiváš-teatter lii toohâm masa 300 puovtâdâssâd já paijeel 5&nbsp;000 čaitâlmid Tave-enâmist, Ruošâst já val maaŋgâ eres-uv staatâst. Čaitâlmij fáádáh láá maaŋgâmuđusiih. Piäiváš-teatter lii čaittâlâm párnáid já klassikkoid tego [[William Shakespeare]] Hamlet, Goethe Faust já tiäđust-uv sämmilijd čaitâlmijd, moi čälleeh láin ovdâmerkkân [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Johan Turi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/historihkka/|nommâ=Čájálmashistorihkka|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Piäiváš-teatter lii lamaš maŋgii Taažâ tehálâš Hedda-teatterpalhâšume iävtukkâssân. Piäiváš-teatter lii uážžum [[Hedda-palhâšume]] kuohtii. Ive&nbsp;2000 Piäiváš-teatter uážui "pyeremus lävdi- já pivtâshammim" -palhâšume "Vølund Saga" -čaaitâlm oovdâst, já ive&nbsp;2016 Piäiváš-teatter uážui palhâšume "eromâš taiđâlâš pargoin" čaitâlmist "Vidas Extremas". Čaaitâlm uážui meid teatterárvuštellei palhâšume 2015/2016. == Hoovdah == * 1991–1996 [[Haukur Jón Gunnarsson|Haukur J. Gunnarsson]] * 1997–2002 [[Alex Scherpf]] * 2002–2006 [[Harriet Nordlund]] * 2007–2015 Haukur J. Gunnarsson * 2016–2023 Rolf Degerlund * 2023–2026 [[Per Ananiassen]]<ref name="nrk-1.16411054">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-teahteris-o__a-hoavda-1.16411054|nommâ=Beaivváš-teáhteris ođđa hoavda|almostittem=NRK|äigimuddo=2023-05-15|čujottum=2024-01-28|kielâ={{se}}}}</ref> * 2026– [[Rawdna Carita Eira]]<ref name="sr-eira-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigesradio.se/artikel/rawdna-carita-eira-ny-teaterchef-pa-beaivvas|nommâ=Sámi Našunálateáhter Beaivvášas lea ođđa teáhterhoavda|almostittem=Sameradion|äigimuddo=2026-09-08|čujottum=2026-09-08|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.18014566">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-far-ny-teatersjef--1.18014566|nommâ=Beaivváš får ny teatersjef|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-09-04|čujottum=2026-09-08|kielâ={{nb}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuovdâkiäinu huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Kuovdâkiäinu kulttuur]] [[Luokka:Sämikulttuur]] [[Luokka:Taažâ teattereh]] eet2f4jz2xpwqapyawjoh6pwomnoi6l 0 20516 159809 149990 2026-09-26T02:19:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159809 wikitext text/x-wiki '''Metroidvania''' lii [[toimâfiäráánspellâ|toimâfiäráánspeelâi]] vyelišlaajâ. Šlaajâ ovtâstit jurduid ''[[Metroid]]'' já ''[[Castlevania]]'' -videospeelâin, moi mield tot lii finnim noomâs.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.polygon.com/features/2018/10/10/17952674/the-12-best-indie-metroidvania-games|nommâ=The 12 best indie metroidvania games|tahhee=Parish, Jeremy|almostittem=Polygon|äigimuddo=2018-10-10|čujottum=2024-02-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref name="ign">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ign.com/articles/2018/11/24/14-best-modern-metroidvania-games|nommâ=14 Best Modern Metroidvania Games|tahhee=Moser, Cassidee|almostittem=IGN|äigimuddo=2018-11-24|čujottum=2024-02-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Taan šlaajâ speelah ovtâstiteh távjá meiddei elementijd eres spellâšlaajâin tegu [[roguelike]]-speelâin já [[Tiätturroolâspellâ|roolâspeelâin]].<ref name="ign"/> Puoh tehálumos jiešvuotâ taan šlaajâ speelâin lii spellâmaailm. Ton puoh kuávluh láá ovtâstittum, já lii máhđulâš maccâđ puáris kuávloid. Jiešalnees spellee kalga maccâđ puáris kuávloid – teikâ tot lii aainâs-uv avžuuttettee – tastko spellee ij peesâ jyehi sajan aaibâs aalgâst. Taan šlaajâ speelâin láá estuuh, moi čoođâ spellee ij peesâ speelâ aalgâst já maid spellee puáhtá lekkâđ maŋeláá tastmaŋa ko sun lii finnim mottoom uđđâ naavcâ teikâ tiiŋgâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giantbomb.com/metroidvania/3015-2440/|nommâ=Metroidvania (Concept)|almostittem=Giant Bomb|čujottum=2024-02-02|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240202082352/https://www.giantbomb.com/metroidvania/3015-2440/|vyerkkejum=2024-02-02}}</ref> Pivnohis Metroidvania-speelah láá ovdâmerkkân ''[[Hollow Knight]]'', ''[[Blasphemous]]'', ''[[Bloodstained]]'' já ''[[Ori and the Will of the Wisps]]''. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Metroidvania-speelah|*]] [[Luokka:Videospeelâi šlaajah]] q7urna0n818y23qpu9vvh8bl4in1460 0 20599 160052 154635 2026-09-26T03:29:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160052 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Timo Parvela | kove = Timo Parvela 2014 HKI C IMG 8079.JPG | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|19|5|1964}}<br>[[Jyväskylä]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee | noomah = | šlaajâ = | kielâ = suomâkielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = http://timoparvela.fi/ }} '''Timo Johannes Parvela''' (š. [[vyesimáánu 19.]] peeivi [[1964]] [[Jyväskylä]], [[Suomâ]])<ref name="kko11">{{Kirjekäldee|Nommâ=Kuka kukin on 2011|Sijđo=732–733|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava|Isbn=978-951-1-24712-8}}</ref> lii syemmilâš kirječällee, kii lii čáállám paijeel čyeti kirjed puohahasijd ulmuid.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/09/13/ella-laapist-lii-almostum/|nommâ=”Ella Laapist” lii almostum|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2023-09-13|čujottum=2024-02-02}}</ref> Čaabâkirjálâšvuođâ lasseen Parvela lii čáállám škovlâkiirjijd já kietâčalluid radio- já televisio-ohjelmáid. Kiirjij lasseen sun lii tobdos [[Luuhâmmáttu|luuhâmmáátu]] piälušteijen. Parvela kirjeh láá jurgâlum suullân 40 kielân, já toh láá vuobdum ohtsis paijeel kuttâ miljovn pittád sehe Suomâst já olgoenâmijn.<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kulttuuritahdet.com/uutiset.html?a100=204393|nommâ=Timo Parvelan ja Pasi Pitkäsen Varjot-trilogialle poikkeuksellinen vastaanotto|tahhee=Kilpilampi, Marko|almostittem=Kulttuuritähdet.com|äigimuddo=24.11.2021|čujottum=8.12.2021}}</ref> Suu kiirjijn láá rahtum meid maaŋgâlágán teatter-, televisio- já elleekoveversioh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/b6ea7480-9957-44cb-82e8-ab86d1aa17bc|nommâ=Suomalaiskirjailija ehdolla "lastenkirjallisuuden Nobelin” saajaksi|tahhee=Salo, Sanna|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-02-02|kielâ={{fi}}}}</ref> Parvela lii uáli jo tobdos ''Ella já skipáreh'' -kirjerááiđust. [[Henna Tervaniemi]] lii jurgâlâm rááiđu nelji vuossâmuu kirje [[anarâškielâ]]n: ''[[Ella já skipáreh 1]]'', ''[[Ella já skipáreh 2]]'', ''[[Ella Laapist]]'' já ''[[Ella já Paterock]]''.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/02/01/syemmilas-kirjecallee-timo-parvela-lii-iavtukkassan-hans-christian-andersen-kirjalasvuotapalhasume-uazzon/|nommâ=Syemmilâš kirječällee Timo Parvela lii iävtukkâssân Hans Christian Andersen -kirjálâšvuotâpalhâšume uážžon|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2024-02-01|čujottum=2024-02-02|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/22/ella-ja-paterock-lii-almostum/|nommâ=”Ella já Paterock” lii almostum|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-11-22}}</ref> ''Ella já skipáreh'' -kirjerááiđu lasseen Parvela lii čáállám meid tagarijd rááiđuid ko ''[[Pate (kirjeráiđu)|Pate]]'', ''[[Maukka ja Väykkä (kirjeráiđu)|Maukka ja Väykkä]]'' já ''[[Sammon vartijat (kirjeráiđu)|Sammon vartijat]]''. == Eellim já karrieer == Parvela čaalij pajeuáppen ive 1983. Ive 1988 sun valmâštui šoddâdemtiettui kandidaatin [[Jyväskylä ollâopâttâh|Jyväskylä ollâopâttuvâst]]. Sun poorgâi Tupamäki vyeliškoovlâ škovlâhovdân [[Petäjävesi]]st iivij 1988–1990, škovlâmáttáátteijen Tyyppälä vyeliškoovlâst [[Jyväskylä táálunkieldâ]]st iivij 1990–1991 já [[Espoo]] [[Aarnivalkea vyeliškovlâ|Aarnivalkea vyeliškoovlâst]] iivij 1992–1996. Ive 1996 Parvela algâttij rijjâ kirječällen.<ref name="kko11"/> Čohčuv 2015 Parvela já taažâ kirječällee [[Bjørn Sortland]] meridáin "vuolgâttiđ párnáid komovuotân".<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://timoparvela.fi/tuotanto/kirjat/kepler-52-project/|nommâ=Kepler 52 - Project|almostittem=Timo Parvela, kirjailija|čujottum=2024-02-02|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240222183410/https://timoparvela.fi/tuotanto/kirjat/kepler-52-project/|vyerkkejum=2024-02-22}}</ref> Tast šoodâi komovuotâfiäráánráiđu ''Kepler62'', mast šoodâi ohtâ Suomâ enâmustáá vuobdum párnáikirjerááiđuin.<ref name=":2" /> Kepler62-rááiđu nubbe uási almostui čohčuv 2018 já kuálmád uási čohčuv 2021. Ráiđu majemuš kirje lii kuálmád uási nubbe kirje ''Sydän'', mii almostui ive 2022. Parvela já ''Kepler62''-rááiđu kovvejeijee Pasi Pitkänen oovtâstpargo lii jotkum ''Varjot''-rááiđust-uv. Rááiđu vuossâmuš uási ''Helähdys'' almostui Suomâst čohčâmáánust 2021.<ref name=":0"/> Tot väljejui juovlâmáánust 2021 Arvid Lydecken -palhâšumeiävtukkâssân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nuorisokirjailijat.fi/ehdokkaat-2022.html|nommâ=Arvid Lydecken -ehdokkaat 2022|äigimuddo=10.12.2021|almostittee=Suomen Nuorisokirjailijat ry|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211210141943/http://www.nuorisokirjailijat.fi/ehdokkaat-2022.html|vyerkkejum=10.12.2021|čujottum=11.12.2021}}</ref> == Palhâsumeh já tubdâstâsah == * [[1989]] – H.C. Andersen -kunneekirje kirjeest ''Poika'' * [[1990]] – Keskisuomalaisen taidepalkinto -taaiđâpalhâšume * [[1991]] – Koskâ-Suomâ lääni taaiđâpalhâšume * [[1992]] – IBBY-kunneekirje kirjeest ''Poika'' * [[1997]] – [[Arvid Lydecken -palhâšume]] kirjeest ''Ella luokkaretkellä''<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=IBBY Honour List 1992|Ihe=1992|Sijđo=9|Almostittee=IBBY|Kielâ={{en}}|www=https://www.ibby.org/subnavigation/archives/flipbook?tx_archive_archivelist%5Baction%5D=show&tx_archive_archivelist%5Bcontroller%5D=Publication&tx_archive_archivelist%5Bpublication%5D=292&cHash=f9f66f01715e0609e9a64d63b19ff82c|Čujottum=2024-02-02}}</ref> * [[2005]] – [[Kaarina Helakisa -palhâšume]] * 2005 – Suuri Suomalainen Kirjakerho -tubdâstâspalhâšume * 2005 – Ive párnáidekkarpalhâšume * 2005 – [[Plättä-palhâšume]] * [[2006]] – [[Finlandia Junior -palhâšume]] kirjeest ''Keinulauta'' oovtâst kovetaaidâr Virpi Talvitiein * [[2007]] – [[Topelius-palhâšume]] kirjeest ''Tuliterä'' * [[2011]] – Laivakello-palhâšume * [[2014]] – Suomi-palhâšume * [[2019]] – Pro Finlandia -miitaal<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ritarikunnat.fi/index.php/fi/ritarikunnat/annetut-kunniamerkit/50-annetut-kunniamerkit/452-6-12-2019-annetut-kunniamerkit|nommâ=6.12.2019 annetut kunniamerkit|almostittee=Ritarikuntien kanslia|čujottum=15.12.2019}}</ref> ; Iävtukkâssân * [[1999]] – Finlandia Junior -palhâšumeiävtukkâs * [[2013]] – [[Astrid Lindgren -muštopalhâšume]] * [[2021]] – Finlandia Junior -palhâšumeiävtukkâs == Pargo == * {{Kirjekäldee|Nommâ=Poika|Ihe=1989|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-30-9154-6}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Puhuva koira|Ihe=1990|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-30-9519-3}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pelkotiloja|Ihe=1992|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-0018-9}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pikkuveljet ja taika-avain|Ihe=1993|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-0244-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Ohutta yläpilveä|Ihe=1994|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-0452-4}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Isäni on supermies|Ihe=1996|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-0837-6}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Ansa ja Oiva|Ihe=1999|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-23494-X}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Outo juttu|Ihe=2000|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-1756-1}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Ansa ja Oiva suurkaupungissa|Ihe=2000|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-24894-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Sanoo isä|Ihe=2001|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-2186-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Mitä siihen sanot, isä?|Ihe=2002|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-2554-8}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Keinulauta|Ihe=2006|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-31901-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Taron suuri pieni seikkailu|Ihe=2014|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-40285-6}} === ''Hilma''-ráiđu (1995, 2004–2005) === * {{Kirjekäldee|Nommâ=Hilma ja Pingviini|Ihe=1995|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Lasten oma kirjakerho|Isbn=951-875-838-7}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Hilma ja täydellinen lemmikki|Ihe=2004|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-28920-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Hilma ja hyvä harrastus|Ihe=2005|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-30269-4}} === ''Ella já skipáreh'' -ráiđu (1995–) === {{Válduartikkâl|[[Ella já skipáreh]]}} === ''Anna já Antti'' -ráiđu (1999–2003) === * {{Kirjekäldee|Nommâ=Annan ja Antin aamutouhut|Ihe=1999|Almostittemsaje=Espoo|Almostittee=Weilin+Göös|Tubdâldâs=ISBN 951-35-6548-3}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Anna ja Antti. Rapinaa yössä|Ihe=2001|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Tubdâldâs=ISBN 951-0-25631-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Anna ja Antti, ei saa!|Ihe=2002|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Tubdâldâs=ISBN 951-0-26847-X}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Anna ja Antti. Kiusankappale|Ihe=2003|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Tubdâldâs=ISBN 951-0-27769-X}} === ''Sammon vartijat'' (2007–2009) === * {{Kirjekäldee|Nommâ=Tuliterä|Ihe=2007|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Tubdâldâs=ISBN 978-951-31-3999-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Tiera|Ihe=2008|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Tubdâldâs=ISBN 978-951-31-4316-9}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Louhi|Ihe=2009|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Tubdâldâs=ISBN 978-951-31-5037-2}} === ''Maukka ja Väykkä'' (2007–) === * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukka ja Väykkä|Ihe=2007|Almostittemsaje=Espoo|Almostittee=Itupiikki|Isbn=978-952-92-1589-8}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukka, Väykkä ja mieletön lumipallo|Ihe=2009|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-4955-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukka ja Väykkä rakentavat talon|Ihe=2010|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-5549-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukka, Väykkä ja suuri seikkailu|Ihe=2011|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-5927-6}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukka, Väykkä ja Karhu Murhinen|Ihe=2012|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-6167-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukan ja Väykän satukirja|Ihe=2013|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-6168-2}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukan ja Väykän pieni kirja ystävyydestä|Ihe=2013|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-7122-3}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukan ja Väykän naamakirja|Ihe=2014|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-7995-3}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Maukan ja Väykän matkakirja|Ihe=2015|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-8503-9}} === ''Pate''-ráiđu (2014–) === * {{Kirjekäldee|Nommâ=Paten aikakirjat|Ihe=2014|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-7800-0}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Paten jalkapallokirja|Ihe=2015|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-8354-7}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Paten kalastuskirja|Ihe=2016|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-8903-7}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate aarresaarella|Ihe=2017|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-951-31-9478-9}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate, viidakon kuningas|Ihe=2018|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-952-04-0009-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate ja Blacknessin hirviö|Ihe=2019|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-952-04-0492-5}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate ja savannien sankarit|Ihe=2020|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-952-04-1291-3}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate ja Alaskan aarre|Ihe=2021|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-952-04-2585-2}} * {{Kirjekäldee|Nommâ=Pate ja vajonnut kaupunki|Ihe=2022|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Tammi|Isbn=978-952-04-2585-2}} === Kepler62-ráiđu (2015–2022) === ; Vuossâmuš uási * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo & Sortland, Bjørn|Nommâ=Kepler62: Kirja yksi – Kutsu|Ihe=2015|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-41258-9}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Sortland, Bjørn & Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Kirja kaksi – Lähtölaskenta|Ihe=2015|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-41259-6|Jurgâleijee=Outi Menna}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo & Sortland, Bjørn|Nommâ=Kepler62: Kirja kolme – Matka|Ihe=2016|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-41796-6}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Sortland, Bjørn & Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Kirja neljä – Pioneerit|Ihe=2016|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-42028-7|Jurgâleijee=Outi Menna}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo & Sortland, Bjørn|Nommâ=Kepler62: Kirja viisi – Virus|Ihe=2017|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-42645-6}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Sortland, Bjørn & Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Kirja kuusi – Salaisuus|Ihe=2017|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-42753-8|Jurgâleijee=Outi Menna}} ; Nubbe uási * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Uusi maailma – Kaksi heimoa|Ihe=2018|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-43328-7}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Sortland, Bjørn & Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Uusi maailma – Saari|Ihe=2019|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-44299-9|Jurgâleijee=Outi Menna}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Uusi maailma – Kuiskaajien kaupunki|Ihe=2019|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-44318-7}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Sortland, Bjørn & Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Uusi maailma – Luola|Ihe=2020|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-44885-4|Jurgâleijee=Outi Menna}} * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Uusi maailma – Gaia|Ihe=2020|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-45247-9}} ; Kuálmád uási * {{Kirjekäldee|Tahhee=Parvela, Timo|Nommâ=Kepler62: Terra – Kloonit|Ihe=2021|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=978-951-0-45676-7}} * Parvela, Timo: ''Kepler62: Terra – Sydän''. Helsinki: WSOY, 2022. <nowiki>ISBN 978-951-0-456828</nowiki> . === TV-kietâčalluuh === * ''Kuutarha'' * ''Saimin raide'' * ''Ansa ja Oiva'' * ''Kansankynttilät'' * ''Taivaan tulet'' (oovtâst Kari Väänäsiin) * ''Joulukalenteri: Porokuiskaajan arvoitus'' * ''Joulukalenteri: Jäätävä seikkailu'' * ''Joulukalenteri: Maukan ja Väykän ensimmäinen joulu'' == Fáádást eres soojijn == * [http://timoparvela.fi/ Timo Parvela nettisijđostâh] {{Fi}} <small>já</small> {{En}} * [https://web.archive.org/web/20240125025233/https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%3Aperson_123175918486944 Timo Parvela Kirjasampo.fi:st] {{Fi}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Timo Parvela|*]] rbw4e9j9yb5pcc75xgxwwexpl7xdn8j 0 20838 159598 156349 2026-09-26T01:11:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159598 wikitext text/x-wiki '''Ive 2024 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2024]]. == Anarâškielân == [[Tiätuvuárkká:Ann-Helén_Laestadius_-_Hei_fávru_-_Inari_Saami.jpg|pienoiskuva|''Hei fávru'' -kirje lokke]] === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Ann-Helén Laestadius]] – ''[[Hei fávru]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Sáárákáisá Seurujärvi]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/09/06/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-hei-favru-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Hei fávru lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-09-06|čujottum=2024-09-06}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Timo Parvela]] – ''[[Ella já Paterock]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Henna Tervaniemi]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/22/ella-ja-paterock-lii-almostum/|nommâ=”Ella já Paterock” lii almostum|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-11-22}}</ref> * [[Anniina Veitonmäki]] – ''[[Patu fiskis peivi]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/04/05/anarist-uarnejui-udda-anaraskielalii-parnaikirje-almostittemtilalasvuota/|nommâ=Anarist uárnejui uđđâ anarâškielâlii párnáikirje almostittemtilálâšvuotâ|tahhee=Tikka-Morottaja, Kaisa|äigimuddo=2024-04-05|čujottum=2024-04-10}}</ref> * [[André Kuipers]] – ''[[Missio máhđuttem]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Sofia Olthuis]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/12/17/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-missio-mahduttem-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje ”Missio máhđuttem” lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-12-17|čujottum=2024-12-17}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Suomen Partiolaiset ry]] – ''[[Čiivgâ luodah]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Neeta Jääskö]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/02/07/udda-vardamkirje-lii-almostum-samikielan/|nommâ=Uđđâ várdámkirje lii almostum sämikielân|tahhee=Tervaniemi, Henna|äigimuddo=2024-02-07|čujottum=2024-02-07}}</ref> ==== Oppâkirjeh ==== * [[Iida Kerokoski]] – ''[[Čääli! – kreatiivlâš čäällim oppâkirje pajetääsi já luvâttuv várás]]''<ref name="st-čääli">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/caali-kreatiivlas-caallim-oppakirje-lii-almostum/ |nommâ=Čääli! – kreatiivlâš čäällim oppâkirje lii almostum |almostittem=Sämitigge |äigimuddo=2024-01-24|čujottum=2024-02-07}}</ref><ref name="finna-kerokoski-1945466">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945466 |nommâ= Čääli! : kreatiivlâš čäällim oppâkirje pajetääsi já luvâttuv várás |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-10|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Oona Länsman]] – ''[[KEI 1 Kollemecci pargokirje kiiđân]]'', anarâškielân jurgâlâm já anarâš kulttuurân heiviittâm Minna Lampinen<ref name="st-kei">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/samitigge-almostittij-kei-1-anaraskiela-pargokirje-kiidan/ |nommâ=Sämitigge almostittij KEI 1 anarâškielâ pargokirje kiiđân |almostittem=Sämitigge |äigimuddo=2024-01-23|čujottum=2024-02-07}}</ref> <!-- ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Nuorttâlâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ====--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== * [[Nora Bäck]] – ''[[Ǩeeʹrjet bukvaid!]]''<ref name="finna-bäck-1945696">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945696 |nommâ= Ǩee'rjet bukvaid! |almostittem=Finna|čujottum=2025-06-24|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Oona Länsman]] – ''[[Ǩiõčč 4]]: nuõrttsääʹmǩiõll veeʹres ǩiõllân – čõhččpââʹj tuejjǩeʹrjj'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="finna-länsman-1947927">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1947927 |nommâ= Ǩiõčč : nuõrttsää′mǩiõll vee′res ǩiõllân. 4, Čõhččpââʹj tuejjǩeʹrjj |almostittem= Finna |čujottum=2025-06-24|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Oona Länsman]] – ''[[Ǩiõčč 4]]: nuõrttsääʹmǩiõll veeʹres ǩiõllân – mättǩeʹrjj'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="finna-länsman-1947928">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1947928 |nommâ= Ǩiõčč 4 : nuõrttsää′mǩiõll vee′res ǩiõllân : mättǩeʹrjj nuõrttsäämas |almostittem= Finna |čujottum=2025-06-24|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Aura Pieski]] – ''[[Äʹrbb]]'', nuorttâlâškielân jurgâlâm [[Esther Berelowitsch]]<ref name="finna-pieski-1945646">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945646 |nommâ= Ä’rbb |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-10 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241213211443/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945646 |vyerkkejum= 2024-12-13}}</ref> <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Stig Riemmbe Gælok]] – ''[[Sájvvatjáhtje]]: mánájgirjje julevsámegiellaj''<ref name="biblioteksøk-4636205">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4636205|nommâ= Sájvvatjáhtje : mánájgirjje julevsámegiellaj|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Ceporah Mearns]] já [[Jeremy Debicki]] – ''[[Muorjjimájgge!]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Oddvar Andersen]]<ref name="ovttas-muorjjimájgge">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/nb/girji_muorjjimajgge |nommâ=Muorjjimájgge! |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-04-11|äigimuddo=2025-01-23 |kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="arran-nyeboker">{{Nettikäldee|čujottâs=https://arran.no/aktuelt/nyeboker |nommâ= To nye barnebøker på lulesamisk! |almostittem=Árran|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Maria Parr]] – ''[[Stuorviellja]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Oddvar Andersen]]<ref name="arran-nyeboker"/><ref name="ovttas-girji_stuorviellja">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/nb/girji_stuorviellja |nommâ= Stuorviellja |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-04-11|äigimuddo=2025-01-23 |kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Kirsten Ahlburg]] – ''[[Sööfe jïh jåhha]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ellen Bull Jonassen]]<ref name="ovttas-sööfe-jïh-jåhha">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_soofe-jih-jahha|nommâ=Sööfe jïh jåhha|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-09-11 |kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Inga Borg]] – ''[[Pluppe jïh bovtsh]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Marja Magdalena Joma]]<ref name="sbt-borg-pluppe-jih-bovtsh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/07/12/inga-borg-pluppe-jih-bovtsh/ |nommâ= Inga Borg: Pluppe jïh bovtsh | äigimuddo = 2024-07-12 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Athalie Lango]] já [[Inka Nuorgam]] – ''[[Eelle Minna vaeresne]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anja Labj]]<ref name="biblioteksøk-10485168">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10485168 |nommâ= Eelle Minna vaeresne |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Amanda Li]] – ''[[Soptsesh Mumivuemeste]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anja Labj]]<ref name="sbt-soptsesh-mumivuemeste">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/04/02/amanda-li-soptsesh-mumivuemeste/ |nommâ= Amanda Li: Soptsesh Mumivuemeste | äigimuddo = 2024-04-02 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Lars Mæhle]] – ''Dinosaure-tjomhpe – [[Feeleme]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ejva-Krihke Jonassen]]<ref name="sbt-maehle-feeleme">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/07/05/lars-maehle-feeleme/ |nommâ= Lars Mæhle: Feeleme | äigimuddo = 2024-07-05 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref><ref name="ovttas-feeleme">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_dinosaure-tjomhpe-feeleme|nommâ=Dinosaure-tjomhpe - Feeleme|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-06-26 |kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Rachel Qitsualik-Tinsley|Rachel]] já [[Sean Qitsualik-Tinsley]] – ''[[Tannan snjågloe]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Jenny-Krihke Bendiksen]]<ref name="ovttas-tannan-snjågloe">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_tannan-snjagloe|nommâ=Tannan snjågloe|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-06-26 |kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Moa Backe Åstot]] – ''[[Elmie Buelieminie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åse Klemensson]]<ref name="ovttas-elmie-buelieminie">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_elmie-buelieminie|nommâ=Elmie buelieminie|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-09-12 |kielâ={{sma}}}}</ref> ==== Ráiđukoveh ==== * [[Lisa Myhre]] – ''[[Nemi Dracarys]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anja Labj]]<ref name="ovttas-_nemi-dracarys">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_nemi-dracarys|nommâ=Nemi Dracarys|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-03-13 |kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Trude Tjensvold]] – ''[[Rööpses volvo]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ajlin Jonassen Kråik]]<ref name="ovttas-roopses-volvo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_roopses-volvo|nommâ=Rööpses volvo|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-09-11 |kielâ={{sma}}}}</ref> <!--==== Tihtâkirjeh ==== --> === Tiätukirjálâšvuotâ === <!--==== Oppâkirjeh ====--> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Håvard Fjell]] – ''[[Tjeavlabåalan soptsese]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ellen Bull Jonassen]]<ref name="nrk-1.16751794">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/orre-gaerja-aarjelsaemiengielesne-1.16751794 |nommâ=Orre gærja åarjelsaemiengïelesne |almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-02-06|čujottum=2024-02-07|kielâ={{sma}}}}</ref><ref name="biblioteksøk-10208734">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10208734|nommâ=Tjeavlabåalan soptsese|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-10-10| Sitaat = Håvard Fjell ; oversatt til sørsamisk av Ellen Jonassen |kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== ==== Tihtâkirjeh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Oppâkirjeh ==== ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === * [[Niillas Holmberg]] – ''[[Goatnelle]]''<ref name="sbt-holmberg-goatnelle">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/08/30/jalvvi-niillas-holmberg-goatnelle/ |nommâ= Jalvvi Niillas Holmberg: Goatnelle| äigimuddo = 2024-08-30 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[Niviaq Korneliussen]] - ''[[Lieđđevággi]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kari Mákreda Utsi]]<ref name="bibsent-korneliussen-9788232905829">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/lieddevaggi-romana-9788232905829 |nommâ= Lieđđevággi : romána |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-05-14|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[Elin Anna Labba]] – ''[[Ale mana merrii]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Lea Simma]]<ref name="finna-labba-2571387">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2571387 |nommâ= Ale mana merrii |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-10|kielâ ={{se}}}}</ref> ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Jon Einar Eira]] – ''[[Jori internáhtas]]''<ref name="finna-eira-1941588">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1941588 |nommâ= Jori internáhtas |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009202838/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1941588 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> * [[Maarit Hivand]] – ''[[Mággá ja Silbasiidu]]''<ref name="finna-hivand-1937190">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937190 |nommâ= Mággá ja Silbasiidu (pohjoissaame) |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241213202652/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937190 |vyerkkejum= 2024-12-13}}</ref> * [[Jørn Lier Horst]] – ''[[Operašuvdna Bajánbalva]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Ánne Márjá Guttorm Graven]]<ref name="finna-horst-1935610">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1935610 |nommâ= Operašuvdna Bajánbalva |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009220734/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1935610 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> * [[Siri Broch Johansen]] – ''[[Ujus Unni]]''<ref name="bibsent-broch-9788282635455">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/ujus-unni-9788282635455 |nommâ= Ujus Unni |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[Kirsi Paltto]] – ''[[Dat masa eai lean sánit]]''<ref name="finna-paltto-9918407778806252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9918407778806252 |nommâ= Dat masa eai lean sánit |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Hanne-Sofie Suongir]] – ''[[Pelle: mu gigastuorra superskihpár]]''<ref name="finna-suongir-5816131">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/fikka.5816131 |nommâ= Pelle ja mu gigastuorra superskihpár |almostittem= Finna |čujottum=2025-04-06|kielâ ={{se}}}}</ref><ref name="biblioteksøk-10485169">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10485169 |nommâ=Pelle : mu gigastuorra superskihpár|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-06|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Mary Áilonieida Sombán Mari]] – ''[[Uhca meahcceruollaš Jákop: háldáša Bikká guossis]]''<ref name="bibsent-mas-9788232904822">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/uhca-meahcceruollas-jakop-haldasa-bikka-guossis-9788232904822 |nommâ= Uhca meahcceruollaš Jákop : háldáša Bikká guossis |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{nb}}}}</ref> <!--==== Ráiđukoveh ====--> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Sara Vuolab]] – ''[[27 (tihtâkirje)|27]]''<ref name="finna-vuolab-1937187">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937187 |nommâ= 27 |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241213194443/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1937187 |vyerkkejum= 2024-12-13}}</ref> === Tiätukirjálâšvuotâ === * [[Suomen Partiolaiset ry]] – ''[[Gumppečivgga luottat]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Seija Somby]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/02/07/udda-vardamkirje-lii-almostum-samikielan/|nommâ=Uđđâ várdámkirje lii almostum sämikielân|tahhee=Tervaniemi, Henna|äigimuddo=2024-02-07|čujottum=2024-02-07}}</ref> ==== Oppâkirjeh ==== * [[Aura Pieski]] – ''[[Ardna]]''<ref name="finna-pieski-1945645">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945645 |nommâ= Ardna |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-10 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241010024741/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1945645 |vyerkkejum= 2024-10-10}}</ref> * [[Seppo Alaja]], [[Aino Palho]] já [[Riitta Sarsa]] – ''[[Buorre Báimman 4]]: bargogirji'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hannu Kangasniemi]]<ref name="finna-alaja-1965993">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lapinkirjasto.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1965993 |nommâ= Buorre Báimman. 4, Bargogirji |almostittem= Finna |čujottum=2025-10-05|kielâ ={{se}}}}</ref> <!-- ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Laavlâkirjeh ==== === Oskolduvliih kirjeh=== --> == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Tone Elvebakk]] já [[Janne Olsby]] – ''[[Elle ja Ándá murjemin]]/[[Elle og Ándá på bærtur]]'' {{se}} <small>já</small> {{nb}}<ref name="sbt-elvebakk-olsby-eám">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/08/15/tone-elvebakk-janne-olsby-elle-ja-anda-murjemin-elle-og-anda-pa-baertur/ |nommâ= Tone Elvebakk, Janne Olsby: Elle ja Ándá murjemin / Elle og Ándá på bærtur | äigimuddo = 2024-08-15 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[Jens Martin Mienna]] – ''[[Ádegáhttu ja njoammil]]/[[Nilla, Atekatt og haren]]''<ref name="sbt-mienna-ajn">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/08/30/jalvvi-niillas-holmberg-goatnelle/ |nommâ= Jens Martin Mienna: Nilla, Ádegáhttu ja njoammil/Nilla, Atekatt og haren | äigimuddo = 2024-08-30 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Inger-Mari Aikio]] – ''[[Tänään on viimeinen päiväni/Otne lea mu maŋimuš beaivi]]'' {{se}} <small>já</small> {{fi}}<ref name="finna-aikio-9934708922906253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9934708922906253 |nommâ= Tänään on viimeinen päiväni = Otne lea mu maŋimuš beaivi |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-10 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241213200748/https://www.finna.fi/Record/helka.9934708922906253 |vyerkkejum= 2024-12-13}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 2024 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2024 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 2024 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|2024]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|2024]] mk9er8yxgee3td6qq8dzxk1a7r9jwyf 0 20928 159419 150025 2026-09-26T00:19:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159419 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Andreas Brehme.jpg|thumb|Andreas Brehme ive 2003]] '''Andreas Brehme''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|9|11|1960 |[[Hambur]]|[[Viestâr-Saksa]]|20|2|2024|[[München]]|[[Saksa]]}})<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.trauer.de/traueranzeige/andreas-brehme-20-02-2024-8ba8398d-88b5-4d80-8605-40bd7fb2ba83|nommâ=Traueranzeigen von Andreas Brehme|almostittem=www.trauer.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de-DE}}</ref> lâi saksalâš jyelgipálluspellee já jyelgipálluvälmejeijee. ==Karrieer== ===Jyelgipálluspellee=== ====Eennâmjuávkku==== Brehme speelâi vistig Viestâr-Saksa já Saksai ovdâstume maŋa Saksa eennâmjuávhust 68 spellâd iivij 1984−1994. Ive 1990 Viestâr-Saksa vuoitij jyelgipáálu maailmmiäštárkištoid, ko Brehme teividij moolân ráŋgáštâsčiehčâmáin finalist Argentina vuástá eidu ovdil loppânjurgim. Viestâr-Saksa vuoitij Argentina talle mooláin 1−0. Brehme speelâi meid Viestâr-Saksa eennâmjuávhust, ko tot poođij nubben maailmmiäštárkištoin ive 1986, sehe Saksa eennâmjuávhust, ko tot poođij nubben ive 1992 eurokištoin.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/02/23/oovdis-jyelgipalluspellee-andreas-brehme-lii-jaammam/|nommâ=Oovdiš jyelgipálluspellee Andreas Brehme lii jáámmám|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-02-23|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ====Juávhuh==== Peic Viestâr-Saksa já Saksa eennâmjuávhuin Brehme speelâi jyelgipáálu meid [[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslautern]] já [[FC Bayern München|Bayern München]] -juávhuin [[Saksa]]ast sehe [[Football Club Internazionale Milano|Interist]] [[Italia]]st já [[Real Zaragoza]]st [[Espanja]]st.<ref name="aavis"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Speelah já moolah juávhu, paje já liiga mield |- !rowspan="2"|Juávkku !rowspan="2"|Paje !colspan="3"|Staatâ liiga !colspan="2"|Staatâ cup !colspan="2"|Euroop !colspan="2"|Super cup !colspan="2"|Ohtsis |- !Liiga!!Speelah!!Moolah!!Speelah!!Moolah!!Speelah!!Moolah!!Speelah!!Moolah!!Speelah!!Moolah |- |[[1. FC Saarbrücken|Saarbrücken]] |[[2. Bundesliga 1980–1981|1980–1981]] |[[2. Bundesliga]] |36||3||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||3 |- |rowspan="6"|[[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslautern]] |[[Bundesliga 1981–1982|1981–1982]] |[[Bundesliga]] |27||4||colspan="2"|—||7||1||colspan="2"|—||34||5 |- |[[Bundesliga 1982–1983|1982–1983]] |Bundesliga |30||3||1||0||5||3||colspan="2"|—||36||6 |- |[[Bundesliga 1983–1984|1983–1984]] |Bundesliga |33||8||2||1||2||0||colspan="2"|—||37||9 |- |[[Bundesliga 1984–1985|1984–1985]] |Bundesliga |33||11||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||34||11 |- |[[Bundesliga 1985–1986|1985–1986]] |Bundesliga |31||8||4||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||10 |- !colspan="2"|Ohtsis !154!!34!!8!!3!!14!!4!!colspan="2"|—!!176!!41 |- |rowspan="3"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[Bundesliga 1986–1987|1986–1987]] |Bundesliga |31||4||2||0||8||0||colspan="2"|—||41||4 |- |[[Bundesliga 1987–1988|1987–1988]] |Bundesliga |28||3||4||0||6||1||1||0||39||4 |- !colspan="2"|Ohtsis !59!!7!!6!!0!!14!!1!!1!!0!!80!!8 |- |rowspan="5"|[[Football Club Internazionale Milano|Inter]] |[[Serie A 1988–1989|1988–1989]] |[[Serie A]] |31||3||7||0||6||0||colspan="2"|—||44||3 |- |[[Serie A 1989–1990|1989–1990]] |Serie A |32||6||4||0||2||0||1||0||39||6 |- |[[Serie A 1990–1991|1990–1991]] |Serie A |23||1||4||1||9||0||colspan="2"|—||36||2 |- |[[Serie A 1991–1992|1991–1992]] |Serie A |30||1||4||0||2||0||colspan="2"|—||36||1 |- !colspan="2"|Ohtsis !116!!11!!19!!1!!19!!0!!1!!0!!155!!12 |- |[[Real Zaragoza]] |[[La Liga 1992–1993|1992–1993]] |[[La Liga]] |24||1||2||1||5||2||colspan="2"|—||31||4 |- |rowspan="6"|Kaiserslautern |[[Bundesliga 1993–1994|1993–1994]] |Bundesliga |26||3||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||4 |- |[[Bundesliga 1994–1995|1994–1995]] |Bundesliga |27||4||3||2||4||0||colspan="2"|—||34||6 |- |[[Bundesliga 1995–1996|1995–1996]] |Bundesliga |30||2||5||0||4||0||colspan="2"|—||39||2 |- |[[2. Bundesliga 1996–1997|1996–1997]] |2. Bundesliga |32||0||colspan="2"|—||2||0||1||0||35||0 |- |[[Bundesliga 1997–98|1997–1998]] |Bundesliga |5||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||0 |- !colspan="2"|Ohtsis !120!!9!!12!!3!!10!!0!!1!!0!!143!!12 |- !colspan="3"|Ohtsis ubâ karrieer ääigi !509!!65!!49!!8!!62!!7!!3!!0!!623!!80 |} ===Jyelgipálluvälmejeijee=== Andreas Brehme tooimâi meid välmejeijen.<ref name="aavis"/> {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !rowspan="2"|Juávkku!!rowspan="2"|Aalgij!!rowspan="2"|Nuuvâi!!colspan="5"|Statistiikeh!!rowspan="2"|{{Tooltip|Käl.|Käldee}} |- !{{Tooltip|S|Speelah}}!!{{Tooltip|V|Vuáituh}}!!{{Tooltip|Tä|Täsispeelah}}!!{{Tooltip|Tá|Táápuh}}!!{{Tooltip|V-%|Vuáittuprooseent}} |- |[[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslautern]]||6. roovvâdmáánu 2000||25. porgemáánu 2002 {{WDL|79|38|11|30}} |<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kicker.ch/1-fc-kaiserslautern/team-trainer/bundesliga/2000-01|nommâ=1. FC Kaiserslautern – Trainer|almostittem=kicker.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de-CH}}</ref> |- |[[SpVgg Unterhaching|Unterhaching]]||1. syeinimáánu 2004||10. njuhčâmáánu 2005 {{WDL|30|11|3|16}} |<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kicker.ch/spvgg-unterhaching/team-trainer/bundesliga/2000-01|nommâ=SpVgg Unterhaching – Trainer|almostittem=kicker.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de-CH|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240223180318/https://www.kicker.ch/spvgg-unterhaching/team-trainer/bundesliga/2000-01|vyerkkejum=2024-02-23}}</ref> |- ! colspan="3"| Ohtsis {{WDLtot|109|49|14|46}} !— |} ==Jäämmim== Andreas Brehme jaamij [[kuovâmáánu 20.]] peeivi [[2024]] 63-ihásâžžân. Sun jaamij fakkist já vyerdimettumávt váimuinfarktân.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sportschau.de/fussball/nationalmannschaft/andreas-brehme-106.html|nommâ=WM-Held Andreas Brehme im Alter von 63 Jahren verstorben|tahhee=|almostittem=sportschau.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Brehme jäämmim lâi jo nubbe stuorrâ monâttâs saksalii jyelgipáálun uánihis ääigi siste tastmaŋa ko oovdiš jyelgipálluspellee já -välmejeijee [[Franz Beckenbauer]] jaamij siämmáá ive uđđâivemáánust 78-ihásâžžân.<ref name="aavis"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Brehme, Andreas}} [[Luokka:Ive 1960 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2024 jämimeh]] [[Luokka:Jyelgipáálu maailmmiäštáreh]] [[Luokka:Saksaliih jyelgipálluspelleeh]] [[Luokka:Saksaliih jyelgipálluvälmejeijeeh]] 5hrgur8aajwcm4ckigo6trgir8tfc1g 0 20976 159563 156446 2026-09-26T01:00:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159563 wikitext text/x-wiki '''Ive 1985 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1985]]. == Anarâškielân == <!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tihtâkirjeh ===--> === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Skovlâkirjeh ==== * [[Ellen Marit Guttorm]] – ''[[Viiđas]]: luuhâmkirjááš'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa"/><ref name="finna-9917202263506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9917202263506253 |nommâ= Viiđas |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Matti Morottaja]] – ''[[Ánná já Jovnâ]]: luuhâmkirjááš''<ref name="sa"/><ref name="finna-9912756083506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912756083506253 |nommâ= Ánná já Jovna |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Anneli Pikkanen]] – ''[[Čoavdi eenikiela]] 2. celkkuuh'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ | Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="finna-9912791933506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912791933506253 |nommâ= Čoavdi eenikiela. 2, Celkkuuh |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref> <!--=== Oskolduvliih kirjeh=== == Nuorttâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== == Juulevsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== --> == Maadâsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma bååhkesje]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109764">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109764 |nommâ= Tåamma bååhkesje |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma bigkie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109762">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109762 |nommâ= Tåamma bigkie |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma dåakteren gåajkoe vaadtsa]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109768">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109768 |nommâ= Tåamma dåakteren gåajkoe vaadtsa |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma gaahtojne reejrie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-9917222283506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917222283506253 |nommâ= Tåamma gaahtojne reejrie |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma gon Krihkeh]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109761">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109761 |nommâ= Tåamma gon Krihkeh |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma jeatjh vaarjoeh tsaaka]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-110087">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110087 |nommâ= Tåamma jeatjh vaarjoeh tsaaka |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240301000729/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110087 |vyerkkejum= 2024-03-01}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma laavkoeminie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109767">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109767 |nommâ= Tåamma laavkoeminie |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240301000732/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109767 |vyerkkejum= 2024-03-01}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma lea onne]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="bib-sto-wolde-136809">{{Nettikäldee|čujottâs= https://biblioteket.stockholm.se/titel/136809 |nommâ= Tåamma lea onne |almostittem= Tukholma kaavpugkirjerááju |čujottum=2024-03-01 |kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma olkese vaadtsa]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-9917222303506253">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917222303506253 |nommâ= Tåamma olkese vaadtsa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240301000730/https://www.finna.fi/Record/helka.9917222303506253 |vyerkkejum= 2024-03-01}}</ref> * [[Gunilla Wolde]] – ''[[Tåamma sjeakoeminie]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Åsta Vanberg|Vaangbeergen Åasta]] já [[Gustav Kappfjell|Gaehpien Gåsta]]<ref name="finna-wolde-109770">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109770 |nommâ= Tåamma sjeakoeminie |almostittem= Finna |čujottum= 2024-02-29 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240301000731/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.109770 |vyerkkejum= 2024-03-01}}</ref> <!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== == Pittáámsämikielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Škovlâkirjeh ==== --> == Orjâlâškielân == === Čaabâkirjálâšvuotâ === <!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ====--> ==== Tihtâkirjeh ==== * [[Kirste Paltto]] – ''[[Beaivváža bajásdánsun]]''<ref name="finna-paltto-9917215343506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9917215343506253 |nommâ= Beaivváža bajásdánsun : divttat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref> <!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== == Maŋgáid kieláid == === Čaabâkirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== ==== Ráiđukoveh ==== === Tiätukirjálâšvuotâ === ==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== --> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâliih kirjeh}} [[Luokka:Ive 1985 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1985 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Ive 1985 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]] [[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1985]] [[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1985]] b6is1q1v6xsroi9i7ctx1lurub65xlq 0 21036 160054 150035 2026-09-26T03:29:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160054 wikitext text/x-wiki '''Tirlittan-palhâšume''' lii ive 1993 vuáđudum syemmilâš párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Suomâ kirječälleelitto]] juáhá jyehi ive párnái- já nuorâikirjijd. Palhâšume stuárudâh lii 10&nbsp;000 eurod. Palhâšume lii finnim noomâs syemmilii kirječällee [[Oiva Paloheimo]] párnáikirje [[Tirlittan]] mield. Kirje muštâl Tirlittan-nommâsii nieidiist, kote lii monâttâm perrus. Tirlittanist lii okariina, já tondiet ruuđâ lasseen palhâšume vyeittee finnee meiddei okariina. == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" width="60%" |- ! width="7%" | Ihe ! Vyeittee(h) |- | [[1993]] || [[Kirsi Kunnas]] |- | rowspan=2| [[1994]] || [[Sinikka Nopola]] |- | [[Tiina Nopola]] |- | [[1995]] || [[Uolevi Nojonen]] |- | [[1996]] || [[Kaarina Helakisa]] |- | [[1999]] || [[Marjatta Kurenniemi]] |- | [[2001]] || [[Elina Karjalainen]] |- | [[2003]] || [[Rauha S. Virtanen]] |- | [[2005]] || [[Leena Laulajainen]] |- | [[2007]] || [[Jukka Itkonen]] |- | [[2008]] || [[Jukka Parkkinen]] |- | [[2009]] || [[Lea Pennanen]] |- | [[2011]] || [[Maikki Harjanne]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs= https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002506503.html | Nommâ = Kirjailijaliitto palkitsi Hirvisaaren, Kejosen ja Harjanteen | Äigimuddo = 2011-10-02 | Almostittem = HS.fi | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | [[2012]] || [[Hannele Huovi]] |- | [[2013]] || [[Tuula Kallioniemi]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs= https://yle.fi/uutiset/3-6865254 | Nommâ = Kirjailijaliitto palkitsi Olli Jalosen ja Tuula Kallioniemen | Äigimuddo = 2013-10-06 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2024-03-06 20.11.2021 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | [[2014]] || [[Jorma Ranivaara]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs= https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002766962.html | Nommâ = Suomen Kirjailijaliiton tunnustuspalkinto Kaari Utriolle | Almostittem = HS.fi | Äigimuddo = 2014-10-05 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | [[2015]] || [[Ritva Toivola]] |- | [[2016]] || [[Tuija Lehtinen]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/kirjailijaliiton-palkinnot-marja-leena-mikkolalle-tuija-lehtiselle-niemiselle/ | Nommâ = Kirjailijaliiton palkinnot Marja-Leena Mikkolalle, Tuija Lehtiselle ja Kai Niemiselle | Almostittee = Suomen Kirjailijaliitto | Äigimuddo = 2016-10-02 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231204164450/https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/kirjailijaliiton-palkinnot-marja-leena-mikkolalle-tuija-lehtiselle-niemiselle/ | vyerkkejum = 2023-12-04}}</ref> |- | [[2017]] || [[Esko-Pekka Tiitinen]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs= http://www.kirjailijaliitto.fi/Äigimuddoista/kirjailijaliiton-palkinnot-kaiho-niemiselle-esko-pekka-tiitiselle/ | Nommâ = Kirjailijaliiton palkinnot Kaiho Niemiselle ja Esko-Pekka Tiitiselle | Almostittee = Suomen Kirjailijaliitto| Äigimuddo = 2017-10-08 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | [[2018]] || [[Tuula Korolainen]] |- | [[2019]] || [[Raili Mikkanen]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs= https://www.kirjasampo.fi/fi/sivupiiri-tirlittan-palkinto-2019 | Nommâ = Tirlittan-palkinto 2019 Raili Mikkaselle | Almostittem = Kirjasampo.fi | Äigimuddo = 2019-05-06 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |- | [[2020]] || [[Tuulia Aho]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/riitta-jaloselle-ja-sari-peltoniemelle-kirjailijaliiton-tunnustuspalkinnot/ | Nommâ = Joni Skiftesvik ja Tuulia Aho palkittiin | Tahhee = Majander, Antti | Almostittee = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2020-09-03 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231204164004/https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/riitta-jaloselle-ja-sari-peltoniemelle-kirjailijaliiton-tunnustuspalkinnot/ | vyerkkejum = 2023-12-04}}</ref> |- | [[2021]] || [[Sari Peltoniemi]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/riitta-jaloselle-ja-sari-peltoniemelle-kirjailijaliiton-tunnustuspalkinnot/ | Nommâ = Riitta Jaloselle ja Sari Peltoniemelle Kirjailijaliiton tunnustuspalkinnot | Almostittee = Suomen Kirjailijaliitto | Äigimuddo = 2021-11-20 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231204164004/https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/riitta-jaloselle-ja-sari-peltoniemelle-kirjailijaliiton-tunnustuspalkinnot/ | vyerkkejum = 2023-12-04}}</ref> |- | [[2022]] || [[Harri István Mäki]]<ref>{{Nettikäldee |Čujottâs=https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/tunnustuspalkinnot-2022/ |Nommâ=Maarit Verroselle ja Harri István Mäelle Kirjailijaliiton tunnustuspalkinnot |Almostittem=Suomen Kirjailijaliitto |Äigimuddo=2022-05-21 |Čujottum=2024-03-06 |Kielâ={{fi}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240302080135/https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/tunnustuspalkinnot-2022/ |vyerkkejum=2024-03-02}}</ref> |- | [[2023]] || [[Katri Tapola]]<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/suomen-kirjailijaliiton-10000-euron-arvoiset-palkinnot-jani-saxellille-ja-katri-tapolalle/ | Nommâ = Suomen Kirjailijaliiton 10000 euron arvoiset palkinnot Jani Saxellille ja Katri Tapolalle | Almostittee = Suomen Kirjailijaliitto | Äigimuddo = 2023-05-13 | Čujottum = 2024-03-06 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240222004741/https://kirjailijaliitto.fi/uutiset/suomen-kirjailijaliiton-10000-euron-arvoiset-palkinnot-jani-saxellille-ja-katri-tapolalle/ | vyerkkejum = 2024-02-22}}</ref> |- | [[2024]] || [[Kirsi Kuronen]]<ref name="yle-">{{Nettikäldee | Čujottâs= https://yle.fi/a/74-20085840 | Nommâ = Lasten- ja nuortenkirjallisuuspalkinto Tirlittan on annettu Kirsti Kuroselle | Tahhee = Matson-Mäkelä, Kirsi | Äigimuddo = 2024-04-27 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2024-04-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tirlittan-palhâšume]]   ft00xzsfttqalf7mxgbrfab85s5g9tr 0 21037 159720 150036 2026-09-26T01:42:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159720 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee |nommâ=Lea Pennanen |kove=Lea-Pennanen-1962.jpg |šoddâm={{Šoddâmäigi já ahe|16|10|1929||1}}<br>[[Ihantala]], [[Suomâ]] |jáámmám={{Jäämmimäigi já ahe|16|10|1929|24|01|2019|}}<br>[[Vantaa]], [[Suomâ]] |hävdi= |áámmát=kirječällee, jurgâleijee já radiotoimâtteijee |noomah=Lea Airi Sinikka Pennanen-Mattila |šlaajâ=[[párnáikirjálâšvuotâ]] |kielâ=[[suomâkielâ]] |vanhimeh=[[Leo Pennanen]] (1904–1991) já Irja Pennanen (j.s. Airio, 1904–1999) |párnááh=[[Sini Sovijärvi]] |pelikyeimi=[[Sampo Sovijärvi]] }} '''Lea Airi Sinikka Pennanen-Mattila''' ([[roovvâdmáánu 16.]] peeivi [[1929]] [[Viibur táálunkieldâ|Ihantala]], [[Suomâ]] – [[uđđâivemáánu 24.]] peeivi [[2019]] [[Vantaa]], Suomâ) lâi syemmilâš párnáikirječällee, radiotoimâtteijee já jurgâleijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Aperson_123175954290948#.VI2f-SuUfg0|nommâ=Pennanen, Lea|almostittem=Kirjasampo|almostittee=Kirjastot.fi|čujottum=2023-04-04|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/3-10615746|nommâ=Lastenkirjailija ja Ylestä tuttu Lea Pennanen on kuollut|tahhee=Länkinen, Tiina|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2019-01-26|almostittee=Yleisradio (Yle)|čujottum=2023-04-04|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000006010512.html|nommâ=Lea Pennanen 1929–2019|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2019-02-24|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Eellim == === Peerâ já suuhâ === Lea Airi Sinikka Pennanen šoodâi roovvâdmáánu 16. peeivi 1929 Ihantalast, Viibur táálunkieldâst, Suomâst.<ref name=":1" /> Suu eeči lâi syemmilâš ruávást já kietâčáláldâhtotkee [[Leo Pennanen|Leo Kalervo Henrik Pennanen]] (1904–1991), já suu enni lâi aalmugškovlâmáttáátteijee Irja Kyllikki Pennanen (j.s. Airio, 1904–1999).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Leo-Kalervo-Henrik-Pennanen/6000000088226932133|nommâ=Leo Kalervo Henrik Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Irja-Pennanen/6000000081441458833|nommâ=Irja Aukustintytär Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref> Lea lâi Leo já Irja vuosâpärni. Maŋeláá šoddii vala viljâ [[Jyrki Pennanen]] (1933–2012) já kyehti uábi [[Outi Pennanen]] (š. 1937) já Maarit Pennanen (1949–1949).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Sosiaalineuvos-Jyrki-Heikki-Ylermi-Pennanen/6000000081441214923|nommâ=Sosiaalineuvos Jyrki Heikki Ylermi Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Kuka kukin on|Ihe=1954|Sijđo=633|Almostittee=Otava|Kielâ={{fi}}|www=http://runeberg.org/kuka/1954/0633.html|Čujottum=2023-04-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ihmiset/art-2000002539576.html|nommâ=Kulttuurisuvun kasvatista tuli psykologi|tahhee=Sovijärvi, Sini|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2012-06-21|čujottum=2023-04-03|kielâ={{fi}}}}</ref> Pennanen-suuvâst láá lamaš maaŋgah kulttuursyergi ulmuuh. Ovdâmerkkân Lea siäsá lâi syemmilâš kirječällee já jurgâleijee [[Eila Pennanen]],<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Eila-Pennanen/6000000081442847829|nommâ=Eila Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref> suu äijih uábbi lâi kirječällee [[Ain'Elisabet Pennanen]], já Ain'Elisabet alge lâi kirječällee [[Jarno Pennanen]].<ref name=":2" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Ain-Elisabet-Pennanen/6000000011043643454|nommâ=Ain'Elisabet Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Jarno-Pennanen/6000000011043814523|nommâ=Jarno Elisar Pennanen|almostittem=geni.com|čujottum=2023-04-03|kielâ={{en}}}}</ref> Lea já lávlumjuávhui hovdâ já radio muusiktoimâtteijee [[Sampo Sovijärvi]] (1920–1991)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://finto.fi/finaf/fi/page/000072089|nommâ=Sovijärvi, Sampo, 1920-1991|almostittem=KANTO|čujottum=2023-04-04|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ihmiset/art-2000003041439.html|nommâ=Kuolleita {{!}} Filosofian maisteri Sampo Sovijärvi|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=1991-01-20|čujottum=2024-03-05|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> naajáin, já sunnui šoodâi nieidâ [[Sini Sovijärvi]] ive 1952.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://finto.fi/finaf/fi/page/000059610|nommâ=Sovijärvi, Sini, 1952-|almostittem=KANTO|čujottum=2023-04-04|kielâ={{fi}}}}</ref> === Pärnivuotâ já škovlim === Lea Pennanen rávásmij Pyynikki pappâlist já juuđij Tampere ohtsâšškoovlâ. Sun čaalij pajeuáppen Kannasii ohtsâšlyseost [[Lahti]]st ive 1949.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000006010512.html|nommâ=Lea Pennanen 1929–2019|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2019-02-24|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tast maŋa sun luvâškuođij kirjálâšvuođâ [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]], mast sun valmâštui filosofia maisterin ive 1951. === Karrieer === ==== Yleisradiost ==== Pennanen porgâškuođij Yleisradiost ive 1957 párnáiohjelmij toimâtteijen. Tobbeen sun poorgâi toimâtteijen, pyevtitteijen já stivrejeijen ive 1992 räi. Iivij 1975–90 sun tooimâi párnáiohjelmij hovdân. Pennasii ohjelmijn láá algâttâm karrieeris maaŋgah tobdos syemmiliih tegu [[Matti Pellonpää]] já [[Seppo Hovi]].<ref name=":0" /> ==== Kirječällen ==== Pennasii tobdosumos kirje lii Maija Karma kuvvim suomâkielâg kirje ''Piilomaan pikku aasi'', mast rahtui siämmáánommâsâš televisioráiđu ive 1977 já mast lii finnim inspiraatio [[Seinäjoki kaavpugkirjerááju]] uđđâ váldukirjerááju Apila-párnáiuásádâh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kirjasto.seinajoki.fi/kirjastot-ja-aukioloajat/paakirjasto/apila-kirjasto-rakennuksena/|nommâ=Apila-kirjasto rakennuksena|almostittem=Seinäjoki kaavpugkirjerááju|čujottum=2024-03-06|kielâ={{fi}}}}</ref> Jieijâs kiirjij lasseen Pennanen meid jurgâlij párnáikirjálâšvuođâ ei. [[Saksakielâ|saksa-]] já [[Ruotâkielâ|ruotâkielâst]] [[Suomâkielâ|suomâkielân]]. == Palhâšumeh já tubdâstâsah == * [[2009]] – [[Tirlittan-palhâšume]]<ref name=":0" /> == Pargo == === Jiejah kirjeh === * 1965 – ''Me leijonat'' * 1968 – ''Piilomaan pikku aasi'' * 1979 – ''Pikku siili'' * 1983 – ''Kettusaari'' * 1987 – ''Jättimetsä'' === Jurgâlusah === * [[1968]] – ''Jalokivisaaren sukeltajat''<ref name="finna-pennanen-1530523">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1530523 |nommâ= Jalokivisaaren sukeltajat |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-06 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241126141024/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1530523 |vyerkkejum= 2024-11-26}}</ref> * [[1971]] – ''Salainen ystävä''<ref name="finna-pennanen-143775">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/kyyti.143775 |nommâ= Salainen ystävä |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-06 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20250221051727/https://www.finna.fi/Record/kyyti.143775 |vyerkkejum= 2025-02-21}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Pennanen, Lea}} [[Luokka:Ive 1929 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2019 jämimeh]] [[Luokka:Syemmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Syemmiliih párnái- já nuorâikirječälleeh]] [[Luokka:Syemmiliih radiotoimâtteijeeh]] [[Luokka:Tirlittan-palhâšume vyeitteeh]] smwl5o4j9uf7fa3wzfmlkcq1i82h0a2 0 21070 159457 150041 2026-09-26T00:30:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159457 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|thumb|Sämilippu]] '''City-Sámit ry''' ađai '''City-Sämmiliih ry''' lâi [[Suomâ]] [[uáivikaavpugkuávlu]]st ässee sämmilij servi. Leikkušem tiet puáhtá ettâđ, et [[Helsig]] lii [[Suomâ]] stuárráámus sämisijdâ. Tobbeen ääsih suullân 1 000 sämmilâžžâd. Sämmiliih láá kuáđđám päikkikuávlus pargo, oppâm, peerâsuujâi teikâ eres suujâi tiet. City-sämmilij siijđoin ettui: "Kaavpugsämmilijn lii stuárráb tárbu orniđ tábáhtuumijd já čäittiđ sämivuođâs sierâ tábáhtumij já tilálâšvuođâi peht ko tagarijn ulmuin, kiäh ääsih sämikuávlust. Kaavpugist sämmilâšvuotâ lii eromâš äšši, ko vuod sämikuávlust sämmilâšvuotâ lii luándulâš äšši: tot lii ain ulmuu fáárust ulmuu argâpeeivi elimist." ==Historjá== City-Sámit ry vuáđudui ive 1988.<ref name="20-v">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.citysamit.net/20-vuotishistoriikki.html|nommâ=20-vuotishistoriikki|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-09-09|čujottum=2024-03-10|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130909041257/http://www.citysamit.net/20-vuotishistoriikki.html|vyerkkejum=2013-09-09}}</ref> Ton vuossâmuš saavâjođetteijee lâi [[Hans Morottaja]], kii tooimâi saavâjođetteijen iivij 1988–2004.<ref name="20-v"/> Servi jooskâi toimâmist ive 2019 ruđâlij vädisvuođâi tiet.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10720095|nommâ=Helsingin saamelaisyhdistys lopettaa toimintansa talousvaikeuksien takia|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2019-04-03|čujottum=2024-03-11|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Aktivisteh== City-sämmilij servi lii vuáđudum sämmilij ohtâvuođâi pajastolâmân já sämikielâ oovdedmân uáivikaavpugist. Seervi láá vuáđudâm etnisâš aktivisteh, kiäh mudoi-uv láá porgâm ennuv sämiaašij oovdân. Maaŋgâs sist láá jottáám škoovlâid, já sij láá porgâm vistig tavveen Sämikuávlust já tastmaŋa [[Helsig]]ist. Sij láá mottoomlágán "supersämmiliih". Nubben juávkkun láá tagareh tavveen aassâm sämmiliih, kiäh iä lah perustâm sämiaašij tipšomist ovdil kaavpugân varrim. Sij láá koccám sämivuotân esken talle ko láá karttâm kuhás jieijâs päikkikuávlust. Kuálmád juávkkun láá kaavpugist šoddâm ulmuuh, kiäh iä lah oppâm sämikielâ päihistis. Sij láá nuuvt kočodum "olmâ" city-sämmiliih. Maaŋgâs sist láá máttááttâllâm vanhimijdis já madârvanhimijdis kielâ esken rävisolmožin. Motomeh sist láá varrim maassâd tavas, nuuvt et sii párnááh peesih vuod oppâđ sämikielâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://citysamit.net/citysaamelaiset.html|nommâ=Keitä ovat citysaamelaiset?|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-09-09|čujottum=2024-03-10|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130909041052/http://citysamit.net/citysaamelaiset.html|vyerkkejum=2013-09-09}}</ref> ==Išeruttâ== Ive 2013 City-Sámit ry finnij [[Suomâ kulttuurruttârááju]]st 100 000 euro išeruuđâ [[sämikielah|sämikielâ]] já -kulttuur [[Kielâiäláskittem|iäláskittem]], párnái já nuorâi tooimâ sehe [[tavesämikielâ]]lii [[kielâpiervâl]] várás.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://oddaz.saaminuett.fi/2013/02/28/city-samit-ry-haluaa-kehittaa-jattiapurahallaan-myos-kolttalapsille-ja-nuorille-suunnattua-toimintaa-paakaupunkiseudulla/|nommâ=City-Sámit ry haluaa kehittää jättiapurahallaan myös kolttalapsille ja -nuorille suunnattua toimintaa pääkaupunkiseudulla|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-06-10|čujottum=2024-03-11|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150610203820/http://oddaz.saaminuett.fi/2013/02/28/city-samit-ry-haluaa-kehittaa-jattiapurahallaan-myos-kolttalapsille-ja-nuorille-suunnattua-toimintaa-paakaupunkiseudulla/|vyerkkejum=2015-06-10}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://citysamit.net/index.html|nommâ=City-Sámit -yhdistykselle huomattava apuraha|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-09-09|čujottum=2024-03-11|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130909024115/http://citysamit.net/index.html|vyerkkejum=2013-09-09}}</ref> ===Máttabiegga-kielâpiervâl=== Seervi tavesämikielâlâš Máttabiegga-kielâpiervâl ({{k-smn|Maadâpieggâ}}) algâttij tooimâs Helsig [[Viestâr-Pasila]]st roovvâdmáánust 2013. Tot lii uáivildum 1–6-ihásáid párnáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6927160|nommâ=Vain lapset puuttuvat Helsingin kielipesästä|tahhee=Aikio, Kaisa|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2013-11-11|čujottum=2024-03-11|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Stiivrah iivij 1988–2007== Iivij 1988–2007 seervi stiivrâst lijjii čuávuvááh jesâneh:<ref name="20-v"/> * 1989: Hans Morottaja (sj), Pertti Niittyvuopio, Ulla Helander já Raila Pirinen já värijesâneh Irja Seurujärvi-Kari já Mirja Vuolab. * 1990: Hans Morottaja (sj), Pertti Niittyvuopio, Taimi Thesslund já Raila Pirinen já värijesâneh Irja Seurujärvi-Kari já Armas Mattus. * 1991: Hans Morottaja (sj), Taimi Thesslund, Sinikka Hakamäki já Raila Pirinen já värijesâneh Pertti Niittyvuopio já Erkki Hirvasvuopio. * 1992: Hans Morottaja (sj), Taimi Thesslund, Sinikka Hakamäki já Raila Pirinen já värijesâneh Armas Mattus já Tuula Aikio. * 1993: Hans Morottaja (sj), Taimi Thesslund, Hilkka Magga, já Raila Pirinen já värijesâneh Armas Mattus já Irja Seurujärvi-Kari. * 1994: Hans Morottaja (sj), Taimi Thesslund, Hilkka Magga já Raila Pirinen já värijesâneh Raija Luhanto já Irja Seurujärvi-Kari. * 1995: Hans Morottaja (sj), Taimi Helander, Hilkka Magga já Raila Pirinen já värijesâneh Raija Luhanto já Pauli Aikio. * 1996: Hans Morottaja (sj), Raija Luhanto, Hans Pieski já Pauli Aikio já värijesâneh Seija Tuomi já Satu Natunen. * 1997: Hans Morottaja (sj), Raija Luhanto, Hans Pieski já Pauli Aikio já värijesâneh Seija Tuomi já Satu Natunen. * 1998: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Hans Pieski já Raija Luhanto já värijesâneh Taina Pieski já Seija Tuomi. * 1999: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Hans Pieski já Sari Hirvasvuopio já värijesâneh Taina Pieski já Seija Tuomi. * 2000: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Simo Gauriloff já Sari Hirvasvuopio já värijesâneh Marja Montonen já Seija Aarnio. * 2001: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Jukka Sarre já Sari Hirvasvuopio já värijesâneh Lahja Kanniainen já Seija Aarnio. * 2002: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Lahja Kanniainen já Sari Hirvasvuopio já värijesâneh Jouni Kitti já Seija Aarnio. * 2003: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Lahja Kanniainen já Sari Hirvasvuopio já värijesâneh Jouni Kitti já Seija Aarnio. * 2004: Hans Morottaja (sj), Irja Seurujärvi-Kari, Lahja Kanniainen já Pirita Näkkäläjärvi já värijesâneh Jouni Kitti já Seija Aarnio. * 2005: Nina Nuorgam (sj), Hans Morottaja, Anna Näkkäläjärvi já Maija Lukkari já värijesâneh Tarja Parpo-Suonio já Petter Morottaja. * 2006: Irja Seurujärvi-Kari (sj), Hans Morottaja, Nina Nuorgam já Maija Lukkari já värijesâneh Anna Näkkäläjärvi já Petter Morottaja. * 2007: Irja Seurujärvi-Kari (sj), Hans Morottaja, Anna Näkkäläjärvi já Maija Lukkari já värijesâneh Martti Laiti, Petter Morottaja já Nina Nuorgam. ==Ive sämmilâš -palhâšume== {{Válduartikkâl|[[Ive sämmilâš]]}} Iivij 2015–2017 City-Sámit ry juovij Ive sämmilâš -palhâšume. Palhâšume ulmen lâi ruokâsmittiđ sämmilijd kattiđ jiejâs kulttuur já kielâ, sirdeđ taid puáttee suhâpuolváid já lasettiđ válduaalmug tiäđulâšvuođâ sämmilijn. ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämiseervih]] 8j0r8g5sonvw9bzperlpbd8u6w8uh5v 0 21140 159764 150050 2026-09-26T01:56:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159764 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2021. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- | 1. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="6"| ''[[Without Fear (album)|Without Fear]]'' | align="center" rowspan="6"| [[Dermot Kennedy]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210101/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.1.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=1.1.2021}}</ref> |- | 8. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210108/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.1.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=15.1.2021}}</ref> |- | 15. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210115/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.1.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=15.1.2021}}</ref> |- | 22. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210122/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.1.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=23.1.2021}}</ref> |- | 29. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210129/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.1.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=30.1.2021}}</ref> |- | 5. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210205/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.2.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=6.2.2021}}</ref> |- | 12. kuovâmáánu | align="center"| ''[[Medicine at Midnight]]'' | align="center"| [[Foo Fighters]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210212/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.2.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=12.2.2021}}</ref> |- | 19. kuovâmáánu | align="center" rowspan="3"| ''Without Fear'' | align="center" rowspan="3"| Dermot Kennedy | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210219/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.2.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=19.2.2021}}</ref> |- | 26. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210226/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.2.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=26.2.2021}}</ref> |- | 5. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210305/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.3.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=5.3.2021}}</ref> |- | 12. njuhčâmáánu | align="center"| ''[[When You See Yourself]]'' | align="center"| [[Kings of Leon]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210312/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.3.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=12.3.2021}}</ref> |- | 19. njuhčâmáánu | align="center"| ''Without Fear'' | align="center"| Dermot Kennedy | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210319/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.3.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=19.3.2021}}</ref> |- | 26. njuhčâmáánu | align="center" rowspan="3"| ''[[Justice (Justin Bieber album)|Justice]]'' | align="center" rowspan="3"| [[Justin Bieber]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210326/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.3.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=27.3.2021}}</ref> |- | 2. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210402/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.4.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=2.4.2021}}</ref> |- | 9. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210409/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.4.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=9.4.2021}}</ref> |- | 16. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[Fearless (Taylor Swift versio)]]'' | align="center"| [[Taylor Swift]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210416/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.4.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=16.4.2021}}</ref> |- | 23. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[11 Past the Hour]]'' | align="center"| [[Imelda May]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210423/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.4.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=23.4.2021}}</ref> |- | 30. cuáŋuimáánu | align="center"| ''Without Fear'' | align="center"| Dermot Kennedy | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210430/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.4.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=30.4.2021}}</ref> |- | 7. vyesimáánu | align="center"| ''[[Typhoons (album)|Typhoons]]'' | align="center"| [[Royal Blood (muusikjuávkku)|Royal Blood]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210507/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.5.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=7.5.2021}}</ref> |- | 14. vyesimáánu | align="center"| ''Without Fear'' | align="center"| Dermot Kennedy | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210514/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.5.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=14.5.2021}}</ref> |- | 21. vyesimáánu | align="center"| ''[[The Off-Season]]'' | align="center"| [[J. Cole]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210521/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.5.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=21.5.2021}}</ref> |- | 28. vyesimáánu | align="center" rowspan="7"| ''[[Sour (album)|Sour]]'' | align="center" rowspan="7"| [[Olivia Rodrigo]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210528/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.5.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=28.5.2021}}</ref> |- | 4. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210604/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.6.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=4.6.2021}}</ref> |- | 11. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210611/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.6.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=11.6.2021}}</ref> |- | 18. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210618/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.6.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=18.6.2021}}</ref> |- | 25. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210625/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.6.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=25.6.2021}}</ref> |- | 2. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210702/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.7.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=2.7.2021}}</ref> |- | 9. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210709/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.7.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=9.7.2021}}</ref> |- | 16. syeinimáánu | align="center"| ''[[It Won't Always Be Like This]]'' | align="center"| [[Inhaler (muusikjuávkku)|Inhaler]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210716/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.7.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=16.7.2021}}</ref> |- | 23. syeinimáánu | align="center"| ''Sour'' | align="center"| Olivia Rodrigo | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210723/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.7.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=23.7.2021}}</ref> |- | 30. syeinimáánu | align="center"| ''[[We're All Alone in This Together]]'' | align="center"| [[Dave (ráppájeijee)|Dave]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210730/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.7.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=30.7.2021}}</ref> |- | 6. porgemáánu | align="center"| ''[[Happier Than Ever]]'' | align="center"| [[Billie Eilish]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210806/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.8.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=6.8.2021}}</ref> |- | 13. porgemáánu | align="center" rowspan="3"| ''Sour'' | align="center" rowspan="3"| Olivia Rodrigo | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210813/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.8.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=13.8.2021}}</ref> |- | 20. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210820/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.8.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=20.8.2021}}</ref> |- | 27. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210827/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.8.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=27.8.2021}}</ref> |- | 3. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Donda (album)|Donda]]'' | align="center"| [[Kanye West]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210903/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.9.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=3.9.2021}}</ref> |- | 10. čohčâmáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[Certified Lover Boy]]'' | align="center" rowspan="2"| [[Drake (musikkár)|Drake]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210910/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.9.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=10.9.2021}}</ref> |- | 17. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210917/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.9.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=17.9.2021}}</ref> |- | 24. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Montero (album)|Montero]]'' | align="center"| [[Lil Nas X]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20210924/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.9.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=25.9.2021}}</ref> |- | 1. roovvâdmáánu | align="center"| ''Sour'' | align="center"| Olivia Rodrigo | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211001/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.10.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=1.10.2021}}</ref> |- | 8. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Tales from the Script: Greatest Hits]]'' | align="center"| [[The Script]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211008/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.10.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=8.10.2021}}</ref> |- | 15. roovvâdmáánu | align="center"| ''Sour'' | align="center"| Olivia Rodrigo | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211015/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.10.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=15.10.2021}}</ref> |- | 22. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' | align="center"| [[Coldplay]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211022/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.10.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=22.10.2021}}</ref> |- | 29. roovvâdmáánu | align="center"| ''Sour'' | align="center"| Olivia Rodrigo | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211029/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.10.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=29.10.2021}}</ref> |- | 5. skammâmáánu | align="center"| ''[[= (album)|=]]'' | align="center"| [[Ed Sheeran]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211105/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.11.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=5.11.2021}}</ref> |- | 12. skammâmáánu | align="center"| ''[[Voyage (ABBA album)|Voyage]]'' | align="center"| [[ABBA]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211112/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.11.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=12.11.2021}}</ref> |- | 19. skammâmáánu | align="center"| ''[[Red (Taylor Swift versio)]]'' | align="center"| Taylor Swift | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211119/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.11.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=19.11.2021}}</ref> |- | 26. skammâmáánu | align="center" rowspan="6"| ''[[30 (album)|30]]'' | align="center" rowspan="6"| [[Adele]] | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/2021126/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.11.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=26.11.2021}}</ref> |- | 3. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211203/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.12.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=4.12.2021}}</ref> |- | 10. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211210/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.12.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=10.12.2021}}</ref> |- | 17. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211217/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.12.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=17.12.2021}}</ref> |- | 24. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20211224/ie7502/|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.12.2021|language={{en}} |publisher=Official Charts Company|accessdate=24.12.2021}}</ref> |- | 31. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|title=IRMA – Irish Charts|language={{en}}|publisher=[[Irish Recorded Music Association]]|accessdate=31.12.2021|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161123152735/http://www.irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|vyerkkejum=2016-11-23}}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;"| 1 |style="text-align: center;"| [[Olivia Rodrigo]] |style="text-align: center;"| 14 |- |style="text-align: center;"| 2 |style="text-align: center;"| [[Dermot Kennedy]] |style="text-align: center;"| 12 |- |style="text-align: center;"| 3 |style="text-align: center;"| [[Adele]] |style="text-align: center;"| 6 |- |style="text-align: center;"| 4 |style="text-align: center;"| [[Justin Bieber]] |style="text-align: center;"| 3 |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 5 |style="text-align: center;"| [[Drake (musikkár)|Drake]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 2 |- |style="text-align: center;"| [[Taylor Swift]] |- |style="text-align: center;" rowspan=14| 7 |style="text-align: center;"| [[Foo Fighters]] |style="text-align: center;" rowspan=14| 1 |- |style="text-align: center;"| [[Kings of Leon]] |- |style="text-align: center;"| [[Imelda. vyesimáánu]] |- |style="text-align: center;"| [[Royal Blood (muusikjuávkku)|Royal Blood]] |- |style="text-align: center;"| [[J. Cole]] |- |style="text-align: center;"| [[Inhaler (muusikjuávkku)|Inhaler]] |- |style="text-align: center;"| [[Dave (ráppájeijee)|Dave]] |- |style="text-align: center;"| [[Billie Eilish]] |- |style="text-align: center;"| [[Kanye West]] |- |style="text-align: center;"| [[Lil Nas X]] |- |style="text-align: center;"| [[The Script]] |- |style="text-align: center;"| [[Coldplay]] |- |style="text-align: center;"| [[Ed Sheeran]] |- |style="text-align: center;"| [[ABBA]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2021 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2021 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2021 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2021|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2021 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2021]] 3w7padrye5n1za5zx3mkrrnlq43japo 0 21146 159760 150053 2026-09-26T01:56:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159760 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2018. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- | 5. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[÷ (album)|÷]]'' | align="center" rowspan="2"| [[Ed Sheeran]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180105/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.1.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=6.1.2018}}</ref> |- | 12. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180112/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.1.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=13.1.2018}}</ref> |- | 19. uđđâivemáánu | align="center"| ''[[Tales from the Backseat]]'' | align="center"| [[The Academic]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180119/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.1.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=20.1.2018}}</ref> |- | 26. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="13"| ''[[The Greatest Showman (soundtrack)]]'' | align="center" rowspan="13"| Jieškote-uvlágáneh artisteh | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180126/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.1.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=27.1.2018}}</ref> |- | 2. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180202/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.2.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=3.2.2018}}</ref> |- | 9. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180209/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.2.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=10.2.2018}}</ref> |- | 16. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180216/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.2.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=17.2.2018}}</ref> |- | 23. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180223/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.2.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=24.2.2018}}</ref> |- | 2. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180302/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.3.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=3.3.2018}}</ref> |- | 9. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180309/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.3.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=10.3.2018}}</ref> |- | 16. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180316/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.3.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=17.3.2018}}</ref> |- | 23. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180323/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.3.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=24.3.2018}}</ref> |- | 30. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180330/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.3.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=31.3.2018}}</ref> |- | 6. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180406/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.4.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=7.4.2018}}</ref> |- | 13. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180413/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.4.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=14.4.2018}}</ref> |- | 20. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180420/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.4.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=21.4.2018}}</ref> |- | 27. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[KOD (album)|KOD]]'' | align="center"| [[J. Cole]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180427/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.4.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=28.4.2018}}</ref> |- | 4. vyesimáánu | align="center"| ''[[Beerbongs & Bentleys]]'' | align="center"| [[Post Malone]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180504/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.5.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=5.5.2018}}</ref> |- | 11. vyesimáánu | align="center" rowspan="3"| ''÷'' | align="center" rowspan="3"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180511/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.5.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=12.5.2018}}</ref> |- | 18. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180518/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.5.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=19.5.2018}}</ref> |- | 25. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180525/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.5.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=26.5.2018}}</ref> |- | 1. kesimáánu | align="center"| ''[[Wildness (album)|Wildness]]'' | align="center"| [[Snow Patrol]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180601/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.6.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=2.6.2018}}</ref> |- | 8. kesimáánu | align="center"| ''[[Ye (album)|Ye]]'' | align="center"| [[Kanye West]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180608/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.6.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=9.6.2018}}</ref> |- | 15. kesimáánu | align="center"| ''The Greatest Showman (soundtrack)'' | align="center"| Jieškote-uvlágáneh artisteh | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180615/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.6.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=16.6.2018}}</ref> |- | 22. kesimáánu | align="center"| ''[[Reputation (Taylor Swift album)|Reputation]]'' | align="center"| [[Taylor Swift]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180622/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.6.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=23.6.2018}}</ref> |- | 29. kesimáánu | align="center"| ''The Greatest Showman (soundtrack)'' | align="center"| Jieškote-uvlágáneh artisteh | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180629/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.6.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=30.6.2018}}</ref> |- | 6. syeinimáánu | align="center" rowspan="3"| ''[[Scorpion (Drake album)|Scorpion]]'' | align="center" rowspan="3"| [[Drake (musikkár)|Drake]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180706/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.7.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=7.7.2018}}</ref> |- | 13. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180713/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.7.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=14.7.2018}}</ref> |- | 20. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180720/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.7.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=21.7.2018}}</ref> |- | 27. syeinimáánu | align="center" rowspan="4"| ''[[Mamma Mia! Here We Go Again (soundtrack)]]'' | align="center" rowspan="4"| Jieškote-uvlágáneh artisteh | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180727/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.7.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=28.7.2018}}</ref> |- | 3. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180803/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.8.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=4.8.2018}}</ref> |- | 10. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180810/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.8.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=11.8.2018}}</ref> |- | 17. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180817/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.8.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=18.8.2018}}</ref> |- | 24. porgemáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[Sweetener (album)|Sweetener]]'' | align="center" rowspan="2"| [[Ariana Grande]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180824/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.8.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=25.8.2018}}</ref> |- | 31. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180831/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.8.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=1.9.2018}}</ref> |- | 7. čohčâmáánu | align="center" rowspan="4"| ''[[Kamikaze (Eminem album)|Kamikaze]]'' | align="center" rowspan="4"| [[Eminem]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180907/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.9.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=8.9.2018}}</ref> |- | 14. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180914/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.9.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=15.9.2018}}</ref> |- | 21. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180921/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.9.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=22.9.2018}}</ref> |- | 28. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20180928/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.9.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=29.9.2018}}</ref> |- | 5. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Politics of Living]]'' | align="center"| [[Kodaline]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181005/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.10.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=6.10.2018}}</ref> |- | 12. roovvâdmáánu | align="center" rowspan="8"| ''[[A Star Is Born (2018 soundtrack)|A Star Is Born]]'' | align="center" rowspan="8"| [[Lady Gaga]] já [[Bradley Cooper]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181012/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.10.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=13.10.2018}}</ref> |- | 19. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181019/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.10.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=20.10.2018}}</ref> |- | 26. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181026/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.10.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=27.10.2018}}</ref> |- | 2. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181102/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.11.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=3.11.2018}}</ref> |- | 9. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181109/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.11.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=10.11.2018}}</ref> |- | 16. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181116/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.11.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=17.11.2018}}</ref> |- | 23. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181123/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.11.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=24.11.2018}}</ref> |- | 30. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181130/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.11.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=1.12.2018}}</ref> |- | 7. juovlâmáánu | align="center"| ''The Greatest Showman (Soundtrack)'' | align="center"| Jieškote-uvlágáneh artisteh | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181207/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.12.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=8.12.2018}}</ref> |- | 14. juovlâmáánu | align="center" rowspan="3"| ''A Star Is Born'' | align="center" rowspan="3"| Lady Gaga já Bradley Cooper | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181214/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.12.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=15.12.2018}}</ref> |- | 21. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181221/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.12.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=22.12.2018}}</ref> |- | 28. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20181228/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.12.2018 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=29.12.2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|title=IRMA – Irish Charts|language={{en}}|publisher=Irish Recorded Music Association|accessdate=29.12.2018|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161123152735/http://www.irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|vyerkkejum=2016-11-23}}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 1 |style="text-align: center;"| [[Lady Gaga]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 11 |- |style="text-align: center;"| [[Bradley Cooper]] |- |style="text-align: center;"| 3 |style="text-align: center;"| [[Ed Sheeran]] |style="text-align: center;"| 6 |- |style="text-align: center;"| 4 |style="text-align: center;"| [[Eminem]] |style="text-align: center;"| 4 |- |style="text-align: center;"| 5 |style="text-align: center;"| [[Drake (musikkár)|Drake]] |style="text-align: center;"| 3 |- |style="text-align: center;"| 6 |style="text-align: center;"| [[Ariana Grande]] |style="text-align: center;"| 2 |- |style="text-align: center;" rowspan=7| 7 |style="text-align: center;"| [[The Academic]] |style="text-align: center;" rowspan=7| 1 |- |style="text-align: center;"| [[J. Cole]] |- |style="text-align: center;"| [[Post Malone]] |- |style="text-align: center;"| [[Snow Patrol]] |- |style="text-align: center;"| [[Kanye West]] |- |style="text-align: center;"| [[Taylor Swift]] |- |style="text-align: center;"| [[Kodaline]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2018 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2018 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2018 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2018|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2018 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2018]] rfzcoa3qu2wqnocwn0i0v1h4o9bzoc8 0 21147 159758 150054 2026-09-26T01:56:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159758 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2017. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- | 6. uđđâivemáánu | align="center" | ''[[Glory Days (Little Mix album)|Glory Days]]'' | align="center" | [[Little Mix]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170106/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.1.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=6.1.2017}}</ref> |- | 13. uđđâivemáánu | align="center" | ''[[X (Ed Sheeran album)|x]]'' | align="center" | [[Ed Sheeran]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170113/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.1.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=12.1.2017}}</ref> |- | 20. uđđâivemáánu | align="center" | ''[[I See You (The xx album)|I See You]]'' | align="center" | [[The xx]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170120/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.1.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=19.1.2017}}</ref> |- | 27. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="2" | ''x'' | align="center" rowspan="2" | Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170127/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.1.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=27.1.2017}}</ref> |- | 3. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170203/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.2.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=4.2.2017}}</ref> |- | 10. kuovâmáánu | align="center" | ''[[Little Fictions]]'' | align="center" | [[Elbow (muusikjuávkku)|Elbow]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170210/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.2.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=11.2.2017}}</ref> |- | 17. kuovâmáánu | align="center" rowspan="2" | ''[[Human (Rag'n'Bone Man album)|Human]]'' | align="center" rowspan="2" | [[Rag'n'Bone Man]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170217/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.2.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=18.2.2017}}</ref> |- | 24. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170224/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.2.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=25.2.2017}}</ref> |- | 3. njuhčâmáánu | align="center" | ''[[Gang Signs & Prayer]]'' | align="center" | [[Stormzy]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170303/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.3.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=10.3.2017}}</ref> |- | 10. njuhčâmáánu | align="center" rowspan="10" | ''[[÷ (album)|÷]]'' | align="center" rowspan="10" | Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170310/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.3.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=11.3.2017}}</ref> |- | 17. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170317/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.3.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=18.3.2017}}</ref> |- | 24. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170324/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.3.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=25.3.2017}}</ref> |- | 31. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170331/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.3.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=1.4.2017}}</ref> |- | 7. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170407/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.4.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=7.4.2017}}</ref> |- | 14. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170414/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.4.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=14.4.2017}}</ref> |- | 21. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170421/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.4.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=21.4.2017}}</ref> |- | 28. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170428/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.4.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=29.4.2017}}</ref> |- | 5. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170505/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.5.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=6.5.2017}}</ref> |- | 12. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170512/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.5.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=13.5.2017}}</ref> |- | 19. vyesimáánu | align="center" | ''[[Harry Styles (album)|Harry Styles]]'' | align="center" | [[Harry Styles]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170519/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.5.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=20.5.2017}}</ref> |- | 26. vyesimáánu | align="center" rowspan="2" | ''÷'' | align="center" rowspan="2" | Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170526/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.5.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=27.5.2017}}</ref> |- | 2. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170602/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.6.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=3.6.2017}}</ref> |- | 9. kesimáánu | align="center"| ''Trust the Wire'' | align="center"| [[The Coronas]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170609/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.6.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=10.6.2017}}</ref> |- | 16. kesimáánu | align="center"| ''÷'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170616/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.6.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=17.6.2017}}</ref> |- | 23. kesimáánu | align="center"| ''Livin' the Dream'' | align="center"| [[Nathan Carter]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170623/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.6.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=24.6.2017}}</ref> |- | 30. kesimáánu | align="center" rowspan="5"| ''÷'' | align="center" rowspan="5"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170630/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.6.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=1.7.2017}}</ref> |- | 7. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170707/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.7.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=8.7.2017}}</ref> |- | 14. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170714/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.7.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=15.7.2017}}</ref> |- | 21. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170721/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.7.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=22.7.2017}}</ref> |- | 28. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170728/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.7.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=29.7.2017}}</ref> |- | 4. porgemáánu | align="center"| ''[[Everything Now]]'' | align="center"| [[Arcade Fire]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170804/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.8.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=5.8.2017}}</ref> |- | 11. porgemáánu | align="center" rowspan="3"| ''÷'' | align="center" rowspan="3"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170811/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.8.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=12.8.2017}}</ref> |- | 18. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170818/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.8.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=19.8.2017}}</ref> |- | 25. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170825/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.8.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=26.8.2017}}</ref> |- | 1. čohčâmáánu | align="center"| ''Picture This'' | align="center"| [[Picture This (muusikjuávkku)|Picture This]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170901/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.9.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=2.9.2017}}</ref> |- | 8. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Freedom Child]]'' | align="center"| [[The Script]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170908/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.9.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=9.9.2017}}</ref> |- | 15. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Sleep Well Beast]]'' | align="center"| [[The National (muusikjuávkku)|The National]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170915/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.9.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=16.9.2017}}</ref> |- | 22. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Concrete and Gold]]'' | align="center"| [[Foo Fighters]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170922/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.9.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=23.9.2017}}</ref> |- | 29. čohčâmáánu | align="center" rowspan="2"| ''Picture This'' | align="center" rowspan="2"| Picture This | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20170929/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.9.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=30.9.2017}}</ref> |- | 6. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171006/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.10.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=7.10.2017}}</ref> |- | 13. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[As You Were (Liam Gallagher album)|As You Were]]'' | align="center"| [[Liam Gallagher]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171013/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.10.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=14.10.2017}}</ref> |- | 20. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Beautiful Trauma]]'' | align="center"| [[Pink (lávloo)|Pink]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171020/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.10.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=21.10.2017}}</ref> |- | 27. roovvâdmáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[Flicker (album)|Flicker]]'' | align="center" rowspan="2"| [[Niall Horan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171027/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.10.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=28.10.2017}}</ref> |- | 3. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171103/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.11.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=4.11.2017}}</ref> |- | 10. skammâmáánu | align="center"| ''[[The Thrill of It All (Sam Smith album)|The Thrill of It All]]'' | align="center"| [[Sam Smith (lávloo)|Sam Smith]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171110/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.11.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=11.11.2017}}</ref> |- | 17. skammâmáánu | align="center"| ''[[Reputation (Taylor Swift album)|Reputation]]'' | align="center"| [[Taylor Swift]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171117/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.11.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=18.11.2017}}</ref> |- | 24. skammâmáánu | align="center" rowspan="2"| ''On the Road'' | align="center" rowspan="2"| [[Christy Moore]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171124/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.11.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=25.11.2017}}</ref> |- | 1. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171201/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.12.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=2.12.2017}}</ref> |- | 8. juovlâmáánu | align="center"| ''[[Songs of Experience (U2 album)|Songs of Experience]]'' | align="center"| [[U2]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171208/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.12.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=9.12.2017}}</ref> |- | 15. juovlâmáánu | align="center"| ''On the Road'' | align="center"| Christy Moore | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171215/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.12.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=16.12.2017}}</ref> |- | 22. juovlâmáánu | align="center" rowspan="2"| ''÷'' | align="center" rowspan="2"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171222/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.12.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=23.12.2017}}</ref> |- | 29. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20171229/ie7502/ |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.12.2017 |language={{en}} |publisher=Official Charts Company |accessdate=30.12.2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|title=IRMA – Irish Charts|language={{en}}|publisher=[[Irish Recorded Music Association]]|accessdate=30.12.2017|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161123152735/http://www.irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Albums|vyerkkejum=2016-11-23}}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;"| 1 |style="text-align: center;"| [[Ed Sheeran]] |style="text-align: center;"| 26 |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 2 |style="text-align: center;"| [[Picture This (muusikjuávkku)|Picture This]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 3 |- |style="text-align: center;"| [[Christy Moore]] |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 3 |style="text-align: center;"| [[Rag'n'Bone Man]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 2 |- |style="text-align: center;"| [[Niall Horan]] |- |style="text-align: center;" rowspan=16| 4 |style="text-align: center;"| [[Little Mix]] |style="text-align: center;" rowspan=16| 1 |- |style="text-align: center;"| [[The xx]] |- |style="text-align: center;"| [[Elbow (muusikjuávkku)|Elbow]] |- |style="text-align: center;"| [[Stormzy]] |- |style="text-align: center;"| [[Harry Styles]] |- |style="text-align: center;"| [[The Coronas]] |- |style="text-align: center;"| [[Nathan Carter]] |- |style="text-align: center;"| [[Arcade Fire]] |- |style="text-align: center;"| [[The Script]] |- |style="text-align: center;"| [[The National (muusikjuávkku)|The National]] |- |style="text-align: center;"| [[Foo Fighters]] |- |style="text-align: center;"| [[Liam Gallagher]] |- |style="text-align: center;"| [[Pink (lávloo)|Pink]] |- |style="text-align: center;"| [[Sam Smith (lávloo)|Sam Smith]] |- |style="text-align: center;"| [[Taylor Swift]] |- |style="text-align: center;"| [[U2]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2017 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2017 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2017 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2017 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2017]] 2nzttcpw1u4l945xn14108b8h8rnn4c 0 21150 159756 150055 2026-09-26T01:55:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159756 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2016. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- |7. uđđâivemáánu | align="center" | ''[[Purpose (Justin Bieber album)|Purpose]]'' | align="center" | [[Justin Bieber]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=01 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.1.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304081631/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=01 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304081631/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=01 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- |14. uđđâivemáánu | align="center" rowspan=2| ''[[Blackstar (album)|Blackstar]]'' | align="center" rowspan=2| [[David Bowie]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=02 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.1.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074002/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=02 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304074002/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=02 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- |21. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/latest/index_test.jsp&ct=240002 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.1.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214002045/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Flatest%2Findex_test.jsp&ct=240002 |archive-date=14.12.2018 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181214002045/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Flatest%2Findex_test.jsp&ct=240002 |vyerkkejum=2018-12-14 }}</ref> |- |28. uđđâivemáánu | align="center" | ''[[25 (Adele album)|25]]'' | align="center" | [[Adele]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=4 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.1.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204002057/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=4 |archive-date=4.2.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160204002057/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=4 |vyerkkejum=2016-02-04 }}</ref> |- |4. kuovâmáánu | align="center" rowspan=3| ''Everything This Way'' | align="center" rowspan=3| [[Walking on Cars]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=5 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.2.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160214045013/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=5 |archive-date=14.2.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160214045013/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=5 |vyerkkejum=2016-02-14 }}</ref> |- |11. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=6 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.2.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301063028/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=6 |archive-date=1.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160301063028/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=6 |vyerkkejum=2016-03-01 }}</ref> |- |18. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=7 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.2.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301061317/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=7 |archive-date=1.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160301061317/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=7 |vyerkkejum=2016-03-01 }}</ref> |- |25. kuovâmáánu | align="center" | ''25'' | align="center" | Adele | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=8 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.3.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306073647/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=8 |archive-date=6.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160306073647/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=8 |vyerkkejum=2016-03-06 }}</ref> |- |3. njuhčâmáánu | align="center" | ''[[2 (The Gloaming album)|2]]'' | align="center" | [[The Gloaming]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=9 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.3.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307000120/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=9 |archive-date=7.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160307000120/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=9 |vyerkkejum=2016-03-07 }}</ref> |- |10. njuhčâmáánu | align="center" rowspan=6| ''25'' | align="center" rowspan=6| Adele | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=10 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.3.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312012029/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=10 |archive-date=12.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170923002942/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=10 |vyerkkejum=2017-09-23 }}</ref> |- |17. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=11 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.3.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180823105655/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=11 |archive-date=23.8.2018 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180823105655/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=11 |vyerkkejum=2018-08-23 }}</ref> |- |24. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=12 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.3.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408010153/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=12 |archive-date=8.4.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160408010153/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=12 |vyerkkejum=2016-04-08 }}</ref> |- |31. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=13 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.4.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414055337/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=13 |archive-date=14.4.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160414055337/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=13 |vyerkkejum=2016-04-14 }}</ref> |- |7. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=14 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.4.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160423055111/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=14 |archive-date=23.4.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160423055111/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=14 |vyerkkejum=2016-04-23 }}</ref> |- |14. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=15 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.4.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427152137/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=15 |archive-date=27.4.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160427152137/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=15 |vyerkkejum=2016-04-27 }}</ref> |- |21. cuáŋuimáánu | align="center"| ''Cut Loose'' | align="center"| [[Mike Denver]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=16 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.4.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509094025/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=16 |archive-date=9.5.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160509094025/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=16 |vyerkkejum=2016-05-09 }}</ref> |- |28. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[Lemonade (Beyoncé album)|Lemonade]]'' | align="center"| [[Beyoncé]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=17 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.4.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531095547/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=17 |archive-date=31.5.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180101010101/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=17 |vyerkkejum=2018-01-01 }}</ref> |- |5. vyesimáánu | align="center"| ''Stayin' Up All Night'' | align="center"| [[Nathan Carter]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=18 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.5.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603131159/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=18 |archive-date=3.6.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160603131159/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=18 |vyerkkejum=2016-06-03 }}</ref> |- |12. vyesimáánu | align="center"| ''[[A Moon Shaped Pool]]'' | align="center"| [[Radiohead]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=19 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.5.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605032334/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=19 |archive-date=5.6.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160605032334/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=19 |vyerkkejum=2016-06-05 }}</ref> |- |19. vyesimáánu | align="center"| ''Lemonade'' | align="center"| Beyoncé | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=20 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.5.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617115406/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=20 |archive-date=17.6.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160617115406/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=20 |vyerkkejum=2016-06-17 }}</ref> |- |26. vyesimáánu | align="center"| ''[[Dangerous Woman]]'' | align="center"| [[Ariana Grande]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=21 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.5.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160701072239/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=21 |archive-date=1.7.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160701072239/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=21 |vyerkkejum=2016-07-01 }}</ref> |- |2. kesimáánu | align="center"| ''[[Greatest Hits (Bruce Springsteen album)|Greatest Hits]]'' | align="center"| [[Bruce Springsteen]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=22 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.6.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804212315/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=22 |archive-date=4.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160804212315/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=22 |vyerkkejum=2016-08-04 }}</ref> |- |9. kesimáánu | align="center" rowspan=2| ''Lemonade'' | align="center" rowspan=2| Beyoncé | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=23 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.6.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807204803/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=23 |archive-date=7.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160807204803/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=23 |vyerkkejum=2016-08-07 }}</ref> |- |16. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=24 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.6.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811090711/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=24 |archive-date=11.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160811090711/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=24 |vyerkkejum=2016-08-11 }}</ref> |- |23. kesimáánu | align="center"| ''[[The Getaway (Red Hot Chili Peppers album)|The Getaway]]'' | align="center"| [[Red Hot Chili Peppers]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=25 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.6.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160813125647/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=25 |archive-date=13.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160813125647/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=25 |vyerkkejum=2016-08-13 }}</ref> |- |30. kesimáánu | align="center"| ''25'' | align="center"| Adele | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=26 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.7.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816090145/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=26 |archive-date=16.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816090145/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=26 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- |7. syeinimáánu | align="center"| ''Lemonade'' | align="center"| Beyoncé | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=27 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.7.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816121302/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=27 |archive-date=16.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816121302/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=27 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- |14. syeinimáánu | align="center"| ''[[Ellipsis (Biffy Clyro album)|Ellipsis]]'' | align="center"| [[Biffy Clyro]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=28 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.7.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816113822/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=28 |archive-date=16.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816113822/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=28 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- |21. syeinimáánu | rowspan="4" align="center"| ''[[Chaleur Humaine]]'' | rowspan="4" align="center"| [[Christine and the Queens]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=29 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.7.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816103413/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=29 |archive-date=16.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816103413/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=29 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- |28. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=30 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.7.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816102135/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=30 |archive-date=16.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816102135/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=30 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- |4. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=31 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.8.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819205807/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=31 |archive-date=19.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160819205807/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=31 |vyerkkejum=2016-08-19 }}</ref> |- |11. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=32 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.8.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821235057/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=32 |archive-date=21.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160821235057/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=32 |vyerkkejum=2016-08-21 }}</ref> |- |18. porgemáánu | align="center"| ''Picture This'' EP | align="center"| [[Picture This (muusikjuávkku)|Picture This]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=33 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.8.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823001852/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=33 |archive-date=23.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160823001852/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=33 |vyerkkejum=2016-08-23 }}</ref> |- |25. porgemáánu | align="center"| ''[[At Swim]]'' | align="center"| [[Lisa Hannigan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=34 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.8.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827040927/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=34 |archive-date=27.8.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160827040927/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=34 |vyerkkejum=2016-08-27 }}</ref> |- |1. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Glory (Britney Spears album)|Glory]]'' | align="center"| [[Britney Spears]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=35 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=2.9.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915080906/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=35 |archive-date=15.9.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160915080906/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=35 |vyerkkejum=2016-09-15 }}</ref> |- |8. čohčâmáánu | align="center"| ''[[We Move]]'' | align="center"| [[James Vincent McMorrow]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=36 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=9.9.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170407132135/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=36 |archive-date=7.4.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170407132135/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=36 |vyerkkejum=2017-04-07 }}</ref> |- |15. čohčâmáánu | rowspan="2" align="center"| ''[[Skeleton Tree]]'' | rowspan="2" align="center"| [[Nick Cave and the Bad Seeds]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=37 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.9.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160916193137/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=37 |archive-date=16.9.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160916193137/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=37 |vyerkkejum=2016-09-16 }}</ref> |- |22. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=38 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.9.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924015211/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=38 |archive-date=24.9.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160924015211/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=38 |vyerkkejum=2016-09-24 }}</ref> |- |29. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Illuminate (Shawn Mendes album)|Illuminate]]'' | align="center"| [[Shawn Mendes]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=39 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.9.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161001215046/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=39 |archive-date=1.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161001215046/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=39 |vyerkkejum=2016-10-01 }}</ref> |- |6. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[x (Ed Sheeran album)|x]]'' | align="center"| [[Ed Sheeran]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=40 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.10.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009131328/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=40 |archive-date=9.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180101010101/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=40 |vyerkkejum=2018-01-01 }}</ref> |- |13. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Revolution Radio]]'' | align="center"| [[Green Day]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=41 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.10.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161024091307/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=41 |archive-date=24.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180101010101/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=41 |vyerkkejum=2018-01-01 }}</ref> |- |20. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Walls (Kings of Leon album)|Walls]]'' | align="center"| [[Kings of Leon]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=42 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.10.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021200016/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=42 |archive-date=21.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180101010101/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=42 |vyerkkejum=2018-01-01 }}</ref> |- |27. roovvâdmáánu | rowspan="2" align="center"| ''[[You Want It Darker]]'' | rowspan="2" align="center"| [[Leonard Cohen]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=43 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.10.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161028205323/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=43 |archive-date=28.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161028205323/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=43 |vyerkkejum=2016-10-28 }}</ref> |- |3. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=44 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.11.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105032117/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=44 |archive-date=5.11.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161105032117/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=44 |vyerkkejum=2016-11-05 }}</ref> |- |10. skammâmáánu | align="center"| ''[[The Heavy Entertainment Show]]'' | align="center"| [[Robbie Williams]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=45 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.11.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060259/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=45 |archive-date=19.11.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161119060259/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=45 |vyerkkejum=2016-11-19 }}</ref> |- |17. skammâmáánu | align="center"| ''You Want It Darker'' | align="center"| Leonard Cohen | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=46 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.11.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060253/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=46 |archive-date=19.11.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161119060253/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=46 |vyerkkejum=2016-11-19 }}</ref> |- |24. skammâmáánu | align="center"| ''[[Hardwired... to Self-Destruct]]'' | align="center"| [[Metallica]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=47 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.11.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161126002601/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=47 |archive-date=26.11.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161126002601/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=47 |vyerkkejum=2016-11-26 }}</ref> |- |1. juovlâmáánu | rowspan="2" align="center"| ''[[Glory Days (Little Mix album)|Glory Days]]'' | rowspan="2" align="center"| [[Little Mix]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=48 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=3.12.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202234757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=48 |archive-date=2.12.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161202234757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=48 |vyerkkejum=2016-12-02 }}</ref> |- |8. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=49 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.12.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220074520/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=49 |archive-date=20.12.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161220074520/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=49 |vyerkkejum=2016-12-20 }}</ref> |- |15. juovlâmáánu | rowspan="2" align="center"| ''You Want It Darker'' | rowspan="2" align="center"| Leonard Cohen | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=50 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.12.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220140450/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=50 |archive-date=20.12.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161220140450/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=50 |vyerkkejum=2016-12-20 }}</ref> |- |22. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=51 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.12.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223201312/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=51 |archive-date=23.12.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161223201312/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=51 |vyerkkejum=2016-12-23 }}</ref> |- |29. juovlâmáánu | align="center"| ''Glory Days'' | align="center"| Little Mix | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=52 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.12.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231074535/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=52 |archive-date=31.12.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161231074535/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=52 |vyerkkejum=2016-12-31 }}</ref> |- |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;"| 1 |style="text-align: center;"| [[Adele]] |style="text-align: center;"|9 |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 2 |style="text-align: center;"| [[Beyoncé]] |style="text-align: center;" rowspan=2|5 |- |style="text-align: center;"| [[Leonard Cohen]] |- |style="text-align: center;"| 3 |style="text-align: center;"| [[Christine and the Queens]] |style="text-align: center;"|4 |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 4 |style="text-align: center;"| [[Walking on Cars]] |style="text-align: center;" rowspan=2|3 |- |style="text-align: center;"| [[Little Mix]] |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 5 |style="text-align: center;"| [[David Bowie]] |style="text-align: center;" rowspan=2|2 |- |style="text-align: center;"| [[Nick Cave and the Bad Seeds]] |- |style="text-align: center;" rowspan=18| 6 |style="text-align: center;"| [[The Gloaming]] |style="text-align: center;" rowspan=18|1 |- |style="text-align: center;"| [[Justin Bieber]] |- |style="text-align: center;"| [[Mike Denver]] |- |style="text-align: center;"| [[Nathan Carter (lávloo)|Nathan Carter]] |- |style="text-align: center;"| [[Radiohead]] |- |style="text-align: center;"| [[Ariana Grande]] |- |style="text-align: center;"| [[Bruce Springsteen]] |- |style="text-align: center;"| [[Red Hot Chili Peppers]] |- |style="text-align: center;"| [[Biffy Clyro]] |- |style="text-align: center;"| [[Picture This (muusikjuávkku)|Picture This]] |- |style="text-align: center;"| [[Lisa Hannigan]] |- |style="text-align: center;"| [[Britney Spears]] |- |style="text-align: center;"| [[James Vincent McMorrow]] |- |style="text-align: center;"| [[Shawn Mendes]] |- |style="text-align: center;"| [[Ed Sheeran]] |- |style="text-align: center;"| [[Green Day]] |- |style="text-align: center;"| [[Kings of Leon]] |- |style="text-align: center;"| [[Metallica]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2016 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2016 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2016 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2016|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2016 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2016]] 50jn9kvfspkm2h5g4n3xnzkst096pzi 0 21152 159754 150056 2026-09-26T01:54:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159754 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2015. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- | 1. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="3"| ''[[x (Ed Sheeran album)|x]]'' | align="center" rowspan="3"| [[Ed Sheeran]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=1 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.1.2015 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=14.1.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418045656/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=1 |archive-date=18.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150418045656/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=1 |vyerkkejum=2015-04-18 }}</ref> |- | 8. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=2 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.1.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418044328/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=2 |archive-date=18.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150418044328/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=2 |vyerkkejum=2015-04-18 }}</ref> |- | 15. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=3 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.1.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418050653/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=3 |archive-date=18.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150418050653/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=3 |vyerkkejum=2015-04-18 }}</ref> |- | 22. uđđâivemáánu | align="center"| ''[[Hozier (album)|Hozier]]'' | align="center"| [[Hozier]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=4 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.1.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303185236/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=4 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303185236/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=4 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 29. uđđâivemáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=5 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.1.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040201/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=5 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040201/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=5 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 5. kuovâmáánu | align="center"| ''[[Shadows in the Night]]'' | align="center"| [[Bob Dylan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=6 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.2.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206225919/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=6 |archive-date=6.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150206225919/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=6 |vyerkkejum=2015-02-06 }}</ref> |- | 12. kuovâmáánu | align="center"| ''[[Coming Up for Air (Kodaline album)|Coming Up for Air]]'' | align="center"| [[Kodaline]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=7 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.2.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040205/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=7 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040205/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=7 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 19. kuovâmáánu | align="center"| ''[[In the Lonely Hour]]'' | align="center"| [[Sam Smith (lávloo)|Sam Smith]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=8 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.2.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150227163647/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=8 |archive-date=27.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150227163647/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=8 |vyerkkejum=2015-02-27 }}</ref> |- | 26. kuovâmáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=9 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.2.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150227172226/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=9 |archive-date=27.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150227172226/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=9 |vyerkkejum=2015-02-27 }}</ref> |- | 5. njuhčâmáánu | align="center"| ''[[Chasing Yesterday (album)|Chasing Yesterday]]'' | align="center"| [[Noel Gallagher's High Flying Birds]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=10 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.3.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402121136/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=10 |archive-date=2.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402121136/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=10 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 12. njuhčâmáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=11 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.3.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112511/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=11 |archive-date=2.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402112511/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=11 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 19. njuhčâmáánu | align="center"| ''Hozier'' | align="center"| Hozier | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=12 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.3.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140259/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=12 |archive-date=2.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402140259/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=12 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 26. njuhčâmáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[Chaos and the Calm]]'' | align="center" rowspan="2"| [[James Bay (lávloo)|James Bay]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=13 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.3.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=13 |archive-date=2.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402143347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=13 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 2. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=14 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=9.4.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312061344/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=14 |archive-date=12.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160312061344/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=14 |vyerkkejum=2016-03-12 }}</ref> |- | 9. cuáŋuimáánu | align="center"| ''Hozier'' | align="center"| Hozier | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=15 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.4.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311071127/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=15 |archive-date=11.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171006012521/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=15 |vyerkkejum=2017-10-06 }}</ref> |- | 16. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[Darling Arithmetic]]'' | align="center"| [[Villagers (muusikjuávkku)|Villagers]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=16 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.4.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116114627/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=16 |archive-date=16.11.2018 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181116114627/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=16 |vyerkkejum=2018-11-16 }}</ref> |- | 23. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[Stories from the Surface]]'' | align="center"| [[Ham Sandwich (muusikjuávkku)|Ham Sandwich]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=17 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.4.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150827064454/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=17 |archive-date=27.8.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150827064454/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=17 |vyerkkejum=2015-08-27 }}</ref> |- | 30. cuáŋuimáánu | align="center"| ''[[The Magic Whip]]'' | align="center"| [[Blur (muusikjuávkku)|Blur]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=18 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.5.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045052/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=18 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510081102/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=18 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- | 7. vyesimáánu | align="center"| ''[[Wilder Mind]]'' | align="center"| [[Mumford & Sons]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=19 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.5.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518105001/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=19 |archive-date=18.5.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150518105001/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=19 |vyerkkejum=2015-05-18 }}</ref> |- | 14. vyesimáánu | align="center" rowspan="3"| ''Beautiful Life'' | align="center" rowspan="3"| [[Nathan Carter (lávloo)|Nathan Carter]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=20 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.5.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518105232/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=20 |archive-date=18.5.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150518105232/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=20 |vyerkkejum=2015-05-18 }}</ref> |- | 21. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=21 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.5.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074026/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=21 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304074026/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=21 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- | 28. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=22 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.5.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530224230/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=22 |archive-date=30.5.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150530224230/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=22 |vyerkkejum=2015-05-30 }}</ref> |- | 4. kesimáánu | align="center"| ''[[How Big, How Blue, How Beautiful]]'' | align="center"| [[Florence and the Machine]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=23 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.6.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610201258/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=23 |archive-date=10.6.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150610201258/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=23 |vyerkkejum=2015-06-10 }}</ref> |- | 11. kesimáánu | align="center"| ''[[Drones (Muse album)|Drones]]'' | align="center"| [[Muse (muusikjuávkku)|Muse]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=24 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.6.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040132/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=24 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040132/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=24 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 18. kesimáánu | align="center" rowspan="2"| ''How Big, How Blue, How Beautiful'' | align="center" rowspan="2"| Florence and the Machine | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=25 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.6.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303183320/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=25 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303183320/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=25 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 25. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=26 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.6.2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918094528/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=26 |archivedate=18.9.2017 }}</ref> |- | 2. syeinimáánu | align="center" rowspan="2"| ''[[1989 (Taylor Swift album)|1989]]'' | align="center" rowspan="2"| [[Taylor Swift]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=27 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=9.7.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710165025/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=27 |archive-date=10.7.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150710165025/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=27 |vyerkkejum=2015-07-10 }}</ref> |- | 9. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=28 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.7.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712084858/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=28 |archive-date=12.7.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150712084858/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=28 |vyerkkejum=2015-07-12 }}</ref> |- | 16. syeinimáánu | align="center"| ''[[Communion (Years & Years album)|Communion]]'' | align="center"| [[Years & Years]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=29 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.7.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721054152/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=29 |archive-date=21.7.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150721054152/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=29 |vyerkkejum=2015-07-21 }}</ref> |- | 23. syeinimáánu | align="center" rowspan="3"| ''x'' | align="center" rowspan="3"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=30 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.7.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040146/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=30 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040146/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=30 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 30. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=31 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.7.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013172209/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=31 |archive-date=13.10.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171013172209/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=31 |vyerkkejum=2017-10-13 }}</ref> |- | 6. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=32 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.8.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040148/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=32 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040148/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=32 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 13. porgemáánu | align="center"| ''[[Compton (album)|Compton]]'' | align="center"| [[Dr. Dre]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=33 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.8.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040150/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=33 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040150/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=33 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 20. porgemáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=34 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.8.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=34 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303172757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=34 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 27. porgemáánu | align="center"| ''[[Little Victories (The Strypes album)|Little Victories]]'' | align="center"| [[The Strypes]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=35 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.8.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910100526/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=35 |archive-date=10.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150910100526/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=35 |vyerkkejum=2015-09-10 }}</ref> |- | 3. čohčâmáánu | align="center"| ''Here and Now'' | align="center"| [[Ryan Sheridan (musikkár)|Ryan Sheridan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=36 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.9.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040156/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=36 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040156/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=36 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 10. čohčâmáánu | align="center"| ''One Good Night'' | align="center"| [[Derek Ryan (lávloo)|Derek Ryan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=37 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.9.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024135042/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=37 |archive-date=24.10.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151024135042/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=37 |vyerkkejum=2015-10-24 }}</ref> |- | 17. čohčâmáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=38 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=18.9.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208114836/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=38 |archive-date=8.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190402025014/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=38 |vyerkkejum=2019-04-02 }}</ref> |- | 24. čohčâmáánu | align="center"| ''[[Honeymoon (Lana Del Rey album)|Honeymoon]]'' | align="center"| [[Lana Del Rey]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=39 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.9.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926013630/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=39 |archive-date=26.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150926013630/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=39 |vyerkkejum=2015-09-26 }}</ref> |- | 1. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Right Here (Shane Filan album)|Right Here]]'' | align="center"| [[Shane Filan]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=40 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=3.10.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170925035231/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=40 |archive-date=25.9.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170925035231/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=40 |vyerkkejum=2017-09-25 }}</ref> |- | 8. roovvâdmáánu | align="center" rowspan="2"| ''Joyland'' | align="center" rowspan="2"| [[Keywest]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=41 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.10.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303165933/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=41 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303165933/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=41 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 15. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=42 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.10.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303184509/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=42 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303184509/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=42 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 22. roovvâdmáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=43 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.10.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303183241/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=43 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303183241/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=43 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 29. roovvâdmáánu | align="center"| ''[[Sounds Good Feels Good]]'' | align="center"| [[5 Seconds of Summer]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=44 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.10.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107081010/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=44 |archive-date=7.1.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160107081010/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=44 |vyerkkejum=2016-01-07 }}</ref> |- | 5. skammâmáánu | align="center"| ''x'' | align="center"| Ed Sheeran | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=45 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.11.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117025430/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=45 |archive-date=17.11.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151117025430/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=45 |vyerkkejum=2015-11-17 }}</ref> |- | 12. skammâmáánu | align="center"| ''[[Get Weird]]'' | align="center"| [[Little Mix]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=46 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.11.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117015539/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=46 |archive-date=17.11.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151117015539/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=46 |vyerkkejum=2015-11-17 }}</ref> |- | 19. skammâmáánu | align="center"| ''[[Made in the A.M.]]'' | align="center"| [[One Direction]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=47 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.11.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125061617/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=47 |archive-date=25.11.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151125061617/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=47 |vyerkkejum=2015-11-25 }}</ref> |- | 26. skammâmáánu | align="center" rowspan="6"| ''[[25 (Adele album)|25]]'' | align="center" rowspan="6"| [[Adele]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=48 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.11.2015 |archive-url=https://archive.today/20151127135721/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=48 |archive-date=27.11.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190622171218/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=48 |vyerkkejum=2019-06-22 }}</ref> |- | 3. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=49 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.12.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210194515/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=49 |archive-date=10.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151210194515/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=49 |vyerkkejum=2015-12-10 }}</ref> |- | 10. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=50 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.12.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222074416/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=50 |archive-date=22.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151222074416/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=50 |vyerkkejum=2015-12-22 }}</ref> |- | 17. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=51 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.12.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510080300/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=51 |archive-date=10.5.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510080300/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=51 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- | 24. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=52 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.12.2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151226032752/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=52 |archive-date=26.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151226032752/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=52 |vyerkkejum=2015-12-26 }}</ref> |- | 31. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=53 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=2.1.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045551/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=53 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304045551/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=53 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2015 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2015 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2015 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2015|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2015 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2015]] cpvokh9cg5a1tv30y5sx4lqtxf8p7z1 0 21154 159752 150057 2026-09-26T01:53:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159752 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2014. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- |2. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Halcyon (album)|Halcyon]]''/''[[Halcyon Days (Ellie Goulding album)|Halcyon Days]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Ellie Goulding]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=1 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.1.2014 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=3.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104044906/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=1 |archive-date=4.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140104044906/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=1 |vyerkkejum=2014-01-04 }}</ref> |- |9. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=2 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110124413/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=2 |archive-date=10.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140110124413/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=2 |vyerkkejum=2014-01-10 }}</ref> |- |16. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[High Hopes (Bruce Springsteen album)|High Hopes]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Bruce Springsteen]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=3 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221454/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=3 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303221454/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=3 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |23. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=4 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219051818/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=4 |archive-date=19.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140219051818/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=4 |vyerkkejum=2014-02-19 }}</ref> |- |30. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="3"|''Halcyon''/''Halcyon Days'' |align="center" rowspan="3"|Ellie Goulding |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=5 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219065725/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=5 |archive-date=19.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140219065725/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=5 |vyerkkejum=2014-02-19 }}</ref> |- |6. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=6 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.2.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222202743/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=6 |archive-date=22.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222202743/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=6 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |13. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=7 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.2.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128133606/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=7 |archive-date=28.11.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161128133606/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=7 |vyerkkejum=2016-11-28 }}</ref> |- |20. kuovâmáánu |align="center"|''It's All Good – The Best of Damien Dempsey'' |align="center"|[[Damien Dempsey]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=8 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.2.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228180225/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=8 |archive-date=28.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140228180225/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=8 |vyerkkejum=2014-02-28 }}</ref> |- |27. kuovâmáánu |align="center"|''Halcyon''/''Halcyon Days'' |align="center"|Ellie Goulding |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=9 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.1.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040103/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=9 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924040103/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=9 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |6. njuhčâmáánu |align="center"|''The Wagon Wheel Show Live'' |align="center"|[[Nathan Carter]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=10 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.3.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140307201520/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=10 |archive-date=7.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140307201520/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=10 |vyerkkejum=2014-03-07 }}</ref> |- |13. njuhčâmáánu |align="center"|''[[The Take Off and Landing of Everything]]'' |align="center"|[[Elbow (muusikjuávkku)|Elbow]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=11 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.3.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141217004803/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=11 |archive-date=17.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141217004803/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=11 |vyerkkejum=2014-12-17 }}</ref> |- |20. njuhčâmáánu |align="center"|''[[In a Perfect World (Kodaline album)|In a Perfect World]]'' |align="center"|[[Kodaline]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=12 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.3.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322002153/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=12 |archive-date=22.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140322002153/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=12 |vyerkkejum=2014-03-22 }}</ref> |- |27. njuhčâmáánu |align="center"|''[[Symphonica (George Michael album)|Symphonica]]'' |align="center"|[[George Michael]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=13 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.4.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328234339/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=13 |archive-date=28.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140328234339/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=13 |vyerkkejum=2014-03-28 }}</ref> |- |3. cuáŋuimáánu |align="center"|''In a Perfect World'' |align="center"|Kodaline |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=14 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.4.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407095107/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=14 |archive-date=7.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140407095107/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=14 |vyerkkejum=2014-04-07 }}</ref> |- |10. cuáŋuimáánu |align="center"|''Getting Through'' |align="center"|[[The Riptide Movement]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=15 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=11.4.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413125529/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=15 |archive-date=13.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170407132247/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=15 |vyerkkejum=2017-04-07 }}</ref> |- |17. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Caustic Love]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Paolo Nutini]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=16 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=18.4.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419012048/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=16 |archive-date=19.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140419012048/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=16 |vyerkkejum=2014-04-19 }}</ref> |- |24. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=17 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.4.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140427010626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=17 |archive-date=27.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140427010626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=17 |vyerkkejum=2014-04-27 }}</ref> |- |1. vyesimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Tribal (Imelda May album)|Tribal]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Imelda May]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=18 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=2.5.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503005706/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=18 |archive-date=3.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140503005706/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=18 |vyerkkejum=2014-05-03 }}</ref> |- |8. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=19 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=9.5.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512213635/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=19 |archive-date=12.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140512213635/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=19 |vyerkkejum=2014-05-12 }}</ref> |- |15. vyesimáánu |align="center"|''By the Rule'' |align="center"|[[Mick Flannery]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=20 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.5.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140519204222/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=20 |archive-date=19.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140519204222/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=20 |vyerkkejum=2014-05-19 }}</ref> |- |22. vyesimáánu |align="center" rowspan="4"|''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' |align="center" rowspan="4"|[[Coldplay]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=21 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.5.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140524003719/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=21 |archive-date=24.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140524003719/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=21 |vyerkkejum=2014-05-24 }}</ref> |- |29. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=22 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.5.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209180258/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=22 |archive-date=9.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150209180258/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=22 |vyerkkejum=2015-02-09 }}</ref> |- |5. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=23 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.6.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203945/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=23 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303203945/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=23 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |12. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=24 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.6.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220704/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=24 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303220704/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=24 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |19. kesimáánu |align="center"|''[[The Ultimate Hits]]'' |align="center"|[[Garth Brooks]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=25 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.6.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924015530/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=25 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924015530/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=25 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |26. kesimáánu |align="center"|''[[x (Ed Sheeran album)|×]]'' |align="center"|[[Ed Sheeran]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=26 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.6.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202011910/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=26 |archive-date=2.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150202011910/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=26 |vyerkkejum=2015-02-02 }}</ref> |- |3. syeinimáánu |align="center"|''[[5 Seconds of Summer (album)|5 Seconds of Summer]]'' |align="center"|[[5 Seconds of Summer]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=27 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.7.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150404002322/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=27 |archive-date=4.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150404002322/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=27 |vyerkkejum=2015-04-04 }}</ref> |- |10. syeinimáánu |align="center" rowspan="4"|''The Ultimate Hits'' |align="center" rowspan="4"|Garth Brooks |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=28 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=11.7.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714120448/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=28 |archive-date=14.7.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140714120448/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=28 |vyerkkejum=2014-07-14 }}</ref> |- |17. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=29 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=18.7.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729093216/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=29 |archive-date=29.7.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140729093216/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=29 |vyerkkejum=2014-07-29 }}</ref> |- |24. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=30 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.7.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811064014/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=30 |archive-date=11.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140811064014/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=30 |vyerkkejum=2014-08-11 }}</ref> |- |31. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=31 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.8.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811212707/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=31 |archive-date=11.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140811212707/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=31 |vyerkkejum=2014-08-11 }}</ref> |- |7. porgemáánu |align="center"|''×'' |align="center"|Ed Sheeran |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=32 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.8.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812000235/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=32 |archive-date=12.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140812000235/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=32 |vyerkkejum=2014-08-12 }}</ref> |- |14. porgemáánu |align="center"|''[[I'm Not Bossy, I'm the Boss]]'' |align="center"|[[Sinéad O'Connor]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=33 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.8.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102806/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=33 |archive-date=19.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140819102806/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=33 |vyerkkejum=2014-08-19 }}</ref> |- |21. porgemáánu |align="center"|''×'' |align="center"|Ed Sheeran |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=34 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.8.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826115220/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=34 |archive-date=26.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140826115220/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=34 |vyerkkejum=2014-08-26 }}</ref> |- |28. porgemáánu |align="center"|''[[Royal Blood (album)|Royal Blood]]'' |align="center"|[[Royal Blood (muusikjuávkku)|Royal Blood]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=35 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.8.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904030538/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=35 |archive-date=4.9.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303194308/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=35 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |4. čohčâmáánu |align="center"|''The Simple Things'' |align="center"|[[Derek Ryan (lávloo)|Derek Ryan]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=36 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.9.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924050355/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=36 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924050355/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=36 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |11. čohčâmáánu |align="center"|''[[Lullaby and... The Ceaseless Roar]]'' |align="center"|[[Robert Plant]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=37 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.9.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140912163923/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=37 |archive-date=12.9.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140912163923/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=37 |vyerkkejum=2014-09-12 }}</ref> |- |18. čohčâmáánu |align="center"|''[[No Sound Without Silence]]'' |align="center"|[[The Script]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=38 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.9.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228210529/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=38 |archive-date=28.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141228210529/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=38 |vyerkkejum=2014-12-28 }}</ref> |- |25. čohčâmáánu |align="center" rowspan="5"|''[[Hozier (album)|Hozier]]'' |align="center" rowspan="5"|[[Hozier]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=39 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.9.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150706013822/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=39 |archive-date=6.7.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150706013822/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=39 |vyerkkejum=2015-07-06 }}</ref> |- |2. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=40 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=3.10.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006073839/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=40 |archive-date=6.10.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141006073839/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=40 |vyerkkejum=2014-10-06 }}</ref> |- |9. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=41 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.10.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170407132502/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=41 |archive-date=7.4.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180502210853/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=41 |vyerkkejum=2018-05-02 }}</ref> |- |16. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=42 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=17.10.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109081941/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=42 |archive-date=9.11.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141109081941/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=42 |vyerkkejum=2014-11-09 }}</ref> |- |23. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=43 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.10.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102141814/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=43 |archive-date=2.11.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141102141814/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=43 |vyerkkejum=2014-11-02 }}</ref> |- |30. roovvâdmáánu |align="center"|''[[1989 (Taylor Swift album)|1989]]'' |align="center"|[[Taylor Swift]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=2.11.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110231932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |archive-date=10.11.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171110231932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |vyerkkejum=2017-11-10 }}</ref> |- |6. skammâmáánu |align="center"|''[[My Favourite Faded Fantasy]]'' |align="center"|[[Damien Rice]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=45 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.11.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113112302/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=45 |archive-date=13.11.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161220072530/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=45 |vyerkkejum=2016-12-20 }}</ref> |- |13. skammâmáánu |align="center"|''[[The Endless River]]'' |align="center"|[[Pink Floyd]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=46 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.11.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214223637/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=46 |archive-date=14.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141214223637/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=46 |vyerkkejum=2014-12-14 }}</ref> |- |20. skammâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Four (One Direction album)|Four]]'' |align="center" rowspan="2"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=47 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.11.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215031855/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=47 |archive-date=15.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141215031855/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=47 |vyerkkejum=2014-12-15 }}</ref> |- |27. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=48 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.11.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402120054/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=48 |archive-date=2.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402120054/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=48 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- |4. juovlâmáánu |align="center" rowspan="4"|''×'' |align="center" rowspan="4"|Ed Sheeran |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=49 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.12.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141217160516/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=49 |archive-date=17.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161010062945/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=49 |vyerkkejum=2016-10-10 }}</ref> |- |11. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=50 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.12.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141219001244/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=50 |archive-date=19.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141219001244/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=50 |vyerkkejum=2014-12-19 }}</ref> |- |18. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=51 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.12.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040053/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=51 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170218082234/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=51 |vyerkkejum=2017-02-18 }}</ref> |- |25. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=52 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.12.2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228043140/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=52 |archive-date=28.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141228043140/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=52 |vyerkkejum=2014-12-28 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2014 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2014 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2014 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2014 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2014]] em6q4copd5w71wswlel531potr7u55s 0 21156 159750 150058 2026-09-26T01:52:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 49 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159750 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2013. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- |3. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[+ (Ed Sheeran album)|+]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Ed Sheeran]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=1 |archive-url=https://archive.today/20130422061235/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=1 |url-status=dead |archive-date=22.4.2013 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.1.2013 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=25.3.2013 }}</ref> |- |10. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=2 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223353/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=2 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303223353/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=2 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |17. uđđâivemáánu |align="center"|''[[Awayland]]'' |align="center"|[[Villagers (muusikjuávkku)|Villagers]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=3 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230735/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=3 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303230735/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=3 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |24. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Les Misérables: Highlights from the Motion Picture Soundtrack|Les Misérables]]'' |align="center" rowspan="2"|Elleekove čaittâleijeeh |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=4 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303195334/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=4 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303195334/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=4 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |31. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=5 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170004/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=5 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303170004/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=5 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |7. kuovâmáánu |align="center" rowspan="5"|''[[Our Version of Events]]'' |align="center" rowspan="5"|[[Emeli Sandé]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=6 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423051053/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=6 |archive-date=23.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140423051053/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=6 |vyerkkejum=2014-04-23 }}</ref> |- |14. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=7 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616035414/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=7 |archive-date=16.6.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150616035414/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=7 |vyerkkejum=2015-06-16 }}</ref> |- |21. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222213029/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8 |archive-date=22.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303222524/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |28. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=9 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203010909/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=9 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203010909/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=9 |vyerkkejum=2013-12-03 }}</ref> |- |7. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=10 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104193132/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=10 |archive-date=4.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161006131907/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=10 |vyerkkejum=2016-10-06 }}</ref> |- |14. njuhčâmáánu |align="center"|''[[The Next Day]]'' |align="center"|[[David Bowie]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811183719/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11 |archive-date=11.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170822055635/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11 |vyerkkejum=2017-08-22 }}</ref> |- |21. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[The 20/20 Experience]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Justin Timberlake]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140331035102/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |archive-date=31.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170819020531/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |vyerkkejum=2017-08-19 }}</ref> |- |28. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=13 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110132409/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=13 |archive-date=10.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180624121342/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=13 |vyerkkejum=2018-06-24 }}</ref> |- |4. cuáŋuimáánu |align="center"|''Rage and Romance'' |align="center"|[[Niall Breslin|Bressie]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=14 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.4.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003943/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=14 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161010063042/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=14 |vyerkkejum=2016-10-10 }}</ref> |- |11. cuáŋuimáánu |align="center"|''[[Paramore (album)|Paramore]]'' |align="center"|[[Paramore]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=15 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.4.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106005347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=15 |archive-date=6.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170818215209/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=15 |vyerkkejum=2017-08-18 }}</ref> |- |18. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="4"|''[[To Be Loved]]'' |align="center" rowspan="4"|[[Michael Bublé]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=16 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.4.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140327221340/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=16 |archive-date=27.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140327221340/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=16 |vyerkkejum=2014-03-27 }}</ref> |- |25. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=17 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.4.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172100/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=17 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303172100/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=17 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |2. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=18 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 2.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=3.5.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924015343/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=18 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924015343/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=18 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |9. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=19 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 9.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=10.5.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215050816/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=19 |archive-date=15.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303193059/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=19 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |16. vyesimáánu |align="center"|''Absolute Zero'' |align="center"|[[Little Green Cars]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=20 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 16.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=18.5.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503153408/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=20 |archive-date=3.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140503153408/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=20 |vyerkkejum=2014-05-03 }}</ref> |- |23. vyesimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Random Access Memories]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Daft Punk]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=21 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 23.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=24.5.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004230927/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=21 |archive-date=4.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181116101048/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=21 |vyerkkejum=2018-11-16 }}</ref> |- |30. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=22 |archive-url=https://archive.today/20130615201725/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=22 |url-status=dead |archive-date=15.6.2013 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 30.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.5.2013 }}</ref> |- |6. kesimáánu |align="center"|''[[...Like Clockwork]]'' |align="center"|[[Queens of the Stone Age]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=23 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 6.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=7.6.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228205212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=23 |archive-date=28.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160513165132/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=23 |vyerkkejum=2016-05-13 }}</ref> |- |13. kesimáánu |align="center"|''Random Access Memories'' |align="center"|Daft Punk |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=24 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 13.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=14.6.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131222003442/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=24 |archive-date=22.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131222003442/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=24 |vyerkkejum=2013-12-22 }}</ref> |- |20. kesimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[In a Perfect World (Kodaline album)|In a Perfect World]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Kodaline]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=25 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 20.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=21.6.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303191730/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=25 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303191730/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=25 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |27. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=26 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 27.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=28.6.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004221151/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=26 |archive-date=4.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131004221151/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=26 |vyerkkejum=2013-10-04 }}</ref> |- |4. syeinimáánu |align="center"|''[[Chop Chop (Bell X1 album)|Chop Chop]]'' |align="center"|[[Bell X1 (muusikjuávkku)|Bell X1]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=27 |archive-url=https://archive.today/20130705173401/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=27 |url-status=dead |archive-date=5.7.2013 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 4.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=5.7.2013 }}</ref> |- |11. syeinimáánu |align="center"|''In a Perfect World'' |align="center"|Kodaline |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=28 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 11.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=12.7.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150404005806/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=28 |archive-date=4.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150404005806/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=28 |vyerkkejum=2015-04-04 }}</ref> |- |18. syeinimáánu |align="center" rowspan="2"|''To Be Loved'' |align="center" rowspan="2"|Michael Bublé |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=29 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 18.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=19.7.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029200725/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=29 |archive-date=29.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029200725/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=29 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |25. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=30 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 25.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=26.7.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204159/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=30 |archive-date=4.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140104204159/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=30 |vyerkkejum=2014-01-04 }}</ref> |- |1. porgemáánu |align="center" rowspan="3"|''In a Perfect World'' |align="center" rowspan="3"|Kodaline |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=31 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 1.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=2.8.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214095531/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=31 |archive-date=14.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131214095531/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=31 |vyerkkejum=2013-12-14 }}</ref> |- |8. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=32 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 8.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=9.8.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233303/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=32 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303233303/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=32 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |15. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=33 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 15.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=16.8.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109115626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=33 |archive-date=9.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131109115626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=33 |vyerkkejum=2013-11-09 }}</ref> |- |22. porgemáánu |align="center"|''Where I Wanna Be'' |align="center"|[[Nathan Carter]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=34 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 22.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=23.8.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105061035/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=34 |archive-date=5.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105061035/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=34 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |29. porgemáánu |align="center"|''[[Hail to the King (Avenged Sevenfold album)|Hail to the King]]'' |align="center"|[[Avenged Sevenfold]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=35 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 29.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.8.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054645/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=35 |archive-date=21.9.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921054645/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=35 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |5. čohčâmáánu |align="center"|''In a Perfect World'' |align="center"|Kodaline |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=36 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.9.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005044810/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=36 |archive-date=5.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131005044810/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=36 |vyerkkejum=2013-10-05 }}</ref> |- |12. čohčâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[AM (Arctic Monkeys album)|AM]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Arctic Monkeys]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=37 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=13.9.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921083210/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=37 |archive-date=21.9.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921083210/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=37 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |19. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=38 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=20.9.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053508/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=38 |archive-date=21.9.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921053508/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=38 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |26. čohčâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Mechanical Bull (album)|Mechanical Bull]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Kings of Leon]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=39 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=27.9.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012054511/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=39 |archive-date=12.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131012054511/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=39 |vyerkkejum=2013-10-12 }}</ref> |- |3. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=40 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 3.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=4.10.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215615/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=40 |archive-date=4.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131004215615/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=40 |vyerkkejum=2013-10-04 }}</ref> |- |10. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Bangerz (album)|Bangerz]]'' |align="center"|[[Miley Cyrus]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=41 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 10.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=11.10.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012082229/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=41 |archive-date=12.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131012082229/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=41 |vyerkkejum=2013-10-12 }}</ref> |- |17. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Lightning Bolt (Pearl Jam album)|Lightning Bolt]]'' |align="center"|[[Pearl Jam]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=42 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 17.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=18.10.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022124055/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=42 |archive-date=22.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131022124055/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=42 |vyerkkejum=2013-10-22 }}</ref> |- |24. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Prism (Katy Perry album)|Prism]]'' |align="center"|[[Katy Perry]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=43 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 24.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=25.10.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102030626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=43 |archive-date=2.1.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150102030626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=43 |vyerkkejum=2015-01-02 }}</ref> |- |31. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Reflektor]]'' |align="center"|[[Arcade Fire]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=44 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 31.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.11.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105054957/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=44 |archive-date=5.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105054957/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=44 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |7. skammâmáánu |align="center" rowspan="3"|''[[The Marshall Mathers LP 2]]'' |align="center" rowspan="3"|[[Eminem]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=45 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 7.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=8.11.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109044540/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=45 |archive-date=9.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131109044540/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=45 |vyerkkejum=2013-11-09 }}</ref> |- |14. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=46 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 14.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.11.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202234020/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=46 |archive-date=2.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151006130613/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=46 |vyerkkejum=2015-10-06 }}</ref> |- |21. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=47 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.11.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202225443/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=47 |archive-date=2.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202225443/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=47 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |28. skammâmáánu |align="center" rowspan="5"|''[[Midnight Memories]]'' |align="center" rowspan="5"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=48 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 28.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=29.11.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002507/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=48 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203002507/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=48 |vyerkkejum=2013-12-03 }}</ref> |- |5. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=49 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 5.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=6.12.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214095415/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=49 |archive-date=14.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131214095415/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=49 |vyerkkejum=2013-12-14 }}</ref> |- |12. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=50 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 12.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.12.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924015439/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=50 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924015439/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=50 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |19. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=51 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 19.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=22.12.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131221080726/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=51 |archive-date=21.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131221080726/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=51 |vyerkkejum=2013-12-21 }}</ref> |- |26. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=52 |title=Top 100 Artist Album, Week Ending 26.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=1.1.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102194551/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=52 |archive-date=2.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140102194551/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=52 |vyerkkejum=2014-01-02 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2013 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2013 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2013 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2013|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2013 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2013]] plbhx4vytqe297ernzyk82qjplmoxig 0 21158 159712 155020 2026-09-26T01:42:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159712 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee |nommâ=Lajla Mattsson Magga |kove=Lajla Mattsson Magga Tråante 2017.jpg |šoddâm=[[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]]<br/>[[Kall]], [[Åre]], [[Ruotâ]] |jáámmám= |hävdi= |áámmát=kirječällee, leksikograf, jurgâleijee, máttáátteijee já kielâtotkee |kielâ=maadâsämikielâ, tárukielâ, ruotâkielâ |pelikyeimi=[[Ole Henrik Magga]] |párnááh=2 |noomah=Lajla Margareta Mattson Magga |vanhimeh=eeči: Gustaf Edvard Mattson (1897–1973)<br/>enni: Elin Margareta Persdotter Mattson (1906–1983) |šlaajâ=oppâkirjeh, párnáikirjeh, sänikirjeh }} '''Lajla Margareta Mattsson Magga''', ovdânommâ motomin meid häämist '''Laila''' já suhânommâ '''Mattson''' (š. [[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]] [[Kall (Åre)|Kall]], [[Åre]], [[Ruotâ]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Ole_Henrik_Magga|nommâ=Ole Henrik Magga|tahhee=Berg-Nordlie, Mikkel|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref>) lii maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf. Sun lii porgâm iäljárávt merhâšittee já tehálii pargo, vâi [[maadâsämikielâ]] ovdedičij já sirduuččij čuávuváid suhâpuolváid.<ref name="gg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sametinget.se/17129|nommâ=Gollegiella 2010|almostittem=Ruotâ sämitigge|äigimuddo=2010|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref> == Eellim == Lajla Mattsson šoodâi [[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]] [[Kall (Åre)|Kallist]], [[Åre|Årest]], [[Ruotâ|Ruotâst]]. Tobbeen sun meid rávásmij.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Helander, Astrid|Paječaalâ=«Mojhtesh» máttasámis|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2016-12-30|Ihe=2016|Ihekerdi=9|Nummeer=250|Siijđoh=16|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20161230_9_250_1?page=15|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{se}}}}</ref> Suu vaanhimeh láin pajeulmuuh Gustaf Edvard Mattson (1897–1973) já Elin Margareta Persdotter Mattson (1906–1983).<ref name=":0" /> 1970-lovo aalgâst Mattsson varrij [[Taažâ]]n luuhâđ maadâsämikielâ [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuvvâst]], mii lâi áinoo saje ubâ Taažâst, kost taat lâi talle máhđulâš.<ref name=":1">{{Kirjekäldee|Tahhee=Hætta, Odd Mathis|Nommâ=Sametinget i navn og tall: høsten 1989 – høsten 1993|Ihe=1992|Sijđo=38|Almostittee=Taažâ sämitigge|Isbn=82-91200-00-9|Kielâ={{nb}}|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007110200081?page=39|Čujottum=2024-03-25}}</ref> Ollâopâttuvvâst sun teeivâi nube sämmilâš uáppee: orjâlâš [[Ole Henrik Magga|Ole Heandarat]]. Ive 1981 suoi naajáin.<ref name=":1" /> Sunnui šoddáin kyehti párnáá: Sárá Márjá já Nils Ántá Samuel.<ref name=":1" /> Peerâ lii sárnum sehe maadâsämikielâ já orjâlâškielâ pääihist. == Karrieer == Ive [[Ive 1978 sämikielâliih kirjeh|1978]] Mattsson almostitij vuossâmuu kirjes ''[[Dågkangærja / Dåkkágir'ji]]''. Sun čaalij taam párnáikirje sehe maadâsämikielân já orjâlâškielân.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Dågkangærja - dohkkagirji|Almostittem=Sámi Áigi|Äigimuddo=1979-11-30|Ihe=1979|Ihekerdi=1|Nummeer=22|Siijđoh=5|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samiaigi_null_null_19791130_12_22_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{se}}}}</ref><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_dagkangaerja-dakkagirji|nommâ=Dågkangærja / Dåkkágir'ji|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2021-11-04|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> ''Dågkangærja / Dåkkágir'ji'' lâi vuossâmuš maadâsämikielâg párnáikirje.<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://saamelaisensyklopedia.fi/core/index.php?title=Etel%C3%A4saame&oldid=12785#tab=English|nommâ=Eteläsaame|tahhee=Kulonen, Ulla-Maija|almostittem=Saamelaiskulttuurin ensyklopedia|äigimuddo=2015-12-23|čujottum=2024-03-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326010515/https://saamelaisensyklopedia.fi/core/index.php?title=Etel%C3%A4saame&oldid=12785#tab=English|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref> Ive [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] Mattsson Magga já [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuv]] [[suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] kielâtiettuu professor [[Knut Bergsland]] almostitijn maadâsämikielâ-tárukielâ sänikirje ''Åarjelsaemien-daaroen baakoegærja/Sydsamisk-norsk ordbok''.<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/norsk-sorsamisk-ordbok-gis-ut-i-dag-1.6840458|nommâ=Norsk-sørsamisk ordbok gis ut i dag|tahhee=Vuolab, Siv Eli|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2009-10-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> Pargo tárukielâ-maadâsämikielâ sänikirje várás aalgij ive 1996.<ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/ventetiden-snart-over-1.4664449|nommâ=Ventetiden snart over|tahhee=Eriksen, Ann Marita|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2008-01-29|čujottum=2024-03-26|kielâ={{nb}}}}</ref> Sänikirje lâi vaalmâš jo ive 2000, mut maaŋgâlágánij suujâi keežild tot almostui esken ive [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]].''<ref name=":4" />''<ref name=":5" /><ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.idut.no/produkt/norsk-sydsamisk-ordbok-daaroen-aarjelsaemien-baakoegaerja/|nommâ=Norsk–sydsamisk ordbok. Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja|almostittem=Iđut|čujottum=2024-03-25|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Mattsson Magga lii jurgâlâm kiirjijd maadâsämikielân, já sun lii porgâm [[ráámmát]] jurgâlemjuávhust.<ref name="nrk-1.7397071"/><ref name=":7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/slik-styres-kirken/samisk-kirkeliv/adasa---nyheter/sorsamisk-bibelbok-utgitt/|nommâ=Sørsamisk bibelbok lansert|almostittem=Sámi girkoráđđi - Sáme girkoráde - Saemien gærhkoeraerie - Samisk kirkeråd|äigimuddo=2018-11-28|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> Maadâsämikielâg ráámmátteevstah puáris já uđđâ testamentijn -kirje ({{K-sma|Åarjelsaemien bijpeleteksth: teksth Båeries testamenteste jïh Orre testamenteste}}) almostui ive 2018.<ref name=":7" /> Sun lii meid toimâm kirho jurgâlusâi kvaliteet-tärhistemjuávhust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/globalassets/kirken.no/samisk-kirkeliv/dokumenter/samisk-kirkerad-sakspapirer/oktober-2016---oslo/2516-godkjenning-sorsamisk-liturgier/godkjenning-av-sorsamiske-liturgier---gudstjeneste-vigsel-og-gravferd31621.pdf|nommâ=Godkjenning av sørsamiske liturgier - gudstjeneste, vigsel og gravferd|almostittem=Samisk kirkeråd|äigimuddo=2016-09-04-05|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/globalassets/kirken.no/samisk-kirkeliv/dokumenter/samisk-kirkerad---protokoller/2015/beavdegirji-girkonjargga-10-11.3-2015.pdf|nommâ=Beaivdegirji – Sámi girkoráđđi – Ráđđečoahkkin – Girkonjárga – Kirkenes – Njukčamánu 10.-11. b. 2015|almostittem=Säämi kirkkorääđi|äigimuddo=2015-03-10–11|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> Kirjálâšvuotâpargoi lasseen Mattsson Magga lii porgâm máttáátteijen sehe Taažâ já Ruotâ peln já maadâsämikielâ totken.<ref name="gg" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vant-nordisk-samisk-sprakpris-1.7391794|nommâ=To priser på to dager til Máret Sárá|tahhee=Larsen, Dan Robert|äigimuddo=22 November 2016|almostittee=NRK|čujottum=23 September 2016|kielâ=Norwegian}}</ref> Sun lii meid toimâm [[Säämi lävdikodde|Säämi lävdikode]] maadâsämikielâ jesânin.<ref name="slk-1-2016">{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/2TR7mMMTMAUIQWuES2MICq/951fbf2a15d8bf785a58a462bbe611ee/Beavdegirji_1-2006__S__me__D__ru__Suoma.pdf|nommâ=Sámi giellalávdegoddi Čoahkkingirji 1/06|almostittem=Säämi lävdikodde|čujottum=2024-03-26|äigimuddo=uđđâivemáánu 2016|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{se}}, {{fi}} <small>já</small> {{nb}}|sitaat=Lajla Mattson Magga, lullisámegiela lahttu, Ruoŧŧa}}</ref><ref name="slk-6-1978">{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/5RkcIJjycEkAqsKKkc4uMK/839958985836731e9a05e322c8ba8eb9/Beavdegirji_7.6.1978.Pdf |nommâ=Dieđahus sámiid X konferánsii |almostittem=Säämi lävdikodde|čujottum=2024-03-26|äigimuddo=1978-06-07|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{se}}, {{fi}} <small>já</small> {{nb}}}}</ref> Toos lasseen sun lii čáállám [[Just Qvigstad]] mainâskirje uđđâsist tááláin maadâsämikielâ čäällimvuovvijn. Taat kirje, ''Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag'', almostui ive [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]].<ref name=":8">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oula.finna.fi/Record/oy.994960063906252|nommâ=Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag|almostittem=Finna|čujottum=2024-03-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":9">{{Lostâkäldee|Tahhee=Ylikoski, Jussi|Paječaalâ=Ole Samuel Elsvatn gon Gunhild Oline Børgefjellen soptsesh jaepeste 1886|Almostittem=Sámis|Äigimuddo=6/2019|Ihe=2019|Nummeer=29|Siijđoh=46|www=https://www.samifaga.org/samis/samis29/46/|Čujottum=2024-03-26|Kielâ={{sma}}}}</ref> == Palhâšumeh == Mattsson Magga finnij ive 2010 [[Kollekielâ]]-kielâpalhâšume eellimpargostis [[Nuorttâlâškielâ|maadâkielâ]] já maadâsämmilij pyerrin.<ref name="gg" /><ref name="nrk-1.7397071">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/fidnii-balkka_umi-barggus-ovddas-1.7397071|nommâ=Fidnii bálkkašumi barggus ovddas|tahhee=Olli, Anne|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2010-11-25|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> Siämmáá ive Kollekielâ-kielâpalhâšume finnij meid orjâlâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee já toimâtteijee [[Máret Sárá]].<ref name="gg" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/4197295|nommâ=Samiska språken är deras livsuppgift|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2010-11-22|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref> == Pargo == * [[Ive 1978 sämikielâliih kirjeh|1978]] – ''[[Dågkangærja / Dåkkágir'ji]]'', kyevtkielâg kirje, noomáin Lajla Mattsson<ref name=":2" /><ref name=":3" /> {{Sma}} <small>já</small> {{Se}} * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''[[Saara jih Laara]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_saara-jih-laara|nommâ=Saara jih Laara|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Daate lea Piere]]<ref name="finna-magga-9912750603506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912750603506253|nommâ=Daate lea piere|almostittem=Finna|čujottum=2024-02-29|kielâ={{fi}}}}</ref>'' * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Govne-Boetske]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_govneboetske|nommâ=Govneboetske|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-18|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Maahke ryöknie – Máhtte rehkenasta]]'', kyevtkielâg kirje {{Sma}} <small>já</small> {{Se}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_maahke-ryoknie|nommâ=Maahke ryöknie|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2012-07-13|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] – ''[[Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja. Sydsamisk–norsk ordbok|Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja – Sydsamisk–norsk ordbok]]'', oovtâst [[Knut Bergsland|Knut Bergslandáin]]<ref name=":4" /> * [[Ive 2008 sämikielâliih kirjeh|2008]] – ''[[Meerke]]''<ref name=":10">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/callan-manaidgirjji-matta-ja-davvisamegillii/|nommâ=Čállán mánáid­girjji mátta- ja davvi­sámegillii|tahhee=Helander, Astrid|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2020-03-07|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''[[Norsk–sydsamisk ordbok. Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja]]''<ref name=":4" /><ref name=":6" /> * [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] – ''[[Sørsamisk grammatikk]]'', oovtâst [[Ole Henrik Magga|Ole Henrik Maggain]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/lanserte-boken-sorsamisk-grammatikk-1.10847862|nommâ=Lanserte boken sørsamisk grammatikk|tahhee=Utsi, Johan Ante|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2012-12-19|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Mojhtesh]]''<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Fjell-Lomm|Paječaalâ=Sør-samiske minner|Tahhee=Meisdal, Simen|Äigimuddo=2016-12-22|Ihe=2016|Ihekerdi=122|Nummeer=47|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_fjellljom_null_null_20161222_122_47_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Tjïrrh – Čebo]]'' kyevtkielâg kirje<ref name=":10" /> {{Sma}} <small>já</small> {{Se}} === ''Aalkoe: elementærkurs i sør-samisk'' -ráiđu === * [[Ive 1980 sämikielâliih kirjeh|1980]] – ''Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1–15''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-lohkehtaejjabihkedimmie-oohpehtimmie-1-15|nommâ=Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1-15|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 16–31''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-lohkehtaejjabihkedimmie-oohpehtimmie-16-31|nommâ=Aalkoe – Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 16 – 31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Ööhpehtimmiegærja ööhpehtimmie 1–15''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-elementaerkurs-i-sor-samisk|nommâ=Aalkoe elementærkurs i sør-samisk|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2020-06-03|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Ööhpehtimmiegærja ööhpehtimmie 16–31''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-elevbok-leksjon-16-31|nommâ=Aalkoe - Elevbok - Leksjon 16-31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2020-06-03|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * ''Aalkoe – Ööhpehtimmie 1–15: vuesiehtimmieguvvieh''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-oohpehtimmie-1-15|nommâ=Aalkoe ööhpehtimmie 1-15|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> * ''Aalkoe – Ööhpehtimmie 16–31: vuesiehtimmieguvvieh''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-oohpehtimmie-16-31|nommâ=Aalkoe ööhpehtimmie 16-31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> === Jurgâlusah === * [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Buerie jijje Aalfone]]''<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Gunilla Bergström|Nommâ=Buerie jijje Aalfone|Ihe=1984|Almostittee=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|Isbn=978-91-7716-010-6 |www=https://libris.kb.se/bib/7663321|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{sv}}}}</ref> === Eres pargoh === * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag'', čáállám [[Just Qvigstad]], tááláá maadâsämikielâ čäällimvyevi mield čáállám Lajla Mattsson Magga<ref name=":8" /><ref name=":9" /> * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''[[Guktie maanam darjodh?]]'', kielârävvejeijen toimâm Lajla Mattsson Magga<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.calliidlagadus.org/web/index.php?odas=506&giella1=sam|nommâ=MO MÁNÁ RÁHKADIT? Ođđa mánáidgirji ČálliidLágádusas|tahhee=Solbakk, Mihkku|almostittem=ČálliidLágádus|äigimuddo=2021-10-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Magga, Lajla Mattson}} [[Luokka:Ive 1942 šoddâmeh]] [[Luokka:Maadâsämmiliih]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kielâtotkeeh]] [[Luokka:Sämmiliih oppâkirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih párnái- já nuorâikirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih tiätukirječälleeh]] ay4f00i70zq4n50wjicvysf4a3lharb 0 21166 159748 150060 2026-09-26T01:51:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159748 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2012. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- |5. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="4"|''[[21 (Adele album)|21]]'' |align="center" rowspan="4"|[[Adele]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=1 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 5.1.2012 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]]. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221211/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=1 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303221211/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=1 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |12. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=2 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 12.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130173013/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=2 |archive-date=30.11.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121130173013/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=2 |vyerkkejum=2012-11-30 }}</ref> |- |19. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=3 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 19.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303171252/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=3 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303171252/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=3 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |26. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=4 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 26.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150222211253/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=4 |archive-date=22.2.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150222211253/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=4 |vyerkkejum=2015-02-22 }}</ref> |- |2. kuovâmáánu |align="center" rowspan="3"|''[[Born to Die (Lana Del Rey album)|Born to Die]]'' |align="center" rowspan="3"|[[Lana Del Rey]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=5 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 2.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231318/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=5 |archive-date=2.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510080305/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=5 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- |9. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=6 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 9.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150528101923/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=6 |archive-date=28.5.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150528101923/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=6 |vyerkkejum=2015-05-28 }}</ref> |- |16. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=7 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 16.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073739/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=7 |archive-date=4.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304073739/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=7 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- |23. kuovâmáánu |align="center"|''[[The Ultimate Collection (Whitney Houston album)|The Ultimate Collection]]'' |align="center"|[[Whitney Houston]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=8 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 23.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503184814/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=8 |archive-date=3.5.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140503184814/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=8 |vyerkkejum=2014-05-03 }}</ref> |- |1. njuhčâmáánu |align="center"|''21'' |align="center"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=9 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 1.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924050321/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=9 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924050321/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=9 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |8. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="3"|''[[Wrecking Ball (Bruce Springsteen album)|Wrecking Ball]]'' |align="center" rowspan="3"|[[Bruce Springsteen]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=10 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 8.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510080251/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=10 |archive-date=10.5.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510080251/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=10 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- |15. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=11 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 15.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203005653/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=11 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203005653/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=11 |vyerkkejum=2013-12-03 }}</ref> |- |22. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=12 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 22.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172324/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=12 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927175350/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |29. njuhčâmáánu |align="center"|''[[MDNA (album)|MDNA]]'' |align="center"|[[Madonna]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=13 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 29.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029184750/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=13 |archive-date=29.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170730223850/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=13 |vyerkkejum=2017-07-30 }}</ref> |- |5. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="3"|''Red to Blue'' |align="center" rowspan="3"|[[Mick Flannery]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=14 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 5.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140602200554/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=14 |archive-date=2.6.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140602200554/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=14 |vyerkkejum=2014-06-02 }}</ref> |- |12. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=15 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 12.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610222149/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=15 |archive-date=10.6.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150610222149/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=15 |vyerkkejum=2015-06-10 }}</ref> |- |19. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=16 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 19.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017031105/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=16 |archive-date=17.10.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141017031105/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=16 |vyerkkejum=2014-10-17 }}</ref> |- |26. cuáŋuimáánu |align="center"|''Nudie Books and Frenchies'' |align="center"|[[Aslan (muusikjuávkku)|Aslan]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=17 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 26.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212192351/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=17 |archive-date=12.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180804140339/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=17 |vyerkkejum=2018-08-04 }}</ref> |- |3. vyesimáánu |align="center"|''[[Electra Heart]]'' |align="center"|[[Marina and the Diamonds]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=18 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 3.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005132429/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=18 |archive-date=5.10.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161005132429/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=18 |vyerkkejum=2016-10-05 }}</ref> |- |10. vyesimáánu |align="center"|''[[Strangeland (album)|Strangeland]]'' |align="center"|[[Keane (muusikjuávkku)|Keane]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=19 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 10.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002010755/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=19 |archive-date=2.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131002010755/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=19 |vyerkkejum=2013-10-02 }}</ref> |- |17. vyesimáánu |align="center"|''Electra Heart'' |align="center"|Marina and the Diamonds |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=20 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 17.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216193126/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=20 |archive-date=16.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303192014/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=20 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |24. vyesimáánu |align="center"|''[[Up All Night (One Direction album)|Up All Night]]'' |align="center"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927175350/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |url-status=dead |archive-date=27.9.2013 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 24.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927175350/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |31. vyesimáánu |align="center"|''[[Valtari]]'' |align="center"|[[Sigur Rós]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=22 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 31.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002338/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=22 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181001140545/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=22 |vyerkkejum=2018-10-01 }}</ref> |- |7. kesimáánu |align="center"|''[[Plus (Ed Sheeran album)|+]]'' |align="center"|[[Ed Sheeran]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=23 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 7.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022124110/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=23 |archive-date=22.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131022124110/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=23 |vyerkkejum=2013-10-22 }}</ref> |- |14. kesimáánu |align="center"|''[[Number Ones (Bee Gees album)|Number Ones]]'' |align="center"|[[Bee Gees]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=24 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 14.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301220828/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=24 |archive-date=1.3.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150902221114/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=24 |vyerkkejum=2015-09-02 }}</ref> |- |21. kesimáánu |align="center"|''[[Believe (Justin Bieber album)|Believe]]'' |align="center"|[[Justin Bieber]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=25 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 21.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002503/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=25 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180930122611/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=25 |vyerkkejum=2018-09-30 }}</ref> |- |28. kesimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Young Love (Jedward album)|Young Love]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Jedward]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=26 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 28.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111153414/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=26 |archive-date=11.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140111153414/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=26 |vyerkkejum=2014-01-11 }}</ref> |- |5. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=27 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 5.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029195813/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=27 |archive-date=29.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029195813/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=27 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |12. syeinimáánu |align="center"|''[[Ceremonials]]'' |align="center"|[[Florence and the Machine]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=28 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 12.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120715200527/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=28 |archive-date=15.7.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120715200527/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=28 |vyerkkejum=2012-07-15 }}</ref> |- |19. syeinimáánu |align="center"|''Wrecking Ball'' |align="center"|Bruce Springsteen |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=29 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 19.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=29 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303210212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=29 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |26. syeinimáánu |align="center"|''[[Greatest Hits (Bruce Springsteen já The E Street Band album)|Greatest Hits]]'' |align="center"|Bruce Springsteen já [[E Street Band|The E Street Band]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=30 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 26.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140602200259/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=30 |archive-date=2.6.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140602200259/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=30 |vyerkkejum=2014-06-02 }}</ref> |- |2. porgemáánu |align="center"|''21'' |align="center"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=31 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 2.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610230327/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=31 |archive-date=10.6.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150610230327/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=31 |vyerkkejum=2015-06-10 }}</ref> |- |9. porgemáánu |align="center"|''+'' |align="center"|Ed Sheeran |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=32 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 9.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230820/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=32 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303230820/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=32 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |16. porgemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Ryan O'Shaughnessy (EP)|Ryan O'Shaughnessy]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Ryan O'Shaughnessy]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=33 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 16.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223406/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=33 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303223406/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=33 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |23. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=34 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 23.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150416123757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=34 |archive-date=16.4.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150416123757/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=34 |vyerkkejum=2015-04-16 }}</ref> |- |30. porgemáánu |align="center"|''[[My Head Is an Animal]]'' |align="center"|[[Of Monsters and Men]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=35 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 30.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224052508/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=35 |archive-date=24.12.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151224052508/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=35 |vyerkkejum=2015-12-24 }}</ref> |- |6. čohčâmáánu |align="center"|''[[Beacon (Two Door Cinema Club album)|Beacon]]'' |align="center"|[[Two Door Cinema Club]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=36 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 6.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019212101/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=36 |archive-date=19.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131019212101/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=36 |vyerkkejum=2013-10-19 }}</ref> |- |13. čohčâmáánu |align="center"|''[[3 (The Script album)|#3]]'' |align="center"|[[The Script]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=37 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 13.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002639/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=37 |archive-date=3.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203002639/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=37 |vyerkkejum=2013-12-03 }}</ref> |- |20. čohčâmáánu |align="center"|''[[Battle Born (album)|Battle Born]]'' |align="center"|[[The Killers]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=38 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 20.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303185347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=38 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303185347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=38 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |27. čohčâmáánu |align="center" rowspan="4"|''[[Babel (Mumford & Sons album)|Babel]]'' |align="center" rowspan="4"|[[Mumford & Sons]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=39 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 27.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610220446/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=39 |archive-date=10.6.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510080001/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=39 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- |4. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=40 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 4.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811212746/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=40 |archive-date=11.8.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171021220234/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=40 |vyerkkejum=2017-10-21 }}</ref> |- |11. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=41 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 11.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054329/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=41 |archive-date=21.9.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181001160942/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=41 |vyerkkejum=2018-10-01 }}</ref> |- |18. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=42 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 18.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185633/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=42 |archive-date=29.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029185633/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=42 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |25. roovvâdmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Red (Taylor Swift album)|Red]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Taylor Swift]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=43 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 25.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174426/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=43 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303174426/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=43 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |1. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=44 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 1.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222203213/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=44 |archive-date=22.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222203213/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=44 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |8. skammâmáánu |align="center"|''[[Take the Crown (album)|Take the Crown]]'' |align="center"|[[Robbie Williams]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=45 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 8.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106024236/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=45 |archive-date=6.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180502210853/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=45 |vyerkkejum=2018-05-02 }}</ref> |- |15. skammâmáánu |align="center" rowspan="6"|''[[Take Me Home (One Direction album)|Take Me Home]]'' |align="center" rowspan="6"|One Direction |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=46 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 15.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113084049/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=46 |archive-date=13.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131113084049/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=46 |vyerkkejum=2013-11-13 }}</ref> |- |22. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=47 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 22.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221172927/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=47 |archive-date=21.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180711185423/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=47 |vyerkkejum=2018-07-11 }}</ref> |- |29. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=48 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 29.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407095421/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=48 |archive-date=7.4.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181128034940/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=48 |vyerkkejum=2018-11-28 }}</ref> |- |6. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=49 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 6.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214050/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=49 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303214050/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=49 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |13. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=50 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 13.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303183845/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=50 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303183845/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=50 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |20. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=51 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 20.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181523/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=51 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303181523/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=51 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |27. juovlâmáánu |align="center"|''[[Unapologetic]]'' |align="center"|[[Rihanna]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=52 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 27.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=26.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002010728/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=52 |archive-date=2.10.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304040258/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=52 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2012 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2012 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2012 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2012|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2012 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2012]] 959w1p9v8bc7o003dhostgnz0h0nvxl 0 21168 159746 150061 2026-09-26T01:50:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 49 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159746 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2011. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Album || Artist || Käldee |- |6. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Loud (Rihanna album)|Loud]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Rihanna]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=1 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 6.1.2011 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]]. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719232447/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=1 |archive-date=19.7.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140719232447/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=1 |vyerkkejum=2014-07-19 }}</ref> |- |13. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=2 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 13.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204184759/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=2 |archive-date=4.2.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120204184759/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=2 |vyerkkejum=2012-02-04 }}</ref> |- |20. uđđâivemáánu |align="center"|''[[Doo-Wops & Hooligans]]'' |align="center"|[[Bruno Mars]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=3 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 20.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604001758/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=3 |archive-date=4.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303172013/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=3 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |27. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="9"|''[[21 (Adele album)|21]]'' |align="center" rowspan="9"|[[Adele]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=4 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 27.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607005257/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=4 |archive-date=7.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005257/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=4 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |3. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=5 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 3.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607004507/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=5 |archive-date=7.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607004507/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=5 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |10. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=6 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 10.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201101928/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=6 |archive-date=1.2.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160201101928/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=6 |vyerkkejum=2016-02-01 }}</ref> |- |17. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=7 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 17.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314062434/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=7 |archive-date=14.3.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170314062434/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=7 |vyerkkejum=2017-03-14 }}</ref> |- |24. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=8 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 24.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609212421/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=8 |archive-date=9.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212421/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=8 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |3. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=9 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 3.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607005222/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=9 |archive-date=7.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005222/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=9 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |10. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=10 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 10.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607005321/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=10 |archive-date=7.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181017082139/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=10 |vyerkkejum=2018-10-17 }}</ref> |- |17. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=11 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 17.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607005720/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=11 |archive-date=7.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005720/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=11 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |24. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=12 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 24.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160121112240/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=12 |archive-date=21.1.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160121112240/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=12 |vyerkkejum=2016-01-21 }}</ref> |- |31. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Mine & Yours]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Mary Byrne (lávloo)|Mary Byrne]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=13 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 31.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614122525/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=13 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180725110649/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=13 |vyerkkejum=2018-07-25 }}</ref> |- |7. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=14 |archive-url=https://archive.today/20120724010756/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=14 |url-status=dead |archive-date=24.7.2012 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 7.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 }}</ref> |- |14. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="6"|''21'' |align="center" rowspan="6"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=15 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 14.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609212007/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=15 |archive-date=9.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303174148/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=15 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |21. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=16 |archive-url=https://archive.today/20130419233004/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=16 |url-status=dead |archive-date=19.4.2013 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 21.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 }}</ref> |- |28. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=17 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 28.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924003932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=17 |archive-date=24.9.2015 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924003932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=17 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |5. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=18 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 5.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609212430/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=18 |archive-date=9.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212430/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=18 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |12. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=19 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 12.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609212821/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=19 |archive-date=9.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212821/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=19 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |19. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=20 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 19.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609212729/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=20 |archive-date=9.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212729/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=20 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |26. vyesimáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Born This Way (album)|Born This Way]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Lady Gaga]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=21 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 26.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616134449/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=21 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170801235024/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=21 |vyerkkejum=2017-08-01 }}</ref> |- |2. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=22 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 2.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616134740/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=22 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616134740/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=22 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |9. kesimáánu |align="center" rowspan="3"|''21'' |align="center" rowspan="3"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=23 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 9.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173800/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=23 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303173800/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=23 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |16. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=24 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 16.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612110130/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=24 |archive-date=12.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110130/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=24 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |23. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=25 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 23.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614122536/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=25 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170328020548/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=25 |vyerkkejum=2017-03-28 }}</ref> |- |30. kesimáánu |align="center"|''[[4 (Beyoncé Knowles album)|4]]'' |align="center"|[[Beyoncé]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=26 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 30.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116140056/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=26 |archive-date=16.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303174144/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=26 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |7. syeinimáánu |align="center" rowspan="5"|''21'' |align="center" rowspan="5"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=27 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 7.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227074224/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=27 |archive-date=27.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131227074224/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=27 |vyerkkejum=2013-12-27 }}</ref> |- |14. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=28 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 14.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303195039/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=28 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303195039/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=28 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |21. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=29 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 21.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227070550/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=29 |archive-date=27.12.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170701024131/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=29 |vyerkkejum=2017-07-01 }}</ref> |- |28. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=30 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 28.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113193920/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=30 |archive-date=13.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140113193920/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=30 |vyerkkejum=2014-01-13 }}</ref> |- |4. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=31 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 4.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140218231007/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=31 |archive-date=18.2.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140218231007/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=31 |vyerkkejum=2014-02-18 }}</ref> |- |11. porgemáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Victory (Jedward album)|Victory]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Jedward]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=32 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 11.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614122659/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=32 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614122659/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=32 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |18. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=33 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 18.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220902/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=33 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303220902/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=33 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |25. porgemáánu |align="center"|''21'' |align="center"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=34 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 25.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614123137/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=34 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123137/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=34 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |1. čohčâmáánu |align="center"|''[[I'm with You (album)|I'm with You]]'' |align="center"|[[Red Hot Chili Peppers]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=35 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 1.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614123226/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=35 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170630124655/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=35 |vyerkkejum=2017-06-30 }}</ref> |- |8. čohčâmáánu |align="center" rowspan="5"|''21'' |align="center" rowspan="5"|Adele |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=36 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 8.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614123337/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=36 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123337/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=36 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |15. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=37 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 15.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724070739/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=37 |archive-date=24.7.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123532/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=37 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |22. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=38 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 22.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614123831/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=38 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123831/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=38 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |29. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=39 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 29.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614123931/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=39 |archive-date=14.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123931/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=39 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |6. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=40 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 6.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616133244/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=40 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616133244/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=40 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |13. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Passenger (Lisa Hannigan album)|Passenger]]'' |align="center"|[[Lisa Hannigan]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=41 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 13.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111163100/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=41 |archive-date=11.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140111163100/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=41 |vyerkkejum=2014-01-11 }}</ref> |- |20. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Noel Gallagher's High Flying Birds (album)|Noel Gallagher's High Flying Birds]]'' |align="center"|[[Noel Gallagher's High Flying Birds]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=42 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 20.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111162250/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=42 |archive-date=11.1.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180502211850/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=42 |vyerkkejum=2018-05-02 }}</ref> |- |27. roovvâdmáánu |align="center"|''[[Mylo Xyloto]]'' |align="center"|[[Coldplay]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=43 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 27.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180210/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=43 |archive-date=3.3.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303180210/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=43 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |3. skammâmáánu |align="center" rowspan="2"|''[[Ceremonials]]'' |align="center" rowspan="2"|[[Florence and the Machine]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=44 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 3.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616134023/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=44 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616134023/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=44 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |10. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=45 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 10.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616134550/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=45 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170816233058/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=45 |vyerkkejum=2017-08-16 }}</ref> |- |17. skammâmáánu |align="center"|''[[Fallen Empires (album)|Fallen Empires]]'' |align="center"|[[Snow Patrol]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 17.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616134650/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |archive-date=16.6.2012 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616134650/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |24. skammâmáánu |align="center"|''[[Greatest Hits (Westlife album)|Greatest Hits]]'' |align="center"|[[Westlife]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=47 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 24.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171214014237/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=47 |archive-date=14.12.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171214014237/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=47 |vyerkkejum=2017-12-14 }}</ref> |- |1. juovlâmáánu |align="center" rowspan="5"|''[[Christmas (Michael Bublé album)|Christmas]]'' |align="center" rowspan="5"|[[Michael Bublé]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=48 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 1.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013172813/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=48 |archive-date=13.10.2017 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304003334/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=48 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- |8. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=49 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 8.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113230912/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=49 |archive-date=13.11.2013 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131113230912/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=49 |vyerkkejum=2013-11-13 }}</ref> |- |15. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=50 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 15.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160214182758/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=50 |archive-date=14.2.2016 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303185751/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=50 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |22. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=51 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 22.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215033610/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=51 |archive-date=15.12.2014 |url-status=dead |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141215033610/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=51 |vyerkkejum=2014-12-15 }}</ref> |- |29. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=52 |archive-url=https://archive.today/20130420020537/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=52 |url-status=dead |archive-date=20.4.2013 |title=Top 75 Artist Album, Week Ending 29.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2013 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2011 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2011 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2011 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2011 (Irland)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2011]] d6uah3o7t29avf0urytzc1aaadont4i 0 21180 159975 155046 2026-09-26T02:55:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 26 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159975 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Siri Broch Johansen<br/>Juho-Sire | kove = Siri_Broch_Johansen.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|9|03|1967|Uunjargâ|Taažâ}}<ref name="snl-siri">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Siri_Broch_Johansen|nommâ=Siri Broch Johansen|almostittem=Store norske leksikon|čujottum=2024-03-26|tahhee=[[Sigbjørn Skåden|Skåden, Sigbjørn]] já [[Lill Tove Fredriksen|Fredriksen, Lill Tove]]|äigimuddo=2024-02-28|kielâ={{nb}}}}</ref> | jáámmám = | hävdi = | áámmát = | noomah = | šlaajâ = | kielâ = | vanhimeh = eeči: Albert Johansen (1928–1985)<ref name="slektsbok-kvaleberg-255"/><br/>enni: Kristine Broch Johansen (1931–2011)<ref name="slektsbok-kvaleberg-255"/><ref name="da-kristine"/> | pelikyeimi = | párnááh = 1<ref name="slektsbok-kvaleberg-255"/> | nommâčáálus = | päikkisijđo = https://www.siribrochjohansen.no/ }} '''Siri Broch Johansen''', orjâlâškielân '''Juho-Sire''' teikkâ '''Veivoktár-Álber-Sire'''<ref name="skuvla-siri">{{Nettikäldee|čujottâs=http://skuvla.info/skolehist/siri-s.htm|nommâ=Dárogielat oahppi dalle, sámegieloahpaheaddji dál|almostittee=Davvi Girji|čujottum=2024-03-26|tahhee=Johansen, Siri Broch|äigimuddo=2007|kielâ={{se}}}}</ref> (š. [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi [[1967]] [[Uunjargâ]], [[Taažâ]]) lii orjâlâš-taažâ kirječällee, lávloo, čaittâleijee, máttáátteijee já kielâpargee. Sun lii porgâm iäljárávt orjâlâškielâ oovdân, vâi tot sirduuččij čuávuváid suhâpuolváid, já vâi sij, kiäh láá monâttâm kielâs Taažâ assimilaatiopolitiik keežild, puávtáččii väldiđ tom maasâd. == Eellim == Siri Broch Johansen šoodâi [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi [[1967]] [[Uunjargâ|Uunjaargâst]], [[Taažâ]]st. Suu eeči lâi orjâlâš máttáátteijee Albert Johansen (1928–1985), já suu enni lâi taažâ máttáátteijee Kristine Broch Johansen (1931–2011).<ref name="slektsbok-kvaleberg-255">{{Kirjekäldee|Nommâ=Slekten fra Horpestad: slektsbok som starter på Nedre Horpestad i Klepp omkring 1800 der neste generasjon kommer til Ølberg i Sola, Nord Braut i Klepp, Hodne i Klepp, Haugabakka i Klepp, Nærland i Hå og fremdeles er på Nedre Horpestad|Almostittee=[L. Kvaleberg]|Tahhee=Kvaleberg, Leiv|Sijđo=252|Ihe=2004|Isbn=82-996542-1-1|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016041448212?page=255|Čujottum=2024-03-27|Kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="da-kristine">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.digitalarkivet.no/view/387/pc00000003173094|nommâ=Person: Kristine Broch Johansen|almostittem=Digitalarkivet|čujottum=2024-03-27|kielâ={{nb}}}}</ref> Siri lii sunnuu kuálmád pärni. Sust lii stuorrâviljâ Bjørn (š. 1963) já stuorrâuábbi Marit (š. 1965) sehe uccâviljâ Dag (š. 1970).<ref name="slektsbok-kvaleberg-255"/> Johansen eenikielâ lii [[tárukielâ]] ige [[orjâlâškielâ]], tastko suu vanhimeh meridáin sárnuđ tuše tárukielâ pääihist.<ref name="skuvla-siri"/> Sun lii kuittâg oppâm orjâlâškielâ maŋeláá já lii sirdám tom jieijâs párnái taan eenikiellân.<ref name="skuvla-siri"/><ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Shared Voices Magazine|Äigimuddo=2018|Paječaalâ=Embracing Sámegiella, the Sámi Language|Tahhee=Hansen, Inga|Ihe=2018|www=https://old.uarctic.org/shared-voices/shared-voices-magazine-2018/embracing-samegiella-the-sami-language/|Čujottum=2024-03-27|Kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nrk-1.16432265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/siri-ii-oahppan-samegiela---muhto-nieidda_iin-valddiiga-giela-ruovttoluotta-1.16432265|nommâ=Siri ii oahppan sámegiela - muhto nieiddažiin válddiiga giela ruovttoluotta|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-03-27|tahhee=Lindseth, Ida Emilie Marakatt já Varsi, Line Alette Bjørnback|äigimuddo=2023-06-04|kielâ={{se}}}}</ref> Siri aasâi elimis nelji vuossâmuu ive [[Puálmág]]ist.<ref name="skuvla-siri"/> Sun jođeškuođij vyeliškoovlâ ive 1974. Tastko sun lâi távjá pyeccee, Säämist leijee Seida škoovlâ lasseen Siri juuđij meiddei [[Oslo]]st leijee Voksentoppen instituut, mii lii uáivildum párnáid, kiäin lii [[astma]] teikkâ mottoom [[allergia]], já pyecceiviäsu škoovlâ.<ref name="skuvla-siri"/> Ive 1979 Siri jođeškuođij Puálmág škoovlâ, maid suu uábbi já sijdâkyeimih jo juttii. Ihe maŋeláá sun sirdâšui maasâd Seida škoovlân, tastko sun ferttij jođeškyettiđ paješkoovlâ.<ref name="skuvla-siri"/> Sun valmâštui ive 1983 já varrij [[Čäcisuálui|Čäcisuollui]] áámmátškoovlâ várás.<ref name="skuvla-siri"/> Talle sun luvâškuođij orjâlâškielâ. Áámmátškoovlâ majemuu ive sun varrij Oslon já algâttij uápuid [[Sagene máttáátteijeeollâškovlâ|Sagene máttáátteijeeollâškoovlâst]] ({{k-nb|Sagene lærerhøgskole}}).<ref name="skuvla-siri"/> Tobbeen sun oopâi orjâlâškielâ nuuvt pyereest, ete sun tattui máttááttiđ orjâlâškielâ Oslo sämmiláid škovlâláid, já te sun algâttij orjâlâškielâ máttáátteijen Oslost porgemáánust 1993.<ref name="skuvla-siri"/> == Karrieer == === Čalluuh === Johansen čáálá sehe [[tárukielâ]]n já [[orjâlâškielâ]]n.<ref name="slektsbok-kvaleberg-255"/> Suu kiirjijn motomeh láá jurgâlum eres kieláid tegu [[maadâsämikielâ]]n, [[juulevsämikielâ]]n já [[suomâkielâ]]n. <!--=== Jurgâlempargo === --> === Teatter- já televisiopargo === ==== Teatter ==== Čaaitâlmčällen Johansen debytistij ive 2009 čaitâlmáin ''Eatnanspáppastallan'', maid sun čaalij uáppeidis improvisistmij vuáđuld.<ref name="ávvir-2009-06-04">{{Lostâkäldee|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2009-06-04|Paječaalâ=Deanu kulturskuvla lea lihkostuvvan ja mannamin Fearasuolluide čájálmasain|Tahhee=Varsi, Silje Malene|Ihe=2009|Ihekerdi=2|Nummeer=100|Siijđoh=3|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20090604_2_100_1?page=1|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{se}}}}</ref><ref name="ávvir-2009-10-17">{{Lostâkäldee|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2009-10-17|Paječaalâ=Maŋimuš háve teáhterbihttá "Eatnanspáppastallan" čájehuvvui|Tahhee=Varsi, Silje Malene|Ihe=2009|Ihekerdi=2|Nummeer=197|Siijđoh=3|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20091017_2_197_1?page=9|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{se}}}}</ref> Muáddi ive maŋeláá sun pyevtittij kabaree ''Samenes aften – Odne lea du vuorru'' oovtâst stivrejeijee [[Sara Margrethe Oskal]]áin já čaittâleijee [[Stamen Stanchev]]áin já meid čaittâlij kabareest.<ref name="ávvir-2011-11-11">{{Lostâkäldee|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2011-11-11|Paječaalâ=Samenes aften – odne lea du vuorru — Leaikkastallá servvodagain |Tahhee= Balto, Alice |Ihe=2011|Ihekerdi=4|Nummeer=215|Siijđoh=16|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20111111_4_215_1?page=15|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2013 sun pyevtittij muusikteatterčaaitâlm ''[[ČSV-republihkka]]'', mii muštâl tom, maht eellim jiečânâs sämistaatâst puávtáččij leđe. Čaaitâlm lâi ohtsâš tave-eennâmlâš proojeekt, moos uásálistii meid [[Oula Guttorm]], [[Anna Näkkäläjärvi-Länsman]], [[Anders Rimpi]] já [[Sara Margrethe Oskal]].<ref name="yle-1-2089268">{{Nettikäldee|čujottâs=https://arenan.yle.fi/poddar/1-2089268|nommâ=Beaivvi ságat: ČSV-republihkka ásahuvvo|almostittem=Yle Areena|čujottum=2024-03-28|tahhee=Lukkari, Sámmol|äigimuddo=2013-11-19|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-3-6948679">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6948679|nommâ= ČSV-republihkka -čájálmasa vuosttaseahket bearjadaga |almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-03-28|tahhee=[[Pirita Näkkäläjärvi|Näkkäläjärvi, Pirita]]|äigimuddo=2013-11-22|kielâ={{se}}}}</ref> Čohčuv 2014 Johansen čäällim ''Gurut guvlui Heahtás'' lâi [[Sämmilâš aalmuglâšteatter Piäiváš|Piäiváš-aalmuglâšteatter]] ohjelmist.<ref name="yle-3-7507588">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7507588|nommâ= Geahča Gurut guvlui Heahtás -teáhterbihtá videoseavtti |almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-03-28|tahhee=[[Pirita Näkkäläjärvi|Näkkäläjärvi, Pirita]]|äigimuddo= 2014-10-03 |kielâ={{se}}}}</ref> Turnee aalgij [[Kuovdâkiäinu]]st roovvâdmáánu aalgâst, já tot nuuvâi [[Oslo]]st skammâmáánu pelimuddoost.<ref name="yle-3-7507588"/> Ive 2016 sun čaalij ''MariAmira - fortellinger om flukt'', maid sun ovdedij oovtâst [[Kongsbakken áámmátškoovlâ]] draamalinjá 2. luoka uáppeiguin.<ref name="dramas-10308">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dramas.no/manus/10308|nommâ= MariAmira - en fortelling om flukt |almostittem=Dramas|čujottum=2024-03-28|kielâ={{nb}}}}</ref> ==== Jienâčaittâlem ==== Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/ | Nommâ = Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld | Almostittem = Sämitigge | Äigimuddo = 2019-03-15| Čujottum = 2024-03-26 }}</ref><ref name="yle-11203117">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/pudding_vai_bajalas__mumenvaggi-raidu_jorgaluvvo_eagalsgielas_golmma_samegillii/11203117 | Nommâ = Pudding vai bajálaš? – Mumenvággi-ráidu jorgaluvvo eaŋgalsgielas golmma sámegillii | Tahhee = Paltto, Anni-Saara | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2020-02-11 | Čujottum = 2020-12-20 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Johansen lii jienâčaittâlâm [[Muumienni|Muumieeni]] roolâ orjâlâškielâg rááiđust.<ref name="gutsy-fi-sme">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.gutsy.fi/post/saamenkielinen-muumilaakso-mumenv%C3%A1ggi-alkaa-13-4-%C3%A4%C3%A4nin%C3%A4yttelij%C3%B6in%C3%A4-mm-mikkel-gaup-ja-%C3%A1ilu-valle | Nommâ = Saamenkielinen Muumilaakso Mumenvággi alkaa 13.4. – ääninäyttelijöinä mm. Mikkel Gaup ja Áilu Valle | Almostittem = Gutsy Animations | Äigimuddo = 2020-03-30 | Čujottum = 2024-03-26 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230609224236/https://www.gutsy.fi/post/saamenkielinen-muumilaakso-mumenv%C3%A1ggi-alkaa-13-4-%C3%A4%C3%A4nin%C3%A4yttelij%C3%B6in%C3%A4-mm-mikkel-gaup-ja-%C3%A1ilu-valle | vyerkkejum = 2023-06-09}}</ref><ref name="yle-11274509">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-11274509 | Nommâ = Fargga Mumenvákkis sámástišgohtet – Ráppár Ailu Valle lea Mumenstállu | Tahhee = Rinta-Tassi, Minna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2019-03-30 | Čujottum = 2024-03-26 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii luuhâm sehe jieijâs já iáräsij kiirjijd páádán.<ref name="nlb-broch-brev"/><ref name="nlb-eira-palismaa-hás"/><ref name="nlb-gaski-čállit"/><ref name="nlb-nedrejord-flukta"/><ref name="nlb-fjellgren-nord-stemmer"/> === Muusik === Johansen lii lávloo-uv. Ive 2001 sun jurgâlškuođij kanadalâš musikkár [[Leonard Cohen]] pittáid orjâlâškielân.<ref name="ságat-broch-cohen">{{Lostâkäldee|Almostittem=Ságat|Äigimuddo=2011-05-18|Paječaalâ=Cohen på samisk i Tana|Tahhee=Tapio, Hans-Petter|Ihe=2011|Nummeer=93|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{nb}}}}</ref> Täid pittáid Johansen lii meid lávlum maŋgii lyeve alne. Ive 2002 sun uásálistij vuossâmuu keerdi Sámi Grand Prix -juoigâm- já lávlumkiišton.<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2007-03-29 | Čujottum = 2024-03-07 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="altaposten-2002-02-20">{{Lostâkäldee|Almostittem=Altaposten|Äigimuddo=2002-02-20|Paječaalâ=Svenske blir med|Ihe=2002|Ihekerdi=34|Nummeer=43|Siijđoh=7|www=Altaposten | stad = Norge;Finnmark;;Alta;;;; | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_altaposten_null_null_20020220_34_43_1?page=5|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{nb}}}}</ref> Sun uásálistij lávlumuásán pittáin ''Mo nu gis lea'', mon saanijd já nuotâ sun lâi jieš ráhtám.<ref name="nrk-1.2147094"/> Ive 2005 almostum uđđâ orjâlâškielâg salmâkiirján Johansen lii čáállám já nuottim kulmâ saalmâ: nr 470, 562 já 589.<ref name="áššu-2006-02-28">{{Lostâkäldee|Almostittem=Áššu|Äigimuddo=2006-02-28|Paječaalâ=Ođđa sálbmagirji: Ođđa čállit, jorgaleaddjit ja šuokŋadahkkit|Tahhee=Gaup, Mikkel A.|Ihe=2006|Ihekerdi=14|Nummeer=17|Siijđoh=8–9|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_assu_null_null_20060228_13_17_1?page=7|Čujottum=2024-03-28|Kielâ={{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii jurgâlâm oovtâ saalmâ ađai saalmâ 597.<ref name="áššu-2006-02-28"/> == Palhâšumeh == Johansen lii finnim [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] jo kuohtii: ive 2012 kirjestis ''[[Sárá beaivegirji]]'' já uđđâsist ive 2016 kirjestis ''[[Mun lean čuoigi]]''.<ref name="sr-6540634">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/6540634 | Nommâ = Får samiskt litteraturpris för sin ungdomsroman | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="avvir-nr2016">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Siri Broch Johansen oažžu Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi | Tahhee = Anti, Kila | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240326213146/https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | vyerkkejum = 2024-03-26}}</ref><ref name="yle-9230226">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/samirai_jagi_2016_girjjalasvuoabalkkasupmi_siri_broch_johansenii/9230226 | Nommâ = Sámiráđi jagi 2016 girjjálašvuođabálkkašupmi Siri Broch Johansenii | Tahhee = Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-3-6627622">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-6627622 | Nommâ = Sámiráđi girjebálkkašupmi Siri Broch Johansenii | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2012-03-21 | Čujottum = 2024-03-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Njuhčâmáánust 2024 sun finnij [[Ibsen-palhâšume]] iävtukkâsvuođâ čaitâlmistis ''Sálva Håndtak'', mon vuosâeehid uárnejui [[čohčâmáánu 6.]] peeivi [[2023]] [[Hålogaland teatter]]ist.<ref name="skien-ibsen-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skien.kommune.no/kultur-idrett-og-frivillighet/kultur/henrik-ibsen/nyhet/nominerte-til-ibsenprisen/|nommâ=Nominerte til Ibsenprisen|almostittem=Skien kieldâ|čujottum=2024-03-27|äigimuddo=2024-03-04|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240327034556/https://skien.kommune.no/kultur-idrett-og-frivillighet/kultur/henrik-ibsen/nyhet/nominerte-til-ibsenprisen/|vyerkkejum=2024-03-27}}</ref> Kuovâmáánust 2025 almostui almottâs, ete Broch Johansen lii oppeet iävtukkâssân Ibsen-palhâšumán, taan keerdi čaitâlmistis ''Per Hansen''.<ref name="nrk-ibsen-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/nobel-vuoiti-ja-sami-girje_alli-nammaduvvon-ibsen-balkka_upmai-1.17317112|nommâ=Nobel-vuoiti ja sámi girječálli nammaduvvon Ibsen-bálkkašupmái|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-05|äigimuddo=2024-02-26|kielâ={{se}}}}</ref> Taan-uv Ibsen-palhâšume sun vuoitij.<ref name="nrk-1.17349444">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/juho-sirei-geigejuvvui-ibsen-balkka_upmi-1.17349444|nommâ=Juho-Sirei geigejuvvui Ibsen-bálkkašupmi|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-22|äigimuddo=2024-03-20|kielâ={{se}}}}</ref> == Pargoh == === Albumeh === ==== Nurâldâhskiäruh ==== Johansenist lii pittá čuávuváá skiärust: * 2002 – [[Sami Grand Prix 2002 (album)|Sami Grand Prix 2002]], pittáin ''Mo Nu Gis Lea?'' === Kirjeh === * [[2010]] – ''[[Saras dagbok]]''<ref name="bibsent-broch-9788292044872">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/saras-dagbok-barne-og-ungdomsroman-9788292044872 |nommâ= Saras dagbok : barne- og ungdomsroman |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Sárá beaivegirji]]''<ref name="yle-3-6627622"/><ref name="finna-broch-939242">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.939242 |nommâ= Sárá beaivegirji : mánáid- ja nuoraidromána |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327040305/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.939242 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] – ''[[Eatnanspáppastallan]]''<ref name="finna-broch-1080509">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1080509 |nommâ= Eatnanspáppastallan |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[2014]] – ''[[Jeg er en skiløper]]''<ref name="finna-broch-9788282631570">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/jeg-er-en-skiloper-9788282631570 |nommâ= Jeg er en skiløper |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[2015]] – ''[[Elsa Laula Renberg. Historien om samefolkets store Minerva]]'' {{nb}}<ref name="libris-broch-17581785-nb">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/17581785|nommâ=Elsa Laula Renberg : historien om samefolkets store Minerva / av Siri Broch Johansen.|almostittem=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|čujottum=2024-03-28|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[2015]] – ''[[Elsa Laula Renberg. Historien om samefolkets stora Minerva]]'' {{sv}}<ref name="libris-broch-20800475-sv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/20800475|nommâ=Elsa Laula Renberg : historien om samefolkets stora Minerva / av Siri Broch Johansen.|almostittem=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|čujottum=2024-03-28|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|2017]] – ''[[Elsa Laula Renberg. Sápmelaččaid ovdamanni]]''<ref name="libris-broch-21848905-se">{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/bib/21848905|nommâ=Elsa Laula Renberg : sápmelaččaid ovdamanni / Siri Broch Johansen.|almostittem=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|čujottum=2024-03-28|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[2020]] – ''[[Brev til kommisjonen]]''<ref name="finna-broch-1827270">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1827270 |nommâ= Brev til kommisjonen |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] – ''[[Reivvet kommišuvdnii]]''<ref name="finna-broch-1827269">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1827269 |nommâ= Reivvet kommišuvdnii |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – ''[[Sabmie ovttastuvvon siiddat]]: friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte – teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden'' (čaitâlmeh orjâlâš- já tárukieláid)<ref name="bibsent-broch-9788282635271">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/sabmie-ovttastuvvon-siiddat-friddja-mailmmi-duddjot-teahtera-9788282635271 |nommâ= Sabmie ovttastuvvon siiddat : friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte = teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref><ref name="finna-broch-1919769">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1919769 |nommâ= Sabmie ovttastuvvon siiddat : friddja máilmmi duddjot teáhtera bokte = teatrale forsøk på skape en ukolonisert verden |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327141635/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1919769 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Ujus Unni]]''<ref name="bibsent-broch-9788282635455">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/ujus-unni-9788282635455 |nommâ= Ujus Unni |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref> ==== Johansen toimâttem kirjeh ==== Johansen lii toimâttâm maaŋgâkielâsâš ''Sámi skuvlahistorjá'' -rááiđu oovtâst [[Svein Lund]]áin, [[Elfrid Boine]]in já [[Siv Rasmussen]]áin. Rááiđu lii luuhâmnáál [http://skuvla.info/ neetist]. * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh1-s.htm Sámi skuvlahistorjá 1]''<ref name="finna-broch-sh1-710147">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.710147 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá : artihkkalat ja muitalusat Sámi skuvlaeallimis : artikler og minner fra skolelivet i Sápmi = Samisk skolehistorie. 1 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh2-s.htm Sámi skuvlahistorjá 2]''<ref name="finna-broch-sh2-9925187163506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9925187163506253 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá : artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis = Smij skåvllåhiståvrrå :ártihkkala ja mujto skåvllåiellemis Sámen = Saemien skuvle-vaajese : tjaalegh jih mojhtsh skuvlen-jieliemistie Sapmesne = Samisk skolehistorie : artikler og minner fra skolelivet i Sápmi. 2 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh3-s.htm Sámi skuvlahistorjá 3]''<ref name="finna-broch-sh3-9921778173506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9921778173506253 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá: artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis = Sámij skåvllåhiståvrrå : ártihkkala ja mujto skåvllåiellemis Sámen = Saemien skuvle-vaajese : tjaalegh jih mojhtsh skuvlen-jieliemistie Sapmesne = Samisk skolehistorie : artikler og minner fra skolelivet i Sápmi 3 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh4-s.htm Sámi skuvlahistorjá 4]''<ref name="finna-broch-sh4-9922249263506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9922249263506253 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá: artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis. 4 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh5-s.htm Sámi skuvlahistorjá 5]''<ref name="finna-broch-sh5-9925187103506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9925187103506253 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá : artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis = Sámij skåvllåhiståvrrå : ártihkkala ja mujto skåvllåiellemis Sámen = Saemien skuvle-vaajese : tjaalegh jih mojhtsh skuvlen-jieliemistie Sapmesne = Samisk skolehistorie : artikler og minner fra skolelivet i Sápmi. 5 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''[http://skuvla.info/skolehist/ssh6-s.htm Sámi skuvlahistorjá 6]''<ref name="finna-broch-sh6-9925187073506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9925187073506253 |nommâ= Sámi skuvlahistorjá : artihkkalat ja muitalusat Sámi skuvlaeallimis Sámis = Sámij skåvllåhiståvrrå : ártihkkala ja mujto skåvllåiellemis Sámen = Saemien skuvle-vaajese : tjaalegh jih mojhtsh skuvlen-jieliemistie Sapmesne = Samisk skolehistorie : artikler og minner fra skolelivet i Sápmi. 6 |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> ==== Johansen jurgâlem kirjeh ==== * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Skeaŋka]]: Kristus-muitalus'', čáállám [[Anne-Grethe Leine Bientie]]<ref name="finna-broch-1371691">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1371691 |nommâ= Skeaŋka : Kristus-muitalus |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327140217/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1371691 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Prinsa Alit]]'', čáállám [[Marc de Bel]]<ref name="finna-broch-2466821">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2466821 |nommâ= Prinsa Alit |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327140529/https://www.finna.fi/Record/helmet.2466821 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> ==== Johansen kirjeh eres kieláid ==== * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] – ''[[Mii leat ain dás]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Ingrid Nordal]]<ref name="finna-broch-246764">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.246764 |nommâ= Mii leat ain dás = Vi er ennå her |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327035227/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.246764 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Saaran gærja]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Aasta Vangberg]]<ref name="finna-broch-9911829633906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9911829633906252 |nommâ= Saaran gærja : rovmane maanide jih noeride |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041107/https://www.finna.fi/Record/oy.9911829633906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Sárá biejvvegirjje]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Samuel Gælok]]<ref name="finna-broch-9916648283906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9916648283906252 |nommâ= Sárá biejvvegirjje : romádna mánájda nuorajda |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041105/https://www.finna.fi/Record/oy.9916648283906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Mun lean čuoigi]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Sauli Guttorm]]<ref name="finna-broch-1542212">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/jykdok.1542212 |nommâ= Mun lean čuoigi |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327035448/https://www.finna.fi/Record/jykdok.1542212 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> ==== Pitáh eres kiirjijn ==== * [[2010]] – ''[[Fornorskningsoffer]]'', monolog ''MonolUng''-kirjeest * [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|2015]] – ''Válddes don ge! maid don dagat? sámi nuorat ja gárihuhttinmirkkot'', čáállám [[Anna Rita Spein]] já orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]]. Johansen lii čáállám kiirján nelji fiktiomuštâlus.<ref name="finna-broch-1211184">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1211184 |nommâ= Válddes don ge! Maid don dagat? : sámi nuorat ja gárihuhttinmirkkot |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}</ref> === Čuágástâhčäällimkirjeh === * [[2017]] – ''[[Jeg er en skiløper]]'' {{nb}}<ref name="nlb-broch-skiløper"/> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Reivvet kommisuvdnii]]''<ref name="nlb-broch-reivvet"/> === E-kirjeh === * [[2017]] – ''[[Jeg er en skiløper]]'' {{nb}}<ref name="nlb-broch-skiløper"/> * [[2021]] – ''[[Brev til kommisjonen]]'' {{nb}}<ref name="nlb-broch-brev"/> * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''[[Sámi čállit - 25 sámi čáppa- ja fágagirjjálaš sátneduojára]]'', čáállám [[Harald Gaski]]<ref name="nlb-gaski-čállit"/> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Reivvet kommisuvdnii]]''<ref name="nlb-broch-reivvet">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/reivvet-kommisuvdnii |nommâ=Reivvet kommisuvdnii |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331021105/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/reivvet-kommisuvdnii |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> === Jienâkirjeh === * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Sárá beaivegirji]]'' (CD-jienâkirje), páádán luuhâm [[Sara Margrethe Oskal]]<ref name="finna-broch-1027371">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1027371 |nommâ= Sárá beaivegirji: mánáid- ja nuoraidromána |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327040642/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1027371 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|2010]] – ''[[Sárá biejvvegirjje]]'' (MP3-jienâkirje), juulevsämikielân jurgâlâm [[Samuel Gælok]] já páádán luuhâm [[Elli-Ristin Tuorda]]<ref name="finna-broch-9917107783906252">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9917107783906252 |nommâ= Sárá biejvvegirjje : romádna mánájda nuorajda |almostittem= Finna |čujottum= 2024-03-27 |kielâ= {{fi}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20240327041106/https://www.finna.fi/Record/oy.9917107783906252 |vyerkkejum= 2024-03-27}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Mun lean čuoigi]]'' (CD-jienâkirje), orjâlâškielân jurgâlâm [[Sauli Guttorm]] já páádán luuhâm [[Oula Guttorm]]<ref name="finna-broch-bibsent-9788282631587">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/mun-lean-cuoigi-9788282631587 |nommâ= Mun lean čuoigi |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{nb}}}}</ref> * [[2016]] – ''[[Elsa Laula Renberg. Historien om samefolkets store Minerva]]'', páádán luuhâm [[Liv Steen]] {{nb}}<ref name="nlb-elsa-jienâkirje">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/elsa-laula-renberg-historien-om-samefolkets-store-minerva |nommâ=Elsa Laula Renberg - historien om samefolkets store Minerva |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331012937/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/elsa-laula-renberg-historien-om-samefolkets-store-minerva |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2017]] – ''[[Jeg er en skiløper]]'', páádán luuhâm [[Jonas Strand Gravli]] {{nb}}<ref name="nlb-broch-skiløper">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/jeg-er-en-skiloper |nommâ=Jeg er en skiløper |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331014543/https://www.nlb.no/boker/ungdom/vaere-ung/jeg-er-en-skiloper |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''[[Elsa Laula Renberg. Sápmelaccaid ovdamanni]]'', páádán luuhâm [[Magne Ove Varsi]]<ref name="nlb-elsa-tave-jienâkirje">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/barn/kjente-personer/elsa-laula-renberg-sapmelaaid-ovdamanni |nommâ=Elsa Laula Renberg - sápmelaccaid ovdamanni |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331014234/https://www.nlb.no/boker/barn/kjente-personer/elsa-laula-renberg-sapmelaaid-ovdamanni |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> ==== Johansen páádán luuhâm kirjeh ==== * [[2021]] – ''[[Brev til kommisjonen]]'' {{nb}}<ref name="nlb-broch-brev">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/brev-til-kommisjonen |nommâ=Brev til kommisjonen |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331014805/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/brev-til-kommisjonen |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''[[Hás čálát! - sámegiela veahkkegirjjáš]]'', čáállám [[Inger Marie Gaup Eira]] já [[Maaren Palismaa]]<ref name="nlb-eira-palismaa-hás">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/has-calat |nommâ=Hás čálát! - sámegiela veahkkegirjjáš |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331021104/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/has-calat |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''[[Sámi čállit - 25 sámi čáppa- ja fágagirjjálaš sátneduojára]]'', čáállám [[Harald Gaski]]<ref name="nlb-gaski-čállit">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/sami-callit |nommâ=Sámi čállit - 25 sámi čáppa- ja fágagirjjálaš sátneduojára |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331015122/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/sami-callit |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2022]] – ''[[Davvin 1]]. Nordsamisk for begynnere'', čáállám [[Inga Guttorm]], [[Klaus Peter Nickel]] já [[Johan Jernsletten]] {{nb}} <small>já</small> {{se}}<ref name="nlb-davvin-1">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-nordsamisk-for-begynnere |nommâ=Davvin |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331020230/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-nordsamisk-for-begynnere |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2022]] – ''[[Davvin 2]]. Samisk for begynnere'', čáállám [[Inga Guttorm]], [[Klaus Peter Nickel]] já [[Johan Jernsletten]] {{nb}} <small>já</small> {{se}}<ref name="nlb-davvin-2">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-begynnere |nommâ=Davvin |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331020231/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-begynnere |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2022]] – ''[[Davvin 3]]. Samisk for deg som kan litt'', čáállám [[Inga Guttorm]], [[Klaus Peter Nickel]] já [[Johan Jernsletten]] {{nb}} <small>já</small> {{se}}<ref name="nlb-davvin-3">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-deg-som-kan-litt |nommâ=Davvin |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331020229/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-deg-som-kan-litt |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2022]] – ''[[Davvin 4]]. Samisk for deg som kan litt'', čáállám [[Inga Guttorm]], [[Klaus Peter Nickel]] já [[Johan Jernsletten]] {{nb}} <small>já</small> {{se}}<ref name="nlb-davvin-4">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-deg-som-kan-litt-8897831268808347898 |nommâ=Davvin |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331020227/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/litteratur-og-sprak/davvin-samisk-for-deg-som-kan-litt-8897831268808347898 |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2022]] – ''[[Flukta til Finnmark 1800-talet]]'', čáállám [[Kathrine Nedrejord]]<ref name="nlb-nedrejord-flukta">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/flukta-til-finnmark-1800-talet |nommâ=Flukta til Finnmark - 1800-talet |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331021106/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/samfunn/flukta-til-finnmark-1800-talet |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> * [[2023]] – ''[[Stemmer fra Sápmi - beretninger fra et stjålet land]]'', čáállám [[Patricia Fjellgren]] já [[Malin Nord]]<ref name="nlb-fjellgren-nord-stemmer">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/andre/stemmer-fra-sapmi-beretninger-fra-et-stjalet-land |nommâ=Stemmer fra Sápmi - beretninger fra et stjålet land |almostittem=[[Taažâ jienâ- já čyegisčaalâkirjerááju]] NLB |čujottum=2024-03-31 |kielâ={{nb}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240331021339/https://www.nlb.no/boker/voksne/fag-og-fakta/andre/stemmer-fra-sapmi-beretninger-fra-et-stjalet-land |vyerkkejum=2024-03-31}}</ref> === Kietâčalluuh === * [[2019]] – ''Ghosts/Bivttas/Now you see me, now you dont''<ref name="manusbanken-broch">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dramatiker.no/manusbanken/forfattere/57812|nommâ=Siri Broch Johansen|almostittem=Manusbanken|čujottum=2024-03-27|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[2022]] – ''Eadnemáddu''<ref name="manusbanken-broch"/> * [[2023]] – ''Sálva Håndtak''<ref name="manusbanken-broch"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Johansen, Siri Broch}} [[Luokka:Ive 1967 šoddâmeh]] [[Luokka:Sämmiliih čaaitâlmčälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih čaittâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih oppâkirječälleeh]] [[Luokka:Taažah čaittâleijeeh]] [[Luokka:Taažah kirječälleeh]] maznoe2g6gu22ok9jnhbfvif64qxt2j 0 21239 159774 150077 2026-09-26T01:58:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159774 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2011. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- |6. uđđâivemáánu |align="center"|"When We Collide" |align="center"|[[Matt Cardle]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=1 |title=Top 50 Singles, Week Ending 6.1.2011 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]]. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161002021503/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=1 |vyerkkejum=2016-10-02}}</ref> |- |13. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Grenade (laavlâ)|Grenade]]" |align="center" rowspan="4"|[[Bruno Mars]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=2 |title=Top 50 Singles, Week Ending 13.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120604001719/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=2 |vyerkkejum=2012-06-04}}</ref> |- |20. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=3 |title=Top 50 Singles, Week Ending 20.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005153/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=3 |vyerkkejum=2012-06-07}}</ref> |- |27. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=4 |title=Top 50 Singles, Week Ending 27.1.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120604001939/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=4 |vyerkkejum=2012-06-04}}</ref> |- |3. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=5 |title=Top 50 Singles, Week Ending 3.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161012064456/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=5 |vyerkkejum=2016-10-12 }}</ref> |- |10. kuovâmáánu |align="center"|"[[Price Tag]]" |align="center"|[[Jessie J]] oovtâst [[B.o.B]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=6 |title=Top 50 Singles, Week Ending 10.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607004710/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=6 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |17. kuovâmáánu |align="center"|"[[Born This Way (laavlâ)|Born This Way]]" |align="center"|[[Lady Gaga]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=7 |title=Top 50 Singles, Week Ending 17.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607004824/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=7 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |24. kuovâmáánu |align="center"|"Price Tag" |align="center"|Jessie J oovtâst B.o.Báin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=8 |title=Top 50 Singles, Week Ending 24.2.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005159/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=8 |vyerkkejum=2012-06-07}}</ref> |- |3. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="6"|"[[Someone like You (Adele laavlâ)|Someone Like You]]" |align="center" rowspan="6"|[[Adele]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=9 |title=Top 50 Singles, Week Ending 3.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005214/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=9 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |10. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=10 |title=Top 50 Singles, Week Ending 10.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005312/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=10 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |17. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=11 |title=Top 50 Singles, Week Ending 17.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005607/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=11 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |24. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=12 |title=Top 50 Singles, Week Ending 24.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609211325/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=12 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |31. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=13 |title=Top 50 Singles, Week Ending 31.3.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130511044827/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=13 |vyerkkejum=2013-05-11 }}</ref> |- |7. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=14 |title=Top 50 Singles, Week Ending 7.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170905093409/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=14 |vyerkkejum=2017-09-05 }}</ref> |- |14. cuáŋuimáánu |align="center"|"[[On the Floor]]" |align="center"|[[Jennifer Lopez]] oovtâst [[Pitbull (ráppájeijee)|Pitbull]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=15 |title=Top 50 Singles, Week Ending 14.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609211957/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=15 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |21. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Party Rock Anthem]]" |align="center" rowspan="4"|[[LMFAO]] oovtâst [[Lauren Bennett]]áin já [[GoonRock]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=16 |title=Top 50 Singles, Week Ending 21.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212016/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=16 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |28. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=17 |title=Top 50 Singles, Week Ending 28.4.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170216215913/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=17 |vyerkkejum=2017-02-16 }}</ref> |- |5. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=18 |title=Top 50 Singles, Week Ending 5.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212328/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=18 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |12. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=19 |title=Top 50 Singles, Week Ending 12.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20111103231054/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=19 |vyerkkejum=2011-11-03 }}</ref> |- |19. vyesimáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Lipstick (Jedward laavlâ)|Lipstick]]" |align="center" rowspan="2"|[[Jedward]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=20 |title=Top 50 Singles, Week Ending 19.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120609212513/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=20 |vyerkkejum=2012-06-09 }}</ref> |- |26. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=21 |title=Top 50 Singles, Week Ending 26.5.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131002010555/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=21 |vyerkkejum=2013-10-02 }}</ref> |- |2. kesimáánu |align="center" rowspan="5"|"[[Give Me Everything (Pitbull laavlâ)|Give Me Everything]]" |align="center" rowspan="5"|Pitbull oovtâst [[Ne-Yo]]áin, [[Afrojack]]áin já [[Nayer]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=22 |title=Top 50 Singles, Week Ending 2.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170927111949/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=22 |vyerkkejum=2017-09-27 }}</ref> |- |9. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=23 |title=Top 50 Singles, Week Ending 9.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120607005813/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=23 |vyerkkejum=2012-06-07 }}</ref> |- |16. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=24 |title=Top 50 Singles, Week Ending 16.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110142/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=24 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |23. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=25 |title=Top 50 Singles, Week Ending 23.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110244/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=25 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |30. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=26 |title=Top 50 Singles, Week Ending 30.6.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110338/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=26 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |7. syeinimáánu |align="center"|"[[Bad Behaviour (laavlâ)|Bad Behaviour]]" |align="center"|Jedward |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=27 |title=Top 50 Singles, Week Ending 7.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110602/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=27 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |14. syeinimáánu |align="center" rowspan="5"|"[[Glad You Came]]" |align="center" rowspan="5"|[[The Wanted]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=28 |title=Top 50 Singles, Week Ending 14.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612110709/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=28 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |21. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=29 |title=Top 50 Singles, Week Ending 21.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612111132/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=29 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |28. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=30 |title=Top 50 Singles, Week Ending 28.7.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120612111232/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=30 |vyerkkejum=2012-06-12 }}</ref> |- |4. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=31 |title=Top 50 Singles, Week Ending 4.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614122612/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=31 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |11. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=32 |title=Top 50 Singles, Week Ending 11.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614122838/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=32 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |18. porgemáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Moves Like Jagger]]" |align="center" rowspan="4"|[[Maroon 5]] oovtâst [[Christina Aguilera]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=33 |title=Top 50 Singles, Week Ending 18.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614122947/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=33 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |25. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=34 |title=Top 50 Singles, Week Ending 25.8.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123127/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=34 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |1. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=35 |title=Top 50 Singles, Week Ending 1.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123147/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=35 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |8. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=36 |title=Top 50 Singles, Week Ending 8.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123355/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=36 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |15. čohčâmáánu |align="center" rowspan="4"|"[[What Makes You Beautiful]]" |align="center" rowspan="4"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=37 |title=Top 50 Singles, Week Ending 15.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170827045450/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=37 |vyerkkejum=2017-08-27 }}</ref> |- |22. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=38 |title=Top 50 Singles, Week Ending 22.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131019212323/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=38 |vyerkkejum=2013-10-19 }}</ref> |- |29. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=39 |title=Top 50 Singles, Week Ending 29.9.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614124000/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=39 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |6. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=40 |title=Top 50 Singles, Week Ending 6.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616133222/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=40 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |13. roovvâdmáánu |align="center" rowspan="7"|"[[We Found Love]]" |align="center" rowspan="7"|[[Rihanna]] oovtâst [[Calvin Harris]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=41 |title=Top 50 Singles, Week Ending 13.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616133645/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=41 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |20. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=42 |title=Top 50 Singles, Week Ending 20.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616133812/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=42 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |27. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=43 |title=Top 50 Singles, Week Ending 27.10.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120614123408/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=43 |vyerkkejum=2012-06-14 }}</ref> |- |3. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=44 |title=Top 50 Singles, Week Ending 3.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131217134159/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=44 |vyerkkejum=2013-12-17 }}</ref> |- |10. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=45 |title=Top 50 Singles, Week Ending 10.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616134541/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=45 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |17. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |title=Top 50 Singles, Week Ending 17.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120616134643/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=46 |vyerkkejum=2012-06-16 }}</ref> |- |24. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=47 |title=Top 50 Singles, Week Ending 24.11.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161006131859/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=47 |vyerkkejum=2016-10-06 }}</ref> |- |1. juovlâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Wishing on a Star|Wishing on a Star (The X Factor UK 2011 finalistij versio)]]" |align="center" rowspan="2"|''The X Factor'' 2011 finalisteh oovtâst [[One Direction]]áin já [[JLS]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=48 |title=Top 50 Singles, Week Ending 1.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131002010411/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=48 |vyerkkejum=2013-10-02 }}</ref> |- |8. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=49 |title=Top 50 Singles, Week Ending 8.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222200301/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=49 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |15. juovlâmáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Cannonball (Damien Rice laavlâ)|Cannonball (Little Mix versio)]]" |align="center" rowspan="3"|[[Little Mix]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=50 |title=Top 50 Singles, Week Ending 15.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140307014856/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=50 |vyerkkejum=2014-03-07 }}</ref> |- |22. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=51 |title=Top 50 Singles, Week Ending 22.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131214102154/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=51 |vyerkkejum=2013-12-14 }}</ref> |- |29. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=52 |title=Top 50 Singles, Week Ending 29.12.2011 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131203012145/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2011&year=2011&week=52 |vyerkkejum=2013-12-03 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2011 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2011 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2011 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2011 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2011]] occbsb6w3muy2sn6ff3zsrm81xjkwll 0 21246 159775 150078 2026-09-26T01:58:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 51 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159775 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2012. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- |5. uđđâivemáánu |align="center"|"[[Cannonball (Damien Rice laavlâ)|Cannonball]]" |align="center"|[[Little Mix]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=1 |title=Top 50 Singles, Week Ending 5.1.2012 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]]. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303212540/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=1 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |12. uđđâivemáánu |align="center"|"[[Good Feeling (laavlâ)|Good Feeling]]" |align="center"|[[Flo Rida]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=2 |title=Top 50 Singles, Week Ending 12.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510073824/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=2 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- |19. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Domino (Jessie J laavlâ)|Domino]]" |align="center" rowspan="2"|[[Jessie J]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=3 |title=Top 50 Singles, Week Ending 19.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029190136/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=3 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |26. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=4 |title=Top 50 Singles, Week Ending 26.1.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131027084811/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=4 |vyerkkejum=2013-10-27 }}</ref> |- |2. kuovâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Somebody That I Used to Know]]" |align="center" rowspan="2"|[[Gotye]] oovtâst [[Kimbra]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=5 |title=Top 50 Singles, Week Ending 2.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222201558/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=5 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |9. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=6 |title=Top 50 Singles, Week Ending 9.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131015195622/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=6 |vyerkkejum=2013-10-15 }}</ref> |- |16. kuovâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Next to Me (Emeli Sandé laavlâ)|Next to Me]]" |align="center" rowspan="2"|[[Emeli Sandé]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=7 |title=Top 50 Singles, Week Ending 16.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303190009/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=7 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |23. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=8 |title=Top 50 Singles, Week Ending 23.2.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303191012/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=8 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |1. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="3"|"Somebody That I Used to Know" |align="center" rowspan="3"|Gotye oovtâst Kimbrain |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=9 |title=Top 50 Singles, Week Ending 1.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141218033041/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=9 |vyerkkejum=2014-12-18 }}</ref> |- |8. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=10 |title=Top 50 Singles, Week Ending 8.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121130084930/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=10 |vyerkkejum=2012-11-30 }}</ref> |- |15. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=11 |title=Top 50 Singles, Week Ending 15.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923225604/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=11 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- |22. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Call Me Maybe]]" |align="center" rowspan="4"|[[Carly Rae Jepsen]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=12 |title=Top 50 Singles, Week Ending 22.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140218230330/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=12 |vyerkkejum=2014-02-18 }}</ref> |- |29. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=13 |title=Top 50 Singles, Week Ending 29.3.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161008132811/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=13 |vyerkkejum=2016-10-08 }}</ref> |- |5. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=14 |title=Top 50 Singles, Week Ending 5.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121202081829/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=14 |vyerkkejum=2012-12-02 }}</ref> |- |12. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=15 |title=Top 50 Singles, Week Ending 12.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160603200620/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=15 |vyerkkejum=2016-06-03 }}</ref> |- |19. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="3"|"[[We Are Young]]" |align="center" rowspan="3"|[[Fun (muusikjuávkku)|Fun]] oovtâst [[Janelle Monáe]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=16 |title=Top 50 Singles, Week Ending 19.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131004234203/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=16 |vyerkkejum=2013-10-04 }}</ref> |- |26. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=17 |title=Top 50 Singles, Week Ending 26.4.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131228014319/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=17 |vyerkkejum=2013-12-28 }}</ref> |- |3. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=18 |title=Top 50 Singles, Week Ending 3.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150610203342/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=18 |vyerkkejum=2015-06-10 }}</ref> |- |10. vyesimáánu |align="center" rowspan="3"|"[[The Rocky Road to Poland]]" |align="center" rowspan="3"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=19 |title=Top 50 Singles, Week Ending 10.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170813184329/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=19 |vyerkkejum=2017-08-13 }}</ref> |- |17. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=20 |title=Top 50 Singles, Week Ending 17.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161010153811/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=20 |vyerkkejum=2016-10-10 }}</ref> |- |24. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |title=Top 50 Singles, Week Ending 24.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303192253/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=21 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |31. vyesimáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Euphoria (Loreen laavlâ)|Euphoria]]" |align="center" rowspan="2"|[[Loreen]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=22 |title=Top 50 Singles, Week Ending 31.5.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150403232256/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=22 |vyerkkejum=2015-04-03 }}</ref> |- |7. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=23 |title=Top 50 Singles, Week Ending 7.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202223706/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=23 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |14. kesimáánu |align="center"|"[[Call My Name (Cheryl Cole laavlâ)|Call My Name]]" |align="center"|[[Cheryl Cole|Cheryl]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=24 |title=Top 50 Singles, Week Ending 14.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150721080634/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=24 |vyerkkejum=2015-07-21 }}</ref> |- |21. kesimáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Whistle (Flo Rida laavlâ)|Whistle]]" |align="center" rowspan="3"|Flo Rida |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=25 |title=Top 50 Singles, Week Ending 21.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303175653/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=25 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |28. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=26 |title=Top 50 Singles, Week Ending 28.6.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141207010436/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=26 |vyerkkejum=2014-12-07 }}</ref> |- |5. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=27 |title=Top 50 Singles, Week Ending 5.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303171928/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=27 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |12. syeinimáánu |align="center"|"[[This Is Love (will.i.am laavlâ)|This Is Love]]" |align="center"|[[will.i.am]] oovtâst [[Eva Simons]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=28 |title=Top 50 Singles, Week Ending 12.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130926142501/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=28 |vyerkkejum=2013-09-26 }}</ref> |- |19. syeinimáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Spectrum (Say My Name)]]" |align="center" rowspan="2"|[[Florence and the Machine]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=29 |title=Top 50 Singles, Week Ending 19.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131002010820/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=29 |vyerkkejum=2013-10-02 }}</ref> |- |26. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=30 |title=Top 50 Singles, Week Ending 26.7.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105131618/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=30 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |2. porgemáánu |align="center"|"[[We'll Be Coming Back]]" |align="center"|[[Calvin Harris]] oovtâst [[Example (musikkár)|Example]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=31 |title=Top 50 Singles, Week Ending 2.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029184023/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=31 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |9. porgemáánu |align="center"|"[[How We Do (Party)]]" |align="center"|[[Rita Ora]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=32 |title=Top 50 Singles, Week Ending 9.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131215214449/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=32 |vyerkkejum=2013-12-15 }}</ref> |- |16. porgemáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Little Talks]]" |align="center" rowspan="2"|[[Of Monsters and Men]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=33 |title=Top 50 Singles, Week Ending 16.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131230233235/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=33 |vyerkkejum=2013-12-30 }}</ref> |- |23. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=34 |title=Top 50 Singles, Week Ending 23.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923225638/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=34 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- |30. porgemáánu |align="center"|"[[Wings (Little Mix laavlâ)|Wings]]" |align="center"|Little Mix |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=35 |title=Top 50 Singles, Week Ending 30.8.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121130171302/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=35 |vyerkkejum=2012-11-30 }}</ref> |- |6. čohčâmáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Hall of Fame (laavlâ)|Hall of Fame]]" |align="center" rowspan="4"|[[The Script]] oovtâst will.i.amáin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=36 |title=Top 50 Singles, Week Ending 6.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923225642/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=36 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- |13. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=37 |title=Top 50 Singles, Week Ending 13.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161010062941/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=37 |vyerkkejum=2016-10-10 }}</ref> |- |20. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=38 |title=Top 50 Singles, Week Ending 20.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141006110308/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=38 |vyerkkejum=2014-10-06 }}</ref> |- |27. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=39 |title=Top 50 Singles, Week Ending 27.9.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171111012333/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=39 |vyerkkejum=2017-11-11 }}</ref> |- |4. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Live While We're Young]]" |align="center"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=40 |title=Top 50 Singles, Week Ending 4.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170625025908/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=40 |vyerkkejum=2017-06-25 }}</ref> |- |11. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Skyfall (Adele laavlâ)|Skyfall]]" |align="center"|[[Adele]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=41 |title=Top 50 Singles, Week Ending 11.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121205022838/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=41 |vyerkkejum=2012-12-05 }}</ref> |- |18. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Sweet Nothing (Calvin Harris laavlâ)|Sweet Nothing]]" |align="center"|Calvin Harris oovtâst [[Florence Welch]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=42 |title=Top 50 Singles, Week Ending 18.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170510080448/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=42 |vyerkkejum=2017-05-10 }}</ref> |- |25. roovvâdmáánu |align="center" rowspan="5"|"[[Beneath Your Beautiful]]" |align="center" rowspan="5"|[[Labrinth]] oovtâst Emeli Sandéin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=43 |title=Top 50 Singles, Week Ending 25.10.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130925093624/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=43 |vyerkkejum=2013-09-25 }}</ref> |- |1. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=44 |title=Top 50 Singles, Week Ending 1.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131106025723/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=44 |vyerkkejum=2013-11-06 }}</ref> |- |8. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=45 |title=Top 50 Singles, Week Ending 8.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161007132548/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=45 |vyerkkejum=2016-10-07 }}</ref> |- |15. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url= https://archive.today/20130602214706/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=46 |title=Top 50 Singles, Week Ending 15.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 }}</ref> |- |22. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=47 |title=Top 50 Singles, Week Ending 22.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222210654/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=47 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |29. skammâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Tiny Dancer|Tiny Dancer A Song for Lily Mae]]" |align="center" rowspan="2"| Jieškote-uvlágáneh artisteh |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=48 |title=Top 50 Singles, Week Ending 29.11.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202233752/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=48 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |6. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=49 |title=Top 50 Singles, Week Ending 6.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141006125003/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=49 |vyerkkejum=2014-10-06 }}</ref> |- |13. juovlâmáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Impossible (James Arthur laavlâ)|Impossible]]" |align="center" rowspan="3"|[[James Arthur]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=50 |title=Top 50 Singles, Week Ending 13.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029191028/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=50 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |20. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=51 |title=Top 50 Singles, Week Ending 20.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303183624/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=51 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |27. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=52 |title=Top 50 Singles, Week Ending 27.12.2012 |language={{en}} |publisher=Chart-Track. IRMA |accessdate=29.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140413150140/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2012&year=2012&week=52 |vyerkkejum=2014-04-13 }}</ref> |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2012 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2012 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2012 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2012|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2012 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2012]] it16q0txfaaal44y1pforrzh5rj6vak 0 21247 159776 150079 2026-09-26T01:59:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159776 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2013. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- |3. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Impossible (James Arthur laavlâ)|Impossible]]" |align="center" rowspan="2"|[[James Arthur (lávloo)|James Arthur]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=1 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.1.2013 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303191348/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=1 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |10. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=2 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161005132406/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=2 |vyerkkejum=2016-10-05 }}</ref> |- |17. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Scream & Shout]]" |align="center" rowspan="4"|[[will.i.am]] já [[Britney Spears]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=3 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140218220432/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=3 |vyerkkejum=2014-02-18 }}</ref> |- |24. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=4 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222205418/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=4 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |31. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=5 |title=Top 100 Singles, Week Ending 31.1.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105054903/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=5 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |7. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=6 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131004221930/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=6 |vyerkkejum=2013-10-04 }}</ref> |- |14. kuovâmáánu |align="center"|"[[Thrift Shop (laavlâ)|Thrift Shop]]" |align="center"|[[Macklemore and Ryan Lewis]] oovtâst [[Wanz]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=7 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303210531/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=7 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |21. kuovâmáánu |align="center"|"[[One Way or Another (Teenage Kicks)]]" |align="center"|[[One Direction]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150930012523/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8 |vyerkkejum=2015-09-30 }}</ref> |- |28. kuovâmáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Let Her Go (Passenger laavlâ)|Let Her Go]]" |align="center" rowspan="3"|[[Passenger (lávloo)|Passenger]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=9 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.2.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304073151/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=9 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- |7. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=10 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140517120125/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=10 |vyerkkejum=2014-05-17 }}</ref> |- |14. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029192053/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11 |vyerkkejum=2013-10-29 }}</ref> |- |21. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[High Hopes (Kodaline laavlâ)|High Hopes]]" |align="center" rowspan="2"|[[Kodaline]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131023062626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |vyerkkejum=2013-10-23}}</ref> |- |28. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=13 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.3.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202235708/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=13 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |4. cuáŋuimáánu |align="center"|"[[Just Give Me a Reason]]" |align="center"|[[Pink (lávloo)|Pink]] oovtâst [[Nate Ruess]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=14 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921060327/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=14 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |11. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Pompeii (Bastille laavlâ)|Pompeii]]" |align="center" rowspan="2"|[[Bastille (muusikjuávkku)|Bastille]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=15 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150706152940/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=15 |vyerkkejum=2015-07-06 }}</ref> |- |18. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=16 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927113716/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=16 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |25. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Get Lucky (Daft Punk laavlâ)|Get Lucky]]" |align="center" rowspan="3"|[[Daft Punk]] oovtâst [[Pharrell Williams]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=17 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.4.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927113152/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=17 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |2. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=18 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927114301/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=18 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |9. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=19 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140219065632/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=19 |vyerkkejum=2014-02-19 }}</ref> |- |16. vyesimáánu |align="center" rowspan="7"|"[[Blurred Lines (laavlâ)|Blurred Lines]]" |align="center" rowspan="7"|[[Robin Thicke]] oovtâst [[T.I.]]jn já Pharrelláin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=20 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140110190640/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=20 |vyerkkejum=2014-01-10 }}</ref> |- |23. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=21 |title=Top 100 Singles, Week Ending 23.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131023062626/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=12 |vyerkkejum=2013-10-23 }}</ref> |- |30. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=22 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.5.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924044806/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=22 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |6. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=23 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927113156/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=23 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |13. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=24 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130927112747/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=24 |vyerkkejum=2013-09-27 }}</ref> |- |20. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=25 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170202001134/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=25 |vyerkkejum=2017-02-02 }}</ref> |- |27. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=26 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.6.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029184748/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=26 |vyerkkejum=2013-10-29}}</ref> |- |4. syeinimáánu |align="center" rowspan="7"|"[[Wake Me Up (Avicii laavlâ)|Wake Me Up]]" |align="center" rowspan="7"|[[Avicii]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=27 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130925093627/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=27 |vyerkkejum=2013-09-25 }}</ref> |- |11. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=28 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161006152212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=28 |vyerkkejum=2016-10-06 }}</ref> |- |18. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=29 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131113215034/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=29 |vyerkkejum=2013-11-13 }}</ref> |- |25. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=30 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.7.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921203343/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=30 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |1. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=31 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202222212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=31 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |8. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=32 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131023064932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=32 |vyerkkejum=2013-10-23 }}</ref> |- |15. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=33 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921053310/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=33 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |22. porgemáánu |align="center"|"[[Roar (laavlâ)|Roar]]" |align="center"|[[Katy Perry]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=34 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131012011534/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=34 |vyerkkejum=2013-10-12 }}</ref> |- |29. porgemáánu |align="center"|"The Last Great Love Song" |align="center"|[[Finbar Furey]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=35 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.8.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130925093620/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=35 |vyerkkejum=2013-09-25}}</ref> |- |5. čohčâmáánu |align="center" rowspan="5"|"Roar" |align="center" rowspan="5"|Katy Perry |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=36 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105082336/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=36 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |12. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=37 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140318021439/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=37 |vyerkkejum=2014-03-18}}</ref> |- |19. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=38 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130921060022/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=38 |vyerkkejum=2013-09-21 }}</ref> |- |26. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=39 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.9.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140715012058/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=39 |vyerkkejum=2014-07-15 }}</ref> |- |3. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=40 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131005012651/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=40 |vyerkkejum=2013-10-05}}</ref> |- |10. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Royals (Lorde laavlâ)|Royals]]" |align="center"|[[Lorde]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=41 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170821045017/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=41 |vyerkkejum=2017-08-21 }}</ref> |- |17. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Wings (Birdy laavlâ)|Wings]]" |align="center"|[[Birdy (musikkár)|Birdy]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=42 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171017043001/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=42 |vyerkkejum=2017-10-17 }}</ref> |- |24. roovvâdmáánu |align="center"|"Royals" |align="center"|Lorde |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=43 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131029185636/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=43 |vyerkkejum=2013-10-29}}</ref> |- |31. roovvâdmáánu |align="center"|"[[Story of My Life (One Direction laavlâ)|Story of My Life]]" |align="center"|One Direction |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=44 |title=Top 100 Singles, Week Ending 31.10.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105054803/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=44 |vyerkkejum=2013-11-05 }}</ref> |- |7. skammâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[The Monster (laavlâ)|The Monster]]" |align="center" rowspan="2"|[[Eminem]] oovtâst [[Rihanna]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=45 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171111041824/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=45 |vyerkkejum=2017-11-11 }}</ref> |- |14. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=46 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202225319/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=46 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |21. skammâmáánu |align="center" rowspan="4"|"[[Somewhere Only We Know|Somewhere Only We Know (Lily Allen versio)]]" |align="center" rowspan="4"|[[Lily Allen]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=47 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131202233907/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=47 |vyerkkejum=2013-12-02 }}</ref> |- |28. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=48 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.11.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180805052104/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=48 |vyerkkejum=2018-08-05 }}</ref> |- |5. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=49 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131214095050/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=49 |vyerkkejum=2013-12-14 }}</ref> |- |12. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=50 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131216084018/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=50 |vyerkkejum=2013-12-16 }}</ref> |- |19. juovlâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Skyscraper (laavlâ)|Skyscraper (Sam Bailey versio)]]" |align="center" rowspan="2"|[[Sam Bailey]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=51 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131221074000/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=51 |vyerkkejum=2013-12-21 }}</ref> |- |26. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=52 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.12.2013 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131231001800/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=52 |vyerkkejum=2013-12-31 }}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style align=centre| Saje !style align=centre| Artist !style align=centre| Ohoh listo njunošist |- | align=center | 1 | align=center | [[Pharrell Williams]] | align=center | 10 |- | align=center rowspan=3| 2 | align=center | [[Robin Thicke]] | align=center rowspan=3| 7 |- | align=center | [[T.I.]] |- | align=center | [[Avicii]] |- | align=center | 5 | align=center | [[Katy Perry]] | align=center | 6 |- | align=center rowspan=3| 6 | align=center | [[will.i.am]] | align=center rowspan=3| 4 |- | align=center | [[Britney Spears]] |- | align=center | [[Lily Allen]] |- | align=center rowspan=2| 9 | align=center | [[Passenger]] | align=center rowspan=2| 3 |- | align=center | [[Daft Punk]] |- | align=center rowspan=8| 11 | align=center | [[James Arthur]] | align=center rowspan=8| 2 |- | align=center | [[One Direction]] |- | align=center | [[Kodaline]] |- | align=center | [[Bastille (muusikjuávkku)|Bastille]] |- | align=center | [[Lorde]] |- | align=center | [[Eminem]] |- | align=center | [[Rihanna]] |- | align=center | [[Sam Bailey]] |- | align=center rowspan=6| 19 | align=center | [[Macklemore and Ryan Lewis]] | align=center rowspan=6| 1 |- | align=center | [[Wanz]] |- | align=center | [[Pink (lávloo)|Pink]] |- | align=center | [[Nate Ruess]] |- | align=center | [[Finbar Furey]] |- | align=center | [[Birdy (lávloo)|Birdy]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2013 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2013 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2013 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2013|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2013 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2013]] 4suzkqynpgfjy5eeiuvsxm5x3ssi6ag 0 21248 159597 158204 2026-09-26T01:11:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159597 wikitext text/x-wiki '''Ive 2023 Suomâ sämitiggevaaljah''' uárnejuvvojii [[čohčâmáánu 4.]] peeivi já [[roovvâdmáánu 2.]] peeivi koskâsii ääigi. Vaaljâin väljejuvvojii ohtsis 21 jesânid já nelji värijeessân [[Sämitigge (Suomâ)|sämitige]] 2024–2027 vaaljâpajan. Taat lâi 7. kerdi, ko [[Sämitigge (Suomâ)|sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Suomâ]]st. Jyehi sämmilij päikkikuávlu kieldâst ([[Iänudâh]], [[Aanaar]], [[Ucjuuhâ]] já [[Suáđigil]]) väljejuvvojeh ucemustáá kulmâ ovdâsteijee. Uási iävtukkâsâin väljejuvvoo jienâmere mield. Ive 2023 vaaljâin lijjii 34 iävtukkâssâd.<ref name="aavis03102023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/03/samitiggevaaljai-vuosapuatuseh-laa-puattam/|nommâ=Sämitiggevaaljâi vuosâpuátuseh láá puáttám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-03|čujottum=2024-03-30}}</ref> == Sämitiigán väljejum ulmuuh já jienâlovoh == Sämitige vaaljâlävdikodde adelij čuákkimstis roovvâdmáánu 4. peeivi 2023 sämitiggevaaljâi lopâlijd puátusijd. Sämitiggevaaljâi jienâstemprooseent lâi 51,63.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/2023/10/Saamelaiskarajavaalin-tulokset-2023-1.pdf|nommâ=Saamelaiskäräjävaalien tulos|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-03-30|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231011114617/https://www.samediggi.fi/wp-content/uploads/2023/10/Saamelaiskarajavaalin-tulokset-2023-1.pdf|vyerkkejum=2023-10-11}}</ref> === Iänudâh === * [[Tuomas Aslak Juuso]], 150 * [[Pigga Keskitalo]], 132 * [[Ulla-Maarit Magga]], 119 Värijeessân: * [[Niko-Mihkal Valkeapää]], 65 === Aanaar === * [[Anu Avaskari]], 198 * [[Anni Koivisto]], 186 * [[Leo Aikio]], 148 Värijeessân: * [[Marjaana Aikio]], 55 === Suáđigil === * [[Karen-Anni Hetta]], 85 * [[Armi Palonoja]], 46 * [[Juha Alakorva]], 45 Värijeessân: * [[Matti Aikio]], 27 === Ucjuuhâ === * [[Asko Länsman]], 134 * [[Anne Nuorgam]], 132 * [[Leena Niittyvuopio-Jämsä]], 110 Värijeessân: * [[Pentti Pieski]], 81 === Jienâmere mield väljejum ulmuuh === * [[Inka Musta]], 163 * [[Pirita Näkkäläjärvi]], 124 * [[Aslak Pekkala]], 110 * [[Janne Hirvasvuopio]], 109 * [[Nilla Tapiola]], 105 * [[Tauno Ljetoff]], 97 * [[Veikko Feodoroff]], 94 * [[Marko Katajamaa]], 89 * [[Toivo Lukkari]], 87 ==Puohah iä uážžum jienâstiđ== Sämitiggevaaljâi ääigi lâi ennuv savâstâllâm tast, kiäst lii jienâstemvuoigâdvuotâ já kiäst vist ij. Motomáid ulmuid vuoigâdvuotâ kulluđ Sämitige vaaljâluvâttâlmân lii lamaš jo muádlov ihheed äšši, mast uáinuh láá čuuvtij juáhášum. Maddârijdis kielâ monâttâm ulmuuh uccii vuoigâdvuođâ vaaljâluvâttâlmân kulluumân vistig Sämitige vaaljâlävdikoddeest, já hilgum miärádâs maŋa sij vaidii ääšist alemuu haldâttâhriähtán. Motomeh ulmuuh merkkejuvvojii vaaljâluvâttâlmân alemuu haldâttâhrievti miärádâssáin.<ref name="aavis03102023"/> Ive 2023 vaaljâin jienâstem ulguubel kočâttuvvojii 98 olmožid, kiäh lijjii lamaš merkkejum alemuu haldâttâhrievti miärádâssáin Sämitige vaaljâluvâttâlmân. Taah ulmuuh iä peessâm ollágin jienâstiđ vaaljâin. Uásist sist ličij lamaš mielâ jienâstiđ.<ref name="aavis03102023"/> ==Vaaljah kalgeh uárnejuđ uđđâsist== Njuhčâmáánu 27. peeivi 2024 alemus haldâttâhriehti meridij, et ive 2023 sämitiggevaaljah kalgeh uárnejuđ uđđâsist, tastko toh iä lamaš laavâ miäldásiih. Suijân toos lii tot, et vaaljâluvâttâlmân iä lamaš merkkejum motomeh ulmuuh, kiäin alemuu haldâttâhrievti mielâst lii vuoigâdvuotâ jienâstiđ sämitiggevaaljâin. Tastko vaaljâi puáttus ij pyevti innig vuoigiđ, te vaaljâid kalga orniđ uđđâsist.<ref name="aavis03302024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/30/ive-2023-samitiggevaaljah-kalgeh-uarnejud-uddasist/|nommâ=Ive 2023 sämitiggevaaljah kalgeh uárnejuđ uđđâsist|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-03-30|čujottum=2024-03-30}}</ref><ref name="ahr">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kho.fi/sme/index/die273ahusat_2/ahrsamitiggevaaljaidkalgau273adi273160.html|nommâ=AHR: Sämitiggevaaljâid kalga uđâdiđ|almostittem=Korkein hallinto-oikeus|čujottum=2024-03-30|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240330004320/https://www.kho.fi/sme/index/die273ahusat_2/ahrsamitiggevaaljaidkalgau273adi273160.html|vyerkkejum=2024-03-30}}</ref> Čohčuv 113 olmožid vaidii alemuu haldâttâhriähtán tast, et vaaljâlävdikodde ij lamaš tuhhiittâm sii ive 2023 vaaljâluvâttâlmân. Alemus haldâttâsriehti tuhhiittij ohtsis 72 väidimid. Miärádâs mield taah 72 olmožid kalgeh tääl merkkejuđ ive 2023 vaaljâluvâttâlmân. Ohtâ väidee keesij väidimis, já loopah hilgojii tâi paccii tuđhâhánnáá.<ref name="aavis03302024"/><ref name="ahr"/> Alemuu haldâttâhrievti miärádâs mield Sämitige jesâneh já värijesâneh, kiäh väljejuvvojii komettum vaaljâin, uážžuh juátkiđ tassaažân ko uđđâ vaaljâi puáđus lii tuhhiittum virgálávt.<ref name="aavis03302024"/><ref name="yle74-20080279">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20080279|nommâ=Saamelaiskäräjien vuoden 2023 vaalit on määrätty uusittavaksi|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2024-03-27|čujottum=2024-03-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Alemuu haldâttâhrievti miärádâs mield uđđâ vaaljâin kalga kevttiđ vaaljâluvâttâllâm, mon Sämitige vaaljâlävdikodde tuhhiittij virgálávt kiđđuv 2023. Toos kalga kuittâg lasettiđ taid 72 olmožid, kiäin alemuu haldâttâhrievti mielâst lii vuoigâdvuotâ jienâstiđ sämitiggevaaljâin. Uđđâ vaaljâin ij kuittâg uážu kevttiđ komettum vaaljâin kevttum iävtukkâslisto, tastko vaaljâluvâttâllâm ulguubel pááccám ulmuin ij lah lamaš máhđulâšvuotâ riemmâđ iävtukkâssân.<ref name="aavis03302024"/><ref name="yle74-20080279"/> Uđđâ vaaljah uárnejuvvojeh suulân kyevti mánuppaje keččin alemuu haldâttâhrievti miärádâsâst.<ref name="aavis03302024"/><ref name="yle74-20080279"/> ===Väidim olmoošvuoigâdvuotâkomitean=== Sämitige stivrâ meridij čuákkimstis cuáŋuimáánu 29. peeivi 2024, ete tot addel jieijâs torjuu toos, ete stiivrâ jesâneh vuáláčäälih oovtâst olmoošvuoigâdvuotâväidim OA olmoošvuoigâdvuotâkomitean ääšist, mii kuáská vaaljâluvâttâlmân já valjáid.<ref name="aavis10052024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/05/10/samitige-stivra-meridij-vaidid-olmoosvuoigadvuotakomitean-vaaljaluvattalman-ja-valjaid-kyeskee-aasist/|nommâ=Sämitige stivrâ meridij väidiđ olmoošvuoigâdvuotâkomitean vaaljâluvâttâlmân já valjáid kyeskee ääšist|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-05-10|čujottum=2024-05-10}}</ref><ref name="samediggi3042024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/samitige-stivra-tuarju-olmoosvuoigadvuotavaidim-tooham-aasist-mii-kuaska-valjaluvattalman-ja-valjaid/|nommâ=Sämitige stivrâ tuárju olmoošvuoigâdvuotâväidim toohâm ääšist, mii kuáská valjâluvâttâlmân já valjáid|almostittem=Sämitigge|äigimuddo=2024-04-30|čujottum=2024-05-10}}</ref> Olmoošvuoigâdvuotâväidim kuáská alemuu haldâttâhrievti (AHR) 27.3.2024 adelem miärádâssáid Sämitige valjâluvâttâlmist já sämitiggevaaljâin. AHR meridij merkkiđ 65 olmožid Sämitige ive 2023 vaaljâluvâttâlmân Sämitige orgaanij miärádâsâi vuástásávt já orniđ sämitiggevaaljâid uđđâsist.<ref name="aavis10052024"/><ref name="samediggi3042024"/> OA olmoošvuoigâdvuotâorgaanáid puáhtá toohâđ ohtâgâsväidimijd priivaat olmožin teikâ priivaat ulmui juávkun kullen, jis uáiná, ete lii luávkkájum miinii tähidum vuoigâdvuođâid, mii lii almottum OA olmoošvuoigâdvuotâsopâmušâin tâi toi valjimiävtulijn pevdikiirjijn.<ref name="aavis10052024"/><ref name="samediggi3042024"/> Meiddei Sämitige tievâsčuákkim savâstâlâi 12.4.2024 AHR majemuin čuávdusijn. Čuákkim eenâblovo čielgâ uáinu lâi, et koččâmuš lii algâaalmugvuoigâdvuođâi já olmoošvuoigâdvuođâi luávkkáámijn.<ref name="aavis10052024"/><ref name="samediggi3042024"/> Iivij 2019 já 2022 OA olmoošvuoigâdvuotâkomitea já näliolgoštem vuástásâš komitea (CERD) adelii [[Suomâ]]n laŋgâtteijee čuávdusijd sämitiggelaavâ tulkkuumist já kenigittii Suomâ tärhistiđ, et laahâ kunnijât sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuođâ.<ref name="aavis10052024"/><ref name="samediggi3042024"/> === Sämitiigán väljejum ulmuuh já jienâlovoh === Sämitige vaaljâlävdikodde adelij čuákkimstis syeinimáánu 3. peeivi 2024 sämitiggevaaljâi lopâlijd puátusijd. Sämitiggevaaljâi jienâstemprooseent lâi 48,08.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/wp-content/uploads/2024/07/saamelaiskarajavaalien-tulos-2024.pdf|nommâ=Saamelaiskäräjävaalien tulos|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-07-04ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Iänudâh === * [[Tuomas Aslak Juuso]], 122 * [[Ulla-Maarit Magga]], 87 * [[Niko-Mihkal Valkeapää]], 58 Värijeessân: * [[Pigga Keskitalo]], 52 === Aanaar === * [[Kari Kyrö]], 217 * [[Pirita Näkkäläjärvi]], 188 * [[Anni Koivisto]], 184 Värijeessân: * [[Marjaana Aikio]], 36 === Suáđigil === * [[Karen-Anni Hetta]], 64 * [[Juha Alakorva]], 43 * [[Armi Palonoja]], 39 Värijeessân: * [[Matti Aikio]], 35 === Ucjuuhâ === * [[Asko Länsman]], 125 * [[Anne Nuorgam]], 120 * [[Leena Niittyvuopio-Jämsä]], 120 Värijeessân: * [[Antti Sujala]], 56 === Jienâmere mield väljejum ulmuuh === * [[Inka Kangasniemi]], 180 * [[Inka Musta]], 129 * [[Anu Avaskari]], 121 * [[Leo Aikio]], 113 * [[Janne Hirvasvuopio]], 109 * [[Tauno Ljetoff]], 104 * [[Nilla Tapiola]], 87 * [[Veikko Feodoroff]], 78 * [[Aslak Pekkala]], 77 == Ášáškuttee tutkmâm == Ääši tuáváást lii tot, ete poolis epidij, ete Sämitige vaaljâlävdikode já stiivrâ 2020–2023 jesâneh lijjii sujâliih virgekenigâsvuođâ rikkomân já olgooštmân, ko sij iä tuhhiittâm 63 olmožid ive 2023 sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân, veikâ Alemus haldâttâhriehti lâi nuuvt meridâm. Olgoštemrikosiäpádâs vuáđudui toos, ete taah 63 olmožid iä lah puáhtám jienâstiđ tâi asâttuđ iävtukkâssân ive 2023 sämitiggevaaljâin.<ref name="aavis15052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/15/asaskuttee-looppat-tutkamis-ive-2023-samitiggevaaljain-samitige-vaaljalavdikode-ja-stiivra-cuavdusaid-lii-lamas-tohalas-suija/|nommâ=Ášáškuttee looppât tutkâmis ive 2023 sämitiggevaaljâin – Sämitige vaaljâlävdikode já stiivrâ čuávdusáid lii lamaš tohálâš suijâ|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2025-05-15|čujottum=2025-05-15}}</ref> Ášáškuttee adelij 7.5.2025 miärádâs, mon mield tot looppât munetutkâm äššiolesvuođâst, mii kuáská ive 2023 sämitiggevaljáid. Tutkâm lopâttui sehe olgoštem- já virgekenigâsvuođâ rikkomiäpádâs uásild. Ášáškuttee mielâst Sämitige vaaljâlävdikoddeest já stiivrâst lâi tohálâš suijâ čuávdusijdis, ige ääšist lamaš suijâ epidiđ rikkoos. Ášáškuttee vaaldij miärádâsâstis huámmášumán Alemuu haldâttâhrievti já [[Ovtâstum aalmugeh|OA]] komiteai čuávdusijd.<ref name="aavis15052025"/> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Suomâ sämitiggevaaljah}} {{Vaaljah Suomâst}} [[Luokka:Ive 2023 Euroop vaaljah|Sämitiggevaaljah]] [[Luokka:Sämitiggevaaljah (Suomâ)|2023]] r3jobfetyezs5wh1ush5tdt14h6f2dy 0 21249 159777 150081 2026-09-26T02:00:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159777 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2014. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- |2. uđđâivemáánu |align="center" rowspan="7"|"[[Happy (Pharrell Williams laavlâ)|Happy]]" |align="center" rowspan="7"|[[Pharrell Williams]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=1 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.1.2014 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140104050029/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=1 |vyerkkejum=2014-01-04 }}</ref> |- |9. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=2 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140110165810/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=2 |vyerkkejum=2014-01-10 }}</ref> |- |16. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=3 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140219051718/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=3 |vyerkkejum=2014-02-19 }}</ref> |- |23. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=4 |title=Top 100 Singles, Week Ending 23.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140219051837/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=4 |vyerkkejum=2014-02-19 }}</ref> |- |30. uđđâivemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=5 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.1.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141219094055/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=5 |vyerkkejum=2014-12-19 }}</ref> |- |6. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=6 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222202228/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=6 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |13. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=7 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140222211415/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=7 |vyerkkejum=2014-02-22 }}</ref> |- |20. kuovâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Rather Be (Clean Bandit laavlâ)|Rather Be]]" |align="center" rowspan="2"|[[Clean Bandit]] oovtâst [[Jess Glynne]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=8 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140228181651/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=8 |vyerkkejum=2014-02-28 }}</ref> |- |27. kuovâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=9 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.2.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140306165657/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=9 |vyerkkejum=2014-03-06 }}</ref> |- |6. njuhčâmáánu |align="center" rowspan="2"|"Happy" |align="center" rowspan="2"|Pharrell Williams |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=10 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180929073748/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p/musicvideo/music/archive/index_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=10 |vyerkkejum=2018-09-29 }}</ref> |- |13. njuhčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=11 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140314211808/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=11 |vyerkkejum=2014-03-14 }}</ref> |- |20. njuhčâmáánu |align="center"|"[[I Got U]]" |align="center"|[[Duke Dumont]] oovtâst [[Jax Jones]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=12 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140322001645/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=12 |vyerkkejum=2014-03-22 }}</ref> |- |27. njuhčâmáánu |align="center"|"[[She Looks So Perfect]]" |align="center"|[[5 Seconds of Summer]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=13 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.3.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140407094608/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=13 |vyerkkejum=2014-04-07 }}</ref> |- |3. cuáŋuimáánu |align="center" rowspan="3"|"Happy" |align="center" rowspan="3"|Pharrell Williams |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=14 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140407094435/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=14 |vyerkkejum=2014-04-07 }}</ref> |- |10. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=15 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140413124621/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=15 |vyerkkejum=2014-04-13 }}</ref> |- |17. cuáŋuimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=16 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150713085129/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=16 |vyerkkejum=2015-07-13 }}</ref> |- |24. cuáŋuimáánu |align="center"|"[[All of Me (John Legend laavlâ)|All of Me]]" |align="center"|[[John Legend]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=17 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.4.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303200923/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=17 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |1. vyesimáánu |align="center"|"[[Summer (Calvin Harris laavlâ)|Summer]]" |align="center"|[[Calvin Harris]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=18 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140503151628/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=18 |vyerkkejum=2014-05-03 }}</ref> |- |8. vyesimáánu |align="center"|"All of Me" |align="center"|John Legend |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=19 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140513010709/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=19 |vyerkkejum=2014-05-13 }}</ref> |- |15. vyesimáánu |align="center"|"[[Sing (Ed Sheeran laavlâ)|Sing]]" |align="center"|[[Ed Sheeran]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=20 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161005151141/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=20 |vyerkkejum=2016-10-05 }}</ref> |- |22. vyesimáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Stay with Me (Sam Smith laavlâ)|Stay with Me]]" |align="center" rowspan="3"|[[Sam Smith (lávloo)|Sam Smith]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=21 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230634/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=21 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- |29. vyesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=22 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.5.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140531125138/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=22 |vyerkkejum=2014-05-31 }}</ref> |- |5. kesimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=23 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141109095219/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=23 |vyerkkejum=2014-11-09 }}</ref> |- |12. kesimáánu |align="center"|"[[Ghost (Ella Henderson laavlâ)|Ghost]]" |align="center"|[[Ella Henderson]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=24 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140714175834/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=24 |vyerkkejum=2014-07-14 }}</ref> |- |19. kesimáánu |align="center"|"[[Don't Stop (5 Seconds of Summer laavlâ)|Don't Stop]]" |align="center"|[[5 Seconds of Summer]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=25 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140714165435/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=25 |vyerkkejum=2014-07-14 }}</ref> |- |26. kesimáánu |align="center"|"Ghost" |align="center"|Ella Henderson |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=26 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.6.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170116163752/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=26 |vyerkkejum=2017-01-16 }}</ref> |- |3. syeinimáánu |align="center"|"[[Problem (Ariana Grande laavlâ)|Problem]]" |align="center"|[[Ariana Grande]] oovtâst [[Iggy Azalea]]in |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=27 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140714225858/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=27 |vyerkkejum=2014-07-14 }}</ref> |- |10. syeinimáánu |align="center" rowspan="2"|"Ghost" |align="center" rowspan="2"|Ella Henderson |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=28 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140714225558/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=28 |vyerkkejum=2014-07-14 }}</ref> |- |17. syeinimáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=29 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140729035008/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=29 |vyerkkejum=2014-07-29 }}</ref> |- |24. syeinimáánu |align="center"|"[[Crazy Stupid Love (laavlâ)|Crazy Stupid Love]]" |align="center"|[[Cheryl Cole]] oovtâst [[Tinie Tempah]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=30 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161006131803/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=30 |vyerkkejum=2016-10-06 }}</ref> |- |31. syeinimáánu |align="center" rowspan="2"|"Ghost" |align="center" rowspan="2"|Ella Henderson |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=31 |title=Top 100 Singles, Week Ending 31.7.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140811194854/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=31 |vyerkkejum=2014-08-11 }}</ref> |- |7. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=32 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140812000843/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=32 |vyerkkejum=2014-08-12 }}</ref> |- |14. porgemáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Stolen Dance]]" |align="center" rowspan="2"|[[Milky Chance]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=33 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140819084251/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=33 |vyerkkejum=2014-08-19 }}</ref> |- |21. porgemáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=34 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140826113828/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=34 |vyerkkejum=2014-08-26 }}</ref> |- |28. porgemáánu |align="center"|"[[Prayer in C]]" |align="center"|[[Lilly Wood and the Prick]] já [[Robin Schulz]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=35 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.8.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151117022316/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=35 |vyerkkejum=2015-11-17 }}</ref> |- |4. čohčâmáánu |align="center"|"[[Superheroes (The Script laavlâ)|Superheroes]]" |align="center"|[[The Script]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=36 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140906224031/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=36 |vyerkkejum=2014-09-06 }}</ref> |- |11. čohčâmáánu |align="center" rowspan="3"|"Prayer in C" |align="center" rowspan="3"|Lilly Wood and the Prick já Robin Schulz |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=37 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140912165609/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=37 |vyerkkejum=2014-09-12 }}</ref> |- |18. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=38 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140924041837/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=38 |vyerkkejum=2014-09-24 }}</ref> |- |25. čohčâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=39 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.9.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141006095433/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=39 |vyerkkejum=2014-10-06 }}</ref> |- |2. roovvâdmáánu |align="center" rowspan="4"|"[[All About That Bass]]" |align="center" rowspan="4"|[[Meghan Trainor]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=40 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141006160401/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=40 |vyerkkejum=2014-10-06 }}</ref> |- |9. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=41 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170202001125/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=41 |vyerkkejum=2017-02-02 }}</ref> |- |16. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=42 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171005202428/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=42 |vyerkkejum=2017-10-05 }}</ref> |- |23. roovvâdmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=43 |title=Top 100 Singles, Week Ending 23.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141102171115/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=43 |vyerkkejum=2014-11-02 }}</ref> |- |30. roovvâdmáánu |align="center" rowspan="3"|"[[Thinking Out Loud (Ed Sheeran laavlâ)|Thinking Out Loud]]" |align="center" rowspan="3"|Ed Sheeran |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.10.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141109094650/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |vyerkkejum=2014-11-09 }}</ref> |- |6. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=45 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303165428/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=45 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |13. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=46 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151222134020/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=46 |vyerkkejum=2015-12-22 }}</ref> |- |20. skammâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Do They Know It's Christmas?|Do They Know It's Christmas? (2014)]]" |align="center" rowspan="2"|[[Band Aid 30]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=47 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171006011719/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=47 |vyerkkejum=2017-10-06 }}</ref> |- |27. skammâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=48 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.11.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141217004800/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=48 |vyerkkejum=2014-12-17 }}</ref> |- |4. juovlâmáánu |align="center"|"[[Where I Belong (HomeTown laavlâ)|Where I Belong]]" |align="center"|[[Hometown (muusikjuávkku)|Hometown]] |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=49 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303184644/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=49 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- |11. juovlâmáánu |align="center"|"Do They Know It's Christmas? (2014)" |align="center"|Band Aid 30 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=50 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141219001325/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=50 |vyerkkejum=2014-12-19 }}</ref> |- |18. juovlâmáánu |align="center" rowspan="2"|"[[Uptown Funk]]" |align="center" rowspan="2"|[[Mark Ronson]] oovtâst [[Bruno Mars]]áin |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=51 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924045022/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=51 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- |25. juovlâmáánu |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=52 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.12.2014 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141228043422/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=52 |vyerkkejum=2014-12-28 }}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style align=centre| Saje !style align=centre| Artist !style align=centre| Ohoh listo njunošist |- | align=center | 1 | align=center | [[Pharrell Williams]] | align=center | 12 |- | align=center | 2 | align=center | [[Ella Henderson]] | align=center | 6 |- | align=center rowspan=4| 3 | align=center | [[Lilly Wood and the Prick]] | align=center rowspan=4| 4 |- | align=center | [[Robin Schulz]] |- | align=center | [[Meghan Trainor]] |- | align=center | [[Ed Sheeran]] |- | align=center rowspan=2| 7 | align=center | [[Band Aid 30]] | align=center rowspan=2| 3 |- | align=center | [[Sam Smith (lávloo)|Sam Smith]] |- | align=center rowspan=7| 9 | align=center | [[Clean Bandit]] | align=center rowspan=7| 2 |- | align=center | [[Jess Glynne]] |- | align=center | [[John Legend]] |- | align=center | [[5 Seconds of Summer]] |- | align=center | [[Milky Chance]] |- | align=center | [[Mark Ronson]] |- | align=center | [[Bruno Mars]] |- | align=center rowspan=9| 16 | align=center | [[Duke Dumont]] | align=center rowspan=9| 1 |- | align=center | [[Jax Jones]] |- | align=center | [[Calvin Harris]] |- | align=center | [[Ariana Grande]] |- | align=center | [[Iggy Azalea]] |- | align=center | [[Cheryl Cole]] |- | align=center | [[Tinie Tempah]] |- | align=center | [[The Script]] |- | align=center | [[Hometown (muusikjuávkku)|Hometown]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2014 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2014 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2014 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2014|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2014 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2014]] he28pj9lh2e04jn56ckuhg23uf0vr3q 0 21253 159778 150082 2026-09-26T02:01:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 53 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159778 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2015. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- | 1. uđđâivemáánu | align="center" rowspan="5"| "[[Uptown Funk]]" | align="center" rowspan="5"| [[Mark Ronson]] oovtâst [[Bruno Mars]]áin | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=1 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.1.2015 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230813/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=1 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 8. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=2 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150201161500/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=2 |vyerkkejum=2015-02-01 }}</ref> |- | 15. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=3 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150122041853/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=3 |vyerkkejum=2015-01-22 }}</ref> |- | 22. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=4 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150123195314/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=4 |vyerkkejum=2015-01-23 }}</ref> |- | 29. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=5 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.1.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150130222419/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=5 |vyerkkejum=2015-01-30 }}</ref> |- | 5. kuovâmáánu | align="center" rowspan="6"| "[[Love Me Like You Do]]" | align="center" rowspan="6"| [[Ellie Goulding]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=6 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303191922/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=6 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 12. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=7 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150213212614/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=7 |vyerkkejum=2015-02-13 }}</ref> |- | 19. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=8 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150418044359/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=8 |vyerkkejum=2015-04-18 }}</ref> |- | 26. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=9 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.2.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402125232/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=9 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 5. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=10 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402112336/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=10 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 12. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=11 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150402120801/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=11 |vyerkkejum=2015-04-02 }}</ref> |- | 19. njuhčâmáánu | align="center"| "[[FourFiveSeconds]]" | align="center"| [[Rihanna]], [[Kanye West]] já [[Paul McCartney]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=12 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150714173208/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=12 |vyerkkejum=2015-07-14 }}</ref> |- | 26. njuhčâmáánu | align="center"| "[[Hold Back the River (James Bay laavlâ)|Hold Back the River]]" | align="center"| [[James Bay (lávloo)|James Bay]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=13 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.3.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303170602/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=13 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 2. cuáŋuimáánu | align="center"| "[[Cry for Help (HomeTown laavlâ)|Cry for Help]]" | align="center"| [[Hometown (muusikjuávkku)|Hometown]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=14 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150407210032/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=14 |vyerkkejum=2015-04-07 }}</ref> |- | 9. cuáŋuimáánu | align="center"| "[[Cheerleader (laavlâ)|Cheerleader]]" | align="center"| [[OMI (lávloo)|OMI]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=15 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150418055240/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=15 |vyerkkejum=2015-04-18 }}</ref> |- | 16. cuáŋuimáánu | align="center" rowspan="4"| "[[See You Again (Wiz Khalifa laavlâ)|See You Again]]" | align="center" rowspan="4"| [[Wiz Khalifa]] oovtâst [[Charlie Puth]]áin | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=16 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161010063101/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=16 |vyerkkejum=2016-10-10 }}</ref> |- | 23. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=17 |title=Top 100 Singles, Week Ending 23.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304125511/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=17 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- | 30. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=18 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.4.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924045047/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=18 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 7. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=19 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150518104213/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=19 |vyerkkejum=2015-05-18 }}</ref> |- | 14. vyesimáánu | align="center" rowspan="4"| "Cheerleader" | align="center" rowspan="4"| OMI | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=20 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=15.5.2015 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303221343/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=20 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 21. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=21 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150524194342/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=21 |vyerkkejum=2015-05-24 }}</ref> |- | 28. vyesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=22 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.5.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150529223611/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=22 |vyerkkejum=2015-05-29 }}</ref> |- | 4. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=23 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150616045133/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=23 |vyerkkejum=2015-06-16 }}</ref> |- | 11. kesimáánu | align="center" rowspan="4"| "[[Lean On]]" | align="center" rowspan="4"| [[Major Lazer]] já [[DJ Snake]] oovtâst [[MØ]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=24 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170707064424/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=24 |vyerkkejum=2017-07-07 }}</ref> |- | 18. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=25 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303221739/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=25 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 25. kesimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=26 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.6.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303201038/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=26 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 2. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=27 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230851/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=27 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 9. syeinimáánu | align="center" rowspan="4"| "[[Are You with Me (Lost Frequencies laavlâ)|Are You with Me]]" | align="center" rowspan="4"| [[Lost Frequencies]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=28 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150712141738/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=28 |vyerkkejum=2015-07-12 }}</ref> |- | 16. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=29 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924050136/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=29 |vyerkkejum=2015-09-24 }}</ref> |- | 23. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=30 |title=Top 100 Singles, Week Ending 23.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150725013934/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=30 |vyerkkejum=2015-07-25 }}</ref> |- | 30. syeinimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=31 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.7.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230903/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=31 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 6. porgemáánu | align="center"| "[[Drag Me Down]]" | align="center"| [[One Direction]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=32 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230905/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=32 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 13. porgemáánu | align="center"| "[[Marvin Gaye (laavlâ)|Marvin Gaye]]" | align="center"| Charlie Puth oovtâst [[Meghan Trainor]]áin | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=33 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150908200445/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=33 |vyerkkejum=2015-09-08 }}</ref> |- | 20. porgemáánu | align="center" rowspan="2"| "[[Can't Feel My Face]]" | align="center" rowspan="2"| [[The Weeknd]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=34 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230910/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=34 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 27. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=35 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.8.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230912/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=35 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 3. čohčâmáánu | align="center" rowspan="7"| "[[What Do You Mean?]]" | align="center" rowspan="7"| [[Justin Bieber]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=36 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150923230914/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=36 |vyerkkejum=2015-09-23 }}</ref> |- | 10. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=37 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151004111735/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=37 |vyerkkejum=2015-10-04 }}</ref> |- | 17. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=38 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171107023347/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=38 |vyerkkejum=2017-11-07 }}</ref> |- | 24. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=39 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.9.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150926035633/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=39 |vyerkkejum=2015-09-26 }}</ref> |- | 1. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=40 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151003191734/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=40 |vyerkkejum=2015-10-03 }}</ref> |- | 8. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=41 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151117063822/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=41 |vyerkkejum=2015-11-17 }}</ref> |- | 15. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=42 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151222102648/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=42 |vyerkkejum=2015-12-22 }}</ref> |- | 22. roovvâdmáánu | align="center"| "[[Perfect (One Direction laavlâ)|Perfect]]" | align="center"| One Direction | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=43 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151125215641/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=43 |vyerkkejum=2015-11-25 }}</ref> |- | 29. roovvâdmáánu | align="center" rowspan="4"| "[[Hello (Adele laavlâ)|Hello]]" | align="center" rowspan="4"| [[Adele]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=44 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.10.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151227155507/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=44 |vyerkkejum=2015-12-27 }}</ref> |- | 5. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=45 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151120100902/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=45 |vyerkkejum=2015-11-20 }}</ref> |- | 12. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=46 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151117025143/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=46 |vyerkkejum=2015-11-17 }}</ref> |- | 19. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=47 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151121035119/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=47 |vyerkkejum=2015-11-21 }}</ref> |- | 26. skammâmáánu | align="center" rowspan="2"| "[[Sorry (Justin Bieber laavlâ)|Sorry]]" | align="center" rowspan="6"| Justin Bieber | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=48 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.11.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160303182402/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=48 |vyerkkejum=2016-03-03 }}</ref> |- | 3. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=49 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151208163240/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=49 |vyerkkejum=2015-12-08 }}</ref> |- | 10. juovlâmáánu | align="center" rowspan="4"| "[[Love Yourself (Justin Bieber laavlâ)|Love Yourself]]" | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=50 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151222155212/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=50 |vyerkkejum=2015-12-22 }}</ref> |- | 17. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=51 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151222142148/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=51 |vyerkkejum=2015-12-22 }}</ref> |- | 24. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=52 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160105075124/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=52 |vyerkkejum=2016-01-05 }}</ref> |- | 31. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=53 |title=Top 100 Singles, Week Ending 31.12.2015 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=30.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170202001200/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2015&year=2015&week=53 |vyerkkejum=2017-02-02 }}</ref> |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;"| 1 |style="text-align: center;"| [[Justin Bieber]] |style="text-align: center;"| 13 |- |style="text-align: center;"| 2 |style="text-align: center;"| [[Ellie Goulding]] |style="text-align: center;"| 6 |- |style="text-align: center;" rowspan=4| 3 |style="text-align: center;"| [[Mark Ronson]] |style="text-align: center;" rowspan=4| 5 |- |style="text-align: center;"| [[Bruno Mars]] |- |style="text-align: center;"| [[Omi (lávloo)|OMI]] |- |style="text-align: center;"| [[Charlie Puth]] |- |style="text-align: center;" rowspan=6| 7 |style="text-align: center;"| [[Wiz Khalifa]] |style="text-align: center;" rowspan=6| 4 |- |style="text-align: center;"| [[Major Lazer]] |- |style="text-align: center;"| [[DJ Snake]] |- |style="text-align: center;"| [[MØ]] |- |style="text-align: center;"| [[Lost Frequencies]] |- |style="text-align: center;"| [[Adele]] |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 13 |style="text-align: center;"| [[The Weeknd]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 2 |- |style="text-align: center;"| [[One Direction]] |- |style="text-align: center;" rowspan=6| 15 |style="text-align: center;"| [[Rihanna]] |style="text-align: center;" rowspan=6| 1 |- |style="text-align: center;"| [[Kanye West]] |- |style="text-align: center;"| [[Paul McCartney]] |- |style="text-align: center;"| [[Hometown (muusikjuávkku)|Hometown]] |- |style="text-align: center;"| [[James Bay (lávloo)|James Bay]] |- |style="text-align: center;"| [[Meghan Trainor]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2015 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2015 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2015 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2015|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2015 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2015]] n5s97el8jlzpoegqa7rzw82ryp5vgd9 0 21261 159779 150084 2026-09-26T02:02:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 52 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159779 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii listo njunošân [[Irland]]ist ive 2016. ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi || Laavlâ || Artist || Käldee |- | 7. uđđâivemáánu | rowspan="4" align="center" | "[[Love Yourself (Justin Bieber laavlâ)|Love Yourself]]" | rowspan="4" align="center" | [[Justin Bieber]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=1 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.1.2016 |language={{en}} |publisher=[[Chart-Track]] |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160124155140/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=1 |vyerkkejum=2016-01-24 }}</ref> |- | 14. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=2 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160126074819/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=2 |vyerkkejum=2016-01-26 }}</ref> |- |21. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=3 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160128020652/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=3 |vyerkkejum=2016-01-28 }}</ref> |- |28. uđđâivemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=4 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.1.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160203232524/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=4 |vyerkkejum=2016-02-03 }}</ref> |- | 4. kuovâmáánu | rowspan="2" align="center" | "[[Pillowtalk (laavlâ)|Pillowtalk]]" | rowspan="2" align="center" | [[Zayn Malik|Zayn]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=5 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160205211942/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=5 |vyerkkejum=2016-02-05 }}</ref> |- |11. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=6 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160215215633/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=6 |vyerkkejum=2016-02-15 }}</ref> |- | 18. kuovâmáánu | rowspan="5" align="center" | "[[7 Years (Lukas Graham laavlâ)|7 Years]]" | rowspan="5" align="center" | [[Lukas Graham]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=7 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160301062138/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=7 |vyerkkejum=2016-03-01 }}</ref> |- | 25. kuovâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=8 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.2.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304020523/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=8 |vyerkkejum=2016-03-04 }}</ref> |- | 3. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=9 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160414035632/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=9 |vyerkkejum=2016-04-14 }}</ref> |- | 10. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=10 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160312013903/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=10 |vyerkkejum=2016-03-12 }}</ref> |- | 17. njuhčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=11 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160327163618/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=11 |vyerkkejum=2016-03-27 }}</ref> |- | 24. njuhčâmáánu | align="center" | "[[I Took a Pill in Ibiza]]" | align="center" | [[Mike Posner]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=12 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160408201623/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=12 |vyerkkejum=2016-04-08 }}</ref> |- | 31. njuhčâmáánu | rowspan="5" align="center" | "[[Cheap Thrills (laavlâ)|Cheap Thrills]]" | rowspan="5" align="center" | [[Sia]] oovtâst [[Sean Paul]]áin | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=13 |title=Top 100 Singles, Week Ending 31.3.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160414065713/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=13 |vyerkkejum=2016-04-14 }}</ref> |- | 7. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=14 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160421194513/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=14 |vyerkkejum=2016-04-21 }}</ref> |- | 14. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=15 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160604051110/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=15 |vyerkkejum=2016-06-04 }}</ref> |- | 21. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=16 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160509071944/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=16 |vyerkkejum=2016-05-09 }}</ref> |- | 28. cuáŋuimáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=17 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.4.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160531093940/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=17 |vyerkkejum=2016-05-31 }}</ref> |- | 5. vyesimáánu | align="center" | "[[One Dance]]" | align="center" | [[Drake (ráppájeijee)|Drake]] oovtâst [[Wizkid (musikkár)|Wizkid]]áin já [[Kyla (brittilâš lávloo)|Kyla]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=18 |title=Top 100 Singles, Week Ending 5.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160603133804/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=18 |vyerkkejum=2016-06-03 }}</ref> |- | 12. vyesimáánu | align="center" | "[[This Is What You Came For]]" | align="center" | [[Calvin Harris]] oovtâst [[Rihanna]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=19 |title=Top 100 Singles, Week Ending 12.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160604231132/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=19 |vyerkkejum=2016-06-04 }}</ref> |- | 19. vyesimáánu | rowspan="10" align="center" | "One Dance" | rowspan="10" align="center" | Drake oovtâst Wizkidáin já Kylain | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=20 |title=Top 100 Singles, Week Ending 19.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160520162034/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=20 |vyerkkejum=2016-05-20 }}</ref> |- | 26. vyesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=21 |title=Top 100 Singles, Week Ending 26.5.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160701090403/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=21 |vyerkkejum=2016-07-01 }}</ref> |- | 2. kesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=22 |title=Top 100 Singles, Week Ending 2.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160804213207/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=22 |vyerkkejum=2016-08-04 }}</ref> |- | 9. kesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=23 |title=Top 100 Singles, Week Ending 9.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160807185755/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=23 |vyerkkejum=2016-08-07 }}</ref> |- | 16. kesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=24 |title=Top 100 Singles, Week Ending 16.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160811121851/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=24 |vyerkkejum=2016-08-11 }}</ref> |- | 23. kesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=25 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160813114214/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=25 |vyerkkejum=2016-08-13 }}</ref> |- | 30. kesimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=26 |title=Top 100 Singles, Week Ending 30.6.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816092430/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=26 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- | 7. syeinimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=27 |title=Top 100 Singles, Week Ending 7.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816105853/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=27 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- | 14. syeinimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=28 |title=Top 100 Singles, Week Ending 14.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816102715/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=28 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- | 21. syeinimáánu | align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=29 |title=Top 100 Singles, Week Ending 21.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816102909/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=29 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- | 28. syeinimáánu | rowspan="5" align="center" | "[[Cold Water (laavlâ)|Cold Water]]" | rowspan="5" align="center" | [[Major Lazer]] oovtâst Justin Bieberáin já [[MØ]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=30 |title=Top 100 Singles, Week Ending 28.7.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160816112702/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=30 |vyerkkejum=2016-08-16 }}</ref> |- | 4. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=31 |title=Top 100 Singles, Week Ending 4.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160820005212/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=31 |vyerkkejum=2016-08-20 }}</ref> |- | 11. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=32 |title=Top 100 Singles, Week Ending 11.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160821232330/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=32 |vyerkkejum=2016-08-21 }}</ref> |- | 18. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=33 |title=Top 100 Singles, Week Ending 18.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160822225432/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=33 |vyerkkejum=2016-08-22 }}</ref> |- | 25. porgemáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=34 |title=Top 100 Singles, Week Ending 25.8.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160827004002/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=34 |vyerkkejum=2016-08-27 }}</ref> |- | 1. čohčâmáánu | rowspan="6" align="center" | "[[Closer (The Chainsmokers laavlâ)|Closer]]" | rowspan="6" align="center" | [[The Chainsmokers]] oovtâst [[Halsey (lávloo)|Halsey]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=35 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160915080459/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=35 |vyerkkejum=2016-09-15 }}</ref> |- | 8. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=36 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160916192515/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=36 |vyerkkejum=2016-09-16 }}</ref> |- | 15. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=37 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160918005100/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%252Fmusicvideo%252Fmusic%252Farchive%252Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=37 |vyerkkejum=2016-09-18 }}</ref> |- | 22. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=38 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160924030825/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=38 |vyerkkejum=2016-09-24 }}</ref> |- | 29. čohčâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=39 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.9.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161001215341/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=39 |vyerkkejum=2016-10-01 }}</ref> |- | 6. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=40 |title=Top 100 Singles, Week Ending 6.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161009131857/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=40 |vyerkkejum=2016-10-09 }}</ref> |- | 13. roovvâdmáánu | rowspan="2" align="center" | "[[Say You Won't Let Go]]" | rowspan="2" align="center" | [[James Arthur]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=41 |title=Top 100 Singles, Week Ending 13.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161018201316/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=41 |vyerkkejum=2016-10-18 }}</ref> |- | 20. roovvâdmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=42 |title=Top 100 Singles, Week Ending 20.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161021195214/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=42 |vyerkkejum=2016-10-21 }}</ref> |- | 27. roovvâdmáánu | align="center" | "[[Shout Out to My Ex]]" | align="center" | [[Little Mix]] | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=43 |title=Top 100 Singles, Week Ending 27.10.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161028210056/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=43 |vyerkkejum=2016-10-28 }}</ref> |- | 3. skammâmáánu | rowspan="2" align="center" | "Say You Won't Let Go" | rowspan="2" align="center" | James Arthur | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=44 |title=Top 100 Singles, Week Ending 3.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161104205324/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=44 |vyerkkejum=2016-11-04 }}</ref> |- | 10. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=45 |title=Top 100 Singles, Week Ending 10.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161111195242/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=45 |vyerkkejum=2016-11-11 }}</ref> |- | 17. skammâmáánu | rowspan="7" align="center" | "[[Rockabye (laavlâ)|Rockabye]]" | rowspan="7" align="center" | [[Clean Bandit]] oovtâst [[Sean Paul]]áin já [[Anne-Marie (lávloo)|Anne-Marie]]in | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=46 |title=Top 100 Singles, Week Ending 17.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161119060433/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=46 |vyerkkejum=2016-11-19 }}</ref> |- | 24. skammâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=47 |title=Top 100 Singles, Week Ending 24.11.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161126003207/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=47 |vyerkkejum=2016-11-26 }}</ref> |- | 1. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=48 |title=Top 100 Singles, Week Ending 1.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161224234549/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=48 |vyerkkejum=2016-12-24 }}</ref> |- | 8. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=49 |title=Top 100 Singles, Week Ending 8.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161220073642/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=49 |vyerkkejum=2016-12-20 }}</ref> |- | 15. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=50 |title=Top 100 Singles, Week Ending 15.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161220140357/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=50 |vyerkkejum=2016-12-20 }}</ref> |- | 22. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=51 |title=Top 100 Singles, Week Ending 22.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161224030309/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=51 |vyerkkejum=2016-12-24 }}</ref> |- | 29. juovlâmáánu | align="center"| <ref>{{cite web |url=https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=52 |title=Top 100 Singles, Week Ending 29.12.2016 |language={{en}} |publisher=Chart-Track |accessdate=31.3.2024 |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161230230729/https://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2016&year=2016&week=52 |vyerkkejum=2016-12-30 }}</ref> |- |} ==Artisteh, kiäh pessii listo njunošân== {| class="wikitable" !style="text-align: center;"| Saje !style="text-align: center;"| Artist !style="text-align: center;"| Ohoh listo njunošist |- |style="text-align: center;"| 1 |style="text-align: center;"| [[Sean Paul]] |style="text-align: center;"| 12 |- |style="text-align: center;" rowspan=3| 2 |style="text-align: center;"| [[Drake (musikkár)|Drake]] |style="text-align: center;" rowspan=3| 11 |- |style="text-align: center;"| [[Wizkid (musikkár)|WizKid]] |- |style="text-align: center;"| [[Kyla (brittilâš lávloo)|Kyla]] |- |style="text-align: center;"| 5 |style="text-align: center;"| [[Justin Bieber]] |style="text-align: center;"| 9 |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 6 |style="text-align: center;"| [[Clean Bandit]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 7 |- |style="text-align: center;"| [[Anne-Marie (lávloo)|Anne-Marie]] |- |style="text-align: center;" rowspan=2| 8 |style="text-align: center;"| [[The Chainsmokers]] |style="text-align: center;" rowspan=2| 6 |- |style="text-align: center;"| [[Halsey (lávloo)|Halsey]] |- |style="text-align: center;" rowspan=4| 10 |style="text-align: center;"| [[Lukas Graham]] |style="text-align: center;" rowspan=4| 5 |- |style="text-align: center;"| [[Sia]] |- |style="text-align: center;"| [[Major Lazer]] |- |style="text-align: center;"| [[MØ]] |- |style="text-align: center;"| 14 |style="text-align: center;"| [[James Arthur]] |style="text-align: center;"| 4 |- |style="text-align: center;"| 15 |style="text-align: center;"| [[Zayn Malik|Zayn]] |style="text-align: center;"|2 |- |style="text-align: center;" rowspan=4| 16 |style="text-align: center;"| [[Mike Posner]] |style="text-align: center;" rowspan=4| 1 |- |style="text-align: center;"| [[Calvin Harris]] |- |style="text-align: center;"| [[Rihanna]] |- |style="text-align: center;"| [[Little Mix]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2016 (Ireland)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist}} [[Luokka:Ihe 2016 Irlandist]] [[Luokka:Ive 2016 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2016 (Irland)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Irlandist|2016]] 2lihjsbs9cmy3a3u47gsrninh2j5fqe 0 21263 159768 150085 2026-09-26T01:57:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159768 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân Espanjast ive 2004.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Laavlâ !! Artist |- |4. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" |"Motivos de un sentimiento" |style="text-align: center;" |[[Joaquín Sabina]] |- |11. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" |"Uno más uno son siete" |style="text-align: center;" |[[Fran Perea]] |- |18. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[The Unnamed Feeling]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Metallica]] |- |25. uđđâivemáánu |- |1. kuovâmáánu |- |8. kuovâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Bulería (laavlâ)|Bulería]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[David Bisbal]] |- |15. kuovâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|"Fuente de energía" |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Estopa]] |- |22. kuovâmáánu |- |29. kuovâmáánu |- |7. njuhčâmáánu |- |14. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Amazing (George Michael laavlâ)|Amazing]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[George Michael]] |- |21. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Love Profusion]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Madonna]] |- |28. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Left Outside Alone]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Anastacia]] |- |4. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Dragostea din tei]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[O-Zone]] |- |11. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[Retorciendo palabras]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- |18. cuáŋuimáánu |- |25. cuáŋuimáánu |- |2. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Para llenarme de ti]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Ramón (lávloo)|Ramón]] |- |9. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Dragostea din tei" |style="text-align: center;" rowspan="1"|O-Zone |- |16. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Que tengas suertecita" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- |23. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Dragostea din tei" |style="text-align: center;" rowspan="1"|O-Zone |- |30. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"Música para una boda" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Nacho Cano]] y la [[Orquesta Sinfónica de Madrid|OSM]] |- |6. kesimáánu |- |13. kesimáánu |- |20. kesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Dragostea din tei" |style="text-align: center;" rowspan="1"|O-Zone |- |27. kesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[Y además es imposible]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Los Planetas]] |- |4. syeinimáánu |- |11. syeinimáánu |- |18. syeinimáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"Mis adorables vecinos" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Yaiza Esteve|Sheila]] |- |25. syeinimáánu |- |1. porgemáánu |- |8. porgemáánu |style="text-align: center;" rowspan="5"|"[[Dirás que estoy loco]]" |style="text-align: center;" rowspan="5"|[[Miguel Ángel Muñoz]] |- |15. porgemáánu |- |22. porgemáánu |- |29. porgemáánu |- |5. čohčâmáánu |- |12. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Mein Teil]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Rammstein]] |- |19. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|"Dirás que estoy loco" |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Miguel Ángel Muñoz]] |- |26. čohčâmáánu |- |3. roovvâdmáánu |- |10. roovvâdmáánu |- |17. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Mis adorables vecinos" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Yaiza Esteve|Sheila]] |- |24. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Enjoy the Silence]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Depeche Mode]] |- |31. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[La mano en el fuego]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- |7. skammâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Just Lose It]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Eminem]] |- |14. skammâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[Vertigo (U2 song)|Vertigo]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[U2]] |- |21. skammâmáánu |- |28. skammâmáánu |- |5. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Todo nos parece una mierda]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Astrud (muusikjuávkku)|Astrud]] |- |12. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Vertigo" |style="text-align: center;" rowspan="1"|U2 |- |19. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[Do They Know It's Christmas?]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Band Aid 20]] |- |26. juovlâmáánu |- |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2004 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2004 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2004 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2004|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2004 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2004]] 7coxbzhdp2klci75oeiibzqnxctkqpw 0 21287 159769 150086 2026-09-26T01:57:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159769 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân Espanjast ive 2005.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Laavlâ !! Artist |- |9. uđđâivemáánu | style="text-align: center;"|"[[Todo nos parece una mierda (laavlâ)|Todo nos parece una mierda]]" |style="text-align: center;" |[[Astrud (muusijuávkku)|Astrud]] |- |16. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" |"[[Vertigo (U2 laavlâ)|Vertigo]]" |style="text-align: center;" |[[U2]] |- |23. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[Galvanize (laavlâ)|Galvanize]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[The Chemical Brothers]] |- |30. uđđâivemáánu |- |6. kuovâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[Nunca volverá]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[El sueño de Morfeo]] |- |13. kuovâmáánu |- |20. kuovâmáánu |style="text-align: center;" |"[[Sometimes You Can't Make It On Your Own]]" |style="text-align: center;" |U2 |- |27. kuovâmáánu |style="text-align: center;" |"Nunca volverá" |style="text-align: center;" |El sueño de morfeo |- |3. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[El universo sobre mí]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Amaral (muusikjuávkku)|Amaral]] |- |13. njuhčâmáánu |- |20. njuhčâmáánu |- |27. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Nunca volverá" |style="text-align: center;" rowspan="1"|El sueño de morfeo |- |3. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Canto (El mismo dolor)" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- |10. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[The Trawlerman's Song]]" (EP) |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Mark Knopfler]] |- |17. cuáŋuimáánu |- |24. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[Enamorada de Ti (Mónica Naranjo laavlâ)|Enamorada de ti]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Mónica Naranjo]] |- |1. vyesimáánu |- |8. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Renuncia al sol" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Skizoo]] |- |15. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Feel Good Inc.]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Gorillaz]] |- |22. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|"[[La Tortura|La tortura]]" |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Shakira]] oovtâst [[Alejandro Sanz]]áin |- |29. vyesimáánu |- |5. kesimáánu |- |12. kesimáánu |- |19. kesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[City of Blinding Lights]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[U2]] |- |26. kesimáánu |- |3. syeinimáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Himno oficial del centenario del [[Sevilla FC|Sevilla]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|El Arrebato |- |10. syeinimáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|"[[Axel F]]" |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Crazy Frog]] |- |17. syeinimáánu |- |24. syeinimáánu |- |31. syeinimáánu |- |7. porgemáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"Himno oficial del centenario del [[Sevilla FC|Sevilla]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|El Arrebato |- |14. porgemáánu |- |21. porgemáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Ooh La La (Goldfrapp laavlâ)|Ooh la la]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Goldfrapp]] |- |28. porgemáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Streets of Love]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[The Rolling Stones]] |- |4. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"[[The Trooper]]" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Iron Maiden]] |- |11. čohčâmáánu |- |18. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|"Sin rencor" |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[OBK]] |- |25. čohčâmáánu |- |2. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Popcorn (laavlâ)|Popcorn (Crazy Frog versio)]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Crazy Frog]] |- |9. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|"[[Precious (Depeche Mode laavlâ)|Precious]]" |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Depeche Mode]] |- |16. roovvâdmáánu |- |23. roovvâdmáánu |- |30. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"Dos mentiras" |style="text-align: center;" rowspan="1"|Circus |- |6. skammâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"La posada de los muertos" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Mägo de Oz|Mago de Oz]] |- |13. skammâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="5"|"[[Hung Up]]" |style="text-align: center;" rowspan="5"|[[Madonna]] |- |20. skammâmáánu |- |27. skammâmáánu |- |4. juovlâmáánu |- |11. juovlâmáánu |- |18. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[A Pain That I'm Used To|A pain that I'm used to]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Depeche Mode]] |- |25. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="1"|"[[Jingle Bells/U Can't Touch This|Jingle Bells]]/[[Last Christmas|Last Christmas (Crazy Frog versio)]]" |style="text-align: center;" rowspan="1"|[[Crazy Frog]] |- |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2005 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2005 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2005 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2005|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2005 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2005]] jpg5xvtuqc0exluxls54v4af9ji6wex 0 21288 159770 150087 2026-09-26T01:57:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159770 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân Espanjast ive 2006.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Laavlâ !! Artist |- | 1. uđđâivemáánu || rowspan="4" | "[[Hung Up]]" || rowspan="4" | [[Madonna]] |- | 8. uđđâivemáánu |- | 15. uđđâivemáánu |- | 22. uđđâivemáánu |- | 29. uđđâivemáánu || "Rutinas" || [[Chenoa]] |- | 5. kuovâmáánu || rowspan="2" | "[[First Day of My Life (Melanie C laavlâ)|First Day of My Life]]" || rowspan="2" | [[Melanie C]] |- | 12. kuovâmáánu |- | 19. kuovâmáánu || "Llámalo Perdón" || Estirpe |- | 26. kuovâmáánu || "[[Thriller (laavlâ)|Thriller]]" || [[Michael Jackson]] |- | 5. njuhčâmáánu || "[[Sorry (Madonna laavlâ)|Sorry]]" || Madonna |- | 12. njuhčâmáánu || "[[Rock with You]]" || rowspan="8" | Michael Jackson |- | 19. njuhčâmáánu || "[[Billie Jean]]" |- | 26. njuhčâmáánu || "[[Beat It]]" |- | 2. cuáŋuimáánu || "[[Bad (Michael Jackson laavlâ)|Bad]]" |- | 9. cuáŋuimáánu || "[[The Way You Make Me Feel]]" |- | 16. cuáŋuimáánu || "[[Dirty Diana]]" |- | 23. cuáŋuimáánu || "[[Smooth Criminal]]" |- | 30. cuáŋuimáánu || "[[Leave Me Alone (Michael Jackson laavlâ)|Leave Me Alone]]" |- | 7. vyesimáánu || rowspan="3" | "Vivir Para Contarlo" || rowspan="3" | [[Violadores Del Verso]] |- | 14. vyesimáánu |- | 21. vyesimáánu |- | 28. vyesimáánu || "[[Jam (Michael Jackson laavlâ)|Jam]]" || rowspan="4" | Michael Jackson |- | 4. kesimáánu || "[[Heal the World]]" |- | 11. kesimáánu || "[[You Are Not Alone]]" |- | 18. kesimáánu || "[[Earth Song]]" |- | 25. kesimáánu || "[[Get Together (Madonna laavlâ)|Get Together]]" || Madonna |- | 2. syeinimáánu || "[[Stranger in Moscow]]" || rowspan="3" | Michael Jackson |- | 9. syeinimáánu || rowspan="2" | "[[Blood on the Dance Floor (laavlâ)|Blood on the Dance Floor]]" |- | 16. syeinimáánu |- | 23. syeinimáánu || "Vivir Para Contarlo" || Violadores Del Verso |- | 30. syeinimáánu || "[[Summerlove]]" || [[David Tavaré]] já U-gene |- | 6. porgemáánu || rowspan="2" | "Vivir Para Contarlo" || rowspan="2" | Violadores Del Verso |- | 13. porgemáánu |- | 20. porgemáánu || rowspan="3" | "[[The Reincarnation of Benjamin Breeg]]" || rowspan="3" | [[Iron Maiden]] |- | 27. porgemáánu |- | 3. čohčâmáánu |- | 10. čohčâmáánu || rowspan="2" | "Volveremos (himno Eventual Del Real Oviedo)" || rowspan="2" | [[Melendi]] |- | 17. čohčâmáánu |- | 24. čohčâmáánu || rowspan="2" | "Let Me Out" || rowspan="2" | [[Dover (muusikjuávkku)|Dover]] |- | 1. roovvâdmáánu |- | 8. roovvâdmáánu || rowspan="3" | "Criticar Por Criticar" || rowspan="3" | [[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- | 15. roovvâdmáánu |- | 22. roovvâdmáánu |- | 29. roovvâdmáánu || "Por La Noche" || [[Mala Rodríguez]] |- | 5. skammâmáánu || "[[Martyr (laavlâ)|Martyr]]" || [[Depeche Mode]] |- | 12. skammâmáánu || rowspan="4" | "[[The Saints Are Coming]]" || rowspan="4" | [[U2]] já [[Green Day]] |- | 19. skammâmáánu |- | 26. skammâmáánu |- | 3. juovlâmáánu |- | 10. juovlâmáánu || rowspan="4" | "Al Final De La Palmera" || rowspan="4" | Rafa González-Serna |- | 17. juovlâmáánu |- | 24. juovlâmáánu |- | 31. juovlâmáánu |- |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2006 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2006 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2006 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2006|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2006 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2006]] qcno1wy0hpvwbscy2csbthu9wddzug8 0 21289 159771 150088 2026-09-26T01:57:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159771 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân Espanjast ive 2007.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Laavlâ !! Artist |- | 7. uđđâivemáánu || rowspan="6" | "Al final de la palmera" || rowspan="6" | Rafa González-Serna |- | 14. uđđâivemáánu |- | 21. uđđâivemáánu |- | 28. uđđâivemáánu |- | 4. kuovâmáánu |- | 11. kuovâmáánu |- | 18. kuovâmáánu || rowspan="2" | "Ni contigo ni sin ti" || rowspan="2" | Fangoria |- | 25. kuovâmáánu |- | 4. njuhčâmáánu || "Colillas en el suelo" || Deluxe |- | 11. njuhčâmáánu || "[[Different World (Iron Maiden laavlâ)|Different World]]" || [[Iron Maiden (muusikjuávkku)|Iron Maiden]] |- | 18. njuhčâmáánu || "Al final de la palmera" || Rafa González-Serna |- | 25. njuhčâmáánu || rowspan="4" | "Alegrías del incendio" || rowspan="4" | [[Los Planetas]] |- | 1. cuáŋuimáánu |- | 8. cuáŋuimáánu |- | 15. cuáŋuimáánu |- | 22. cuáŋuimáánu || "Al final de la palmera" || Rafa González-Serna |- | 29. cuáŋuimáánu || rowspan="2" | "The Moment You Believe" || rowspan="2" | [[Melanie C]] |- | 6. vyesimáánu |- | 13. vyesimáánu || "Micromania" || [[Tata Golosa]] |- | 20. vyesimáánu || rowspan="2" | "Dejándonos llevar" || rowspan="2" | Chloe |- | 27. vyesimáánu |- | 3. kesimáánu || rowspan="4" | "Los raperos nunca mueren" || rowspan="4" | Shotta |- | 10. kesimáánu |- | 17. kesimáánu |- | 24. kesimáánu |- | 1. syeinimáánu || rowspan="3" | "Miss Sanchez Remixes" || rowspan="3" | [[Marta Sánchez]] |- | 8. syeinimáánu |- | 15. syeinimáánu |- | 22. syeinimáánu || "El cementerio de mis sueños" || Fangoria |- | 29. syeinimáánu || rowspan="2" | "The Show Must Go On" || rowspan="2" | Innocence |- | 5. porgemáánu |- | 12. porgemáánu || "Remixes" || Xtreme |- | 19. porgemáánu || "The Show Must Go On" || Innocence |- | 26. porgemáánu || "El cementerio de mis sueños" || Fangoria |- | 2. čohčâmáánu || rowspan="3" | "[[Amaranth (laavlâ)|Amaranth]]" || rowspan="3" | [[Nightwish]] |- | 9. čohčâmáánu |- | 16. čohčâmáánu |- | 23. čohčâmáánu || "The Show Must Go On" || Innocence |- | 30. čohčâmáánu || "Mi gorra es mi corona" || [[Spanish Fly (muusikjuávkku)|Spanish Fly]] |- | 7. roovvâdmáánu || "The Show Must Go On" || Innocence |- | 14. roovvâdmáánu || "Kingdom" || [[Dave Gahan]] |- | 21. roovvâdmáánu || "Y ahora voy a salir (Ranxeira)" || [[Mägo de Oz]] |- | 28. roovvâdmáánu || "Kingdom" || Dave Gahan |- | 4. skammâmáánu || rowspan="2" | "Y ahora voy a salir (Ranxeira)" || rowspan="2" | Mägo de Oz |- | 11. skammâmáánu |- | 18. skammâmáánu || "[[Two Hearts (Kish Mauve laavlâ)|2 Hearts (Kylie Minogue versio)]]" || [[Kylie Minogue]] |- | 25. skammâmáánu || "Que poco arte" || Sylvia Pantoja |- | 30. skammâmáánu || rowspan="2" | "2 Hearts" || rowspan="2" | Kylie Minogue |- | 9. juovlâmáánu |- | 16. juovlâmáánu || rowspan="2" | "The Singles Boxset" || rowspan="2" | [[The Who]] |- | 23. juovlâmáánu |- | 30. juovlâmáánu || "Himno oficial del centenario" || El Arrebato |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2007 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2007 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2007 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2007|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2007 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2007]] 8hp91tc51zeabadheoc7akksutp965u 0 21290 159772 150089 2026-09-26T01:57:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159772 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân Espanjast ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-03-31|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Artist !! Laavlâ |- | 6. uđđâivemáánu ||rowspan="5"| Dogma Crew ||rowspan="5"| "Nacen de la bruma" |- | 13. uđđâivemáánu |- | 20. uđđâivemáánu |- | 27. uđđâivemáánu |- | 3. kuovâmáánu |- | 10. kuovâmáánu ||rowspan="6"| High School Musical čaittâleijeeh ||rowspan="6"| "Be Mine" |- | 17. kuovâmáánu |- | 24. kuovâmáánu |- | 2. njuhčâmáánu |- | 9. njuhčâmáánu |- | 16. njuhčâmáánu |- | 23. njuhčâmáánu ||rowspan="6"| [[Mónica Naranjo]] ||rowspan="6"| "Europa" |- | 30. njuhčâmáánu |- | 6. cuáŋuimáánu |- | 13. cuáŋuimáánu |- | 20. cuáŋuimáánu |- | 27. cuáŋuimáánu |- | 4. vyesimáánu || La Habitación Roja || "Esta no será otra canción de amor" |- | 11. vyesimáánu || [[Madonna]] oovtâst [[Justin Timberlake]]in || "[[4 Minutes]]" |- | 18. vyesimáánu ||rowspan="4"| [[The Cure]] ||rowspan="4"| "[[The Only One (The Cure laavlâ)|The Only One]]" |- | 25. vyesimáánu |- | 1. kesimáánu |- | 8. kesimáánu |- | 15. kesimáánu || Madonna oovtâst Justin Timberlakein || "4 Minutes" |- | 22. kesimáánu ||rowspan="4"| [[The Cure]] ||rowspan="4"| "[[Freakshow (The Cure laavlâ)|Freakshow]]" |- | 29. kesimáánu |- | 6. syeinimáánu |- | 13. syeinimáánu |- | 20. syeinimáánu || [[The Cure]] || "[[Sleep When I'm Dead]]" |- | 27. syeinimáánu ||rowspan="4"| [[Mónica Naranjo]] ||rowspan="4"| "Amor y lujo" |- | 3. porgemáánu |- | 10. porgemáánu |- | 17. porgemáánu |- | 24. porgemáánu ||rowspan="4"| Madonna ||rowspan="4"| "[[Give It 2 Me (Madonna laavlâ)|Give It 2 Me]]" |- | 31. porgemáánu |- | 7. čohčâmáánu |- | 14. čohčâmáánu |- | 21. čohčâmáánu ||rowspan="2"| [[The Cure]] ||rowspan="2"| "[[Hypnagogic States]]" |- | 28. čohčâmáánu |- | 5. roovvâdmáánu ||rowspan="3"| High School Musical čaittâleijeeh||rowspan="3"| "Be Mine" |- | 12. roovvâdmáánu |- | 19. roovvâdmáánu |- | 26. roovvâdmáánu ||rowspan="7"| [[Cooper (musikkár)|Cooper]] ||rowspan="7"| "Lemon Pop" |- | 2. skammâmáánu |- | 9. skammâmáánu |- | 16. skammâmáánu |- | 23. skammâmáánu |- | 30. skammâmáánu |- | 7. juovlâmáánu |- | 14. juovlâmáánu ||rowspan="2"| Madonna ||rowspan="2"| "[[Miles Away (Madonna laavlâ)|Miles Away]]" |- | 21. juovlâmáánu |- | 28. juovlâmáánu || [[Anastacia]] || "[[Pieces of a Dream (Anastacia laavlâ)|Pieces of a Dream]]" |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2008 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2008 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2008 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2008|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2008 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2008]] fv1odj4g3a1menw60qembikeclarh5j 0 21310 159497 150093 2026-09-26T00:38:47Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159497 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Francis Scott Key Bridge and Cargo Ship Dali NTSB view (cropped).jpg|thumb|250px|Francis Scott Key -šalde já Dali-tamppâ]] <mapframe text="Francis Scott Key -šalde" width="250" height="250" zoom=11 latitude=39.215556 longitude=-76.529722 /> [[Njuhčâmáánu 26.]] peeivi [[2024]] 2,6 kilomeetter kuhes [[Francis Scott Key -šalde]] koočâi meerân [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Baltimore]]st.<ref name="struc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://structurae.net/en/structures/francis-scott-key-bridge|nommâ=Francis Scott Key Bridge (Baltimore, 1977)|almostittem=Structurae|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lastâtamppâ suojâi šalde coggâstuálpun, mon keežild šalde koočâi. Ubâ šalde ij koččâm meerân, mutâ stuárráámus uási tast. ==Tuávváš== Šalde huksimpargoh algii ive [[1972]], já šalde valmâštui [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi [[1977]].<ref name="struc"/> Ađai šalde lâi lamaš kiävtust 47 ihheed ovdil päärti.<ref name="struc"/> Baltimore šalde rastalditij [[Pataspco-juuhâ|Pataspco-juuvâ]], já ton alne lâi ain ennuv jotolâh. ==Dali-tamppâ== Dali-nommâsâš lastâtamppâ lii 300 meetterid kukke, já tot vuolgij joton Baltimore hamânist [[Sri Lanka]] kulij.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.businessinsider.com/what-we-know-dali-francis-scott-crash-collapse-maryland-bridge-2024-3|nommâ=What We Know About Ship That Crashed Into the Baltimore Bridge|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-03-26|čujottum=2024-04-01|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326145850/https://www.businessinsider.com/what-we-know-dali-francis-scott-crash-collapse-maryland-bridge-2024-3|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref> Tamppâ purjâstij [[Singapore]] liipu vyelni, já ton sáátust lijjii 22 parged. ==Pärtti== Pärtti tábáhtui iho pel kyevti ääigi páihálii ääigi. Taampâ uigâmvyeimisysteem cuovkkânij já taampân šoodâi šleđgâpotkâ tuše muáddi miinuut ovdil šaaldan teivâm. Uigâmvyeimisysteem cuovkkânem já šleđgâpoođhâ keežild lastâtaampâ ij puáhtám innig stivriđ. Taampâst lijjii lamaš ovdil-uv vaigâdvuođah uigâmvyeimisysteemáin.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/04/01/francis-scott-key-salde-lii-koccam-meeran-baltimorest/|nommâ=Francis Scott Key -šalde lii koččâm meerân Baltimorest|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-04-01|čujottum=2024-04-01}}</ref> Taampâ pargoviehâ vuolgâttij Mayday-signaal jotelávt, já tot adelij lase ääigi virgeomâháid evakuistiđ šalde. Dali-taampâ luocci kočoi, ete haammânáákkár kalga lyeštiđ vuálus, te taampâ liähtu hiđoččij. Pargovievâ jotelis toimâm piäluštij maaŋgâid ulmuid.<ref name="aavis"/> Viehâ jotelávt päärti maŋa arvâlui, ete ličij-uv pärtti porgum tátulávt, ovdâmerkkân terrorism keežild. Baltimore poolishovdâ Richard Worley kuittâg eeđâi, ete ij lah maggaargin tuođâštus toos, ete pärtti ličij porgum tátulávt. Ovtâstum staatâi president [[Joe Biden]] eeđâi meid siämmáánáál. Sun meid ceelhij, ete tábáhtus lâi "kavhâdis pärtti".<ref name="aavis"/> ==Uhreh== Šalde alne lijjii käävci olmožid, ko tamppâ suojâi toos. Virgeomâhááh puohtii piäluštiđ kyehti sist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wbaltv.com/article/baltimore-bridge-collapse-key-bridge/60303975|nommâ=Baltimore bridge collapses after being hit by ship|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-03-26|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326110645/https://www.wbaltv.com/article/baltimore-bridge-collapse-key-bridge/60303975|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref> Kuttâ huksimpargee láá jáámmám päärtist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/live/2024/03/26/us/baltimore-bridge-collapse/3ef8d79a-917d-5095-a802-d45b63582cf6?smid=url-share|nommâ=Coast Guard Ends Search for 6 Missing in Bridge Disaster|almostittem=web.archive.org|čujottum=1.4.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240327012625/https://www.nytimes.com/live/2024/03/26/us/baltimore-bridge-collapse/3ef8d79a-917d-5095-a802-d45b63582cf6?smid=url-share|vyerkkejum=2024-03-27}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://edition.cnn.com/2024/03/26/us/baltimore-key-bridge-collapse-tuesday/index.html|nommâ=Cargo ship lost power before colliding with Baltimore bridge; 6 remain missing after collapse|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-03-26|čujottum=2024-04-01|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326215315/https://edition.cnn.com/2024/03/26/us/baltimore-key-bridge-collapse-tuesday/index.html|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref> Sist ohtâ lâi [[honduras]]lâš, kyehti láin meddâl [[Guatemala]]st, já loopah lijjii meddâl [[El Salvador]]ist já [[Meksiko]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/baltimore-key-bridge-collapse-03-27-2024-6a95340e5daeff6551fc999d23feb278|nommâ=Baltimore Key bridge collapse: Divers recover 2 bodies from water|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-03-29|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240329123428/https://apnews.com/article/baltimore-key-bridge-collapse-03-27-2024-6a95340e5daeff6551fc999d23feb278|vyerkkejum=2024-03-29}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-68670567|nommâ=Lost power, a mayday call and the crash that brought down a Baltimore bridge|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-03-26|čujottum=2024-04-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326225326/https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-68670567|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} {{Coord|39|12|56|N|76|31|47|W|display=title}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Baltimore]] [[Luokka:Ihe 2024 Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Šooldij koččâmeh Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Tamppâpäärtih]] o05fhn5azikkr7x05xvbjvecphvzm90 0 21388 159727 155261 2026-09-26T01:43:46Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159727 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Laupa mõisa peahoone jõega.jpg|350px|thumb|[[Laupa kärdin]] válduviäsu [[Pärnu jõgi]] riddoost]] [[Eestieennâm]] juuvah láá uánihááh, já tain čäcimeeri lii ucce. Eestienâmist láá paijeel 7&nbsp;000 juuhhâd já aajâd, mut tain tuše 10 % láá paijeel 10&nbsp;km kuheh já tuše 10 juuhhâd láá paijeel 100&nbsp;km kuheh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.best-country.com/en/europe/estonia/water_source|nommâ=Estonia water bodies|almostittem=www.best-country.com|čujottum=2024-04-04|ietf-kielâkoodi=en-EN}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=422&kateg=10&alam=70&leht=5|nommâ=The hydrographic network|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2002-09-03|čujottum=2024-04-04|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20020903095816/http://estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=422&kateg=10&alam=70&leht=5|vyerkkejum=2002-09-03}}</ref> [[Võhandu jõgi]] lii kuhemus juuhâ, mii lii ollásávt Eestienâmist.<ref name="võhandu">{{Nettikäldee|čujottâs=http://entsyklopeedia.ee/artikkel/v%C3%B5handu_j%C3%B5gi3|nommâ=Võhandu jõgi|almostittem=entsyklopeedia.ee|čujottum=2024-04-03|ietf-kielâkoodi=et}}</ref> Ton kukkodâh lii&nbsp;162 km, já koskâmiärálâš čäcimeeri lii 10–11&nbsp;m³/s.<ref name="võhandu"/> [[Narva jõgi]] (kukkodâh 72,5&nbsp;km, ovdebij tiäđui mield 77&nbsp;km)<ref name="narva">{{Nettikäldee|čujottâs=http://entsyklopeedia.ee/artikkel/narva_j%C3%B5gi3|nommâ=Narva jõgi|almostittem=entsyklopeedia.ee|čujottum=2024-04-04|ietf-kielâkoodi=et}}</ref>, mii lii Eestieennâm já [[Ruoššâ|Ruošâ]] rääji alne, lii Eestieennâm stuárráámus juuhâ koskâmiärálii čäcimere mield. Ton koskâmiärálâš čäcimeeri lii 380–400<ref name="narva"/>&nbsp;m³/s, mii lii stuárráb ko Eestieennâm puoh eres juuvâi čäcimereh oovtâst. == Kuhemuuh juuvah == {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable" | Nommâ ! Kukkodâh (km) ! Kulgâmvijđodâh (km²) |- | [[Võhandu jõgi]] || align="center" | 162 || align="center" |1&nbsp;402 |- | [[Pärnu jõgi]] || align="center" | 144 || align="center" |6&nbsp;920 |- | [[Põltsamaa jõgi]] || align="center" | 135 || align="center" |1&nbsp;310 |- | [[Pedja jõgi]] || align="center" | 122 || align="center" |2&nbsp;710 |- | [[Keila jõgi]] || align="center" | 116 || align="center"| 682 |- | [[Kasari jõgi]] || align="center" | 115 || align="center" |3&nbsp;213 |- | [[Piusa jõgi]] || align="center" | 109 || align="center" |796 |- | [[Pirita jõgi]] || align="center" | 107 || align="center" |808 |- | [[Emajõgi]] || align="center" | 101 || align="center"| 9&nbsp;740 |- | [[Navesti jõgi]] || align="center" | 100 || align="center"| 3&nbsp;000 |- | [[Jägala jõgi]] || align="center" | 99 || align="center"| 1&nbsp;481 |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Eestieennâm juuvah|*]] [[Luokka:Listoh Eestieennâm eennâmtiettust|Juuvâin]] 1dj5tcmb9yx23d6mds7zy24sxch02gz 0 21507 159737 150113 2026-09-26T01:49:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159737 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2003.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-09|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- |1|| 4. uđđâivemáánu ||rowspan="2"|''[[Un Paso Adelante]]'' ||rowspan="2"| [[UPA Dance]] |- |2|| 11. uđđâivemáánu |- |3|| 18. uđđâivemáánu ||''[[OT II Gala 11]]'' ||rowspan="3"| [[Operación Triunfo II]] |- |4|| 25. uđđâivemáánu ||''[[OT II Gala 12]]'' |- |5|| 1. kuovâmáánu ||''[[OT II Gala 13]]'' |- |6|| 8. kuovâmáánu ||''[[Por Siempre Tú y Yo]]'' || [[Camela]] |- |7|| 15. kuovâmáánu ||rowspan = "6" | ''[[Generación OT Juntos]]'' || rowspan = "6" | [[Operación Triunfo I y II]] |- |8|| 22. kuovâmáánu |- |9|| 1. njuhčâmáánu |- |10|| 8. njuhčâmáánu |- |11|| 15. njuhčâmáánu |- |12|| 22. njuhčâmáánu |- |13|| 29. njuhčâmáánu ||''[[Meteora (album)|Meteora]]''||[[Linkin Park]] |- |14|| 5. cuáŋuimáánu || ''[[Generación OT Juntos]]'' || [[Operación Triunfo I y II]] |- |15|| 12. cuáŋuimáánu ||''Abrázame''||[[Tamara (espanjalâš lávloo)|Tamara]] |- |16|| 19. cuáŋuimáánu ||''Generación OT Juntos'' || Operación Triunfo I y II |- |17|| 26. cuáŋuimáánu ||''[[Otra Realidad]]'' || [[Beth (singer)|Beth]] |- |18|| 3. vyesimáánu ||rowspan="6"|''[[Lo que te conté mientras te hacías la dormida]]''||rowspan="6"|[[La Oreja de Van Gogh]] |- |19|| 10. vyesimáánu |- |20|| 17. vyesimáánu |- |21|| 24. vyesimáánu |- |22|| 31. vyesimáánu |- |23|| 7. kesimáánu |- |24|| 14. kesimáánu ||rowspan="11"|''[[Caribe Mix 2003]]''||rowspan="11"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- |25|| 21. kesimáánu |- |26|| 28. kesimáánu |- |27|| 5. syeinimáánu |- |28|| 12. syeinimáánu |- |29|| 19. syeinimáánu |- |30|| 26. syeinimáánu |- |31|| 2. porgemáánu |- |32|| 9. porgemáánu |- |33|| 16. porgemáánu |- |34|| 23. porgemáánu |- |35|| 30. porgemáánu ||''[[Blanco Añil]]''||[[Manu Tenorio]] |- |36|| 6. porgemáánu ||rowspan="4"|''[[No Es lo Mismo]]''||rowspan="4"|[[Alejandro Sanz]] |- |37|| 13. čohčâmáánu |- |38|| 20. čohčâmáánu |- |39|| 27. čohčâmáánu |- |40|| 4. roovvâdmáánu ||rowspan="3"|''[[33 (Luis Miguel album)|33]]''||rowspan="3"|[[Luis Miguel]] |- |41|| 11. roovvâdmáánu |- |42|| 18. roovvâdmáánu |- |43|| 25. roovvâdmáánu ||''[[Soy Mujer]]''||[[Chenoa]] |- |44|| 1. skammâmáánu ||rowspan="2"|''[[Ahora (Rosa album)|Ahora]]''||rowspan="2"|[[Rosa López|Rosa]] |- |45|| 8. skammâmáánu |- |46|| 15. skammâmáánu ||''[[Tengo (album)|Tengo]]''||[[Queco]] |- |47|| 22. skammâmáánu ||''[[Eurojunior Festival]]''||Jieškote-uvlágáneh artisteh |- |48|| 29. skammâmáánu ||''[[Fantasía o Realidad]]''||[[Alex Ubago]] |- |49|| 6. juovlâmáánu ||''[[Así Soy Yo]]''||[[David Bustamante|Bustamante]] |- |50|| 13. juovlâmáánu ||''Fantasía o Realidad''||Alex Ubago |- |51|| 20. juovlâmáánu||rowspan="2"|''[[Eurojunior Festival]]''||rowspan="2"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- |52|| 27. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2003 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2003 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2003 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2003|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2003 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2003]] o5h6x41b6th027jecxj86jtdiuaju1o 0 21508 159738 150114 2026-09-26T01:49:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159738 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2004.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-09|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- |1|| 29. juovlâmáánu ||''[[Los Lunnis Nos Vamos a la Cama]]'' || [[Los Lunnis]] |- |2|| 5. uđđâivemáánu ||''[[Fantasía o Realidad]]''||[[Alex Ubago]] |- |3|| 12. uđđâivemáánu ||''Los Lunnis Nos Vamos a la Cama'' || Los Lunnis |- |4|| 19. uđđâivemáánu ||rowspan="2"|''[[OT III - Album Eurovisión 2004]]''||rowspan="2"|[[Operación Triunfo III]] |- |5|| 26. uđđâivemáánu |- |6|| 2. kuovâmáánu ||''Los Lunnis Nos Vamos a la Cama'' || Los Lunnis |- |7|| 9. kuovâmáánu ||rowspan = "3" | ''[[Bulería]]'' || rowspan = "3" | [[David Bisbal]] |- |8|| 16. kuovâmáánu |- |9|| 23. kuovâmáánu |- |10|| 1. njuhčâmáánu ||rowspan="3"|''[[¿La calle es tuya?]]'' ||rowspan="3"| [[Estopa]] |- |11|| 8. njuhčâmáánu |- |12|| 15. njuhčâmáánu |- |13|| 22. njuhčâmáánu ||rowspan="4"|''[[10 de Corazón]]''||rowspan="4"|[[Camela]] |- |14|| 29. njuhčâmáánu |- |15|| 5. cuáŋuimáánu |- |16|| 12. cuáŋuimáánu |- |17|| 19. cuáŋuimáánu ||''[[Lo Mejor de Sergio Dalma 1989-2004]]'' || [[Sergio Dalma]] |- |18|| 26. cuáŋuimáánu ||''[[Por vos muero]]''||[[Miguel Bosé]] |- |19|| 3. vyesimáánu ||rowspan="2"|''Lo Mejor de Sergio Dalma 1989-2004'' ||rowspan="2"| Sergio Dalma |- |20|| 10. vyesimáánu |- |21|| 17. vyesimáánu ||''[[El Viaje a Ninguna Parte]]''||[[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- |22|| 24. vyesimáánu ||''[[Under My Skin (Avril Lavigne album)|Under My Skin]]''||[[Avril Lavigne]] |- |23|| 31. vyesimáánu ||rowspan="2"|''[[El Principio del Comienzo]]'' ||rowspan="2"|[[Antonio Orozco]] |- |24|| 7. kesimáánu |- |25|| 14. kesimáánu ||rowspan="5"|''[[Vacaciones con Los Lunnis]]'' ||rowspan="5"| Los Lunnis |- |26|| 21. kesimáánu |- |27|| 28. kesimáánu |- |28|| 5. syeinimáánu |- |29|| 12. syeinimáánu |- |30|| 19. syeinimáánu ||''[[Girando Sin Parar]]''||[[3+2 (espanjalâš muusikjuávkku)|3+2]] |- |31|| 26. syeinimáánu ||rowspan="2"|''[[Love Songs (Julio Iglesias album)|Love songs]]''||rowspan="2"|[[Julio Iglesias]] |- |32|| 2. porgemáánu |- |33|| 9. porgemáánu ||''[[Girando Sin Parar]]''||[[3+2 (espanjalâš muusikjuávkku)|3+2]] |- |34|| 16. porgemáánu ||''[[Amar Sin Mentiras]]''||[[Marc Anthony]] |- |35|| 23. porgemáánu ||''[[Sin noticias de Holanda]]''||[[Melendi]] |- |36|| 30. porgemáánu ||''[[Barcos de Papel]]''||[[David DeMaría]] |- |37|| 6. čohčâmáánu ||rowspan="4"|''[[Para Que No Se Duerman Mis Sentidos]]''||rowspan="4"|[[Manolo García]] |- |38|| 13. čohčâmáánu |- |39|| 20. čohčâmáánu |- |40|| 27. čohčâmáánu |- |41|| 4. roovvâdmáánu ||rowspan="3" | ''[[Mi Sangre]]'' ||rowspan="3"|[[Juanes]] |- |42|| 11. roovvâdmáánu |- |43|| 18. roovvâdmáánu |- |44|| 25. roovvâdmáánu ||rowspan="2"|''[[Greatest Hits (Robbie Williams album)|Greatest Hits]]''||rowspan="2"|[[Robbie Williams]] |- |45|| 1. skammâmáánu |- |46|| 8. skammâmáánu ||''[[No Hay Quinto Malo]]''||[[Niña Pastori]] |- |47|| 15. skammâmáánu ||''[[México en la Piel (album)|Mexico En La Piel]]''||[[Luis Miguel]] |- |48|| 22. skammâmáánu ||''[[Grandes Éxitos 1991-2004]]''||[[Alejandro Sanz]] |- |49|| 29. skammâmáánu ||''[[How to Dismantle an Atomic Bomb]]''||[[U2]] |- |50|| 6. juovlâmáánu ||''[[Desde Mi Barrio]]''||[[Andy & Lucas]] |- |51|| 13. juovlâmáánu ||rowspan="3"|''[[No Me Toques Las Palmas Que Me Conozco]]''||rowspan="3"| [[María Isabel]] |- |52|| 20. juovlâmáánu |- |53|| 27. juovlâmáánu |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2004 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2004 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2004 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2004 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2004|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2004 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2004]] pd5vnf5ydyck9chkruqu1kmcrpvhdmf 0 21509 159739 150115 2026-09-26T01:49:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159739 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2005.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-09|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 3. uđđâivemáánu ||rowspan="4"|''[[No Me Toques Las Palmas Que Me Conozco]]'' ||rowspan="4"| [[María Isabel]] |- | 10. uđđâivemáánu |- | 17. uđđâivemáánu |- | 24. uđđâivemáánu |- | 31. uđđâivemáánu ||''[[Velvetina]]'' || [[Miguel Bosé]] |- | 7. kuovâmáánu ||''[[It's Time (Michael Bublé album)|It's Time]]'' || [[Michael Bublé]] |- | 14. kuovâmáánu ||rowspan = "2" | ''[[El Ruido y la Furia]]'' || rowspan = "2" | [[Héroes del Silencio]] |- | 21. kuovâmáánu |- | 28. kuovâmáánu ||''[[The Chorus (ive 2004 elleekove)|Los Chicos del Coro B.S.O.]]'' || [[Les Choristes]] |- | 7. njuhčâmáánu ||''SJK'' || [[Santa Justa Klan]] |- | 14. njuhčâmáánu || rowspan = "6" | ''[[Pájaros en la cabeza]]'' || rowspan = "6" | [[Amaral (muusikjuávkku)|Amaral]] |- | 21. njuhčâmáánu |- | 28. njuhčâmáánu |- | 4. cuáŋuimáánu |- | 11. cuáŋuimáánu |- | 18. cuáŋuimáánu |- | 25. cuáŋuimáánu ||rowspan="2"|''[[Que el cielo espere sentao]]'' ||rowspan="2"| [[Melendi]] |- | 2. vyesimáánu |- | 9. vyesimáánu ||rowspan="4"|''[[Caricias al alma]]'' ||rowspan="4"|[[David Bustamante|Bustamante]] |- | 16. vyesimáánu |- | 23. vyesimáánu |- | 30. vyesimáánu |- | 6. kesimáánu ||rowspan="2"|''[[Fijación Oral]]'' ||rowspan="2"|[[Shakira]] |- | 13. kesimáánu |- | 20. kesimáánu ||rowspan="6"|''[[Zapatillas (album)|Zapatillas]]'' ||rowspan="6"| [[El Canto del Loco]] |- | 27. kesimáánu |- | 4. syeinimáánu |- | 11. syeinimáánu |- | 18. syeinimáánu |- | 25. syeinimáánu |- | 1. porgemáánu ||rowspan="7"|''[[Pasión de Gavilanes|Pasión de Gavilanes B.S.O.]]'' ||rowspan="7"|[[Ángela María Forero]] já [[Andrea Villareal]] |- | 8. porgemáánu |- | 15. porgemáánu |- | 22. porgemáánu |- | 29. porgemáánu |- | 5. čohčâmáánu |- | 12. čohčâmáánu |- | 19. čohčâmáánu ||rowspan="2" | ''[[Alivio de Luto]]''||rowspan="2"|[[Joaquín Sabina]] |- | 26. čohčâmáánu |- | 3. roovvâdmáánu ||''[[OT Musicales]]'' || [[Operación Triunfo (Espanja)|Operación Triunfo]] |- | 10. roovvâdmáánu ||rowspan="4" | ''Batuka Latin'' ||rowspan="4"|Batuka |- | 17. roovvâdmáánu |- | 24. roovvâdmáánu |- | 31. roovvâdmáánu |- | 7. skammâmáánu ||''[[Ancora]]'' || [[Il Divo]] |- | 14. skammâmáánu ||''[[Confessions on a Dance Floor]]''||[[Madonna]] |- | 21. skammâmáánu ||rowspan="4"|''[[Voces de ultratumba]]''||rowspan="4"|[[Estopa]] |- | 28. skammâmáánu |- | 5. juovlâmáánu |- | 12. juovlâmáánu |- | 19. juovlâmáánu ||rowspan="2"|''[[Ancora]]'' ||rowspan="2"| [[Il Divo]] |- | 26. juovlâmáánu |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2005 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2005 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2005 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2005 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2005|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2005 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2005]] 3l5ax43ttw16iywfesktl6fr6o2roz3 0 21513 159740 150116 2026-09-26T01:49:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159740 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2006.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-09|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 8. uđđâivemáánu ||rowspan="2"|''[[Ancora]]'' ||rowspan="2"| [[Il Divo]] |- | 15. uđđâivemáánu |- | 22. uđđâivemáánu ||''[[1 (The Beatles album)|1]]'' || [[The Beatles]] |- | 29. uđđâivemáánu ||''Ancora'' || Il Divo |- | 5. kuovâmáánu ||''Sakya Tashi Ling'' || Monjes Budistas |- | 12. kuovâmáánu ||rowspan="3"|''Se Ciega por Amor'' ||rowspan="3"| [[Camela]] |- | 19. kuovâmáánu |- | 26. kuovâmáánu |- | 5. njuhčâmáánu ||rowspan="3"|''Joyas Prestadas'' ||rowspan="3"| [[Niña Pastori]] |- | 12. njuhčâmáánu |- | 19. njuhčâmáánu |- | 26. njuhčâmáánu ||rowspan="2"|''El Disco de Rebelde Way'' ||rowspan="2"| [[Erreway]] |- | 2. cuáŋuimáánu |- | 9. cuáŋuimáánu ||''LOVG 1996-2006'' || [[La Oreja de Van Gogh]] |- | 16. cuáŋuimáánu ||''Joyas Prestadas'' || Niña Pastori |- | 23. cuáŋuimáánu ||''Mô'' || [[Joan Manuel Serrat]] |- | 30. cuáŋuimáánu ||rowspan="7"|''[[Guapa]]'' ||rowspan="7"| La Oreja de Van Gogh |- | 7. vyesimáánu |- | 14. vyesimáánu |- | 21. vyesimáánu |- | 28. vyesimáánu |- | 4. kesimáánu |- | 11. kesimáánu |- | 18. kesimáánu ||''Pentimiento'' || [[David Bustamante]] |- | 25. kesimáánu ||rowspan="2"|''Guapa'' ||rowspan="2"| La Oreja de Van Gogh |- | 2. syeinimáánu |- | 9. syeinimáánu ||''Pequeños Grandes Directos'' || [[El Canto del Loco]] |- | 16. syeinimáánu ||rowspan="6"|''[[Rebelde (album)|Rebelde]]'' ||rowspan="6"| [[RBD]] |- | 23. syeinimáánu |- | 30. syeinimáánu |- | 6. porgemáánu |- | 13. porgemáánu |- | 20. porgemáánu |- | 27. porgemáánu ||rowspan="3"|''[[Amar es Combatir]]'' ||rowspan="3"| [[Maná]] |- | 3. čohčâmáánu |- | 10. čohčâmáánu |- | 17. čohčâmáánu ||rowspan="3"|''Por la Boca Vive el Pez'' ||rowspan="3"| [[Fito & Fitipaldis]] |- | 24. čohčâmáánu |- | 1. roovvâdmáánu |- | 8. roovvâdmáánu ||rowspan="4"|''[[Premonición]]'' ||rowspan="4"| [[David Bisbal]] |- | 15. roovvâdmáánu |- | 22. roovvâdmáánu |- | 29. roovvâdmáánu |- | 5. skammâmáánu ||''Vivir para Contarlo'' || [[Violadores del Verso]] |- | 12. skammâmáánu ||rowspan="4"|''[[El Tren de los Momentos]]'' ||rowspan="4"| [[Alejandro Sanz]] |- | 19. skammâmáánu |- | 26. skammâmáánu |- | 3. juovlâmáánu |- | 10. juovlâmáánu ||''[[Siempre (Il Divo album)|Siempre]]'' || Il Divo |- | 17. juovlâmáánu ||''Guapa'' || La Oreja de Van Gogh |- | 24. juovlâmáánu ||rowspan="2"|''Siempre'' ||rowspan="2"| Il Divo |- | 31. juovlâmáánu |- |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2006 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2006 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2006 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2006 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2006|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2006 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2006]] 1zo91yloj9nwo11gmbtotaeqjqpgqlu 0 21514 159741 150117 2026-09-26T01:49:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159741 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2007.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-09|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 7. uđđâivemáánu ||rowspan="4"|''[[Siempre (Il Divo album)|Siempre]]'' ||rowspan="4"| [[Il Divo]] |- | 14. uđđâivemáánu |- | 21. uđđâivemáánu |- | 28. uđđâivemáánu |- | 4. kuovâmáánu ||''[[The Confessions Tour (album)|The Confessions Tour]]'' || [[Madonna]] |- | 11. kuovâmáánu ||''[[Recordando]]'' || [[Shaila Dúrcal]] |- | 18. kuovâmáánu ||''Siempre'' || Il Divo |- | 25. kuovâmáánu ||''Recordando'' || Shaila Dúrcal |- | 4. njuhčâmáánu ||rowspan="3"|''Ganas de Vivir'' ||rowspan="3"| [[Andy & Lucas]] |- | 11. njuhčâmáánu |- | 18. njuhčâmáánu |- | 25. njuhčâmáánu ||rowspan="5"|''[[Papito (album)|Papito]]'' ||rowspan="5"| [[Miguel Bosé]] |- | 1. cuáŋuimáánu |- | 8. cuáŋuimáánu |- | 15. cuáŋuimáánu |- | 22. cuáŋuimáánu |- | 29. cuáŋuimáánu ||''Las Aceras Están Llenas de Piojos'' || [[Marea (muusikjuávkku)|Marea]] |- | 6. vyesimáánu ||rowspan="4"|''Papito'' ||rowspan="4"| Miguel Bosé |- | 13. vyesimáánu |- | 20. vyesimáánu |- | 27. vyesimáánu |- | 3. kesimáánu ||''Una de Dos'' || Kiko & Shara |- | 10. kesimáánu ||rowspan="3"|''Papito'' ||rowspan="3"| Miguel Bosé |- | 17. kesimáánu |- | 24. kesimáánu |- | 1. syeinimáánu ||rowspan="2"|''[[Rebels (album)|Rebels]]'' ||rowspan="2"| [[RBD]] |- | 8. syeinimáánu |- | 15. syeinimáánu ||''Papito'' || Miguel Bosé |- | 22. syeinimáánu ||rowspan="5"|''Dame tu Mano, el Baile del Verano'' ||rowspan="5"| Los Lunnis |- | 29. syeinimáánu |- | 5. porgemáánu |- | 12. porgemáánu |- | 19. porgemáánu |- | 26. porgemáánu ||''Papito'' || Miguel Bosé |- | 2. čohčâmáánu ||''Aproximaciones'' || [[Pereza]] |- | 9. čohčâmáánu ||''[[La Radiolina]]'' || [[Manu Chao]] |- | 16. čohčâmáánu ||''Sueños de un Hombre Despierto'' || [[Ismael Serrano]] |- | 23. čohčâmáánu ||''[[10 (Hombres G album)|10]]'' || [[Hombres G]] |- | 30. čohčâmáánu ||''Pavarotti Forever'' || [[Luciano Pavarotti]] |- | 7. roovvâdmáánu ||rowspan="3"|''[[Magic (Bruce Springsteen album)|Magic]]'' ||rowspan="3"| [[Bruce Springsteen]] |- | 14. roovvâdmáánu |- | 21. roovvâdmáánu |- | 28. roovvâdmáánu ||''La Voz de mi Silencio'' || [[El Barrio (muusikjuávkku)|El Barrio]] |- | 4. skammâmáánu ||''[[La Vida... Es un Ratico]]'' || [[Juanes]] |- | 11. skammâmáánu ||''[[La Ciudad de los Árboles]]'' || [[Mägo de Oz]] |- | 18. skammâmáánu ||rowspan="2"|''Al Filo de la Irrealidad'' ||rowspan="2"| [[David Bustamante]] |- | 25. skammâmáánu |- | 2. juovlâmáánu ||''La Vida... Es un Ratico'' || Juanes |- | 9. juovlâmáánu ||rowspan="4"|''Dos Pájaros de un Tiro'' ||rowspan="4"| [[Joan Manuel Serrat|Serrat]] já [[Joaquín Sabina|Sabina]] |- | 16. juovlâmáánu |- | 23. juovlâmáánu |- | 30. juovlâmáánu |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2007 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2007 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2007 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2007 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2007|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2007 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2007]] ttonsi2deruqum7y6tdh6776ddwqv9p 0 21520 159742 150119 2026-09-26T01:49:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159742 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 6. uđđâivemáánu || ''Dos Pájaros de un Tiro'' || [[Joan Manuel Serrat|Serrat]] já [[Joaquín Sabina|Sabina]] |- | 13. uđđâivemáánu ||rowspan="4"|''[[Papito (album)|Papito]]'' ||rowspan="4"| [[Miguel Bosé]] |- | 20. uđđâivemáánu |- | 27. uđđâivemáánu |- | 3. kuovâmáánu |- | 10. kuovâmáánu ||rowspan="2"|''A Buena Hora'' ||rowspan="2"| [[Sergio Dalma]] |- | 17. kuovâmáánu |- | 24. kuovâmáánu ||''[[Back to Black]]'' || [[Amy Winehouse]] |- | 2. njuhčâmáánu ||rowspan="5"|''Allenrok'' ||rowspan="5"| [[Estopa]] |- | 9. njuhčâmáánu |- | 16. njuhčâmáánu |- | 23. njuhčâmáánu |- | 30. njuhčâmáánu |- | 6. cuáŋuimáánu ||rowspan="3"|''[[Personas (El Canto del Loco album)|Personas]]'' ||rowspan="3"| [[El Canto del Loco]] |- | 13. cuáŋuimáánu |- | 20. cuáŋuimáánu |- | 27. cuáŋuimáánu ||''[[Tarantula (Mónica Naranjo album)|Tarántula]]'' || [[Mónica Naranjo]] |- | 4. vyesimáánu ||''[[Hard Candy (Madonna album)|Hard Candy]]'' || [[Madonna]] |- | 11. vyesimáánu ||''[[Cómplices]]'' || [[Luis Miguel]] |- | 18. vyesimáánu ||rowspan="2"|''Saldremos a la Lluvia'' ||rowspan="2"| [[Manolo García]] |- | 25. vyesimáánu |- | 1. kesimáánu ||rowspan="3"|''[[Gato Negro Dragón Rojo]]'' ||rowspan="3"| [[Amaral (muusikjuávkku)|Amaral]] |- | 8. kesimáánu |- | 15. kesimáánu |- | 22. kesimáánu ||''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' || [[Coldplay]] |- | 29. kesimáánu ||rowspan="2"|''Gato Negro Dragón Rojo'' ||rowspan="2"| Amaral |- | 6. syeinimáánu |- | 13. syeinimáánu ||rowspan="6"|''Operación Triunfo 2008 - Agua'' ||rowspan="6"| [[Operación Triunfo Sixth Series|Operación Triunfo 2008]] |- | 20. syeinimáánu |- | 27. syeinimáánu |- | 3. porgemáánu |- | 10. porgemáánu |- | 17. porgemáánu |- | 24. porgemáánu ||''[[Mamma Mia! (soundtrack)|Mamma Mia!]]'' || Jieškote-uvlágáneh artisteh |- | 31. porgemáánu ||''Tarántula'' || Mónica Naranjo |- | 7. čohčâmáánu ||''[[A las Cinco en el Astoria]]'' || [[La Oreja de Van Gogh]] |- | 14. čohčâmáánu ||''[[La ley innata|La Ley Innata]]'' || [[Extremoduro]] |- | 21. čohčâmáánu ||rowspan="2"|''[[Curiosa la Cara de tu Padre]]'' ||rowspan="2"| [[Melendi]] |- | 28. čohčâmáánu |- | 5. roovvâdmáánu ||''Con los Pies en la Tierra'' || [[Andy & Lucas]] |- | 12. roovvâdmáánu ||rowspan="2"|''[[Hellville de Luxe]]'' ||rowspan="2"| [[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- | 19. roovvâdmáánu |- | 26. roovvâdmáánu ||rowspan="2"|''[[Black Ice (album)|Black Ice]]'' ||rowspan="2"| [[AC/DC]] |- | 2. skammâmáánu |- | 9. skammâmáánu ||''[[High School Musical 3: Senior Year (soundtrack)|High School Musical 3: Senior Year]]'' || Jieškote-uvlágáneh artisteh |- | 16. skammâmáánu ||''[[The Promise (Il Divo album)|The Promise]]'' || [[Il Divo]] |- | 23. skammâmáánu ||rowspan="2"|''[[Amaia Montero (album)|Amaia Montero]]'' ||rowspan="2"| [[Amaia Montero]] |- | 30. skammâmáánu |- | 7. juovlâmáánu ||rowspan="4"|''50 Años Después'' ||rowspan="4"| [[Raphael (lávloo)|Raphael]] |- | 14. juovlâmáánu |- | 21. juovlâmáánu |- | 28. juovlâmáánu |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2008 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2008 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2008 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2008 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2008|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2008 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2008]] 012nvz3r30fiv54s2y4zthkvcovkks1 0 21521 159773 150120 2026-09-26T01:57:19Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159773 wikitext text/x-wiki Taat lii listo pitáin, moh pessii [[Productores de Música de España|PROMUSICAE]] Top 20 -listo njunošân [[Espanja]]st ive 2009.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" ! Almostittempeivi !! Artist !! Laavlâ |- | 4. uđđâivemáánu ||rowspan="25"| [[Carlos Baute]] oovtâst [[Marta Sanchez]]áin ||rowspan="25"| "[[Colgando En Tus Manos]]" |- | 11. uđđâivemáánu |- | 19. uđđâivemáánu |- | 26. uđđâivemáánu |- | 2. kuovâmáánu |- | 9. kuovâmáánu |- | 16. kuovâmáánu |- | 23. kuovâmáánu |- | 2. njuhčâmáánu |- | 9. njuhčâmáánu |- | 16. njuhčâmáánu |- | 23. njuhčâmáánu |- | 30. njuhčâmáánu |- | 6. cuáŋuimáánu |- | 13. cuáŋuimáánu |- | 20. cuáŋuimáánu |- | 27. cuáŋuimáánu |- | 4. vyesimáánu |- | 11. vyesimáánu |- | 18. vyesimáánu |- | 24. vyesimáánu |- | 31. vyesimáánu |- | 7. kesimáánu |- | 14. kesimáánu |- | 21. kesimáánu |- | 28. kesimáánu || [[Macaco (muusikjuávkku)|Macaco]] || "[[Moving (Macaco laavlâ)|Moving]]" |- | 5. syeinimáánu || Carlos Baute oovtâst Marta Sanchezáin || "Colgando En Tus Manos" |- | 12. syeinimáánu || [[Michael Jackson]] || "[[Thriller (laavlâ)|Thriller]]" |- | 19. syeinimáánu || Carlos Baute oovtâst Marta Sanchezáin || "Colgando En Tus Manos" |- | 26. syeinimáánu || [[Inna (Romanian singer)|Inna]] || "[[Hot (Inna song)|Hot]]" |- | 2. porgemáánu ||rowspan="7"| [[Pitbull (ráppájeijee)|Pitbull]] ||rowspan="7"| "[[I Know You Want Me (Calle Ocho)]]" |- | 9. porgemáánu |- | 16. porgemáánu |- | 23. porgemáánu |- | 30. porgemáánu |- | 6. čohčâmáánu |- | 13. čohčâmáánu |- | 20. čohčâmáánu ||rowspan="4"| [[David Bisbal]] ||rowspan="4"| "[[Esclavo de Sus Besos]]" |- | 27. čohčâmáánu |- | 4. roovvâdmáánu |- | 11. roovvâdmáánu |- | 18. roovvâdmáánu ||rowspan="5"| [[Manuel Carrasco]] já [[Malú]] ||rowspan="5"| "[[Que Nadie]]" |- | 25. roovvâdmáánu |- | 1. skammâmáánu |- | 8. skammâmáánu |- | 15. skammâmáánu |- | 22. skammâmáánu || [[Buraka Som Sistema]] || "[[Kalemba (Wegue-Wegue)]]" |- | 29. skammâmáánu || [[Alejandro Sanz]] oovtâst [[Alicia Keys]]áin || "[[Looking for Paradise]]" |- | 6. juovlâmáánu ||rowspan="4"| Buraka Som Sistema ||rowspan="4"| "Kalemba (Wegue-Wegue)" |- | 13. juovlâmáánu |- | 20. juovlâmáánu |- | 27. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one singles of 2009 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2009 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2009 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2009|Lavluin, moh pessii listo njunošân ive 2009 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh pitáin, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2009]] 6vwbu10cmudnuzy7ltdjet9h42rv4d7 0 21522 159743 150121 2026-09-26T01:49:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159743 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2009.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 4. uđđâivemáánu ||rowspan="1"|''50 Años Después'' ||rowspan="1"| [[Raphael (lávloo)|Raphael]] |- | 11. uđđâivemáánu ||rowspan="3"|''[[Amaia Montero (album)|Amaia Montero]]'' ||rowspan="3"| [[Amaia Montero]] |- | 18. uđđâivemáánu |- | 25. uđđâivemáánu |- | 1. kuovâmáánu ||rowspan="4"|''[[Working on a Dream]]'' ||rowspan="4"| [[Bruce Springsteen]] |- | 8. kuovâmáánu |- | 15. kuovâmáánu |- | 22. kuovâmáánu |- | 1. njuhčâmáánu ||''Absolutamente'' || [[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- | 8. njuhčâmáánu ||rowspan="3"|''[[No Line on the Horizon]]'' ||rowspan="3"| [[U2]] |- | 15. njuhčâmáánu |- | 22. njuhčâmáánu |- | 29. njuhčâmáánu ||''Stage'' || [[Mónica Naranjo]] |- | 5. cuáŋuimáánu ||rowspan="2"|''No Line on the Horizon'' ||rowspan="2"| U2 |- | 12. cuáŋuimáánu |- | 19. cuáŋuimáánu ||''A las Buenas y a las Malas'' || [[Rosana Arbelo|Rosana]] |- | 26. cuáŋuimáánu ||''[[Sounds of the Universe]]'' || [[Depeche Mode]] |- | 3. vyesimáánu ||''A las Buenas y a las Malas'' || Rosana |- | 10. vyesimáánu ||rowspan="2"|''[[Hannah Montana: The Movie (soundtrack)|Hannah Montana: The Movie]]'' ||rowspan="2"| Jieškote-uvlágáneh artisteh |- | 17. vyesimáánu |- | 24. vyesimáánu ||''[[21st Century Breakdown]]'' || [[Green Day]] |- | 31. vyesimáánu ||rowspan="2"|''Hannah Montana: The Movie'' ||rowspan="2"| Jieškote-uvlágáneh artisteh |- | 7. kesimáánu |- | 14. kesimáánu ||rowspan="3"|''[[Lines, Vines and Trying Times]]'' ||rowspan="3"| [[Jonas Brothers]] |- | 21. kesimáánu |- | 28. kesimáánu |- | 5. syeinimáánu ||''[[Y.]]'' || [[Bebe (lávloo)|Bebe]] |- | 12. syeinimáánu ||''[[King of Pop (album)|King of Pop]]'' ||rowspan="5"| [[Michael Jackson]] |- | 19. syeinimáánu ||rowspan="4"|''[[The Collection (Michael Jackson album)|The Collection]]'' |- | 26. syeinimáánu |- | 2. porgemáánu |- | 9. porgemáánu |- | 16. porgemáánu ||rowspan="2"|''Y.'' ||rowspan="2"| Bebe |- | 23. porgemáánu |- | 30. porgemáánu ||rowspan="2"|''Aviones'' ||rowspan="2"| [[Pereza]] |- | 6. čohčâmáánu |- | 13. čohčâmáánu ||''Relojes de Arena'' || [[David DeMaría]] |- | 20. čohčâmáánu ||rowspan="5"|''Antes de que Cuente Diez'' ||rowspan="5"| [[Fito & Fitipaldis]] |- | 27. čohčâmáánu |- | 4. roovvâdmáánu |- | 11. roovvâdmáánu |- | 18. roovvâdmáánu |- | 25. roovvâdmáánu ||''[[Sin Mirar Atrás]]'' || [[David Bisbal]] |- | 1. skammâmáánu ||rowspan="2"|''Duermevela'' ||rowspan="2"| [[El Barrio (muusikjuávkku)|El Barrio]] |- | 8. skammâmáánu |- | 15. skammâmáánu ||''[[Paraíso Express]]'' || [[Alejandro Sanz]] |- | 22. skammâmáánu ||rowspan="6"|''[[Vinagre y rosas (album)|Vinagre y Rosas]]'' ||rowspan="6"| [[Joaquín Sabina]] |- | 29. skammâmáánu |- | 6. juovlâmáánu |- | 13. juovlâmáánu |- | 20. juovlâmáánu |- | 27. juovlâmáánu |} ==Keejâ meid== * [[Listo pitáin, moh pessii listo njunošân ive 2009 (Espanja)]] ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2009 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2009 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2009 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2009|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2009 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2009]] 4fa7y1znbirgdci4ivrnlde5ekzq7j9 0 21523 159744 150122 2026-09-26T01:49:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159744 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2010.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 10. uđđâivemáánu ||''[[Vinagre y rosas (album)|Vinagre y Rosas]]'' || [[Joaquín Sabina]] |- | 17. uđđâivemáánu ||rowspan="3"|''[[Paraíso Express]]'' ||rowspan="3"| [[Alejandro Sanz]] |- | 24. uđđâivemáánu |- | 31. uđđâivemáánu |- | 7. kuovâmáánu || ''[[X Anniversarium|X-Anniversarium]]'' || [[Estopa]] |- | 14. kuovâmáánu ||''[[Soldier of Love (album)|Soldier of Love]]'' || [[Sade (muusikjuávkku)|Sade]] |- | 21. kuovâmáánu ||''[[Las Consecuencias]]'' || [[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- | 28. kuovâmáánu ||''Hijo de la Luz y de la Sombra'' || Juan Manuel Serrat |- | 7. njuhčâmáánu ||''A Contracorriente'' || [[David Bustamante]] |- | 14. njuhčâmáánu ||''Cardio'' || [[Miguel Bosé]] |- | 21. njuhčâmáánu ||''Hijo de la Luz y de la Sombra'' || Juan Manuel Serrat |- | 28. njuhčâmáánu ||''Cardio'' || Miguel Bosé |- | 4. cuáŋuimáánu ||''Trece'' || [[Sergio Dalma]] |- | 11. cuáŋuimáánu ||rowspan="2"|''[[Gaia III: Atlantia]]'' ||rowspan="2"| [[Mägo de Oz]] |- | 18. cuáŋuimáánu |- | 25. cuáŋuimáánu ||''Hijo de la Luz y de la Sombra'' || Juan Manuel Serrat |- | 2. vyesimáánu ||''Cardio'' || Miguel Bosé |- | 9. vyesimáánu ||rowspan="3"|''[[My World 2.0|My Worlds]]'' ||rowspan="3"| [[Justin Bieber]] |- | 16. vyesimáánu |- | 23. vyesimáánu |- | 30. vyesimáánu ||''[[Iconos]]'' || [[Marc Anthony]] |- | 6. kesimáánu ||''On the Rock'' || [[Andrés Calamaro]] |- | 13. kesimáánu ||''[[One Love (David Guetta album)|One Love]]'' || [[David Guetta]] |- | 20. kesimáánu ||''[[A Son de Guerra]]'' || [[Juan Luis Guerra]] |- | 26. kesimáánu ||rowspan="2"|''[[Can't Be Tamed]]'' ||rowspan="2"| [[Miley Cyrus]] |- | 4. syeinimáánu |- | 11. syeinimáánu ||rowspan="2"|''[[Euphoria (Enrique Iglesias album)|Euphoria]]'' ||rowspan="2"| [[Enrique Iglesias]] |- | 18. syeinimáánu |- | 25. syeinimáánu ||rowspan="4"|''One Love'' ||rowspan="4"| David Guetta |- | 1. porgemáánu |- | 8. porgemáánu |- | 15. porgemáánu |- | 22. porgemáánu ||rowspan="2"|''[[The Final Frontier]]'' ||rowspan="2"| [[Iron Maiden]] |- | 29. porgemáánu |- | 5. čohčâmáánu ||''One Love'' || David Guetta |- | 12. čohčâmáánu ||''Lo Que el Viento Me Dejó'' || Arrebato |- | 19. čohčâmáánu ||rowspan="2"|''[[Luis Miguel (album)|Luis Miguel]]'' ||rowspan="2"| [[Luis Miguel]] |- | 26. čohčâmáánu |- | 3. roovvâdmáánu ||''Señales de Humo'' || Rulo y La Contrabanda |- | 10. roovvâdmáánu ||''Acordes de Mi Diario'' || [[Merche]] |- | 17. roovvâdmáánu ||''Guerra Fría'' || [[Malú]] |- | 24. roovvâdmáánu ||''[[Sale el Sol]]'' || [[Shakira]] |- | 31. roovvâdmáánu ||rowspan="3"|''Pequeño'' ||rowspan="3"| [[Dani Martín (lávloo)|Dani Martín]] |- | 7. skammâmáánu |- | 14. skammâmáánu |- | 21. skammâmáánu ||''[[The Promise (Bruce Springsteen album)|The Promise]]'' || [[Bruce Springsteen]] |- | 28. skammâmáánu ||rowspan="6"|''Via Dalma'' ||rowspan="6"| [[Sergio Dalma]] |- | 5. juovlâmáánu |- | 12. juovlâmáánu |- | 19. juovlâmáánu |- | 26. juovlâmáánu |- | 2. uđđâivemáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2010 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2010 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2010 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2010|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2010 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2010]] c00ast591kjlh4jk61e11ea1jn7qpo8 0 21524 159745 157743 2026-09-26T01:49:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159745 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2011.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 9. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|''Via Dalma'' |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Sergio Dalma]] |- | 16. uđđâivemáánu |- | 23. uđđâivemáánu |- | 30. uđđâivemáánu |- | 6. kuovâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="6"|''[[Pablo Alborán (album)|Pablo Alborán]]'' |style="text-align: center;" rowspan="6"|[[Pablo Alborán]] |- | 13. kuovâmáánu |- | 20. kuovâmáánu |- | 27. kuovâmáánu |- | 6. njuhčâmáánu |- | 13. njuhčâmáánu |- | 20. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|''10 Milles per Veure una Bona Armadura'' |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Manel (muusikjuávkku)|Manel]] |- | 27. njuhčâmáánu |- | 3. cuáŋuimáánu |''Gran Rex'' |[[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- | 10. cuáŋuimáánu |''Pablo Alborán'' |Pablo Alborán |- | 17. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|''[[Drama y Luz]]'' |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Maná]] |- | 24. cuáŋuimáánu |- | 1. vyesimáánu |- | 8. vyesimáánu |- | 15. vyesimáánu |''20'' |[[OBK]] |- | 22. vyesimáánu |''Fácil'' |[[Maldita Nerea]] |- | 29. vyesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|''[[Material defectuoso]]'' |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Extremoduro]] |- | 5. kesimáánu |- | 12. kesimáánu |- | 19. kesimáánu |- | 26. kesimáánu |''Pablo Alborán'' |Pablo Alborán |- | 3. syeinimáánu |''[[4 (Beyoncé album)|4]]'' |[[Beyoncé]] |- | 10. syeinimáánu |''[[Tierra Firme (album)|Tierra Firme]]'' |[[Luis Fonsi]] |- | 17. syeinimáánu |style="text-align: center;" rowspan="7"|''Pablo Alborán'' |style="text-align: center;" rowspan="7"|Pablo Alborán |- | 24. syeinimáánu |- | 31. syeinimáánu |- | 7. porgemáánu |- | 14. porgemáánu |- | 21. porgemáánu |- | 28. porgemáánu |- | 4. čohčâmáánu |''[[I'm with You (album)|I'm with You]]'' |[[Red Hot Chili Peppers]] |- | 11. čohčâmáánu |''[[Nothing but the Beat]]'' |[[David Guetta]] |- | 18. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|''[[Cometas por el cielo (album)|Cometas por el Cielo]]'' |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[La Oreja de Van Gogh]] |- | 25. čohčâmáánu |- | 2. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|''[[Hacia lo salvaje (album)|Hacia lo Salvaje]]'' |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Amaral (muusikjuávkku)|Amaral]] |- | 9. roovvâdmáánu |- | 16. roovvâdmáánu |- | 23. roovvâdmáánu |- | 30. roovvâdmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|''Los Días Intactos'' |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Manolo García]] |- | 6. skammâmáánu |- | 13. skammâmáánu |- | 20. skammâmáánu |''En Acústico'' |Pablo Alborán |- | 27. skammâmáánu |''2.0'' |[[Estopa]] |- | 4. juovlâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="5"|''[[Via Dalma II]]'' |style="text-align: center;" rowspan="5"|Sergio Dalma |- | 11. juovlâmáánu |- | 18. juovlâmáánu |- | 25. juovlâmáánu |- | 1. uđđâivemáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2011 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2011 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2011 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2011|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2011 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2011]] m93jb7iyt7wnqep5rytxuavs5i3scnl 0 21525 159747 150124 2026-09-26T01:50:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159747 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2012.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- | 8. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|''En Acústico'' |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Pablo Alborán]] |- | 15. uđđâivemáánu |- | 22. uđđâivemáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|''Habla'' |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Manuel Carrasco]] |- | 29. uđđâivemáánu |- | 5. kuovâmáánu |''[[Old Ideas]]'' |[[Leonard Cohen]] |- | 12. kuovâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="4"|''La Orquesta del Titanic'' |style="text-align: center;" rowspan="4"|[[Joan Manuel Serrat|Serrat]] já [[Joaquín Sabina|Sabina]] |- | 19. kuovâmáánu |- | 26. kuovâmáánu |- | 4. njuhčâmáánu |- | 11. njuhčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|''[[Wrecking Ball (Bruce Springsteen album)|Wrecking Ball]]'' |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Bruce Springsteen]] |- | 18. njuhčâmáánu |- | 25. njuhčâmáánu |- | 1. cuáŋuimáánu |''[[MDNA (album)|MDNA]]'' |[[Madonna]] |- | 8. cuáŋuimáánu |style="text-align: center;" rowspan="5"|''En Acústico'' |style="text-align: center;" rowspan="5"|Pablo Alborán |- | 15. cuáŋuimáánu |- | 22. cuáŋuimáánu |- | 29. cuáŋuimáánu |- | 6. vyesimáánu |- | 13. vyesimáánu |''Todo Empieza y Todo Acaba en Ti'' |[[Ismael Serrano]] |- | 20. vyesimáánu |''En Acústico'' |Pablo Alborán |- | 27. vyesimáánu |''La Noche Eterna. Los Días No Vividos'' |[[Love of Lesbian]] |- | 3. kesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|''En Acústico'' |style="text-align: center;" rowspan="3"|Pablo Alborán |- | 10. kesimáánu |- | 17. kesimáánu |- | 24. kesimáánu |style="text-align: center;" rowspan="2"|''[[Believe (Justin Bieber album)|Believe]]'' |style="text-align: center;" rowspan="2"|[[Justin Bieber]] |- | 1. syeinimáánu |- | 8. syeinimáánu |style="text-align: center;" rowspan="8"|''En Acústico'' |style="text-align: center;" rowspan="8"|Pablo Alborán |- | 15. syeinimáánu |- | 22. syeinimáánu |- | 29. syeinimáánu |- | 5. porgemáánu |- | 12. porgemáánu |- | 19. porgemáánu |- | 26. porgemáánu |- | 2. čohčâmáánu |''[[Exiliados en la Bahía: Lo Mejor de Maná]]'' |[[Maná]] |- | 9. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="3"|''[[Papitwo]]'' |style="text-align: center;" rowspan="3"|[[Miguel Bosé]] |- | 16. čohčâmáánu |- | 23. čohčâmáánu |- | 30. čohčâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="5"|''[[La Música No Se Toca]]'' |style="text-align: center;" rowspan="5"|[[Alejandro Sanz]] |- | 7. roovvâdmáánu |- | 14. roovvâdmáánu |- | 21. roovvâdmáánu |- | 28. roovvâdmáánu |- | 4. skammâmáánu |''El Ritmo de las Olas'' |[[Andy & Lucas]] |- | 11. skammâmáánu |style="text-align: center;" rowspan="8"|''[[Tanto (Pablo Alborán album)|Tanto]]'' |style="text-align: center;" rowspan="8"|Pablo Alborán |- | 18. skammâmáánu |- | 25. skammâmáánu |- | 2. juovlâmáánu |- | 9. juovlâmáánu |- | 16. juovlâmáánu |- | 23. juovlâmáánu |- | 30. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2012 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2012 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2012 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2012|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2012 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2012]] ms2xozjacwjhktx02phnegf0vwucnrz 0 21526 159749 150125 2026-09-26T01:51:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159749 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 6. uđđâivemáánu |rowspan="4"|''[[Tanto (Pablo Alborán album)|Tanto]]'' |rowspan="4"|[[Pablo Alborán]] |- !2 |style="text-align: left;"| 13. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 20. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 27. uđđâivemáánu |- !5 |style="text-align: left;"| 3. kuovâmáánu |''[[Believe Acoustic]]'' |[[Justin Bieber]] |- !6 |style="text-align: left;"| 10. kuovâmáánu |rowspan="2"|''Tanto'' |rowspan="2"|Pablo Alborán |- !7 |style="text-align: left;"| 17. kuovâmáánu |- !8 |style="text-align: left;"| 24. kuovâmáánu |''Delantera Mítica '' |[[Quique González (lávloo)|Quique González]] |- !9 |style="text-align: left;"| 3. njuhčâmáánu |''Cuatricomía'' |[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- !10 |style="text-align: left;"| 10. njuhčâmáánu |''Tanto'' |Pablo Alborán |- !11 |style="text-align: left;"| 17. njuhčâmáánu |''[[What About Now (album)|What About Now]]'' |[[Bon Jovi]] |- !12 |style="text-align: left;"| 24. njuhčâmáánu |''La Música es mi Mundo'' |[[Violetta (TV-ráiđu)|Violetta OST]] |- !13 |style="text-align: left;"| 31. njuhčâmáánu |''[[Anti-Heroes (Auryn album)|Anti Heroes]]'' |[[Auryn]] |- !14 |style="text-align: left;"| 7. cuáŋuimáánu |rowspan="2"|''La Música es mi Mundo'' |rowspan="2"|Violetta OST |- !15 |style="text-align: left;"| 14. cuáŋuimáánu |- !16 |style="text-align: left;"| 21. cuáŋuimáánu |rowspan="2"|''Atletes, Baixin de l'Escenari'' |rowspan="2"|[[Manel (muusikjuávkku)|Manel]] |- !17 |style="text-align: left;"| 28. cuáŋuimáánu |- !18 |style="text-align: left;"| 5. vyesimáánu |rowspan="3"|''Tanto'' |rowspan="3"|Pablo Alborán |- !19 |style="text-align: left;"| 12. vyesimáánu |- !20 |style="text-align: left;"| 19. vyesimáánu |- !21 |style="text-align: left;"| 26. vyesimáánu |''[[Random Access Memories]]'' |[[Daft Punk]] |- !22 |style="text-align: left;"| 2. kesimáánu |rowspan="8"|''Tanto'' |rowspan="8"|Pablo Alborán |- !23 |style="text-align: left;"| 9. kesimáánu |- !24 |style="text-align: left;"| 16. kesimáánu |- !25 |style="text-align: left;"| 23. kesimáánu |- !26 |style="text-align: left;"| 30. kesimáánu |- !27 |style="text-align: left;"| 7. syeinimáánu |- !28 |style="text-align: left;"| 14. syeinimáánu |- !29 |style="text-align: left;"| 21. syeinimáánu |- !30 |style="text-align: left;"| 28. syeinimáánu |rowspan="4"|''[[3.0 (Marc Anthony album)|3.0]]'' |rowspan="4"|[[Marc Anthony]] |- !31 |style="text-align: left;"| 4. porgemáánu |- !32 |style="text-align: left;"| 11. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 18. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 25. porgemáánu |rowspan="1"|''Tanto'' |rowspan="1"|Pablo Alborán |- !35 |style="text-align: left;"| 1. čohčâmáánu |rowspan="3"|''Confidencias'' |rowspan="3"|[[Alejandro Fernández]] |- !36 |style="text-align: left;"| 8. čohčâmáánu |- !37 |style="text-align: left;"| 15. čohčâmáánu |- !38 |style="text-align: left;"| 22. čohčâmáánu |rowspan="4"|''Dani Martín'' |rowspan="4"|[[Dani Martín (lávloo)|Dani Martín]] |- !39 |style="text-align: left;"| 29. čohčâmáánu |- !40 |style="text-align: left;"| 6. roovvâdmáánu |- !41 |style="text-align: left;"| 13. roovvâdmáánu |- !42 |style="text-align: left;"| 20. roovvâdmáánu |rowspan="2"|''Sí'' |rowspan="2"|[[Malú]] |- !43 |style="text-align: left;"| 27. roovvâdmáánu |- !44 |style="text-align: left;"| 3. skammâmáánu |''Confieso que he sentido'' |[[Manuel Carrasco]] |- !45 |style="text-align: left;"| 10. skammâmáánu |''[[Para Todos los Públicos]]'' |[[Extremoduro]] |- !46 |style="text-align: left;"| 17. skammâmáánu |''[[Cadore 33]]'' |[[Sergio Dalma]] |- !47 |style="text-align: left;"| 24. skammâmáánu |''Hoy somos más'' |Violetta OST |- !48 |style="text-align: left;"| 1. juovlâmáánu |''[[Midnight Memories]]'' |[[One Direction]] |- !49 |style="text-align: left;"| 8. juovlâmáánu |''Dos orillas'' |[[Antonio Orozco]] |- !50 |style="text-align: left;"| 15. juovlâmáánu |rowspan=3| ''Hoy somos más'' |rowspan=3| Violetta OST |- !51 |style="text-align: left;"| 22. juovlâmáánu |- !52 |style="text-align: left;"| 29. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2013 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2013 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2013 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2013|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2013 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2013]] hobcti4uo25gvrn36b30ysbwks2gzmm 0 21527 159751 150126 2026-09-26T01:52:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159751 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2014.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-12|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 5. uđđâivemáánu |rowspan=2| ''Hoy somos más'' |rowspan=2| Violetta OST |- !2 |style="text-align: left;"| 12. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 19. uđđâivemáánu |rowspan=2|''[[High Hopes (Bruce Springsteen album)|High Hopes]]'' |rowspan=2| [[Bruce Springsteen]] |- !4 |style="text-align: left;"| 26. uđđâivemáánu |- !5 |style="text-align: left;"| 2. kuovâmáánu |rowspan=2|''Pólvora'' |rowspan=2| [[Leiva (lávloo)|Leiva]] |- !6 |style="text-align: left;"| 9. kuovâmáánu |- !7 |style="text-align: left;"| 16. kuovâmáánu |''Sí'' | [[Malú]] |- !8 |style="text-align: left;"| 23. kuovâmáánu |''Esto Es Estopa'' | [[Estopa]] |- !9 |style="text-align: left;"| 1. njuhčâmáánu |''Los Viajes Ínmoviles'' | Nach |- !10 |style="text-align: left;"| 8. njuhčâmáánu |rowspan=2 | ''Los Sueños Cumplidos'' |rowspan=2 | David Barrull |- !11 |style="text-align: left;"| 15. njuhčâmáánu |- !12 |style="text-align: left;"| 23. njuhčâmáánu |rowspan=3 | ''[[Tú y Yo (David Bisbal album)|Tú y Yo]]'' |rowspan=3 | [[David Bisbal]] |- !13 |style="text-align: left;"| 30. njuhčâmáánu |- !14 |style="text-align: left;"| 6. cuáŋuimáánu |- !15 |style="text-align: left;"| 13. cuáŋuimáánu |''La Deriva'' | Vetusta Morla |- !16 |style="text-align: left;"| 20. cuáŋuimáánu |rowspan=2 |''Tú y Yo'' |rowspan=2 | David Bisbal |- !17 |style="text-align: left;"| 27. cuáŋuimáánu |- !18 |style="text-align: left;"| 4. vyesimáánu |''Canción Andaluza'' | [[Paco de Lucía]] |- !19 |style="text-align: left;"| 11. vyesimáánu |''[[4.0 (Mónica Naranjo album)|4.0]]'' |[[Mónica Naranjo]] |- !20 |style="text-align: left;"| 18. vyesimáánu |''[[Xscape (album)|Xscape]]'' |[[Michael Jackson]] |- !21 |style="text-align: left;"| 25. vyesimáánu |rowspan="2"|''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' |rowspan="2"|[[Coldplay]] |- !22 |style="text-align: left;"| 1. kesimáánu |- !23 |style="text-align: left;"| 8. kesimáánu |rowspan="2"|''Xscape'' |rowspan="2"|Michael Jackson |- !24 |style="text-align: left;"| 15. kesimáánu |- !25 |style="text-align: left;"| 22. kesimáánu |''Tú y Yo'' |David Bisbal |- !26 |style="text-align: left;"| 29. kesimáánu |''Más de lo Que Piensas'' |[[Camela]] |- !27 |style="text-align: left;"| 6. syeinimáánu |rowspan ="2"|''[[5 Seconds of Summer (album)|5 Seconds of Summer]]'' |rowspan ="2"|[[5 Seconds of Summer]] |- !28 |style="text-align: left;"| 13. syeinimáánu |- !29 |style="text-align: left;"| 20. syeinimáánu |''Tú y Yo'' |David Bisbal |- !30 |style="text-align: left;"| 28. syeinimáánu |rowspan="4"|''Lo mejor está por venir'' |rowspan="4"|Gemeliers |- !31 |style="text-align: left;"| 3. porgemáánu |- !32 |style="text-align: left;"| 10. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 17. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 24. porgemáánu |''[[Sex and Love]]'' |[[Enrique Iglesias]] |- !35 |style="text-align: left;"| 31. porgemáánu |''[[En Todo Estaré]]'' |[[Chayanne]] |- !36 |style="text-align: left;"| 7. čohčâmáánu |rowspan="2"|''Crónica de un baile'' |rowspan="2"|Vanesa Martín |- !37 |style="text-align: left;"| 14. čohčâmáánu |- !38 |style="text-align: left;"| 21. čohčâmáánu |''Si Dios quiere, yo también'' |[[Amaia Montero]] |- !39 |style="text-align: left;"| 28. čohčâmáánu |''Vivir'' |[[David Bustamante|Bustamante]] |- !40 |style="text-align: left;"| 5. roovvâdmáánu |''[[Circus Avenue]]'' |[[Auryn]] |- !41 |style="text-align: left;"| 12. roovvâdmáánu |''La Llamada'' |[[Ismael Serrano]] |- !42 |style="text-align: left;"| 19. roovvâdmáánu |''[[Songs of Innocence (U2 album)|Songs of Innocence]]'' |[[U2]] |- !43 |style="text-align: left;"| 26. roovvâdmáánu |''Hijo del Levante'' |[[El Barrio (muusikjuávkku)|El Barrio]] |- !44 |style="text-align: left;"| 2. skammâmáánu |rowspan="2"|''Huyendo conmigo de mí'' |rowspan="2"|[[Fito & Fitipaldis]] |- !45 |style="text-align: left;"| 9. skammâmáánu |- !46 |style="text-align: left;"| 16. skammâmáánu |rowspan="2" |''[[Terral (Pablo Alborán album)|Terral]]'' |rowspan="2"|[[Pablo Alborán]] |- !47 |style="text-align: left;"| 23. skammâmáánu |- !48 |style="text-align: left;"| 30. skammâmáánu |''Un alumno más'' |[[Melendi]] |- !49 |style="text-align: left;"| 7. juovlâmáánu |rowspan="4" |''Terral'' |rowspan="4"|[[Pablo Alborán]] |- !50 |style="text-align: left;"| 14. juovlâmáánu |- !51 |style="text-align: left;"| 21. juovlâmáánu |- !52 |style="text-align: left;"| 28. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2014 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2014 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2014 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2014|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2014 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2014]] bbt9lp4gsg68qchl68bvz959lyk2jqh 0 21528 159753 150127 2026-09-26T01:53:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159753 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2015.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 4. uđđâivemáánu |rowspan="5" |''[[Terral (Pablo Alborán album)|Terral]]'' |rowspan="5" |[[Pablo Alborán]] |- !2 |style="text-align: left;"| 11. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 18. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 25. uđđâivemáánu |- !5 |style="text-align: left;"| 1. kuovâmáánu |- !6 |style="text-align: left;"| 8. kuovâmáánu |''[[Wallflower (Diana Krall album)|Wallflower]]'' |[[Diana Krall]] |- !7 |style="text-align: left;"| 15. kuovâmáánu |''Terral'' |Pablo Alborán |- !8 |style="text-align: left;"| 22. kuovâmáánu |''Hey Babe!'' |Calum |- !9 |style="text-align: left;"| 1. njuhčâmáánu |''Break of day '' |Sweet California |- !10 |style="text-align: left;"| 8. njuhčâmáánu |''500 noches para una crisis'' |[[Joaquín Sabina]] |- !11 |style="text-align: left;"| 15. njuhčâmáánu |''[[Rebel Heart (Madonna album)|Rebel Heart]]'' |[[Madonna]] |- !12 |style="text-align: left;"| 22. njuhčâmáánu |''500 noches para una crisis'' |Joaquín Sabina |- !13 |style="text-align: left;"| 29. njuhčâmáánu |''Código Rocker'' |[[Loquillo (lávloo)|Loquillo]] já Un Niles |- !14 |style="text-align: left;"| 5. cuáŋuimáánu |rowspan="2"|''500 noches para una crisis'' |rowspan="2"|Joaquín Sabina |- !15 |style="text-align: left;"| 12. cuáŋuimáánu |- !16 |style="text-align: left;"| 19. cuáŋuimáánu |''[[Circus Avenue]]'' ||[[Auryn]] |- !17 |style="text-align: left;"| 26. cuáŋuimáánu |''[[Cama Incendiada]]'' ||[[Maná]] |- !18 |style="text-align: left;"| 3. vyesimáánu |''Mil y una noches'' ||Gemeliers |- !19 |style="text-align: left;"| 10. vyesimáánu |rowspan="5"|''[[Sirope]]'' |rowspan="5"|[[Alejandro Sanz]] |- !20 |style="text-align: left;"| 17. vyesimáánu |- !21 |style="text-align: left;"| 24. vyesimáánu |- !22 |style="text-align: left;"| 31. vyesimáánu |- !23 |style="text-align: left;"| 7. kesimáánu |- !24 |style="text-align: left;"| 14. kesimáánu |''Lo que aletea en nuestras cabezas'' ||[[Roberto Iniesta|Robe]] |- !25 |style="text-align: left;"| 21. kesimáánu |''Sirope'' ||Alejandro Sanz |- !26 |style="text-align: left;"| 28. kesimáánu |''[[Who I AM (Abraham Mateo album)|Who I AM]]'' ||[[Abraham Mateo]] |- !27 |style="text-align: left;"| 5. syeinimáánu |''Sirope'' ||Alejandro Sanz |- !28 |style="text-align: left;"| 9. syeinimáánu |''Mil y una noches'' ||Gemeliers |- !29 |style="text-align: left;"| 16. syeinimáánu |rowspan="2"|''Sirope'' |rowspan="2"|Alejandro Sanz |- !30 |style="text-align: left;"| 23. syeinimáánu |- !31 |style="text-align: left;"| 30. syeinimáánu |rowspan="4"|''El viaje'' |rowspan="4"|[[Antonio José Sánchez Mazuecos|Antonio José]] |- !32 |style="text-align: left;"| 6. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 13. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 20. porgemáánu |- !35 |style="text-align: left;"| 27. porgemáánu |''[[Burning Bridges (Bon Jovi album)|Burning Bridges]]'' |[[Bon Jovi]] |- !36 |style="text-align: left;"| 3. čohčâmáánu |''Sirope'' |Alejandro Sanz |- !37 |style="text-align: left;"| 10. čohčâmáánu |''[[The Book of Souls]]'' |[[Iron Maiden]] |- !38 |style="text-align: left;"| 17. čohčâmáánu |''Quién me ha visto...'' |Rozalén |- !39 |style="text-align: left;"| 24. čohčâmáánu |''Head for the Stars'' |Sweet California |- !40 |style="text-align: left;"|1. roovvâdmáánu |''[[México (Julio Iglesias album)|México]]'' |[[Julio Iglesias]] |- !41 |style="text-align: left;"| 8. roovvâdmáánu |rowspan="3"|''Rumba a lo desconocido'' |rowspan="3"|[[Estopa]] |- !42 |style="text-align: left;"| 15. roovvâdmáánu |- !43 |style="text-align: left;"| 22. roovvâdmáánu |- !44 |style="text-align: left;"| 29. roovvâdmáánu |''Directo'' |Vanesa Martín |- !45 |style="text-align: left;"| 5. skammâmáánu |rowspan="2"|''Bailar el viento'' |rowspan="2"|[[Manuel Carrasco]] |- !46 |style="text-align: left;"| 12. skammâmáánu |- !47 |style="text-align: left;"| 19. skammâmáánu |''[[Made in the A.M.]]'' |[[One Direction]] |- !48 |style="text-align: left;"| 26. skammâmáánu |''[[25 (Adele album)|25]]'' |[[Adele]] |- !49 |style="text-align: left;"| 3. juovlâmáánu |''Caos'' |[[Malú]] |- !50 |style="text-align: left;"| 10. juovlâmáánu |''Ghost Town'' |Auryn |- !51 |style="text-align: left;"| 17. juovlâmáánu |rowspan="3"|''[[25 (Adele album)|25]]'' |rowspan="3"|Adele |- !52 |style="text-align: left;"| 24. juovlâmáánu |- !53 |style="text-align: left;"| 31. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2015 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2015 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2015 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2015|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2015 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2015]] 8zpbfeonvx78f3fjkfryyxzjjg0qsfb 0 21529 159755 150128 2026-09-26T01:54:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159755 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2016.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 7. uđđâivemáánu |''[[25 (Adele album)|25]]'' |[[Adele]] |- !2 |style="text-align: left;"| 14. uđđâivemáánu |rowspan="2"|''[[Blackstar (album)|Blackstar]]'' |rowspan="2"|[[David Bowie]] |- !3 |style="text-align: left;"| 21. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 28. uđđâivemáánu |''[[25 (Adele album)|25]]'' |Adele |- !5 |style="text-align: left;"| 4. kuovâmáánu |rowspan="2"|''Lubna'' |rowspan="2"|[[Mónica Naranjo]] |- !6 |style="text-align: left;"| 11. kuovâmáánu |- !7 |style="text-align: left;"| 18. kuovâmáánu |rowspan="2"|''Canciones para robots románticos'' |rowspan="2"|[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- !8 |style="text-align: left;"| 25. kuovâmáánu |- !9 |style="text-align: left;"| 3. njuhčâmáánu |''[[25 (Adele album)|25]]'' |Adele |- !10 |style="text-align: left;"| 10. njuhčâmáánu |rowspan="2"|''El Poeta Halley'' |rowspan="2"|[[Love of Lesbian]] |- !11 |style="text-align: left;"| 17. njuhčâmáánu |- !12 |style="text-align: left;"| 24. njuhčâmáánu |rowspan="3"|''Head For The Stars'' |rowspan="3"|Sweet California |- !13 |style="text-align: left;"| 31. njuhčâmáánu |- !14 |style="text-align: left;"| 7. cuáŋuimáánu |- !15 |style="text-align: left;"| 14. cuáŋuimáánu |rowspan="2"|''Jo competeixo'' |rowspan="2"|[[Manel (muusikjuávkku)|Manel]] |- !16 |style="text-align: left;"| 21. cuáŋuimáánu |- !17 |style="text-align: left;"| 28. cuáŋuimáánu |''Viento del Este'' |[[Loquillo (lávloo)|Loquillo]] |- !18 |style="text-align: left;"| 5. vyesimáánu |rowspan="3"|''Lleno de vida'' |rowspan="3"|Adrián |- !19 |style="text-align: left;"| 12. vyesimáánu |- !20 |style="text-align: left;"| 19. vyesimáánu |- !21 |style="text-align: left;"| 26. vyesimáánu |''[[Dangerous Woman]]'' |[[Ariana Grande]] |- !22 |style="text-align: left;"| 2. kesimáánu |''[[7/27]]'' |[[Fifth Harmony]] |- !23 |style="text-align: left;"| 9. kesimáánu |rowspan="2"|''Amor de los dos'' |rowspan="2"|[[David Bustamante]] |- !24 |style="text-align: left;"| 16. kesimáánu |- !25 |style="text-align: left;"| 23. kesimáánu |''Bailar el viento'' |[[Manuel Carrasco]] |- !26 |style="text-align: left;"| 30. kesimáánu |rowspan="2"|''[[Soy Luna]]'' |rowspan="2"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !27 |style="text-align: left;"| 7. syeinimáánu |- !28 |style="text-align: left;"| 14. syeinimáánu |rowspan="4"|''Senti2'' |rowspan="4"|[[Antonio José Sánchez Mazuecos|Antonio José]] |- !29 |style="text-align: left;"| 21. syeinimáánu |- !30 |style="text-align: left;"| 28. syeinimáánu |- !31 |style="text-align: left;"| 4. porgemáánu |- !32 |style="text-align: left;"| 11. porgemáánu |rowspan="3"|''Bailar el viento'' |rowspan="3"|Manuel Carrasco |- !33 |style="text-align: left;"| 18. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 25. porgemáánu |- !35 |style="text-align: left;"| 1. čohčâmáánu |rowspan="3"|''Monstruos'' |rowspan="3"|[[Leiva (lávloo)|Leiva]] |- !36 |style="text-align: left;"| 8. čohčâmáánu |- !37 |style="text-align: left;"| 15. čohčâmáánu |- !38 |style="text-align: left;"| 22. čohčâmáánu |''Gracias'' |Gemeliers |- !39 |style="text-align: left;"| 29. čohčâmáánu |rowspan="2"|''La Montaña Rusa'' |rowspan="2"|[[Dani Martín (lávloo)|Dani Martín]] |- !40 |style="text-align: left;"| 6. roovvâdmáánu |- !41 |style="text-align: left;"| 13. roovvâdmáánu |''MTV Unplugged'' |[[Miguel Bosé]] |- !42 |style="text-align: left;"| 20. roovvâdmáánu |''El Doble de tu mitad'' |Rulo y La Contrabanda |- !43 |style="text-align: left;"| 27. roovvâdmáánu |''Te cuento un secreto'' |[[India Martínez]] |- !44 |style="text-align: left;"| 3. skammâmáánu |''Casa'' |[[Iván Ferreiro]] |- !45 |style="text-align: left;"| 10. skammâmáánu |''[[El planeta imaginario]]'' |[[La Oreja de Van Gogh]] |- !46 |style="text-align: left;"| 17. skammâmáánu |''Quítate las gafas'' |[[Melendi]] |- !47 |style="text-align: left;"| 24. skammâmáánu |''Munay'' |[[Vanesa Martín Mata]] |- !48 |style="text-align: left;"| 1. juovlâmáánu |''Quítate las gafas'' |Melendi |- !49 |style="text-align: left;"| 8. juovlâmáánu |rowspan="2"|''Hijos del mar'' |rowspan="2"|[[David Bisbal]] |- !50 |style="text-align: left;"| 15. juovlâmáánu |- !51 |style="text-align: left;"| 22. juovlâmáánu |rowspan="2"|''Quítate las gafas'' |rowspan="2"|Melendi |- !52 |style="text-align: left;"| 29. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2016 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2016 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2016 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2016|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2016 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2016]] jbqs24qiwk6zhhbhny86hqpjgh5q89l 0 21530 159757 150129 2026-09-26T01:55:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159757 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2017.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 5. uđđâivemáánu |rowspan="3"|''Quítate las gafas'' |rowspan="3"|[[Melendi]] |- !2 |style="text-align: left;"| 12. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 19. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 26. uđđâivemáánu |''[[Return to Ommadawn]]'' |[[Mike Oldfield]] |- !5 |style="text-align: left;"| 2. kuovâmáánu |rowspan="2"|''[[La La Land (soundtrack)|La La Land: Original Motion Picture Soundtrack]]'' |rowspan="2"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !6 |style="text-align: left;"| 9. kuovâmáánu |- !7 |style="text-align: left;"| 16. kuovâmáánu |''Rompiendo fronteras'' |[[Alejandro Fernández]] |- !8 |style="text-align: left;"| 23. kuovâmáánu |''En la espiral'' |[[Lori Meyers]] |- !9 |style="text-align: left;"| 2. njuhčâmáánu |''Antonimo'' |Rayden |- !10 |style="text-align: left;"| 9. njuhčâmáánu |''[[÷ (album)|÷]]'' |[[Ed Sheeran]] |- !11 |style="text-align: left;"| 16. njuhčâmáánu |rowspan="9"|''Lo niego todo'' |rowspan="9"|[[Joaquín Sabina]] |- !12 |style="text-align: left;"| 23. njuhčâmáánu |- !13 |style="text-align: left;"| 30. njuhčâmáánu |- !14 |style="text-align: left;"| 6. cuáŋuimáánu |- !15 |style="text-align: left;"| 13. cuáŋuimáánu |- !16 |style="text-align: left;"| 20. cuáŋuimáánu |- !17 |style="text-align: left;"| 27. cuáŋuimáánu |- !18 |style="text-align: left;"| 4. vyesimáánu |- !19 |style="text-align: left;"| 11. vyesimáánu |- !20 |style="text-align: left;"| 18. vyesimáánu |''[[Harry Styles (album)|Harry Styles]]'' |[[Harry Styles]] |- !21 |style="text-align: left;"| 25. vyesimáánu |''Chalk Dreams'' |[[Carlos Marco]] |- !22 |style="text-align: left;"| 1. kesimáánu |''Desde una ventana'' |[[Andrés Suárez]] |- !23 |style="text-align: left;"| 8. kesimáánu |''Me metí en tu corazón'' |[[Camela]] |- !24 |style="text-align: left;"| 15. kesimáánu |''[[Witness (Katy Perry album)|Witness]]'' |[[Katy Perry]] |- !25 |style="text-align: left;"| 22. kesimáánu |''[[Más (album)|Más: 20th Aniversario]]'' |[[Alejandro Sanz]] |- !26 |style="text-align: left;"| 29. kesimáánu |''Lo niego todo'' |Joaquín Sabina |- !27 |style="text-align: left;"| 6. syeinimáánu |rowspan="3"|''Gracias'' |rowspan="3"|Gemeliers |- !28 |style="text-align: left;"| 13. syeinimáánu |- !29 |style="text-align: left;"| 20. syeinimáánu |- !30 |style="text-align: left;"| 27. syeinimáánu |''[[Lust for Life (Lana Del Rey album)|Lust for Life]]'' |[[Lana Del Rey]] |- !31 |style="text-align: left;"| 3. porgemáánu |rowspan="2"|''Gracias'' |rowspan="2"|Gemeliers |- !32 |style="text-align: left;"| 10. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 17. porgemáánu |''Lo niego todo'' |Joaquin Sabina |- !34 |style="text-align: left;"| 24. porgemáánu |''Gracias'' |Gemeliers |- !35 |style="text-align: left;"|31. porgemáánu |''[[Fifth Harmony (album)|Fifth Harmony]]'' |[[Fifth Harmony]] |- !36 |style="text-align: left;"| 7. čohčâmáánu |''3+Ladies Tour'' |Sweet California |- !37 |style="text-align: left;"| 14. čohčâmáánu |''Tú y yo'' |[[Adexe & Nau]] |- !38 |style="text-align: left;"| 21. čohčâmáánu |''La calma'' |[[Pastora Soler]] |- !39 |style="text-align: left;"| 28. čohčâmáánu |''Cuando el río sueno...'' |Rozalén |- !40 |style="text-align: left;"| 5. roovvâdmáánu |''[[Younger Now]]'' |[[Miley Cyrus]] |- !41 |style="text-align: left;"| 12. roovvâdmáánu |rowspan="2"|''Vía Dalma III'' |rowspan="2"|[[Sergio Dalma]] |- !42 |style="text-align: left;"| 19. roovvâdmáánu |- !43 |style="text-align: left;"| 26. roovvâdmáánu |''Expectativas'' |[[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- !44 |style="text-align: left;"| 2. skammâmáánu |''Las costuras del alma'' |[[El Barrio (lávloo)|El Barrio]] |- !45 |style="text-align: left;"| 9. skammâmáánu |''A un milímetro de ti'' |[[Antonio José Sánchez Mazuecos|Antonio José]] |- !46 |style="text-align: left;"| 16. skammâmáánu |''Mismo sitio, distinto lugar'' |Vetusta Morla |- !47 |style="text-align: left;"| 23. skammâmáánu |rowspan="3"|''Prometo'' |rowspan="3"|[[Pablo Alborán]] |- !48 |style="text-align: left;"| 30. skammâmáánu |- !49 |style="text-align: left;"| 7. juovlâmáánu |- !50 |style="text-align: left;"| 14. juovlâmáánu | ''+ Es + (El Concierto / En Directo en El Estadio Vicente Calderón / 2017)'' | Alejandro Sanz |- !51 |style="text-align: left;"| 21. juovlâmáánu |rowspan="2"|''Prometo'' |rowspan="2"|Pablo Alborán |- !52 |style="text-align: left;"| 28. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2017 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2017 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2017 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2017|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2017 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2017]] o0gpofvi83u1sgqw7wcw2h0izzudwdl 0 21531 159759 150130 2026-09-26T01:56:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159759 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2018.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 4. uđđâivemáánu |rowspan="2"|''Prometo'' |rowspan="2"|[[Pablo Alborán]] |- !2 |style="text-align: left;"| 11. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 18. uđđâivemáánu |''[[Camila (album)|Camila]]'' |[[Camila Cabello]] |- !4 |style="text-align: left;"| 25. uđđâivemáánu |rowspan="2"|''[[Operación Triunfo (paje 9)|Operación Triunfo 2017: Lo Mejor 1ª Parte]]'' |rowspan="7"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !5 |style="text-align: left;"| 1. kuovâmáánu |- !6 |style="text-align: left;"| 8. kuovâmáánu |rowspan="3"|''Operación Triunfo 2017: No puedo vivir sin ti'' |- !7 |style="text-align: left;"| 15. kuovâmáánu |- !8 |style="text-align: left;"| 22. kuovâmáánu |- !9 |style="text-align: left;"| 1. njuhčâmáánu |rowspan="2"|''Operación Triunfo 2017: Lo Mejor 2ª Parte'' |- !10 |style="text-align: left;"| 8. njuhčâmáánu |- !11 |style="text-align: left;"| 15. njuhčâmáánu |''Ahora'' |[[Melendi]] |- !12 |style="text-align: left;"| 22. njuhčâmáánu |rowspan="5"|''Geometría del rayo'' |rowspan="5"|[[Manolo García]] |- !13 |style="text-align: left;"| 29. njuhčâmáánu |- !14 |style="text-align: left;"| 5. cuáŋuimáánu |- !15 |style="text-align: left;"| 12. cuáŋuimáánu |- !16 |style="text-align: left;"| 19. cuáŋuimáánu |- !17 |style="text-align: left;"| 26. cuáŋuimáánu |''Rock and Roll Actitud (1978–2018)'' |[[Loquillo (lávloo)|Loquillo]] |- !18 |style="text-align: left;"| 3. vyesimáánu |rowspan="2"|''Bajo tus alas'' |rowspan="2"|[[Niña Pastori]] |- !19 |style="text-align: left;"| 10. vyesimáánu |- !20 |style="text-align: left;"| 17. vyesimáánu |''[[Tranquility Base Hotel & Casino]]'' |[[Arctic Monkeys]] |- !21 |style="text-align: left;"| 24. vyesimáánu |''El gran truco final'' |[[Love of Lesbian]] |- !22 |style="text-align: left;"| 31. vyesimáánu |''[[Shawn Mendes (album)|Shawn Mendes]]'' |[[Shawn Mendes]] |- !23 |style="text-align: left;"| 7. kesimáánu |''Nacidos para creer'' |[[Amaia Montero]] |- !24 |style="text-align: left;"| 14. kesimáánu |''Prometo'' |Pablo Alborán |- !25 |style="text-align: left;"| 21. kesimáánu |''[[Liberation (Christina Aguilera album)|Liberation]]'' |[[Christina Aguilera]] |- !26 |style="text-align: left;"| 28. kesimáánu |''Stereo'' |Gemeliers |- !27 |style="text-align: left;"| 5. syeinimáánu |rowspan="5"|''Principios'' |rowspan="5"|[[Cepeda (lávloo)|Cepeda]] |- !28 |style="text-align: left;"| 12. syeinimáánu |- !29 |style="text-align: left;"| 19. syeinimáánu |- !30 |style="text-align: left;"| 26. syeinimáánu |- !31 |style="text-align: left;"| 2. porgemáánu |- !32 |style="text-align: left;"| 9. porgemáánu |rowspan="2"|''Prometo'' |rowspan="2"|Pablo Alborán |- !33 |style="text-align: left;"| 16. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 23. porgemáánu |rowspan="2"|''[[Sweetener (album)|Sweetener]]'' |rowspan="2"|[[Ariana Grande]] |- !35 |style="text-align: left;"| 30. porgemáánu |- !36 |style="text-align: left;"| 6. čohčâmáánu |''Míranos'' |[[Marta Soto]] |- !37 |style="text-align: left;"| 13. čohčâmáánu |''Guerra'' |[[Carlos Rivera]] |- !38 |style="text-align: left;"| 20. čohčâmáánu |''[[Complicado]]'' |[[Blas Cantó]] |- !39 |style="text-align: left;"| 27. čohčâmáánu |rowspan="2"|''Oxígeno'' |rowspan="2"|[[Malú]] |- !40 |style="text-align: left;"| 4. roovvâdmáánu |- !41 |style="text-align: left;"| 11. roovvâdmáánu |''[[Trench (album)|Trench]]'' |[[Twenty One Pilots]] |- !42 |style="text-align: left;"| 18. roovvâdmáánu |''Oxígeno'' |Malú |- !43 |style="text-align: left;"| 25. roovvâdmáánu |''A un milímetro de ti'' |[[Antonio José Sánchez Mazuecos|Antonio José]] |- !44 |style="text-align: left;"| 1. skammâmáánu |''Balas perdidas'' |Morat |- !45 |style="text-align: left;"| 8. skammâmáánu |''[[Operación Triunfo (paje 10)|Operación Triunfo 2018: Lo Mejor 1ª Parte]]'' |Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !46 |style="text-align: left;"| 15. skammâmáánu |''[[El mal querer]]'' |[[Rosalía (lávloo)|Rosalía]] |- !47 |style="text-align: left;"| 22. skammâmáánu |''Todas las mujeres que habitan en mí'' |Vanesa Martín |- !48 |style="text-align: left;"| 29. skammâmáánu |''Cicatrices'' |[[Miriam Rodríguez]] |- !49 |style="text-align: left;"| 6. juovlâmáánu |''[[Tráiler]]'' |[[Aitana (lávloo)|Aitana]] |- !50 |style="text-align: left;"| 13. juovlâmáánu |rowspan="3"|''La cruz del mapa'' |rowspan="3"|[[Manuel Carrasco]] |- !51 |style="text-align: left;"| 20. juovlâmáánu |- !52 |style="text-align: left;"| 27. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2018 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2018 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2018 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2018|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2018 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2018]] r24sj75j3mnd6dqa96gallol7k411ub 0 21534 159761 150131 2026-09-26T01:56:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159761 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2019.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 3. uđđâivemáánu |rowspan="3"|''La cruz del mapa'' |rowspan="3"|[[Manuel Carrasco]] |- !2 |style="text-align: left;"| 10. uđđâivemáánu |- !3 |style="text-align: left;"| 17. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 24. uđđâivemáánu |''Sinónimo'' |Rayden |- !5 |style="text-align: left;"| 31. uđđâivemáánu |''Sus Canciones'' |[[Alba Reche]] |- !6 |style="text-align: left;"| 7. kuovâmáánu |''[[Vida (Luis Fonsi album)|Vida]]'' |[[Luis Fonsi]] |- !7 |style="text-align: left;"| 14. kuovâmáánu |''Héroes en Tiempos de Guerra'' |[[David Bustamante]] |- !8 |style="text-align: left;"| 21. kuovâmáánu |''Extrapolaciones y dos preguntas 1989–2000'' |[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- !9 |style="text-align: left;"| 28. kuovâmáánu |''[[Operación Triunfo (paje 10)|Operación Triunfo 2018: Lo Mejor 2ª Parte]]'' |Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !10 |style="text-align: left;"| 7. njuhčâmáánu |''[[Oh Long Johnson (album)|Oh Long Johnson]]'' |[[Miss Caffeina]] |- !11 |style="text-align: left;"| 14. njuhčâmáánu |''Ira Dei'' |[[Mägo de Oz]] |- !12 |style="text-align: left;"| 21. njuhčâmáánu |''Rebobinando (25 años)'' |[[Camela]] |- !13 |style="text-align: left;"| 28. njuhčâmáánu |rowspan="2"|''Nuclear'' |rowspan="2"|[[Leiva (lávloo)|Leiva]] |- !14 |style="text-align: left;"| 4. cuáŋuimáánu |- !15 |style="text-align: left;"| 11. cuáŋuimáánu |''[[ElDisco|#ElDisco]]'' |[[Alejandro Sanz]] |- !16 |style="text-align: left;"| 18. cuáŋuimáánu |''El azogue'' |[[Marea (muusikjuávkku)|Marea]] |- !17 |style="text-align: left;"| 25. cuáŋuimáánu |rowspan="3"|''#ElDisco'' |rowspan="3"|Alejandro Sanz |- !18 |style="text-align: left;"| 2. vyesimáánu |- !19 |style="text-align: left;"| 9. vyesimáánu |- !20 |style="text-align: left;"| 6. vyesimáánu |''Ni descanso, ni paz!'' |[[La Polla Records]] |- !21 |style="text-align: left;"| 23. vyesimáánu |''Akelarre'' |[[Lola Indigo]] |- !22 |style="text-align: left;"| 30. vyesimáánu |rowspan="2"|''#ElDisco'' |rowspan="2"|Alejandro Sanz |- !23 |style="text-align: left;"| 6. kesimáánu |- !24 |style="text-align: left;"| 13. kesimáánu |''[[Spoiler (album)|Spoiler]]'' |[[Aitana (lávloo)|Aitana]] |- !25 |style="text-align: left;"| 20. kesimáánu |''[[Western Stars]]'' |[[Bruce Springsteen]] |- !26 |style="text-align: left;"| 27. kesimáánu |rowspan="2"|''Otras Alas'' |rowspan="2"|[[Natalia Lacunza]] |- !27 |style="text-align: left;"| 4. syeinimáánu |- !28 |style="text-align: left;"| 11. syeinimáánu |''Tour Santa Libertad'' |[[Pablo López (lávloo)|Pablo López]] |- !29 |style="text-align: left;"| 18. syeinimáánu |''[[No.6 Collaborations Project]]'' |[[Ed Sheeran]] |- !30 |style="text-align: left;"| 25. syeinimáánu |''Spoiler'' |Aitana |- !31 |style="text-align: left;"| 1. porgemáánu |rowspan="2"|''[[BTS World: Original Soundtrack]]'' |rowspan="2"|[[BTS (muusikjuávkku)|BTS]] |- !32 |style="text-align: left;"| 8. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 15. porgemáánu |''[[We Are Not Your Kind]]'' |[[Slipknot (muusikjuávkku)|Slipknot]] |- !34 |style="text-align: left;"| 22. porgemáánu |''#ElDisco'' |Alejandro Sanz |- !35 |style="text-align: left;"| 29. porgemáánu |''[[Lover (album)|Lover]]'' |[[Taylor Swift]] |- !36 |style="text-align: left;"| 5. čohčâmáánu |''Emociones'' |Martina D'Antiochia |- !37 |style="text-align: left;"| 12. čohčâmáánu |''[[Salto al color]]'' |[[Amaral (muusikjuávkku)|Amaral]] |- !38 |style="text-align: left;"| 19. čohčâmáánu |''[[Amuza]]'' |[[Miki Núñez]] |- !39 |style="text-align: left;"| 26. čohčâmáánu |''[[Pero No Pasa Nada]]'' |[[Amaia (lávloo)|Amaia]] |- !40 |style="text-align: left;"| 3. roovvâdmáánu |''[[Abbey Road|Abbey Road: 50 Anniversario]]'' |[[The Beatles]] |- !41 |style="text-align: left;"| 10. roovvâdmáánu |''[[Per la bona gent]]'' |[[Manel (muusikjuávkku)|Manel]] |- !42 |style="text-align: left;"| 17. roovvâdmáánu |''Mes excentricités, Vol. 1'' |[[Mónica Naranjo]] |- !43 |style="text-align: left;"| 24. roovvâdmáánu |''Fuego'' |[[Estopa]] |- !44 |style="text-align: left;"| 31. roovvâdmáánu |rowspan="2"|''El Danzar de las Mariposas'' |rowspan="2"|[[El Barrio (lávloo)|El Barrio]] |- !45 |style="text-align: left;"| 7. skammâmáánu |- !46 |style="text-align: left;"| 14. skammâmáánu |''Antidoto'' |[[Antonio José Sánchez Mazuecos|Antonio José]] |- !47 |style="text-align: left;"| 21. skammâmáánu |''Renaissance'' |Mónica Naranjo |- !48 |style="text-align: left;"| 28. skammâmáánu |''Le cruz de mapa'' |Manuel Carrasco |- !49 |style="text-align: left;"| 5. juovlâmáánu |''10:20:40'' |[[Melendi]] |- !50 |style="text-align: left;"| 12. juovlâmáánu |''#ElDisco'' |Alejandro Sanz |- !51 |style="text-align: left;"| 19. juovlâmáánu |rowspan="2"|''Tributo a [[Joaquin Sabina|Sabina]]: Ni tan Joven ni tan Viejo'' |rowspan="2"|Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !52 |style="text-align: left;"| 26. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2019 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2019 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2019 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2019|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2019 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2019]] 36o39k5ucp8p84t2o32p4gzejs3yf2s 0 21535 159762 150132 2026-09-26T01:56:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159762 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2020.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 |style="text-align: left;"| 2. uđđâivemáánu |''Tributo a [[Joaquin Sabina|Sabina]]: Ni tan Joven ni tan Viejo'' |Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !2 |style="text-align: left;"| 9. uđđâivemáánu |rowspan="3"|''En tus planes'' |rowspan="3"|[[David Bisbal]] |- !3 |style="text-align: left;"| 16. uđđâivemáánu |- !4 |style="text-align: left;"| 23. uđđâivemáánu |- !5 |style="text-align: left;"| 30. uđđâivemáánu |''Origen'' |Fuel Fandango |- !6 |style="text-align: left;"| 6. kuovâmáánu |''Un planeta llamado nosotros'' |[[Maldita Nerea]] |- !7 |style="text-align: left;"| 13. kuovâmáánu |''En tus planes'' |David Bisbal |- !8 |style="text-align: left;"| 20. kuovâmáánu |''Hecho en México'' |[[Alejandro Fernández]] |- !9 |style="text-align: left;"| 27. kuovâmáánu |''[[Map of the Soul: 7]]'' |[[BTS (muusikjuávkku)|BTS]] |- !10 |style="text-align: left;"| 5. njuhčâmáánu |''[[Operación Triunfo (paje 11)|Operación Triunfo 2020: Lo Mejor 1ª Parte]]'' |Jieškote-uvlágáneh artisteh |- !11 |style="text-align: left;"| 12. njuhčâmáánu |''Bestieza'' |Los Enemigos |- !12 |style="text-align: left;"| 19. njuhčâmáánu |''EP2'' |[[Natalia Lacunza]] |- !13 |style="text-align: left;"| 26. njuhčâmáánu |''Impulso'' |[[Dvicio]] |- | colspan="4"| Listo ij almostum koronapandemia keežild. |- !27 |style="text-align: left;"| 2. syeinimáánu |''[[Emmanuel (album)|Emmanuel]]'' |[[Anuel AA]] |- !28 |style="text-align: left;"| 9. syeinimáánu |''Acústico acústico acústico (En directo)'' |[[Manolo García]] |- !29 |style="text-align: left;"| 16. syeinimáánu |rowspan="7"|''Emmanuel'' |rowspan="7"|Anuel AA |- !30 |style="text-align: left;"| 23. syeinimáánu |- !31 |style="text-align: left;"| 30. syeinimáánu |- !32 |style="text-align: left;"| 6. porgemáánu |- !33 |style="text-align: left;"| 13. porgemáánu |- !34 |style="text-align: left;"| 20. porgemáánu |- !35 |style="text-align: left;"| 27. porgemáánu |- !36 |style="text-align: left;"| 3. čohčâmáánu |''Libertad'' |[[Agoney]] |- !37 |style="text-align: left;"| 10. čohčâmáánu |''Ruido de Fondo'' |Sidecars |- !38 |style="text-align: left;"| 17. čohčâmáánu |''[[Enoc (album)|Enoc]]'' |[[Ozuna (lávloo)|Ozuna]] |- !39 |style="text-align: left;"| 24. čohčâmáánu |''[[Un susurro en la tormenta]]'' |[[La Oreja de Van Gogh]] |- !40 |style="text-align: left;"| 1. roovvâdmáánu |rowspan="2"|''Enoc'' |rowspan="2"|Ozuna |- !41 |style="text-align: left;"| 8. roovvâdmáánu |- !42 |style="text-align: left;"| 15. roovvâdmáánu |''Con los pies en el suelo'' |[[Luis Cepeda|Cepeda]] |- !43 |style="text-align: left;"| 22. roovvâdmáánu |''Lo que me dé la gana'' |[[Dani Martín (lávloo)|Dani Martín]] |- !44 |style="text-align: left;"| 29. roovvâdmáánu |''Siete veces sí'' |Vanesa Martín |- !45 |style="text-align: left;"| 5. skammâmáánu |''El Árbol y el Bosque'' |[[Rozalén]] |- !46 |style="text-align: left;"| 12. skammâmáánu |''Aviónica'' |[[Antonio Orozco]] |- !47 |style="text-align: left;"| 19. skammâmáánu |''[[Power Up (album)|Power Up]]'' |[[AC/DC]] |- !48 |style="text-align: left;"| 26. skammâmáánu |''Madrid Nuclear (En Directo)'' |[[Leiva (lávloo)|Leiva]] |- !49 |style="text-align: left;"| 3. juovlâmáánu |''[[El Último Tour Del Mundo]]'' |[[Bad Bunny]] |- !50 |style="text-align: left;"| 10. juovlâmáánu |''Aviónica'' |Antonio Orozco |- !51 |style="text-align: left;"| 17. juovlâmáánu | rowspan="3" |''[[Vértigo (Pablo Alborán album)|Vértigo]]'' | rowspan="3" |[[Pablo Alborán]] |- !52 |style="text-align: left;"| 24. juovlâmáánu |- !53 |style="text-align: left;"| 31. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2020 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2020 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2020 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2020|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2020 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2020]] 98gu4bimnz3cjfuvenq44motfyp1rhk 0 21536 159763 150133 2026-09-26T01:56:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159763 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2021.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-13|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 | style="text-align: left" | 1. uđđâivemáánu |''[[Vértigo (Pablo Alborán album)|Vértigo]]'' |[[Pablo Alborán]] |- !2 | style="text-align: left" | 8. uđđâivemáánu |rowspan=2|''[[11 Razones]]'' |rowspan=2|[[Aitana (lávloo)|Aitana]] |- !3 | style="text-align: left" | 15. uđđâivemáánu |- !4 | style="text-align: left" | 22. uđđâivemáánu |rowspan=2|''[[Los Dioses]]'' |rowspan=2|[[Anuel AA]] já [[Ozuna (lávloo)|Ozuna]] |- !5 | style="text-align: left" | 29. uđđâivemáánu |- !6 | style="text-align: left" | 5. kuovâmáánu |''Angelus Apatrida'' |[[Angelus Apatrida]] |- !7 | style="text-align: left" | 12. kuovâmáánu |rowspan=2|''[[Future Nostalgia]]'' |rowspan=2|[[Dua Lipa]] |- !8 | style="text-align: left" | 19. kuovâmáánu |- !9 | style="text-align: left" | 26. kuovâmáánu |rowspan=7|''[[El Madrileño]]'' |rowspan=7|[[C. Tangana]] |- !10 | style="text-align: left" | 5. njuhčâmáánu |- !11 | style="text-align: left" | 12. njuhčâmáánu |- !12 | style="text-align: left" | 19. njuhčâmáánu |- !13 | style="text-align: left" | 26. njuhčâmáánu |- !14 | style="text-align: left" | 2. cuáŋuimáánu |- !15 | style="text-align: left" | 9. cuáŋuimáánu |- !16 | style="text-align: left" | 16. cuáŋuimáánu |''V.E.H.N (Viaje épico hacia la nada)'' |[[Love of Lesbian]] |- !17 | style="text-align: left" | 23. cuáŋuimáánu |''El Madrileño'' |C. Tangana |- !18 | style="text-align: left" | 30. cuáŋuimáánu |''Mayéutica'' |[[Roberto Iniesta|Robe]] |- !19 | style="text-align: left" | 7. vyesimáánu |''El Madrileño'' |C. Tangana |- !20 | style="text-align: left" | 14. vyesimáánu |''Sinapsis'' |Chica Sobresalto |- !21 | style="text-align: left" | 21. vyesimáánu |rowspan=2|''[[Sour (album)|Sour]]'' |rowspan=2| [[Olivia Rodrigo]] |- !22 | style="text-align: left" | 28. vyesimáánu |- !23 | style="text-align: left" | 5. kesimáánu |''Existencialismo Pop'' |[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- !24 | style="text-align: left" | 12. kesimáánu |''El Madrileño'' |C. Tangana |- !25 | style="text-align: left" | 19. kesimáánu |''[[Helloween (album)|Helloween]]'' |[[Helloween]] |- !26 | style="text-align: left" | 26. kesimáánu |''[[Vice Versa (Rauw Alejandro album)|Vice Versa]]'' |[[Rauw Alejandro]] |- !27 | style="text-align: left" | 3. syeinimáánu |''[[La Niña (album)|La Niña]]'' |[[Lola Índigo]] |- !28 | style="text-align: left" | 10. syeinimáánu |''Vice Versa'' |Rauw Alejandro |- !29 | style="text-align: left" | 17. syeinimáánu |''¿A Donde Vamos?'' |[[Morat (muusikjuávkku)|Morat]] |- !30 | style="text-align: left" | 24. syeinimáánu |''Vice Versa'' |Rauw Alejandro |- !31 | style="text-align: left" | 31. syeinimáánu |''[[Happier Than Ever]]'' |[[Billie Eilish]] |- !32 | style="text-align: left" | 7. porgemáánu |rowspan=4|''Vice Versa'' |rowspan=4|Rauw Alejandro |- !33 | style="text-align: left" | 14. porgemáánu |- !34 | style="text-align: left" | 21. porgemáánu |- !35 | style="text-align: left" | 28. porgemáánu |- !36 | style="text-align: left" | 4. čohčâmáánu |''[[Senjutsu (album)|Senjutsu]]'' |[[Iron Maiden]] |- !37 | style="text-align: left" | 11. čohčâmáánu |''Bandera Negra'' |[[Mägo de Oz]] |- !38 | style="text-align: left" | 18. čohčâmáánu |''[[Jose (album)|Jose]]'' |[[J Balvin]] |- !39 | style="text-align: left" | 25. čohčâmáánu |rowspan=3|''Cada Vez Cadáver'' |rowspan=3|[[Fito & Fitipaldis]] |- !40 | style="text-align: left" | 2. roovvâdmáánu |- !41 | style="text-align: left" | 9. roovvâdmáánu |- !42 | style="text-align: left" | 16. roovvâdmáánu |''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' |[[Coldplay]] |- !43 | style="text-align: left" | 23. roovvâdmáánu |''[[Mil Batallas]]'' |[[Malú]] |- !44 | style="text-align: left" | 30. roovvâdmáánu |''[[= (album)|=]]'' |[[Ed Sheeran]] |- !45 | style="text-align: left" | 6. skammâmáánu |''Likes y Cicatrices'' |[[Melendi]] |- !46 | style="text-align: left" | 13. skammâmáánu |''No, No Vuelve'' |[[Dani Martín (lávloo)|Dani Martín]] |- !47 | style="text-align: left" | 20. skammâmáánu |''[[30 (album)|30]]'' |[[Adele]] |- !48 | style="text-align: left" | 27. skammâmáánu |''Cable a Tierra'' |[[Vetusta Morla]] |- !49 | style="text-align: left" | 3. juovlâmáánu |''Cuando Te Muerdes el Labio'' |[[Leiva (lávloo)|Leiva]] |- !50 | style="text-align: left" | 10. juovlâmáánu |rowspan=4|''Sanz'' |rowspan=4|[[Alejandro Sanz]] |- !51 | style="text-align: left" | 17. juovlâmáánu |- !52 | style="text-align: left" | 24. juovlâmáánu |- !1 | style="text-align: left" | 31. juovlâmáánu |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2021 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2021 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2021 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2020|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2021 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2021]] l285j8hmm9xzjzbt2zf21zeta7f1uwu 0 21544 159765 150134 2026-09-26T01:56:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159765 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-16|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 | style="text-align:left" | 31. juovlâmáánu |rowspan=2|''Sanz'' |rowspan=2|[[Alejandro Sanz]] |- !2 | style="text-align:left" | 7. uđđâivemáánu |- !3 | style="text-align:left" | 14. uđđâivemáánu |''[[Vice Versa (Rauw Alejandro album)|Vice Versa]]'' |[[Rauw Alejandro]] |- !4 | style="text-align:left" | 21. uđđâivemáánu |''Las canciones del agua'' |[[Los Planetas]] |- !5 | style="text-align:left" | 28. uđđâivemáánu |''Superpop'' | Belén Aguilera |- !6 | style="text-align:left" | 4. kuovâmáánu |''[[Dharma (Sebastián Yatra album)|Dharma]]'' | [[Sebastián Yatra]] |- !7 | style="text-align:left" | 11. kuovâmáánu |''Inmortales'' | Funzo and Baby Loud |- !8 | style="text-align:left" | 18. kuovâmáánu |''Entre las dudas y el azar'' | [[Dani Fernández (lávloo)|Dani Fernández]] |- !9 | style="text-align:left" | 25. kuovâmáánu |''[[El Madrileño]]'' |[[C. Tangana]] |- !10 | style="text-align:left" | 4. njuhčâmáánu |''[[Edificaciones Paganas]]'' |[[Fangoria (muusikjuávkku)|Fangoria]] |- !11 | style="text-align:left" | 11. njuhčâmáánu |''[[Impera]]'' |[[Ghost (ruotâlâš muusikjuávkku)|Ghost]] |- !12 | style="text-align:left" | 18. njuhčâmáánu |rowspan=6|''[[Motomami]]'' |rowspan=6|[[Rosalía]] |- !13 | style="text-align:left" | 25. njuhčâmáánu |- !14 | style="text-align:left" | 2. cuáŋuimáánu |- !15 | style="text-align:left" | 9. cuáŋuimáánu |- !16 | style="text-align:left" | 16. cuáŋuimáánu |- !17 | style="text-align:left" | 23. cuáŋuimáánu |- !18 | style="text-align:left" | 30. cuáŋuimáánu |''Mi Vida en Marte'' |[[Manolo García]] |- !19 | style="text-align:left" | 6. vyesimáánu |rowspan=2|''[[Un Verano Sin Ti]]'' |rowspan=2|[[Bad Bunny]] |- !20 | style="text-align:left" | 13. vyesimáánu |- !21 | style="text-align:left" | 20. vyesimáánu |''[[Harry's House]]'' |[[Harry Styles]] |- !22 | style="text-align:left" | 27. vyesimáánu | rowspan="21" |''Un Verano Sin Ti'' | rowspan="21" |Bad Bunny |- !23 | style="text-align:left" | 3. kesimáánu |- !24 | style="text-align:left" | 10. kesimáánu |- !25 | style="text-align:left" | 17. kesimáánu |- !26 | style="text-align:left" | 24. kesimáánu |- !27 | style="text-align:left" | 1. syeinimáánu |- !28 | style="text-align:left" | 8. syeinimáánu |- !29 | style="text-align:left" | 15. syeinimáánu |- !30 | style="text-align:left" | 22. syeinimáánu |- !31 | style="text-align:left" | 29. syeinimáánu |- !32 | style="text-align:left" | 5. porgemáánu |- !33 | style="text-align:left" | 12. porgemáánu |- !34 | style="text-align:left" | 19. porgemáánu |- !35 | style="text-align:left" | 26. porgemáánu |- !36 | style="text-align:left" | 2. čohčâmáánu |- !37 | style="text-align:left" | 9. čohčâmáánu |- !38 | style="text-align:left" | 16. čohčâmáánu |- !39 | style="text-align:left" | 23. čohčâmáánu |- !40 | style="text-align:left" | 30. čohčâmáánu |- !41 | style="text-align:left" | 7. roovvâdmáánu |- !42 | style="text-align:left" | 14. roovvâdmáánu |- !43 | style="text-align:left" | 21. roovvâdmáánu | rowspan=2|''[[Midnights]]'' | rowspan=2|[[Taylor Swift]] |- !44 | style="text-align:left" | 28. roovvâdmáánu |- !45 | style="text-align:left" | 4. skammâmáánu |''Paraíso'' |Mora |- !46 | style="text-align:left" | 11. skammâmáánu |''[[Faith in the Future (Louis Tomlinson album)|Faith in the Future]]'' |[[Louis Tomlinson]] |- !47 | style="text-align:left" | 18. skammâmáánu |''[[Sen2 Kbrn, Vol. 2]]'' |[[Eladio Carrión]] |- !48 | style="text-align:left" | 25. skammâmáánu |''Corazon Y Flecha'' |[[Manuel Carrasco]] |- !49 | style="text-align:left" | 2. juovlâmáánu |''[[La Cuarta Hoja]]'' |[[Pablo Alborán]] |- !50 | style="text-align:left" | 9. juovlâmáánu |rowspan=2|''Corazon Y Flecha'' |rowspan=2|Manuel Carrasco |- !51 | style="text-align:left" | 16. juovlâmáánu |- !52 | style="text-align:left" | 23. juovlâmáánu |''Los Potros del Tiempo'' |[[Marea (muusikjuávkku)|Marea]] |- !1 | style="text-align:left" | 30. juovlâmáánu |''Corazon Y Flecha'' |Manuel Carrasco |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2022 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2022 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2022 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2022|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2022 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2022]] e2ijc23imtomocekukk8opu6jyai7v6 0 21545 159766 150135 2026-09-26T01:56:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159766 wikitext text/x-wiki Taat lii listo albumijn, moh pessii listo njunošân [[Espanja]]st ive 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.promusicae.es/espanol.html|nommâ=Promusicae|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-03-23|čujottum=2024-04-16|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090323000040/http://www.promusicae.es/espanol.html|vyerkkejum=2009-03-23}}</ref> ==Listo== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=""|Okko !width=""|Almostittempeivi !width=""|Album !width=""|Artist |- !1 | style="text-align:left" | 30. juovlâmáánu |''Corazon Y Flecha'' |[[Manuel Carrasco]] |- !2 | style="text-align:left" | 6. uđđâivemáánu |rowspan=2|''[[Un Verano Sin Ti]]'' |rowspan=2|[[Bad Bunny]] |- !3 | style="text-align:left" | 13. uđđâivemáánu |- !4 | style="text-align:left" | 20. uđđâivemáánu |rowspan=5|''[[Donde Quiero Estar]]'' |rowspan=5|[[Quevedo (ráppájeijee)|Quevedo]] |- !5 | style="text-align:left" | 27. uđđâivemáánu |- !6 | style="text-align:left" | 3. kuovâmáánu |- !7 | style="text-align:left" | 10. kuovâmáánu |- !8 | style="text-align:left" | 17. kuovâmáánu |- !9 | style="text-align:left" | 24. kuovâmáánu |rowspan=2|''[[Mañana Será Bonito]]'' |rowspan=2|[[Karol G]] |- !10 | style="text-align:left" | 3. njuhčâmáánu |- !11 | style="text-align:left" | 10. njuhčâmáánu |''Donde Quiero Estar'' | Quevedo |- !12 | style="text-align:left" | 17. njuhčâmáánu |''3men2 Kbrn'' | [[Eladio Carrión]] |- !13 | style="text-align:left" | 24. njuhčâmáánu |''[[Bellodrama]]'' | [[Ana Mena]] |- !14 | style="text-align:left" | 31. njuhčâmáánu |rowspan=2|''Donde Quiero Estar'' |rowspan=2| Quevedo |- !15 | style="text-align:left" | 7. cuáŋuimáánu |- !16 | style="text-align:left" | 14. cuáŋuimáánu |''El Dragón'' |[[Lola Índigo]] |- !17 | style="text-align:left" | 21. cuáŋuimáánu |rowspan=5|''Donde Quiero Estar'' |rowspan=5|Quevedo |- !18 | style="text-align:left" | 28. cuáŋuimáánu |- !19 | style="text-align:left" | 5. vyesimáánu |- !20 | style="text-align:left" | 12. vyesimáánu |- !21 | style="text-align:left" | 19. vyesimáánu |- !22 | style="text-align:left" | 26. vyesimáánu |''Greta Garbo'' | [[Enrique Bunbury|Bunbury]] |- !23 | style="text-align:left" | 2. kesimáánu |rowspan=4|''Donde Quiero Estar'' |rowspan=4| Quevedo |- !24 | style="text-align:left" | 9. kesimáánu |- !25 | style="text-align:left" | 16. kesimáánu |- !26 | style="text-align:left" | 23. kesimáánu |- !27 | style="text-align:left" | 30. kesimáánu |''[[Data (album)|Data]]'' | [[Tainy]] |- !28 | style="text-align:left" | 7. syeinimáánu |''[[Speak Now (Taylor Swift versio)]]'' | [[Taylor Swift]] |- !29 | style="text-align:left" | 14. syeinimáánu |rowspan=4|''Donde Quiero Estar'' |rowspan=4| Quevedo |- !30 | style="text-align:left" | 21. syeinimáánu |- !31 | style="text-align:left" | 28. syeinimáánu |- !32 | style="text-align:left" | 4. porgemáánu |- !33 | style="text-align:left" | 11. porgemáánu |rowspan=2|''[[Mañana Será Bonito (Bichota Season)]]'' |rowspan=2| Karol G |- !34 | style="text-align:left" | 18. porgemáánu |- !35 | style="text-align:left" | 25. porgemáánu | rowspan=2|''Estrella'' | rowspan=2|Mora |- !36 | style="text-align:left" | 1. čohčâmáánu |- !37 | style="text-align:left" | 8. čohčâmáánu |''[[Guts (Olivia Rodrigo album)|Guts]]'' | [[Olivia Rodrigo]] |- !38 | style="text-align:left" | 15. čohčâmáánu | ''Estrella'' | Mora |- !39 | style="text-align:left" | 22. čohčâmáánu | ''[[Alpha (Aitana album)|Alpha]]'' | [[Aitana (lávloo)|Aitana]] |- !40 | style="text-align:left" | 29. čohčâmáánu | ''Me Siento Vivo'' | [[David Bisbal]] |- !41 | style="text-align:left" | 6. roovvâdmáánu | ''Alpha'' | Aitana |- !42 | style="text-align:left" | 13. roovvâdmáánu | rowspan=2|''[[Nadie Sabe Lo Que Va a Pasar Mañana]]'' | rowspan=2|Bad Bunny |- !43 | style="text-align:left" | 20. roovvâdmáánu |- !44 | style="text-align:left" | 27. roovvâdmáánu | ''[[1989 (Taylor Swift versio)]]'' | Taylor Swift |- !45 | style="text-align:left" | 3. skammâmáánu | ''Nadie Sabe Lo Que Va a Pasar Mañana'' | Bad Bunny |- !46 | style="text-align:left" | 10. skammâmáánu | ''20 Años Sin Noticias'' | [[Melendi]] |- !47 | style="text-align:left" | 17. skammâmáánu | ''Nadie Sabe Lo Que Va a Pasar Mañana'' | Bad Bunny |- !48 | style="text-align:left" | 24. skammâmáánu | ''Sonrie porque estás en la foto'' | [[Sergio Dalma]] |- !49 | style="text-align:left" | 1. juovlâmáánu | ''Desbarajuste Piramidal'' | [[El Último de la Fila]] |- !50 | style="text-align:left" | 8. juovlâmáánu | ''A Todo Si'' | [[Malú]] |- !51 | style="text-align:left" | 15. juovlâmáánu | rowspan=2|''Se Nos Lleva el Aire'' | rowspan=2|[[Robe Iniesta|Robe]] |- !52 | style="text-align:left" | 22. juovlâmáánu |- !1 | style="text-align:left" | 29. juovlâmáánu | ''Desbarajuste Piramidal'' | El Último de la Fila |} ==Käldeeh== {{Käldeeh }} {{Jurgâlus | 1 = :en:List of number-one albums of 2023 (Spain)}} {{Listoh pitáin já albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast}} [[Luokka:Ihe 2023 Espanjast]] [[Luokka:Ive 2023 muusik]] [[Luokka:Listoh ivveest 2023|Albumijn, moh pessii listo njunošân ive 2023 (Espanja)]] [[Luokka:Listoh albumijn, moh láá peessâm listo njunošân Espanjast|2023]] iyk0snbtu10j6r4nyw7weh30yze5xnw 0 21546 159605 150136 2026-09-26T01:19:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159605 wikitext text/x-wiki {{Jävri | nommâ = Jamâmeerâ | kove = Dead Sea beach 00.JPG | staatâ = [[Israel]] já [[Jordania]] | eennâmkodde = | kieldâ = | čäsuáivi alodâh = -430,5 | vijđodâh = 605<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.haaretz.com/israel-news/business/1.746258|nommâ=The Dead Sea is dying fast: Is it too late to save it, or was it always a lost cause?|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-12-22|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161222185808/http://www.haaretz.com/israel-news/business/1.746258|vyerkkejum=2016-12-22}}</ref> | čäcirääji = | stuárráámus kieŋŋâlvuotâ = 298 | koskâkieŋŋâlvuotâ = 188,4<ref name="eingedi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eingedi.co.il/http_new/viewpage.asp?pagesCatID=13214&siteName=eingedi|nommâ=Dead Sea Data Summary 2015|almostittem=www.eingedi.co.il|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=he}}</ref> | saijaasvuotâ = 114<ref name="eingedi"/> | kulgâmvijđodâh = | juvvâdâh = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Israel | nommâ_kárttá = Jamâmeerâ | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 31 | latm = 31 | lats = 15 | latNS = N | longd = 35 | longm = 29 | longs = 04 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | AlternativeMap = Israel relief location map.jpg }} '''Jamâmeerâ''' ({{k-ar|البحر الميت|al-Baḥr al-Mayyit}} teikâ بحر لوط, ''Baḥr Lūṭ'' "[[Loot]] meerâ", {{k-he|יַם הַמֶּלַח|jam ha-melaḥ}}, "sälttimeerâ") lii juvâttemes já uáli sálttáás [[jävri]] [[Jordania]] já [[Israel]] rääji alne. Ive 2016 ton čäsuáivi lâi 430,5 meetterid merâtääsi vuoluubeln.<ref name="isramar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://isramar.ocean.org.il/isramar2009/DeadSea/LongTerm.aspx|nommâ=Long-Term Changes in the Dead Sea|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-11-06|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181106233009/https://isramar.ocean.org.il/isramar2009/DeadSea/LongTerm.aspx|vyerkkejum=2018-11-06}}</ref> Tot meerhâš tom, et Jamâmeerâ riddo lii [[eennâmpállu|eennâmpáálu]] ase puoh kieŋâlumos saje. ==Šoddâm== Jamâmeerâ šoodâi [[mioseen]] ääigi. Talle tot uulij tavveen [[Hulanleehi|Hulanleevi]] räi já mäddin suulân 65&nbsp;km tááláá maadâroobdâst máádás. Ovdil Jamâmeerâ šoddâm [[Koskâmeerâ]] lâi olláám tááláá Jamâmeerâ kuávlu räi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Dead-Sea|nommâ=Dead Sea|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-03-31|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jiešvyevih== Jamâmeerâ lii ohtâ sálttáámuin čäcihámášuumijn maailmist.<ref name="Goetz">{{Kirjekäldee|Tahhee=Goetz, P. W. (toim.)|Nommâ=Dead Sea|Ihe=1986|Sijđo=937|Almostittee=The New Encyclopædia Britannica. Vol. 3 (15. riäntu)}}</ref> Ive 2011 ton sálttáásvuotâ lâi 342&nbsp;g/kg teikâ 34,2 %, mii lii 9,6 kerdid eenâb ko meerâ sálttáásvuotâ.<ref name="Goetz"/> Jamâmeerâ saahâdvuotâ lii 1,24&nbsp;kg/litter.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dspimport.com/about_the_dead_sea.html|nommâ=The Dead Sea|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-11-04|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131104055037/http://www.dspimport.com/about_the_dead_sea.html|vyerkkejum=2013-11-04}}</ref> Čääsi liegâsvuotâ lii 22–24 cekkid ponneest. Keessiv pajaldâsčääsi liegâsvuotâ paijaan 32–35 ciäkán.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Gertman, Isaac (toim. Bengtsson, Lars & Herschy, Reginald W. & Fairbridge, Rhodes W.)|Nommâ=Dead Sea|Ihe=2012|Siijđoh=212–216|Almostittemsaje=Encyclopedia of Lakes and Reservoirs|Almostittee=Springer|Isbn=978-1-4020-5616-1}}</ref> Jamâmeerâst ij lah juvvâdâh. Čääci vuálgá jäävrist lievlistmáin. ===Vijđodâh já čäsuáivi alodâh=== Jamâmeerâ vijđodâh lii kiäppánâm ive 1930 rääjist, ko mittedmeh algii.<ref name="isramar"/> Čäsuáivi alodâh lii meid muttum.<ref name="isramar"/> {| class="wikitable" |- ! Ihe ! Čäsuáivi alodâh (m) ! Vijđodâh (km²) |- | '''1930'''|| -390|| 1050 |- | '''1980'''|| -400|| 680 |- | '''1992'''|| -407|| 675 |- | '''1997'''|| -411|| 670 |- | '''2004'''|| -417|| 662 |- | '''2010'''|| -423|| 655 |- | '''2016'''|| -430,5|| 605 |} ==Šoŋŋâdâh== Jamâmeerâ taveoosijn arva koskâmiärálávt suulân 100&nbsp;mm jyehi ive. Ton maadâoosijn vist jyehi-ivvááš arvemeeri lii tuše 50&nbsp;mm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://exact-me.org/overview/p4144.htm|nommâ=Dead Sea|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-01-20|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130120074227/http://exact-me.org/overview/p4144.htm|vyerkkejum=2013-01-20}}</ref> Liegâsvuotâ lii koskâmiärálávt 32–39 cekkid keessiv já 20–23 cekkid tälviv. Jamâmeerâ kuávlu liegâsvuotâulâttâsah láá 47,0&nbsp;°C keessiv já 5,4&nbsp;°C tälviv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/LongTermInfo|nommâ=Averages and Records for several places in Israel|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-09-14|čujottum=2024-04-17|ietf-kielâkoodi=he|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100914010915/http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/LongTermInfo|vyerkkejum=2010-09-14}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Čiäŋuduvah]] [[Luokka:Israel jäävrih]] [[Luokka:Jordania jäävrih]] [[Luokka:Palestiina jäävrih]] [[Luokka:Ráámmát sajeh]] [[Luokka:Sälttijäävrih]] cvomd52pgttbi6o93zk2rzgo47f24ho 0 21935 159828 150207 2026-09-26T02:27:00Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159828 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Finnish Music Hall of Fame.png|pienoiskuva|Muusikmuseo logo]] [[Tiätuvuárkká:Helsinki Musiikkimuseo 2024-03.jpg|pienoiskuva|Muusikmuseo Fame já siämmáánommâsii raavâdviäsu olgouuvsah]] '''Muusikmuseo Fame''' ({{K-fi|Musiikkimuseo Fame}}, {{K-sv|Musikmuseet Fame}} já {{K-en|Finnish Music Hall of Fame}}) lâi čohčuv 2019 lekkum [[muusikmuseo]] [[Mall of Tripla|kävppikuávdáš Triplast]], [[Pasila|koskâ-Pasilast]], [[Helsig]]ist, [[Suomâ]]st.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/suomalaisen-musiikin-hall-of-fame/tietoa-museosta/|nommâ=Mikä on musiikkimuseo Fame|almostittee=FAME Musiikkimuseo|čujottum=17.10.2019}}</ref><ref name="mmf-sulkenut-ovensa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/musiikkimuseo-fame-on-sulkenut-ovensa/|nommâ=Musiikkimuseo fame on sulkenut ovensa|almostittem=Muusikmuseo Fame|čujottum=2024-05-10|kielâ={{fi}}}}</ref> Fame lâi vuossâmuš syemmilii museo, mii kieđâvušâi syemmilâš muusik vijđásávt šlaajâst peerusthánnáá. Muusikmuseo lopâttij toimâidis [[vyesimáánu 8.]] peeivi&nbsp;[[2024]].<ref name="mmf-sulkenut-ovensa"/> == Historjá == [[Tiätuvuárkká:Musiikkimuseo Fame.jpg|pienoiskuva|Museo lekkâmtilálâšvuotâ [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[2019]]]] [[Tukholma]]st, [[Ruotâ]]st leijee [[ABBA: The Museum]] lâi tehálâš inspiraatio käldee, mut muusikmuseo Fame lâi interaktiivlub ko ruátálâš museo.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11021765|nommâ=Helsingin uusi musiikkimuseo on elämyksellisempi kuin Tukholman Abba-museo, mutta ahdasta siellä voi tulla|tahhee=Aromaa, Jonni|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2019-10-16|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Taan tááhust muusikmuseo Fame lâi pyerebeht-uv siämmáálágán ko [[Ragnarock (muusikmuseo)|Ragnarock]], [[Tanska]]ast já [[Rockheim]]-museo, [[Ruándim]]ist, [[Taažâ]]st, moh lijjii meid Fame inspiraatio käldeeh. Kuhháá ij lamaš visesvuotâ tast, et finnee-uv museo tuárvi ruuđâ suulân 4,5 miljovn euro budjetsis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10452617|nommâ=Sampo Terho: Valtio lähtee rahoittamaan yksityistä musiikkimuseota - kunniagalleriaan pääsivät jo Katri-Helena ja Sibelius|tahhee=Aromaa, Jonni|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2018-10-11|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Museo vuáđudui iänáážin priivaatruttâdmáin, mut sehe Helsig kaavpug já Suomâ staatâ meid ruttâdii tom.<ref name="yle-11574182">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11574182|nommâ=Musiikkimuseo Fame yrityssaneeraukseen – yksityinen museo on toiminut vasta vuoden|tahhee=Sundqvist, Janne|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2020-10-01|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Neelji ive vuávám maŋa museo lekkui [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[2019]] ađai siämmáá peeivi ko [[Mall of Tripla|kävppikuávdáš Tripla-uv]].<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20086794|nommâ=”Konkurssi siitä tulee” – musiikkimuseo Fame ei noussut koronan jälkeen, jätti konkurssihakemuksen|tahhee=Puukka, Päivi|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2024-05-02|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/musiikkimuseo-fame-avautuu-43-miljoonan-euron-investointina/|nommâ=Musiikkimuseo Fame avautuu 4,3 miljoonan euron investointina|tahhee=|almostittem=Muusikmuseo Fame|äigimuddo=2019-09-20|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Ive 2020 finnodâhsaneeristem === Vááijuv ihe vuáđudem maŋa museo ucâlui [[Finnodâhsaneeristem|finnodâhsaneeristmân]]. Museo stiivrâ saavâjođetteijee mield Famest ellii tuárvi ennuv museokyesih tassaaš ko puoh museoh piäijojii kiddâ [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[2020]] [[koronapandemia]] keežild. Ko museo lekkui 2,5 mánuppaje maŋeláá, te museokyesih iä kiergânâm uáli kuhháá eelliđ tobbeen ovdil ko pandemia viäránij uđđâsist já kyesih oppeet jävkittii tego suovâ ááimun.<ref name="yle-11574182"/> Museo lâi kuuitâg finnim nk. koronatorjuu.<ref name="hs-2000010399394"/> === Ive 2024 koŋkurs === Cuáŋuimáánu 2024 loopâst muusikmuseo Fame tuávvášfinnodâh Finnish Music Hall of Fame Oy ucâlui [[koŋkurs]]ân, tastko museokyessimeeri ij pajanâm pandemia maŋa nuuvt, ete lippupuáđuh liččii luávdám soojij tivrâs lááigu já eres koloid.<ref name="hs-2000010399394"/> Museohovdâ tuáivu, ete kiinii juáđháččij museo tooimâ.<ref name="hs-2000010399394">{{Lostâkäldee|Tahhee = Vahtera, Jasmin| Paječaalâ = Musiikkimuseo Fame hakeutui konkurssiin| Almostittem = Helsingin Sanomat| Äigimuddo = 2024-05-02| www = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010399394.html| Čujottum = 2024-05-16|Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Sajadâh já huksiittâs == Museo lâi [[Mall of Tripla|kävppikuávdáš Triplast]], [[Pasila|koskâ-Pasilast]], [[Helsig]]ist, [[Suomâ]]st.<ref name=":0" /> Museon peesâi jo-uv njuolgist kävppikuávdáá ulguubeln [[Pasilašalde]] peht teikkâ kävppikuávdáá siste kuálmád keerdist. 900&nbsp;m² museovisteest lijjii museo lasseen [[raavâdviäsu Fame]], museokävppi, terassi já ive&nbsp;2018 vuáđudum [[Suomâ muusik kunneegalleria]].<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.yit.fi/ytimessa/suomalaisen-musiikin-elamyskokemus|nommâ=Suomalaisen musiikin elämyskokemus|almostittem=www.yit.fi|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Museo já raavâdviäsu uárnejii konsertijd já maaŋgâlágán tábáhtusâid oovtâst muusiksyergi tuáimeiguin. == Čáitálduvah == Museost lijjii käävci lonnjâd. Oovtâ loonjâst lijjii mulsâšuddee čáitálduvah, já loopâin loonjâin lijjii vuáđučáitálduvah.<ref name="tutustu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tutustu-museoon/|nommâ=Tutustu museoon|äigimuddo=2022-11-30|čujottum=2024-05-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Vuáđučáitálduvah === Museost lijjii čiččâm vuáđučáitáldâhhân: ''Suomen soiva tarina'' (Suomâ čyeijee maainâs), ''[[Suomâ muusik kunneegalleria]]'', ''Suomalaisen musiikin sielu'' (Syemmilii muusik siälu), ''Löydä musiikin tekijät'' (Kaavnâ muusikrähteid), ''Syvälle sointihuumaan'' (Jieŋâlâsân čuoijâmekstaasân), ''Virtuaalinen karaokekiertue'' (Virtuaallâš karaoketurnee) já ''Tanssâstudio''.<ref name="tutustu"/> Vuossâmuu čáitáldâhloonjâst ađai Suomen soiva tarina -loonjâst lâi 8 miinut pištee uánihis elleekove, mii muštâlij syemmilii muusik tehálijn muddoin ivveest 1890 onnáá piäiván.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tilat/suomen-soiva-tarina/|nommâ=Suomen soiva tarina - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2022-12-07|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> [[Suomâ muusik kunneegalleria]] lâi museo váldučáitáldâh. Tobbeen puovtij uápásmuđ já vuáijuđ muusikmaailmân. Jyehi ive mulsâšuddee kunneegalleria čáitáldâh nuurâi oovtâ loonjân tiäđuid, moh kuoskii jieškođe-uv ive kunneegallerian väljejum musikkáráid já artistáid.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/kunniagalleria/|nommâ=Suomen musiikin kunniagalleria - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2021-09-20|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Suomalaisen musiikin sielu -loonjâst lâi interaktiivlâš čáitáldâh, mast puovtij uápásmuđ tagaráid äigittes já šlaajâttes fáddáid, main šadda syemmilâš muusik.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tilat/suomalaisen-musiikin-sielu/|nommâ=Suomalaisen musiikin sielu - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2022-12-07|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Löydä musiikin tekijät -loonjâst lijjii [[Kuoskâttâsčáittu|kuoskâttâsčááituh]], moh fallii museokuossijd máhđulâšvuođâ oppâđ uđđâ aašijd jo uápis artistijn já muusikjuávhuin sehe uápásmuđ uđđâ artistáid já muusikjuávhoid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tilat/loyda-musiikin-tekijat/|nommâ=Löydä musiikin tekijät - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2022-12-07|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Syvälle sointihuumaan -loonjâst museokyessi puovtij fiäránistiđ, maht oro leđe [[sinfoniaorkester]], [[kuoro]] teikkâ [[Posonjâsjuávkku|posonjâsjuávhu]] [[kappelmiäštár]] olmâlágán konserttiileest.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tilat/syvalle-sointihuumaan/|nommâ=Syvälle sointihuumaan - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2022-12-07|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Virtuaalinen karaokekiertue -loonjâst museokyessi peesâi lávdástiđ lyeve alne [[Virtuaaltuođânálásâšvuotâ|virtuaaltuođânálásâšvuođâ]] peht. Museo majemuu čáitálduvvâst ađai Tanssâstudiost museokyessi puovtij oppâđ maaŋgâid tanssâšlaajâid. Máttáátteijen toimii pegâlmâs syemmiliih tánssájeijeeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/tilat/tanssistudio/|nommâ=Tanssistudio - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2022-12-07|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Mulsâšuddee čáitálduvah === Vuáđučáitálduvâi lasseen museost lijjii mulsâšuddee čáitálduvah maaŋgâlágán fáádáin tegu "[[párnáimuusik]]", "[[Časkoslaavlâ|časkoslavlui]] evoluutio", "[[suomâráp]]", "nisoneh [[populaarmuusik]]" já "syemmilâš [[meetaalmuusik]]".<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://museot.fi/museohaku/index.php?museo_id=140819|nommâ=Museokortti-kohde: Musiikkimuseo Fame|almostittem=Museokortti|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.klangi.fi/uutiset/musiikki/40-vuotta-suomirappia-musiikkimuseo-fame-avaa-historiallisen-suomirap-nayttelyn/|nommâ=40 vuotta suomiräppiä: Musiikkimuseo Fame avaa historiallisen suomirap-näyttelyn|tahhee=Syväluoma, Ville|almostittem=Klangi|äigimuddo=2023-11-09|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240503155823/https://www.klangi.fi/uutiset/musiikki/40-vuotta-suomirappia-musiikkimuseo-fame-avaa-historiallisen-suomirap-nayttelyn/|vyerkkejum=2024-05-03}}</ref> == Suomâ muusik kunneegalleria == {{Válduartikkâl|[[Suomâ muusik kunneegalleria]]}} Museo vááimus lâi [[Suomâ muusik kunneegalleria]], moos väljejuvvojii jyehi ive muusikšlaajâst peerusthánnáá tagareh muusiksyergi vaikutteijeeh, maid syemmiliih aneh áárvust. Uđđâ jesânijd valjij jiešmerideijee komitea, mast lijjii äššitobdeeh já ovdâsteijeeh Suomâ muusiksyergi merhâšitteemuin ornijduumijn tegu [[Musikkárij litto]], [[Teosto]], [[Gramex]] jna.<ref name=":2" /><ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kansallismuseo.fi/fi/ajankohtaista/suomen-kansallismuseo-ja-fame-yhteistyohon|nommâ=Suomen kansallismuseo ja Musiikkimuseo Fame yhteistyöhön|almostittem=Suomâ aalmuglâšmuseo|äigimuddo=2019-10-15|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref> Valjimkomitea stivrejeijen tooimâi syemmilâš juuriist [[Lauri Tarasti]].<ref name=":5" /> Kunneegalleria čáitáldâh muttui jyehi ive galleria uđđâ jesânij valjim maŋa.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> == Pargo == Muusikmuseo oovdânpuovtij syemmilijd artistijd, nuotâsteijeid, kappelmiäštárijd já muusiksyergi eres vaikutteijeid já luptij syemmilâš muusik áárvu. Ton lasseen museo vuorkkij Suomâ muusik kulttuuräärbi já ovdedij ton digitaallii finnimvuođâ. Muusikmuseo Famest iä lamaš jieijâs čuágálduvah, pic tot västidij oovtâst [[Suomâ aalmuglâšmuseo]]in Suomâ muusik tiŋgâčuágálduv, mii lii uáinusist [[Museovirgádâh|Museovirgáduv]] čuágáldâh- já konservistemkuávdáást [[Hakkila]]st, [[Vantaa]]st.<ref name=":5" /> == Estâttesvuotâ == [[Tiätuvuárkká:Noun telecoil audio induction hearing loop symbol 2011213.svg|pienoiskuva|left|75px]] Ubâ museo já ton parkkisaje lijjii iästuttemeh.<ref name=":4" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musiikkimuseofame.fi/saapumisohjeet/|nommâ=Saapumisohjeet - Musiikkimuseo Fame|äigimuddo=2021-09-20|čujottum=2024-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Museost lâi meid [[induktiovárvu]].<ref name=":4" /> == Fáádást eres soojijn == * [https://musiikkimuseofame.fi/ Muusikmuseo Fame virgálâš sijđostâh] * [https://museot.fi/museohaku/index.php?museo_id=140819 Muusikmuseo Fame Museokoortâ siijđoin] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Helsig ovdiih museoh]] [[Luokka:Ovdiih museokorttâ-museoh]] [[Luokka:Pasila]] [[Luokka:Suomâ ovdiih muusikmuseoh]] hfok7kg23pxlqjeuavxpadj8vcwrwja 0 21952 159920 154297 2026-09-26T02:42:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159920 wikitext text/x-wiki '''Queen Sonja Print Award''' (ovdil '''Queen Sonja Nordic Art Award''') lii ive 2011 vuáđudum taaiđâpalhâšume grafikkáráid. Vuossâmuu palhâšume vuoitij syemmilâš taaiđâgrafikkár [[Tiina Kivinen]] ive 2012.<ref name="qspa-historjá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.queensonjaprintaward.no/about/history|nommâ=History|almostittem=Queen Sonja Print Award|čujottum=2024-05-05|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240505172114/https://www.queensonjaprintaward.no/about/history|vyerkkejum=2024-05-05}}</ref> Algâaalgâst palhâšume lâi tuše tave-eennâmláid grafikkáráid, mut ivveest 2014 tot lii lamaš puoh grafikkáráid. == Vyeitteeh == === Queen Sonja Print Award === {| align="center" class="wikitable sortable" width=60% |- ! width="5%" | Ihe ! width="20%" | Vyeittee(h) ! width="35%" | Staatâ teikkâ eennâm |- | 2012 | [[Tiina Kivinen]]<ref name="qspa-historjá"/> | {{Lippu|Suomâ}} |- | 2014 | [[Svend-Allan Sørensen]] | {{Lippu|Tanska}} |- | 2016 | [[Tauba Auerbach]] | {{Lippu|Ovtâstum staatah}} |- | 2018 | [[Emma Nishimura]] | {{Lippu|Kanada}} |- | 2020 | [[Ciara Phillips]] | {{Lippu|Kanada}}/{{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} |- | 2022 | [[Yto Barrada]] | {{Lippu|Marokko}}/{{Lippu|Ranska}} |- | 2024 | [[Tomas Colbengtson]] | {{Lippu|Säämi}}/{{Lippu|Ruotâ}} |- |2026 |[[Tacita Dean]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://queensonjaprintaward.no/news/18-the-queen-sonja-print-awards-2026-announcement-of-winners/|nommâ=The Queen Sonja Print Awards 2026|almostittem=The Queen Sonja Print Award|äigimuddo=2026-03-26|čujottum=2026-05-31|kielâ={{en}}}}</ref> |{{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} |} === QSPA Inspirational Award === {| align="center" class="wikitable sortable" width=60% |- ! width="5%" | Ihe ! width="20%" | Vyeittee(h) ! width="35%" | Staatâ teikkâ eennâm |- | 2015 | [[Adam Saks]] | {{Lippu|Tanska}} |- | 2017 | [[Julie Ebbing]] | {{Lippu|Taažâ}} |- | 2020 | [[Anna Pajak]] | {{Lippu|Ruotâ}} |- | 2022 | [[Meerke Vekterli]] | {{Lippu|Säämi}}/{{Lippu|Taažâ}} |- | 2024 | [[Maria Kayo Mpoyi]] | {{Lippu|Ruotâ}} |- |2026 |[[Alejandra Aguilar Caballero]]<ref name=":0" /> |{{Lippu|Meksiko}} |} === QSPA Lifetime Achievement Award === {| align="center" class="wikitable sortable" width=60% |- ! width="5%" | Ihe ! width="20%" | Vyeittee(h) ! width="35%" | Staatâ teikkâ eennâm |- | 2018 | [[David Hockney]] | {{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} |- | 2020 | [[Paula Rego]] | {{Lippu|Portugal}} |- | 2022 | [[William Kentridge]] | {{Lippu|Maadâ-Afrik}} |- | 2024 | [[Anselm Kiefer]] | {{Lippu|Saksa}} |- |2026 |[[Judy Chicago]]<ref name=":0" /> |{{Lippu|Ovtâstum staatah}} |} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.queensonjaprintaward.no/ Queen Sonja Print Award] {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2011 vuáđđudmeh]] [[Luokka:Njuhčâmáánu tábáhtusah]] [[Luokka:Sonja (Taažâ roonnig)]] [[Luokka:Taažah taaiđâ- já kulttuurpalhâšumeh]] 3hj83iqmw1b9pvnhox345z3ph6x2i3y 0 21963 159951 151142 2026-09-26T02:49:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159951 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Räniskuobžâ | tieđâlâš nommâ = Ursus arctos horribilis<br><small>([[George Ord|Ord]], 1815)</small> | kove = GrizzlyBearJeanBeaufort.jpg | tile = '''NT''' (čalmeestoonnum)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/pdf/121229971/attachment|nommâ=IUCN Brown Bear subspecies status|čujottum=7.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 NT smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = [[Caniformia]] | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kuobžah]] ''Ursidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = [[Kuobžah (suuhâ)|Kuobžah]] ''Ursus'' | šlaajâ = [[Kuobžâ]] ''arctos'' | vyelišlaajâ = ''horribilis'' }} '''Räniskuobžâ''' (''Ursus arctos horribilis'') lii [[kuobžâ]] (''Ursus arctos'') vyelišlaajâ.<ref name="Heikkilä">{{Kirjekäldee|Tahhee=Heikkilä, Merja et al.|Nommâ=Suuri eläinkirja: Nisäkkäät 2|Ihe=1987|Almostittemsaje=Porvoo-Helsig-Juva|Almostittee=Werner Söderström Osakeyhtiö}}</ref> Räniskuobžâ sulâstit kuobžâ maaŋgânáál, já ovdâmerkkân tot-uv uáđá tälvinaharijd.<ref name="Heikkilä"/> Tave-Amerik algâaalmugeh láá ain kunnijâttám räniskuobžâ ton stuáruduv já kievrâvuođâ tiet.<ref name="Heikkilä"/> Veikkâ ulmuuh viggii velttâliđ räniskuobžáin kuáhtáámijd, te almaah läävejii tuođâštiđ jieijâs almaivuođâ räniskuobžâ koddemáin.<ref name="Heikkilä"/> ==Lavdâm== [[Tave-Amerik]] lii räniskuobžâ áinoo eellimkuávlu.<ref name="fws">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fws.gov/species/grizzly-bear-ursus-arctos-horribilis|nommâ=Grizzly Bear (Ursus arctos horribilis)|almostittem=www.fws.gov|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Historjálávt räniskuobžâ lavdâm lâi vijđásub ko tááláá ääigi: räniskuobžâ tiettui koskâ-[[Meksiko]]st, viestâr-[[Kanada]]st, [[Alaska]]st já [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] viestâroosijn.<ref name="fws"/> [[Tiätuvuárkká:North American Grizzly Range Map.png|thumb|left|Räniskuobžâ lavdâm]] Lii arvâlum, ete joba 50 000 räniskuobžâd ellii Tave-Amerikist ovdil ive 1800<ref name="fws"/>, já suullân čyeti ihheed tassaaš räniskuobžâ lâi [[Kalifornia]]st nuuvt táválâš, ete ellee väljejui uásistaatâ liipun.<ref name="Heikkilä"/> Tááláá ääigi arvâlusâi mield Tave-Amerikist láá suullân 60 000 räniskuobžâd, main suullân 30 000 láá Alaskast.<ref name="env.gov.bc.ca">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.env.gov.bc.ca/wld/documents/grzzlybear.pdf|nommâ=Grizzly Bears in British Columbia|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150924042716/http://www.env.gov.bc.ca/wld/documents/grzzlybear.pdf|vyerkkejum=2015-09-24}}</ref> Räniskuobžah tiättojeh maaŋgâlágánijn eellimpirrâsijn, já räniskuobžah väljejeh eellimpirrâsijdis jieijâs táárbui mield. Räniskuobžah tarbâšeh raavvâd já čääsi, te kuávluin, main láá šaddoporreeh já juuvah, láá pyereh sajeh räniskuobžáid.<ref name="fws"/> Räniskuobžah tarbâšeh meiddei torvolii eellimsaje, kost kávnojeh piäjuh tälvinaharij várás.<ref name="fws"/> Máhđuliih parâttâllâmkyeimih láá meiddei teháliih räniskuobžáid, já eellimpirrâseh väljejuvvojeh meiddei ton mield.<ref name="fws"/> Ulmuuh vaikutteh puoh enâmustáá räniskuobžâi pirrâsáid sehe räniskuobžâi máhđulâšvuođáid kavnâđ piäjuid, parâttâllâmkuoimijd já raavvâd.<ref name="fws"/> Luándulâš vyehi suojâliđ räniskuobžâid já tai eellimpirrâsijd lii estiđ ulmui já jotoluv peessâm räniskuobžâi eellimkuávloid.<ref name="fws"/> ==Olgohäämi já stuárudâh== [[Tiätuvuárkká:Ursus arctos Aug 19 2018.webm|thumb|Räniskuobžâ já čivgâ]] Räniskuobžâ lii stuárráb ko maaŋgah eres kuobžâšlaajah, já kukkodâh lii táválávt 2 meetter.<ref name="fws"/> Räniskuobžâorásij tiädust lii ennuv variaatio: Kanada siseennâm räniskuobžâoráseh teddih suullân 140 kg, mutâ Alaska riddokuávlust oráseh teddih joba 400 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bearbiology.org/fileadmin/tpl/Downloads/URSUS/Vol_7/Blanchard_Vol_7.pdf|nommâ=Size and Growth Patterns of the Yellowstone Grizzly Bear|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230719235832/https://www.bearbiology.org/fileadmin/tpl/Downloads/URSUS/Vol_7/Blanchard_Vol_7.pdf|vyerkkejum=2023-07-19}}</ref> Orásij táválâš tiäddu lii suullân 200–300 kg, já niŋálâsâi tiäddu lii suullân 110–160 kg.<ref name="fws"/> Räniskuobžâi ivne muttuustâl ennuv: motomeh ohtâgâsah sättih leđe masa čappâdeh, já motomeh vist kuovgisruškâdeh.<ref name="fws"/> Nommâ "grizzly" puátá tast, ete motomijn ohtâgâsâin oro lemin siilbâivnásâš turkkâ.<ref name="fws"/> ==Raavâd== Siämmáánáál ko eres kuobžâšlaajah räniskuobžâ-uv lii puohporree.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ pasta puurrâđ maaŋgâlágánijd raavâdamnâsijd kievrâ madâpaanij já pehtilis suddâdem áánsust, já tondiet tot puáhtá eelliđ hirmâd vijđes kuávlust.<ref name="fws"/> Yellowstone-kuávlust räniskuobžâ porá joba 260 raavâdamnâsid.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ porá tom, mii ihenis kávnoo, já ravâdin puáhtá leđe jo-uv šaddo teikkâ piärgu.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ jotá joba čuođijd kilomeetterijd talle ko tot ocá raavvâd.<ref name="bearsmart">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bearsmart.com/about-bears/dispelling-myths/|nommâ=Dispelling Myths|čujottum=8.5.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240508190620/https://www.bearsmart.com/about-bears/dispelling-myths/|vyerkkejum=2024-05-08}}</ref> Räniskuobžâ porá [[njomâtteijeeh|njomâtteijeid]], [[kyeli|kuolijd]], šaddoid já ovdâmerkkân [[biison|biisonij]] haaškâid.<ref name="fws"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.grizzlytimes.org/single-post/2017/06/09/the-epic-shared-journey-of-bison-and-grizzly-bears|nommâ=The Epic Shared Journey of Bison and Grizzly Bears|tahhee=Mattson, David|almostittem=heybear-grizzlytimes|äigimuddo=2017-06-09|čujottum=2024-05-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Jis räniskuobžâ ij kaavnâ piärgu, te tot puáhtá puurrâđ meiddei maaŋgâlágánijd muorjijd.<ref name="fws"/> Muorjij lasseen räniskuobžân heivejeh kuobbâreh, siemâneh já ruottâseh.<ref name="Heikkilä"/><ref name="fws"/> Ko räniskuobžah oceh raavvâd, te motomin toh sättih moonnâđ ulmui aassâmkuávloid.<ref name="fws"/> Räniskuobžah tovâtteh stuorrâ vahâgijd, tastko toh poreh el. saavzâid já kuusâid.<ref name="fws"/> Räniskuobžah poreh meiddei ucebijd päikkielleid tegu kaanijd, kaaicâid já laamaid.<ref name="fws"/> Piärgu lasseen räniskuobžah poreh ulmui viljâlem šaddoid tego [[čäcimeeloon|čäcimelonijd]], maaisâ já páávuid.<ref name="fws"/> Raavâd lii tehálâš eromâšávt talle ko räniskuobžâ rahttât täälvi várás.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ finnee ennuv pyeidi ravâdistis, mii iššeed kuhes tälvinaharij ääigi tondiet ko pyeidi sierree räniskuobžâ kolmâ ááimust.<ref name="fws"/> Pyeidi lii tehálâš eromâšávt räniskuobžâniŋálâssáid talle ko toh čivgih čivgâidis piäjust tälviv. Mađe eenâb pyeidi niŋálâsâst lii, te tađe jotelubbooht čiivgah stuáruh.<ref name="fws"/> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Grizzlymumcubs-c01.jpg|thumb|300px|Niŋálâs já čiivgah]] Räniskuobžâi parâttâllâmäigi lii vyesimáánust syeinimáánu räi.<ref name="fws"/> Čiivgah šaddeh tälviv uđđâivemáánust teikkâ kuovâmáánust, já niŋálâs njoomât taid 3–4 mánuppaje.<ref name="fws"/> Räniskuobžâniŋálâs čivgá táválávt kyehti čiivgâ, já toh teddih suullân 450 g. Räniskuobžâniŋálâsân lii uáli jo tehálâš puurrâđ tuárvi ovdil täälvi, amas čiivgah jäämmiđ.<ref name="fws"/> Niŋálâs njoomât oovtâihásijd čivgâidis harvii, tastko toh poreh jo piärgu.<ref name="fws"/> Čiivgah kyeđih piäju já algâtteh jiečânâs eellim kyevti-ihásâžžân.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ šadda suhâjuátkimahan kuulmâihásâžžân, mutâ táválávt tot lassaan eskin viiđâihásâžžân.<ref name="env.gov.bc.ca"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.edu.pe.ca/southernkings/grizzly.htm|nommâ=Endangered Wildlife: Grizzly Bear|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-05-25|čujottum=2024-05-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110525074228/http://www.edu.pe.ca/southernkings/grizzly.htm|vyerkkejum=2011-05-25}}</ref> Räniskuobžâniŋálâs ij lassaan ton ääigi ko tast láá čiivgah, mutâ tot puáhtá lasaniđ tast maŋa ko čiivgah láá kuáđđám piäju já algâttâm jieijâs eellim.<ref name="env.gov.bc.ca"/> Niŋálâsah lasaneh táválávt jyehi kuálmád ive já jaskeh lassaanmist 20-ihásâžžân.<ref name="fws"/> Räniskuobžânäälih stuáruh hitásávt. Suijân toos láá kuhes ääigih lassaanmij kooskâst já čiivgâi uccâ meeri sehe tot, et räniskuobžah lassaanškyetih esken viiđâ- teikkâ kuuđâihásâžžân.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ kuittâg iälá kuhháá – koskâmiärálávt paijeel 20 ihheed – já tiättojeh meiddei ohtâgâsah, moh láá iällám 35-ihásâžžân.<ref name="fws"/> ==Konflikteh ulmuiguin== Ko euroopliih pottii [[Tave-Amerik]]ân, te räniskuobžâ lavdâm lâi čuuvtij vijđásub ko tááláá ääigi. Euroopliih onnii räniskuobžâ uhken tondiet ko tot kuudij ulmui käärji.<ref name="fws"/> 1800-lovvoost räniskuobžah miäcástuvvojii, mirhâttuvvojii já páččojii tuháttij mield.<ref name="fws"/> Räniskuobžâ jaamij suhâjämimân masa ollásávt Kaliforniast, Meksikost já Ovtâstum staatâi maadâoosijn já maadâviestâroosijn.<ref name="fws"/> 1930–lovvoost Ovtâstum staatâin räniskuobžânääli lâi innig tuše 2 % tast, mii tot lâi lamaš ovdil ko euroopliih pottii Tave-Amerikân.<ref name="fws"/> Intensiivlii suojâlem áánsust räniskuobžânääli stuárui, já 1970–lovvoost Ovtâstum staatâin ellii 700–800 räniskuobžâd.<ref name="fws"/> Räniskuobžah láá kuhháá onnum aggressiivlâžžân, mutâ maŋgii räniskuobžâ – eromâšávt niŋálâs mast láá čiivgah – lii volliittâm ulmuid tuše tondiet ko tot lii vahâgist jurdâččâm, ete olmooš lâi uhke, já räniskuobžâ koddá tátulávt ulmuid hirmâd harvii.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=MacHutchon, A. Grant & Wellwood, Debbie W.|Paječaalâ=Reducing bear-human conflict through river recreation management|Almostittem=Ursus|Äigimuddo=2002|Siijđoh=357–360|Jstor=3873216}}</ref> Ulmui volliitmeh pyehtih tábáhtuđ meiddei talle ko ulmuuh láá suorgâttâm räniskuobžâid. == Nommâ eres kieláid == [[Tlingitkielâ]]n räniskuobžâ nommâ lii "xóots", mii meerhâš "haldâšeijee". [[Tlingiteh]] kočodii räniskuobžâ meiddei äijihin, vâi kuobžâ ij tiäđáččii, ete sij láá sárnumin tast. [[Eŋgâlâskielâ]]n räniskuobžâ nommâ lii "grizzly bear". Maaŋgah ''Ursus arctos'' -vyelišlaajah kočoduvvojeh eŋgâlâskielân "grizzly": [[kodiakkuobžâ]] (''U. a. middendorfi''), kamtšatkakuobžâ (''U. a. beringianus'') já [[njargâkuobžâ]] (''U. a. gyas''). Meiddei tagareh jo lappum vyelišlaajah ko [[kaliforniakuobžâ]] (''U. a. californicus'')<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Storer, T. I. & Tevis, L. P.|Nommâ=California Grizzly|Ihe=1996|Sijđo=335|Almostittemsaje=Berkeley, CA|Almostittee=University of California Press|Isbn=978-0-5202-0520-8}}</ref>, [[meksikokuobžâ]] (''U. a. nelsoni'') já [[Ungava-Labrador-kuobžâ]] (''U. a. ungavaesis'') kočoduvvojii grizzlyn.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Busch, Robert|Nommâ=The Grizzly Almanac|Ihe=2004|Siijđoh=11–14|Almostittee=Globe Pequot Press|Isbn=978-1-5922-8320-0}}</ref> [[Suomâkielâ]]n taat kuobžâ lii "harmaakarhu". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuobžah]] 96flow73n3vc7o06b8lm97szzzc5pbj 0 22216 159674 150227 2026-09-26T01:31:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159674 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = Ko e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga | kove = Fasi fakafonua.png | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Tonga}} | eres_noomah = | säänih = [[ʻUelingatoni Ngū]] | säänihihe = | muusik = [[Carl Gustav Schmitt]] | muusikihe = | ihe = [[1973]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = Fasifakafonua.ogg | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''Ko e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga''' ({{k-smn|Tonga suollui kunâgâs laavlâ}}) lii [[Tonga]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Tonga+National+Anthem | Nommâ = TONGA: National Anthem of Tonga (Ko e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.5.2024 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust virgálávt ive [[1973]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/><ref name="anthemact">{{Nettikäldee|čujottâs=http://legislation.to/Tonga/DATA/PRIN/1988-060/NationalAnthemofTongaAct.pdf|nommâ=National Anthem of Tonga Act|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070704165136/http://legislation.to/Tonga/DATA/PRIN/1988-060/NationalAnthemofTongaAct.pdf|vyerkkejum=2007-07-04}}</ref> Vuossâmuu tove tot kuittâg kevttui ive [[1874]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nationalanthems.info/to.htm|nommâ=Tonga|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Lavluu lii nuottim [[Carl Gustav Schmitt]], já ton saanijd lii čáállám [[ʻUelingatoni Ngū]].<ref name="national-anthems.org"/> ==Säänih== ===Tongakielân=== Taah säänih láá čallum tááláá ortografia mield.<ref name="anthemact"/> :'E 'Otua Mafimafi, :Ko ho mau 'Eiki Koe, :Ko Koe ko e falala'anga, :Mo e 'ofa ki Tonga: :'Afio hifo 'emau lotu, :'A ia 'oku mau fai ni, :Mo Ke tali homau loto, :'O malu'i 'a Tupou. ===Eŋgâlâskielân=== :Oh almighty God above :Thou art our lord and sure defense :As your people, we trust thee :And our Tonga thou dost love :Hear our prayer for thou unseen :We know that thou hast blessed our land :Grant our earnest supplication :Guard and save Tupou, our king. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Tonga aalmuglâšsymboleh]] rey2h2w1tesekdtzgegd9e29cp5mxfv 0 22217 160076 150228 2026-09-26T03:33:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160076 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Pilkkijä.JPG|thumb|Uággoo]] '''Tälviuággum''' lii kuálástemvyehi, mast kuálástuvvoo tälviv [[jävri|jäävri]], [[juuhâ|juuvâ]] teikkâ [[meerâ]] alne jieŋân puhhum rääigi peht. Tälviuággumist táválávt kiävttoo tälvistággu. ==Tälviuággum almolávt== Tälviuággum lii táválâš puđâldâs [[Tave-enâmeh|Tave-enâmijn]] tego [[Suomâ]]st, [[Ruotâ]]st, [[Taažâ]]st já [[Kanada]]st. Tälviuággum puáhtá leđe vyehi skappuđ purrâmâš teikkâ tot lii tuše äigiájánâs. Tááláá ääigi tälviuággum lii lamaš eenâb äigiájánâs ko tovle. Tááláá tälviuággumist láá kiävtust eenâb maaŋgâlágáneh piergâseh, moiguin puáhtá koddeđ [[kyeli|kuolijd]] pehtilubbooht. Tälviuággum lii Suomâst almolâš kuálástemvuoigâdvuotâ. Suomâst kuálástemlaahâ miäruštâl kuálástemvuovijd tärkkilubbooht. Jis kuáláást maŋgáin stággoin, te kuálásteijee ferttee mäksiđ [[Meccihaldâttâs]]ân já meiddei čácáduv omâsteijei kyelivaljetipšommáávsu.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eraluvat.fi/kalastus/hyva-tietaa/onkiminen-ja-pilkkiminen.html|nommâ=Onkiminen ja pilkkiminen|almostittem=www.eraluvat.fi|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=FI}}</ref> Ohtâ tälviuággumvyehi lii meiddei tälvivuogâttáá kuálástem. Tälvivuogâttáá uággum luhostuvá pyeremustáá cuávis čääsist. Tälvivuogâttáá puáhtá kuálástiđ tienávt, ete mana viälláđ čuávjis oolâ já piäjá muáđuid rääigi paajaabel. Forgâ čalmeh hárjáneh sevŋâdân já kuolijd puáhtá uáiniđ čääsist. Iššeen puáhtá kočâttiđ riisijiivijd čääsi poonán. Talle čuovâdis pone vuástá puáhtá uáiniđ kuolijd pyerebeht. ==Uággumpiergâseh== Uággumstággu lii táválávt viehâ uánihâš, já tast lii kepis rááhtus. Uággumstáágu kukkodâh puáhtá mulsâšuddâđ 10 senttimeetterist ain 30 senttimeetterân. Uággumkištoin kevttum stááguh láá távjá ereslágáneh ko táváliih stááguh. Kištoin kevttum stáguiguin puáhtá keessiđ kuolijd pajas jotelubbooht já syele eres kištottellein. Jieŋâpoorá lii págulâš piergâs toos, ete puáhtá puuhâđ rääigi jieŋân. Jieŋâpoorá puáhtá leđe ärbivuáválâš, mon kalga kevttiđ kieđâiguin teikkâ moottorjieŋâpoorá, mii lii-uv tááláá eenâb kiävtust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalast.us/pilkkiminen/|nommâ=Pilkkiminen – opas talvikalastukseen|almostittem=Kalastus|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Eres piergâseh pyehtih leđe ovdâmerkkân jieŋânáskáleh, suávlikukse já uággumlavkkâ. Jieŋânáskáleh láá torvolâšvuođâ tiet pyereh leđe fáárust. Taid lii pyeri tipteđ leđe čiäppát pirrâ, jis kačča jieŋâ čoođâ. Talle toiguin puáhtá keessiđ jieijâs jieŋâ oolâ. Nubbe torvolâšvuotâpiergâs lii taggaar jieŋâsäggi, moin puáhtá iskâđ, mon nanos jieŋâ lii. Suávlikukse lii ráigáás kukse, mon puáhtá kuáivuđ soovlijd rääigist meddâl. Uággumlavkkâ lii táválávt taggaar, mii lii sehe lavkkâ já peŋkkâ. Uággoo ferttee kárvudâttâđ lieggâ pihtâsijd. Tagareh pihtâseh láá ovdâmerkkân lieggâ haalar, sovskappeer, kistuuh já stevileh. ===Vuogah=== Tälviuággumist láá kiävtust maaŋgâlágáneh vuogah. Čiehâvuoggâ lii čääsist noomâs mield ciäggud. Čiehâvuogâ vuoluubeln lii uces vagge kiddâ. Vaagan kiddejuvvoo monniilágán septi. Nubelágán vuoggâ lii täsitiädduvuoggâ. Eresnáál ko čiehâvuogah, täsitiädduvuogah vyejih čääsist viällud. Täsitiädduvuogah láá eenâb kyelehámásiih vuogah já toiguin táválávt kuálástuvvojeh kyeleh tego vuáskuneh. ===Seeptih=== Láá motomeh táváliih seeptih, maid puáhtá kevttiđ voogijn. Suoksâ lii ohtâ pivnohis septi. Suovsah iä lah tivrâseh, já toh siäiluh pyereest. Nubbe almolâš septi lii topsenjunčuoškâ suoksâ. Topsenjunčuoškâ suovsâ annoo pyerrin septin. ==Salâskyeleh== Pivnohis kyeleh tälviuággumist láá táválávt [[vuásku]]neh. Vuáskunijd puáhtá koddeđ pirrâ ive já miätá Suomâ. Kaskoo täälvi vuáskuneh mákkojeh cuávis čääsist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kalastus.com/artikkelit/ahvenen-pilkint%C3%A4-vinkkej%C3%A4-aloittelijoille|nommâ=Ahvenen pilkintä - vinkkejä aloittelijoille|almostittem=Kalastus.com|čujottum=2024-05-16|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240516144603/https://kalastus.com/artikkelit/ahvenen-pilkint%C3%A4-vinkkej%C3%A4-aloittelijoille|vyerkkejum=2024-05-16}}</ref> Kuittâg táválávt vuáskuneh vyejih cuávis já jieŋâlis čääsi kooskâst, te kannat irâttiđ uágguđ maaŋgâ saajeest. [[Siergi]]h já [[kiiski]]h láá meiddei tagareh kyeleh, maid uággooh táválávt koddeh. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tälviuággum|*]] pivj8uf2xscek0kuqa7p9y4qp2pbn6c 0 22248 159997 151130 2026-09-26T03:04:36Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159997 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Stuorrâpanda | tieđâlâš nommâ = Ailuropoda melanoleuca<br><small>([[Armand David|David]], 1869)</small> | kove = Panda géant (Ailuropoda melanoleuca) (1).jpg | tile = '''VU''' (hiäjulum)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/712/121745669|nommâ=Giant Panda|čujottum=17.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 VU smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = [[Caniformia]] | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kuobžah]] ''Ursidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = ''Ailuropoda'' | šlaajâ = ''melanoleuca'' | vyelišlaajâ = }} '''Stuorrâpanda''' (''Ailuropoda melanoleuca'') lii kuobžâšlaajâ, mii iälust [[Sichuan]], [[Gansu]] já [[Shanxi]] eennâmkuudijn, [[Kiina]]st.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/giant-panda|nommâ=Giant panda|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-05-12|čujottum=2024-05-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Stuorrâpandaast láá kyehti vyelišlaajâ: ''A. m. melanoleuca'', mii iälá Sichuan eennâmkoddeest já ''A. m. qinlingensis'' ađai "qinlingpanda", mii iälá Shaanxi eennâmkode Qinling-váráduvâst.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Wan, Qiu-Hong & Wu, Hua & Fang, Sheng-Guo|Paječaalâ=A New Subspecies of Giant Panda (Ailuropoda melanoleuca) from Shaanxi, China|Almostittem=Journal of Mammalogy|Äigimuddo=2005|Ihekerdi=86|Nummeer=2|Siijđoh=397–402|Doi=10.1644/BRB-226.1|Jstor=4094359}}</ref> ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Index23.png|thumb|left|Stuorrâpanda lavdâm]] Stuorrâpanda eellimkuávlun láá Sichuan, Gansu já Shanxi eennâmkuudijn, Kiinast, mutâ tot kávnoo meiddei Tiibet tuolbâdâsâst.<ref name="britannica"/> Luándust tiättojeh suullân 2 000 stuorrâpandad,<ref name="wordlife">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldwildlife.org/species/giant-panda|nommâ=Giant Panda|čujottum=18.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já tain suullân 75 prosentid eelih Sichuan eennâmkoddeest. Stuorrâpandah tiättojeh iänááš koskâ-Kiina váráduvâi bambumeecijn 1 500–3 000 meetter aloduvâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://nationalzoo.si.edu/Animals/GiantPandas/PandaFacts/default.cfm|nommâ=Giant Pandas|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2003-01-10|čujottum=2024-05-18|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20030110180156/http://nationalzoo.si.edu/Animals/GiantPandas/PandaFacts/default.cfm|vyerkkejum=2003-01-10}}</ref> [[Vietnam]]ist, [[Myanmar]]ist já joba [[Peking]]ist láá kavnum stuorrâpanda fossiileh, mii meerhâš tom, ete stuorrâpanda lavdâm lâi historjálávt uáli jo vijđásub ko onnáá peeivi. ==Raavâd== Veikkâ stuorrâpanda kulá [[piätuelleeh|piätuellei]] laahkon, te ton ravâdist joba 99 prosentid lii [[bambu]]. Stuorrâpanda raavvâdsuddâdemvuáhádâh lii kuittâg hárjánâm suddâdiđ piärgu, te stuorrâpanda finnee bambust uáli jo uccáá energia. Bambust stuorrâpanda porá mielâstumosávt versoid. Ko versoh šodâškyetih [[cuáŋuimáánu]]st, te stuorrâpanda vyerkkee taid, tastko versoi šoddâmpaje maŋa tot puáhtá puurrâđ tuše bambuloostâid. Stuorrâpanda porá 25 bambušlaaijâd, já tot porá 9–14 kg bambu piäiválávt.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Finley, T. G. et al.|Paječaalâ=Energy digestibility of giant pandas on bamboo-only and on supplemented diet|Almostittem=Zoo Biology|Äigimuddo=2011|Ihekerdi=30|Nummeer=2|Siijđoh=121–133|Pmid=20814990|Doi=10.1002/zoo.20340}}</ref> Stuorrâpanda porá táválávt 16 tijmed jyehi peeivi.<ref name="britannica"/> Fossiilij vuáđuld tiättoo, ete bambu lii lamaš stuorrâpanda tehálumos raavâd jo kulmâ miljovn ihheed.<ref name="britannica"/> Veikkâ stuorrâpanda ij pivde elleid, te tot kuittâg porá piärgu ain ko máhđulâš.<ref name="britannica"/> Stuorrâpandatotkeeh láá kiävttám piärgu septin, vâi sij puávtáččii kiddiđ čuávvumpiergâs stuorrâpanda čiäpáttân.<ref name="britannica"/> Elleikaardijn stuorrâpanda ravâdin láá bambu lasseen meiddei heđâlmeh já eres šadoh.<ref name="britannica"/> ==Stuárudâh já olgohäämi== [[Tiätuvuárkká:Qinling panda.jpg|thumb|left|Härvinâš qinlingpanda, mii iälá Shaanxi eennâmkode váráduvâin]] [[Tiätuvuárkká:Pandas playing 640x480.ogv|thumb|right|Stuorrâpanda]] Stuorrâpandaoráseh teddih táválávt 85–125 kg<ref name="Servheen"/> já láá 1,2–1,8 meetter kukkosiih. Motomeh stuorrâpandaoráseh teddih joba 160 kg.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Boitani, Luigi|Nommâ=Simon & Schuster's Guide to Mammals|Ihe=1984|Almostittee=Simon & Schuster / Touchstone Books|Isbn=978-0-671-42805-1}}</ref> Niŋálâsah láá harvii paijeel meetter kukkosiih, já toh teddih táválávt 70–100 kg.<ref name="Servheen">{{Kirjekäldee|Tahhee=Servheen, C. & Herrero, S. & Peyton, B.|Nommâ=Bears: Status Survey and Conservation Action Plan|Ihe=1999|Almostittee=IUCN}}</ref> Stuorrâpandaast láá kyehti ivne: vielgâd já čappâd. Stuorrâpanda čalmeh, peeljih já ryevjih láá čappâdeh, mutâ mudoi ellee lii vielgâd. Lii arvâlum, ete stuorrâpanda ivneh tuáimih maskiimin: tälviv ko lii muotâ, te stuorrâpanda lii vaigâdub uáiniđ vielgis ivne tiet, já keessiv čapis ivne tiet stuorrâpanda lii vaigâdub uáiniđ ko tot vuoiŋâst suoivust.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Caro, Tim et al.|Paječaalâ=Why is the giant panda black and white?|Almostittem=Behavioral Ecology|Äigimuddo=2017|Ihekerdi=28|Nummeer=3|Siijđoh=657–667|Doi=10.1093/beheco/arx008}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Baby Pandas.JPG|thumb|Stuorrâpanda čiivgah]] Stuorrâpandah šaddeh suhâjuátkimahan 4–8-ihásâžžân já pyehtih lasaniđ vala 20-ihásâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://newsdesk.si.edu/kits/pandas/nzp_panda_reproduction.pdf|nommâ=Giant Panda Reproduction|almostittem=web.archive.org|čujottum=2024-05-18|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080527204441/http://newsdesk.si.edu/kits/pandas/nzp_panda_reproduction.pdf|vyerkkejum=2008-05-27}}</ref> Parâttâllâmäigi lii njuhčâmáánust vyesimáánu räi, já čiivgah šaddeh porgemáánust teikkâ čohčâmáánust.<ref name="britannica"/> Ko parâttâllâmäigi álgá, te oráseh čuávuh niŋálâsâid já šaddeh hirmâd aggressiivlâžžân.<ref name="britannica"/> Elleikaardijn stuorrâpandaniŋálâs sáttá čivgâđ kyehti čiivgâ, mutâ luándust tot čivgá táválávt tuše oovtâ čiivgâ.<ref name="britannica"/> Čivgâ, mii lii eskin šoddâm, lii aaibâs vielgâd ige tot uáini maiden.<ref name="britannica"/> Vuossâmui mánupoojij ääigi čiivgâ ovdánem lii hiđes.<ref name="britannica"/> Čivgâ liäkká čolmijdis 45 peeivi ahasâžžân, já tot vázzá eskin kuulmâ mánuppaje ahasâžžân.<ref name="britannica"/> Čivgâ iälá piäjustis 100–120-peivid.<ref name="britannica"/> Čivgâ purâškuát bambu 14 mánuppaje ahasâžžân.<ref name="britannica"/> Čivgâ kuáđá niŋálâs suullân kyevti-ihásâžžân, já eskin tast maŋa niŋálâs puáhtá oppeet parâttâllâđ.<ref name="britannica"/> ==Uhkeh stuorrâpaandan== [[Jangtse]]-juuvâ njálmádâh lii stuorrâpanda válduášálâš eellimkuávlu.<ref name="wordlife"/> Ráhtálâš ovdánem lii stuorrâ uhke kuávlu stuorrâpandaid tondiet ko uđđâ puáđui, maađijij já ryevdiroođij tiet stuorrâpandaid lii vaigâdub kavnâđ parâttâllâmkuoimijd já raavvâd.<ref name="wordlife"/> [[Kiina]] haldâttâs lii vuáđudâm rávhuidittemkuávluid stuorrâpandaid, mutâ tuše 67 % stuorrâpandain eelih tain kuávluin.<ref name="wordlife"/> Čuolmân lii meiddei tot, ete stuorrâpandai eellimkuávluin tuše 54 % láá rávhuidittum.<ref name="wordlife"/> Nubbe uhke stuorrâpaandan lii syelipivdem.<ref name="wordlife"/> Stuorrâpanda syelipivdem kieldui ive 1988, já tast maŋa tot ij lah vaikuttâm stuorrâpandaid siämmáá ennuv ko ovdil.<ref name="wordlife"/> Čuolmân láá kuittâg miäcásteijei pivdokyepih, moid stuorrâpanda sáttá koččâđ.<ref name="wordlife"/> Ovdil ive 1988 stuorrâpanda miäcástui uáli jo ennuv, já páiháliih ässeeh kuddii stuorrâpandaid toi timmâ tuurhâ tiet. Ton lasseen Kiina ässeelovo stuárrum keežild ive 1949 maŋa maŋgâseh niälgástuvvii, já tondiet ulmuuh pivdeškuottii stuorrâpandaid. Uhken stuorrâpaandan já suijân ton uhkevuálásâšvuotân láá meiddei šoŋŋâdâhnubástus, čiivgâi uccâ meeri já taavdah, maid päikkielleeh tuálvuh fárustis stuorrâpanda kuávloid. Kiinast láá joođoost korrâ pargoh iällááttiđ stuorrâpandanääli.<ref name="britannica"/> 1990-lovo rääjist Kiina lii vijđedâm stuorrâpandai rávhuidittem, já ive 2016 IUCN luokittâlâi stuorrâpanda hiäjulum šlaaijân, ige innig uhkevuálásâžžân.<ref name="britannica"/> ==Stuorrâpanda populaarkulttuurist== Onnáá peeivi uáli jo tobdos stuorrâpanda lii [[Kung Fu Panda (elleekoveráiđu)|Kung Fu Panda]] -elleekoverááiđu uáivihuáđđoo [[Po (Kung Fu Panda)|Po Ping]]. Vuossâmuš [[Kung Fu Panda]] -elleekove almostui ive 2008, [[Kung Fu Panda 2|nubbe]] almostui ive 2011, [[Kung Fu Panda 3|kuálmád]] almostui ive 2016 já [[Kung Fu Panda 4|niäljád]] almostui ive 2024. Motomeh televisiorááiđuh-uv láá almostum: [[Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness|Legends of Awesomeness]] iivij 2011–2016, [[Kung Fu Panda: The Paws of Destiny|The Paws of Destiny]] iivij 2018–2019 já [[Kung Fu Panda: The Dragon Knight|The Dragon Knight]] iivij 2022–2023. == Nommâ eres kieláid == Stuorrâpanda kočoduvvoo maaŋgânáál: [[eŋgâlâskielâ]]n tot lii "giant panda", "panda bear", "parti-colored panda" já "panda", [[suomâkielâ]]n "isopanda", "pandakarhu", "panda" já "jättiläispanda", já [[kiinakielâ]]n ''zhúxióng'' ({{k-zh|竹熊}} ađai "bambukuobžâ") já ''dàxióngmāo'' ({{k-zh|大熊貓}} ađai "stuorrâ kissá-kuobžâ").<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://huayuqiao.org/articles/yaodehuai/yaodh08.htm|nommâ=Discussion about the Chinese name for giant panda|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-24|čujottum=2024-05-18|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080124132354/http://huayuqiao.org/articles/yaodehuai/yaodh08.htm|vyerkkejum=2008-01-24}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuobžah]] gbroflvvh4ikusch2qoxnymmtz2q10z 0 22289 159800 155235 2026-09-26T02:13:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159800 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Margrethe II | tittel = | kove = Drottning Margrethe av Danmark crop.jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | ruvnâ = Tanska roonnig | väldipaje = [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[1972]] –<br />[[uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[2024]] | ruvnájááh = [[kesimáánu 5.]] peeivi [[1953]] | oovdeb = [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Frederik IX]] | čuávvoo = [[Frederik X (Tanska kunâgâs)|Frederik X]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|16|4|1940}} | šoddâmsaje = [[Kööbenhaammân]], [[Tanska]] | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Henrik (Tanska prinssâ)|Henri de Laborde de Monpezat]] | párnááh = [[Frederik X (Tanska kunâgâs)|Frederik]], [[Joachim (Tanska prinssâ)|Joachim]] | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Frederik IX]] | enni = [[Ingrid (roonnig)|Ingrid]] | oskoldâh = [[Tanska aalmugkirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = [[Tiätuvuárkká:Margrethe II - signature.svg|150px]] }} '''Margrethe II''' (''Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid'', š. [[cuáŋuimáánu 16.]] peeivi [[1940]] [[Kööbenhaammân]], [[Tanska]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|nommâ=H.M. Dronningen|almostittem=Kongehuset|äigimuddo=2011-10-27|čujottum=2021-04-16|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210416165737/https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|vyerkkejum=2021-04-16}}</ref>) lii Tanska kunâgâstáálu jeessân, kii lâi [[Listo Tanska haldâšeijein|Tanska roonnig]] iivij 1972–2024. Ko sust šoodâi roonnig [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[1972]] suu [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|eeji]] jäämmim maŋa, sust šoodâi Tanska vuossâmuš nissoonhaldâšeijee [[Margrethe I]] maŋa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://realscandinavia.com/constitutional-monarchs-the-royal-families-of-scandinavia/|nommâ=Constitutional Monarchs: The Royal Families of Scandinavia|almostittem=REAL SCANDINAVIA|äigimuddo=2013-03-25|čujottum=2021-04-16}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.expressen.se/tagg/organization/danska-kungahuset/|nommâ=Senaste nytt om det danska kungahuset|almostittem=www.expressen.se|čujottum=2021-04-16}}</ref> [[Juovlâmáánu 31.|Uđđâvuođááptu]] 2023 Margrethe II almottij, ete sun luápá ruuvnâst.<ref name="bbc-67854395">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|nommâ=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|tahhee=Howard, Jacqueline já Slow, Oliver|almostittem=BBC News|äigimuddo=2023-12-31|čujottum=2023-12-31|kielâ={{en}}}}</ref><ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/02/tanska-roonnig-margareeta-luapa-ruuvnast/|nommâ=Tanska roonnig Margareeta luápá ruuvnâst|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2024-01-02|čujottum=2024-01-03}}</ref> [[Uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[2024]] väldi sirdâšui suu aalgan, [[Frederik (Tanska ruvnâprinssâ)|ruvnâprinssâ Frederikân]].<ref name=":7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kuninkaalliset/art-2000010116108.html|nommâ=Suora lähetys: Kuningas Frederik X suuteli kuningatarta – yleisö vihelteli innoissaan|tahhee=Nousiainen, Janna|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2024-01-14|čujottum=2024-01-14|kielâ={{fi}}}}</ref> Talle Margrethe II lâi lamaš vääldist táásá 52 ihheed.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20067244|nommâ=Tanskan kuningatar Margareeta luopuu kruunustaan|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-12-31|čujottum=2023-12-31}}</ref> == Pärni- já nuorâvuotâ == [[Tiätuvuárkká:Amalienborg, Copenhagen, 20220616 1916 6590.jpg|pienoiskuva|left|[[Frederik VIII paalaac]], kost Margrete šoodâi]] Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid šoodâi [[cuáŋuimáánu 16.]] peeivi [[1940]] [[Frederik VIII paalaac|Frederik VIII palacist]], [[Amalienborg]]ist, [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânist]], [[Tanska]]ast. Sun lii tallaa [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Tanska ruvnâprinssâ Frederik]] (maŋeláá Tanska kunâgâs Frederik IX) já [[Ingrid (Tanska roonnig)|ruvnâprinses Ingrid]] (maŋeláá Tanska roonnig Ingrid) vuossâmuš nieidâ parâkode kuulmâ nieidâst. Margrethe šoodâi tuše okko tast maŋa ko [[Nacci-Saksa]] lâi väldidâm Tanska.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Margrethe-II|nommâ=Margrethe II {{!}} queen of Denmark|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2021-04-16}}</ref> Margrethe kaastâtilálâšvuotâ tollui suulân nelji oho maŋeláá [[vyesimáánu 14.]] peeivi [[Holmen kirkko|Holmen kirhoost]] Kööbenhamânist.<ref name=":0" /><ref name=":8">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kb.dk/en/inspiration/hm-queen-margrethe-ii-52-years-throne|nommâ=HM Queen Margrethe II - 52 years on the throne|almostittem=Tanska kunâgâslâš kirjerááju|čujottum=2024-05-19|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Sust láá čiččâm faddârid: kuohtuuh äijiheh ađai [[Christian X (Tanska kunâgâs)|Tanska kunâgâs Christian X]] já [[Gustaf VI Adolf (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ tallaš ruvnâprinssâ Gustaf Adolf]], suu eeni kuohtuuh äijiheh ađai [[Gustaf V (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Gustaf V]] já [[Prinssâ Arthur (Connaught já Strathearn herttua)|Connaught já Strathearn herttua prinssâ Arthur]], suu [[čeeci]] [[Knud (Tanska prinssâ)|Tanska prinssâ Knud]], suu [[iänui]] [[Prinssâ Gustaf Adolf (Västerbotten herttua)|Västerbotten herttua prinssâ Gustaf Adolf]] sehe suu [[madâräijih]], Tanska kunâgâs Frederik VIII [[eehiv]] [[Axel (Tanska prinssâ)|Tanska prinssâ Axel]]. Margrethe puoh ovdânoomah puátih suu huolhij noomâin. Vuossâmuš ovdânommâ puátá Margrethe eeni eeni noomâst, jo-uv ruotâkielâg noomâst [[Margareta (Ruotâ ruvnâprinses)|Margareta]] teikkâ ton [[eŋgâlâskielâ]]g versiost Margaret, Margareta ko lâi algâaalgâst [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskoddeest]] meddâl. Margrethe lii [[tanskakielâ]]g versio ruvnâprinses Margareta noomâst. Nubbe ovdânommâ Alexandrine lii eeji eeni [[Alexandrine (Tanska roonnig)|Tanska roonnig Alexandrine]] mield. Kuálmád ovdânommâ Þórhildur lii [[islandkielâ]]g nommâ, já tot adelui nommân, tastko eeji eeči lâi [[Island kunâgâsah|Island kunâgâs]] talle ko Margrethe šoodâi. Virgálii noomâ saajeest Margrethe hyelhih já aldausteveh kočodeh suu noomáin ''Daisy'', mii lâi Margrethe siämmáánommâsii ááhu [[jiellâhnommâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://nfi.ku.dk/nyheder/prinsessenavn2012/|nommâ=Navnet til den ny prinsesse...|äigimuddo=18.5.2012|almostittee=Nordisk Forskningsinstitut|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170202083411/http://nfi.ku.dk/nyheder/prinsessenavn2012/|vyerkkejum=2.2.2017|čujottum=16.4.2021}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-16537659|nommâ=Denmark's Queen Margrethe marks 40 years|almostittem=BBC News|äigimuddo=2012-01-13|čujottum=2024-01-05|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Het Deense Koninklijk gezin in hun woning in paleis Brockdorff in Slot Amalienbo, Bestanddeelnr 252-8594.jpg|pienoiskuva|left|Kooveest čižetpeln: Margrethe, [[Ingrid (Tanska roonnig)|Tanska roonnig Ingrid]], [[Benedikte (Tanska prinses)|prinses Benedikte]], [[Anne-Marie (Kreika roonnig)|prinses Anne-Marie]] já [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Tanska kunâgâs Frederik IX]]]] Margrethe uábih [[Benedikte (Tanska prinses)|Benedikte]] já [[Anne-Marie (Kreika roonnig)|Anne-Marie]] šoddáin iivij 1944 já 1946.<ref name=":0" /> Peerâ aasâi Frederik VIII palacist talle ko sij lijjii Kööbenhamânist já [[Fredensborg lanne]]est talle ko sij lijjii [[Tave-Sjælland]]ist. Keesi peerâ vietij [[Gråsten lanne]]est [[Maadâ-Jylland]]ist. [[Cuáŋuimáánu 20.]] peeivi [[1947]] kunâgâs Christian X jaamij, já Margrethe eejist šoodâi [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Tanska kunâgâs Frederik IX]]. Talle Margrethe ij kuittâg vala šoddâm ruvnâprinsesin, tastko tallaa ruuvnâärbimlaavâ mield tuše almai puovtij šoddâđ Tanska kunâgâssân. [[Cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[1955]] ruvnâprinses konfirmistui Fredensborg lane kirhoost.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Paaske, Emma Rønberg já Tvedt, Knut Are|Paječaalâ=Margrethe 2. – dansk dronning|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=14.2.2009, peiv. 14.1.2024|www=https://snl.no/Margrethe_2._-_dansk_dronning|Kielâ={{nb}}}}</ref> == Škovlim == Ko Margrethe algâttij vuáđuškoovlâ, Amalienborgân pálkkááttui priivaatmáttáátteijee máttááttiđ suu já kuttâ nieidâ, kiäh lijjii siämmáá ahasiih ko Margrethe.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehuset.dk/en/the-royal-family/hm-the-queen/|nommâ=HM The Queen|almostittem=www.kongehuset.dk|čujottum=2024-01-03|kielâ={{en}}}}</ref> Talle ko poođij äigi sirdeđ paješkoovlân kulmâ ive maŋeláá, te Margrethe jođeškuođij [[N. Zahles Skole]], mii lâi priivaat škovlâ Kööbenhamânist.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Suu naver lâi porgâđ arkeologin rävisolmožin, mut ive 1953 ruuvnâärbimlaahâ muttui nuuvt, ete nisoneh-uv pyehtih pajaniđ vááldán, jis kunâgâsâst iä lah algeh.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.alt.dk/artikler/ny-podcast-om-de-kongelige|nommâ=Margrethe ville ikke være dronning: Jeg løb ud af klasselokalet og stortudede|tahhee=Bruun-Schmidt Dorrens, Maria|almostittem=Margrethe ville ikke være dronning: Jeg løb ud af klasselokalet og stortudede|äigimuddo=2020-12-22|čujottum=2024-01-14|kielâ={{da}}}}</ref> Tot merhâšij tom, et eejis jäämmim maŋa sust šodâččij Tanska roonnig.<ref name=":3" /> Čohčâmáánust 1955 Margrethe varrij [[Eŋland]]ân máttááttâllâđ oovtâ ive [[North Foreland Lodge]]st, mii lâi nieidâi asâttâhškovlâ [[Sherfield on Loddon]]ist, [[Hampshire]]st, [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://arkiv.dk/vis/3797702|nommâ=Prinsesse på kostskole, september 1955.|almostittem=arkiv.dk|almostittee=arkiv.dk|čujottum=2024-01-03|kielâ={{da}}}}</ref> Oovtâ ive maŋa sun maacâi Taanskan já joođhij uápuidis privatistin. Ive 1959 Margrethe čođâlditij tanskalii versio almolii pajeuáppeetotkosist N. Zahles Skole peht privatistin.<ref name=":0" /> Totkos ääigi sun luuvâi eromâšávt kielâid. Iivij 1960–1965 Margrethe luuvâi jieškote-uvlágánijn ollâopâttuvâin Tanskaast, Ovtâstum kunâgâskoddeest já [[Ranska]]ast. Ive 1960 sun luvâškuođij filosofia [[Kööbenhaammân ollâopâttâh|Kööbenhaammân ollâopâttuvâst]], já iivij 1960–1961 sun luuvâi [[Ovdâhistorjálâš arkeologia|ovdâhistorjálii arkeologia]] [[Girton College]]st, [[Cambridge ollâopâttâh|Cambridge ollâopâttuvâst]]. Iivij 1961–1962 Margrethe maacâi oppeet Taanskan luuhâđ [[Staatâoppâ|staatâoopâ]] [[Aarhus ollâopâttâh|Aarhus ollâopâttuvâst]].<ref name=":0" /> Čuávuváá ive sun varrij Pariisin, kost sun luuvâi maaŋgâlágánijd amnâsijd [[Pariisi ollâopâttâh|Sorbonnest]].<ref name=":0" /> Ive 1965 Margrethe varrij Lontoon já luvâškuođij London School of Economicsist. == Kihlájááh == [[Tiätuvuárkká:Koninklijke verloving in Kopenhagen, Bestanddeelnr 254-7693.jpg|pienoiskuva|Prinses Margrethe já suu irge, [[Henrik (Tanska prinssâ)|kreivi Henri de Laborde de Monpezat]], väzzimin Kööbenhamânist [[čohčâmáánu 4.]] peeivi 1966]] Kiđđâtäälvi 1965 ruvnâprinses Margrethe ooinij vuossâmuu tove ranskalii [[Henrik (Tanska prinssâ)|kreeivi Henri de Laborde de Monpezat]] eehidjuuhlijn Ranska ambassaadist Lontoost.<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dr.dk/nekrologer/webfeature/prinshenrik|nommâ=NEKROLOG Prins Henrik havde livsnyderens begejstring og kunstnerens følsomhed|tahhee=Surrugue, Stéphanie já Vestergaard, Nikoline|almostittem=DR|äigimuddo=2018-02-14|čujottum=2023-01-12|kielâ={{da}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://underholdning.tv2.dk/2021-12-27-dronningen-skjulte-prins-henrik-i-et-raekkehus|nommâ=Dronningen skjulte prins Henrik i et rækkehus - TV 2|tahhee=Petersen, Katrine Skov|almostittem=TV2|äigimuddo=2021-12-27|čujottum=2024-01-13|kielâ={{da}}}}</ref> Čuávuvái ohoi ääigi suoi teiváin jieškote-uvlágánijn juuhlijn Lontoost. Maŋeláá siämmáá ive suoi teiváin heejâin [[Skotland]]ist.<ref name=":4" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dr.dk/nyheder/indland/guldbryllup-da-kaerlighedens-lyn-slog-ned-i-prinsessen-og-greven|nommâ=Guldbryllup: Da kærlighedens lyn slog ned i prinsessen og greven|tahhee=Koogi, Lene|almostittem=DR|äigimuddo=2017-06-09|čujottum=2024-01-13|kielâ={{da}}}}</ref> Heejâi maŋa Henri povdij Margrethe purâdiđ, mon maŋa suoi siärvástâláin syele ive verd ovdil ko Henri suáŋustij Margrethe.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Margrethe já Henri viettijn [[Jonsahpeivi|jonsahpeeivi]] 1966 oovtâst, mon maŋa Henri suáŋustij Magrethe. Tot tábáhtui Magrethe [[hovinissoon]] kuvlân Kööbenhamânist.<ref name=":4" /> Margrethe muštâlij tast vaanhimijdis kesimáánu loopâst, já talle sun tuálvui Henri teivâđ kunâgâs Frederik IX já roonnig Ingrid.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Vaanhimijdis lovettáá Margrethe ij liččii puáhtám naaijâđ Henrijn.<ref name=":0" /> Luhhoost kunâgâs já roonnig mielâstuin Henrin já adelijn parâkoodán love naaijâđ.<ref name=":0" /> Maŋeláhháá kunâgâs Frederik IX já roonnig Ingrid almottáin kihlájáin staatâminister Jens Otto Kragân.<ref name=":1" /> Kihlájáin ij kuittâg vala talle puáttám virgálâš almottâs. [[Tiätuvuárkká:Henrik-Prince-Consort-of-Denmark-and-Margrethe-II-waving-from-balcony-142365970011.jpg|vasen|pienoiskuva|Margrethe já Henri sevimin olmoošjuávkun Frederik VIII paalaac luptâstuvvâst [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi [[1966]]]] Čohčâmáánu 2. peeivi tanskalâš lostâ [[Ekstra Bladet]] čaalij tast, ete forgâpalij puáđáččij almottâs ruvnâprinses kihlájáin.<ref name=":2" /> Aalgâst hovi tieđetteijee kieldij tom, ete Margrethe ličij kihlum.<ref name=":2" /> Jo siämmáá peeivi hovi já staatâminister kuittâg nonnii, ete ruvnâprinses já kreivi áiguv naaijâđ vyesimáánust 1967, jis suoi finniv toos love Tanska parlamentist.<ref name=":3" /> Hovi táátui Henri mađhâšiđ tállán Kööbenhamânân, já sun poođij-uv Ranskaast Taanskan jo [[Čohčâmáánu 3.|čuávuváá peeivi]].<ref name=":4" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dr.dk/nyheder/webfeature/margrethe|nommâ=Margrethe II - De unge år|tahhee=Valsgaard, Mathias|almostittem=DR|äigimuddo=2015-04-15|čujottum=2024-01-12|kielâ={{da}}}}</ref> Margrethe, toimâtteijeeh já maaŋgah tanskaliih vuordii suu [[Kastrup kirdemkieddi|Kastrup kirdemkiedist]].<ref name=":4" /> Tobbeen suoi Margrethein vuolgijn [[Fredensborg lanne|Fredensborg laanan]] Tave-Sjællandân. Čuávuváá peeivi suoi maccáin máádás já viettijn peeivi el. [[Kööbenhaammân Tivoli]]st. Henri oroi Kööbenhamânist ohtsis vittâ peeivi, mon maŋa sun maacâi Lontoon porgâđ.<ref name=":4" /> [[Čohčâmáánu 6.]] peeivi staatâminister Krag piejâi joton kihlájái tuhhiittemproosees, ko sun almottij kihlájáin haldâttâs jesânáid já tieđettij ääšist sehe Tanska parlamentân já piäláduvâi saavâjođetteijeid.<ref name=":3" /> Veikkâ ive 1953 ruuvnâärbimlaavâ mield Tanska parlament koolgâi tuhhiittiđ kunâgâs teikkâ roonnig näimilito, Margrethe já Henri tarbâšáin tuše Tanska haldâttâs love, tastko Margrethe ij lamaš vala Tanska roonnig.<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Grev HENRI vil gå over til protestantismen! Forlovelsen snart i Folketinget|Almostittem=Bergens Arbeiderblad|Äigimuddo=1966-09-07|Ihe=1966|Ihekerdi=39|Nummeer=207|Siijđoh=5|www=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensarbeiderblad_null_null_19660907_39_207_1?page=3|Čujottum=2023-01-13|Kielâ={{nb}}}}</ref> [[Roovvâdmáánu 4.]] peeivi [[1966]] lâi Tanska parlament lekkâmtilálâšvuotâ, já talle staatâminister almottij virgálávt, ete prinses já kreivi láin kihlum.<ref name=":3" /><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Kronprinssen og greven: Danske samtykke til ekteskapet|Almostittem=Tromsø|Äigimuddo=1966-10-05|Ihe=1966|Ihekerdi=69|Nummeer=230|Siijđoh=1|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_tromso_null_null_19661005_69_230_1|Čujottum=2023-01-14|Kielâ={{nb}}}}</ref> [[Roovvâdmáánu 5.|Čuávuváá peeivi]] [[Tanska staatârääđi]] kieđâvušâi kihlájáid já meridij tuhhiittiđ virgálávt parâkode näimilito. {{clear|left}} == Heejah já hejâjuhleh == [[Tiätuvuárkká:Henrik-Prince-Consort-of-Denmark-and-Margrethe-II-of-Denmark-coming-out-of-church-after-their-wedding-391768320856.jpg|pienoiskuva|Hejâseremonia maŋa vyelgimin kirhoost Amalienborgân]] Tállán kihlájái almottem maŋa loostah näggejii, ete Margrethe já Henri naaijâv vyesimáánu 24. peeivi 1967 ađai Margrethe vaanhimij 32. hejâpeeivi.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> Ton peivimere saajeest hejâpeivin väljejui [[vyesimáánu 27.]] peivi 1967. Maŋeláá heejah kuittâg sirdojii [[kesimáánu]]n, tastko Margrethe uábbi [[Anne-Marie (Kreika roonnig)|Kreika roonnig Anne-Marie]] lâi nube párnáá vuástá, já suu rekinistum äigi lâi vyesimáánu loopâst.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Mørck, Inga|Paječaalâ=Nyt liv i det gamle palæ – igdlússârssuatoĸaĸ najorneĸarĸilersoĸ|Almostittem=Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Äigimuddo=1966-12-22|Ihe=1966|Ihekerdi=106|Siijđoh=6–7|www=https://timarit.is/page/3786779|Čujottum=2023-01-12|Kielâ={{da}} já {{kl}}}}</ref> [[Kesimáánu 10.]] peeivi [[1967]] pispe Erik Jensen viihkâi Margrethe já Henri [[Holmen kirkko|Holmen kirhoost]] Kööbenhamânist.<ref name=":0" /><ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://nyheder.tv2.dk/2003-09-24-kongelige-bryllupper-dronning-margrethe-og-prins-henrik|nommâ=Kongelige bryllupper: Dronning Margrethe og prins Henrik - TV 2|almostittem=TV2|äigimuddo=2003-09-24|čujottum=2024-01-14|kielâ={{da}}}}</ref> Seremonia maŋa suoi moonáin hiävušváávnu sáttoin Kööbenhaammân kuávdáá peht Amalienborgân. Tobbeen kunâgâs Frederik IX kiijtij puohâid kunneečáittusist, Margrethe já Henri sevvijn olmoošjuávkun lane luptâstuvvâst, já lane kanuneh páččojii 42 kerdid sunnuu kunnen.<ref name=":5" /> Amalienborg maŋa Margrethe, Henri já sunnuu kyesih sirdâšuvvii [[Fredensborg lanne|Fredensborg laanan]], kost uárnejuvvojii hejâjuhleh.<ref name=":0" /> Juuhlij ääigi Henri luhostui olâttiđ puohâid já aainâs-uv Margrethe, ko sun toolâi sahâvuárus ollásávt [[tanskakielâ]]n, veikkâ sun ij máttám tom.<ref name=":0" /> Heejâi maŋa näimipaarâ vuolgij hejâmáátkán Taanskan, [[Lontoo]]n já [[Turkki|Tuurkin]]. == Tanska roonnigin == [[Tiätuvuárkká:Dronning Margrethe II (crop).jpg|pienoiskuva|Tanska roonnig Margrethe II ive 2010]] Ko Margrethe šoodâi, nisoneh iä vala puáhtám šoddâđ Tanska monarkin, já te Margrethe eelij 13 ihheed puáttee monark kenigâsvuođâittáá. Sun kiergânij nievdâđ tom, ete sun porgâččij arkeologin rävisolmožin. Tastko Tanska kunâgâsâst Frederik IX lijjii tuše nieidah, te arvâlui, ete suu uccâviiljâst [[Knud (Tanska prinssâ)|Knud]] šodâččij kunâgâs Frederik IX jäämmim maŋa já Knud jäämmim maŋa Knud [[Ingolf (Rosenborg kreivi)|puárásumos alge Ingolf]]. Mut ko [[Elizabeth II]] šoodâi [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] roonnigin ive 1952, te Tanskaast-uv savâstâlluuškuođij tast, et puávtáččij-uv nisonist-uv šoddâđ haldâšeijee. [[Vyesimáánu 28.]] peeivi [[1953]] uárnejui aalmugjienâstem [[Tanska vuáđulaahâ|Tanska vuáđulaavâ]] nubásmitmist. Jienâstem vuáđuld meridui, et Tanska vuáđulaahâ uđâsmittoo já et ruuvnâärbimlaahâ muttoo nuuvt, ete nisoneh-uv pyehtih pajaniđ vááldán, jis kunâgâsâst ij lah ohtâgin alge. Ko [[Frederik IX (Tanska kunâgâs)|Tanska kunâgâsâst Frederik IX]] ij lamaš alge, te [[kesimáánu 5.]] peeivi [[1953]] prinsesist Margrethe šoodâi ruvnâprinses.<ref name=":8" /> Sun ij kuittâg ilosmâm tast.<ref name=":3" /> Ko ruvnâprinses Margrethe teevdij 18 ihheed ive [[1958]], sun uážui saje [[Tanska staatârääđi]]st ({{K-da|statsrådet}}). Jis kunâgâs ij lamaš pääihi alne, te ruvnâprinses stivrij rääđi. == Ruuvnâst luoppâm == [[Juovlâmáánu 31.|Uđđâvuođááptu]] 2023 Margrethe II almottij, ete sun luápá ruuvnâst.<ref name="bbc-67854395" /><ref name=":6" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20067244|nommâ=DR: Tanskan kuningatar Margareeta luopuu kruunustaan|tahhee=Kuronen, Roni|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-12-31|almostittee=Yle|čujottum=2024-03-01|kielâ={{fi}}}}</ref> Taat ij lah hirmâd táválâš Tave-enâmij monarkiain, tastko monark távjá mulsâšuvá esken tast maŋa ko oovdiš monark lii jáámmám. Tanskaast ohtâgin monark ij lamaš ovdil luoppâm ruuvnâst. [[Uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[2024]] väldi sirdâšui Margrethe aalgan, [[Frederik (Tanska ruvnâprinssâ)|ruvnâprinssâ Frederikân]], kiäst šoodâi kunâgâs [[Frederik X]].<ref name=":7" /> Talle Margrethe II lâi lamaš vääldist táásá 52 ihheed.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20067244|nommâ=Tanskan kuningatar Margareeta luopuu kruunustaan|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2023-12-31|čujottum=2023-12-31}}</ref><ref name="svtnyheter">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/utrikes/danska-drottningen-abdikerar|nommâ=Drottning Margrethe II abdikerar – efter 52 år på tronen|tahhee=Christensen, Tove|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2023-12-31|čujottum=2023-12-31|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="kruunustaluopuminen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dr.dk/nyheder/indland/dronning-margrethe-abdicerer-traeder-tilbage-14-januar|nommâ=Dronning Margrethe abdicerer: Træder tilbage 14. januar|tahhee=Prakash, Thomas|almostittem=DR|äigimuddo=2023-12-31|čujottum=2024-03-01|kielâ={{da}}}}</ref> [[Tiätuvuárkká:En dronning med farverig stil.jpg|150px|pienoiskuva|Margrethe já suu vuosâpärni Frederik]] == Peerâ == Vááijuv ihe heejâi maŋa [[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1968]] Margrethe šoddâdij parâkode vuosâpäärni. Tanskalii ärbivyevi mield Tanska kunâgâsân adeluvvoo nommân jo-uv Frederik teikkâ Christian. Margrethe eeji nommâ lâi Frederik, já suu alge-uv finnij nommân Frederik tegu Margrethe ličij lamaš kunâgâs, kiän nommâ lâi Christian. Nubbe páárnáš, Joachim, šoodâi [[kesimáánu 7.]] peeivi [[1969]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} * [https://www.danmarkpaafilm.dk/film/tronfoelgerens-forlovelse Tronfølgerens forlovelse] ({{K-smn|Ruuvnâárbálii kihlájááh}}), 9 min. tanskakielâg reportaaselleekove == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Margrethe II|*]] iy4dgvcrt03zsf3huu2zuf2heujr389 0 22338 159437 150232 2026-09-26T00:23:38Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159437 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Bengaltiiger | tieđâlâš nommâ = Panthera tigris tigris<br><small>([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)</small> | kove = Bengal tiger (Panthera tigris tigris) female 3.jpg | tile = '''EN''' (tuođâlávt uhkevuálásâš)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/15955/214862019|nommâ=Tiger|čujottum=21.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 EN smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kissáelleeh]] ''Felidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = [[Stuorrâkisáh]] ''Panthera'' | šlaajâ = [[Tiiger]] ''tigris'' | vyelišlaajâ = tigris }} '''Bengaltiiger''' teikâ '''indiatiiger''' (''Panthera tigris tigris'') lii tiiger vyelišlaajâ. Tot lii uhkevuálásâš, já luándust eelih suullân 4 500 bengaltiigerid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.unep.org/news-and-stories/story/bhutan-endangered-bengal-tiger-making-comeback|nommâ=In Bhutan, the endangered Bengal tiger is making a comeback|almostittem=|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-05-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Bengaltiigerores tiäddá 200–260 kg, já niŋálâs 110–180 kg.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Sadhu, A. et al.|Paječaalâ=Demography of a small, isolated tiger (Panthera tigris tigris) population in a semi-arid region of western India. Appendix 1: Field Guide for Ageing Tigers|Almostittem=BMC Zoology|Äigimuddo=2017|Ihe=|Almostittee=|Doi=10.1186/s40850-017-0025-y|www=https://www.pannatigerreserve.in/BOOKLET%20ON%20TIGER%20BODY%20GROWTH%20.pdf}}</ref> Bengaltiiger kukkodâh njuuneest seibikiäčán lii orásijn 280–310 cm já niŋálâsâin 250–280 cm. Seibi lii suullân meetter kukkosâš ađai seibittáá bengaltiiger lii suullân kyevti meetter kukkosâš. Ores lii tuše váhá stuárráb ko niŋálâs. Sevealodâh lii váhá paijeel meetter. Bengaltiiger turkkâ lii fiskâd teikkâ kuovgisooraans, já tast láá čapis teikkâ tevkisruškis sárgáh. Čuávji já ruovjij sisuásih láá vielgâdeh. Tiättojeh meiddei tagareh bengaltiigereh, moi turkkâ lii vielgâd ige ooraans. Vielgis tiigereh kočoduvvojeh "rewatiigerin". [[Rewatiiger]]ij sárgáh láá ruškâduboh ko bengaltiigerij sárgáh. Suijân tuurhâ vielgâdvuotân lii ruopsis pigment váilum. [[Tiätuvuárkká:Map of distribution of Panthera tigris tigris.png|thumb|left|Bengaltiiger tááláš lavdâm]] ==Lavdâm== Bengaltiiger eellimkuávlu lii uáli jo viijđes: bengaltiigereh eelih [[India]], [[Bangladesh]], [[Nepal]], [[Bhutan]] já maadâviestâr-[[Kiina]] meecijn já njeešijn. Historjálávt bengaltiiger lavdâm lâi čuuvtij vijđásub ko tááláá ääigi, já bengaltiiger tiettui meiddei [[Pakistan]]ist já masa ubâ Indiast. Pakistanist majemuš bengaltiiger kuddui ive 1906 tallaa [[Bahawalpur furstâkodde]]est.<ref name="Roberts">{{Kirjekäldee|Tahhee=Roberts, T. J.|Nommâ=The Mammals of Pakistan|Ihe=1977|Loho=Panthera tigris|Siijđoh=155–156|Almostittemsaje=London & Tonbridge|Almostittee=Ernest Benn Limited}}</ref> 1800-lovo loopâst Pakistanist bengaltiigereh tiättojii meiddei tallaa [[Khairpur furstâkodde]]est.<ref name="Roberts"/> ==Raavâd== Bengaltiiger pivdá ohtuu maaŋgâlágánijd [[njomâtteijeeh|njomâtteijeid]] tego [[antiloop]]ijd, [[kaavrâs|kavrâsijd]], [[gaur]]ijd já [[vildâšahe|vildâšoovijd]]. Gaur lii ohtâ stuárráámuin ellein, maid bengaltiiger pivdá, já tot tiäddá joba 1 500 kg.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Johnston, L. A. et al.|Paječaalâ=Oocyte maturation, fertilization and embryo development in vitro and in vivo in the gaur (Bos gaurus)|Almostittem=Journal of Reproduction and Fertility|Äigimuddo=1994|Siijđoh=131–136|Pmid=8182580|Doi=10.1530/jrf.0.1000131}}</ref> Bengaltiiger pivdá meiddei [[čäcipuhvel]]ijd, moh láá uáli jo stuárráh še. Bengaltiiger pivdá stuorrâ njomâtteijei lasseen ucebijd elleid tego apinaid, [[njuámmil]]ijd, [[säggišahe|säggišoovijd]] já [[riigičuhčá|riigičuuvčáid]]. Tot pivdá meiddei [[kolbâcuábui|kolbâcuobbuid]], rapuid já [[kyeli|kuolijd]]. Motomin bengaltiiger pivdá eres-uv piätuelleid tego [[indialeopard]]ijd, [[krokodiil]]ijd, aasialijd [[čapiskuobžâ]]id já [[indiakuobžâ]]id. [[Elefant]]ijd já [[čuárvinjune|čuárvinjuunijd]] bengaltiiger pivdá uáli jo harvii, mutâ ive 2007 [[Kaziranga aalmuglâšmecci|Kaziranga aalmuglâšmeecist]] bengaltiigereh kuddii 20 čuárvinjunneed.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.telegraphindia.com/1080313/jsp/northeast/story_9012303.jsp|nommâ=Trouble for rhino from poacher and Bengal tiger|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-09-27|čujottum=2024-05-21|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140927093927/http://www.telegraphindia.com/1080313/jsp/northeast/story_9012303.jsp|vyerkkejum=2014-09-27}}</ref> Iivij 2012 já 2014 bengaltiigereh kuddii kyehti elefant [[Jim Corbett aalmuglâšmecci|Jim Corbett aalmuglâšmeecist]] já Kaziranga aalmuglâšmeecist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Huckelbridge, D.|Nommâ=No Beast So Fierce|Ihe=2019|Siijđoh=19–20|Almostittemsaje=New York|Almostittee=HarperCollins Publishers|Isbn=9780062678843|Kielâ={{en}}}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:India Tiger cubs.jpg|thumb|Niŋálâs já čiivgah]] Bengaltiigeroráseh šaddeh suhâjuátkimahan neelji- teikkâ viiđâihásâžžân, já niŋálâsah kuulmâ- teikkâ neelji-ihásâžžân. Bengaltiigerijn ij lah tiätu parâttâllâmäigi ige čiivgâi šoddâmäigi, mutâ táválumosávt čiivgah šaddeh juovlâmáánust já cuáŋuimáánust.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brander, A. A. D.|Nommâ=Wild Animals In Central India|Ihe=1923|Almostittemsaje=London|Almostittee=Edwin Arnold & Co.|Kielâ={{en}}|www=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.284797}}</ref> Kuulmâ mánuppaje parâttâllâm maŋa niŋálâs čivgá 1–4 čiivgâ. Čiivgah teddih suullân 1 kg já láá aalgâst šohâdeh. Niŋálâs njoomât čivgâidis suullân 3–6 mánuppaje, já čiivgah purâškyetih piärgu táválávt kyevti mánuppaje ahasâžžân. Čiivgah uáppih pivdeđ suullân pelnubihásâžžân,<ref name="nationalg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/bengal-tiger|nommâ=Bengal Tiger|almostittem=|äigimuddo=2010-09-10|čujottum=2024-05-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já kyevti- teikkâ kuulmâihásâžžân toh usâškyetih eellimkuávlu olssis. Ko čiivgah láá algâttâm elimis ohtuu, te niŋálâs lii vaalmâš parâttâllâđ oppeet. ==Uhkeh já suojâlem== Maailmist lijjii ovdil käävci tiigeršlaaijâd, mutâ kulmâ šlaajâ jammii suhâjämimân 1900-lovvoost.<ref name="nationalg"/> Puoh stuárráámus uhke bengaltiigerân lii bengaltiigerij tuurhâi já rumâšoosij lavâttemes kavpâšem [[India]]st, [[Kiina]]st já [[Nepal]]ist. Syelipivdeeh láá maŋgii áámmátliih rikoliih, kiäh maneh tagaráid soojijd, main bengaltiigereh láá njuorâseh. Siämmáánáál ko [[siberiatiiger]]eh, bengaltiigereh-uv láá miäcástum Kiina ärbivuáválii talhâstiettuu keežild,<ref name="nationalg"/> já bengaltiigereh láá lamaš syelipivdum jo paijeel tuhháát ihheed. Bengaltiiger turkkâ lii áárvust onnum trofee, já tuurhah vuábdojeh táválávt Kiinast.<ref name="nationalg"/> Puoh bengaltiigereh iä kuittâg jäämi rikolii syelipivdem tiet. Bengaltiigeráid stuorrâ uhke lii meiddei ulmui asâiduttem bengaltiigerij kuávloid. Bengaltiigereh sättih puurrâđ ulmui käärji, já talle ulmuuh halijdeh kuástidiđ moonâtmijd – maŋgii bengaltiiger koddemáin. Eres uhkeh syelipivdem já urbanisaatio lasseen láá eellimpirrâs monâttem já šoŋŋâdâhnubástus.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.earthday.org/the-royal-bengal-tiger/|nommâ=The Royal Bengal Tiger|tahhee=Dhaliwal, Bani|almostittem=|äigimuddo=2023-02-28|čujottum=2024-05-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Enâmijn, main bengaltiiger tiättoo, láá joođoost korrâ iällááttempargoh. Indiast algâttui ive 1973 [[Project Tiger]] -nommâsâš haahâ, mon ulmen lâi suojâliđ já styerediđ bengaltiigernääli. Bengaltiigerij suojâlemkuávlui meeri stuárui oovce kuávlust vittnubálov kuávlun, moi vijđodâh lâi ohtsis masa 25 000 km².<ref name="Tilson">{{Kirjekäldee|Tahhee=Tilson, R. L. & Seal, U. S.|Nommâ=Tigers of the world: the biology, biopolitics, management, and conservation of an endangered species|Ihe=1987|Siijđoh=110–117|Almostittee=Noyes Publications|Isbn=0815511337}}</ref> Joba 1 100 bengaltiigerid iälustii tain suojâlemkuávluin ive 1984.<ref name="Tilson"/> Aalgâst Project Tiger -haahâ luhostui styerediđ bengaltiigernääli, mutâ maŋeláá kiäppánem aalgij uđđâsist: 1990-lovvoost lijjii paijeel 3 500 bengaltiigerid, mutâ iivij 2002–2008 suullân 1 400.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/environment/2008/feb/13/endangeredspecies.india|nommâ=Indian wild tiger numbers almost halve|tahhee=Ramesh, Randeep|almostittem=|äigimuddo=2008-02-13|čujottum=2024-05-21|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Bengaltiigernääli stuáruduv rekinistmân láá kevttum kamerah, moh láá pieijum bengaltiigerij eellimkuávloid. Ko Indiast huámášui, ete bengaltiigernääli lâi ucceeb ko vuordum, te vuáđuduvvii käävci uđđâ suojâlemkuávlud. India haldâttâs mieđettij ohtsis 153 miljovn dollarid Project Tiger -haahân, já tot ornij 200 000 sijdâulmuu varrim meddâl kuávluin, moi alda lijjii bengaltiigereh, amas šoddâđ eenâb konflikteh.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Page, J.|Paječaalâ=Tigers flown by helicopter to Sariska reserve to lift numbers in western India|Almostittem=Times Online|Äigimuddo=2008}}</ref> Ive 2022 vuáđudui 54. tiigerij suojâlemkuávlu: [[Ranipur Wildlife Sanctuary]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dailyo.in/news/uttar-pradesh-bundelkhand-to-get-its-first-tiger-reserve-all-you-need-to-know-37445|nommâ=Bundelkhand to get its first tiger reserve: All you need to know|almostittem=www.dailyo.in|čujottum=2024-05-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tiigereh]] a9whxtsnvctpwq9opmw084xsgzkbdn8 0 22344 159811 151132 2026-09-26T02:19:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159811 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Miekkiväälis | tieđâlâš nommâ = Orcinus orca<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Killerwhales jumping.jpg | tile = '''DD''' (váijuvávt tubdum)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/15421/50368125|nommâ=Killer Whale|čujottum=22.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status_none_DD.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Válláh]] ''Cetacea'' | vyelilahko = [[Odontoceti]] | pajehiäimu = | hiäimu = [[Delfiineh]] ''Delphinidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = ''Orcinus'' | šlaajâ = ''orca'' | vyelišlaajâ = }} '''Miekkiväälis''' (''Orcinus orca'') lii delfiinij hiäimu puoh stuárráámus šlaajâ.<ref name="hs2000004445078">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000004445078.html|nommâ=Miekkavalailla on omia murteita|tahhee=Telkänranta, Helena|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2006-12-05|čujottum=2024-05-22|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Miekkiválláh láá fiätuliih já sosiaalliih elleeh. Toh kommunikisteh koskânis maaŋgâlágánij jienâiguin, maid miekkivälisjuávhu jesâneh tobdeh kukken-uv.<ref name="nationalg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/orca|nommâ=Orcas (Killer whales)|almostittem=|äigimuddo=2023-05-24|čujottum=2024-05-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Miekkiválláh kommunikisteh ovdâmerkkân njurgomáin, njáávgádmáin já spuáhutmáin.<ref name="hs2000004445078"/> Čiivgah uáppih jieijâs perruu jiänáttâllâm niŋálâsâst.<ref name="hs2000004445078"/> Aldahuolhij jiänáttâllâm lii siämmáálágán, mutâ mudoi miekkiválláin láá vädisvuođah iberdiđ nube juávhu kommunikistem.<ref name="hs2000004445078"/> Totkeeh pyehtih meiddei iäruttiđ miekkivälisjuávhuid tai jiänáttâllâm vuáđuld.<ref name="seaworld">{{Nettikäldee|čujottâs=https://seaworld.org/animals/all-about/killer-whale/communication/|nommâ=Communication & Echolocation|čujottum=22.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Stuárudâh já olgohäämi== Miekkivállái pajeuási lii čappâd já vyeliuási lii vielgâd, mutâ selgiveepsi tyehin sáttá leđe jo-uv vielgis teikkâ ränis uási.<ref name="fisheries"/> Ive 2010 Ruošâ tavenuorttâ riddokuávlust kavnui ores, mii lâi ollásávt vielgâd.<ref name="bbc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/science-environment-17783603|nommâ=White killer whale adult spotted for first time in wild|almostittem=BBC News|äigimuddo=2012-04-20|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Toos adelui eŋgâlâskielâg nommâ "Iceberg".<ref name="bbc"/> [[Tlingitkielâ]]n taggaar vielgis miekkiväälis kočoduvvoo noomáin "kitwú". Miekkivälisores lii táválávt 6–8 meetterid kukke, já niŋálâs 5–7 meetterid.{{sfn|Baird|2002|p=129}} Kuittâg láá tiettum stuorrâ oráseh, moi kukkodâh lii lamaš masa love meetterid, já stuorrâ niŋálâsah, moi kukkodâh lii lamaš 8,5 meetterid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Heyning, J. E. & Dahlheim, M. E.|Paječaalâ=Orcinus orca|Almostittem=Mammalian Species|Äigimuddo=1988|Nummeer=304|Siijđoh=1–9|Doi=10.2307/3504225|Jstor=3504225|www=https://web.archive.org/web/20120118134712/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-304-01-0001.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=23.5.2024|Kielâ={{en}}}}</ref> Miekkivälisores tiäddá táválávt 6 tooni, mutâ stuorrâ ores joba 10 tonnid.{{sfn|Baird|2002|p=129}} Niŋálâs tiäddá táválávt 3–4 tooni.{{sfn|Baird|2002|p=129}} Miekkiválláin lii pyeri kulo já uáinu sehe čääsist já ton ulguubeln. Siämmáánáál ko eres-uv delfiinšlaajâin, miekkiválláin lii assaas oolâs, mii lii suullân 7–10 cm assaa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/killer-whale/adaptations.htm|nommâ=KILLER WHALES - Adaptations for an Aquatic Environment|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-11-05|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131105055733/http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/killer-whale/adaptations.htm|vyerkkejum=2013-11-05}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Cypron-Range Orcinus orca.svg|thumb|275px|Miekkivállá lavdâm]] ==Lavdâm== Miekkiväälis tiättoo masa puoh meerâin maailmist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nuorteva, Pekka & Henttonen, Heikki|Nommâ=Eläimiä värikuvina: Nisäkkäät, matelijat, sammakkoeläimet|Ihe=1989|Sijđo=115|Almostittemsaje=Porvoo|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-13603-4}}</ref> Miekkivállá eellimkuávlu lii vijđásub ko puoh eres [[piätuelleeh|piätuellei]] eellimkuávluh.<ref name="hs2000004445078"/> Miekkiválláh eelih [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] puoh [[väldimeerâ]]in, já tondiet lii vaigâd tiettiđ tárkká, mon styeres miekkivälisnääli lii, mutâ Eennâmpáálu väldimeerâin iälusteh suullân 50 000–100 000 miekkivälisid.<ref name="fisheries">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fisheries.noaa.gov/species/killer-whale|nommâ=Killer Whale|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Antarktis]]ist láá 25 000 miekkivälisid, trooppisii [[Kuálhismeerâ]]st suullân 8 500, tave-Kuálhismeerâst 2 250–2 700 já [[Taažâ]]st 500–1 500.<ref name="ConservationPlan">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nwr.noaa.gov/Marine-Mammals/Whales-Dolphins-Porpoise/Killer-Whales/Conservation-Planning/upload/SRKW-propConsPlan.pdf|nommâ=Proposed Conservation Plan for Southern Resident Killer Whales (Orcinus orca)|almostittem=|almostittee=|čielgiittâs=National Marine Fisheries Service Northwest Regional Office|čujottum=23.5.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080626121719/http://www.nwr.noaa.gov/Marine-Mammals/Whales-Dolphins-Porpoise/Killer-Whales/Conservation-Planning/upload/SRKW-propConsPlan.pdf|vyerkkejum=2008-06-26}}</ref> Veikkâ miekkiválláh pyehtih-uv eelliđ hirmâd vijđes kuávlust, te toh eelih mielâstubbooht kolmâsub kuávluin tego Antarktis, Taažâ já [[Alaska]] meerâin,<ref name="fisheries"/> já toh láá oinum távjá meiddei [[Island]]ist, [[Jaapaan|Japanist]] já [[Skotland]]ist. Tave-Atlantist miekkivállái eellimkuávlu lii vijđánâm jieŋâ suddâm tiet. Miekkiválláh kávnojeh távjá vuonâin já luovtâin, já meiddei tagareh miekkiválláh, moh eelih eenâb väldimeerâin, sättih elâččiđ motomin riddokuávluin-uv.<ref name="fisheries"/> Motomeh miekkiválláh láá iällám juuvâin tego [[Kanada]] [[Fraser]]juuvâst já [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Columbia (juuvâ)|Columbiajuuvâst]].{{sfn|Baird|2002|p=10}} Miekkivállái varriimeh iberduvvojeh hyeneeht. Veikkâ jyehi keesi siämmááh ohtâgâsah iteh [[Washington (uásistaatâ)|Washington]] já [[Brittilâš Kolumbia|Brittilii Kolumbia]] riddoin, já veikkâ totkeeh láá-uv tutkâm taid maaŋgâid luuvijd iivijd, te sij iä valagin tieđe, ete kuus toh värrejeh loppâive.<ref name="ConservationPlan"/> ==Raavâd== [[Tiätuvuárkká:Killer Whale chasing Chinook.jpg|thumb|left|Miekkiväälis pivdemin kunâgâsluosâ]] [[Tiätuvuárkká:Killer Whales Hunting a Crabeater Seal.jpg|thumb|left|Miekkiväälis pivdemin kunâgâsluosâ.]] Miekkiväälis lii nk. "apex-piätuellee", mii meerhâš tom, ete iä lah šlaajah, moh pivdáččii tom. Miekkiväälis iälá já pivdá juávhus jesânijguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://seaworld.org/animals/all-about/killer-whale/behavior/|nommâ=Behavior|čujottum=23.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Miekkiväälis ij ain pivde stuorrâ juávhust, ovdâmerkkân [[luosâ]]id tot pivdá jo-uv ohtuu teikkâ tuše moddijn eres miekkiválláin. Miekkivállá raavâdvalje lii kiddâ ton juávhu jieijâs "kulttuurist" sehe tast, ete moh elleešlaajâid eelih ton eellimkuávlust. Ovdâmerkkân tave-[[Kuálhismeerâ]] nk. "fastâässeeh" poreh iänááš [[kyeli|kuolijd]], já nk. "värrejeijeeh" poreh eenâb merânjomâtteijeid já [[kalmar]]ijd.<ref name="fisheries"/> Miekkiväälis porá paijeel 200 kg raavvâd piäiválávt.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kids.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/orca|nommâ=Orca|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-06-02|čujottum=2024-05-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230602193556/https://kids.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/orca|vyerkkejum=2023-06-02}}</ref> Miekkiválláh pivdeh [[pingviin]]ijd, kuolijd já maaŋgâlágánijd njomâtteijeid tego [[nuárju]]id já [[merâleijoon|merâleijonijd]].<ref name="nationalg"/> Toh poreh meiddei merâluudijd já kolbâcuobbuid. Miekkiválláh pivdeh 30 kyelišlaaijâd, uccâ [[siilâk|silâkijn]] ain stuorrâ [[kunâgâsluosah|kunâgâsluosáid]]. Kuálhismeerâst ellee miekkiválláid luosah láá eromâš teháliih, já toh láá 96 % miekkivállái ravâdist.<ref name="ConservationPlan"/> Miekkiválláh lijkkojeh eromâšávt stuorrâ kunâgâsluosáid, mutâ tot poreh eres-uv luosâšlaajâid. Miekkiválláh [[Uđđâ-Seeland]]ist poreh maaŋgâlágánijd hai- já rávskušlaajâid. Motomijn kuávluin miekkiválláh láá pivdám stuorrâ-uv haišlaajâid tego [[vielgishai]]jd já [[välishai]]jd. Miekkivállái já vielgishaij koskâsâš kištottâllâm siämmáin resursijn lii suijân toos, ete miekkiválláh koddeh vielgishaijd. Miekkiválláh pivdeh távjá delfiinijd já válláid. Ko miekkiválláh láá kavnâm delfiinijd, te toh uávuttâleh taid tassaaš ko delfiineh väibih. Talle miekkiválláh rohháátteh. Ko miekkiválláh pivdeh stuorrâ válláid tego [[kaskelot]]ijd teikkâ [[čuovjisväälis|čuovjisválláid]], te toh irâtteh koddeđ čiivgâid tondiet ko toh láá ucebeh. Ive 2019 viestâr-[[Australia]]st miekkiválláh kuddii kuittâg stuorrâ rävisčuovjisválláid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Totterdell, J. A. et al.|Paječaalâ=The first three records of killer whales (Orcinus orca) killing and eating blue whales (Balaenoptera musculus)|Almostittem=Marine Mammal Science|Äigimuddo=2022|Nummeer=38 (3)|Siijđoh=1286–1301|Doi=10.1111/mms.12906|Bibcode=2022MMamS..38.1286T}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:091201 south georgia orca 5227 (4173390858).jpg|thumb|Niŋálâs já čivgâ]] Niŋálâsah šaddeh suhâjuátkimahan suullân loveihásâžžân já jaskeh lassaanmist táválávt neeljilovihásâžžân. Oráseh vist šaddeh suhâjuátkimahan suullân vittnubálovihásâžžân. Niŋálâsah lasaneh suullân jyehi viiđâd ive.<ref name="nationalg"/><ref name="fisheries"/> Miekkiválláin ij lah tiätu parâttâllâmäigi, mutâ čiivgah šaddeh táválávt tälviv. Niŋálâs kuáddá čiivgâid suullân 17 mánuppaijeed.<ref name="nationalg"/> Normaallávt niŋálâs čivgá tuše oovtâ čiivgâ.<ref name="fisheries"/> Čivgâ tiäddá 180 kg já lii váhá paijeel 2 meetter kukke. Niŋálâs njoomât čiivgâs joba kyehti ive.<ref name="nationalg"/> Veikkâ niŋálâs ij vyejeet čiivgâs, te táválávt tot kuittâg vuálgá já aalgât elimis ohtuu.<ref name="nationalg"/> Miekkiväälis iälá hirmâd kuhháá, luándust táválávt 50–80 ihheed.<ref name="nationalg"/> Niŋálâsah eelih suullân 50 ihheed, mutâ motomeh joba 90 ihheed.<ref name="fisheries"/> Oráseh iä ele siämmáá kuhháá, suullân 30–60 ihheed.<ref name="fisheries"/> ==Uhkeh== Ij lah tiäđust, ete lii-uv miekkiväälis uhkevuálásâš šlaajâ vâi ij.<ref name="nationalg"/> Liijká-uv láá ääših, moh äštih miekkiválláid já moh láá toid varâliih.<ref name="fisheries"/> Väldimeerâin kuáláástmist kiävttojeh stuorrâ viermih.<ref name="fisheries"/> Jis miekkiväälis vuájá viärmán, te maŋgii tot ij peesâ tast luovâs, já talle lii stuorrâ riskâ toos, ete tot vuáju.<ref name="fisheries"/> Motomij miekkivälispopulaatioi eellimkuávluin kuálástem lii nuuvt intensiivlâš, ete miekkiválláid ij pääsi tuárvi raavâd.<ref name="fisheries"/> Tave-Kuálhismeerâst, kost miekkiválláh pivdeh eromâšávt kunâgâsluosâid, luosânäälih láá kiäppánâm lijgekuálástem tiet.<ref name="fisheries"/> Ton lasseen kunâgâsluosah-uv láá uhkevuálásiih, já kuálástem áštá taid-uv.<ref name="fisheries"/> Luándu nyeskidem lii meiddei stuorrâ uhke miekkiválláid.<ref name="fisheries"/> Nyeskidem toovât miekkiválláid tiervâsvuotâ- já lasanemčuolmâid.<ref name="fisheries"/> Ton lasseen tot vahâgit miekkivállái immuunvuáháduv.<ref name="fisheries"/> Veikkâ nuáskádâsâi kontrollistem lii tááláá ääigi puáránâm, te toh peesih liijká-uv luándun. Ohtâ taggaar nuáskádâs lii oljo.<ref name="fisheries"/> Nuáskádâsah vaikutteh eromâšávt eidu miekkiválláid, tastko toh poreh uáli jo ennuv maaŋgâlágánijd elleešlaajâid, maid nuáskádâsah láá távjá jo juksâm.<ref name="fisheries"/> Miekkiválláh pivdeh harvii tagarijn kuávluin, main lii ennuv merâjotolâh.<ref name="fisheries"/> Taampah láá miekkiválláid varâliih tondiet ko toi tovâttem jienânuáskádâsah estih miekkivállái škajâluođânij kevttim.<ref name="fisheries"/> Miekkiválláh tarbâseh škajâluođânis kommunikistmân, pivdemân já liihâdmân.<ref name="fisheries"/> == Nommâ eres kieláid == Miekkiväälis lii [[eŋgâlâskielâ]]n "killer whale" já "orca", [[suomâkielâ]]n "tappajavalas" já "miekkavalas", já [[tavesämikielâ]]n "fáhkan" já "fahkon". Eŋgâlâskielân nommâ "orca" lii lamaš táválub 1960-lovo rääjist. Motomin miekkivállást kiävttojeh tagareh noomah ko "blackfish" já "grampus", mutâ tain maajeeb ij lah innig táválâš. Meiddei "meerâi kumppi" lii ohtâ maaŋgâin miekkivállá noomâin. ==Kirjálâšvuotâ== *{{Cite book |last=Baird |first=Robin W. |title=Killer Whales of the World |publisher=[[Voyageur Press]] |location=[[Stillwater, Minnesota|Stillwater]], [[Minnesota|MN]] |url=https://books.google.com/books?id=Rjksm-5-ap4C&pg=PP1 |year=2002 |isbn=978-0-7603-2654-1}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Delfiineh]] t4rfda6v5vd6mahcmcmd9uthkkgjya9 0 22363 160109 151125 2026-09-26T03:37:27Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160109 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Vielgispieiniskodde | tieđâlâš nommâ = Odocoileus virginianus<br><small>([[Eberhard August Wilhelm von Zimmermann|Zimmermann]], 1780)</small> | kove = White-tailed deer.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/42394/22162580|nommâ=White-tailed Deer|čujottum=25.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Sorvâelleeh]] ''Cervidae'' | vyelihiäimu = [[Kodeh]] ''Capreolinae'' | suuhâ = ''Odocoileus'' | šlaajâ = ''virginianus'' | vyelišlaajâ = }} '''Vielgispieiniskodde''' teikâ '''vielgispieiniskaavrâs''' (''Odocoileus virginianus'') lii ameriklâš koddešlaajâ. Luándulii eellimkuávlust tiättojeh ohtsis 26 vielgispieiniskode vyelišlaaijâd, main 17 eelih [[Tave-Amerik]]ist já 9 eelih [[Maadâ-Amerik]]ist. Šlaajâ lii ištâdum [[Uđđâ-Seeland]]ân, [[Karibia]]n já [[Euroop]]ân. ==Olgohäämi já stuárudâh== Vielgispieiniskode stuárudâh lii kiddâ vyelišlaajâst, já motomeh vyelišlaajah láá stuárráábeh ko nubeh. Ores tiäddá táválávt 70–140 kg.<ref name="Suomennisäkkäät">{{Kirjekäldee|Tahhee=Bjärvall, Anders & Ullström, Staffan|Nommâ=Suomen nisäkkäät|Ihe=2011|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava}}</ref> [[Minnesota]]st, [[Ontario]]st já [[Manitoba]]st láá kuittâg tiettum stuorrâ oráseh, moh láá tiäddám paijeel 180 kg. Niŋálâsah teddih táválávt 40–90 kg, mutâ motomijn kuávluin toh láá čielgâsávt ucebeh já sättih teddiđ tuše 25 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://1-costaricalink.com/costa_rica_information/deer.htm|nommâ=White-tailed deer and red brocket deer of Costa Rican Fauna|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-12-30|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101230160737/http://1-costaricalink.com/costa_rica_information/deer.htm|vyerkkejum=2010-12-30}}</ref> Sevealodâh lii táválávt suullân meetter.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Vielgispieiniskode kukkodâh njuuneest pieiniskiäčán lii 150–180 cm,<ref name="Nummi">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nummi, Petri|Nommâ=Suomeen istutetut riistaeläimet|Ihe=1988|Siijđoh=26–29|Čielgiittâs=Julkaisusarjan 9. osa, 2. uudistettu painos|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Helsingin yliopisto, Maatalous- ja Metsäeläintieteen Laitos|Isbn=951-45-4760-8}}</ref> já pieinis lii suullân 15–28 cm kukke.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Vielgispieiniskode tuurhâ ivne lii kiddâ eellimkuávlust já tast, mon vyelišlaajân tot kulá. [[Suomâ]]st iälusteijee vyelišlaajâ lii keessiv ruškâd já tälviv räänis.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Piäiná vyelni, čoolmij pirrâ, čuddust já čuávjist turkkâ lii vielgâd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Pieinis paijaan talle ko vielgispieiniskodde lii huámášâm mottoom uhke. [[New York (uásistaatâ)|New York]] uásistaatâ [[Romulus (New York)|Romulus]] kaavpugist lii uccâ populaatio, mii lii aaibâs vielgâd, já kodeh kočoduvvojeh eŋgâlâskielân "white deerin". Vielgis populaatio lii rávhuidittum. ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Odocoileus virginianus map.svg|thumb|275px|Vielgispieiniskode lavdâm Amerikist]] Tave-Amerikist vielgispieiniskodeh tiättojeh Ovtâstum staatâi nuorttâ- já koskâoosijn [[Källeeväärih|Källeevaarij]] räi sehe maadâviestâr-[[Arizona]]st. Ton lasseen vielgispieiniskodeh iälusteh [[Meksiko]]st sehe maadâ-[[Kanada]]st, [[Yukon]]ist, [[Brittilâs Kolumbia|Brittilii Kolumbiast]] já [[Taveviestârterritorioh|Taveviestârterritorioin]].<ref name="hww">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hww.ca/en/wildlife/mammals/white-tailed-deer.html|nommâ=White-Tailed Deer|almostittem=www.hww.ca|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tave-Amerik [[Stuorrâjäävrih|Stuorrâjaavrij]] populaatioh láá peessâm levâniđ tavas, tastko ulmuuh láá muttám kuávluid viljâlemkiävtun. Suijân leevvânmân lii meiddei tot, ete tavekuávlui [[sorvâ]]-, [[karibu]]- já [[vaapiit]]näälih láá kiäppánâm. [[Kuovdâ-Amerik|Kuovdâ]]- já Maadâ-Amerikist vielgispieiniskodeh eelih maaŋgâin enâmijn [[Brasilia]] taveoosij, [[Bolivia]] já [[Peru]] räi.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Wilson, Don E. & Reeder, DeeAnn M. (toim.)|Nommâ=Odocoileus virginianus Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference|Ihe=2005|Čielgiittâs=3rd ed|Almostittee=Bucknell University}}</ref> [[Amazon arvemecci]] ij kuulâ vielgispieiniskode eellimkuávlun, peic tot iälá Maadâ-Amerik riddokuávluin. Vielgispieiniskodde iälust meiddei Karibiasuolluin tego [[Kuuba]]st, [[Jamaika]]st<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://jamaicachm.org.jm/PDF/August2007.pdf|nommâ=Establishment of the Invasive White-tailed Deer in Portland, Jamaica|tahhee=Chai, Shauna-Lee|čujottum=25.5.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304234236/http://jamaicachm.org.jm/PDF/August2007.pdf|vyerkkejum=2016-03-04}}</ref> já [[Puerto Rico]]st. Karibiasuolluuh iä kuittâg kuulâ vielgispieiniskode luándulii eellimkuávlun. Vielgispieiniskodde iälá meiddei [[Amerik]] ulguubeln. Ulmuuh láá puáhtám kuudijd [[Euroop]]ân, já vielgispieiniskodeh eelih tagarijn enâmijn ko [[Suomâ]], [[Ranska]], [[Saksa]], [[Serbia]], [[Romania]] já [[Čekki]]. Keessiv vielgispieiniskodeh kávnojeh piälduin já nijttoin, já tälviv toh iälusteh iänááš meecijn.<ref name="nationalg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/white-tailed-deer|nommâ=White-Tailed Deer|almostittem=|äigimuddo=2023-06-21|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210228072004/https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/white-tailed-deer|vyerkkejum=2021-02-28}}</ref> ===Vielgispieiniskodde Suomâst=== 1900-lovo aalgâst [[Suomâ]]st iä lamaš ennuv [[sorvâelleeh]], tastko masa puoh [[meccikaavrâs|meccikavrâseh]] já soorvah lijjii miäcástum. Ovtâstum staatâin vist lijjii ennuv maaŋgâlágáneh sorvâelleeh, main vielgispieiniskodeh lijjii táválumoseh.<ref name="Nummi"/> Tondiet ive 1932 vuáđudui nk. "koddekomitea", mon ulmen lâi pyehtiđ vielgispieiniskuudijd Suomân pivdoellen.<ref name="Nummi"/> Vuossâmuuh vielgispieiniskodeh puáhtojii Suomân ive 1934: ohtâ ores já nelji niŋálâs.<ref name="Suomennisäkkäät"/> 14 ihheed maŋeláá puáhtojii vala nelji ohtâgâs.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Vuossâmuuh vyesih šoddii ive 1937.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Haukkovaara, Olli|Nommâ=Valkeakosken seudun nisäkkäät|Ihe=1991|Almostittee=Čällee lii kuástidâm kirje|www=https://web.archive.org/web/20080827204802/http://www.myrsky.com/vsn/#VALKOHANTAPEURA}}</ref> Nääli stuárui jotelávt, já vielgispieiniskodeh leevvânškuottii.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Ive 1948 Suomâst lijjii sullân čyeti vielgispieiniskodded, já ive 1962 toh lijjii jo suullân tuhháát.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Miäcástem ij hitodâm nääli stuárrum, já ive 1968 kuudij meeri lâi jo 4 000.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nuorteva, Pekka & Henttonen, Heikki|Nommâ=Eläimiä värikuvina: Nisäkkäät, matelijat, sammakkoeläimet|Ihe=1989|Siijđoh=107–108|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-13603-4}}</ref> Ive 2010 Suomâst lijjii 40 000 vielgispieiniskodded,<ref name="Suomennisäkkäät"/> já ive 2022 nääli stuárudâh lâi 200 000 ohtâgâssâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://metsastysjakalastus.fi/lehti/4-2022/peurojen-talviruokinta-paljonko-on-liikaa/|nommâ=Peurojen talviruokinta – Paljonko on liikaa?|almostittem=metsastysjakalastus.fi|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:White-tailed deer (Odocoileus virginianus nelsoni) female with fawns Orange Walk.jpg|thumb|left|Niŋálâs já vyesih]] Oráseh šaddeh suhâjuátkimahan pelnubihásâžžân, já niŋálâsah vist kyevti-ihásâžžân.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Kieimâmäigi lii ive loopâst, táválávt roovvâdmáánust já skammâmáánust.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Parâttâllâm ääigi oráseh kuáivuh kimekuopijd já kyeđih hajâmeerhâid muoráid, tastko toh irâtteh čäittiđ eres orásáid jieijâs kievrâvuođâ.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Orásij árvusajattâh lii kiddâ toi čoorvij já rummâš stuáruduvâst. Ko kieimâm álgá, te ores iirât nuurrâđ pirrâsis niŋálâsâid, maid tot piälušt eres orásijn. 1–3 vyesi šaddeh vyesimáánust teikkâ kesimáánust, já toh teddih 2–4 kg.<ref name="hww"/> Aalgâst vuosijn láá tiälhuh, mutâ toh láppojeh keessiv. Niŋálâs njoomât vuosijdis suullân nelji mánuppaje.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Oresvyesih kyeđih niŋálâs suullân pelnubihásâžžân, já niŋálâsvyesih vist kyevti-ihásâžžân.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Vielgispieiniskuudij eellim ij lah meendu kukke, suullân 10 ihheed.<ref name="genomics">{{Nettikäldee|čujottâs=https://genomics.senescence.info/species/entry.php?species=Odocoileus_virginianus|nommâ=White-tailed deer (Odocoileus virginianus) longevity, ageing, and life history|almostittem=genomics.senescence.info|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Láá kuittâg tiettum ohtâgâsah, moh láá iällám kuhheeb: [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Georgia (uásistaatâ)|Georgia]] uásistaatâst lâi niŋálâs, mii eelij 22-ihásâžžân.<ref name="genomics"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tpwd.texas.gov/huntwild/wild/game_management/deer/age/|nommâ=White-tailed Deer: Managing for Age in White-tailed Deer|almostittem=tpwd.texas.gov|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Raavâd== Vielgispieiniskodeh oceh raavvâd tooláá iđedist já maŋŋeed ehidist.<ref name="nationalg"/> Vielgispieiniskodde porá sinošaddoid, suoinijd, lostâmuorâi uurbijd já loostâid, [[seevtil|siähtálijd]], [[jáhháál|jáhálijd]], toŋŋâsijd já jiivijd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Ton lasseen toh poreh taamiterhoid, muorjijd, omenijd já kuobbârijd. Tälviv ko lii assaas muotâ, te vielgispieiniskodde ij pyevti kuáivuđ raavvâd enâmist, já tot ferttee puurrâđ muorâi páárhu já oovsijd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Luándust láá meiddei ellei piemmâmsajeh, main vielgispieiniskodeh uážžuh raavvâd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> ==Vielgispieiniskodde já olmooš== Vielgispieiniskodde toovât stuorrâ vahâgijd eromâšávt ärbivuáválijn eellimkuávluinis tondiet ko tot porá piäldušaddoid já šadoi aalgâid.<ref name="Nummi"/> Vielgispieiniskodeh tovâtteh vahâgijd meiddei ulmui muorâkaardijn já spesiaalviljâlemsoojijn.<ref name="nationalg"/> Stuorrâ vielgispieiniskoddenääli toovât távjá jotolâhpaartijd,<ref name="Suomennisäkkäät"/> já motomijn kuávluin Suomâst sättih leđe eenâb koddepäärtih ko sorvâpäärtih.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mmm.fi/attachments/ymparisto/vieraslajiseminaari9.12.2009/5wBxpVW2M/Vieraslajistrategia_luonnos_110202.pdf|nommâ=Ehdotus kansalliseksi vieraslajistrategiaksi|čujottum=25.5.2024|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120208122433/https://mmm.fi/attachments/ymparisto/vieraslajiseminaari9.12.2009/5wBxpVW2M/Vieraslajistrategia_luonnos_110202.pdf|vyerkkejum=2012-02-08}}</ref> Ive 2021 Suomâst puoh pivdoelleepaartijn kuálmádâs lijjii vielgispieiniskoddepäärtih. Vielgispieiniskodde lii pivdoellee. Suomâst pivdemäigi lii roovvâdmáánu aalgâst uđđâivemáánu loopâ räi, já Suomâst pivdojeh suullân 20 000–25 000 vielgispieiniskodded jyevi ive.<ref name="Suomennisäkkäät"/> == Nommâ eres kieláid == Vielgispieiniskoddeest láá [[eŋgâlâskielâ]]n noomah "white-tail deer", "whitetail" já "Virginia deer". [[Suomâkielâ]]n tot lii "valkohäntäkauris", "valkohäntäpeura" teikâ "lakonpeura". Nommâ "lakonpeura" ij lah kuittâg innig aanoost. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kodeh]] 989ten99s00kwafajhse6cqetqmxbap 0 22367 159489 151138 2026-09-26T00:37:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159489 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Eurooplâš kuosâkodde | tieđâlâš nommâ = Dama dama<br><small>([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)</small> | kove = Fallow deer in field.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/42188/10656554|nommâ=Common Fallow Deer|čujottum=25.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Sorvâelleeh]] ''Cervidae'' | vyelihiäimu = [[Jálukavrâseh]] ''Cervinae'' | suuhâ = ''Dama'' | šlaajâ = ''dama'' | vyelišlaajâ = }} '''Eurooplâš kuosâkodde''' (''Dama dama'') lii sorvâellei hiäimun kullee kavrâsšlaajâ. Kuosâkoddešlaajah láá kyehti: eurooplâš kuosâkodde já [[persialâš kuosâkodde]] (''Dama mesopotamica''). Eurooplâš kuosâkodde lâi uáli jo pivnohis ellee [[Euroop]] kunâgâslijn muorâkaardijn, já ovdâmerkkân [[Ruotâ]]n vuossâmuuh kuosâkodeh puáhtojii jo 1500-lovvoost.<ref name="Nummi">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nummi, Petri|Nommâ=Suomeen istutetut riistaeläimet|Ihe=1988|Siijđoh=30–32|Čielgiittâs=Julkaisusarjan 9. osa, 2. uudistettu painos|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Helsingin yliopisto, Maatalous- ja Metsäeläintieteen Laitos|Isbn=951-45-4760-8}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== [[Tiätuvuárkká:Dama dama8.JPG|thumb|left|Eurooplâš kuosâkodde (ores)]] [[Tiätuvuárkká:Dama dama 006.jpg|thumb|left|Vyelgis eurooplâš kuosâkodde]] Eurooplâš kuosâkodde lii stuorrâ kavrâsšlaajâ. Ores tiäddá 60–100 kg, mutâ láá tiettum meiddei oráseh, moh láá tiäddám 150 kg.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Burnie, D. & Wilson, D. E. (toim.)|Nommâ=Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife|Ihe=2005|Almostittee=DK Adult|Isbn=0789477645}}</ref> Niŋálâs tiäddá 30–50 kg. Orásij sevealodâh lii 85–90 cm, já oráseh láá 130–160 cm kuheh.<ref name="Nummi"/><ref name="Nuorteva">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nuorteva, Pekka & Henttonen, Heikki|Nommâ=Eläimiä värikuvina: Nisäkkäät, matelijat, sammakkoeläimet|Ihe=1989|Sijđo=109|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-13603-4}}</ref> Niŋálâsah láá tuše váhá ucebeh, já toi kukkodâh lii táválávt 130–150 cm. Orásijn láá čuárvih, moh šaddeh stuárráámuu kukkodâhân talle ko ores lii kuulmâihásâš. Ton räi čuárvih láá uccâ säägih. Čoorvij kukkodâh lii suullân 60 cm.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/fallow-deer|nommâ=Fallow deer|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-05-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Euroopliih kuosâkoddeoráseh kočâtteh čorvijdis jyehi kiiđâ parâttâllâmääigi maŋa, já čuárvih šodâškyetih tállân uđđâsist.<ref name="Nummi"/><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lindén, H. & Hario, M. & Wikman, M. (toim.)|Nommâ=Riistan jäljille|Ihe=1996|Sijđo=97–99|Almostittee=Edita|Isbn=951-37-2036-5}}</ref> Mađe säävrib já puárásub ores lii, te tađe stuárráábin ton čuárvih šaddeh.<ref name="Nummi"/> Tuurhâ ivne mulsâšud ennuv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.bds.org.uk/fallow.html|nommâ=Fallow Deer|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-05-23|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140523092707/http://www.bds.org.uk/fallow.html|vyerkkejum=2014-05-23}}</ref> Táválumosávt kuudijn lii keessiv ruopsisruškis turkkâ, mast láá vielgis tiälhuh, já tälviv ruškisränis turkkâ, mast iä lah tiälhuh.<ref name="Suomennisäkkäät">{{Kirjekäldee|Tahhee=Bjärvall, Anders & Ullström, Staffan|Nommâ=Suomen nisäkkäät|Ihe=2011|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava}}</ref> Ohtâgâsah pyehtih meiddei leđe ollásávt vielgâdeh (leukistliih)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Prior, John|Nommâ=Dear Watch|Ihe=1987|Sijđo=80|Almostittee=David & Charles Inc.}}</ref> teikkâ ollásávt čappâdeh (melanistliih). Kuosâkodeh pyehtih leđe meiddei nk. "meeniilliih", ađai tiälhuh uáinojeh keessiv já tälviv čielgâsubbooht ko eres ivnevariaatioin, ige piäinást lah čapis ivne. Meenniillâš ivnevariaatio ij lah hirmâd táválâš, mutâ ij härvinâškin. Melanistlâš ivnevariaatio vist lii härvinub, já leukistlâš lii puoh härvinumos. {{clear|left}} ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Dama dama map.png|upright=2|thumb|right|275px|Kuosâkode lavdâm:<br>1. Algâaalgâlâš kuávlu (fáárust meiddei ''D. mesopotamica'')<br>2. Máhđulávt algâaalgâlâš kuávlu<br>3. Historjáliih sirdemeh Euroopân<br>4. Uđđâ sirdemeh eres eennâmoosijn ]] Eurooplâš kuosâkodde puátá algâaalgâlávt [[Turkki|Tuurkist]] já [[Koskâmeerâ]] kuávlu nuorttâoosijn.<ref name="Nummi"/> Kuosâkodeh iälustii meiddei [[Euroop]]ist, mutâ šlaajâ jaamij suhâjämimân jo ovdâhistorjálii ääigi.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Kuosâkodeh láá kuittâg suhâjäämmim maŋa puohtum Euroopân maŋgii. Suullân 3 000 ihheed tassaaš [[foinikialiih]] puohtii kuosâkuudijd [[Maadâ-Euroop]]ân uhre-ellen, já [[Rooma väldikodde]]est-uv kuosâkodeh koddojii immeelpalvâlusâin.<ref name="Nummi"/> Roomaliih meiddei puohtii kuosâkuudijd eres kuávloid tego [[Hispania]]n, [[Gallia]]n já [[Germania]]n.<ref name="Nummi"/> Tááláá ääigi euroopliih kuosâkodeh eelih enâmustáá iänáážin [[Maadâ-Euroop]]ist já [[Koskâ-Euroop]]ist, já šlaajâ lii eromâš styeres [[Saksa]]ast. Kuosâkodeh láá puohtum meiddei maŋgáid eres enâmáid pirrâ maailm. [[Afrik]]ist toh iälusteh tagarijn enâmijn tego ko [[Algeria]], [[Kap Verde]], [[Madagaskar]], [[Maadâ-Afrik]] já [[Tunisia]].<ref name="LongJL">{{Kirjekäldee|Tahhee=Long, J. L.|Nommâ=Introduced Mammals of the World: Their History, Distribution and Influence|Ihe=2003|Almostittee=Cabi Publishing|Isbn=9780643067141}}</ref> [[Tave-Amerik]]ist euroopliih kuosâkodeh tiättojeh [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] já [[Kanada]]st.<ref name="LongJL"/> [[Maadâ-Amerik]]ist toh iälusteh [[Peru]]st, [[Chile]]st já [[Argentiina]]st.<ref name="LongJL"/> Meiddei [[Australia]]st já [[Uđđâ-Seeland]]ist láá euroopliih kuosâkoddenäälih.<ref name="LongJL"/> Hirmâd vijđes lavdâm áánsust eurooplâš kuosâkodde lii eellimvuáimálâš šlaajâ. Euroopist eelih ohtsis joba miljovn ohtâgâssâd,<ref name="Bijl">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bijl, Hanna & Csányi, Sándor|Paječaalâ=Fallow Deer (Dama dama) Population and Harvest Changes in Europe since the Early 1980s|Almostittem=Sustainability|Äigimuddo=2022-01|Ihekerdi=14|Nummeer=19|Siijđoh=12198|Doi=10.3390/su141912198|Issn=2071-1050|www=https://www.mdpi.com/2071-1050/14/19/12198|Kielâ={{en}}}}</ref> main Stuorrâ-Britanniast suullân 100 000.<ref name="ptes.org">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ptes.org/get-informed/facts-figures/fallow-deer/|nommâ=Fallow deer|almostittem=People's Trust for Endangered Species|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> [[Persialâš kuosâkodde]] lii kuittâg [[IUCN]] mield hirmâd uhkevuálásâš. Ovdil toh tiättojii [[Irak]]ist, [[Israel]]ist, [[Jordania]]st, [[Libanon]]ist já [[Syyria]]st, mutâ onnáá peeivi iänáážin viestâr-[[Iran]]ist. Euroopist kuosâkodeh eelih táválávt meecijn, moi pirrâ láá piälduh. Tavveen toh iälusteh kuosâmeecijn. ===Eurooplâš kuosâkodde Suomâst=== Eurooplâš kuosâkodde ij lah táválâš šlaajâ [[Suomâ]]st, já tot tiättoo iänáážin [[Inkoo]]st, [[Hyvinkää]]st já maadâviestâr-Suomâ suáluikuávluin.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Hyvinkääst lii stuárráámus populaatio. Ive 2006 Suomâst lijjii suullân 600 kuosâkodded, ive 2011 suullân 300 já ive 2016 suullân 500.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Suomâst kuosâkodde lii pivdoellee, já jyehi ive koddojeh suullân 150 ohtâgâssâd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Kuosâkode pivdemäigi lii čohčâmáánu loopâst uđđâivemáánu loopâ räi. Niŋálâs, mast lii vuálá oovtâihásâš vyesi, ij uážu koddeđ. Kuosâkodde hiätá šoŋŋâdâhnubástusâst, tastko tot ij killáá Suomâ kolmâ taalvijd siämmáá pyereest ko algâalgâliih šlaajah.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Kuosâkodeh piämmojeh tälviv, tastko toh iä kaavnâ tuárvi raavvâd assaas muottuu tiet. [[Tiätuvuárkká:Fallow deer arp.jpg|thumb|left|Euroopliih kuosâkodeh oceh raavvâd stuorrâ čoogijn.]] ==Raavâd == Euroopliih kuosâkodeh poreh suoinijd, muorâi uurbijd já loostâid, ruotâsšaddoid, kuobbârijd, heđâlmijd já keessiv meiddei muorjijd.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Tälviv toh poreh taamiterhoid já muorâi kuácceid.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Kuosâkodeh lihâdeh stuorrâ čoogijn, já toh tovâtteh stuorrâ vahâgijd ko toh oceh raavvâd ulmui muorâkaardijn já meecijn. [[Tiätuvuárkká:Daino (Dama dama) - Fallow deer, Bareggio, Italia, 08.2018 (10).jpg|thumb|left|Vyesi]] ==Lasanem== Kuosâkuudij kieimâmäigi lii čohčuv, já tot pištá suullân nelji mánuppaje uđđâivemáánu räi.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Máddáápiäláá páálupeeleest parâttâllâm tábáhtuvá cuáŋuimáánust, ađai tobbeen-uv tot tábáhtuvá čohčuv. Oráseh kyeđih hajâmeerhâid, vâi niŋálâsah tietih, ete toh láá valmâšeh parâttâlmân.<ref name="britannica"/> Parâttâllâm ääigi oráseh noreh pirrâsis niŋálâshaaremijd, moiguin toh parâtteleh. Jis niŋálâs iirât vyelgiđ meddâl orráás revirist, te ores sáttá volliittiđ niŋálâs, amas tot patârittiđ.<ref name="britannica"/> Vyesih šaddeh kesimáánust.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Táválávt šadda tuše ohtâ vyesi, mut motomin pyehtih šoddâđ kyehti vyesi.<ref name="Nuorteva"/> Jis vyesih šaddeh liijkás maŋŋeed já tälvi puátá tooleeb ko táválávt, te vyesih sättih jäämmiđ.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Meiddei oráseh, moh láá parâttâllâm, sättih jäämmiđ tälviv kuhes kieimâmääigi loopâst, tastko toh láá kiävttám puoh vuoimijdis parâttâllâm ääigi.<ref name="Suomennisäkkäät"/> Niŋálâsah šaddeh rävisin 4–6-ihásâžžân, já oráseh 5–9-ihásâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://genomics.senescence.info/species/entry.php?species=Dama_dama|nommâ=Fallow deer (Dama dama) longevity, ageing, and life history|almostittem=genomics.senescence.info|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Oráseh eelih suullân 8–10-ihásâžžân já niŋálâsah 12–16-ihásâžžân.<ref name="mammal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mammal.org.uk/species-hub/full-species-hub/discover-mammals/species-fallow-deer/|nommâ=Fallow Deer|almostittem=|čujottum=2024-05-26|ietf-kielâkoodi=en-GB|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240526171412/https://www.mammal.org.uk/species-hub/full-species-hub/discover-mammals/species-fallow-deer/|vyerkkejum=2024-05-26}}</ref> Faŋgâvuođâst kuosâkodeh eelih kuhheeb, joba 21 ihheed.<ref name="mammal"/> == Nommâ eres kieláid == Kuosâkoddeest láá [[suomâkielâ]]n noomah "täpläkauris" já "kuusipeura" já [[eŋgâlâskielâ]]n "European fallow deer", "fallow deer" já "common fallow deer". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Jálukavrâseh]] 2o075diqygyeci7u42du6hn2fbakzz8 0 22368 160140 151147 2026-09-26T03:40:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160140 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Čapispieiniskodde | tieđâlâš nommâ = Odocoileus hemionus<br><small>([[Constantine Samuel Rafinesque|Rafinesque]], 1817)</small> | kove = Odocoileus hemionus 1.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/42393/22162113|nommâ=Mule Deer|čujottum=28.5.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Sorvâelleeh]] ''Cervidae'' | vyelihiäimu = [[Kodeh]] ''Capreolinae'' | suuhâ = ''Odocoileus'' | šlaajâ = ''hemionus'' | vyelišlaajâ = }} '''Čapispieiniskodde''' (''Odocoileus hemionus'') lii [[Tave-Amerik]] viestâroosijn iälusteijee koddešlaajâ. Čapispieiniskodde lii [[vielgispieiniskodde|vielgispieiniskode]] aldemus hyelkkišlaajâ, já toh pyehtih lasaniđ koskânis. [[Iilvâs|Ilvâseh]], [[ketki|keeđhih]], [[puuma]]h, [[räniskuobžâ|räniskuobžah]], [[čapiskuobžâ|čapiskuobžah]], [[kumppi|kuumpih]] já [[koojoot|kojoteh]] pivdeh čapispieiniskuudijd. Kuobžah sättih koddeđ rävis kuudijd-uv, mutâ táválávt [[piätuelleeh]] koddeh vuosijd já puáris teikkâ pyeccee ohtâgâsâid. Ton lasseen piätuelleeh poreh čapispieiniskuudij haaškâid. Tiervâs já stuorrâ orásijd piätuelleeh koddeh harvii.<ref name="animaldiversity">{{Nettikäldee|čujottâs=https://animaldiversity.org/site/accounts/information/Odocoileus_hemionus.html|nommâ=Odocoileus hemionus|almostittem=web.archive.org|almostittee=Animal Diversity Web|čujottum=28.5.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200915015310/https://animaldiversity.org/site/accounts/information/Odocoileus_hemionus.html|vyerkkejum=2020-09-15}}</ref> Čapispieiniskodde lii pivdoellee, já tot miäcástuvvoo čohčuv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tpwd.texas.gov/regulations/outdoor-annual/hunting/general-regulations/2023_2024_hunting_seasons|nommâ=2023 - 2024 Hunting Season Dates|almostittem=tpwd.texas.gov|čujottum=2024-05-28|ietf-kielâkoodi=en-us|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240528113736/https://tpwd.texas.gov/regulations/outdoor-annual/hunting/general-regulations/2023_2024_hunting_seasons|vyerkkejum=2024-05-28}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Čapispieiniskoddeores tiäddá 55–150 kg já koskâmiärálávt 92 kg. Láá kuittâg tiettum meiddei oráseh, moh láá tiäddám joba 210 kg. Niŋálâsah láá ucebeh, suullân 43–90 kg já koskâmiärálávt 68 kg.<ref name="animaldiversity"/><ref name="motherearthnews">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.motherearthnews.com/Nature-Community/1985-11-01/North-American-Deer.aspx|nommâ=North American Deer: Mule, Whitetail and Coastal Blacktail Deer|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-03-15|almostittee=Mother Earth News|čujottum=2024-05-28|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120315161126/http://www.motherearthnews.com/Nature-Community/1985-11-01/North-American-Deer.aspx|vyerkkejum=2012-03-15}}</ref><ref name="Burnie">{{Kirjekäldee|Tahhee=Burnie, David|Nommâ=Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife|Ihe=2011|Almostittee=Dorling Kindersley Limited|Isbn=978-1-4053-6233-7}}</ref> Vyelišlaajâ ''Odocoileus hemionus sitkensis'' lii kuittâg čuuvtij ucceeb: oráseh teddih koskâmiärálávt 54,5 kg já niŋálâsah 36 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=deerhunting.main|nommâ=Sitka Black-tailed Deer Hunting Information, Alaska Department of Fish and Game|tahhee=|almostittem=www.adfg.alaska.gov|čujottum=2024-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Čapispieiniskode sevealodâh lii 80–106 cm, já kukkodâh njuuneest pieiniskiäčán lii 1,2–2,1 m. Pieinis lii 11,6–23 cm kukke.<ref name="animaldiversity"/><ref name="motherearthnews"/><ref name="Burnie"/> Čapispieiniskodeh já vielgispieiniskodeh láá uáli jo siämmáálágáneh šlaajah, mutâ taid puáhtá iäruttiđ toi peeljij, čoorvij já piäiná iivne vuáđuld. Čapispieiniskodeh láá meiddei stuárráábeh ko vielgispieiniskodeh. Tuše orásijn láá čuárvih. Čuárvih kaččeh táválávt kuovâmáánust, já toh šodâškyetih masa tállân. [[Tiätuvuárkká:Odocoileus hemionus map.svg|upright=2|thumb|275px|Čapispieiniskode lavdâm vyelišlaajâ mield {{legend|#502D16|''O. h. sitkensis''}} {{legend|#803300|''O. h. columbianus''}} {{legend|#C87137|''O. h. californicus''}} {{legend|#DEAA87|''O. h. fuliginatus''}} {{legend|#FF7F2A|''O. h. peninsulae''}} {{legend|#AA4400|''O. h. eremicus''}} {{legend|#FF6600|''O. h. hemionus''}} ]] ==Lavdâm== Čapispieiniskode lavdâm lii uáli jo viijđes, já toh kávnojeh Tave-Amerik viestâroosijn [[Yukon]]ist já [[Alaska]]st tave-[[Meksiko]] räi.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/mule-deer|nommâ=Mule deer|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Čapispieiniskodeh iälusteh [[Källeeväärih|Källeevaarij]] viestârbeln, mutâ meiddei [[Stuorrâ tuolbâdâsah|Stuorrâ tuolbâdâsâi]] viestâroosijn. Toh tiättojeh ovdâmerkkân [[Saskatchewan]], [[Nebraska]], [[Kansas]] já [[Texas]] viestâroosijn. Ulmuuh láá meiddei puáhtám čapispieiniskuudijd [[Argentiina]]n já [[Kauai]] suollui, mii lii [[Havaiji]] suáluikuávlust.<ref name="Wilson">{{Kirjekäldee|Tahhee=Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (toim.)|Nommâ=Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference|Ihe=2005|Čielgiittâs=3rd ed|Almostittee=Johns Hopkins University Press|Isbn=978-0-8018-8221-0}}</ref> Eellimkuávluinis čapispieiniskodeh iälusteh meecijn, váráduvâin já preeriain.<ref name="animaldiversity"/><ref name="Wilson"/> ==Raavâd== Čapispieiniskodeh láá šaddoporreeh, já toi raavâdvaaljan kuleh 788 šaddošlaaijâd.<ref name="Heffelfinger">{{Kirjekäldee|Tahhee=Heffelfinger, Jim|Nommâ=Deer of the Southwest: A Complete Guide to the Natural History, Biology, and Management of Southwestern Mule Deer and White-tailed Deer|Ihe=2006|Siijđoh=97–111|Almostittee=Texas A&M University Press|Isbn=1585445150}}</ref> Raavâd, maid čapispieiniskodeh poreh, lii kiddâ toi eellimkuávlust já iveaaigijn.<ref name="Heffelfinger"/> Čapispieiniskodeh poreh páávuid, sinošaddoid, pähkinijd já muorjijd.<ref name="Heffelfinger"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://efotg.sc.egov.usda.gov/references/public/co/muledeer.pdf|nommâ=Mule Deer (Odocoileus hemionus) Fact Sheet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2000|almostittee=Colorado Natural Resources Conservation Service|čujottum=29.5.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200915011437/https://efotg.sc.egov.usda.gov/references/public/co/muledeer.pdf|vyerkkejum=2020-09-15}}</ref> Toh poreh meiddei tagarijd kuobbârijd, moh šaddeh eromâšávt Källeevaarij maadâoosijn.<ref name="Heffelfinger"/> Motomin ulmuuh piemmih čapispieiniskuudijd tälviv, amas toh jäämmiđ raavvâd vänivuođâ tiet. Virgeomâhááh iä kuittâg haalijd, ete kodeh piämmojeh tälviv, tastko maaŋgâlágáneh taavdah sättih levâniđ älkkeebeht talle ko kodeh láá oovtâst. Tälvipiemmâm sáttá meiddei styerediđ čapispieiniskoddenaalijd, já jis toh stuáruh hirmâdávt, te toh tovâtteh ennuv vahâgijd šaddoid, maid toh poreh. ==Lasanem== Čapispieiniskuudij kieimâmäigi lii čohčuv. Talle oráseh šaddeh hirmâd aggressiivlâžžân. Toh taištâleh koskânis, já siämmáá kieimâm ääigi toh pyehtih háváduđ joba 30 kerdid taištâlmijn.<ref name="britannica"/> Niŋálâsah parâtteleh maŋgáin orásáin. Niŋálâs kuáddá táválávt kyehti vyesi kiđđuv.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.desertmuseum.org/kids/oz/long-fact-sheets/Mule%20Deer.php|nommâ=Mule Deer Fact Sheet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-09-15|čujottum=2024-05-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200915013618/http://www.desertmuseum.org/kids/oz/long-fact-sheets/Mule%20Deer.php|vyerkkejum=2020-09-15}}</ref> ==Varriimeh== [[Tiätuvuárkká:Odocoileus hemionus (29260104133).jpg|thumb|left|Muáddi ohtâgâs rastalditmin maađij]] Čapispieiniskodeh värrejeh jyehi ive tälvikuávlui já kesikuávlui kooskâst.<ref name="migrationinitiative">{{Nettikäldee|čujottâs=https://migrationinitiative.org/content/red-desert-hoback-migration-assessment|nommâ=Red Desert to Hoback Migration Assessment|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-02-28|almostittee=Wyoming Migration Initiative|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210228214821/https://migrationinitiative.org/content/red-desert-hoback-migration-assessment|vyerkkejum=2021-02-28}}</ref> Tälvikuávluh láá vyeliláá ko kesikuávluh.<ref name="migrationinitiative"/> Varriimeh láá kuheh. Ovdâmerkkân [[Wyoming]]ist toh láá suullân 250 km.<ref name="migrationinitiative"/> Čapispieiniskodeh varriiškyetih čohčuv, vâi toh viältáččii täälvi korrâ šooŋâid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eurekalert.org/news-releases/921985|nommâ=New study: Migrating mule deer don't need directions|almostittem=|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Čapispieiniskodeh mušteh varrimkiäinuid, maid toh láá ovdil kiävttám. ===Riiskah=== Maaŋgah ääših äštih čapispieiniskuudijd varriimij ääigi. Tagareh láá ovdâmerkkân šoŋŋâdâhnubástus já ulmuuh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sciencedaily.com/releases/2020/06/200612111414.htm|nommâ=Impacts of climate change on migrating mule deer|almostittem=|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Aikens, Ellen O. et al.|Paječaalâ=Drought reshuffles plant phenology and reduces the foraging benefit of green‐wave surfing for a migratory ungulate|Almostittem=Global Change Biology|Äigimuddo=2020|Ihekerdi=26|Nummeer=8|Siijđoh=4215–4225|Doi=10.1111/gcb.15169|Issn=1354-1013|www=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/gcb.15169|Kielâ={{en}}}}</ref> Moottorkiäinuh, urbaanlâš ovdánem, aaiđij huksim já luánduriggoduvâi uuccâm pieđgejeh kuudij eellimpirrâsijd já tovâtteh nuáskádâsâid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Sawyer, Hall & Kauffman, Matthew J. & Nielson, Ryan M.|Paječaalâ=Influence of Well Pad Activity on Winter Habitat Selection Patterns of Mule Deer|Almostittem=The Journal of Wildlife Management|Äigimuddo=2009|Ihekerdi=73|Nummeer=7|Siijđoh=1052–1061|Doi=10.2193/2008-478|Issn=0022-541X|www=https://wildlife.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2193/2008-478|Kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Coe, Priscilla K. et al.|Paječaalâ=Identifying migration corridors of mule deer threatened by highway development|Almostittem=Wildlife Society Bulletin|Äigimuddo=2015|Ihekerdi=39|Nummeer=2|Siijđoh=256–267|Doi=10.1002/wsb.544|Issn=1938-5463|www=https://wildlife.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/wsb.544|Kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://newsroom.wcs.org/News-Releases/articleType/ArticleView/articleId/9112/New-Study-Finds-That-Expanding-Development-Is-Associated-With-Declining-Deer-Recruitment-Across-Western-Colorado.aspx|nommâ=New Study Finds That Expanding Development Is Associated With Declining Deer Recruitment Across Western Colorado|almostittem=newsroom.wcs.org|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Jotolâh koddá maaŋgâid kuudijd, já mađe eenâb jotolâh lii, te tađe täävjib čapispieiniskodeh kalgeh hilgođ ärbivuáválijd varrimkiäinuidis. Meiddei ulmui huksim ääiđih sättih estiđ kuudij rijjâ varriimijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://johninthewild.com/abandoned-fencing-is-detrimental-to-mule-deer-and-other-wildlife/|nommâ=Abandoned Fencing Is Detrimental to Mule Deer and Other Wildlife|almostittem=|čujottum=2024-05-29|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Totkeeh láá huámášâm, ete ulmui tiet čapispieiniskoddenäälih láá kiäppánâm. == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]lii noomâs "mule deer" čapispieiniskodde lii finnim stuorrâ peljijnis, moh sulâstiteh muuli peeljijd. [[Suomâkielâ]]n čapispieiniskodde lii "mustahäntäkauris" teikâ "muulipeura". Suomâkielâlâš nommâ "mustahäntäkauris" lii puáttám tast, ete ton pieinis lii čappâd, nubenáál ko vielgispieiniskoddeest. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kodeh]] awogc42xtbjfqe5dpocyvnvao5fbtwj 0 22385 159490 158169 2026-09-26T00:37:42Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159490 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Johannes JJ Pietsch - Federal Chancellery - 2025-05-19 - SRO6120-ARW (cropped 2).jpg|thumb|Ive 2025 Euroviisui vyeittee [[Johannes Pietsch|JJ]] já Euroviisui pookaal]] '''Euroviisuh-lávlumkišto 2025''' lâi 69. kerdi, ko [[Euroviisuh|lávlumkišto]] uárnejui. Kišto uárnejui [[Sveicci|Sveeici]] [[Basel]]ist tondiet ko [[Sveicci Euroviisuh-lávlumkištoost|Sveeici]] ovdâsteijee [[Nemo (lávloo)|Nemo]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 kišto]], ko sun finnij finalist 591 čyegisid pitástis ''[[The Code (Nemo pittá)|The code]]''.<ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="il-88d1402df9a6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/8f545faf-6b50-4820-8b31-88d1402df9a6|nommâ=Euroviisujen isäntäkaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-08-30|tahhee=Pudas, Mari|äigimuddo=2024-08-30|kielâ={{fi}}}}</ref> Kišto uárnejii [[Euroop almosradiounion]] (EBU) já Sveeici almosradiofinnodâh [[SRG SSR]].<ref name="aavis31082024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/08/31/basel-tuaima-euroviisuh-lavlumkisto-isedin-sveeicist-2025/|nommâ=Basel tuáimá Euroviisuh-lávlumkišto išedin Sveeicist 2025|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-08-31|čujottum=2024-08-31}}</ref> Semifinaleh uárnejuvvojii [[vyesimáánu 13.]] peeivi já [[vyesimáánu 15.|15.]] peeivi 2025.<ref name="il-88d1402df9a6"/> Fiinaal uárnejui [[vyesimáánu 17.]] peeivi 2025.<ref name="il-88d1402df9a6"/> Ive 2025 lâi kuálmád kerdi, ko Euroviisuh uárnejuvvojii Sveeicist. Euroviisuh uárnejuvvojii [[Lugano]]st ive [[Euroviisuh-lávlumkišto 1956|1956]] já [[Lausanne]]st ive [[Euroviisuh-lávlumkišto 1989|1989]]. [[Nuorttâriijkâ]] ovdâsteijee [[Johannes Pietsch|JJ]] finnij finalist 436 čyegisid pitástis ''[[Wasted Love]]'' já vuoitij kišto. Sun finnij aalmugijkoskâsijn áámmátraađijn 258 čyegisid já [[Telejienâstem|telejienâstmist]] 178 čyegisid.<ref name="aavis19052025"/> == Tábáhtussajeh == <mapframe width="302" height="302" align="left" zoom=13 text="Kišto semifinalij já fiinaal saje [[St. Jakobshalle]] (ruopsis riävnu). Čuovjis riävnuh láá eres kiišton lohtâseijee sajeh: 1) Euroviisuh-sijdâ, 2) EuroClub já Café, 3) Euroviisuh-káátu, 4) Euroviisuh-tori, já St. Jakobshalle tyehin Arena plus"> [{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.618611, 47.539722]}, "properties":{"title":"[[St. Jakobshalle]]","marker-symbol":"stadium","marker-color":"#f00","marker-size":"large"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q2318930", "properties":{"title":"[[St. Jakobshalle]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.5991, 47.5653]}, "properties":{"title":"Euroviisuh-sijdâ","marker-symbol":"-number","marker-color":"#00f"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q122829008", "properties":{"title":"[[Basel messu- já kongreskuávdáš]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.6001, 47.5637]}, "properties":{"title":"EuroClub já Café","marker-symbol":"-number","marker-color":"#00f"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q122829008", "properties":{"title":"[[Basel messu- já kongreskuávdáš]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.6203, 47.5417]}, "properties":{"title":"Arena plus","marker-symbol":"stadium","marker-color":"#00f"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q190010", "properties":{"title":"[[St. Jakob-Park]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.5884, 47.5526]}, "properties":{"title":"Euroviisuh-káátu","marker-symbol":"-number","marker-color":"#00f"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q20617246", "properties":{"title":"[[Steinenvorstadt]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[7.5895, 47.5546]}, "properties":{"title":"Euroviisuh-tori","marker-symbol":"-number","marker-color":"#00f"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q261083", "properties":{"title":"[[Barfüsserplatz]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} }] </mapframe> [[Tiätuvuárkká:StJakobParkB.JPG|thumb|Sveeici stuárráámuu jyelgipállustadionist [[St. Jakob-Park]]ist puovtij keččâđ ive 2025 Euroviisui fiinaal [[vyesimáánu 17.]] peeivi 2025.]] Ive 2025 Euroviisuin lijjii maaŋgah tábáhtussajeh: [[St. Jakobshalle]], [[St. Jakob-Park]], [[Steinenvorstadt]], [[Barfüsserplatz]] já [[Basel messu- já kongreskuávdáš]]. Euroviisui uáivitábáhtussaijeen lâi [[čohčâmáánu 26.]] peeivi [[1976]] lekkum maaŋgâtoimâareena [[St. Jakobshalle]].<ref name="stjh-infos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://stjakobshalle.ch/en/infos/|nommâ=Good to know|almostittem=St. Jakobshalle|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}}}</ref> Areena ij lah Baselist, pic lii het-het Basel já [[Münchenstein]] rääji nubebeln.<ref name="il-88d1402df9a6"/> Maaŋgâtoimâareenast čäähih 12&nbsp;400 olmožid, já tobbeen uárnejuvvojeh ei. valastâllâmtábáhtusah já konserteh.<ref name="aavis31082024"/> [[St. Jakobshalle]] lasseen lâi máhđulâš keččâđ Euroviisui fiinaal Sveeici stuárráámuu jyelgipállustadion [[St. Jakob-Park]] stuorrâ elektronlij vielgiskággái peht.<ref name="euroviisuh-arena-plus"/><ref name="eurovision-arena-plus-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/arena-plus|nommâ=Arena plus|almostittem=EBU|čujottum=2025-01-29|äigimuddo=2025-01-20|kielâ={{en}}}}</ref> 36&nbsp;000 olmožid čäähih stadionân, kost uárnejui ''Arena plus'' -tábáhtus. Tábáhtusân kullii 90 minuttid pištee ovdâkonsert já ive 2025 Euroviisui fiinaal keččâm [[vyesimáánu 17.]] peeivi. Ovdâkonsertist lávdástii Sveeici [[Euroviisuh-lávlumkišto 2011|ive 2011 euroviisuovdâsteijee]] [[Anna Rossinelli]], [[Kroatia]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 euroviisuovdâsteijee]] [[Baby Lasagna]] já sveiccilâš muusikpyevtitteijee [[DJ Antoine]].<ref name="euroviisuh-arena-plus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision-basel.ch/en/arena-plus/|nommâ=Arena plus|almostittem=eurovision-basel.ch|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250223165412/https://eurovision-basel.ch/en/arena-plus/|vyerkkejum=2025-02-23}}</ref> Konsert maŋa aalgij ive 2025 Euroviisui fiinaal. <!--[[Steinenvorstadt]]: Euroviisuh-káátu<ref name="euroviisuh-street">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision-basel.ch/en/eurovision-street-boulevard/|nommâ=Eurovision Street|almostittem=eurovision-basel.ch|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}}}</ref> [[Barfüsserplatz]]: Euroviisuh-tori (10.–17.5.2025)<ref name="euroviisuh-square">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision-basel.ch/en/eurovision-square/|nommâ=Eurovision Square|almostittem=eurovision-basel.ch|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}}}</ref> [[Basel messu- já kongreskuávdáš]]: EuroClub já Café sehe Euroviisuh-sijdâ (10.–17.5.2025)<ref name="euroviisuh-club-cafe">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision-basel.ch/en/eurovision-club-cafe/|nommâ=EuroClub & Café|almostittem=eurovision-basel.ch|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}}}</ref> <ref name="euroviisuh-village">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision-basel.ch/en/eurovision-village/|nommâ=Eurovision Village|almostittem=eurovision-basel.ch|čujottum=2025-01-29|kielâ={{en}}}}</ref> <ref name="euroviisuh-events">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/basel-2025-programme-local-events-announced|nommâ=Basel 2025: Programme of events announced across the city for May|almostittem=EBU|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-30|kielâ={{en}}}}</ref> === Iššeedkaavpug valjimproosees === --> == Formaat == [[Tiätuvuárkká:Eurovision Song Contest 2025 Stage.jpg|pienoiskuva|Ive 2025 Euroviisui lyevi maaŋgâtoimâareenast [[St. Jakobshalle]]st]] === Jođetteijeeh já čielgejeijeeh === Ive 2025 jođetteijei noomah piäijojii almosin [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2025]].<ref name="eurovision-hosts-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-hosts-basel|nommâ=Meet your hosts for Basel 2025|almostittem=EBU|čujottum=2025-01-28|äigimuddo=2025-01-20|kielâ={{en}}}}</ref> Baselist kišto semifinalij jođetteijen láin sveiccilâš-ovtâstumstaatâlâš komikkár [[Hazel Brugger]] já [[Euroviisuh-lávlumkišto 1991|Sveeici ive 1991 Euroviisui ovdâsteijee]] [[Sandra Studer]].<ref name="eurovision-hosts-2025"/> Suoi jođettáin finalist-uv, mut talle kuálmádin jođetteijen lâi sveiccilâš-italialâš TV-läiđejeijee [[Michelle Hunziker]].<ref name="eurovision-hosts-2025"/> [[St. Jakob-Park]] -stadionist jođetteijen láin ovdâkonsert já fiinaal ääigi sveicciliih TV-läiđejeijeeh [[Mélanie Freymond]] já [[Sven Epiney]].<ref name="eurovision-arena-plus-2025"/> Suoi meiddei almottáin čuággáid, maid Sveicci adelij fiinaal artistáid.<ref name="eurovision-arena-plus-2025"/> <gallery class="center"> File:MJK62794 Michelle Hunziker (Frankfurter Buchmesse 2018).jpg|Michelle Hunziker File:Hazel Brugger.jpg|Hazel Brugger File:Sven-Epiney-Moderator-Copyright-Foto-by-Foto-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|Sven Epiney </gallery> Ive 2025 Euroviisuh-lávlumkišto selvâttui meiddei [[anarâškielâ|anarâš]]- já [[tavesämikielâ]]n tego kyevti ovdebáá-uv ive. Anarâškielân selvâttij [[Heli Huovinen]] já tavesämikielân [[Aslak Paltto]]. Suoi selvâttáin kišto [[Pasila]]st [[Helsig]]ist.<ref name="aavis13052025-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/13/euroviisuh-lavlumkisto-uarnejuvvoo-taan-ohhoost-sveeici-baselist/|nommâ=Euroviisuh-lávlumkišto uárnejuvvoo taan ohhoost Sveeici Baselist|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-13}}</ref> === Juávhoid jyehim semifinalij várás === Uásálisteh juáhhojii viiđâ juávkun [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi 2025.<ref name="eurovoix-2025/01/27">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix.com/2025/01/27/eurovision-2025-allocation-draw-pots-revealed/ |nommâ=🇨🇭Eurovision 2025: Allocation Draw Pots Revealed | almostittem=Eurovoix | čujottum=2025-01-28 | äigimuddo=2025-01-27 | kielâ={{en}}}}</ref> Jyehim vuáđudui ovdebij iivij jienâstmáid. Ranska, Saksa, Italia, Espanja, Ovtâstum kunâgâskodde já oovdeb ive vyeittee Sveicci pessii njuolgist finalân. {| class="wikitable" |- ! style="width:17%;"| Juávkku 1 ! style="width:17%;"| Juávkku 2 ! style="width:17%;"| Juávkku 3 ! style="width:17%;"| Juávkku 4 ! style="width:17%;"| Juávkku 5 |- | valign="top" | * {{Lippu|Belgia}} * {{Lippu|Čekki}} * {{Lippu|Eestieennâm}} * {{Lippu|Latvia}} * {{Lippu|Liettua}} * {{Lippu|Luxemburg}} * {{Lippu|Vuáládâhenâmeh}} | valign="top" | * {{Lippu|Armenia}} * {{Lippu|Azerbaidžan}} * {{Lippu|Georgia}} * {{Lippu|Israel}} * {{Lippu|Puola}} * {{Lippu|Ukraina}} | valign="top" | * {{Lippu|Albania}} * {{Lippu|Nuorttâriijkâ}} * {{Lippu|Kroatia}} * {{Lippu|Montenegro}} * {{Lippu|Serbia}} * {{Lippu|Slovenia}} | valign="top" | * {{Lippu|Kypros}} * {{Lippu|Kreikka}} * {{Lippu|Irland}} * {{Lippu|Malta}} * {{Lippu|Portugal}} * {{Lippu|San Marino}} | valign="top" | * {{Lippu|Australia}} * {{Lippu|Tanska}} * {{Lippu|Suomâ}} * {{Lippu|Island}} * {{Lippu|Taažâ}} * {{Lippu|Ruotâ}} |} === Postâkoortah === {{Col div|colwidth=25em}} * {{Lippu|Albania}} – [[Basel]], [[Basel-Stadt]] * {{Lippu|Armenia}} – [[Betlis]], [[Sankt Gallen (kanton)|Sankt Gallen]] * {{Lippu|Australia}} – [[Bern]], [[Bern (kanton)|Bern]] * {{Lippu|Azerbaidžan}} – [[Zürich]], [[Zürich (kanton)|Zürich]] * {{Lippu|Belgia}} – [[Jungfraujoch]], [[Valais]] já Bern * {{Lippu|Eestieennâm}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Espanja}} – [[Luzern]], [[Luzern (kanton)|Luzern]] * {{Lippu|Georgia}} – [[Geneve]], [[Geneve (kanton)|Geneve]] * {{Lippu|Irland}} – [[CERN]], [[Meyrin]], Geneve kanton * {{Lippu|Island}} – [[Rapperswil]], Sankt Gallen * {{Lippu|Israel}} – [[Morcote]], [[Ticino]] * {{Lippu|Italia}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Kreikka}} – [[Peccia]], Ticino * {{Lippu|Kroatia}} – [[Zermatt]], Valais * {{Lippu|Kypros}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Latvia}} – Zürich, Zürich kanton * {{Lippu|Liettua}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Luxemburg}} – [[Rugisbalm]], [[Nidwalden]] * {{Lippu|Malta}} – [[Le Noirmont]], [[Jura (kanton)|Jura]] * {{Lippu|Montenegro}} – Zürich, Zürich kanton * {{Lippu|Nuorttâriijkâ}} – [[Emmental]], Bern kanton * {{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} – Zermatt, Valais * {{Lippu|Portugal}} – [[Lavaux]], [[Vaud]] * {{Lippu|Puola}} – [[Laax]], [[Graubünden]] * {{Lippu|Ranska}} – [[Ascona]], Ticino * {{Lippu|Ruotâ}} – [[Magglingen]], Bern kanton * {{Lippu|Saksa}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|San Marino}} – [[Bruzella]], Ticino * {{Lippu|Serbia}} – [[Vaz/Obervaz]], Graubünden * {{Lippu|Slovenia}} – Alp Raguta, Graubünden * {{Lippu|Suomâ}} – [[Appenzell (kaavpug)|Appenzell]], [[Appenzell Innerrhoden]] * {{Lippu|Sveicci}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Taažâ}} – [[Egnach]], [[Thurgau]] * {{Lippu|Tanska}} – [[Gruyères]], [[Fribourg (kanton)|Fribourg]] * {{Lippu|Čekki}} – [[Riburg]], [[Aargau]] * {{Lippu|Ukraina}} – Basel, Basel-Stadt * {{Lippu|Vuáládâhenâmeh}} – [[Filisur]], [[Graubünden]] {{Col div end}} == Uásálisteeh == [[Tiätuvuárkká:ESC 2025 Semi-Finals.svg|thumb|{{Legend|#29ADFF|Staatah, moh uásálisteh vuossâmuu semifinalân}}{{Legend|#C2E8FF|Staatah, moh peesih automaatlávt finalân já jienâsteh vuossâmuu semifinalist}}{{Legend|#FDA011|Staatah, moh uásálisteh nube semifinalân}}{{Legend|#FFE1B3|Staatah, moh peesih automaatlávt finalân já jienâsteh nube semifinalist}}]] [[Tiätuvuárkká:ESC2013 - Montenegro 16.jpg|thumb|left|[[Nina Žižić]] já [[Who See]] láávdástmin [[Euroviisuh-lávlumkišto 2013|ive 2013 Euroviisuin]] [[Malmö]]st, [[Ruotâ]]st]] [[Tiätuvuárkká:Justyna_Steczkowska,_ESC_2025_PL_preselections_06_(cropped).jpg|thumb|left|[[Puola]] ovdâsteijee [[Justyna Steczkowska]] ive 2025]] Kiišton uásálistii ohtsis 37 staattâd. [[Montenegro]] maacâi kyevti ive puudâ maŋa.<ref name="38staattâd">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-38-broadcasters | Nommâ = Eurovision 2025: 38 broadcasters participating in Basel | Almostittem = eurovision.tv | Äigimuddo = 2024-12-12 | Čujottum = 2024-12-27 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Ive 2024 uásálistein]] [[Moldova]] lâi áinoo, mii ij lamaš fáárust ive 2025 kištoost. Moldova lâi algâaalgâst almottâm, ete tot uásálist ive 2025 kiišton, mut [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi [[2025]] staatâ almosradiofinnodâh [[TeleRadio-Moldova]] almottij, ete ij uásálist.<ref name="is-2000010981909">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000010981909.html|nommâ=Yksi maa jää pois Euroviisuista: ”Päätös ei ollut helppo”|tahhee=Äijälä, Satu|almostittem=Iltasanomat|äigimuddo=2025-01-22|čujottum=2025-01-22|kielâ={{fi}}}}</ref> === Artisteh, kiäh lijjii ovdil uásálistám Euroviisuid === Ive 2025 Euroviisuh-lávlumkišto ovdâsteijein kyehti láin ovdil uásálistám Euroviisuid: [[Montenegro]] lávloo [[Nina Žižić]] já [[Puola]] lávloo [[Justyna Steczkowska]].<ref name="escbeat-2024/12/08/nina-zizic">{{Nettikäldee|čujottâs=https://escbeat.com/2024/12/08/nina-zizic-will-represent-montenegro-at-eurovision-2025-with-dobrodosli/|nommâ=Nina Žižić Will Represent Montenegro at Eurovision 2025 With “Dobrodošli”|tahhee=Lahav, Doron|almostittem=escbeat.com|äigimuddo=2024-12-08|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> Žižić uásálistij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2013|ive 2013 Euroviisuid]] oovtâst muusikjuávhoin [[Who See]], já Steczkowska ovdâstij Puola [[Euroviisuh-lávlumkišto 1995|ive 1995 Euroviisuin]].<ref name="escbeat-2024/12/08/nina-zizic"/><ref name="Puola2025"/> == Semifinaleh == Uásálisteh juáhhojii kyevti semifinalân [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi 2025 [[Basel taaiđâmuseo]]st.<ref name="eurovoix-2025/01/28"/> === Semifiinaal 1 === Vuossâmuš semifiinaal uárnejui [[vyesimáánu 13.]] peeivi 2025, já toos uásálistii vittnubáloh enâmid.<ref name="il-88d1402df9a6"/><ref name="eurovoix-2025/01/28">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix.com/2025/01/28/eurovision-2025-semi-final-allocation-draw-held-in-basel/ |nommâ=🇨🇭Eurovision 2025: Semi-Final Allocation Draw Held in Basel | almostittem=Eurovoix | čujottum=2025-01-28 |äigimuddo=2025-01-28 |kielâ={{en}}}}</ref> [[Italia]], [[Espanja]], [[Sveicci]] já enâmeh, main ij lamaš ovdâsteijee kištoost, jienâstii taan semifinalist. Enâmeh, moh lijjii love pyeremuu juávhust semifinalist, uásálistii finalân vyesimáánu 17. peeivi 2025. Love čoođâmannee enâmid almottuvvojii sätioornigist. Puoh semifinalist adelum jienah lijjii keččei jienah. Lopâlâš lávdástâllâmoornig almostittui [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi [[2025]].<ref name="Lávdástâllâmoornig2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-semi-final-running-orders|nommâ=Eurovision 2025: Semi-Final Running Orders revealed|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-27|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-30|kielâ={{en}}}}</ref> Veikkâ Italia, Espanja já Sveicci pessii njuolgist finalân, toh-uv lávdástii vuossâmuu semifiinaal ääigi, Italia [[Eestieennâm]] maŋa, Espanja [[Belgia]] maŋa já Sveicci [[Kroatia]] maŋa.<ref name="Lávdástâllâmoornig2025"/> {| class="sortable wikitable" style="width: 90%; margin-left: auto; margin-right: auto; color: dark " ! Nr. ! Eennâm ! Artist ! Pittá ! style="width: 20%" | Kielâ teikkâ kielah |- style="background:#C9E3FF | 1 | {{Lippu|Island}} | [[VÆB]]<ref name="Island2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2025-02-22-vaeb-vinna-songvakeppnina-2025-436885|nommâ=VÆB vinna Söngvakeppnina 2025|tahhee=Anna María Björnsdóttir|almostittem=RUV|äigimuddo=2025-02-22|čujottum=2025-02-23|kielâ={{is}}}}</ref> | ''[[RÓA]]'' | [[islandkielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 2 | {{Lippu|Puola}} | [[Justyna Steczkowska]]<ref name="Puola2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/justyna-steczkowska-representing-poland-basel|nommâ=Justyna Steczkowska will represent Poland at Basel 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-14|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-15|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Gaja (pittá)|Gaja]]'' | [[puolakielâ|puola-]] já [[eŋgâlâskielâ]] |- | 3 | {{Lippu|Slovenia}} | [[Klemen]]<ref name="Slovenia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/ema-winner-klemen-represent-slovenia-basel|nommâ='EMA' winner Klemen will represent Slovenia in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-02|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-03|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[How Much Time Do We Have Left?]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 4 | {{Lippu|Eestieennâm}} | [[Tommy Cash (ráppájeijee)|Tommy Cash]]<ref name="Eestieennâm2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eeter.err.ee/1609606367/eesti-laulu-voitis-tommy-cash|nommâ=Eesti Laulu võitis Tommy Cash|tahhee=Rebane, Karmen|almostittem=ERR.ee|äigimuddo=2025-02-15|čujottum=2025-02-15|kielâ={{et}}}}</ref> | ''[[Espresso Macchiato]]'' | [[italiakielâ|"italia"-]] já [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 5 | {{Lippu|Ukraina}} | [[Ziferblat (muusikjuávkku)|Ziferblat]]<ref name="Ukraina2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/ukraine-2025-vidbir-winner-ziferblat|nommâ=Ukraine 2025: It's 'Vidbir' winner Ziferblat to Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Bird of Pray]]'' | [[Ukrainakielâ|ukraina-]] já [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 6 | {{Lippu|Ruotâ}} | [[KAJ]]<ref name="yle-20148130">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20148130|nommâ=Suomalainen KAJ voitti Melodifestivalenin – suora lähetys käynnissä|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-20147918">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147918|nommâ=Suomalaisbändi KAJ lähtee Euroviisuihin – saunalaulu valloitti Ruotsin ja päihitti ennakkosuosikin|tahhee=Matikainen, Jenny já Kangas, Laura|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="Ruotâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/kaj-win-melodifestivalen-sweden-basel|nommâ=KAJ has won 'Melodifestivalen' and will represent Sweden in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-09|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Bara bada bastu]]'' | [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 7 | {{Lippu|Portugal}} | [[NAPA (muusikjuávkku)|NAPA]]<ref name="Portugal2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/festival-da-cancao-winner-napa-portugal|nommâ='Festival da Canção' winners NAPA will head to Eurovision for Portugal|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-09|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-10|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Deslocado]]'' | [[portugalkielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 8 | {{Lippu|Taažâ}} | [[Kyle Alessandro]]<ref name="Taažâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/kultur/kyle-alessandro-er-vinneren-av-melodi-grand-prix-2025-1.17280001|nommâ=Kyle Alessandro er vinneren av Melodi Grand Prix 2025|tahhee= Svelstad, Oda Elise já Eliassen, Heather Ørbeck|almostittem=NRK|äigimuddo=2025-02-15|čujottum=2025-02-15|kielâ={{nb}}}}</ref> | ''[[Lighter (pittá)|Lighter]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 9 | {{Lippu|Belgia}} | [[Red Sebastian]]<ref name="Belgia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/strobe-lights-red-sebastian-belgium-eurovision-2025|nommâ='Strobe Lights' by Red Sebastian is Belgium's song for Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-02|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-03|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Strobe Lights]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 10 | {{Lippu|Azerbaidžan}} | [[Mamagama]]<ref name="Azerbaidžan2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/mamagama-representing-azerbaijan-eurovision-2025|nommâ=Mamagama will represent Azerbaijan at Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-04|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Run With U]]''<ref name="Azerbaidžan2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/azerbaijan-mamagama-release-run-with-u|nommâ=Azerbaijan 2025: Mamagama release 'Run With U'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-19|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-20|kielâ={{en}}}}</ref> | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 11 | {{Lippu|San Marino}} | [[Gabry Ponte]]<ref name="San_Marino2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/san-marino-song-contest-winner-gabry-ponte-basel|nommâ='San Marino Song Contest' winner Gabry Ponte gets the ticket to Basel |almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-09|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Tutta l'Italia]]'' | [[italiakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 12 | {{Lippu|Albania}} | [[Shkodra Elektronike]]<ref name="Albania2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/shkodra-elektronike-represent-albania-eurovision|nommâ=Shkodra Elektronike win 'Festivali i Këngës' and will represent Albania at Eurovision|almostittem=EBU|äigimuddo=2024-12-23|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Zjerm (láavlâ)|Zjerm]]'' | [[albaniakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 13 | {{Lippu|Vuáládâhenâmeh}} | [[Claude (lávloo)|Claude]]<ref name="Vuáládâhenâmeh2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/claude-representing-netherlands-eurovision-basel|nommâ=Claude will represent the Netherlands at Eurovision in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2024-12-19|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[C'est la vie (Claude pittá)|C'est la vie]]''<ref name="Vuáládâhenâmeh2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/netherlands-2025-cest-la-vie-claude|nommâ=Netherlands 2025: Listen to 'C'est La Vie' by Claude|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-27|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-02|kielâ={{en}}}}</ref> | [[ranskakielâ|ranska-]] já [[eŋgâlâskielâ]] |- | 14 | {{Lippu|Kroatia}} | [[Marko Bošnjak]]<ref name="Kroatia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/marko-bosnjak-represent-croatia-eurovision-2025|nommâ=Marko Bošnjak will represent Croatia at Eurovision 2025 after winning 'Dora'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-03|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-04|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Poison Cake]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 15 | {{Lippu|Kypros}} | [[Theo Evan]]<ref name="Kypros2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/theo-evan-representing-cyprus-2025|nommâ=Theo Evan will represent Cyprus at Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2024-09-02|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Shh (Theo Evan pittá)|Shh]]''<ref name="Kypros2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.good-evening-europe.dk/cypern-theo-evans-offentliggor-sit-bidrag-til-basel/|nommâ=Cypern: Theo Evans offentliggør sit bidrag til Basel|tahhee=Christensen, Mette|almostittem=Good Evening Europe: Eurovision Denmark|äigimuddo=2025-03-11|čujottum=2025-03-13|kielâ={{da}}}}</ref> | [[eŋgâlâskielâ]] |} === Semifiinaal 2 === Nubbe semifiinaal uárnejui [[vyesimáánu 15.]] peeivi 2025, já toos uásálistii kuttnubáloh enâmid.<ref name="il-88d1402df9a6"/><ref name="eurovoix-2025/01/28"/> [[Ovtâstum kunâgâskodde]], [[Saksa]], [[Ranska]] já enâmeh, main ij lamaš ovdâsteijee kištoost, jienâstii taan semifinalist. Enâmeh, moh lijjii love pyeremuu juávhust semifinalist, uásálistii finalân vyesimáánu 17. peeivi 2025. Love čoođâmannee enâmid almottuvvojii sätioornigist. Puoh semifinalist adelum jienah lijjii keččei jienah. Lopâlâš lávdástâllâmoornig almostittui [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi [[2025]].<ref name="Lávdástâllâmoornig2025"/> Veikkâ Ovtâstum kunâgâskodde, Saksa já Ranska pessii njuolgist finalân, toh-uv lávdástii nube semifiinaal ääigi, Ovtâstum kunâgâskodde [[Nuorttâriijkâ]] maŋa, Saksa [[Georgia]] maŋa já Ranska [[Israel]] maŋa.<ref name="Lávdástâllâmoornig2025"/> {| class="sortable wikitable" style="width: 90%; margin-left: auto; margin-right: auto; color: dark " ! Nr. ! Eennâm ! Artist ! Pittá ! style="width: 20%" | Kielâ teikkâ kielah |- | 1 | {{Lippu|Australia}} | [[Go-Jo]]<ref name="Australia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/go-jo-representing-australia-basel-2025|nommâ=Go-Jo to represent Australia at Basel 2025 with 'Milkshake Man'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-25|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-02|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Milkshake Man]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 2 | {{Lippu|Montenegro}} | [[Nina Žižić]]<ref name="escbeat-2024/12/08/nina-zizic"/> | ''[[Dobrodošli]]'' | [[montenegrokielâ]] |- | 3 | {{Lippu|Irland}} | [[Emmy (Taažâ lávloo)|Emmy]]<ref name="Irland2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rte.ie/entertainment/2025/0207/1495283-emmy-to-represent-ireland-at-eurovision-2025/|nommâ=EMMY to represent Ireland at Eurovision 2025|äigimuddo=2025-02-07|almostittee=RTÉ|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Laika Party]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 4 | {{Lippu|Latvia}} | [[Tautumeitas]]<ref name="Latvia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/supernova-winner-tautumeitas-basel-2025|nommâ='Supernova' winner Tautumeitas will sing for Latvia in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-11|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Bur man laimi]]'' | [[latviakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 5 | {{Lippu|Armenia}} | [[Parg]]<ref name="Armenia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/parg-wins-depi-evratesil-armenia-basel|nommâ=PARG has won 'Depi Evratesil' and will represent Armenia in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-16|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-17|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Survivor (Parg pittá)|Survivor]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 6 | {{Lippu|Nuorttâriijkâ}} | [[Johannes Pietsch|JJ]]<ref name="Nuorttâriijkâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/austrias-artist-basel-jj|nommâ=Meet Austria's artist for Basel - JJ|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-01-31|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-01|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Wasted Love]]''<ref name="Nuorttâriijkâ2025-song">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix.com/2025/02/02/austria-wasted-love-to-be-released-in-march/|nommâ=🇦🇹 Austria: “Wasted Love” to be Released in March|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-02|almostittee=Eurovoix|čujottum=2025-02-13|kielâ={{en}}}}</ref> | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 7 | {{Lippu|Kreikka}} | [[Klavdia]]<ref name="Kreikka2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/its-klavdia-greece-eurovision-2025-asteromata|nommâ=It's Klavdia for Greece at Eurovision 2025 with 'Asteromáta'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-01-31|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-01|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Asteromáta]]'' | [[kreikakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 8 | {{Lippu|Liettua}} | [[Katarsis]]<ref name="Liettua2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lrt.lt/naujienos/muzika/680/2487610/lietuva-pasirinko-i-eurovizija-keliauja-katarsis|nommâ=Lietuva pasirinko – į „Euroviziją“ keliauja „Katarsis“|tahhee=Juršėnaitė, Eimantė já Lipštaitė, Asta|almostittem=LRT|äigimuddo=2025-02-15|čujottum=2025-02-16|kielâ={{lt}}}}</ref> | ''[[Tavo akys]]'' | [[liettuakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 9 | {{Lippu|Malta}} | [[Miriana Conte]]<ref name="Malta2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/miriana-conte-malta-eurovision-2025|nommâ=Miriana Conte will represent Malta at the Eurovision Song Contest 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-09|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-11|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Kant (muusikpittá)|Serving]]''<ref name="TVM-News-serving">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tvmnews.mt/news/eurovision-serving-il-kanzunetta-ta-malta-giet-approvata-mill-ebu/|nommâ=Eurovision: SERVING – il-kanzunetta ta’ Malta ġiet approvata mill-EBU|almostittem=TVM News|äigimuddo=2025-03-13|čujottum=2025-03-14|kielâ={{mt}}}}</ref> | [[Eŋgâlâskielâ|eŋgâlâs-]] já [[maltakielâ]] |- | 10 | {{Lippu|Georgia}} | [[Mariam Shengelia]]<ref name="Georgia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/mariam-shengelia-singing-freedom-georgia|nommâ=Mariam Shengelia will sing 'Freedom' in Basel for Georgia|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-14|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-18|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Freedom (Mariam Shengelia pittá)|Freedom]] | [[georgiakielâ|georgia-]] já [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 11 | {{Lippu|Tanska}} | [[Sissal]]<ref name="Tanska2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/sissal-wins-melodi-grand-prix-denmark|nommâ=Sissal wins 'Melodi Grand Prix' and will sing for Denmark in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-01|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-02|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Hallucination (Sissal pittá)|Hallucination]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 12 | {{Lippu|Čekki}} | [[ADONXS]]<ref name="Čekki2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/adonxs-singing-for-czechia-basel|nommâ=ADONXS will be singing for Czechia at Basel 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2024-12-11|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Kiss Kiss Goodbye]]''<ref name="Čekki2025-song">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix.com/2025/02/04/czechia-more-details-revealed-on-adonxs-entry/|nommâ=🇨🇿 Czechia: First “Kiss Kiss Goodbye Performance” & More Song Details Revealed|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-14|almostittee=Eurovoix|čujottum=2025-02-13|kielâ={{en}}}}</ref> | [[eŋgâlâskielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 13 | {{Lippu|Luxemburg}} | [[Laura Thorn]]<ref name="Luxemburg2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/laura-thorn-wins-luxembourg-song-contest|nommâ=Laura Thorn wins 'Luxembourg Song Contest' and will head to Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-01-25|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[La poupée monte le son]]'' | [[ranskakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 14 | {{Lippu|Israel}} | [[Yuval Raphael]]<ref name="Israel2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/yuval-raphael-represent-israel-basel|nommâ=Yuval Raphael will represent Israel in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-01-22|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[New Day Will Rise]]''<ref name="Israel2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.good-evening-europe.dk/israel-yuval-raphael-praesenterer-sit-eurovision-bidrag-new-day-will-rise/|nommâ=Israel: Yuval Raphael præsenterer sit Eurovision bidrag “New Day Will Rise”|tahhee=Christensen, Mette|almostittem=Good Evening Europe: Eurovision Denmark|äigimuddo=2025-03-09|čujottum=2025-03-13|kielâ={{da}}}}</ref> | [[eŋgâlâskielâ]] |- | 15 | {{Lippu|Serbia}} | [[Princ]]<ref name="Serbia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/pesma-za-evroviziju-winner-princ-serbia-eurovision-25|nommâ='Pesma za Evroviziju' winner Princ will represent Serbia at Eurovision|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-28|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-02|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Mila]]'' | [[serbiakielâ]] |- style="background:#C9E3FF | 16 | {{Lippu|Suomâ}} | [[Erika Vikman]]<ref name="yle-20141734">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20141734|nommâ=UMK:n voittaja on Erika Vikman – toinen kerta toden sanoi|tahhee=Hankaniemi, Anu Leena|äigimuddo=2025-02-08|čujottum=2025-02-08|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="Suomâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/erika-vikman-wins-umk-2025|nommâ=Erika Vikman wins 'UMK' and is Finland's artist for Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Ich komme]]'' | [[suomâkielâ|suomâ-]], [[eŋgâlâskielâ|eŋgâlâs-]] já [[saksakielâ]] |} == Fiinaal == Fiinaal uárnejui [[vyesimáánu 17.]] peeivi 2025.<ref name="il-88d1402df9a6"/> Tastko [[Sveicci]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisuid]], tot peesâi automaatlávt ive 2025 finalân nuuvtko Euroviisui vittâ stuárráámuu ruttâdemeennâm ađai [[Espanja]], [[Italia]], [[Ranska]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]] já [[Saksa]]. Finalân uásálistii tai lasseen enâmeh, moh lijjii love pyeremuu juávhust vuossâmuu semifinalist já nube semifinalist. {| class="sortable wikitable" style="width: 90%; margin-left: auto; margin-right: auto; color: dark " ! Nr. ! Eennâm ! Artist ! Pittá ! Kielâ teikkâ kielah ! Čuággáh ! Saje |- | 1 | {{Lippu|Taažâ}} | [[Kyle Alessandro]]<ref name="Taažâ2025"/> | ''[[Lighter (pittá)|Lighter]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 2 | {{Lippu|Luxemburg}} | [[Laura Thorn]]<ref name="Luxemburg2025"/> | ''[[La poupée monte le son]]'' | [[ranskakielâ]] | | |- | 3 | {{Lippu|Eestieennâm}} | [[Tommy Cash (ráppájeijee)|Tommy Cash]]<ref name="Eestieennâm2025"/> | ''[[Espresso Macchiato]]'' | [[italiakielâ|"italia"-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 4 | {{Lippu|Israel}} | [[Yuval Raphael]]<ref name="Israel2025"/> | ''[[New Day Will Rise]]''<ref name="Israel2025-pittá"/> | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 5 | {{Lippu|Liettua}} | [[Katarsis]]<ref name="Liettua2025"/> | ''[[Tavo akys]]'' | [[liettuakielâ]] | | |- | 6 | {{Lippu|Espanja}} | [[Melody (espanjalâš lávloo)|Melody]]<ref name="Espanja2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/melody-wins-benidorm-fest-and-spain-basel|nommâ=Melody wins 'Benidorm Fest' and will sing for Spain in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-03|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-03|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Esa Diva]]'' | [[espanjakielâ]] | | |- | 7 | {{Lippu|Ukraina}} | [[Ziferblat (muusikjuávkku)|Ziferblat]]<ref name="Ukraina2025"/> | ''[[Bird of Pray]]'' | [[Ukrainakielâ|ukraina-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 8 | {{Lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}} | [[Remember Monday]]<ref name="guardian-ev2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2025/mar/07/uk-eurovision-2025-act-announced-as-remember-monday|nommâ=UK Eurovision 2025 act announced as Remember Monday|tahhee=Duggins, Alexi|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="Ovtâstumkunâgâskodde2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/remember-monday-united-kingdom-basel|nommâ=Remember Monday will represent the United Kingdom in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-07|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[What The Hell Just Happened?]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 9 | {{Lippu|Nuorttâriijkâ}} | [[Johannes Pietsch|JJ]]<ref name="Nuorttâriijkâ2025"/> | ''[[Wasted Love]]''<ref name="Nuorttâriijkâ2025-song"/> | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 10 | {{Lippu|Island}} | [[VÆB]]<ref name="Island2025"/> | ''[[RÓA]]'' | [[islandkielâ]] | | |- | 11 | {{Lippu|Latvia}} | [[Tautumeitas]]<ref name="Latvia2025"/> | ''[[Bur man laimi]]'' | [[latviakielâ]] | | |- | 12 | {{Lippu|Vuáládâhenâmeh}} | [[Claude (lávloo)|Claude]]<ref name="Vuáládâhenâmeh2025"/> | ''[[C'est la vie (Claude pittá)|C'est la vie]]''<ref name="Vuáládâhenâmeh2025-pittá"/> | [[ranskakielâ|ranska-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 13 | {{Lippu|Suomâ}} | [[Erika Vikman]]<ref name="yle-20141734"/><ref name="Suomâ2025"/> | ''[[Ich komme]]'' | [[suomâkielâ|suomâ-]], [[eŋgâlâskielâ|eŋgâlâs-]] já [[saksakielâ]] | | |- | 14 | {{Lippu|Italia}} | [[Lucio Corsi]]<ref name="Italia2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/lucio-corsi-italy-eurovision-2025|nommâ=Lucio Corsi will represent Italy at Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-23|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-23|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Volevo essere un duro]]'' | [[italiakielâ]] | | |- | 15 | {{Lippu|Puola}} | [[Justyna Steczkowska]]<ref name="Puola2025"/> | ''[[Gaja (pittá)|Gaja]]'' | [[puolakielâ|puola-]] já [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 16 | {{Lippu|Saksa}} | [[Abor já Tynna]] | ''[[Baller]]''<ref name="Saksa2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/chefsache-esc-winner-abor-tynna-germany-eurovision|nommâ='Chefsache ESC' winners Abor & Tynna will represent Germany at Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-01|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-02|kielâ={{en}}}}</ref> | [[saksakielâ]] | | |- | 17 | {{Lippu|Kreikka}} | [[Klavdia]]<ref name="Kreikka2025"/> | ''[[Asteromáta]]'' | [[kreikakielâ]] | | |- | 18 | {{Lippu|Armenia}} | [[Parg]]<ref name="Armenia2025"/> | ''[[Survivor (Parg pittá)|Survivor]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 19<ref name="Sveicci2025-oornig">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/switzerland-draws-perform-19th-grand-final|nommâ=Switzerland has been drawn to perform 19th in the Grand Final|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-17|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-23|kielâ={{en}}}}</ref> | {{Lippu|Sveicci}} | [[Zoë Më]]<ref name="swissinfo-ev2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.swissinfo.ch/eng/culture/fribourg-singer-zo%C3%AB-m%C3%AB-at-eurovision-song-contest/88965923|nommâ=Zoë Më to fly Swiss flag at Eurovision Song Contest|almostittem=swissinfo.ch|äigimuddo=2025-03-05|čujottum=2025-03-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="Sveicci2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/zoe-me-representing-switzerland-basel|nommâ=Zoë Më will represent Host Country Switzerland in Basel|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-05|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-08|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[Voyage (Zoë Më pittá)|Voyage]]''<ref name="Sveicci2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/switzerland-zoe-me-releases-voyage|nommâ=Switzerland 2025: Zoë Më releases 'Voyage'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-10|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-10|kielâ={{en}}}}</ref> | [[ranskakielâ]] | | |- | 20 | {{Lippu|Malta}} | [[Miriana Conte]]<ref name="Malta2025"/> | ''[[Kant (muusikpittá)|Serving]]''<ref name="TVM-News-serving"/> | [[Eŋgâlâskielâ|eŋgâlâs-]] já [[maltakielâ]] | | |- | 21 | {{Lippu|Portugal}} | [[NAPA (muusikjuávkku)|NAPA]]<ref name="Portugal2025"/> | ''[[Deslocado]]'' | [[portugalkielâ]] | | |- | 22 | {{Lippu|Tanska}} | [[Sissal]]<ref name="Tanska2025"/> | ''[[Hallucination (Sissal pittá)|Hallucination]]'' | [[eŋgâlâskielâ]] | | |- | 23 | {{Lippu|Ruotâ}} | [[KAJ]]<ref name="yle-20148130"/><ref name="yle-20147918"/><ref name="Ruotâ2025"/> | ''[[Bara bada bastu]]'' | [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]] | | |- | 24 | {{Lippu|Ranska}} | [[Louane (lávloo)|Louane]]<ref name="Ranska2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/louane-will-sing-france-eurovision-2025|nommâ=Louane will sing for France at Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-01-31|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-01|kielâ={{en}}}}</ref> | ''[[maman (Louane pittá)|maman]]''<ref name="Ranska2025-pittá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/louane-premieres-france-song-maman|nommâ=Louane premieres France's song for Basel, 'maman'|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-03-17|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-03-18|kielâ={{en}}}}</ref> | [[ranskakielâ]] | | |- | 25 | {{Lippu|San Marino}} | [[Gabry Ponte]]<ref name="San_Marino2025"/> | ''[[Tutta l'Italia]]'' | [[italiakielâ]] | | |- | 26 | {{Lippu|Albania}} | [[Shkodra Elektronike]]<ref name="Albania2025"/> | ''[[Zjerm (láavlâ)|Zjerm]]'' | [[albaniakielâ]] | | |} Nuorttâriijkâ vuoitij Euroviisuid 2025. JJ, jieijâs noomâ mield [[Johannes Pietsch]], lávlum pittá ''[[Wasted Love]]'' uážui ohtsis 436 čyegisid. Wasted Love finnij tievâ čuággáid käävci eennâm tuámárijn: [[Belgia]]st, [[Suomâ]]st, [[Saksa]]ast, [[Irland]]ist, [[Latvia]]st, [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]], [[Taažâ]]st já [[Ruotâ]]st. Ton čuággáin 258 pottii áámmátraađijn já 178 čyegisid keččein. Tievâ keččeečuággáid tot ij kuittâg finnim oovtâgin enâmist.<ref name="aavis19052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/19/euroviisui-2025-vyeittee-lii-nuorttariijka-faarust-ennuv-syemmilas-pargo/|nommâ=Euroviisui 2025 vyeittee lii Nuorttâriijkâ – Fáárust ennuv syemmilâš pargo|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-05-19|čujottum=2025-05-19}}</ref> Majemustáá Nuorttâriijkâ lâi vuáittám Euroviisuid [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânist]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2014|ive 2014]], ko artist [[Conchita Wurst]], jieijâs noomâ mield Tom Neuwirth, vuoitij taid pittáin ''[[Rise Like a Phoenix]]''.<ref name="aavis19052025"/> Israel lâi kuhháá njunošist kištoi ovdándijn mut táppái loopâst Nuorttâriijkân já finnij 357 čyegisid. Kuálmádin poođij Eestieennâm lavluu ''[[Espresso macchiato (laavlâ)|Espresso macchiato]]'', mii finnij 356 čyegisid. Taam pitá láávlui [[Tommy Cash (ráppájeijee)|Tommy Cash]].<ref name="aavis19052025"/> Čuággái rekinistem ovdánij tuohu teehi, ige raađijn orroom lemin ohtsâš linjá. Áinoo ovdâsteijee äšši lâi tot, et áámmátliih lijkkojii enâmustáá balladáid. Áámmáträäđih jienâstii vuosmužžân Nuorttâvääldi (258 čyegisid). Sveicci poođij nubben taan jienâstmist (214 čyegisid) já Ranska kuálmádin (180 čyegisid). Keččei adelem jienah iäránii čuuvtij áámmátraađij adelem jienâin. Ovdâmerkkân Stuorrâ-Britannia já Sveeici ovdâsteijeeh iävá uážžum oovtâgin čuággá.<ref name="aavis19052025"/> === Raađij čuággái almottem finalist === Jyehi uásálistee staatâst lâi jieijâs rääđi, mii meridij mon staatân rääđi juáhá jieškođe-uv čyegismere (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 já 12). Jyehi rääđist lâi jieijâs tieđetteijee, kote almottij čuággáid. <!--Fiinaal ääigi tieđetteijeeh muštâlii čuággáid čuávuváá oornigist. ==== Aalmugijkoskâsijn raađijn 12 čyegisid finnim staatah já artisteh ==== ==== Rääđi já telejienâstem jyehim finalist ====--> == Suomâ ive 2025 Euroviisuh-lávlumkištoost == Suomâst lâi ive 2025 Euroviisuh-lávlumkištoost stuorrâ rooli. [[Erika Vikman]] já Ruotâ ovdâsteijee [[KAJ]] lasseen syemmilâš puovtâdeijee [[Johannes Naukkarinen]] raahtij Eestieennâm lavluu, já syemmiliih lijjii fáárust meid Nuorttâriijkâ já Kypros lavlui rähtimist.<ref name="aavis13052025-2"/> Nuorttâriijkâ JJ pihtâseh lijjii syemmilii Teemu Muurimäki vuáváámeh, já lávdástâllâm visuaallii peeleest lâi syemmilâš Ari Levelä pargoost.<ref name="aavis19052025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://areena.yle.fi/1-74460917 Euroviisui turkoos ráánu] Yle Areenast * [https://areena.yle.fi/1-74007641 Euroviisuh 2025 vuossâmuš semifiinaal 13.5. Yle Areenast (sämikielâg čielgim)] * [https://areena.yle.fi/1-74007652 Euroviisuh 2025 nubbe semifiinaal 15.5. Yle Areenast (sämikielâg čielgim)] * [https://areena.yle.fi/1-74007667 Euroviisuh 2025 fiinaal 17.5. Yle Areenast (sämikielâg čielgim)] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroviisuh-lávlumkištoh}} [[Luokka:Euroviisuh-lávlumkišto 2025|*]] gf4uabtey3mxun0dq30swt8cwrxitni 0 22491 159410 150247 2026-09-26T00:17:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159410 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Alaskajupikkielâ | kárttá = Yukon-Kuskokwim-Delta.png | kovetekstâ = | kovestuárudâh = | jieijâs = Yugtun | eres = | kuávlu = {{Lippu|Alaska}} | äigidem = | vir = [[Alaska]] | meeri = 10 000 <small>(2024)</small> | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = [[Alaska Native Language Center]] | kodde = [[eskimo-aleutliih kielah]] | juávkku = [[jupikkielah]] | iso1 = | iso2 = ypk | iso3 = esu | glotto = cent2127 }} '''Alaskajupikkielâ''' lii [[eskimo-aleutliih kielah|eskimo-aleutlâš kielâ]], mii kielâlávt lohhoo [[jupikkielah|jupikkielâi]] juávkun.{{sfn|Jacobson|1995|p=vii}} Ton aldemus hyelkkikielâ lii [[alutiiqkielâ]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uaf.edu/anlc/languages-move/alutiiq.php|nommâ=Alutiiq / Sugpiaq|almostittem=www.uaf.edu|čujottum=2024-06-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Alaskajupikkielâst láá suulân 10 000 sárnod (ive 2024).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uaf.edu/anlc/languages-move/centralakyupik.php#:~:text=Central%20Yup'ik%20is%20the,of%20people--about%2015,000.|nommâ=Central Yup'ik|almostittem=www.uaf.edu|čujottum=2024-06-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Sárnumkuávlu== Alaskajupikkielâ sárnoo tuše Alaskast. Ulmuuh sárnuh tom ärbivuáválávt maadâviestâr-Alaskast. ==Kuávlukielah== Kuávlukielâid puáhtá jyehiđ viiđâ juávkun: tavveen Norton Sound, viestârist Hooper Bay-Chevak já Nunivak, mäddin Egevik, já koskâ-Alaskast General Central Yup’ik. Egevikkielâ lii časkâm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uaf.edu/anlc/langs/cy.html|nommâ=Central Alaskan Yup'ik|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-02-06|čujottum=2024-06-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070206132807/http://www.uaf.edu/anlc/langs/cy.html|vyerkkejum=2007-02-06}}</ref>{{sfn|Jacobson|2012|p=35–46}} Sárnumkielâi kooskâst láá stuorrâ iäruh – meid ovtâskâs sárnoi kooskâst. Iäruh láá sehe leksikalliih já fonologisiih.{{sfn|Jacobson|2012|p=35–46}} ==Alaskajupikkielâ pustaveh== Alaskajupikkielâst láá 4 vookaal{{sfn|Jacobson|1995|p=5}} já 23 konsonantid.{{sfn|Jacobson|1995|p=1}} Toh čállojeh 20 puustav já 7 digraf peht.{{sfn|Jacobson|1995|p=5}}{{sfn|Jacobson|1995|p=1}} Vokaleh: a, e, i, u Konsonanteh: c, g, gg, k, l, ll, m, ḿ, n, ń, ng, ńg, p, q, r, rr, s, ss, t, v, vv, w, y ==Kielâoppâ== Alaskajupikkielâst láá čiččâm sajehäämmid{{sfn|Miyaoka|2012|p=827}} já kuttâ täpiluoka.{{sfn|Miyaoka|2012|p=876}} [[Verbâ|Veerbah]] sojeh oovtâlovvoost, kyevtlovvoost já maaŋgâlovvoost.{{sfn|Miyaoka|2012|p=98}} Alaskajupikkielâst láá kulmâ säniluoka: substantiiveh, veerbah já partikkeleh.{{sfn|Miyaoka|2012|p=100}} Alaskajupikkielâ lii agglutinativlâš kielâ.{{sfn|Miyaoka|2012|p=16}} Tast lii polysynteetlâš hämioppâ, já sääni morfeemmeeri lii eromâš styeres.{{sfn|Miyaoka|2012|p=84}} ==Kirjálâšvuotâ== ===Kielâoppâkirjeh=== *{{Cite book |last=Walkie |first=Charles |title=Workbook to Accompany A Practical Grammar of the Central Alaskan Yup’ik Eskimo Language |publisher=Alaska Native Language Center |location=[[Fairbanks]] |year=2022 |isbn=978-1-55500-134-6}} *{{Cite book |last=Jacobson |first=Steven |title=A Practical Grammar of the Central Alaskan Yupʼik Eskimo Language |publisher=Alaska Native Language Center |location=Fairbanks |url=https://theswissbay.ch/pdf/Books/Linguistics/Mega%20linguistics%20pack/North%20American/Eskimo-Aleut/Yup%27ik%20Eskimo%2C%20Practical%20Grammar%20of%20Central%20Alaskan%20%28Jacobson%29.pdf |year=1995 |isbn=978-1-55500-050-9}} *{{Cite book |last=Miyaoka |first=Osahito |title=A Grammar of Central Alaskan Yupik (CAY) |publisher=De Gruyter Mouton |url=https://theswissbay.ch/pdf/Books/Linguistics/Mega%20linguistics%20pack/North%20American/Eskimo-Aleut/Yupik%2C%20A%20Grammar%20of%20Central%20Alaskan%20%28Miyaoka%29.pdf |year=2012 |isbn=978-3-11-027857-6}} *{{Cite book |last=Reed |first=Irene |title=Yupʼik Eskimo Grammar |publisher=University of Alaska |url=https://theswissbay.ch/pdf/Books/Linguistics/Mega%20linguistics%20pack/North%20American/Eskimo-Aleut/Yupik%20Eskimo%20Grammar%20%28Reed%29.pdf |year=1977}} ===Sänikirjeh=== *{{Cite book |last=Amos |first=Muriel |title=Cup'ig Eskimo Dictionary |publisher=Alaska Native Language Center |location=Fairbanks |year=2003 |isbn=978-1-555000-820}} *{{Cite book |last1=Fortescue |first1=Michael |last2=Jacobson |first2=Steven |last3=Kaplan |first3=Lawrence|title=Comparative Eskimo Dictionary with Aleut Cognates |publisher=Alaska Native Language Center |location=Fairbanks |year=2010 |isbn=978-1-55500-109-4}} *{{Cite book |last=Jacobson |first=Steven |title=Yup’ik Eskimo Dictionary Second Edition |publisher=Alaska Native Language Center |location=Fairbanks |url=https://www.swrsd.org/site/handlers/filedownload.ashx?moduleinstanceid=254&dataid=274&FileName=Yupik_Eskimo_Dictionary_Vol_1.pdf |year=2012 |isbn=978-1-55500-115-5}} ===Iäláskittem=== * Marlow, Patrick & Siekmann, Sabine (2012). Changing the Conversation: Promise and Vulnerability in Alaska Native Language Revitalization. In: Journal of American Indian Education, Volume 51, Number 2. 46–69 * Williams, Bev & Rearden, Nita (2006). [https://jaie.asu.edu/sites/default/files/452_2006_5_williams_rearden.pdf Yup’ik Language Programs at Lower Kuskokwim School District, Bethel, Alaska]. In: Journal of American Indian Education, Volume 45, Number 2. 37–41. ==Fáádást eres soojijn== {{incubator|koodi=esu|kielâ=Alaskajupikkielâ}} {{Commonscat-raddalâs}} * [https://web.archive.org/web/20230531165656/https://www.commerce.alaska.gov/web/dcra/AKNativeLanguagePreservationAdvisoryCouncil/Languages.aspx Alaska Native Language Preservation and Advisory Council] {{en}} * [https://web.archive.org/web/20240607150003/https://www.alaskanativelanguages.org/yugtun Alaska Native Languages: Yugtun • Cugtun: Yup'ik/Cup'ik/Cup'ig language] {{en}} * [https://www.uaf.edu/academics/programs/bachelors/yupik-language-culture.php University of Alaska-Fairbanks: Yup'ik Language and Culture Bachelor's Degree Program] {{en}} * [https://ayaprun.lksd.org/ Ayaprun Elitnaurvik: Yup’ik Immersion School] {{en}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Alaska kielah]] [[Luokka:Jupikkikielah]] 4b5qecb41zrdrp1w8qjo4zt5dxm1e8w 0 22516 159477 150249 2026-09-26T00:34:35Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159477 wikitext text/x-wiki '''Eero Leonard Heikinpoika Lehikoinen''' ([[čohčâmáánu 28.]] peeivi [[1903]] [[Vuokko (Juuka sijdâ)|Vuokko]], [[Juuka]], [[Suomâ stuorrâfurstâkodde]] – [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi [[1965]] [[Helsig]], [[Suomâ]]) lâi syemmilâš huksiittâssárgoo já taaiđâmáálájeijee.<ref name="lehikoinen-dob-dod-geni">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Eero-Leonard-Lehikoinen/6000000080995437994|nommâ=Eero Leonard Heikinpoika Lehikoinen|almostittem=Geni.com|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="km-lehikoinen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuvataiteilijamatrikkeli.fi/taiteilija/eero-lehikoinen|nommâ=Eero Lehikoinen|almostittem=Kuvataiteilijamatrikkeli|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref> == Eellim == Eero Leonard Heikinpoika Lehikoinen šoodâi [[čohčâmáánu 28.]] peeivi [[1903]] [[Vuokko (Juuka sijdâ)|Vuokko]] siijdâst [[Juuka]]st, [[Suomâ stuorrâfurstâkodde]]est. Suu eeči lâi syemmilâš milloo Heikki Maunonpoika Lehikoinen (1863–1919), já suu enni lâi Johanna Katariina Juhontytär Lehikoinen (j.s. Nevalainen, 1869–1936). Eero lâi sunnuu viiđâd páárnáš já kuálmád alge. Suu maŋa šoddii vala vittâ párnáá. Puoh párnáin lâi ovdânommâ, mii aalgij pustaváin "e".<ref name="mauripekka-eero">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mauripekka.blogspot.com/2020/09/juukalainen-taidemaalari.html|nommâ=Juukalainen taidemaalari, rakennuspiirtäjä Eero Leonard Heikinpoika Lehikoinen 1903-1965|almostittem=mauripekka.blogspot.com|čujottum=2024-06-11|tahhee=Lehikoinen, Mauri Pekka|äigimuddo=2020-09-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240611140246/https://mauripekka.blogspot.com/2020/09/juukalainen-taidemaalari.html|vyerkkejum=2024-06-11}}</ref> Eero viälžáin nelji jammii jo pärnivuođâst. Suu eeči-uv jaamij ko Eero lâi tuše 14-ihásâš, já suu enni naajâi uđđâsist leskáin Pekka Kokkosijn, kiäst lijjii kuttâ párnáá.<ref name="mauripekka-eero"/><ref name="lehikoinen-heikki-geni">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Heikki-Lehikoinen/6000000077460574987|nommâ=Heikki Maunonpoika Lehikoinen|almostittem=Geni.com|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="lehikoinen-johanna-geni">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Johanna-Katariina-Lehikoinen/6000000077459516301|nommâ=Johanna Katariina Juhontytär Lehikoinen|almostittem=Geni.com|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Lehikoinen lâi čepis sárgoo jo nuorrân, já sun luvâškuođij [[Viibur taaiđâusteveh|Viibur taaiđâustevij]] sárgumškoovlâst ive 1919.<ref name="mauripekka-eero"/> Sárgumškoovlâst sun valmâštui kovetaidârin ive 1926.<ref name="mauripekka-eero"/> == Pargo == Lehikoinen debytistij taidârin ive 1927 [[Viibur]]ist.<ref name="km-lehikoinen"/><ref name="vuosinäyttely-1949">{{Kirjekäldee | Nommâ = V vuosinäyttely Kaupungin 100-vuotisjuhlien yhteydessä 5–10.7.1949 | Almostittee = Joensuun taiteenystävät | Ihe = | Sijđo = [2] | www = https://digi.kirjastot.fi/files/original/9a72b7ec01604fec9389307f04957329.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 2024-06-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Tast maŋa sun uásálistij [[Suomâ taidâreh|Suomâ taidârij]] iivij 1938, 1941, 1942, 1943 já 1952 čáitálduvváid.<ref name="km-lehikoinen"/> Jieijâs taaiđâpargo lasseen Lehikoinen tooimâi Viibur taaiđâustevij škoovlâ čäci-ivnemáálám máttáátteijen iivij 1929–1937.<ref name="km-lehikoinen"/><ref name="mauripekka-eero"/> Siämmást sun poorgâi sárgon [[Uno Ullberg]] arkkitehttoimâttuvvâst. === Rautjärvi kirho álttártavlu === 1930-lovvoost Iisakki Ahtiainen, kii omâstij Niska-Pietilä sáhhámlágádâs, tiilái Lehikoisiist álttártaavlu. Lehikoinen máálái tom ive 1935, já te Ahtiainen skeŋkkij ivnáás taavlu [[Rautjärvi kirkko|Rautjärvi kiirkon]]. Álttártavlu ''Vanha paimen kertoo'' sajostittui álttár tuáhá, já tot čaittui vuossâmuu keerdi [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi [[1936]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/8b133c3a-7399-4490-8863-79e60c0409e4|nommâ=Tällaista taidetta tuhoutui Rautjärven kirkon palossa|tahhee=Taleva, Katariina|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":5">{{Kirjekäldee|Tahhee=Europaeus, Mikko|Nommâ=Rautjärven asemanseudun kulttuurihistoriallinen selvitys|Ihe=2013|Siijđoh=13–19|Almostittee=Rautjärvi kieldâ|Kielâ={{fi}}|www=https://www.rautjarvi.fi/loader.aspx?id=4bfeb05e-ef76-4ddc-bb30-2620ce29c250|Čujottum=2022-12-27}}</ref><ref name="ylä-2141693">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Rautjärven kirkon uusi alttaritaulu | Almostittem = Ylä-Vuoksi | Äigimuddo = 1936-02-04 | Ihekerdi = | Nummeer = 10 | Siijđoh = 2 | www = https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/2141693?page=2 | Čujottum = 2024-06-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Álttártavlu kuittâg tuššâdui talle ko Rautjärvi kirkko puolij kunnân [[juovlâmáánu 25.|juovlâpeeivi]] [[2022]].<ref name=":0"/><ref name="rautjärvi-kirkko2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-25|čujottum=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle_20221225">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20010308|nommâ=Poliisi epäilee, että Rautjärven historiallinen puukirkko sytytettiin tahallaan kesken jumalanpalveluksen|tahhee=Forsberg, Tiina; Rimpiläinen, Tuomas; Näveri, Anna|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=25.12.2022|almostittee=Yleisradio|čujottum=25.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lehikoinen, Eero}} [[Luokka:Ive 1903 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1965 jämimeh]] [[Luokka:Syemmiliih taaiđâmáálájeijeeh]] hap6gjsz1nyn6l891bqvsn0e9wsrosz 0 22547 159925 151782 2026-09-26T02:45:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159925 wikitext text/x-wiki {{Jävri | nommâ = Rautjärvi | kove = | staatâ = [[Suomâ]] | eennâmkodde = [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil]]<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | kieldâ = [[Rautjärvi]]<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | čäsuáivi alodâh = 89,7<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | vijđodâh = 2,62 | čäcirääji = 12,35<ref name="rautjärvi-04.194.1.001">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.jarviwiki.fi/wiki/Rautj%C3%A4rvi_(04.194.1.001) | Nommâ = Rautjärvi (04.194.1.001) | Almostittem = Järvi-meriwiki | Äigimuddo = 2011-02-01 | Čujottum = 2024-06-13 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> | stuárráámus kieŋŋâlvuotâ = 8,5<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | koskâkieŋŋâlvuotâ = 2,77<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | saijaasvuotâ = 0,00724<ref name="rautjärvi-04.194.1.001"/> | kulgâmvijđodâh = | juvvâdâh = Kuokkoski [[Helisevänjuuhâ]]n | kárttá = }} '''Rautjärvi''' lii [[jävri]] [[Rautjärvi|Rautjärvi kieldâst]], [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde]]est, [[Suomâ]]st. Jävri lii [[Rautjärvi sajattâhkuávlu]]st viestârân, suullân 30 kilomeetterid [[Imatra]]st tavenuorttân. <!--== Eennâmtieđâ == === Juuvah === === Suolluuh === === Joorŋah === == Luándu ==--> == Historjá == <!--=== Geologisâš historjá === --> === Maadârido historjá === Rautjärvi maadâriddoost láá lamaš maaŋgah kappeleh já kirhoh. Jo ive&nbsp;1664 Rautjärvi táluliih finnejii love tallaa Viibur pispe [[Nicolaus Nycopensis]]ist huksiđ kappel riidon.<ref name=":6">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Loho=Rautjärven seurakunta|Sijđo=19|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref> Riidon huksejui Rautjärvi kappel, mii valmâštui ive&nbsp;1667.<ref name=":5" /><ref name="evl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://evl.fi/srk/rautjarvi/rautjarven_kirkko.htm|nommâ=Rautjärven kirkko|almostittem=evl.fi|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071208114751/https://evl.fi/srk/rautjarvi/rautjarven_kirkko.htm|vyerkkejum=2007-12-08}}</ref> [[Juovlâmáánu 25.|Juovlâpeeivi]] [[2022]] [[Rautjärvi kirkko|Rautjärvi kirho]] uđđâsumos kirkkohuksiittâs puolij kunnân.<ref name="rautjärvi-kirkko2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-25|čujottum=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle_20221225">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20010308|nommâ=Poliisi epäilee, että Rautjärven historiallinen puukirkko sytytettiin tahallaan kesken jumalanpalveluksen|tahhee=Forsberg, Tiina; Rimpiläinen, Tuomas; Näveri, Anna|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=25.12.2022|almostittee=Yleisradio|čujottum=25.12.2022|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/8b133c3a-7399-4490-8863-79e60c0409e4|nommâ=Tällaista taidetta tuhoutui Rautjärven kirkon palossa|tahhee=Taleva, Katariina|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> Tot lâi jo kuálmád kirkko, mii lâi tobbeen puállám kunnân.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000009290203.html|nommâ=Poliisi julkaisi tarkemmat tuntomerkit miehestä, josta se pyytää havaintoja Rautjärven paloihin liittyen|tahhee=Myllyoja, Essi; Ilkka, Ilmo; Niemi, Liisa; Pyy, Tomi|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-26|čujottum=2022-12-27|kielâ={{fi}}}}</ref> Kirhoi lasseen Rautjärvist láá puállám aainâs-uv kyehti kiällutoornâ iivij&nbsp;1847 já&nbsp;1872 já meid pappâl já kirho kirjerááju (ive&nbsp;1856).<ref name=":2">{{Kirjekäldee|Tahhee=Matikka, Jyrki|Nommâ=Rautjärvi — rajakunta|Ihe=1996|Sijđo=23|Almostittemsaje=[Simpele]|Almostittee=[Rautjärven kunta]|Isbn=951-97485-0-4|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2022-12-27}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Kotimaalta|Čielgiittâs=— Rautjärwen kappelista. „Wahingonwalkea poltti täällä 31 p. wiime heinäk. pappilan asuinhuoneet ynnä kirkonkirjaston. Tämän tähden ollaan toimessa kumpiaki aiwan uudesta tehdä.|Almostittem=Suometar|Äigimuddo=1857-01-09|Ihekerdi=11|Nummeer=2|Siijđoh=4|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/424326?page=4|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Maakunnasta.|Almostittem=Suomalainen Wirallinen Lehti|Äigimuddo=1872-07-18|Nummeer=85|Siijđoh=3|www=https://digi.kansalliskirjasto.fi/sanomalehti/binding/416800?page=3|Čujottum=2022-12-27|Kielâ={{fi}}}}</ref> Ääiđi tyehin kunnân puállám kirho já jäävri kooskâst láá vala kirho hävdienâmeh.<ref name=":5">{{Kirjekäldee|Tahhee=Europaeus, Mikko|Nommâ=Rautjärven asemanseudun kulttuurihistoriallinen selvitys|Ihe=2013|Siijđoh=13–19|Almostittee=Rautjärvi kieldâ|Kielâ={{fi}}|www=https://www.rautjarvi.fi/loader.aspx?id=4bfeb05e-ef76-4ddc-bb30-2620ce29c250|Čujottum=2022-12-27}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Rautjärvi jäävrih]] 80hsio79n6721coxzmj1pzwbcfpg54r 0 22573 160093 151149 2026-09-26T03:36:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 14 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160093 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Vaapiit | tieđâlâš nommâ = Cervus canadensis<br><small>([[Johann Christian Polycarp Erxleben|Erxleben]], 1777)</small> | kove = Cervus canadensis USFWS.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/55997823/142396828|nommâ=Wapiti|čujottum=13.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Sorvâelleeh]] ''Cervidae'' | vyelihiäimu = [[Jálukavrâseh]] ''Cervinae'' | suuhâ = [[Stuorrâkavrâseh]] ''Cervus'' | šlaajâ = ''canadensis'' | vyelišlaajâ = }} '''Vaapiit''' (''Cervus canadensis'') lii [[sorvâelleeh|sorvâellei]] hiäimu nubben stuárráámus šlaajâ já ohtâ stuárráámuin elleešlaajâin [[Tave-Amerik]]ist já [[Nuorttâ-Aasia]]st. Ovdil jurdâččui, ete vaapiit lâi stuorrâkavrâs vyelišlaajâ, mutâ tááláá ääigi vaapiit já [[stuorrâkaavrâs]] nabdojeh lemin sierânâs šlaajah. Vapitist láá maŋgâ vyelišlaajâ, main kuttâ eelih Tave-Amerikist já nelji Nuorttâ- já Koskâ-Aasiast. Šlajâttâllâm lii kuittâg viehâ epivises. Motomeh totkeeh eteh, ete puohnâssân láá tuše nelji vyelišlaajâ, já motomij totkei mield [[Aasia]]st láá vittâ, iäge nelji, vyelišlaajâ. ==Olgohäämi já stuárudâh== Vapitij sevealodâh lii 0,75–1,5 m, já vapiteh láá 1,6–2,7 m kuheh. Orásij čuárvih pyehtih leđe paijeel meetter kukkosiih, nuuvt ete vaapiitores puáhtá leđe joba kulmâ meetter olluv.<ref name="nationalg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/elk-1|nommâ=Elk|almostittem=|äigimuddo=2011-05-10|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Čuárvih kaččeh meddâl njuhčâmáánust, já toh šodâškyetih mestâ tállân uđđâsist.<ref name="wildlife">{{Nettikäldee|čujottâs=https://wildlife.org/wolves-help-shape-how-long-elk-keep-antlers/|nommâ=Wolves help shape how long elk keep antlers|tahhee=Frey, David|almostittem=|äigimuddo=2018-10-12|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Čuárvih stuáruh 2 cm jyehi peeivi,<ref name="fWs">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fws.gov/story/eight-points-about-antlers|nommâ=Eight points about antlers|almostittem=www.fws.gov|äigimuddo=2021-06-16|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já toh šaddeh oles kukkodâhân porgemáánust. Oráseh teddih 178–497 kg, já niŋálâsah 171–292 kg.<ref name="adw">{{Nettikäldee|čujottâs=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Cervus_elaphus.html|nommâ=Cervus elaphus|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-11-10|almostittee=Animal Diversity Web|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141110030425/http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Cervus_elaphus.html|vyerkkejum=2014-11-10}}</ref> Stuárráámus vaapiit vyelišlaajâ lii [[Kalifornia]]st, [[Oregon]]ist, [[Washington (uásistaatâ)|Washingtonist]] já [[Brittilâš Kolumbia|Brittilii Kolumbiast]] iälusteijee [[rooseveltvaapiit]] (''C. c. roosevelti''), mon oráseh teddih 318–499 kg, mutâ motomin joba 600 kg.<ref name="adfg">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.adfg.state.ak.us/pubs/notebook/biggame/elk.php|nommâ=Roosevelt Elk|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-06-05|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070605111526/http://www.adfg.state.ak.us/pubs/notebook/biggame/elk.php|vyerkkejum=2007-06-05}}</ref> Niŋálâsah-uv láá uáli jo stuárráh, já toh teddih 261–283 kg.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Robb, B.|Nommâ=The Ultimate Guide to Elk Hunting|Ihe=2001|Sijđo=The Lyons Press|Almostittee=The Lyons Press|Isbn=1-58574-180-9}}</ref> Vaapiit tuurhâ ivne lii kiddâ iveääigist. Keessiv turkkâ lii tevkkâdub já ruopsâdub, já tälviv tot lii ránásub já kuovgâdub. Čohčuv vaapiit šoddâd assab tuurhâ täälvi várás,<ref name="nps">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nps.gov/wica/naturescience/elk-cervus-elephus.htm|nommâ=Elk - Cervus elephus|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-01-15|almostittee=Wind Cave National Park|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160312205412/http://www.nps.gov/wica/naturescience/elk-cervus-elephus.htm|vyerkkejum=2016-03-12}}</ref> já kiđđuv šadda uđđâ turkkâ mii ij lah siämmáá liegâs já assaa ko tälviturkkâ. Vaapiit pottâ já pieinis láá vielgâdeh. ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Wapiti.png|thumb|left|300px|Vaapiit tááláš já historjálâš lavdâm]] Aasiast vapiteh iälusteh tagarijn enâmijn ko [[Mongolia]], [[Kirgisia]], [[Kazakstan]], [[Ruoššâ]] já [[Bhutan]]. Ton lasseen vapiteh eelih vijđes kuávlust [[Kiina]]st. Ovdâmerkkân toh tiättojeh tagarijn autonomisijn kuávluin ko [[Xinjiang]], [[Tiibet]] já [[Sismongolia]] sehe tagarijn eennâmkuudijn ko [[Gansu]] já [[Shanxi]]. Tave-Amerikist vaapiit lavdâm lâi ovdil čuuvtij vijđásub ko onnáá peeivi, já toh tiättojii stuorrâ uásist [[Kanada]] já mestâ ubâ [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]].<ref name="nationalg"/> Vapiteh kuittâg miäcástuvvojii hirmâd ennuv, já tondiet toh láá karttâm eelliđ tuárispeln leijee kuávluin.<ref name="nationalg"/> Ovdil eurooplij puáttim Tave-Amerikist iälustii arvâlusâi mield love miljovn vapitid.<ref name="fws20201128202958">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fws.gov/refuge/Cold_Springs/Wildlife_Habitat/Elk.html|nommâ=Rocky Mountain Elk|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-11-28|almostittee=U.S. Fish and Wildlife Service|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201128202958/https://www.fws.gov/refuge/Cold_Springs/Wildlife_Habitat/Elk.html|vyerkkejum=2020-11-28}}</ref> Šlaajâ ij kuittâg lah uhkevuálásâš, já onnáá peeivi Tave-Amerikist láá suullân miljovn ohtâgâssâd.<ref name="fws20201128202958"/> Ovtâstum staatâin lii távjá irâttum pyehtiđ vapitijd maasâd toid kuávloid, main toh láá lappum. Ive 1913 motomeh [[källeevärivaapiit|källeevärivapiteh]] (vyelišlaajâ ''C. c. nelsoni'') puáhtojii [[Pennsylvania]]n, já onnáá peeivi tobbeen eelih suullân 1 400 vapitid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.pgc.pa.gov/Wildlife/WildlifeSpecies/Elk/Pages/HistoryofElkinPA.aspx|nommâ=History of Elk in PA|almostittem=www.pgc.pa.gov|almostittee=Pennsylvania Game Commission|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dcnr.state.pa.us/info/pawilds/recplan-app05b.pdf|nommâ=Plan for Elk Watching and Nature Tourism in North Central Pennsylvania|almostittem=web.archive.org|almostittee=North Central Pennsylvania Regional Planning and Development Commission|čujottum=14.6.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120810071219/http://www.dcnr.state.pa.us/info/pawilds/recplan-app05b.pdf|vyerkkejum=2012-08-10}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://travel.usatoday.com/destinations/2010-12-06-pennsylvania-elk-country-visitors-center_N.htm|nommâ=Pennsylvania banks on elk to draw visitors|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-03-09|almostittee=USA Today|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120309164755/http://travel.usatoday.com/destinations/2010-12-06-pennsylvania-elk-country-visitors-center_N.htm|vyerkkejum=2012-03-09}}</ref> Vapiteh láá puohtum meiddei tagaráid uásistaatáid ko [[Kentucky]], [[Wisconsin]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://dnr.wisconsin.gov/topic/wildlifehabitat/elk#:~:text=Elk%20are%20found%20in%20two%20distinct%20ranges%20in%20Wisconsin.&text=The%20Clam%20Lake%20herd%20ranges,herd%20can%20be%20found%20below.|nommâ=Elk in Wisconsin|almostittem=dnr.wisconsin.gov|almostittee=Wisconsin Department of Natural Resources|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tave-Carolina]], [[Tennessee]], [[Georgia (uásistaatâ)|Georgia]], [[Virginia]] já [[Uárji-Virginia]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://wildlifemanagement.institute/outdoor-news-bulletin/march-2019/returning-elk-southeast-20-year-retrospective|nommâ=Returning Elk to the Southeast: A 20-year Retrospective|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-01-04|almostittee=Wildlife Management Institute|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210104143310/https://wildlifemanagement.institute/outdoor-news-bulletin/march-2019/returning-elk-southeast-20-year-retrospective|vyerkkejum=2021-01-04}}</ref> [[Kentucky]]st iälusteh jo 15 000 vapitid, já ive 2016 [[Tave-Carolina]]st oinui vaapiit vuossâmuu keerdi masa 300 ihán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cnn.com/2016/10/26/us/elk-spotted-in-south-carolina-irpt/index.html|nommâ=First elk seen in South Carolina since 1700s|tahhee=Allen, Keith|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-01-16|almostittee=CNN|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210116133056/https://www.cnn.com/2016/10/26/us/elk-spotted-in-south-carolina-irpt/index.html|vyerkkejum=2021-01-16}}</ref> Vapiteh puáhtojii [[Argentiina]]n 1900-lovo aalgâst<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.huntingmag.com/big_game/elk_hunting/index1.html|nommâ=Elk & Elk Hunting|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2006-08-06|almostittee=Petersen's Hunting|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20060806021213/http://www.huntingmag.com/big_game/elk_hunting/index1.html|vyerkkejum=2006-08-06}}</ref> já [[Uđđâ-Seeland]]ân 1800-lovo pelimuddoost.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.deer-library.com/artman/publish/article_99.shtml|nommâ=Deer farming in New Zealand|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-05-24|almostittee=Deer Farmers' Information Network|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100524133011/http://www.deer-library.com/artman/publish/article_99.shtml|vyerkkejum=2010-05-24}}</ref> Onnáá peeivi toh annojeh háitulâžžân viereššlaaijân, tastko kuábbáá-uv enâmist vapiteh tovâtteh stuorrâ vahâgijd páiháláid šaddo- já elleešlaajáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=119&sts=sss|nommâ=Ecology of Cervus elaphus|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-03-13|almostittee=Global Invasive Species Database|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160313025333/http://issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=119&sts=sss|vyerkkejum=2016-03-13}}</ref> Vapiteh iälusteh lostâ- já kuácceevuovdijn, kiedijn, váráduvâin já sinokuávluin. ==Raavâd== Vapiteh láá šaddoporreeh, já toh poreh koskâmiärálávt 9,1 kg raavvâd jyehi peeivi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.fws.gov/nationalelkrefuge/Documents/Brochure_ElkBiology.pdf|nommâ=Elk Biology|almostittem=web.archive.org|almostittee=U.S. Fish & Wildlife Service|čujottum=14.6.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110604154504/http://www.fws.gov/nationalelkrefuge/Documents/Brochure_ElkBiology.pdf|vyerkkejum=2011-06-04}}</ref> Vapiteh oceh raavvâd ain iđedist já ehidist, já peiviv toh vuoiŋâsteh syejeest. Toi raavâdvalje lii kiddâ iveääigist. Ovdâmerkkân keessiv vapiteh poreh maaŋgâlágánijd kukkáid já versoid, tälviv vist muorâi páárhu. Sinošaddoid toh poreh ubâ ive. Vapiteh poreh meiddei miestuid, muorâi loostâid, kuácceid já [[jievjâm]]ijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fs.usda.gov/detail/npnht/learningcenter/nature-science/?cid=fsbdev3_055714|nommâ=Elk|almostittem=www.fs.usda.gov|almostittee=Forest Service|čujottum=14.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Boys Will Be Boys (8595525930).jpg|thumb|Oráseh taištâlmin]] [[Tiätuvuárkká:AanAyylgy 07.jpg|thumb|Vyesi]] ==Lasanem== Vaapiitoráseh já niŋálâsah eelih iänáážin sierâ čoogijn, mutâ talle ko kieimâmäigi álgá, te orásij já niŋálâsâi čageh teivih já siävuttuveh koskânis. Kieimâmäigi lii čohčuv, já tot álgá porgemáánu loopâst já pištá roovvâdmáánu pelimudo räi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mycoloradoparks.com/things-to-do/wildlife/elk-rutting-season/|nommâ=Autumn Elk Rutting Season in Rocky Mountain National Park|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2021-09-01|čujottum=2024-06-14|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Niŋálâsâi čageh láá stuárráh já orásij čageh vist uceh, já motomin tuše muáddi orráás joteh oovtâst. Ovdil kieimâmääigi vapiteh värrejeh váráduvváid, kost niŋálâsah maŋeláá kyeddih vuosijdis.<ref name="nationalg"/> Kieimâm ääigi oráseh jiänáttâleh korrâ jienáin, tastko toh irâtteh paldattâllâđ eres orásijd, vâi toh jiejah pesâččii parâttâllâđ niŋálâsâiguin. Jis oráseh kuáhtájeh já kuábáškin ij luovât, te toh taištâlškyetih čorvijnisguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://wdfw.wa.gov/living/elk.html|nommâ=Elk|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-01-10|almostittee=Washington Department of Fish & Wildlife|čujottum=2024-06-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110110045623/http://wdfw.wa.gov/living/elk.html|vyerkkejum=2011-01-10}}</ref> Niŋálâs lii čuávjist 8–9 mánuppaijeed, já tot kuáddá táválávt tuše oovtâ vyesi keessiv. Vyesih teddih suullân 16 kg. Vuosijn láá aalgâst tiälhuh, mutâ toh láppojeh keesi loopâ räi. Vapiteh kyeđih šoddâmkuávluidis suullân kuulmâihásâžžân. Luándust vapiteh eelih koskâmiärálávt 10–13 ihheed. Motomeh vyelišlaajah eelih 15 ihheed.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nps.gov/grsm/naturescience/elk-facts.htm|nommâ=Great Smoky Mountains National Park - Elk Biology (U.S. National Park Service)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-01-13|almostittee=National Park Service|čujottum=2024-06-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110113234110/http://www.nps.gov/grsm/naturescience/elk-facts.htm|vyerkkejum=2011-01-13}}</ref> ==Uhkeh== Tave-Amerikist já Aasiast láá maŋgâ piätuellee, moh pivdeh vapitijd: [[koojoot]], [[kumppi]], [[räniskuobžâ|ränis]]- já [[čapiskuobžâ]], [[puuma]] já [[siberiatiiger]].<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Griffin, Kathleen A. et al.|Paječaalâ=Neonatal mortality of elk driven by climate, predator phenology and predator community composition|Almostittem=Journal of Animal Ecology|Äigimuddo=2011|Nummeer=80 (6)|Siijđoh=1246–1257|Doi=10.1111/j.1365-2656.2011.01856.x|Bibcode=2011JAnEc..80.1246G|www=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2656.2011.01856.x|Kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Hayward, M. W. & Jędrzejewski, W. & Jêdrzejewska, B.|Paječaalâ=Prey preferences of the tiger ''Panthera tigris''|Almostittem=Journal of Zoology|Äigimuddo=2012|Ihekerdi=|Nummeer=286 (3)|Siijđoh=221–231|Doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00871.x|www=https://zslpublications.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1469-7998.2011.00871.x|Kielâ={{en}}}}</ref> Piätuelleeh pivdeh orásijd harvii, tastko toh láá piätuelleid liijkás kievrah já stuárráh. Vapiteh velttih piätuelleid elimáin stuorrâ čoogijn, main láá joba 400 ohtâgâssâd.<ref name="adw"/> Niŋálâsah pisottâleh čoogijn vuosijnis. Oráseh vist pyehtih jotteeđ ohtuu, tastko piäđuh iä ääšti taid siämmáánáál ko niŋálâsâid. Táválávt piätuelleeh äštih orásijd tuše kuhes kieimâmääigi maŋa talle ko oráseh láá kiävttám ennuv vuoimijd parâttâlmân já taištâlmân.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Wilmers, Christopher C. et al.|Paječaalâ=How climate impacts the composition of wolf‐killed elk in northern Yellowstone National Park|Almostittem=Journal of Animal Ecology|Äigimuddo=2020|Ihekerdi=|Nummeer=89 (6)|Siijđoh=1511–1519|Pmid=32145069|Doi=10.1111/1365-2656.13200|Bibcode=2020JAnEc..89.1511W|www=https://besjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1365-2656.13200|Kielâ={{en}}}}</ref> Piätuellei lasseen vapitijd äštih meiddei maaŋgah taavdah, main uási puátih ulmui kärjiellein. Vapiteh láá irâttum puáhuttuđ, mutâ tot ij lah ain luhostum. == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]n vapitist láá noomah "elk" já ”wapiti”, já [[suomâkielâ]]n vaapiit lii "kanadanhirvi" teikâ "vapiti". Eŋgâlâskielâg nommâ "wapiti" puátá [[creekielâ|cree]]- já [[shawneekielâ]]in, main vaapiit nommâ lii "waapiti" ađai "vielgis pottâ". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Jálukavrâseh]] 2qzrxkkj8s5u3z3ryhiirt0u0wg45wp 0 22602 159476 151150 2026-09-26T00:34:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159476 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Eelaand | tieđâlâš nommâ = Taurotragus oryx<br><small>([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1766)</small> | kove = Eland (Taurotragus oryx) male ... (50221599746).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22055/115166135|nommâ=Common Eland|čujottum=15.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Vuovdâčorvâgeh]] ''Bovidae'' | vyelihiäimu = [[Kussâelleeh]] ''Bovinae'' | suuhâ = [[Elandeh]] ''Taurotragus'' | šlaajâ = ''oryx'' | vyelišlaajâ = }} '''Eelaand''' (''Taurotragus oryx'')<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://laji.fi/taxon/MX.47731|nommâ=Elandi (hirviantilooppi) - Taurotragus oryx|almostittem=|čujottum=2024-06-15|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> lii [[Afrik]]ist iälusteijee [[kussâelleeh|kussâellee]]. Elandist láá kulmâ vyelišlaajâ: ''T. o. oryx'', mii iälá maadâ- já maadâviestâr-Afrikist, ''T. o. livingstonii'', mii iälá Koskâ-Sambesi meecijn, já ''T. o. pattersonianus'', mii iälá [[nuorttâ-Afrik]]ist.<ref name="iucnredlist"/><ref name="skinner">{{Kirjekäldee|Tahhee=Skinner, John D. & Chimimba, Christian T.|Nommâ=The Mammals of the Southern African Subregion|Ihe=2005|Siijđoh=637–639|Almostittemsaje=Cambridge|Almostittee=Cambridge University Press|Isbn=978-0-521-84418-5|Čujottum=2024-06-15}}</ref><ref name="Harris">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nswfmpa.org/Husbandry%20Manuals/Published%20Manuals/Mammalia/Common%20Eland.pdf|nommâ=Husbandry Guidelines for the Common Eland|tahhee=Harris, Helen|čujottum=15.6.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120417095132/http://nswfmpa.org/Husbandry%20Manuals/Published%20Manuals/Mammalia/Common%20Eland.pdf|vyerkkejum=2012-04-17}}</ref><ref name="pappas">{{Lostâkäldee|Tahhee=Pappas, Lindsay A.|Paječaalâ=Taurotragus oryx|Almostittem=Mammalian Species|Äigimuddo=2002|Nummeer=689|Siijđoh=1–5|Doi=10.1644/1545-1410(2002)689<0001:TO>2.0.CO;2|www=https://web.archive.org/web/20111223133831/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/689_Taurotragus_oryx.pdf|Kielâ={{en}}}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Eelaand lii [[jietânâseelaand]] maŋa maailm nubben stuárráámus antiloopšlaajâ.<ref name="pappas"/> Oráseh teddih 400–942 kg,<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Kingdon, J.|Nommâ=The Kingdon Field Guide to African Mammals|Ihe=997|Almostittee=Princeton University Press|Isbn=978-0-691-11692-1}}</ref> mutâ motomin joba 1 000 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/artiodactyla/common-eland.htm|nommâ=Common Eland|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-06-19|čujottum=2024-06-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120619004728/http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/artiodactyla/common-eland.htm|vyerkkejum=2012-06-19}}</ref> Niŋálâsah teddih 300–600 kg. Orásij sevealodâh lii 150–180 cm, já niŋálâsâi sevealodâh lii tuše váhá ucceeb, 125–150 cm. Orásij kukkodâh lii 240–345 cm, já niŋálâsâi kukkodâh lii 200–280 cm. Ton lasseen elandijn lii seibi, mii lii suullân 50–90 cm kukke.<ref name="pappas"/> Sehe orásijn já niŋálâsâin láá čuárvih, moh šaddeh jotelávt vuossâmui čiččâm mánuppaje ääigi toi elimist.<ref name="skinner"/> Orásij čuárvih láá suullân 43–66 cm, já niŋálâsâi čuárvih láá 51–69 cm, ađai orásij čuárvih láá váhá uánihuboh ko niŋálâsâi.<ref name="pappas"/> Niŋálâs turkkâ lii kuovgâd, já orráás turkkâ lii váhá tevkkâdub. Ko ores puáráásm, te ton turkkâ šadda váhá ránásubbon. [[Tiätuvuárkká:Taurotragus oryxx 1.png|thumb|275px|Eelaand lavdâm {{legend|#000080|''T. o. pattersonianus'' <small>(Lydekker, 1906)</small>}} {{legend|#800000|''T. o. livingstonii'' <small>(Sclater, 1864)</small>}} {{legend|#808000|''T. o. oryx'' <small>(Pallas, 1766)</small>}} ]] ==Lavdâm== Elandeh tiättojeh uáli jo vijđes kuávlust. Elandeh iälusteh ei. [[Angola]]st, [[Botswana]]st, [[Kongo demokraatlâš täsiväldi|Kongo demokraatlii täsivääldist]], [[Etiopia]]st, [[Kenia]]st, [[Lesotho]]st, [[Malawi]]st, [[Mosambik]]ist, [[Maadâ-Afrik]]ist, [[Tansania]]st já [[Uganda]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.wackywildlifewonders.com/files/animals/eland.html|nommâ=Eland (Taurotragus oryx)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-01-06|almostittee=Wild Animals of Africa|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110106004048/http://www.wackywildlifewonders.com/files/animals/eland.html|vyerkkejum=2011-01-06}}</ref> Eelaandnääli lii kiäppánmin, mutâ tot luokittâlloo vala eellimvuáimálâžžân.<ref name="iucnredlist"/> Elandeh eelih ávus tuolbâdâsâin, [[saavaan|savanijn]] já sinokuávluin.<ref name="awf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.awf.org/wildlife-conservation/eland|nommâ=Eland|almostittem=www.awf.org|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Elandeh iä táválávt ele meecijn, mutâ toh sättih kavnuđ motomin tobbeen-uv.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Koivisto, Ilkka|Nommâ=Suuri eläintieto: Eläinten kiehtova maailma 2 (H)|Ihe=1990|Sijđo=120|Almostittee=Weilin+Göös|Isbn=951-35-5128-8}}</ref> Elandeh iälusteh meiddei váráduvâin suulân 4 400 m alodahân.<ref name="adw">{{Nettikäldee|čujottâs=https://animaldiversity.org/accounts/Taurotragus_oryx/|nommâ=Taurotragus oryx (eland)|tahhee=Fahey, Bridget|almostittem=|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Raavâd== [[Tiätuvuárkká:Taurotragus oryx.jpg|thumb|left|Kyehti eelaand juhâmin čääsi]] Elandeh láá šaddoporreeh.<ref name="awf"/> Toh poreh maaŋgâlágánijd šaddoid sehe kukkáid, miestuid, sinoid já siemânijd.<ref name="pappas"/><ref name="adw"/> Elandeh poreh meiddei securinega- já strykniinmuorâi heđâlmijd. Stuárráámuu uási čäsistis elandeh finnejeh raavvâdstis, já táválávt toh juheh tuše talle ko čääci lii finnimnáál.<ref name="pappas"/> Elandeh oceh raavvâd ain iđedist já ehidist, já peiviv toh vuoiŋâsteh suoivust. Jis lii koolmâs, te elandeh orodeh peeivipaštust. ==Lasanem== Eelaandniŋálâsah šaddeh suhâjuátkimahan 15–36 mánuppaje ahasâžžân já oráseh vist 4–5-ihásâžžân. Elandijn ij lah tiätu parâttâllâmäigi, mutâ parâttâllâm tábáhtuvá táválávt arvepaje ääigi, mii lii roovvâdmáánust cuáŋuimáánu räi. Parâttâllâm álgá ko niŋálâsah nurâdâteh soojijd, main lii ennuv raavâd. Oráseh uávuttâleh niŋálâsâid, vâi toh tiäđáččii, ete láá-uv niŋálâsah kimeguáttám. Táválávt niŋálâsah väljejeh puoh kievrâmuu já stuárráámuu orráás. Maŋgii niŋálâsah sättih patâriđ orásijn, moh irâtteh parâttâllâđ toiguin, já tondiet oráseh taištâleh koskânis. Niŋálâsah láá čuávjist 8,5–9 mánuppaijeed, já toh kyeddih oovtâ vyesi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ultimateungulate.com/Artiodactyla/Taurotragus_oryx.html|nommâ=Common eland|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-01-09|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110109233047/http://ultimateungulate.com/Artiodactyla/Taurotragus_oryx.html|vyerkkejum=2011-01-09}}</ref> Ohtâ pirrâmpeivi kyeddim maŋa niŋálâsah já vyesih servih čoggijd, main láá eres niŋálâsah já vyesih. Elandeh eelih luándust suullân 15–20 ihheed.<ref name="pappas"/> ==Uhkeh já suojâlem== Elandijd pivdeh tagareh [[piätuelleeh]] ko [[leijoon|leijoneh]], [[afriklâš vildâpeenuv|afrikliih vildâpennuuh]], [[geepaard|gepardeh]] já [[hyeena]]h. Eelaand lii meiddei pivdoellee, já tot miäcástuvvoo [[Maadâ-Afrik]]ist, [[Namibia]]st, [[Botswana]]st, [[Tansania]]st, [[Mosambik]]ist, [[Sambia]]st já [[Zimbabwe]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bookyourhunt.com/|nommâ=Eland hunting trips|almostittem=www.bookyourhunt.com|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Eelaand ij lah uhkevuálásâš šlaajâ, mutâ eelaandnääli lii kuittâg kiäppánmin. Syelipivdo lasseen suijân toos lii eellimpirrâsij monâttem ulmui asâiduttem tiet. Ulmuuh láá ain eenâb já eenâb, já tondiet aassâmkuávdááh láá leevvânmin.<ref name="awf"/> Ulmuuh tarbâšeh eenâb saje viljâlemenâmáid, mii meiddei tuššâd elandij eellimkuávluid.<ref name="awf"/> Elandeh láá monâttâm paijeel 50 % ärbivuáválijn eellimkuávluinis ulmui keežild.<ref name="awf"/> Meiddei maaŋgah siskáldâssuáđih láá suijân eelaandnääli kiäppánmân tagarijn enâmijn ko [[Uganda]]st, [[Ruanda]]st já [[Angola]]st.<ref name="awf"/> Eelaand lii rávhuidittum šlaajâ, já tot suojâluvvoo kuovttijn vuovvijn: vuossâmuš lii nk. "suojâlemtuurism" já nubbe lii suojâlemkuávlui vuáđudem vildâelleid.<ref name="awf"/> Suojâlemtuurism meerhâš tom, ete tuurism iššeed ellei suoijâlmist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-01669-6_350-1|nommâ=Conservation, tourism|čujottum=16.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ovdâmerkkân Ol Lentillest, Keniast lii The Sanctuary -nommâsâš safarihooteel já vijđes suojâlemkuávlu vildâelleid.<ref name="awf"/> The Sanctuaryst ulmuuh peesih keččâđ elleid, já sii mäksim ruttâ iššeed meiddei páihálijd ulmuid.<ref name="awf"/> Afrikist láá meiddei vuáđudum nk. "vildâelleevázáttuvah", moi peht elandeh já eres-uv elleeh pyehtih jotteeđ torvolávt suojâlemkuávlust nuubán.<ref name="awf"/> == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]n elandist láá noomah "common eland", "southern eland" já "eland antelope", já [[suomâkielâ]]n eelaand lii "elandi" teikâ "hirviantilooppi". Nommâ "eland" puátá [[afrikaanskielâ]]st, já tot meerhâš "sorvâ".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.tititudorancea.com/z/common_eland.htm|nommâ=Common Eland|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-07-17|almostittee=The Titi Tudorancea Bulletin|čujottum=2024-06-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110717063215/http://www.tititudorancea.com/z/common_eland.htm|vyerkkejum=2011-07-17}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kussâelleeh]] iqar77ad6fo83hh5w2h6akbz3qggoxf 0 22603 159609 151151 2026-09-26T01:21:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159609 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Jietânâseelaand | tieđâlâš nommâ = Taurotragus derbianus<br><small>([[John Edward Gray|Gray]], 1847)</small> | kove = Taurotragus derbianus.jpg | tile = '''VU''' (hiäjulum)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/44172/50197518|nommâ=Giant Eland|čujottum=16.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 VU smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Vuovdâčorvâgeh]] ''Bovidae'' | vyelihiäimu = [[Kussâelleeh]] ''Bovinae'' | suuhâ = [[Elandeh]] ''Taurotragus'' | šlaajâ = ''derbianus'' | vyelišlaajâ = }} '''Jietânâseelaand''' (''Taurotragus derbianus'') lii maailm puoh stuárráámus antiloopšlaajâ.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lill, Dawid van|Nommâ=Van Lill's South African miscellany|Ihe=2004|Sijđo=4|Almostittee=Zebra Press|Isbn=978-1-86872-921-0}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Carwardine, Mark|Nommâ=Animal Records|Ihe=2008|Loho=Artiodactyl|Sijđo=8|Almostittee=Sterling|Isbn=978-1-4027-5623-8}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Prothero, Donald R. & Schoch, Robert M.|Nommâ=Horns, tusks, and flippers: the evolution of hoofed mammals|Loho=Hollow horns|Sijđo=91|Almostittee=Johns Hopkins University Press|Isbn=978-0-8018-7135-1}}</ref> Jietânâselandist láá kyehti vyelišlaajâ: viestârjietânâseelaand (''T. d. derbianus'') já nuorttâjietânâseelaand (''T. d. gigas'').<ref name="iucnredlist"/><ref name="Hildyard">{{Kirjekäldee|Tahhee=Hildyard, A|Nommâ=Endangered wildlife and plants of the world|Ihe=2001|Siijđoh=501–503|Almostittee=Marshall Cavendish|Isbn=978-0-7614-7198-1}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=East, R.|Nommâ=African antelope database 1998|Ihe=1999|Siijđoh=143–148|Almostittee=IUCN Species Survival Commission|Isbn=978-2-8317-0477-7}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Ores tiäddá 400–1 200 kg, já niŋálâs vist 300–600 kg.<ref name="adw">{{Nettikäldee|čujottâs=https://animaldiversity.org/accounts/Taurotragus_derbianus/|nommâ=Taurotragus derbianus (giant eland)|tahhee=Altan, Berke|almostittem=Animal Diversity Web|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Jietânâseelaand sevealodâh lii 128–181 cm, já kukkodâh lii 219–291 cm. Jietânâselandist lii suullân 90 cm kukkosâš seibi.<ref name="ultimate">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Taurotragus_derbianus.html|nommâ=Giant eland, Derby eland|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-09-11|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120911145013/http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Taurotragus_derbianus.html|vyerkkejum=2012-09-11}}</ref> Jietânâseelaand ij lah hirmâd stuárráb ko táválâš [[eelaand]], já nommâ ”jietânâs” puátá ton čoorvijn, moh láá kuhebeh ko elandijn. Sehe orásijn já niŋálâsâin láá čuárvih: orásijn toh pyehtih leđe joba 123 cm kuheh, já niŋálâsâin 66 cm kuheh.<ref name="adw"/> [[Tiätuvuárkká:Taurotragus derbianus gigas.jpg|thumb|left|Nuorttâjietânâseelaand Cincinnati elleikäärdist]] [[Tiätuvuárkká:Giant eland (Taurotragus derbianus derbianus) male.jpg|thumb|left|Viestârjietânâseelaand]] Jietânâseelaand tuurhâ ivne mulsâšud ruopsisruškâdist kastanjaivnásâžân.<ref name="ultimate"/> Orásij turkkâ šadda iivij mield tevkkâdubbon. Tuurhâst láá 9–17 vielgis sárgád,<ref name"gianteland">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gianteland.com/ginat-eland/biological-characteristic/|nommâ=Biological characteristic|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011|almostittee=Giant Eland Conservation|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110711095843/http://www.gianteland.com/ginat-eland/biological-characteristic/|vyerkkejum=2011-07-11}}</ref> nubenáál ko elandist. Jietânâseelaand jyelgih láá kuhebeh ko elandist, já ovdâjuolgijn láá čapis tiälhuh. ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Giant eland map.png|thumb|275px|Jietânâseelaand lavdâm {{Legend|#860111|viestârjietânâseelaand (''T. d. derbianus'')|border=1px solid #aaa}} {{Legend|#808000|nuorttâjietânâseelaand (''T. d. gigas'')|border=1px solid #aaa}} ]] Jietânâselandeh tiättojeh maaŋgâin [[Afrik]] enâmijn: [[Kamerun]]ist, [[Koskâ-Afrik täsiväldi|Koskâ-Afrik täsivääldist]], [[Tšad]]ist, [[Guinea]]st, [[Mali]]st, [[Senegal]]ist já [[Maadâ-Sudan]]ist. Viestârjietânâselandeh eelih maadânuorttâ-Senegalist, tave-Guineast, maadâviestâr-Malist já máhđulávt meiddei [[Guinea-Bissau]]st.<ref name="iucnredlist"/> Nuorttâjietânâselandeh vist iälusteh Koskâ-Afrik täsivääldist, mutâ toh tiättojii ovdil meiddei tavenuorttâ-[[Nigeria]]st, [[Kongo demokraatlâš täsiväldi|Kongo demokraatlii täsivääldi]] taveoosijn já taveviestâr-[[Uganda]]st. Jietânâselandeh láá meiddei lappum tagarijn enâmijn ko [[Ghana]]st, [[Togo]]st, [[Gambia]]st já [[Elefanttähtiriddo]]ost. Afrikist iälusteh ohtsis 12 000–14 000 jietânâselandid, ige šlaajâ lah uhkevuálásâš, já tagarijn enâmijn ko Kamerunist, Koskâ-Afrik täsivääldist já Tšadist jietânâseelaandnääli lii stuárrum 1990-lovo rääjist. Viestârjietânâseelaand tile lii kuittâg hyeneeb, tastko nääli stuárudâh lii tuše suullân 150–200 ohtâgâssâd, já tain stuorrâ uási eelih Niokolo-Koba aalmuglâšmeecist Senegalist. [[IUCN]] luokittâl vyelišlaajâ hirmâd uhkevuálásâžžân. Jietânâselandeh iälusteh savanijn, meecijn, ävđinenâmij roobdâin já jolgâdâsâin. Jietânâselandeh eelih meiddei páhtáás kuávluin, main čääci lii älkkest finnimnáál. Toh láá hárjánâm eelliđ eromâšávt meecijn, main šaddeh tagareh muorâšlaajah ko ''isoberlinia'', ''terminalia'', ''cobretum'' já ''afzelia''.<ref name="iucnredlist"/> ==Raavâd== Jietânâselandeh joteh iänáážin iđedist já ehidist.<ref name="discount">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discountafricanhunts.com/africananimals/eland-lord-derby.html|nommâ=Lord Derby Eland Hunting|almostittem=www.discountafricanhunts.com|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Jietânâselandeh láá šaddoporreeh, já ravâdin toid heivejeh heđâlmeh, versoh, miestuuh, loostah já sinoh. Motomin jietânâselandeh pieđgejeh čorvijdiskuin muorâi oovsijd, vâi toh pesâččii puurrâđ toi loostâid. Jietânâselandeh láá hárjánâm piergiđ kuhes aaigijd čäsittáá.<ref name="kidsbrit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kids.britannica.com/students/article/eland/606487|nommâ=Eland|almostittem=|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Toi suándi lii čuuvtij koškásub ko eres kussâellein, já ävđinenâmijn jietânâselandeh finnejeh ennuv čääsi šaddoin, maid toh poreh. Jietânâselandeh vuoiŋâsteh peiviv já joteh ko lii sevŋâd. Toin naalijn toh kevttih ucceeb čääsi jieijâs čuáskudâlmân. ==Lasanem== Niŋálâsah šaddeh suhâjuátkimahan kyevti-ihásâžžân, já oráseh vist 4–5-ihásâžžân. Jietânâselandijn ij lah tiätu parâttâllâmäigi, mutâ tot tábáhtuvá táválávt arvepaje ääigi.<ref name="adw"/> Niŋálâsâi kieimâmäigi pištá kulmâ peeivi.<ref name="adw"/> Orásij árvusajattuvah já parâttâllâmvuoigâdvuođah miäruštâllojeh čoorvij stuáruduv viärdádâlmáin já taištâlmáin. Haldâšeijee oráseh pyehtih parâttâllâđ maŋgáin niŋálâssáin. Niŋálâs lii čuávjist oovce mánuppaijeed, já tot kuáddá oovtâ vyesi.<ref name="adw"/><ref name="ultimate"/> Niŋálâs njoomât vyesis 4–6 mánuppaje, já tast maŋa toh servih čaagan, mast láá eres vyesih já niŋálâsah sehe oráseh-uv. Čoogij stuárudâh lii suullân 15–25 ohtâgâssâd.<ref name="discount"/> Jietânâseelaand iälá suullân 12–15 ihheed.<ref name="kidsbrit"/> ==Uhkeh já suojâlem== Afrikist jietânâselandijd pivdeh [[leijoon|leijoneh]], [[niilikrokodiil]]eh, [[gepardeh]] já [[afriklâš vildâpeenuv|afrikliih vildâpennuuh]].<ref name="ultimate"/> [[Piätuelleeh]] iä táválávt pivde orásijd, tastko stuorrâ oráseh pyehtih leđe varâliih joba leijonáid, moh pivdeh juávhuin.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Silvestre, I., Novelli, O. & Bogliani, G.|Paječaalâ=Feeding habits of the spotted hyaena in the Niokolo Koba National Park, Senegal|Almostittem=African Journal of Ecology|Äigimuddo=2000|Nummeer=38 (2)|Siijđoh=102–107}}</ref> Jietânâselandeh láá meiddei pivdoelleeh, já toh miäcástuvvojeh ubâ ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://biggamehuntingadventures.com/trophy-eland-hunting-south-africa/|nommâ=Trophy Eland Hunting In South Africa|almostittem=Big Game Hunting Adventures|čujottum=2024-06-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Jietânâselandeh láá hirmâd várugâs elleeh, já tondiet toid lii väädis aldaniđ. Toh láá meiddei hirmâd joteleh já pyehtih ruottâđ joba 70 km/h.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Burton, RM|Nommâ=International wildlife encyclopedia|Ihe=2022|Loho=Eland|Siijđoh=757–759|Čielgiittâs=3. riäntus|Almostittee=Marshall Cavendish|Isbn=978-0-7614-7266-7}}</ref> Miäcástem já jietânâselandij eellimpirrâs tuššâdem láá stuorrâ uhkeh kuábbáá-uv vyelišlaajân, mutâ eromâšávt viestârjietânâselandân, mii luokittâlloo uhkevuálásâžžân.<ref name="iucnredlist"/> Jietânâselandeh ferttejeh meiddei kištottâllâđ ulmui kärjielleiguin raavâdresursijn, já kištottâllâm áštá joba tiervâsub nuorttâjietanâselandijd. Suáđih-uv äštih jietânâselandijd, tastko toh tuššâdeh elandij eellimpirrâsijd.<ref name="Hildyard"/> Uhkeh láá meiddei luánduliih, tego kuhes já juátkojeijee koškepajeh. Onnáá peeivi viestârjietânâseelaand lii rávhuidittum Senegalist Niokolo-Koba aalmuglâšmeecist já Faheme miäcástemkuávlust. Nuorttâjietânâseelaand vist lii rávhuidittum maaŋgâin suojâlemkuávluin, tego Faro, Bénoué já Bouba Njida aalmuglâšmeecijn. == Nommâ eres kieláid == Jietânâselandist láá maŋgâ noomâ [[eŋgâlâskielâ]]n: "giant eland", "Lord Derby's eland" já "greater eland". [[Suomâkielâ]]n jietânâseelaand lii "sahelinelandi" teikâ "jättiläishirviantilooppi", mutâ lii kevttum meiddei taggaar nommâ ko "derbynhirviantilooppi". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kussâelleeh]] bjp1n937e4bqyug9m5qczzms3qha2hu 0 22607 159831 151140 2026-09-26T02:27:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159831 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Myskivuáksá | tieđâlâš nommâ = Ovibos moschatus<br><small>([[Eberhard August Wilhelm von Zimmermann|Zimmermann]], 1780)</small> | kove = Ovibos moschatus qtl3.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/29684/22149286|nommâ=Muskox|čujottum=18.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Kyeppirelleeh]] ''Artiodactyla'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Vuovdâčorvâgeh]] ''Bovidae'' | vyelihiäimu = [[Kaiccâelleeh]] ''Caprinae'' | suuhâ = [[Myskivuávsáh]] ''Ovibos''<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Palmén, Ernst & Nurminen, Matti (toim.)|Nommâ=Eläinten maailma, Otavan iso eläintietosanakirja. 3. Lepakot–Perhoset|Ihe=1974|Sijđo=1298|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava|Isbn=951-1-01530-3}}</ref><br><small>([[Henri Marie Ducrotay de Blainville|Blainville]], 1816)</small> | šlaajâ = ''moschatus'' | vyelišlaajâ = }} '''Myskivuáksá''' (''Ovibos moschatus'') lii [[Vuovdâčorvâgeh|Vuovdâčorvâgij]] hiäimun kullee stuorrâ [[kyeppirelleeh|kyeppirellee]]. Myskivuáksá lii áinoo myskivuávsái suuhân kullee šlaajâ, mii lii vala elimin.<ref name="wilsonreeder">{{Kirjekäldee|Tahhee=Wilson, Don E. & Reeder, DeeAnn M. (toim.)|Nommâ=Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference|Ihe=2005|Loho=Ovibos|Čielgiittâs=3. riäntus|Almostittee=Johns Hopkins University Press|Isbn=978-0-8018-8221-0}}</ref> Veikkâ ton noomâst lii-uv sääni "vuáksá", te tot ij kuittâg kuulâ siämmáá ''Bovinae''-vyelihiäimun ko [[biison]]eh, [[kussâ|kuusah]] já [[viiseent|visenteh]]. Myskivuávsá aldemuuh hyelkkišlaajah láá ei. [[ameriksavzâ]], [[muotâkaiccâ]] já [[gooraal]]. ==Olgohäämi já stuárudâh== Myskivuávsá sevealodâh lii 1,1–1,5 m. Orásij kukkodâh lii 200–250 cm, já niŋálâsâi kukkodâh lii 135–200 cm. Seibi lii uánihâš, tuše 10 cm kukke. Oráseh teddih 250–400 kg, já niŋálâsah teddih 200–250 kg.<ref name="pbs">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.pbs.org/wnet/nature/blog/musk-ox-fact-sheet/|nommâ=Musk Ox Fact Sheet|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-04-26|čujottum=2024-06-19|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Myskivuávsá turkkâ lii čappâd, räänis teikkâ tevkisruškâd, já soksâmeh láá joba meetter kukkosiih.<ref name="kidzone">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kidzone.ws/animal-facts/muskox/wool.htm|nommâ=Musk Ox Facts: Wool (Qiviut)|almostittem=www.kidzone.ws|čujottum=2024-06-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kuhes soksâmij vyelni lii timmâ ullo, mii kočoduvvoo "qiviutin", já tot suoijâl myskivuávsá kolmâ ááimust.<ref name="kidzone"/> Alaskast láá myskivuáksáfaarmih, main ullo norroo já kiävttoo ullopihtâsij kuárumân.<ref name="kidzone"/> Faarmijn oovtâ myskivuávsást puáhtá finniđ 100–150 m ulo jyehi ive.<ref name="kidzone"/> Sehe orásijn já niŋálâsâin láá čuárvih, moh stuáruh ubâ eellim.<ref name="pbs"/> Puáris orásijn čuárvih láá joba 60 cm kuheh.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/musk-ox|nommâ=Musk ox|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-07|čujottum=2024-06-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Vuosij čuárvih šodâškyetih vuossâmuu keesi ääigi.<ref name="adfg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=muskoxidentification.main|nommâ=Muskox Identification|tahhee=|almostittem=www.adfg.alaska.gov|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Muskox distribution combined.png|thumb|left|Myskivuávsá lavdâm {{Legend|#f44336|Luándulâš lavdâm}} {{Legend|#366bf4|Kuávluh, kuus šlaajâ ištâdui 1900-lovvoost}} ]] Myskivuávsá lavdâm lâi hirmâd vijđásub [[pleistoseen]]paje ääigi, já tot tiettui [[Siberia]] já [[Tave-Amerik]] arktisijn kuávluin, [[Uralväärih|Uralvaarijn]] já [[Ruánááeennâm|Ruánááenâmist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://scienceblogs.com/laelaps/2010/03/10/of-all-the-mass-extinctions|nommâ=Prehistoric DNA reveals the story of a Pleistocene survivor, the muskox|tahhee=Switek, Brian|čujottum=20.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Onnáá peeivi myskivuáksá iälust tave-[[Kanada]]st, [[Ruoššâ|Ruošâst]], Ruánááenâmist já [[Alaska]]st. Alaskast myskivuáksá jaamij suhâjämimân 1800-lovo loopâst, mutâ tot puohtui maasâd jo ive 1934.<ref name="adfg1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=wildlifenews.view_article&articles_id=1007|nommâ=Muskox on the Seward Peninsula: Near Extinction, Recovery and Sharing the Tundra|tahhee=Woodford, Riley|almostittem=www.adfg.alaska.gov|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Onnáá peeivi Alaskast láá suullân 4 000 myskivuáksád.<ref name="adfg1"/> Ulmuuh láá tuálvum myskivuávsáid meiddei [[Taažâ]]n já Ruošân. Taažâ [[Dovre]]-nommâsii kieldâst motomeh myskivuávsáh värrejii kuittâg [[Ruotâ]]n.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nummi, Petri|Nommâ=Suomeen istutetut riistaeläimet|Ihe=1988|Sijđo=39|Čielgiittâs=Julkaisusarjan 9. osa. 2. uudistettu painos|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Helsingin yliopisto, Maatalous- ja Metsäeläintieteen Laitos|Isbn=951-45-4760-8}}</ref> Myskivuávsáh puáhtojii meiddei [[Čokkeväärih|Čokkevaarijd]], mutâ nääli ij piergim tobbeen ollágin já lappui ollásávt 1970-lovvoost.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Bernes, Claes|Nommâ=Valoa ja kaamosta|Ihe=1996|Sijđo=64|Almostittee=Pohjoismaiden ministerineuvosto|Isbn=92-9120-900-7}}</ref> Myskivuávsáh kávnojeh meiddei Ruošâ [[Taimyr njargâeennâm|Taimyr njargâenâmist]] já [[Wrangell suálui|Wrangell suollust]], kuus toh puáhtojii 1970-lovvoost. Onnáá peeivi Taimyr njargâenâmist iälusteh 11 000–14 000 myskivuáksád,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ohotcontrol.ru/documents/publication/2016/%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%9F.%D0%9C.%20%D0%B8%20%D0%B4%D1%80.%20-%20%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%BE%D0%B2%D1%86%D0%B5%D0%B1%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%20%D0%B2%20%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%90%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B5%202016.pdf|nommâ=All-Russian Scientific and Practical Conference "Condition of the Habitat and Fauna Hunting Animals of Russia and Adjacent Territories"|äigimuddo=2016|čujottum=20.6.2024|ietf-kielâkoodi=ru|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181209124141/http://www.ohotcontrol.ru/documents/publication/2016/%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%9F.%D0%9C.%20%D0%B8%20%D0%B4%D1%80.%20-%20%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%BE%D0%B2%D1%86%D0%B5%D0%B1%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%20%D0%B2%20%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%90%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B5%202016.pdf|vyerkkejum=2018-12-09}}</ref> já Wrangell suollust vist suullân 1 100 ohtâgâssâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://xn--90abjvq3cwb.xn--p1ai/i-chelovek/ovcebyki-v-rossii-chislennost-i-regiony-obitaniya-na-nachalo-2022-goda|nommâ=Where in Russia Can You See a Muskox? Overview of the habits and maintenance of muskoxen at the beginning of 2019|čujottum=20.6.2024|ietf-kielâkoodi=ru}}</ref> Myskivuáksá lii hárjánâm eelliđ tuše kolmâ kuávluin, ige tot piergii ollágin [[Arktis]] ulguubeln. Myskivuáksá ij meidgin piergii liijkás muottiis kuávluin, tastko tot ij pyevti kuáivuđ raavvâd, mii lii assaas muottuu vyelni.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lahti, Seppo et al.|Nommâ=Zoo, Osa 2: Nisäkkäät|Ihe=1978|Siijđoh=255–259|Almostittemsaje=Porvoo|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-08246-5}}</ref> Lieggâ šooŋâi ääigi myskivuáksá puáccáá älkkest, já maŋgii vyesih sättih joba jäämmiđ talle ko njábbá.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Dobroruka L. J.|Nommâ=Euroopan ja Välimeren nisäkkäät - Koko perheen eläinopas|Ihe=1991|Sijđo=170|Almostittee=Gummerus|Isbn=951-20-3626-6}}</ref> Myskivuávsá eellimkuávlu olá tundrastiellâs maadârááján, kost syeinimáánu koskâliegâsvuotâ lii 10 °C.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Bjärvall, Anders & Ullström, Staffan|Nommâ=Euroopan nisäkkäät|Ihe=2003|Sijđo=246|Čielgiittâs=2. riäntus|Almostittee=Tammi|Isbn=951-31-2736-2}}</ref> ==Raavâd== Myskivuávsáh viettih keesi lahtâ kuávluin. Tagareh láá ovdâmerkkân juhâleevih. Tälviv toh värrejeh alebáid aloduvváid, vâi toh viältáččii assaas muottuu. Myskivuávsái raavâd lii kiddâ iveääigist. Keessiv toh poreh sinoid, suoinijd, siähtálijd, poijui loostâid<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nummi, Petri & Blomqvist, Leif|Nommâ=Maailman luonto: Nisäkkäät 2|Ihe=1999|Sijđo=216|Almostittee=Weilin+Göös|Isbn=951-35-6503-3}}</ref> já uccâ miestuid. Tälviv vist toh poreh jáhálijd, ruottâsijd, toŋŋâsijd já puoh enâmustáá poijuid. ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Musk Ox Cow & Calf (Ovibos moschatus) (52179859550).jpg|thumb|275px|Niŋálâs já ton vyesi]] Myskivuávsái parâttâllâmäigi álgá kesimáánu loopâst teikkâ syeinimáánu aalgâst. Ton ääigi haldâšeijee oráseh taištâleh já kištottâleh koskânis niŋálâsâin. Ulmen lii nuurrâđ niŋálâsâid haaremáid, main láá táválávt 6–7 niŋálâssâd. Oráseh parâtteleh maŋgii siämmái niŋálâsâiguin kieimâm ääigi.<ref name="pbs"/> Taištâlmijn kyehti orráás ruámusteh oohtân tassaaš ko nubbe orásijn luovât.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Wilkinson, P. F. & Shank, C. C.|Paječaalâ=Rutting-fight Mortality among Musk Oxen on Banks Island, Northwest Territories, Canada|Almostittem=Animal Behaviour|Äigimuddo=1976|Nummeer=24 (4)|Siijđoh=756–758|Doi=10.1016/S0003-3472(76)80004-8}}</ref> Parâttâllâm ääigi oráseh láá aggressiivliih, mutâ talle ko niŋálâsah láá čuávjist, te toh šaddeh vala aggressiivlubbon. Niŋálâsah merideh, mon ennuv myskivuáksáčagge jotá jyehi peeivi, já meiddei tom, ete kost toh ijjâdeh.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Jingfors, K.|Paječaalâ=Seasonal Activity Budgets and Movements of a Reintroduced Alaskan Muskox Herd|Almostittem=Journal of Wildlife Management|Äigimuddo=1982|Nummeer=46 (1)|Siijđoh=344–359|Doi=10.2307/3808645|Jstor=3808645}}</ref> Niŋálâs lii čuávjist 8–9 mánuppaijeed, já vuosij kyeddimäigi lii čuávuváá ive cuáŋuimáánust kesimáánu räi. Táválávt niŋálâs kuáddá vyesi jyehi ive, mutâ jis tälvi lii lamaš liijkás koorâs, te tot ij kyedi ollágin. Niŋálâs njoomât vyesis kyehti mánuppaje, já tast maŋa vyesi purâškuát šaddoid. Vyesi tiäddá aalgâst suullân 7–15 kg, mutâ tot stuáru hirmâd jotelávt, já jo kuuđâ mánuppaje keččin tot tiäddá 86–114 kg.<ref name="adfg1"/> Myskivuáksá iälá táválávt 12–20-ihásâžžân.<ref name="pbs"/> ==Tááláš tile== [[IUCN]] mield myskivuáksá lii eellimvuáimálâš šlaajâ, já maailmist láá suullân 80 000–120 000 myskivuáksád.<ref name="pbs"/> Uhkeh myskivuávssáid láá [[kumppi|kuumpih]], [[kuobžâ|kuobžah]] já miäcásteijeeh.<ref name="pbs"/><ref name="adfg2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=muskox.main|nommâ=Muskox (Ovibos moschatus)|tahhee=|almostittem=www.adfg.alaska.gov|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Eres jäämmimsuujah láá hyenes eellimpirrâseh, hevânem já niälgum šooŋâ keežild.<ref name="adfg2"/> == Nommâ eres kieláid == Myskivuáksá lii [[suomâkielâ]]n "myskihärkä" já [[eŋgâlâskielâ]]n "muskox". Nommâ čálloo eŋgâlâskielân kuittâg meiddei "musk ox" já "musk-ox". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kaiccâelleeh]] 7jeyefoi4w4hgktpcqvj7w7k5c5qxc4 0 22609 159945 151131 2026-09-26T02:48:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159945 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Ruopsisluosâ | tieđâlâš nommâ = Oncorhynchus nerka<br><small>([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)</small> | kove = Sockeye salmon facing left.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/135301/4071001|nommâ=Sockeye Salmon|čujottum=18.6.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = [[Tähtikyeleh]] ''Osteichthyes'' | luokka = ''[[Actinopterygii]]'' | vyeliluokka = ''[[Neopterygii]]'' | uásiluokka = | lahko = [[Luosâkyeleh]] ''Salmoniformes'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Luosâkyeleh|Luosah]] ''Salmonidae'' | vyelihiäimu = [[Eidusiih luosah]] ''Salmoninae'' | suuhâ = [[Kuálhismeerâluosah]] ''Oncorhynchus'' | šlaajâ = ''nerka'' | vyelišlaajâ = }} '''Ruopsisluosâ''' (''Oncorhynchus nerka'') lii [[Kuálhismeerâluosah|kuálhismeerâluosâi]] suuhân kullee luosâšlaajâ. Maaŋgah elleešlaajah poreh ruopsisluosâid. Jieškote-uvlágáneh [[kyeli|kyeleh]] já [[lodeh]] poreh nuorâ ruopsisluosâid.<ref name="fisheries"/> [[Kuálhismeerâ]]st ruopsisluosâid pivdeh [[nahkijáš|nahkijááh]], [[hai]]h já merânjomâtteijeeh, já talle ko ruopsisluosah vajâldeh sisenâmân, te tobbeen taid pivdeh [[kuobžâ|kuobžah]], kuáskimeh já motomin meiddei [[kumppi|kuumpih]].<ref name="fisheries"/> ==Olgohäämi já stuárudâh== [[Tiätuvuárkká:Oncorhynchus nerka 2.jpg|thumb|left|Niŋálâs já ores]] Ruopsisluosah láá 60–84 cm kuheh, já toh teddih 2,3–7 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://animals.nationalgeographic.com/animals/fish/sockeye-salmon/|nommâ=Sockeye Salmon|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-02-04|almostittee=National Geographic|čujottum=2024-06-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100204022621/http://animals.nationalgeographic.com/animals/fish/sockeye-salmon/|vyerkkejum=2010-02-04}}</ref> Väldimeerâst ruopsisluosâin lii siilbâivnásâš ertpeeli já vielgis čuávji.<ref name="fisheries">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fisheries.noaa.gov/species/sockeye-salmon|nommâ=Sockeye Salmon|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2023-12-22|čujottum=2024-06-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ton lasseen väldimeerâst toi selgi lii ruánááčuovjâd, já tast toh láá-uv finnim noomâ "blueback".<ref name="fisheries"/> Ko ruopsisluosah vajâldeh kuuđđâđ saivâčáácán, te toi olgohäämi muttoo uáli jo ennuv. Uáivi ivne muttoo ruánáájin, já roopâ ivne muttoo ruopsâdin.<ref name="fisheries"/> Ruopsisluosâorásij selgi šadda kurppen, já toi njälmi šadda ruákkilágánin.<ref name="fisheries"/> ==Lavdâm== Ruopsisluosah tiättojeh Kuálhismeerâ taveoosijn [[Hokkaidō]] räi viestârist já [[Columbia (juuhâ)|Columbiajuuvâ]] räi nuorttân, mutâ toh láá kavnum meiddei [[Mendocino pirrâdâhkodde|Mendocino pirrâdâhkode]] riddokuávlust [[Kalifornia]]st. Ruopsisluosah tiättojeh meiddei [[Nunavut]]ist. Tobbeen toi tavemus tiettumkuávlu lii Bathurstluohtâ. Motomeh ruopsisluosah vajâldeh hirmâd kuhes maađhijd [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] sisenâmân. Toh láá kavnum joba Redfish-nommâsii jäävrist [[Idaho]]st, mii lii paijeel 1 400 km merâriddoost já 2 000 meetter aloduvâst merâaaseest.<ref name="adfg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=sockeyesalmon.main|nommâ=Sockeye Salmon|tahhee=|almostittem=www.adfg.alaska.gov|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Motomeh ruopsisluosâpopulaatioh iälusteh tuše sisenâmij čácáduvâin, já toh kočoduvvojeh noomáin "kokanee". Kokaneeh láá harvii paijeel 35 cm kuheh ađai toh láá čielgâsávt ucebeh ko väldimeerâ ruopsisluosah. Maaŋgâin kuávluin, ovdâmerkkân Brittilii-Kolumbia Okanaganjäävrist, láá kyehti kokaneeluosâjuávhu: kokaneeh. moh eelih ubâ elimis jaavrijn. já kokaneeh. moh eelih ain tuše juuvâin. Kokaneeluosâi tiettumkuávlu lii uáli jo viijđes. Kanadast toh iälusteh Yukon territoriost já Brittilii-Kolumbiast, já Ovtâstum staatâin kokaneeluosah tiättojeh [[Washington (uásistaatâ)|Washingtonist]], [[Alaska]]st, [[Kalifornia]]st, [[New York (uásistaatâ)|New Yorkist]], [[Utah]]ist, [[Montana]]st, [[Idaho]]st, [[Nevada]]st, [[Colorado]]st, [[New Mexico]]st já [[Wyoming]]ist. Kokaneeluosah ištâduvvojii [[Suomâ]]n 1950-lovvoost, mutâ tobbeen ij šoddâm pisovâš nääli. Suomâst kokaneeluosâin kiävttojii meiddei noomah "järvipunalohi" já "intiaanilohi". [[Ruotâ]]n-uv irâttuvvojii ištâduđ ruopsisluosah, mutâ veikkâ aalgâst näälih lasanii-uv, te loppâloopâst toh láppojii meiddei tobbeen.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Lehtonen, Hannu|Nommâ=Iso kalakirja - Ahvenesta vimpaan|Ihe=2003|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-28134-4}}</ref> ==Raavâd== Ruopsisluosah láá puohporreeh.<ref name="nationalg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/fish/facts/sockeye-salmon|nommâ=Sockeye Salmon|almostittem=|äigimuddo=2010-11-11|čujottum=2024-06-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Saivâčääsist nuorâ ruopsisluosah poreh zooplanktonijd, rapuelleid já [[tivreh|tiivrijd]].<ref name="fisheries"/> Väldimeerâst ruopsisluosah poreh zooplanktonij lasseen uccâ [[kyeli|kuolijd]] já motomin [[kalmar]]ijd-uv.<ref name="fisheries"/> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Sockeye salmon and arctic char.jpg|thumb|Ruopsisluosah vajâldeh kuuđđâđ stuorrâ juávhuin.]] Siämmáánáál ko puoh eres kuálhismeerâluosah-uv meiddei ruopsisluosah lasaneh saivâčääsist.<ref name="nationalg"/> Ruopsisluosâčiivgah orodeh saivâčääsist kuhheeb ko eres luosâšlaajah, joba kulmâ ive.<ref name="nationalg"/> Talle toh vajâldeh väldimeerân,<ref name="nationalg"/> kost toh poreh já stuáruh.<ref name="fisheries"/> Ruopsisluosah iälusteh väldimeerâst 1–4 ive,<ref name="nationalg"/> mon maŋa toh vajâldeh maasâd saivâčáácán kuuđđâđ. Alaskast vajâldmem tábáhtuvá kesimáánust já syeinimáánust.<ref name="adfg"/> Kođoääigi niŋálâsah kuáivuh 3–5 kođokyepi, já toh kođá ohtsis 2 000–5 000 meinid.<ref name="adfg"/> Jyehi kyepist láá suullân 500–1 000 meinid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nps.gov/katm/learn/photosmultimedia/sockeye-salmon-frequently-asked-questions.htm|nommâ=Sockeye Salmon Frequently Asked Questions|tahhee=|almostittem=|čujottum=2024-06-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ruopsisluosâčiivgah kočâtteh korâidis tälviv.<ref name="fisheries"/> Sehe niŋálâsah já oráseh jäämih muádi oho siste kuđâmist.<ref name="fisheries"/> Ruopsisluosâi rummâšeh láá teháliih juuvâ ekosysteemân, tastko tain puátih ennuv raavâdamnâseh já energia.<ref name="fisheries"/> ==Nommâ eres kieláid== [[Eŋgâlâskielâ]]n ruopsisluosâst láá noomah "red salmon", "kokanee salmon", "blueback salmon", ”sockeye salmon" já "sockeye". [[Suomâkielâ]]n ruopsisluosâ kočoduvvoo noomáin "punalohi". [[Tlingitkielâ]]n ruopsisluosâ lii "g̲aat". Nommâ "sockeye" puátá [[halkomelemkielâ]]st, mon sárnuh [[Brittilâš Kolumbia|Brittilii Kolumbia]] algâaalmugeh [[Fraser (juuhâ)|Fraserjuuvâ]] kuávlust. Halkomelemkielân ruopsisluosâ lii "sθə́qəy̓", mii meerhâš "ruopsis kyeli".<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Bright, William|Nommâ=Native American placenames of the United States|Ihe=2004|Sijđo=455|Almostittee=University of Oklahoma Press|Isbn=978-0-8061-3598-4}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Luosâkyeleh]] rwhgr89ypxfdqfyyuob9b3gd1m15hvq 0 22694 159789 150265 2026-09-26T02:11:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159789 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Young Coho Salmon Oncorhynchus kisutch.jpg|thumb|Silbâluosâvejehááh]] '''Luosâvejehâš''' lii nuorâ luosâ, mii vaajâld juuvâst meerân. Vajâldem ääigi vejeháást tábáhtuveh fysiologisiih nubástusah. Toi áánsust vejehâš, mii lii iälustâm ubâ elimis saivâčääsist, pasta iälustiđ sálttáás čääsist talle ko tot juksá meerâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.rktl.fi/kala/kalavarat/kalantutkimuksen_sanastoa/|nommâ=Kalantutkimukseen ja kalastukseen liittyviä käsitteitä|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-05-11|almostittee=Riista- ja kalatalouden tutkimuslaitos|čujottum=2024-06-25|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100511045726/http://www.rktl.fi/kala/kalavarat/kalantutkimuksen_sanastoa/|vyerkkejum=2010-05-11}}</ref> Táválávt luosâčivgâ iälust šoddâmjuuvâst 2−3 ive, mut motomijn šlaajâin tuše 1−2 ive. Ton maŋa tot vaajâld meerân vejehâžžân. Meerâst nuorâ luosâ kiävttá ravâdin vala mottoom ääigi uccâ [[tivreh|tiivrijd]] já čääsist iälusteijee čielgitävtittemes elleid, mut tast maŋa ko tot lii šoddâm 25-senttisâžžân, te tot porá iänááš [[kyeli|kuolijd]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.rktl.fi/kala/tietoa_kalalajeista/lohi_jarvilohi|nommâ=Lohi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-10-21|almostittee=Riista- ja kalatalouden tutkimuslaitos|čujottum=2024-06-25|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101021013821/http://www.rktl.fi/kala/tietoa_kalalajeista/lohi_jarvilohi|vyerkkejum=2010-10-21}}</ref> ==Silbâluosâvejehâš== [[Silbâluosâ]]čivgâ kooččât korâidis tälviv teikkâ kiiđâ aalgâst suulân pelnub mánuppaje kođoääigi maŋa. Čivgâ piso kyepist 1–2 oho, já tot finnee ravâdis ruškâdâspursiist. Silbâluosâčivgâ iälust šoddâmjuuvâst 1–2 ive ovdil ko tot vaajâld väldimeerân vejehâžžân. Silbâluosâvejehâš lii suullân 10–15 cm kukkosâš, já tot lii siilbâivnásâš. Vajâldem meerân tábáhtuvá njuhčâmáánu loopâst syeinimáánu räi. == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Luosâkyeleh]] bn7ur3hj49ag2de8x3l50ae4m7vp9kq 0 22696 159947 151155 2026-09-26T02:48:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159947 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Ruošâluosâ | tieđâlâš nommâ = Oncorhynchus gorbuscha<br><small>([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)</small> | kove = Pink salmon FWS.jpg | tile = '''DD''' (váijuvávt tubdum) | tile Suomâst = | kove_tile = Status_none_DD.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = [[Tähtikyeleh]] ''Osteichthyes'' | luokka = ''[[Actinopterygii]]'' | vyeliluokka = ''[[Neopterygii]]'' | uásiluokka = | lahko = [[Luosâkyeleh]] ''Salmoniformes'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Luosâkyeleh|Luosah]] ''Salmonidae'' | vyelihiäimu = [[Eidusiih luosah]] ''Salmoninae'' | suuhâ = [[Kuálhismeerâluosah]] ''Oncorhynchus'' | šlaajâ = ''gorbuscha'' | vyelišlaajâ = }} '''Ruošâluosâ''' teikkâ '''päkkiluosâ''' (''Oncorhynchus gorbuscha'') lii kuálhismeerâluosâi suuhân kullee luosâšlaajâ. Väldimeerâst eres [[kyeli|kyeleh]] já riddokuávlui [[lodeh]] poreh uccâ ruošâluosâid, já rävis ruošâluosâid vist poreh sehe merânjomâtteijeeh (om. [[päikkiväälis|päkkiválláh]]) já kyeleh (om. [[kuálhismeerâpääldis|kuálhismeerâpáldáh]] já [[hai]]h).<ref name="fisheries">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fisheries.noaa.gov/species/pink-salmon|nommâ=Pink Salmon|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2023-12-22|čujottum=2024-06-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Saivâčääsist ruošâluosâid poreh eromâšávt [[kuobžâ|kuobžah]], mutâ meiddei [[kumppi|kuumpih]], [[čeevris|čiävráh]] já [[vielgisuáivmerâkuáskim]]eh.<ref name="fisheries"/> ==Olgohäämi já stuárudâh== Ruošâluosah láá čiččâm virgálii luosâšlaajâst puoh ucemusah. Ruošâluosah teddih 1,5–2 kg, já toh láá 40–50 cm kuheh. Stuárráámus ruošâluosâ kuittâg teedij 6,8 kg, já tot lâi 76 cm kukke.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://fishbase.mnhn.fr/summary/240|nommâ=Oncorhynchus gorbuscha|almostittem=|čujottum=2024-06-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240626133612/https://fishbase.mnhn.fr/summary/240|vyerkkejum=2024-06-26}}</ref> Väldimeerâst ruošâluosah láá kuovgissiilbâivnásiih. Ruošâluosâi selgi muttoo kuovgisruánáájin já čuávji vielgâdin talle ko toh mäccih juvváid kuuđđâđ. Orásijn šadda kurppe, já tast ruošâluosah láá finnim noomâ "humpback").<ref name="fisheries"/> Ruošâluosâin láá tevkis tiälhuh roopâst já monnjâveepsist.<ref name="fisheries"/> ==Raavâd== Saivâčääsist ruošâluosah poreh planktontiäpuid já čielgitävtittemes elleid. Väldimeerâst planktontiäpui já čielgitävtittemes ellei lasseen toh poreh uccâ kuáláid.<ref name="adfg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=pinksalmon.main|nommâ=Pink Salmon|tahhee=|almostittem=www.adfg.alaska.gov|almostittee=Alaska Department of Fish and Game|čujottum=2024-06-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ruošâluosah poreh meiddei [[kalmar]]ijd.<ref name="adfg"/> Kođoääigi ruošâluosah jaskeh purâmist ollásávt.<ref name="adfg"/> ==Lavdâm== [[Aasia]]st ruošâluosah iälusteh [[Ruoššâ|Ruošâ]] [[Lena (juuhâ)|Lenajuuvâst]], [[Korea njargâeennâm|Koreast]] já [[Jaapaan]] [[Honshū]]suollust. [[Tave-Amerik]]ist toh tiättojeh [[Kanada]] [[Mackenzie (juuhâ)|Mackenziejuuvâst]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.psf.ca/sites/default/files/R-59_StockStatusArcticSalmon2009.pdf|nommâ=Pacific Salmon in Canada's Arctic Draining Rivers, With Emphasis on Those in British Columbia and the Yukon|tahhee=Irvine, J.R. et al.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009|almostittee=Pacific Fisheries Resource Conservation Council|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=27.6.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210430130111/https://www.psf.ca/sites/default/files/R-59_StockStatusArcticSalmon2009.pdf|vyerkkejum=2021-04-30}}</ref> ain Pugetluovtâ räi [[Washington (uásistaatâ)|Washington uásistaatâst]]. Ruošâluosah kuittâg uáinojii meiddei [[Kalifornia]]st tagarijn juuvâin ko [[San Lorenzo (juuhâ)|San Lorenzo]] ive 1915<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Scofield, N. B.|Paječaalâ=The humpback and dog salmon taken in San Lorenzo River|Almostittem=California Fish and Game|Äigimuddo=1916|Nummeer=2 (1)|Siijđoh=41|Kielâ={{en}}}}</ref> já [[Sacramento (juuhâ)|Sacramento]] 1950-lovvoost.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Hallock, Richard J. & Fry, Donald H. Jr.|Paječaalâ=Five Species of Salmon, Oncorhynchus, in the Sacramento River, California|Almostittem=California Fish and Game|Äigimuddo=1967|Nummeer=53 (1)|Siijđoh=5–22|Kielâ={{en}}}}</ref> Ruošâluosah láá ištâdum Tave-Amerik [[Stuorrâjäävrih|Stuorrâjavrijd]], já toh láá jo hárjánâm eelliđ tobbeen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nas.er.usgs.gov/queries/factsheet.aspx?SpeciesID=906|nommâ=Pink Salmon (Oncorhynchus gorbuscha)|almostittem=nas.er.usgs.gov|almostittee=USGS Nonindigenous Aquatic Species Database|čujottum=2024-06-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Euroop]]ist ruošâluosah láá ištâdum [[Vielgismeerâ]]n já [[Baareencmeerâ]]n. Ruošâluosah láá oinum vaajâldmin juuvâin [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st, [[Irland]]ist, [[Stuorrâ-Britannia]]st já [[Island]]ist. Taažâ riddokuávluin ruošâluosah tiättojeh jo vijđáht. [[Suomâ]]st ruošâluosah tiättojeh [[Tiänu (juuhâ)|Tiänujuuvâst]], [[Aanaarjuuhâ|Aanaarjuuvâst]] já [[Njiävđámjuuhâ|Njiävđámjuuvâst]]. Ive 2017 ruošâluosânääli stuáruškuođij jotelávt, já siämmást ton tiettumkuávlu vijđánij Suomâ já Taažâ juuvâin. Stuárrumliähtu lasanij uđđâsist ive 2021. Ovdil ive 2017 arvâlui, ete Tiänujuuhân vajâldii muáddi čyeđe ruošâluossâd ain parâttes iivij. Iivij 2017–2019 vajâldii suullân 5 000 ruošâluossâd, já ive 2021 suullân 50 000 ohtâgâssâd. Parâlij iivij vist nääli lii pissoom uccen. Suijâ ruošâluosânääli jotelis stuárumân lohtâs muttojeijee šoŋŋâdâhtilán. Tastko Baareencmeerâst šoŋŋâ muttoo lieggâsubbon kiđđuv, te tobbeen ain eenâb já eenâb čiivgah rippáseh, já tondiet ain eenâb já eenâb rävis ruošâluosah vajâldeh juvváid kuuđđâđ. Ruošâluosah láá kolmâčäcikyeleh, já toh piergejeh pyeremusávt ko čääci lii 5,6–14,6 °C. ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Sitka spawning salmon 180906.jpg|thumb|left|Ruošâluosah vaajâldmin Alaskast]] Ruošâluosâi eellimsykli lii kyevti-ihásâš, já ruošâluosâin tiättojeh kyehti nääli: parâttesihásiih já parâlâšihásiih. Toh iä kuássin parâttâl koskânis. Kođo tábáhtuvá kesimáánu loopâst roovvâdmáánu pelimudo räi. Niŋálâsah kuáivuh kuopijd, moid toh kyeđih meinijdis. Siämmást puátih oráseh, moh kulgâtteh kuopsâ meeinij oolâ. Niŋálâsah vähtejeh kuopijd tassaaš ko toh jäämih. Čiivgah kočâtteh korâidis juovlâmáánust kuovâmáánu räi, já njuhčâ-cuáŋuimáánust toh vaajâldškyetih meerân. Meerâst ruošâluosah poreh já stuáruh jotelávt,<ref name="fisheries"/> já toh šaddeh kuuđđâmahan kyevti-ihásâžžân. {{clear|left}} == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]n ruošâluosâst láá noomah "pink salmon" já "humpback salmon". [[Suomâkielâ]]n ruošâluosâ lii "kyttyrälohi", já [[tlingitkielâ]]n tot lii "cháas'". Suomâkielâlâš nommâ puátá kurppeest, mii orásijn šadda ovdil kuuđđâm. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Luosâkyeleh]] [[Luokka:Nuorttâmeerâ vieresšlaajah]] rai2k97sfc6lpjf48ma1kh9xx34bykw 0 22720 159428 150269 2026-09-26T00:21:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159428 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Arnar Már Arngrímsson | kove = Arnar_Mar_Arngrimson.jpg | šoddâm = 1972 | jáámmám = | hävdi = | áámmát = nuorâikirječällee, jurgâleijee já máttáátteijee | noomah = | šlaajâ = | kielâ = [[islandkielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Arnar Már Arngrímsson''' (š. [[1972]]) lii islandlâš nuorâikirječällee, jurgâleijee já máttáátteijee. Sun čáálá jieijâs eenikielân ađai [[islandkielâ]]n. Arngrímsson kirjeh iä lah val jurgâlum anarâškielân. == Eellim == Arngrímsson rávásmij [[Akureyri]]st, [[Island]]ist. Sun luuvâi islandlii kirjálâšvuođâ [[Island ollâopâttâh|Island ollâopâttuvvâst]] já saksalii kirjálâšvuođâ [[Köln ollâopâttâh|Köln ollâopâttuvvâst]].<ref name="winje-daniel">{{Nettikäldee|čujottâs=https://winjeagency.com/books/89-arnar-mar-arngrimsson-the-saga-of-solvi-son-of-daniel|nommâ=The Saga of Sölvi, son of Daniel|almostittem=Winje Agency|čujottum=2024-06-28|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240628205025/https://winjeagency.com/books/89-arnar-mar-arngrimsson-the-saga-of-solvi-son-of-daniel|vyerkkejum=2024-06-28}}</ref> == Palhâšumeh já tubdâstâsah == Arngrímsson vuossâmuš kirje ''Sölvasaga unglings'' almostui ive 2015. Jo siämmáá ive sun lâi iävtukkâssân [[Island kirjálâšvuotâpalhâšume]] uážžon Párnái- já nuorâikirjeh -kategoriast, mut tom vuoitij islandlâš čaittâleijee já kirječällee [[Gunnar Helgason]].<ref name="visir-2016160219914">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.visir.is/g/2016160219914/einar-mar-gunnar-og-gunnar-hljota-islensku-bokmenntaverdlaunin|nommâ=Einar Már, Gunnar og Gunnar hljóta Ís­lensku bók­mennta­verð­launin|almostittem=Vísir.is|čujottum=2024-06-28|tahhee=Ármannsson, Bjarki|äigimuddo=2016-02-10|kielâ={{is}}}}</ref> Čuávuváá ive sun vuoitij [[Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume]] siämmáá kirjeest.<ref name="norden-arngrímsson-2016">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norden.org/en/news/arnar-mar-arngrimsson-wins-nordic-council-children-and-young-peoples-literature-prize|nommâ=Arnar Már Arngrímsson wins the Nordic Council Children and Young People’s Literature Prize for “Sölvasaga unglings”|almostittem=[[Tave-enâmij rääđi]]|čujottum=2024-06-28|äigimuddo=2016-11-01|kielâ={{en}}}}</ref> Kirje jotkâuásist ''Sölvasaga Daníelssonar'' sun lâi oppeet iävtukkâssân [[Island kirjálâšvuotâpalhâšume]] uážžon Párnái- já nuorâikirjeh -kategoriast ive 2018,<ref name="winje-daniel"/><ref name="visir-2018181209931">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.visir.is/g/2018181209931/tilnefningar-til-islensku-bokmenntaverdlaunanna|nommâ=Tilnefningar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna|almostittem=Vísir.is|čujottum=2024-06-28|tahhee=Erlingsdóttir, Margrét Helga|äigimuddo=2018-12-01|kielâ={{is}}}}</ref> mut palhâšume vuoitij [[Sigrún Eldjárn]].<ref name="visir-2019190128727">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.visir.is/g/2019190128727/flora-islands-hallgrimur-og-sigrun-fengu-verdlaunin|nommâ=Flóra Íslands, Hallgrímur og Sigrún fengu verðlaunin|almostittem=Vísir.is|čujottum=2024-06-28|tahhee=Bjarnar, Jakob|äigimuddo=2019-01-29|kielâ={{is}}}}</ref> == Pargo == * [[2015]] – ''[[Sölvasaga unglings]]'' * [[2018]] – ''[[Sölvasaga Daníelssonar]]'' == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Arngrímsson, Arnar Már}} [[Luokka:Islandkielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Islandliih párnái- já nuorâikirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1972 šoddâmeh]] [[Luokka:Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume vyeitteeh]] nl7okdcbb826adjtcvhj04gzjgx6jfm 0 22756 159854 150274 2026-09-26T02:30:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159854 wikitext text/x-wiki Ive '''2024 pesipáálu Nuorttâ-Uárji-kištoh''' uárnejuvvojii [[Jyväskylä]]st. [[Pesipállu|Pesipáálu]] täsnispellei Nuorttâ- já Uárji-juávhuh spellii kesimáánu 29. peeivi 2024 nieidâi já nisonij speelâin já kesimáánu 30. peeivi 2024 kaandâi já almai speelâin.<ref name="aavis03072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/03/pesipaalu-nuortta-uarji-kistoh-laa-spellum-nuorta-nisoneh-vuoittii-vuosmuu-keerdi-ive-2010-mana/|nommâ=Pesipáálu Nuorttâ-Uárji-kištoh láá spellum – Nuortâ nisoneh vuoittii vuosmuu keerdi ive 2010 maŋa|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2024-07-03|čujottum=2024-07-03}}</ref> ==Nieidah== Nieidah kuáhtájii 47. keerdi Nuorttâ–Uárji-kištoin. Uárji lâi čielgâsávt pyereeb: tot kuođij Nuortâ kaččâmijttáá já vuoitij 0–2 (0–3, 0–3). Kiedi pyeremussân spellen väljejui Uárji-juávhu 18-ihásâš [[Lyydia Eskola]], kii oovdâst [[Pöytyän Urheilijat]] -juávhu nisonij [[Superpesis]]-liigast já [[Laitilan Jyske]] -juávhu nieidâi Superpesis-liigast. Sun speelâi vuosmuu uásist lukkárin já čooskij meiddei oovtâ kaččâm. Uárji-juávhust vuossâmuu já nube palhâšume finnijn [[Charlotta Höglund]] ([[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Lapuan Virkiä]]) já [[Odessa Tiitto]] ([[Jokilaakson Pesäkuula]]). Nuorttâ-juávhust vist palhâšuin [[Veera Varonen]] ([[Joensuun Maila]]) já [[Mira Heikkilä]] ([[Haminan Palloilijat]]).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.superpesis.fi/ajankohtaista/lansi-nollasi-idan-tyttojen-arvo-ottelussa|nommâ=Länsi nollasi Idän tyttöjen arvo-ottelussa|almostittem=|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Juávhuh === Kuábbáá-uv juávhust lijjii 13 spelled.<ref name="nieidahkaandah">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.pesis.fi/uutiset/2024/06/useita-tuttuja-nimia-kun-nuoret-tahdittavat-ita-lansi-viikonloppua-19-vuotiaiden-arvo-otteluissa/|nommâ=Useita tuttuja nimiä, kun nuoret tähdittävät Itä-Länsi-viikonloppua 19-vuotiaiden arvo-otteluissa|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2024-06-11|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240714004455/https://www.pesis.fi/uutiset/2024/06/useita-tuttuja-nimia-kun-nuoret-tahdittavat-ita-lansi-viikonloppua-19-vuotiaiden-arvo-otteluissa/|vyerkkejum=2024-07-14}}</ref> {{col div|colwidth=29em}} ==== Nuorttâ ==== # [[Veera Varonen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Selina Similä]], [[Kirittäret]] # [[Karoliina Soppela]], [[Oulun Lippo|Lippo Jun.]] # [[Mira Heikkilä]], [[Haminan Palloilijat|HP]] # [[Annika Utriainen]], [[Haminan Palloilijat|HP]] # [[Tiia-Mari Veikanmaa]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Vilma Tuutti]], [[Haminan Palloilijat|HP]] # [[Miia Vuoti]], [[Kajaanin Pallokerho|KPK]] # [[Amanda Piiroinen]], [[JoMa]] # [[Siiri Laine]], [[Manse PP|Manse]] # [[Neea Nuikka]], [[Helsingin Roihu|Roihu]] # [[Enni Pellikka]], [[Kajaanin Pallokerho|KPK]] # [[Nella Sarnikorpi]], [[Haminan Palloilijat|HP]] ==== Uárji ==== # [[Charlotta Höglund]], [[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Virkiä]] # [[Aino Lepola]], [[Fera]] # [[Enni Paatero]], [[Porin Pesäkarhut|Pesäkarhut]] # [[Matilda Niskakangas]], [[Seinäjoen Maila-Jussit|SMJ]] # [[Lydia Eskola]], [[Laitilan Jyske|LaJy]] # [[Fanni Tuuri]], [[Seinäjoen Maila-Jussit|SMJ]] # [[Odessa Tiitto]], [[Ylivieskan Kuula|PesäKuula]] # [[Pinja Toivonen]], [[Laitilan Jyske|LaJy]] # [[Elisa Hyny]], [[Alajärven Ankkurit|AA]] # [[Erica Rosendahl]], [[Fera]] # [[Julia Ritola]], [[Seinäjoen Maila-Jussit|SMJ]] # [[Emma Virtanen]], [[Laitilan Jyske|LaJy]] # [[Johanna Ylöstalo]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] {{Col div end}} ==Nisoneh== Nisonij 62. kištoost šoodâi uáli jo čoovgâs 3 293 keččee oovdâst. Nuorttâ uážui pyere aalgâ já luhostui vyeittiđ vuosmuu uási 5–4. Nube uásist Nuorttâ lâi vyeittimin 2–0 ko lâi tuše ohtâ vuárupaarâ spelâhánnáá. Ko Nuorttâ finnij vala kyehti puálu, te kišto loopân tarbâšui ohtâ puálu. Talle oroi, et Uárji 12 vuáitu ráiđu lâi viijmâg potkânmin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20097120|nommâ=Itä katkaisi Lännen 12 voiton sarjan pesäpallon naisten arvo-ottelussa|almostittem=|äigimuddo=2024-06-29|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Talle tábáhtuuškuođij veikkâ mii. [[Kaisa Peräaho]] ([[Lapuan Virkiä]]) já [[Silja Syrjälä]] ([[Seinäjoen Maila-Jussit]]) kuohtuuh čoskijn kunneekaččâm já puovttijn táválii-uv kaččâm. Uárji finnij vala kyehti kaččâm já vuoitij nube uási 2–6. Pááikánčaskemkištoost Uárji finnij tuše oovtâ kaččâm. Nuorttâ-juávhust luhostuin [[Anna Ala-Kauhaluoma]] ([[Manse PP]]) já [[Tinja Töyrylä]] ([[Jyväskylän Kirittäret]]), já nuuvt Nuorttâ juhloi vuosmuu vuáitus ive 2010 maŋa. Lase jiäráskitteevuođâ kiišton faalâi vala tot, et majemuš kaččâm tärhistui videoin.<ref name="aavis03072024"/><ref name="nisoneh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.superpesis.fi/ajankohtaista/idan-naiset-katkaisivat-lannen-ennatyksellisen-voittoputken|nommâ=Idän naiset katkaisivat Lännen ennätyksellisen voittoputken|almostittem=|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kiedi pyeremussân spellen väljejui Nuorttâ-juávhu Ala-Kauhaluoma, kii čooskij ohtsis nelji kaččâm. Nuorttâ-juávhust vuosmužžân palhâšui kapteen [[Venla Karttunen]] (Jyväskylän Kirittäret) já nubben [[Saaga-Angelia Raudasoja]] (Manse PP). Uárji-juávhust vist palhâšuin Syrjälä já [[Aino-Kaisa Mantere]] ([[Seinäjoen Maila-Jussit]]).<ref name="aavis03072024"/><ref name="nisoneh"/> === Juávhuh === Kuábbáá-uv juávhust lijjii 13 spelled.<ref name="nisonehalmaah">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.superpesis.fi/ajankohtaista/ita-lansi-joukkueet-kokonaisuudessaan-julki-naisten-lannella-nelja-ensikertalaist|nommâ=Naisten ja miesten Itä-Länsi-joukkueet julki|almostittem=|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> {{col div|colwidth=29em}} ==== Nuorttâ ==== # [[Viivi Partanen]], [[Kirittäret]] # [[Saaga-Angelia Raudasoja]], [[Manse PP|Manse]] # [[Venla Karttunen]], [[Kirittäret]] # [[Nelli Huotari]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Anna Ala-Kauhaluoma]], [[Manse PP|Manse]] # [[Noora Pasi]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Jutta Myllyniemi]], [[Joensuun Maila|JoMa]] (<del>[[Siri Eskola]], [[Manse PP|Manse]]</del>) # [[Tinja Töyrylä]], [[Kirittäret]] (<del>[[Virpi Hukka]], [[Manse PP|Manse]]</del>) # [[Veera Toikka]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Maria Kaakinen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Kiira Kautto]], [[Manse PP|Manse]] # [[Hanna Toivanen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] # [[Venla Tanhua]], [[Manse PP|Manse]] ==== Uárji ==== # [[Johanna Pirskanen]], [[Porin Pesäkarhut|Pesäkarhut]] # [[Riikka Polso]], [[Vaasan Mailattaret|Mailattaret]] # [[Silja Syrjälä]], [[Seinäjoen Maila-Jussit|SMJ]] # [[Tiia Peltonen (pesipálluspellee)|Tiia Peltonen]], [[Porin Pesäkarhut|Pesäkarhut]] # [[Aino Tanhua]], [[Fera]] # [[Kaisa Peräaho]], [[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Virkiä]] # [[Emma Kiviniemi]], [[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Virkiä]] # [[Emilia Linna]], [[Porin Pesäkarhut|Pesäkarhut]] # [[Minttu Vettenranta]], [[Porin Pesäkarhut|Pesäkarhut]] # [[Aino-Kaisa Mantere]], [[Seinäjoen Maila-Jussit|SMJ]] # [[Janette Lepistö]], [[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Virkiä]] # [[Petra Kerola]], [[Lapuan Virkiä (pesipállu)|Virkiä]] # [[Ilona Hakoniemi]], [[Fera]] {{Col div end}} ==Kaandah== Kaandâi 66. Nuorttâ–Uárji-kišto nuuvâi Nuortâ vuáitun. Kuohtuuh uásih lijjii täsiveh. Nuorttâ vuoitij vuosmuu uási 4–3. Nube uásist kuábáškin juávkku ij finnim oovtâgin kaččâm, já nuuvt Nuorttâ vuoitij ubâ kišto. Kiedi pyeremus lâi Nuorttâ-juávhu [[Niklas Moilanen]] ([[Jyväskylän Kiri]]), kii lâi kuávdáš spellee vuosmuu uásist. Nuorttâ-juávhust palhâšuin [[Akseli Pitkänen]] ([[Kouvolan Pallonlyöjät]]) já [[Roope Seppänen]] ([[Imatran Pallo-Veikot]]). Uárji-juávhust vist palhâšuin [[Vili Still]] ([[Ylivieskan Kuula]]) já [[Olavi Perälä]] ([[Alajärven Ankkurit]]).<ref name="aavis03072024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.superpesis.fi/ajankohtaista/ita-nappasi-voiton-poikien-arvo-ottelusta|nommâ=Itä nappasi voiton poikien arvo-ottelusta|almostittem=|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Juávhuh === Kuábbáá-uv juávhust lijjii 13 spelled.<ref name="nieidahkaandah"/> {{col div|colwidth=29em}} ==== Nuorttâ ==== * [[Samuel Huotari]], [[Sotkamon Jymy|SoJy]] * [[Mico Huttunen]], [[Haminan Palloilijat|HP]] * [[Topias Kaksonen]], [[Kiteen Pallo -90|KiPa-90]] * [[Perttu Kenttäaho]], [[Kouvolan Pallonlyöjät|KPL]] * [[Elmeri Lonkainen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Niklas Moilanen]], [[Jyväskylän Kiri|JKL Kiri]] * [[Akseli Pitkänen]], [[Kouvolan Pallonlyöjät|KPL]] * [[Roope Puittinen]], [[Kiteen Pallo -90|KiPa-90]] * [[Ukko Schroderus]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Roope Seppänen]], [[Imatran Pallo-Veikot|IP-V]] * [[Perttu Toikka]], [[Haminan Palloilijat|HP]] * [[Kasperi Vehkaoja]], [[Sotkamon Jymy|SoJy]] * [[Mikael Virkkala]], [[Joensuun Maila|JoMa]] ==== Uárji ==== * [[Tino Heikkilä]], [[Manse PP|Manse]] * [[Eeli Hänninen]], [[Alajärven Ankkurit|AA]] * [[Johannes Kerola]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Topi Kujala]], [[Nurmon Jymy (pesipállu)|NuJy]] * [[Veikka Kurppa]], [[Ulvilan Pesä-Veikot|UP-V]] * [[Kimi Lassila]], [[Alajärven Ankkurit|AA]] * [[Matias Paananen]], [[Manse PP|Manse]] * [[Olavi Perälä]], [[Alajärven Ankkurit|AA]] * [[Valtteri Savilahti]], [[Manse PP|Manse]] * [[Ville Soini]], [[Manse PP|Manse]] * [[Vili Still]], [[Ylivieskan Kuula|YK]] * [[Oula Tanttu]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Jussi Vihriälä]], [[Veteli-Pesis|VePe]] {{Col div end}} ==Almaah== Nuorttâ-Uárji-kištoi kliimaks lâi almai 89. kišto, mon čuovvuu 3 683 keččed. Nuorttâ lâi vuáittám kulmâ ovdebáá kišto.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20097197|nommâ=Jukka-Pekka Vainionpään lyönti ratkaisi, Länsi vei arvo-ottelun ensi kertaa viiteen vuoteen|almostittem=|äigimuddo=2024-06-30|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tot algâttij tääl-uv vuáittoin, tastko Uárji lukkár endurân moonnâm leggistem keežild juávkku monâttij kyehti kaččâm, já vuosmuš uási nuuvâi 2–1. Te Uárjigis vuoitij 3–5. Pááikánčaskemkištoost Uárji latkišis olgospellâ kuođij Nuortâ kaččâmijttáá. Ko Uárji-juávhu [[Jukka-Pekka Vainionpää]] ([[Vimpelin Veto]]) čooskij já [[Mikko Vihriälä]] (Vimpelin Veto) kaačâi oovtâ kaččâm, te Uárji vuoitij kišto. Kiedi pyeremussân spellen väljejui Uárji-juávhu [[Perttu Ruuska]] ([[Manse PP]]), kii čooskij kyehti kaččâm. Ruuska lâi kiedi pyeremus meiddei ive 2019, ko Uárji vuoitij kišto ovdebáá keerdi. Uárji pyeremussân palhâšui lukkár [[Topi Still]] já nubben [[Valentin Ikonen]]. Nuorttâ-juávhust vist palhâšuin [[Aku Kettunen]] já [[Konsta Kettunen]].<ref name="aavis03072024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.superpesis.fi/ajankohtaista/lansi-kaansi-miesten-ita-lannen-nimiinsa|nommâ=Länsi käänsi miesten Itä-Lännen nimiinsä|almostittem=|čujottum=2024-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> === Juávhuh === Kuábbáá-uv juávhust lijjii 13 spelled.<ref name="nisonehalmaah"/> {{col div|colwidth=29em}} ==== Nuorttâ ==== * [[Tuomas Jussila]], [[Kempeleen Kiri|KeKi]] * [[Konsta Kettunen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Aapo Komulainen]], [[Sotkamon Jymy|SoJy]] * [[Antti Korhonen (pesipálluspellee)|Antti Korhonen]], [[Kempeleen Kiri|KeKi]] * [[Niko Korhonen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Kalle Kuosmanen]], [[Sotkamon Jymy|SoJy]] * [[Jani Lassila]], [[Kempeleen Kiri|KeKi]] * [[Onni Määttä]], [[Kempeleen Kiri|KeKi]] * [[Konsta Piironen]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Joosua Rättö]], [[Joensuun Maila|JoMa]] * [[Patrik Wahlsten]], [[Kouvolan Pallonlyöjät|KPL]] * [[Patrik Vartama]], [[Kouvolan Pallonlyöjät|KPL]] * [[Iivari Vihanto]], [[Sotkamon Jymy|SoJy]] ==== Uárji ==== * [[Petteri Alanen]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Elmeri Anttila]], [[Vimpelin Veto|ViVe]] * [[Valentin Ikonen]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Mikko Kanala]], [[Vimpelin Veto|ViVe]] * [[Iiro Kuosa]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Aleksi Lassila]], [[Vimpelin Veto|ViVe]] * [[Severi Lassila]], [[Vimpelin Veto|ViVe]] * [[Elmeri Lieto]], [[Manse PP|Manse]] * [[Teemu Nurmio]], [[Hyvinkään Tahko|Tahko]] * [[Perttu Ruuska]], [[Manse PP|Manse]] * [[Topi Still]], [[Pattijoen Urheilijat|PattU]] * [[Simo Vainikainen]], [[Manse PP|Manse]] * [[Jukka-Pekka Vainionpää]], [[Vimpelin Veto|ViVe]] {{Col div end}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 2024 valastâllâm]] [[Luokka:Pesipáálu Nuorttâ-Uárji-kištoh|2024]] k14gp5vkmmbiii8k9ofrqmu3bwyz8ab 0 22807 159908 151143 2026-09-26T02:41:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159908 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Puuma | tieđâlâš nommâ = Puma concolor<br><small>([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1771)</small> | kove = Puma concolor stanleyana - Texas Park - Lanzarote -PC08 (cropped).jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/18868/97216466|nommâ=Puma|čujottum=8.7.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kissáelleeh]] ''Felidae'' | vyelihiäimu = [[Kisáh]] ''Felinae'' | suuhâ = [[Puumah]] ''Puma'' | šlaajâ = ''concolor'' | vyelišlaajâ = }} '''Puuma''' (''Puma concolor'') lii stuorrâ kissáellee, mii iälust [[Tave-Amerik]]ist, [[Kuovdâ-Amerik]]ist já [[Maadâ-Amerik]]ist. 1980-lovo loopâ räi puuma juohhui joba 32 vyelišlaajân, mutâ maŋeláá huámášui, ete maaŋgah vyelišlaajah láá molekyylisii tääsist liijkás siämmáálágáneh, vâi taid puávtáččij anneeđ sierâ vyelišlaaijân. Ive 2005 kirjeest "Mammal Species of the World" puuma juohhui kuuđâ vyelišlaajân: ''P. c. concolor'', ''P. c. puma'', ''P. c. couguar'', ''P. c. costaricensis'', ''P. c. anthonyi'' já ''P. c. cabrerae''.<ref name="castello">{{Kirjekäldee|Tahhee=Castelló, José R.|Nommâ=Felids and Hyenas of the World|Ihe=2020|Siijđoh=160–162|Almostittee=Princeton University Press|Isbn=978-0-691-20845-9}}</ref> Ton lasseen meiddei floridapantter (''P. c. coryi'') onnui jieijâs vyelišlaaijân ive 2006 tutkâmušâin,<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Conroy, M. J.; Beier, P. & Quigley, H. & Vaughan, M. R.|Paječaalâ=Improving The Use Of Science In Conservation: Lessons From The Florida Panther|Almostittem=Journal of Wildlife Management|Äigimuddo=2006|Nummeer=70 (1)|Siijđoh=1–7|Doi=10.2193/0022-541X(2006)70[1:ITUOSI]2.0.CO;2}}</ref> mutâ maŋeláá tot luokittâllui uđđâsist Tave-Amerik puuman (''P. c. couguar'').<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y#page=33|nommâ=A revised taxonomy of the Felidae|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=10.7.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Onnáá peeivi puumast láá virgálávt tuše kyehti vyelišlaajâ: ''P. c. concolor'' já ''P. c. couguar''.<ref name="castello"/> ==Olgohäämi já stuárudâh== Puuma lii maailm niäljádin stuárráámus kissáelleešlaajâ,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://cougarnet.org/cougarfacts.html|nommâ=Expanding Cougar Population|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-11-21|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101121100620/http://cougarnet.org/cougarfacts.html|vyerkkejum=2010-11-21}}</ref> já [[jaguaar]] maŋa tot lii Tave-Amerik nubben stuárráámus kissáellee.<ref name="mountainlion">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mountainlion.org/wp-content/uploads/2021/07/NY-A-NYSDEC-2013-Eastern-Cougar-Fact-Sheet.pdf|nommâ=Eastern Cougar Fact Sheet|čujottum=11.7.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ores tiäddá 53–72 kg, já niŋálâs tiäddá 34–48 kg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Puma_concolor.html|nommâ=Puma concolor|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-06-06|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090606152055/http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Puma_concolor.html|vyerkkejum=2009-06-06}}</ref> Puuma sevealodâh lii 60–90 cm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.floridapanther.org/panther_facts.html|nommâ=Florida Panther Facts|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-03-23|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120323144937/http://www.floridapanther.org/panther_facts.html|vyerkkejum=2012-03-23}}</ref> Ores kukkodâh lii suullân 2,4 m njuuneest seibikiäčán, já niŋálâs kukkodâh lii 2,05 m.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/species/mlion/|nommâ=Mountain Lion (Puma concolor)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-04-03|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070403213038/http://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/species/mlion/|vyerkkejum=2007-04-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dec.ny.gov/animals/6974.html|nommâ=Eastern Cougar Fact Sheet|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-12-29|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071229075135/http://www.dec.ny.gov/animals/6974.html|vyerkkejum=2007-12-29}}</ref> Puuma seibi lii suullân 66–82 cm kukke.<ref name="mountainlion"/> Stuárráámus puuma kuddui ive 1901.<ref name="hornocker">{{Kirjekäldee|Tahhee=Hornocker, Maurice|Nommâ=Cougar: ecology and conservation|Ihe=2010|Almostittee=University of Chicago Press|Isbn=978-0226353449}}</ref> Tot teedij 105,2 kg.<ref name="hornocker"/> [[Peeivitäsideijee]] kuávlust iälusteijee puumah láá ucebeh ko eres puumah.<ref name="bigcatswildcats">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bigcatswildcats.com/cougar/|nommâ=Cougar|äigimuddo=2023-08-27|čujottum=2024-07-11|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> [[Maadâ-Amerik]] ''P. c. concolor'' lii suullân 85–150 cm kukke; ores tiäddá 50–65 kg já niŋálâs tiäddá 25–45 kg.<ref name="castello"/> [[Tave-Amerik]]ist já [[Kuovdâ-Amerik]]ist iälusteijee ''P. c. couguar'' lii suullân 108–152 cm kukke; ores tiäddá 52–91 kg já niŋálâs tiäddá 34–57 kg.<ref name="castello"/> Puuma ivne mulsâšud ennuv ohtâgâsâi kooskâst. Puuma turkkâ lii uánihâš já times, já tot puáhtá leđe ruškisfiskâd, ruopsisruškâd já silbâräänis.<ref name="bigcatswildcats"/> Puuma kääibist, čuddust já poksâmijn láá vielgis soksâmeh. Čiivgâin láá tevkis tiälhuh. Seibikeeči já peeljih láá čappâdeh. Puuma päänih láá kuheh já pasteleh.<ref name="bigcatswildcats"/> Toiguin puuma puáhtá halkkâliđ salâsis sehe čuoppâđ taavtijd, piärgu já tekkisuonâid.<ref name="bigcatswildcats"/> [[Tiätuvuárkká:Cougar range map 2010.png|thumb|left|Lavdâm]] ==Lavdâm== Puuma mákkoo pyereest maaŋgâlágánijn pirrâsijn, já tondiet tot lii levânâm vijđásub kuávlun ko [[Amerik]] eres elleeh. Puuma tiettumkuávlu olá [[Kanada]] [[Yukon]]ist [[Aandih|Aandij]] maadâoosijd.<ref name="iucnredlist"/> Puuma lii lappum [[Tave-Amerik]] nuorttâoosijn, mutâ smavvâ populaatioh láá dokumentistum meiddei tááláá tiettumkuávlu nuorttiibeln.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Morrison, Carl D. & Boyce, Mark S. & Nielsen, Scott E.|Paječaalâ=Space-use, movement and dispersal of sub-adult cougars in a geographically isolated population|Almostittem=PeerJ|Äigimuddo=2015-08-06|Ihekerdi=|Siijđoh=|Doi=10.7717/peerj.1118|Issn=2167-8359|www=https://peerj.com/articles/1118}}</ref> Tuurhâs áánsust puuma killáá pyereest sehe puollâš já kume. Puuma tiättoo puohlágánijn meecijn já ävđinenâmijn sehe tagarijn jolgâdâsâin, main šaddodâh lii vääniht.<ref name="iucnredlist"/> ==Raavâd== Puuma lii nuuvt kočodum "hyper-piätuellee", mii meerhâš tom, ete ucemustáá 70 % ton ravâdist lii piärgu. Puuma pivnohist tagarijd stuorrâ njomâtteijeid ko [[čapispieiniskodde|čapispieiniskuudijd]], [[vielgispieiniskodde|vielgispieiniskuudijd]], [[vaapiit|vapitijd]], [[sorvâ|soorvâid]], [[muotâkaiccâ|muotâkaaicâid]] já [[ameriksavzâ|ameriksaavzâid]]. Puuma pivdá meiddei [[jursseeh|jursseid]], njuámmilelleid, [[lodeh|luudijd]] já jielâhijd.<ref name="naughton">{{Kirjekäldee|Tahhee=Naughton, D.|Nommâ=The Natural History of Canadian Mammals|Ihe=2014|Siijđoh=368–373|Almostittee=University of Toronto Press|Isbn=978-1-4426-4483-0}}</ref> Tave-Amerikist puuma salâsijn joba 68 % láá ungulaateh. Floridapantter kuittâg pivdá táválubbooht vildáskâm šoovijd já [[povijellee|povijelleid]].<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Iriarte, J. A. et al.|Paječaalâ=Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma|Almostittem=Oecologia|Äigimuddo=1990|Nummeer=85 (2)|Siijđoh=185–190|Pmid=28312554|Doi=10.1007/BF00319400|Bibcode=1990Oecol..85..185I}}</ref> [[New Mexico]]st puuma pivdá [[säittiantiloop]]ijd. [[Yellowstone aalmuglâšmecce|Yellowstone aalmuglâšmeecist]] [[vaapiit|vapiteh]] já čapispieiniskodeh láá puuma tehálumoseh salâselleeh, já taid poreh meid [[kumppi|kuumpih]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.yellowstonenationalpark.com/wolves.htm|nommâ=Yellowstone Wolves - Wolves in Yellowstone National Park|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-04-20|čujottum=2024-07-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070420174741/http://www.yellowstonenationalpark.com/wolves.htm|vyerkkejum=2007-04-20}}</ref> [[Alberta]]st puuma raavâdvaljeest 99 % láá ungulaateh. [[Maadâ-Amerik]]ist já [[Kuovdâ-Amerik]]ist puuma pivdá uccâ já koskâstuárusijd elleid tego [[kapybara]]id. Ungulaateh láá suullân 35 % puuma ravâdist. Puuma pivdá meiddei [[säplig]]ijd, [[säggišahe|säggišoovijd]], [[maaijuv|maijuid]], [[poossâmkuobžâ]]id, [[njuámmil]]ijd, [[guanako]]id, [[pekareh|pekarijd]], [[vikunja]]id, [[nand]]uid já [[kalkkun]]ijd.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Whitaker, J. O.|Nommâ=The Audubon Society Field Guide to North American Mammals|Ihe=1980|Almostittee=Chanticleer Press|Isbn=0-394-50762-2}}</ref> Puuma pivdá táválávt aarriiđeed teikkâ iho, mutâ tot puáhtá pivdeđ eres-uv aaigij. Puuma piärttoo salâsis ovdâmerkkân šadolâšvuođâ syejeest, já tastoo tot njuškee ton oolâ já koddá tom. Puuma koddá oovtâ stuorrâ ungulaat suullân jyehi nube ohhoost. Niŋálâs, mast láá čiivgah, pivdá kuittâg täävjib. Tot pivdá joba jyehi kuálmád peeivi talle ko čiivgah láá mestâ ráváseh 15 mánuppaje ahasâžžân.<ref name="nowell">{{Nettikäldee|čujottâs=http://carnivoractionplans1.free.fr/wildcats.pdf|nommâ=Wild Cats: Status Survey and Conservation Action Plan|tahhee=Nowell, K. & Jackson, P.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=1996|almostittee=IUCN/SSC Cat Specialist Group|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=13.7.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070807215533/http://carnivoractionplans1.free.fr/wildcats.pdf|vyerkkejum=2007-08-07}}</ref> Puuma čiähá salâsis já máccá puurrâđ tom ain tyellittälli motomij peeivij ääigi. ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Mountain lion kittens.jpg|thumb|Čiivgah]] Niŋálâs šadda suhâjuátkimahan suullân 2,5-ihásâžžân, já ores vist 3-ihásâžžân.<ref name="bigcatrescue">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bigcatrescue.org/cougar-facts/|nommâ=Cougar Facts|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2023-07-16|čujottum=2024-07-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Puuma parâttâlškuát kuittâg eskin tast maŋa ko tot lii kavnâm olssis pisováá reeviir.<ref name="bigcatrescue"/> Niŋálâs parâttâl jyehi nube teikkâ kuálmád ive, já tot čivgá 2–3 čiivgâ.<ref name="mountainlion"/> Puuma čiivgah šaddeh táválávt kiđđuv.<ref name="mountainlion"/> Niŋálâs lii čuávjist 82–103 peivid,<ref name="naughton"/> já tuše tot hoittáá čiivgâid. Kuuđâ mánuppaje ahasâžžân čiivgah teddih suullân 15–20 kg, já toh jođeškyetih niŋálâssáin haaškâi luusâ.<ref name="mountainlion"/> Čiivgah kyeđih niŋálâs suullân 2-ihásâžžân.<ref name="bigcatswildcats"/> Niŋálâsčiivgah vuáđudeh jieijâs revirijd aldeláá niŋálâs reeviir, mutâ oresčiivgah vajâldeh uáli jo kuhás.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Wilson, Don & Mittermeier, Russell|Nommâ=Handbook of the Mammals of the World - Volume 1: Carnivores|Ihe=2009|Sijđo=157|Almostittee=Lynx Edicions|Isbn=978-8496553491}}</ref> Luándust puuma iälá táválávt suullân 10-ihásâžžân,<ref name="bigcatswildcats"/> mut tot puáhtá eelliđ joba 18-ihásâžžân.<ref name="nowell"/> Elleikaardijn puuma puáhtá eelliđ paijeel 20-ihásâžžân. ==Noomah eres kieláid == Puumast lii [[Guinness World Records|Guinness]]-maailmulâttâs, tastko tast láá puoh ellein enâmustáá noomah.<ref name="guinness">{{Kirjekäldee|Tahhee=Folkard, C.|Nommâ=The Guinness Book of World Records|Ihe=2004|Sijđo=49|Almostittee=Bt Bound}}</ref> [[Suomâkielâ]]n puuma kočoduvvoo nomâiguin "puuma", "kuguaari", "vuorileijona", "amerikanleijona", "puuleijona" já "hopealeijona". [[Eŋgâlâskielâ]]n puumast láá paijeel 40 nommâd, ei. "cougar", "panther", "mountain lion", "catamount" já "puma".<ref name="guinness"/> [[Navajokielâ]]n tot lii "náshdóítsoh", já [[tlingitkielâ]]n tot lii "haadaadóoshi". == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kissáelleeh]] 3a3x51veqmc0rdhdknfjj9g5gkzubkx 0 22890 160145 151858 2026-09-26T03:43:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 10 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160145 wikitext text/x-wiki {{suáluikuávlu |nommâ = Čokkeväärih |eres_noomah = Svalbard |kove = Norway-Svalbard.svg |kovetekstâ = Čokkevaarij sajadâh Euroopist |kárttá = [[Tiätuvuárkká:Topographic map of Svalbard.svg|250px]] |sajadâh = |koordinaateh = |suáluikuávlu = |merâkuávlu = [[Tave-Jieŋâmeerâ]] |čäcikuávlu = |meeri = |stuárráámus_suálui = [[Spitsbergen]] |eres_suolluuh = [[Bjørnøya]], [[Hopen]], [[Edgeøya]], [[Barentsøya]], [[Nordaustlandet]], [[Kvitøya]], [[Kongsøya]] |tehálumoseh_suolluuh = |vijđodâh = 62 045<ref name="TWF">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/svalbard/|nommâ=Svalbard|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-04-08|almostittee=The World Factbook|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240420062728/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/svalbard|vyerkkejum=2024-04-20}}</ref> |alemus saje = [[Newtontoppen]], 1 713 |ässeeloho = 3 042<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ssb.no/svalbard/faktaside/svalbard|nommâ=Fakta om Svalbard|almostittem=|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=nb}}</ref> <small>(2024)</small> |ässeesaahâdvuotâ = 0,049 |stuárráámus kaavpug = [[Longyearbyen]] |aassâmkuávdááh = Longyearbyen (uáivikaavpug), [[Barentsburg]], [[Ny-Ålesund]] |tehálumos_kielâ = [[tárukielâ]] |kieldâ = |kuávlu = |pirrâdâhkodde = |kreivâkodde = |eennâmkodde = |lääni = |uásistaatâ = |prooviins = |territorio = |staatâ = {{lippukove|Taažâ}} [[Taažâ]] }} '''Čokkeväärih''' ({{k-no|Svalbard}}, {{k-fi|Huippuvuoret}}, {{k-se|Svalbárda}} já {{k-ru|Шпицберген|Špitsbergen}}) láá [[Taažâ]]n kullee suáluikuávlu [[Tave-Jieŋâmeerâ]]st. Kulmâ suolluu láá asâiduttum: Spitsbergen, Bjørnøya já Hopen. Eres suolluuh láá ei. Edgeøya, Barentsøya, Nordaustlandet, Kvitøya já Kongsøya. ==Historjá== Čokkevaarijd kaavnâi vuáládâheennâmlâš [[Willem Barents]] ive&nbsp;[[1596]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Willem-Barents|nommâ=Willem Barents|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-16|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Vuossâmuš tiäđust leijee laddim lâi ive&nbsp;1604, kuás eŋlandilâš tamppâ poođij Bjørnøya suollui já ulmuuh miäcástškuottii muuršâid.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=32}} Tast čuovvuu jyehi-ivvááh määđhih kuávlun, já Spitsbergen suálui šoodâi toorjâsajattâhhân välismiäcásteijeid.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=32}} Viikiŋgeh lijjii máhđulávt iällám Čokkevaarijn jo ovdil, mutâ tot ij lah visásmittum.{{sfn|Umbreit|2005|p=26–27}} [[Tiätuvuárkká:Smeerenburg-blubberovens.JPG|thumb|left|Smeerenburg pasâttâsah]] Ohtâ vuossâmuin aassâmkuávdáin lâi [[Smeerenburg]], mon vuáđudii hollandliih ive&nbsp;1619.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=37}} Ranskaliih, eŋlandiliih já tanskaliih vuáđudii ucebijd toorjâsajattuvâid. 1630-lovo aalgâst ulmuuh tálváduuškuottii Čokkevaarijn. Válláh pivdojii Čokkevaarijn 1820-lovo räi, mut tastmaŋa euroopliih välispivdeeh sirdojii eres arktisáid kuávloid.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=39}} 1800-lovvoost Čokkeväärih kiäsutškuottii ulmuid meiddei tieđâlii uáinust. Vuossâmuu ubâ ive pištám tutkâmušmääđhi jođettij [[Adolf Erik Nordenskiöld]] ive&nbsp;1873.{{sfn|Umbreit|2005|p=31}} [[Čokkevaarij sopâmuš]] vuáđuld Čokkeväärih šoddii uássin Taažâ kuovâmáánu 9.&nbsp;peeivi&nbsp;1920.<ref name="lovdata">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lovdata.no/dokument/TRAKTATEN/traktat/1920-02-09-1|nommâ=Traktat angående Spitsbergen|almostittem=lovdata.no|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Sopâmuš kuittâg poođij vuáimán eskin porgemáánu 14.&nbsp;peeivi&nbsp;1925.<ref name="lovdata"/> Ko [[Saksa]] volliittij [[Sovjetlitto|Sovjetlito]] ive&nbsp;1941, te Čokkevaarij ässeeh evakuistojii [[Ovtâstum kunâgâskodde|Stuorrâ-Britannia]]n já Sovjetliiton.<ref name="bore">{{Kirjekäldee|Tahhee=Bore, Ragnhild Rein et al.|Nommâ=This is Svalbard|Ihe=2012|Sijđo=3|Almostittee=Statistics Norway|Isbn=978-82-537-8418-2}}</ref> Ive&nbsp;1943 saksalâš [[suátitamppâ Tirpitz]] tuššâdij [[Barentsburg]].<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Cadamarteri, Frank|Paječaalâ=Et lite stykke Russland - i Norge|Almostittem=Fædrelandsvennen|Äigimuddo=2007|Siijđoh=34–37}}</ref> Uđđâsisthuksim Čokkevaarijn algâttui ive&nbsp;1948. [[Kolmâ suáti|Kolmâ suáđi]] ääigi Čokkevaarijn lâi viehâ stuorrâ ryeššilâš populaatio, já suullân kyehti kuálmádâsuási ässein lijjii ryeššiliih.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=202}} Ässeeh lijjii talle suullân 4&nbsp;000.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=202}} Ive&nbsp;1975 lekkui kirdemkieddi, Čokkeväärih lahtojii puhelinviärmán ive&nbsp;1978, já NRK vuolgâttâsah oinuuškuottii ive&nbsp;1984.<ref name="bore"/> ==Eennâmtieđâ== Suullân 60 % Čokkevaarijn lii jieŋâ vyelni. Spitsbergen sisoosijn jieŋâduvah láá viehâ uceh, mutâ suolluu nuorttâoosijn já suáluikuávlu nuorttâsuolluin láá maaŋgah stuorrâ jieŋâduvah. Stuárráámus jieŋâdâh lii Nordaustlandet suollust leijee [[Austfonna]].{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=102–104}} [[Tiätuvuárkká:Newtontoppen.jpg|thumb|left|Newtontoppen]] ===Morfologia=== Čokkevaarijn láá väärih já vuonah. Alemus vääri lii [[Newtontoppen]] (1&nbsp;713&nbsp;m) Spitsbergen suollust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=8817|nommâ=Newtontoppen|almostittem=www.peakbagger.com|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii finnim noomâs eŋlandilii [[Isaac Newton]] mield. Nubben alemus vääri lii [[Perriertoppen]] (1&nbsp;712&nbsp;m),<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=8814|nommâ=Perriertoppen|almostittem=www.peakbagger.com|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já kuálmádin alemus vääri lii [[Ceresfjellet]] (1&nbsp;675&nbsp;m).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://miljo.npolar.no/placenames/pages/detaile.asp?placeNameID=62248M|nommâ=The Place Names of Svalbard and Jan Mayen|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-06-06|almostittee=Norwegian Polar Institute|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110606111927/http://miljo.npolar.no/placenames/pages/detaile.asp?placeNameID=62248M|vyerkkejum=2011-06-06}}</ref> ===Šoŋŋâdâh=== Čokkevaarij šoŋŋâdâhân vaikutteh eromâšávt suáluikuávlu taavaapiälááš sajadâh, piegah já merâvirdeh. Suáluikuávlu šoŋŋâdâh lii arktisâš, veikkâ [[Golfvirde]] áánsust tot lii-uv čuuvtij liähmusub ko siämmái kobdodâhpirrâduvâi kuávluin [[Ruánááeennâm|Ruánááenâmist]] já tave-[[Kanada]]st.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Umbreit, Andreas|Nommâ=Bradt Svalbard|Ihe=2013|Almostittemsaje=Chalfont St Peter|Almostittee=Bradt Travel Guides|Isbn=978-1-84162-459-4}}</ref> Iivij 1961–1990 Spitsbergenist uđđâivemáánu koskâliegâsvuotâ lâi -16…-12&nbsp;°C, já syeinimáánust tot lâi 4–6&nbsp;°C.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.ph/K1L1|nommâ=Temperaturnormaler for Spitsbergen i perioden 1961 - 1990|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2012-07-17|almostittee=Meteorologisk institutt|čujottum=2024-07-14|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Ubâ ive koskâliegâsvuotâ lii riddokuávluin -6&nbsp;°C já čuuhijn suullân -15&nbsp;°C. Šoŋŋâdâhnubástus vaaigut čuuvtij Čokkevaarij šoŋŋâdâhân. Iivij 1970–2020 ubâ ive koskâmiärásâš liegâsvuotâ pajanij 4&nbsp;°C, já täälvi koskâmiärásâš liegâsvuotâ joba 7&nbsp;°C.<ref name="miljodirektoratet">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.miljodirektoratet.no/globalassets/publikasjoner/M1242/M1242.pdf|nommâ=Climate in Svalbard 2100: A knowledge base for climate adaptation|tahhee=Hanssen-Bauer, I. et al.|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019|almostittee=Norwegian Environment Agency|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=24.7.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190905023401/https://www.miljodirektoratet.no/globalassets/publikasjoner/M1242/M1242.pdf|vyerkkejum=2019-09-05}}</ref> Syeinimáánu 25.&nbsp;peeivi&nbsp;2020 mittedui Čokkevaarij liegâsvuotâulâttâs, 21,7&nbsp;°C.<ref name="ctvnews">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ctvnews.ca/sci-tech/highest-ever-temperature-recorded-in-norwegian-arctic-archipelago-1.5039492|nommâ=Highest-ever temperature recorded in Norwegian Arctic archipelago|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-10-09|almostittee=CTV News|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211009003957/https://www.ctvnews.ca/sci-tech/highest-ever-temperature-recorded-in-norwegian-arctic-archipelago-1.5039492|vyerkkejum=2021-10-09}}</ref> Ton máánust liegâsvuotâ kuárŋui paijeel 20&nbsp;°C nelji peeivi maŋaluvâi.<ref name="ctvnews"/> 2016 lâi mittedemhistorjá puoh lieggâsumos ihe Čokkevaarij kirdemkiedist. Ubâ ive vyelemuš liegâsvuotâ lâi -18&nbsp;°C, mii lii lieggâsub ko koskâmiärásâš vyelemuš liegâsvuotâ normaallii uđđâivemáánust, kuovâmáánust já njuhčâmáánust.<ref name="tutiempo">{{Nettikäldee|čujottâs=http://en.tutiempo.net/climate/2016/ws-10080.html|nommâ=Climate Svalbard Lufthavn (Year 2016)|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-01-08|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170108094116/http://en.tutiempo.net/climate/2016/ws-10080.html|vyerkkejum=2017-01-08}}</ref> Siämmáá ive arvepeeivih lijjii siämmáá ennuv ko muotâpeeivih. Tot lii uáli jo eromâš, tastko táválávt muáttá ucemustáá kuohtii nuuvt ennuv ko arva.<ref name="tutiempo"/> Vyerdimist lii, ete Čokkevaarij šoŋŋâdâh lihmee 7–10&nbsp;°C taan ihečyeđe loopâ räi.<ref name="miljodirektoratet"/> Siämmáánáál ko eres arktisijn kuávluin Čokkevaarijn-uv jieŋâ suddá ain eenâb já eenâb já muttoo čääccin. Tevkkâdub ase njama peeivipaštuu, já ko čääci lieggân, te jieŋâ suddá ain jotelubbooht. ===Biodiversiteet=== Čokkevaarijn iälusteh ulmui lasseen nelji njomâtteijeešlaajâ: [[njaalâ]], [[jieŋâkuobžâ]], [[čokkeväripuásui]] já [[nuorttâkieddimuldesäplig]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.tarsiger.com/images/pirpa/pirpa_huippuvuoret07/Huippuvuoret_Tringa.pdf|nommâ=Tringan retki Huippuvuorille 9.-18.6.2007|čujottum=27.7.2024|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ulmuuh láá irâttâm pyehtiđ [[näpinjuámmil]]ijd já [[myskivuáksá|myskivuávsáid]], mut tot ij luhostum.{{sfn|Umbreit|2005|p=33}} Čokkevaarij aldasijn iälusteh maaŋgah merânjomâtteijeeh tego [[delfiin]]eh, válláh, nuárjuh já [[muršâ|muuršah]].<ref name="dirnat">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dirnat.no/attachment.ap?id=1043|nommâ=Protected Areas in Svalbard|almostittem=web.archive.org|almostittee=Norwegian Directorate for Nature Management|čujottum=24.7.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110927000359/http://www.dirnat.no/attachment.ap?id=1043|vyerkkejum=2011-09-27}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Polar bear sign Svalbard.jpg|thumb|left|Jieŋâkuobžâváruttâs Čokkevaarijn]] [[Jieŋâkuobžâ|Jieŋâkuobžah]] láá ikonisâš šlaajâ Čokkevaarijn já ohtâ tehálumosijn mađhâšemčuosâttuvâin.{{sfn|Torkildsen|Barr|1984|p=174}} Toh láá rávhuidittum. Jieŋâkuobžah volliitteh ulmuid hirmâd harvii, mutâ jis nuuvt kuittâg kiävá, te sehe ulmuuh já jieŋâkuobžah sättih lammâšuđ teikkâ jäämmiđ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cntraveller.com/article/polar-bears-in-svalbard-norway|nommâ=Meet the women protecting travellers from polar bears in Svalbard|tahhee=Kuta, Sarah|almostittem=|äigimuddo=2022-12-18|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Čokkevaarijn já [[Baareencmeerâ]] kuávlust iälusteh suullân 3 000 jieŋâkuobžâd,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.visitsvalbard.com/visitor-information/copy-of-polar-bear-the-king-of-the-arctic|nommâ=Polar bears in Svalbard|almostittem=Visit Svalbard|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> já ko ulmuuh joteh siijdâi ulguubeln, te sist kolgâččij leđe mottoom viäru fáárust.{{sfn|Umbreit|2005|p=132}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sysselmannen.no/en/Shortcuts/Firearms/|nommâ=Firearms in Svalbard|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-07-16|almostittee=The Governor of Svalbard|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160716124539/http://www.sysselmannen.no/en/Shortcuts/Firearms/|vyerkkejum=2016-07-16}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Svalbardrein-in-Tempelfjorden.jpg|thumb|Čokkeväripuásui]] [[Čokkeväripuásui]] (''Rangifer tarandus platyrhynchus'') lii Čokkevaarijn iälusteijee koddešlaajâ. Ovdil Čokkevaarijn lijjii joba 10&nbsp;000 ohtâgâssâd, mutâ iivij 1860–1920 intensiivlii miäcástem tiet nääli kiäppánij suullân 1&nbsp;000 ohtâgâsân. Onnáá peeivi láá suullân 8 000 čokkeväripoccud, mutâ motomij käldei mield tááláá nääli stuárudâh lii 10 000<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.auroraexpeditions.com.au/blog/svalbard-reindeer/|nommâ=Svalbard Reindeer Facts & Information|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2019-11-27|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> teikkâ joba 22&nbsp;000<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eurekalert.org/news-releases/799538|nommâ=Svalbard reindeer populations rebounding from centuries of hunting|almostittem=|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ohtâgâssâd. Čokkeväripoccuid uážžu miäcástiđ.<ref name="dirnat"/> Čokkevaarijn tiättojeh suullân 80 loddešlaaijâd, main stuárráámus uási láá kesilodeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ebird.org./|nommâ=Birding News and Features|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-11-20|almostittee=eBird|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081120125249/http://www.ebird.org./|vyerkkejum=2008-11-20}}</ref> Baareencmeerâst lii ohtâ maailm stuárráámuin loddenaalijn, suullân kyehtlov miljovn lodded loppâkeesi. Táválumoseh šlaajah láá ei. [[uccâruokkâ|uccâruokah]], [[pumálâs]]ah, [[tavekiisla]]h já [[skiärru (lodde)|skiäruh]]. Eromâšávt Bjørnøya, Storfjorden, [[Nordvest-Spitsbergen aalmuglâšmecci]] já Hopen láá teháliih lasanemkuávluh merâluddijd. Čokkevaarijn šaddodâh lii vääniht. Tuše tain kuávluin, main jieŋâ suddá, lii šaddodâh, ađai suullân 10 % ubâ suáluikuávlust.{{sfn|Umbreit|2005|p=3}} Šaddodâh lii iänááš [[Nordenskiöld Land]]ist, [[Isfjorden (Svalbard)|Isfjorden]] pirrâ já tagarijn soojijn, main lii [[guano]].{{sfn|Umbreit|2005|p=29−30}} Šadoi šoddâmpaje lii hirmâd uánihâš, motomin tuše muádi oho kukkosâš.{{sfn|Umbreit|2005|p=32}} Alemusah šadoh Čokkevaarij koskâ- já maadâoosijn láá toŋŋâseh. Taveoosijn iä šoodâ ollágin muorâviärdásiih šadoh. Šaddodâh mulsâšud [[tundra]]ast kalmadâhävđinenâmáid. Tundraast láá lahtâ jeegih já pelilahtâ kuávluh, main láá [[seevtil|siähtáleh]].<ref name="arcticsystem">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.arcticsystem.no/en/arctic-inc/vegetation.html|nommâ=The terrestrial vegetation in Svalbard|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2021-05-12|almostittee=The Arctic System|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210512025435/http://www.arcticsystem.no/en/arctic-inc/vegetation.html|vyerkkejum=2021-05-12}}</ref> Puohnâssân Čokkevaarijn láá 165 pocceešaddošlaaijâd, 370 sevtilšlaaijâd já 600 jävilšlaaijâd.<ref name="arcticsystem"/> Čokkevaarijn láá čiččâm aalmuglâšmeccid.<ref name="norgesnasjonalparker">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norgesnasjonalparker.no/en/nationalparks/svalbard/|nommâ=The national parks on Svalbard Norway's national parks|almostittem=Nasjonalparker|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Toh láá puoh Spitsbergen suolluu viestâruásist.<ref name="norgesnasjonalparker"/> Toi lasseen Čokkevaarijn láá 15 loddesuojâlemkuávlud já kuttâ luándumeeci. Stuárráámus uási aalmuglâšmeecijn já kulmâ luándumeeci vuáđuduvvojii ive&nbsp;1973, já loopah 2000-lovvoost.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://dnweb12.dirnat.no/nbinnsyn/status/NBdata.asp?FyNr=21&Datasett=VV&Overskrift=true&knrSort=true|nommâ=Verneområder i Svalbard sortert på kommuner|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-08-24|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=no|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110824235325/http://dnweb12.dirnat.no/nbinnsyn/status/NBdata.asp?FyNr=21&Datasett=VV&Overskrift=true&knrSort=true|vyerkkejum=2011-08-24}}</ref> 65 % Čokkevaarijn lii suojâlum.<ref name="norgesnasjonalparker"/> ==Viehâdâh== [[Tiätuvuárkká:08 Longyearbyen prn.JPG|thumb|Longyearbyen]] ===Kaavpugeh=== [[Longyearbyen]] lii Čokkevaarij haaldâtlâš kuávdáš já stuárráámus aassum saje. Longyearbyenist skammâ álgá roovvâdmáánu 26.&nbsp;peeivi já nohá kuovâmáánu 15.&nbsp;peeivi.<ref name="gaisma">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gaisma.com/en/location/longyearbyen.html|nommâ=Longyearbyen, Svalbard & Jan Mayen - Sunrise, sunset, dawn and dusk times for the whole year|almostittem=|čujottum=2024-07-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ijâttes ijjâ vist álgá cuáŋuimáánu 20.&nbsp;peeivi já nohá porgemáánu 23.&nbsp;peeivi.<ref name="gaisma"/> ==Kirjálâšvuotâ== * {{cite book|last1=Torkildsen|first1=Torbjørn|last2=Barr|first2=Susan|title=Svalbard, vårt nordligste Norge|url=https://books.google.com/books?id=V36CRQAACAAJ|year=1984|publisher=Forlaget Det Beste|location=Oslo|isbn=82-7010-167-2}} * {{cite book|last=Umbreit|first=Andreas|title=Spitsbergen: Svalbard, Franz Josef, Jan Mayen|url=https://web.archive.org/web/20210521100958/https://books.google.com/books?id=TExU1p6Cy20C|edition=3rd|year=2005|publisher=Bradt Travel Guides|location=Chalfont St. Peter, Bucks|isbn=978-1-84162-092-3}} == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Čokkeväärih|*]] fu0c2x4tg8ecehs820sjxv4mie3670f 0 23048 159788 150285 2026-09-26T02:11:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159788 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Lumparland kirkko<br />''Lumparlands kyrka'' | kove = Lumparland church.jpg | kove-čielgiittâs = Lumparland kirkko ive 2017 | latd = 60 | latm = 07 | lats = 05 | latNS = N | longd = 020 | longm = 15 | longs = 23 | longEW = E | nommâ_kárttá = Lumparland kirkko | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|20px|border]] [[Suomâ]] | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Åland eennâmkodde|Åland]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Lumparland]] | kirkkokodde = [[Suomâ evaŋgellâš-luterilâš kirkko]] | pispekodde = [[Porvoo pispekodde]] | ruávástkodde = [[Åland ruávástkodde]] | servikodde = [[Lemland–Lumparland servikodde]] | huksejum = [[1728]] | vuávájeijee = | materiaal = muorâ | čokkámsajeh = | stijlâ = }} '''Lumparland kirkko''' ({{k-sv|Lumparlands kyrka}}) teikkâ motomin '''Pase Andreas kirkko''' ({{k-sv|S:t Andreas kyrka}})<ref name="syle-1371548">{{Nettikäldee|čujottâs=https://svenska.yle.fi/a/7-1371548|nommâ=S:t Andreas kyrka i Lumparland står för veckans gudstjänst i Yle Vega|almostittem=svenska.yle.fi|čujottum=2024-07-21|äigimuddo=2019-03-11|kielâ={{sv}}}}</ref> lii ive [[1728]] huksejum [[kuheskirkko]] luáhá alne [[Klemetsby]] siijdâst, [[Lumparland]]ist, [[Åland]]ist. Kirkko lii pasottum [[Pase Andreas]]ân.<ref name="kyppi-200876">{{Huksimärbiregister|200876 | Čujottum = 2024-07-21}}</ref> Tot lii puárásumos Åland kuulmâ muorâkirhoost.<ref name="lumparland-sevärdheter">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lumparland.ax/kommunen/turism/sevardheter|nommâ=Sevärdheter – Kyrkan|almostittem=Lumparland kieldâ|čujottum=2024-07-21|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230922044215/https://www.lumparland.ax/kommunen/turism/sevardheter|vyerkkejum=2023-09-22}}</ref><ref name="servikodde-lumparland">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemland-lumparland.evl.ax/kyrkor-och-lokaler/st-andreas|nommâ=S:t Andreas – Lumparlands kyrka|almostittem=Lemland-Lumparland servikodde|čujottum=2024-07-21|kielâ={{sv}}}}</ref> Lumparland kirkko kulá [[Lemland–Lumparland servikodde|Lemland–Lumparland servikoodán]], mii kulá [[Porvoo pispekodde]]est leijee [[Åland ruávástkodde|Åland ruávástkoodán]]. == Historjá == [[Tiätuvuárkká:Lumparlandin kirkko 1871 (HK18711016-30).tif|thumb|left|[[Reinhold Fredrik Fabritius]] ive 1871 sárgum kove Lumparland kirhoost]] [[Tiätuvuárkká:Lumparland church interior Aland Finland.jpg|thumb|left|Särnistovli já álttár]] [[Tiätuvuárkká:Lumparland_church_ship_Aland_Finland.jpg|thumb|left|[[Votivskiijpâ]] hiäŋgáá [[Pakkâkáttu|pakkâkáátust]].]] === Vuossâmuš kirkko === Vuossâmuš mainâšume oskolduvlii huksiittâsâst Klemetsby siijdâst lii ivveest [[1544]], kuás Ruotâ kunâgâs [[Gustav Vasa]] tuálvui kappel kiälu [[Kastelholm lanne|Kastelholm laanan]] ušom [[mäliskiällu]]n.<ref name="servikodde-lumparland"/> Kappel mainâšui uđđâsist ive 1637. Tallaa käldee mield kappel lâi lahtâ nijttoost, já tot lâi aaibâs tievâ kaaicâin.<ref name="kyrkor.ax-lumparland">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kyrkor.ax/kyrkor/lumparlands-kapellkyrka/|nommâ=Lumparlands kyrka|almostittem=kyrkor.ax|tahhee=Ringbom, Åsa|äigimuddo=2012|Čujottum=2024-07-22|kielâ={{sv}}}}</ref> Ton lasseen kappel káttu lâi kuocâgâm, álttár lâi meendu vyeligâš já kappelist vááilui veikkâ mii.<ref name="kyrkor.ax-lumparland"/> Kappel lâi [[Kapellviken]]-nommâsii luovtâ aldasijn, já eresnáál ko tááláš kirkko tot ij lamaš luáhá alne. == Huksiittâs == Lumparland kirkko lii rahtum hirssâkeerdijn vyeligis keđgijyelgi oolâ. Sehe ulguu- já siskiibeln kirho hiirsâi alne láá vielgâdin máálájum ciägulyevdih káátu räi. Kirkko lâi ruopsâd ive [[1870]] räi, kuás tot máálájui fiskâdin. Tastmaŋa ive [[1896]] kirkko máálájui vielgâdin. === Kirkkosali === Kiirkon čäähih siämmáá ääigi suulân 140 olmožid.<ref name="skkt2-194">{{Kirjekäldee|Tahhee=Markku Haapio, Laura Luostarinen|Nommâ=Suomen kirkot ja kirkkotaide 2|Ihe=1980|Sijđo=194|Almostittemsaje=Lieto|Almostittee=Etelä-Suomen Kustannus Oy|Isbn=951-9064-28-1|Kielâ={{fi}}|Čujottum=2024-07-21}}</ref> Salist láá kuovgisruánáá já ruopsis peeŋkah já särnistovli. <!--=== Kuori ===--> ==== Álttártavlu ==== Kirhoost lii álttártavlu, mon máálái ive [[1887]] syemmilâš taaiđâmáálár [[Victor Westerholm]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Huksimärbiregister|200876}} {{clear|left}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1720-lovvoost huksejum kirhoh Suomâst]] [[Luokka:Lumparland huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Suomâ kuheskirhoh]] [[Luokka:Suomâ muorâkirhoh]] [[Luokka:Åland eennâmkode kirhoh]] 67pfdlismf9y0kwawsc4ft7tpp1zoug 0 23059 159835 151750 2026-09-26T02:27:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159835 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Åland map 2.png|thumb|Nannaam-Åland]] [[Tiätuvuárkká:Lumparn.png|thumb|Lumparn]] '''Nannaam-Åland''' ({{k-sv|Fasta Åland}}, {{k-fi|Manner-Ahvenanmaa}} teikkâ ''Ahvenanmanner'') lii [[Åland]] já [[Suomâ]] merâkuávlui stuárráámus [[suálui]]. Tot lii [[Åland eennâmkodde|Åland eennâmkode]] váldusuálui, tastko ton vijđodâh (685&nbsp;km²) lii 70 % Åland ubâ vijđoduvvâst já tobbeen ääsih suulân 90 % eennâmkode ässein. == Eennâmtieđâ == Nannaam-Ålandân kuleh kulmâ teikkâ nelji stuorrâ suolluu ton mield, maggaar miäruštâllâm kiävttoo tuávádâhân "suálui". Suollui kooskâst láá kezis [[čuálmi]]h, moi rasta láá [[šalde]]h. Nannaam-Ålandist lii Åland eennâmkodde haaldâtlâš kuávdáš já áinoo kaavpug [[Maarianhamina]]. Tobbeen láá meiddei čuávuvááh kieldah: [[Finström]], [[Geta (kieldâ)|Geta]], [[Hammarland]], [[Jomala]], [[Saltvik]] já [[Sund]]. Šooldij peht Nannaam-Ålandân kuleh meid [[Eckerö]], [[Lemland]] já [[Lumparland]] kieldah. Nannaam-Åland alemus saje lii [[Orrdalsklint]] (129,1&nbsp;m),<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/?e=120594&layers=%5B%7B%22id%22:2,%22opacity%22:100%7D%5D&share=customMarker&zoom=10&lang=fi&title=Orrdals%20klint&n=6707797&desc=Orrdals%20klint|nommâ=Karttapaikka|almostittem=Maanmittauslaitos|čujottum=2024-07-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> mii lii meiddei Åland eennâmkode alemus saje.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.visitaland.com/fi/tietoa/tietoa_ahvenanmaasta/historiaahvenanmaan/esihistoria|nommâ=Esihistoria|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-04-23|almostittee=Åland Official Travel Guide|čujottum=2024-07-21|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140423090823/http://www.visitaland.com/fi/tietoa/tietoa_ahvenanmaasta/historiaahvenanmaan/esihistoria|vyerkkejum=2014-04-23}}</ref> Tot lii suolluu taveuásist Saltivik kieldâst. Nannaam-Åland nuorttâuásist lii [[Lumparn]]-nommâsâš luohtâ. Tutkâmušâi mield tot lii jiešalnees kraatter, mii šoodâi suullân miljard ihheed tassaaš. Tot šoodâi tast, ko stuorrâ meteoriit juhkái enâmân já ton toohâm rogge tevdui čääsist.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Svensson, N.-B.|Paječaalâ=Lumparn Bay: A Meteorite Impact Crater in the Aland Archipelago, Southwest Finland|Almostittem=Meteoritics|Äigimuddo=1993|Nummeer=28 (3)|Siijđoh=445|Bibcode=1993Metic..28S.445S}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Åland eennâmkode suolluuh]] km8cw7ax5q3ltvlfd4p9g5i0orxcot2 0 23062 160035 150287 2026-09-26T03:25:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160035 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:PanoramiqueGrandPalais.jpg|thumb|right|[[Kesiolympialiih 2024|Ive 2024 kesiolympialijn]] [[taekwondo]]kištoh uárnejuvvojii [[Grand Palais]]ist.]] '''[[Taekwondo]]''' lâi ohtâ [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi 2024 kesiolympialij]] valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 9. kerdi ko taekwondo lâi fáárust kesiolympialijn. Kištoh uárnejuvvojii porgemáánu 7.–10. peeivi 2024 [[Grand Palais]]ist. == Luokah == Tiädduluokah lijjii ohtsis käävci, main almaid lijjii nelji ([[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 58 kg|≤ 58 kg]], [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 68 kg|≤ 68 kg]], [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 80 kg|≤ 80 kg]] já [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai +80 kg|> 80 kg]]) já nisonáid nelji ([[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 49 kg|≤ 49 kg]], [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 57 kg|≤ 57 kg]], [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 67 kg|≤ 67 kg]] já [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij +67 kg|> 67 kg]]). Aalgâst jyehi tiädduluokkaast lijjii 16 kištottâlled ađai taekwondo-valastâlleeh lijjii ohtsis 128.<ref name="paris2024-taekwondo">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.paris2024.org/en/sport/taekwondo/ | Nommâ = Taekwondo | Almostittee = Paris2024 | Čujottum = 2024-07-22 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20230102133905/https://www.paris2024.org/en/sport/taekwondo/ | vyerkkejum = 2023-01-02}}</ref> Maŋeláá pottii kuittâg fáárun vittâ ulmuu [[patâreijei olympiajuávkku|patâreijei olympiajuávhust]] (almai puoh neelji luokan já nisonij ≤ 49 kg luokan) já ohtâ olmooš [[Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh|ovtâskâs neutraallij valastâllei juávhust]] (almai ≤ 58 kg luokan), nuuvt ete lopâlâš valastâlleemeeri lâi 134.<ref name="olympics2024-taekwondo-qual">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://olympics.com/en/news/pathway-to-paris-2024-taekwondo-qualification-system-explained | Nommâ = How To Qualify for Taekwondo at Paris 2024. The Olympics Qualification System Explained | Almostittee = Olympics.com | Tahhee = Kim, EJ Monica já Martin, Marta | Äigimuddo = 2022-06-25 | Čujottum = 2024-07-22 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Stadion == {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" width="60%" ! width="200px" | Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:GD-FR-Paris-Grand_Palais.jpg|200x200px]] | [[Grand Palais]] | 8 000<ref name="gp-olympics-kapasiteet">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/news/olympic-games-paris-2024-crazy-venues-eiffel-tower-concorde-versailles-marseille-teahupoo|nommâ=Six months until Paris 2024: six incredible Olympic venues you may not know|almostittem=olympics.com|čujottum=2024-09-17|tahhee=Kohlhuber, Nicolas|äigimuddo=2024-01-26|kielâ={{en}}}}</ref> | [[Pariisi]] |} == Valastâlleeh já kištoluokah == {| align="center" class="wikitable sortable" width=80% ! rowspan="2" width=35% align="left"| [[Aalmuglâš olympiakomitea|AOK]] ! colspan=4| Almaah ! colspan=4| Nisoneh ! width=5% rowspan="2"| Ohtsis |- ! width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 58 kg|≤ 58 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 68 kg|≤ 68 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 80 kg|≤ 80 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai +80 kg|> 80 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 49 kg|≤ 49 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 57 kg|≤ 57 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 67 kg|≤ 67 kg]] || width=7%| [[Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij +67 kg|> 67 kg]] |- | {{AOKlippu|ARG|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|AUS|kesi|2024}} || {{ya}} || || {{ya}} || || || {{ya}} || || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|AZE|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|BEL|kesi|2024}} || || || || || || || {{ya}} || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|BRA|kesi|2024}} || || {{ya}} || {{ya}} || || || {{ya}} || {{ya}} || ||'''4''' |- | {{AOKlippu|BUL|kesi|2024}} || || || || || || {{ya}} || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|BUR|kesi|2024}} || || {{ya}} || {{ya}} || || || || || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|CHI|kesi|2024}} || || || {{ya}} || || || || || {{ya}} ||'''2''' |- | {{AOKlippu|DOM|kesi|2024}} || || {{ya}} || || || || || {{ya}} || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|EGY|kesi|2024}} || || {{ya}} || {{ya}} || || || || {{ya}} || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|CIV|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || {{ya}} || {{ya}} ||'''3''' |- | {{AOKlippu|ESP|kesi|2024}} || {{ya}} || {{ya}} || || || {{ya}} || || {{ya}} || ||'''4''' |- | {{AOKlippu|FIJ|kesi|2024}} || || || || || || || {{ya}} || {{ya}} ||'''2''' |- | {{AOKlippu|GAB|kesi|2024}} || || || || || || {{ya}} || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|GAM|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|GBS|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|HKG|kesi|2024}} || || {{ya}} || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|IRI|kesi|2024}} || || || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || || ||'''4''' |- | {{AOKlippu|IRL|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|ISR|kesi|2024}} || || || || || {{ya}} || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|ITA|kesi|2024}} || {{ya}} || || {{ya}} || || {{ya}} || || || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|JOR|kesi|2024}} || || {{ya}} || {{ya}} || || || || {{ya}} || {{ya}} ||'''4''' |- | {{AOKlippu|CAN|kesi|2024}} || || || || || {{ya}}|| {{ya}} || || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|KAZ|kesi|2024}} || {{ya}} || || {{ya}} || || || || || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|CHN|kesi|2024}} || || {{ya}} || || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} ||'''6''' |- | {{AOKlippu|TPE}}<ref name="taipei-olymp">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/live-news/20210727-why-is-taiwan-not-called-taiwan-at-the-olympics|nommâ=Why is Taiwan not called Taiwan at the Olympics?|almostittem=France 24|čujottum=2024-07-22|äigimuddo=2021-07-27|kielâ={{en}}}}</ref> || || || || || || {{ya}} || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|CRO|kesi|2024}} || || {{ya}} || || {{ya}} || {{ya}} || || || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|CUB|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || || {{ya}} ||'''2''' |- | {{AOKlippu|LES|kesi|2024}} || || || || || {{ya}} || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|LBN|kesi|2024}} || || || || || || {{ya}} || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|KOR|kesi|2024}} || {{ya}} || || {{ya}} || || || {{ya}} || || {{ya}} ||'''4''' |- | {{AOKlippu|MLI|kesi|2024}} || || || {{ya}} || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|MAR|kesi|2024}} || || || || || {{ya}} || || || {{ya}} ||'''2''' |- | {{AOKlippu|MEX|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || {{ya}} || || || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|NIG|kesi|2024}} || {{ya}} || || || {{ya}} || || || || ||'''2''' |- | {{AOKlippu|NGR|kesi|2024}} || || || || || || || {{ya}} || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|TLS|kesi|2024}} || || || || || {{ya}} || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|AUT|kesi|2024}} || || || || || || || || {{ya}}||'''1''' |- | [[Tiätuvuárkká:Flag of the Individual Neutral Athletes at the 2024 Summer Olympics.svg|20px]] [[Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh kesiolympialijn 2024|Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh]] || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|GBR|kesi|2024}} || || {{ya}} || || {{ya}} || || {{ya}} || || {{ya}} ||'''4''' |- | {{AOKlippu|USA|kesi|2024}} || || || {{ya}} || {{ya}} || || {{ya}} || {{ya}} || ||'''4''' |- | {{AOKlippu|PLE|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|PNG|kesi|2024}} || || {{ya}} || || {{ya}} || || || || ||'''2''' |- | [[Tiätuvuárkká:Olympic_flag.svg|20px]] [[Patâreijei olympiajuávkku kesiolympialijn 2024|Patâreijei olympiajuávkku]] || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || || || ||'''5''' |- | {{AOKlippu|FRA|kesi|2024}} || {{ya}} || {{ya}} || || || || || {{ya}} || {{ya}} ||'''4''' |- | {{AOKlippu|GER|kesi|2024}} || || || || || || || || {{ya}} ||'''1''' |- | {{AOKlippu|KSA|kesi|2024}} || || || || || {{ya}} || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|SEN|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|SRB|kesi|2024}} ||{{ya}}|| ||{{ya}} || || || || {{ya}} || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|SLO|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || || || '''1''' |- | {{AOKlippu|NOR|kesi|2024}} || || || || {{ya}} || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|TJK|kesi|2024}} || || || || || || || || {{ya}} ||'''1''' |- | {{AOKlippu|DEN|kesi|2024}} || || || {{ya}} || || || || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|MKD|kesi|2024}} || || || || || || {{ya}} || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|THA|kesi|2024}} || || {{ya}} || || || {{ya}} || || {{ya}} || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|CZE|kesi|2024}} || || || || || || {{ya}} || || {{ya}} ||'''2''' |- | {{AOKlippu|TUN|kesi|2024}} || {{ya}} || || {{ya}} || || {{ya}} || {{ya}} || || ||'''4''' |- | {{AOKlippu|TUR|kesi|2024}} || || {{ya}} || || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || || {{ya}} ||'''5''' |- | {{AOKlippu|HUN|kesi|2024}} || {{ya}} || {{ya}} || || || || || {{ya}} || ||'''3''' |- | {{AOKlippu|URU|kesi|2024}} || || || || ||{{ya}}|| || || ||'''1''' |- | {{AOKlippu|UZB|kesi|2024}} || || {{ya}} || {{ya}} || {{ya}} || || || {{ya}} || {{ya}} ||'''5''' |- | {{AOKlippu|VEN|kesi|2024}} || {{ya}} || || || || || || || ||'''1''' |- ! Ohtsis: 62 AOK:d !! 18 !! 17 !! 17 !! 17 !! 17 !! 16 !! 16 !! 16 !! 134 |} <!--== Äigitavlu ==--> == Mitalisteh == ===Almaah=== {|{{MedalistTable|type=Event|labelwidth=140}} |- |rowspan=2|58 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 58 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Park Tae-joon (taekwondo)|Park Tae-joon]]|KOR|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Gashim Magomedov]]|AZE|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Cyrian Ravet]]|FRA|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Mohamed Khalil Jendoubi]]|TUN|kesi|2024}} |- |rowspan=2|68 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 68 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Ulugbek Rashitov]]|UZB|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Zaid Kareem]]|JOR|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Liang Yushuai]]|CHN|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Edival Pontes]]|BRA|kesi|2024}} |- |rowspan=2|80 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai 80 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Firas Katoussi]]|TUN|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Mehran Barkhordari]]|IRI|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Simone Alessio]]|ITA|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Edi Hrnic]]|DEN|kesi|2024}} |- |rowspan=2|paijeel 80 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Almai paijeel 80 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Arian Salimi]]|IRI|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Caden Cunningham]]|GBR|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Rafael Alba]]|CUB|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Cheick Sallah Cissé]]|CIV|kesi|2024}} |} ===Nisoneh=== {| {{MedalistTable|type=Event|labelwidth=140}} |- |rowspan=2|49 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 49 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Panipak Wongpattanakit]]|THA|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Guo Qing]]|CHN|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Mobina Nematzadeh]]|IRI|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Lena Stojković]]|CRO|kesi|2024}} |- |rowspan=2|57 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 57 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Kim Yu-jin (taekwondo, šoddâm ive 2000)|Kim Yu-jin]]|KOR|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Nahid Kiani]]|IRI|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Skylar Park]]|CAN|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Kimia Alizadeh]]|BUL|kesi|2024}} |- |rowspan=2|67 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij 67 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Viviana Márton]]|HUN|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Aleksandra Perišić]]|SRB|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Kristina Teachout]]|USA|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Sarah Chaâri]]|BEL|kesi|2024}} |- |rowspan=2|paijeel 67 kg<br />{{DetailsLink|Taekwondo kesiolympialijn 2024 – Nisonij paijeel 67 kg}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Althéa Laurin]]|FRA|kesi|2024}} |rowspan=2|{{AOKlippuMitalist|[[Svetlana Osipova]]|UZB|kesi|2024}} |{{AOKlippuMitalist|[[Lee Da-bin]]|KOR|kesi|2024}} |- |{{AOKlippuMitalist|[[Nafia Kuş]]|TUR|kesi|2024}} |} ==Miitaaltavlustâh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! width=30 | Saje ! width=200 | Eennâm ! width=30 | {{Med|O|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|A|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|B|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1 || align=left | {{NazOlimp|b=s|KOR|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 2 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 3 |- | 2 || align=left | {{NazOlimp|b=s|IRI|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 2 || {{Sfondo|B}} | 1 || 4 |- | 3 || align=left | {{NazOlimp|b=s|UZB|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 2 |- | rowspan=2 | 4 || align=left | {{NazOlimp|b=s|TUN|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|FRA|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | rowspan=2 | 6 || align=left | {{NazOlimp|b=s|THA|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|HUN|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | 8 || align=left | {{NazOlimp|b=s|CHN|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | rowspan=4 | 9 || align=left | {{NazOlimp|b=s|AZE|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|JOR|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SRB|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|GBR|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | rowspan=11 | 13 || align=left | {{NazOlimp|b=s|HRV|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|CAN|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|BUL|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|BRA|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|USA|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|BEL|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ITA|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|DNK|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TUR|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|CUB|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|CIV|kesi|2024}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- ! colspan=2 | Ohtsis !! 8 !! 8 !! 16 !! 32 |} == Keejâ meid == * [[Taekwondo kesiparalympialijn 2024]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kesiolympialij 2024 šlaajah}} {{Taekwondo kesiolympialijn}} [[Luokka:Taekwondo kesiolympialijn 2024|*]] dbb8bn7au5q45tas1bdf137sfywk222 0 23148 159944 150293 2026-09-26T02:48:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159944 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Stade de France.jpg|pienoiskuva|Ive 2024 kesiolympialijn [[rugby]]speelah uárnejuvvojii [[Stade de Francest]].]] '''[[Rugby-7]]''' lâi ohtâ '''[[Kesiolympialiih 2024|Pariisi 2024 kesiolympialij]]''' valastâllâmšlaajâin. Almai já nisonij turnaameh uárnejuvvojii syeinimáánu 24.–30. peeivi 2024 [[Stade de France]]st. Kuohtuid turnaamáid uásálistii 12 juávkkud. Ive 2024 lâi 7. kerdi ko almaah spellii rugby kesiolympialijn, já 3. kerdi ko nisoneh spellii.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.world.rugby/tournaments/olympics/history | Nommâ = Paris 2024 Olympic Games | Almostittem = World Rugby | Čujottum = 2024-07-26 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Rugby-7 lâi fáárust meiddei ive 2016 já 2020 kesiolympialijn.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.paris2024.org/en/sport/rugby/ | Nommâ = Rugby Sevens | Almostittem = paris2024.org | Čujottum = 2024-07-26 | Kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240731141413/http://www.paris2024.org/en/sport/rugby/ | vyerkkejum = 2024-07-31}}</ref> Talle kištottâllii sehe almaah já nisoneh. Ton lasseen nuuvt kočodum "rugby union" lâi fáárust kesiolympialijn iivij 1900, 1908, 1920 já 1924, mut tuše almai turnaameh uárnejuvvojii. [[Rugby-7 kesiolympialijn 2024 – almai turnam|Almai turnam]] uárnejui syeinimáánu 24.–27. peeivi 2024. [[Rugby-7 kesiolympialijn 2020|Almai haldâšeijee miäštár]] lâi [[Fidži]], mii táppái Raanskan ive 2024 finalist.<ref name="2024olympics-rugby-medal"/> [[Rugby-7 kesiolympialijn 2024 – nisonij turnam|Nisonij turnam]] uárnejui syeinimáánu 28.–30. peeivi. [[Rugby-7 kesiolympialijn 2020|Nisonij haldâšeijee miäštár]] lâi [[Uđđâ-Seeland]], mii vuoitij kollemiitaal meid ive 2024.<ref name="olymp-nz-rugby-medal"/> === Aalmugliih olympiakomiteah já tai juávhuh === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! [[Aalmuglâš olympiakomitea|AOK]]|| Almai juávkku || Nisonij juávkku || Spellei meeri |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|ARG|kesi|2024}}|| {{ya}} || || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|AUS|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|BRA|kesi|2024}}|| || {{ya}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|FIJ|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|IRL|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|JPN|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|CAN|kesi|2024}}|| || {{ya}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|KEN|kesi|2024}}|| {{ya}} || || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|CHN|kesi|2024}}|| || {{ya}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|RSA|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|GBR|kesi|2024}}|| || {{ya}}|| '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|USA|kesi|2024}}||{{ya}}||{{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|FRA|kesi|2024}}|| {{ya}} || {{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|SAM|kesi|2024}}|| {{ya}} || || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|NZL|kesi|2024}}|| {{ya}} ||{{ya}} || '''24''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|URU|kesi|2024}}|| {{ya}} || || '''12''' |- !Ohtsis: 24 juávkkud 16 AOK:st !! 12 !! 12 !! 288 |} == Almai turnam == === Turnam algâuási: uásáduvah === Kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst pessii kočâttemspelláid. Kočâttemspelláid pessii meiddei kyehti pyeremuu juávhu, moh pottii kuálmádin jieijâs uásáduvâst. ==== Uásádâh A ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Uđđâ-Seeland}} '''Uđđâ-Seeland''' |'''9'''||3||3||0||0||71||29||+42 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Irland}} '''Irland''' |'''7'''||3||2||0||1||62||24||+38 |- style="background:#ccffcc |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Maadâ-Afrik}} '''Maadâ-Afrik''' |'''5'''||3||1||0||2||59||32||+27 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Jaapaan}} Jaapaan |'''3'''||3||0||0||3||22||129||-107 |} ==== Uásádâh B ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Australia}} '''Australia''' |'''9'''||3||3||0||0||64||35||+29 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Argentiina}} '''Argentiina''' |'''7'''||3||2||0||1||73||46||+27 |- |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Samoa}} Samoa |'''5'''||3||1||0||2||52||49||+3 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Kenia}} Kenia |'''3'''||3||0||0||3||19||78||-59 |} ==== Uásádâh C ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Fidži}} '''Fidži''' |'''9'''||3||3||0||0||97||36||+61 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Ranska}} '''Ranska''' |'''6'''||3||1||1||1||43||43||0 |- style="background:#ccffcc |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Ovtâstum staatah}} '''Ovtâstum staatah''' |'''6'''||3||1||1||1||57||67||-10 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Uruguay}} Uruguay |'''3'''||3||0||0||3||41||92||-51 |} ===Kuálmádin puáttám juávhuh=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !Uásádâh |- style="background:#ccffcc |1.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Ovtâstum staatah}} '''Ovtâstum staatah''' |'''6'''||3||1||1||1||57||67||-10||[[#Uásádâh C|C]] |- style="background:#ccffcc |2.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Maadâ-Afrik}} '''Maadâ-Afrik''' |'''5'''||3||1||0||2||59||32||+27||[[#Uásádâh A|A]] |- |3.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Samoa}} Samoa |'''5'''||3||1||0||2||52||49||+3||[[#Uásádâh B|B]] |} <small>Saje miäruštâlloo čuávuvávt: 1) Čuággáh (Č); 2) Moolâiäru (MI); 3) Paččum moolah (PM)</small><br> === Turnam loppâuási: kočâttemspeelah === {{#invoke:RoundN|N8 |widescore=yes|bold_winner=high|color=yes |3rdplace=yes <!-- niäljádâsfinaleh --> |25.7. – [[Stade de France]] |{{mj|NZL|r7}}|7|{{mj|RSA|r7}}|14 |25.7. – [[Stade de France]] |{{mj|ARG|r7}}|14|{{mj|FRA|r7}}|26 |25.7. – [[Stade de France]] |{{mj|FIJ|r7}}|19|{{mj|IRL|r7}}|15 |25.7. – [[Stade de France]] |{{mj|AUS|r7}}|18|{{mj|USA|r7}}|0 <!-- pelifinaleh --> |27.7. – [[Stade de France]] |{{mj|RSA|r7}}|5|{{mj|FRA|r7}}|19 |27.7. – [[Stade de France]] |{{mj|FIJ|r7}}|31|{{mj|AUS|r7}}|7 <!-- fiinaal --> |27.7. – [[Stade de France]] |{{mj|FRA|r7}}|28<ref name="2024olympics-rugby-medal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/news/rugby-sevens-france-first-gold-medal-paris-2024|nommâ=Rugby Sevens: France Secure First Gold Medal of Paris 2024 for Host Nation with Antoine Dupont the Star of the Show|almostittem=olympics.com|čujottum=2024-07-28|tahhee=Peene, Sam|äigimuddo=2024-07-27|kielâ={{en}}}}</ref>|{{mj|FIJ|r7}}|7 <!-- pronssispellâ --> |27.7. – [[Stade de France]] |{{mj|RSA|r7}}|26<ref name="2024olympics-rugby-medal"/>|{{mj|AUS|r7}}|19 }} == Nisonij turnam == === Turnam algâuási: uásáduvah === Kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst pessii kočâttemspelláid. Kočâttemspelláid pessii meiddei kyehti pyeremuu juávhu, moh pottii kuálmádin jieijâs uásáduvâst. ==== Uásádâh A ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Uđđâ-Seeland}} '''Uđđâ-Seeland''' |'''9'''||3||3||0||0||114||19||+95 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Kanada}} '''Kanada''' |'''7'''||3||2||0||1||50||64||-14 |- style="background:#ccffcc |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Kiina}} '''Kiina''' |'''5'''||3||1||0||2||62||81||-19 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Fidži}} Fidži |'''3'''||3||0||0||3||33||95||-62 |} ==== Uásádâh B ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Australia}} '''Australia''' |'''9'''||3||3||0||0||89||24||+65 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Ovtâstum kunâgâskodde}} '''Ovtâstum kunâgâskodde''' |'''7'''||3||2||0||1||52||65||-13 |- style="background:#ccffcc |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Irland}} '''Irland''' |'''5'''||3||1||0||2||64||40||+24 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Maadâ-Afrik}} Maadâ-Afrik |'''3'''||3||0||0||3||22||98||-76 |} ==== Uásádâh C ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- style="background:#ccffcc |1.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Ranska}} '''Ranska''' |'''6'''||3||3||0||0||106||14||+92 |- style="background:#ccffcc |2.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Ovtâstum staatah}} '''Ovtâstum staatah''' |'''6'''||3||2||0||1||74||43||+31 |- |3.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Jaapaan}} Jaapaan |'''3'''||3||1||0||2||46||97||-51 |- |4.|| style="text-align:left;" |{{Lippukove|Brasilia}} Brasilia |'''3'''||3||0||0||3||17||89||-72 |} ===Kuálmádin puáttám juávhuh=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !Saje !width=30% |Juávkku !{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !Uásádâh |- style="background:#ccffcc |1.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Irland}} '''Irland''' |'''6'''||3||1||0||2||64||40||+24||[[#Uásádâh B|B]] |- style="background:#ccffcc |2.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Kiina}} '''Kiina''' |'''5'''||3||1||0||2||62||81||-19||[[#Uásádâh A|A]] |- |3.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Jaapaan}} Jaapaan |'''5'''||3||1||0||2||46||97||-51||[[#Uásádâh C|C]] |} <small>Saje miäruštâlloo čuávuvávt: 1) Čuággáh (Č); 2) Moolâiäru (MI); 3) Paččum moolah (PM)</small><br> === Turnam loppâuási: kočâttemspeelah === {{#invoke:RoundN|N8 |widescore=yes|bold_winner=high|color=yes |3rdplace=yes <!-- niäljádâsfinaleh --> |29.7. – [[Stade de France]] |{{mj|NZL|r7n}}|55|{{mj|CHN|r7n}}|5 |29.7. – [[Stade de France]] |{{mj|GBR|r7n}}|7|{{mj|USA|r7n}}|17 |29.7. – [[Stade de France]] |{{mj|FRA|r7n}}|14|{{mj|CAN|r7n}}|19 |29.7. – [[Stade de France]] |{{mj|AUS|r7n}}|40|{{mj|IRL|r7n}}|7 <!-- pelifinaleh --> |30.7. – [[Stade de France]] |{{mj|NZL|r7n}}|24|{{mj|USA|r7n}}|12 |30.7. – [[Stade de France]] |{{mj|CAN|r7n}}|21<ref name="olymp-can-rugby-pelifiinaal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympic.ca/2024/07/30/team-canada-shocks-australia-will-go-for-gold-in-womens-rugby-sevens/|nommâ=Team Canada shocks Australia, will go for gold in women’s rugby sevens|Tahhee=Squizzato, Daniel|almostittem=Kanada olympiakomitea |čujottum=2024-07-31|äigimuddo=2024-07-30|kielâ={{en}}}}</ref>|{{mj|AUS|r7n}}|12 <!-- fiinaal --> |30.7. – [[Stade de France]] |{{mj|NZL|r7n}}|19<ref name="olymp-nz-rugby-medal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympic.org.nz/news/golden-haul-for-sevens-women|nommâ=Golden haul for sevens women|almostittem=Uđđâ-Seeland olympiakomitea |čujottum=2024-07-31|äigimuddo=2024-07-30|kielâ={{en}}}}</ref>|{{mj|CAN|r7n}}|12 <!-- pronssispellâ --> |30.7. – [[Stade de France]] |{{mj|USA|r7n}}|14<ref name="olymp-nz-rugby-medal"/>|{{mj|AUS|r7n}}|12 }} == Miitaaltavlustâh == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%" ! width=30 | Saje ! width=200 | Eennâm ! width=30 | {{Med|O|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|A|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|B|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|R|Olimpiadi}} |- | rowspan=2 | 1 || align=left | {{NazOlimp|FRA|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|NZL|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | rowspan=2 | 3 || align=left | {{NazOlimp|FIJ|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|CAN|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | rowspan=2 | 5 || align=left | {{NazOlimp|RSA|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|USA|kesi|2024|b=sì}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- ! colspan=2 | Ohtsis !! 2 !! 2 !! 2 !! 6 |} == Mitalisteh == {| {{MedalistTable|type=Event|width=225|labelwidth=200}} |-valign="top" |Nisonij turnam<br>{{DetailsLink|Rugby-7 kesiolympialijn 2024 – Nisonij turnam}} |{{AOKlippu|NZL|kesi|2024}}<br />[[Michaela Blyde]]<br />[[Jazmin Felix-Hotham]]<br />[[Sarah Hirini]]<br />[[Tyla King]]<br/>[[Jorja Miller]]<br />[[Manaia Nuku]]<br />[[Mahina Paul]]<br />[[Risaleeana Pouri-Lane]]<br />[[Alena Saili]]<br />[[Theresa Setefano]]<br />[[Stacey Waaka]]<br />{{nowrap|[[Portia Woodman-Wickliffe]]}} |{{AOKlippu|CAN|kesi|2024}}<br />[[Caroline Crossley]]<br />[[Olivia Apps]]<br />[[Alysha Corrigan]]<br />[[Asia Hogan-Rochester]]<br />[[Chloe Daniels]]<br />[[Charity Williams]]<br />[[Florence Symonds]]<br />[[Carissa Norsten]]<br />[[Krissy Scurfield]]<br />[[Fancy Bermudez]]<br />[[Piper Logan]]<br />[[Keyara Wardley]]<br />[[Taylor Perry (rugby union)|Taylor Perry]]<br />[[Shalaya Valenzuela]] |{{AOKlippu|USA|kesi|2024}}<br />[[Alev Kelter]]<br />[[Lauren Doyle]]<br />[[Kayla Canett]]<br />[[Kristi Kirshe]]<br />[[Ilona Maher]]<br />[[Ariana Ramsey]] <br />[[Naya Tapper]]<br />[[Alena Olsen]]<br />[[Alex Sedrick]]<br />[[Sammy Sullivan]]<br />[[Sarah Levy (rugby union)|Sarah Levy]]<br />[[Stephanie Rovetti]] |-valign="top" |Almai turnam<br>{{DetailsLink|Rugby-7 kesiolympialijn 2024 – Almai turnam}} |{{AOKlippu|FRA|kesi|2024}}<br />[[Varian Pasquet]]<br />[[Andy Timo]]<br />[[Rayan Rebbadj]]<br />[[Théo Forner]]<br />[[Stephen Parez]]<br />[[Paulin Riva]]<br />[[Jefferson-Lee Joseph]]<br />[[Antoine Zeghdar]]<br />[[Aaron Grandidier Nkanang]]<br />[[Jean-Pascal Barraque]]<br />[[Antoine Dupont]]<br />[[Jordan Sepho]]<br />[[Nelson Epee]] |{{AOKlippu|FIJ|kesi|2024}}<br />[[Joji Nasova]]<br />[[Joseva Talacolo]]<br />[[Jerry Matana|Jeremia Matana]]<br />[[Sevuloni Mocenacagi]]<br />[[Iosefo Masi]]<br />[[Ponepati Loganimasi]]<br />[[Terio Veilawa]]<br />[[Waisea Nacuqu]]<br />[[Jerry Tuwai]]<br />[[Iowane Teba]]<br />[[Kaminieli Rasaku]]<br />{{nowrap|[[Selestino Ravutaumada]]}}<br />[[Josaia Raisuqe]]<br />[[Filipe Sauturaga]] |{{AOKlippu|RSA|kesi|2024}}<br />{{nowrap|[[Christie Grobbelaar]]}}<br />[[Ryan Oosthuizen]]<br />[[Impi Visser]]<br />[[Zain Davids]]<br />[[Quewin Nortje]]<br />[[Tiaan Pretorius]]<br />[[Tristan Leyds]]<br />[[Selvyn Davids]]<br />[[Shaun Williams (rugby union)|Shaun Williams]]<br />[[Rosko Specman]]<br />[[Siviwe Soyizwapi]]<br />[[Shilton van Wyk]]<br />[[Ronald Brown (rugby union)|Ronald Brown]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kesiolympialij 2024 šlaajah}} {{Rugby kesiolympialijn}} [[Luokka:Rugby-7 kesiolympialijn 2024|*]] l7g6j86vheu5j9t2darbpvuygoq62gp 0 23284 160146 150295 2026-09-26T03:43:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160146 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:First Lady Jill Biden attends a women’s water polo match with Karen Bass at the 2024 Summer Olympics, Saturday, July 27, 2024, in Paris, France.jpg|thumb|right|[[Jill Biden]] já [[Karen Bass]] keččâmin nisonij čäcipáálu olympiaspeelâ [[syeinimáánu 27.]] peeivi [[2024]]]] '''[[Čäcipállu]]''' lâi ohtâ [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi 2024 kesiolympialij]] valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 29. kerdi ko almaah spellii čäcipáálu kesiolympialijn, já 7. kerdi ko nisoneh spellii tom.<ref name="usopm-čäcipállu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://usopm.org/hall-of-fame/water-polo/|nommâ=Water Polo|almostittem=Ovtâstum staatâi olympia- já paralympiamuseo|čujottum=2024-07-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kištoh algii syeinimáánu 27. peeivi já nuhhii porgemáánu 11. peeivi. Speelah spiällojii sehe [[Olympialij čäcivalastâllâmkuávdáš|Olympialij čäcivalastâllâmkuávdáást]], moos čäähih 5&nbsp;000 olmožid, já [[Paris La Défense Arena]]st, moos čäähih 40&nbsp;000 olmožid.<ref name="paris2024-čäcipállu"/> Ive 2024 olympialijn lijjii sierâ turnaameh nisonáid já almaid. [[Čäcipállu kesiolympialijn 2024 – Nisonij turnam|Nisonij turnam]] aalgij syeinimáánu 27. peeivi já nuuvâi porgemáánu 10. peeivi, já toos uásálistii 10 juávkkud. [[Čäcipállu kesiolympialijn 2024 – Almai turnam|Almai turnam]] vist aalgij syeinimáánu 28. peeivi já nuuvâi porgemáánu 11. peeivi, já toos uásálistii 12 juávkkud.<ref name="paris2024-čäcipállu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paris2024.org/en/sport/water-polo/|nommâ=Water Polo|almostittem=paris2024.org|čujottum=2024-07-30|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202104108/https://www.paris2024.org/en/sport/water-polo/|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> Jyehi juávhust lijjii 13 valastâlled. Nisonij haldâšeijee miäštár lâi [[Ovtâstum staatah]], já almai haldâšeijee miäštár lâi [[Serbia]]. == Stadioneh == {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! rowspan=2 | Kove ! rowspan=2 | Stadion ! rowspan=2 | Kapasiteet ! rowspan=2 | Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:CAO_test_event_6_mai_2024.jpg|200x200px]] | [[Olympialij čäcivalastâllâmkuávdáš]] | 5&nbsp;000 | [[Pariisi]] |- | [[Tiätuvuárkká:U Arena @ Nanterre @ Rooftop observatory @ Grande Arche @ La Défense @ Paris (34797770160).jpg|200x200px]] | [[Paris La Défense Arena]] | 40&nbsp;000 | [[Pariisi]] |} === Aalmugliih olympiakomiteah já tai juávhuh === {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |- ! [[Aalmuglâš olympiakomitea|AOK]] || width=15% | Almai || width=15% | Nisonij || Spellei meeri |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|AUS|kesi|2024}} ||{{ya}} ||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|ESP|kesi|2024}} ||{{ya}}||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|ITA|kesi|2024}} ||{{ya}} ||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|JPN|kesi|2024}} ||{{ya}} || ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|CAN|kesi|2024}} || ||{{ya}} ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|CHN|kesi|2024}} || ||{{ya}} ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|GRE|kesi|2024}} ||{{ya}} ||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|CRO|kesi|2024}} ||{{ya}} || ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|MNE|kesi|2024}} ||{{ya}} || ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|USA|kesi|2024}} ||{{ya}} ||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|FRA|kesi|2024}} ||{{ya}}||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|ROU|kesi|2024}} ||{{ya}} || ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|SRB|kesi|2024}} ||{{ya}}|| ||'''13''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|HUN|kesi|2024}} ||{{ya}} ||{{ya}} ||'''26''' |- |style="text-align:left;" |{{AOKlippu|NED|kesi|2024}} || ||{{ya}} ||'''13''' |- ! Ohtsis: 15 AOK:d !! 12 !! 10 !! 286 |} == Miitaaltavlustâh == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! width=30 | Saje ! width=200 | Eennâm ! width=30 | {{Med|O|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|A|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|B|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|R|Olimpiadi}} |- | rowspan=2 | 1 || align=left | {{NazOlimp|SRB|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|ESP|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | rowspan=2 | 3 || align=left | {{NazOlimp|CRO|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|AUS|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | rowspan=2 | 5 || align=left | {{NazOlimp|USA|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|NLD|kesi|2024|b=si}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- ! colspan=2 | Ohtsis !! 2 !! 2 !! 2 !! 6 |} == Mitalisteh == {|{{MedalistTable|type=Event|width=225|labelwidth=200}} |-valign="top" |Almai turnam<br />{{DetailsLink|Čäcipállu kesiolympialijn 2024 – Almai turnam}} |{{AOKlippu|SRB|kesi|2024}}<br />[[Radoslav Filipović]]<br />[[Dušan Mandić]]<br />[[Strahinja Rašović]]<br />[[Sava Ranđelović]]<br />[[Miloš Ćuk]]<br />[[Nikola Dedović]]<br />[[Radomir Drašović]]<br />[[Nikola Jakšić]]<br />[[Nemanja Ubović]]<br />[[Nemanja Vico]]<br />[[Petar Jakšić]]<br />[[Viktor Rašović]]<br />[[Vladimir Mišović]] |{{AOKlippu|CRO|kesi|2024}}<br />[[Marko Bijač]]<br />[[Rino Burić]]<br />[[Loren Fatović]]<br />[[Luka Lončar]]<br />[[Maro Joković]]<br />[[Luka Bukić]]<br />[[Ante Vukičević]]<br />[[Marko Žuvela]]<br />[[Jerko Marinić Kragić]] <br />[[Josip Vrlić]]<br />[[Matias Biljaka]]<br />[[Konstantin Kharkov]]<br />[[Toni Popadić]] |{{AOKlippu|USA|kesi|2024}}<br />[[Alex Bowen (čäcipállu)|Alex Bowen]]<br />[[Luca Cupido]]<br />[[Hannes Daube]]<br />[[Chase Dodd]]<br />[[Ryder Dodd]]<br />[[Ben Hallock]]<br />[[Drew Holland]]<br />[[Johnny Hooper (čäcipállu)|Johnny Hooper]]<br />[[Max Irving]]<br />[[Alex Obert]]<br />[[Marko Vavic]]<br />[[Adrian Weinberg]]<br />[[Dylan Woodhead]] |-valign="top" |Nisonij turnam<br />{{DetailsLink|Čäcipállu kesiolympialijn 2024 – Nisonij turnam}} |{{AOKlippu|ESP|kesi|2024}}<br />[[Paula Camus]]<br />[[Paula Crespí]]<br />[[Anni Espar]]<br />[[Laura Ester]]<br />[[Judith Forca]]<br />[[Maica García Godoy]]<br />[[Paula Leitón]]<br />[[Beatriz Ortiz]]<br />[[Pili Peña]]<br />[[Nona Pérez]]<br />[[Isabel Piralkova]]<br />[[Elena Ruiz]]<br />[[Martina Terré]] |{{AOKlippu|AUS|kesi|2024}}<br />[[Abby Andrews]]<br />[[Charlize Andrews]]<br />[[Zoe Arancini]]<br />[[Elle Armit]]<br />[[Keesja Gofers]]<br />[[Sienna Green]]<br />[[Bronte Halligan]]<br />[[Sienna Hearn]]<br />[[Danijela Jackovich]]<br />[[Matilda Kearns]]<br />[[Genevieve Longman]]<br />[[Gabriella Palm]]<br />[[Alice Williams (čäcipállu)|Alice Williams]] |{{AOKlippu|NED|kesi|2024}}<br />[[Laura Aarts]]<br />[[Sarah Buis]]<br />[[Kitty-Lynn Joustra]]<br />[[Maartje Keuning]]<br />[[Lola Moolhuijzen]]<br />[[Bente Rogge]]<br />[[Lieke Rogge]]<br />[[Vivian Sevenich]]<br />[[Brigitte Sleeking]]<br />[[Nina ten Broek]]<br />[[Simone van de Kraats]]<br />[[Sabrina van der Sloot]]<br />[[Iris Wolves]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Čäcipállu kesiolympialijn}} {{Kesiolympialij 2024 šlaajah}} [[Luokka:Čäcipállu kesiolympialijn 2024|*]] mjo699fprwsezgnr8gh73a9sz95c45j 0 23586 159824 153967 2026-09-26T02:26:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159824 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Muotâleopard | tieđâlâš nommâ = Panthera uncia<br><small>([[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775)</small> | kove = Uncia uncia.jpg | tile = '''VU''' (hiäjulum)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22732/50664030|nommâ=Snow Leopard|čujottum=8.8.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 VU smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = Feliformia | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kissáelleeh]] ''Felidae'' | vyelihiäimu = [[Stuorrâ kisáh]] ''Pantherinae'' | suuhâ = ''Panthera'' | šlaajâ = ''uncia'' | vyelišlaajâ = }} '''Muotâleopard''' (''Panthera uncia'') lii [[Koskâ-Aasia]] váráduvâin iälusteijee kissáelleešlaajâ.<ref name="nationalgeographic">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/snow-leopard|nommâ=Snow leopard|almostittem=|äigimuddo=2020-03-19|čujottum=2024-08-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Muotâleopard luokittâllui ovdil ''Leo''-suuhân, já ton läättinkielâlâš nommâ lâi ''Leo uncia''. Maŋeláá tot kuittâg sirdui uđđâ suuhân ''Panthera''. Muotâleopard lii motomin luokittâllum jieijâs suuhân ''Uncia'' ton skeletaalisij jiešvuođâi tiet.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/animal/snow-leopard|nommâ=Snow leopard|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-21|čujottum=2024-08-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== [[Tiätuvuárkká:Snow leopard in Ladakh.webm|thumb|left|Muotâleopard]] Muotâleopard lii váhá ucceeb ko eres ''Panthera''-šlaajah. Tot lii 91–130&nbsp;cm kukke, já ton sevealodâh lii suullân 56–66&nbsp;cm.<ref name="dimensions">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dimensions.com/element/snow-leopard|nommâ=Snow Leopard (Panthera uncia)|almostittem=www.dimensions.com|čujottum=2024-08-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Muotâleopard seibi lii suullân 80–105&nbsp;cm kukke.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-020-01-0001.pdf|nommâ=Uncia uncia|tahhee=Hemmer, Helmut|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=29.11.1972|almostittee=Mammalian Species|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=8.8.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120401104725/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-020-01-0001.pdf|vyerkkejum=2012-04-01}}</ref> Ores tiäddá táválávt 45–55&nbsp;kg,<ref name="nowelljackson">{{Kirjekäldee|Tahhee=Nowell, K. & Jackson, P.|Nommâ="Snow leopard, Uncia uncia". Wild cats: Status survey and conservation action plan|Ihe=1996|Siijđoh=91–95|Almostittemsaje=Gland, Switzerland|Almostittee=International Union for Conservation of Nature and Natural Resources|Isbn=9782831700458}}</ref> mutâ tot puáhtá teddiđ joba 75&nbsp;kg.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Sunquist, M. & Sunquist, F.|Nommâ="Snow leopard Uncia uncia (Schreber, 1775)". Wild Cats of the World|Ihe=2002|Siijđoh=377–394|Almostittemsaje=Chicago|Almostittee=University of Chicago Press|Isbn=978-0-226-77999-7|www=https://web.archive.org/web/20230210100446/https://books.google.com/books?id=IF8nDwAAQBAJ&pg=PA378#v=onepage&q&f=false}}</ref> Niŋálâs vist tiäddá suullân 35–40&nbsp;kg.<ref name="nowelljackson"/> Muotâleopard turkkâ lii vielgissiähá teikkâ räänis, já seelgist, ertpeeleest já seeibist láá čapis tiälhuh. Turkkâ lii saahâd, já soksâmeh láá suullân 5–12&nbsp;cm kukkosiih. Muotâleopard čuávjivuálááš lii vielgâd. Muotâleopard piergee kolmâ kuávluin já váráduvâin maaŋgâi adaptaatioi áánsust. Ton peeljih láá uceh já jurbâseh, nuuvt ete toi peht ij lappuu ennuv liegâsvuotâ. Muotâleopard kubdâ kepileh išedeh muottuu alne jotemist, já kepilij assaas turkkâ iästá liegâsvuođâ lappum. Kuhes já sojelis seibi iššeed talle ko muotâleopard kuárŋu kiäđgáás soojijn. Seibi lii viehâ kossuv, tastko toos vyerkkejuvvoo pyeidi.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Gish, M.|Nommâ=Snow Leopards|Ihe=2016|Almostittee=Creative Education|Isbn=978-1-56660-746-9|www=https://web.archive.org/web/20231108185432/https://books.google.com/books?id=Zv_ZjgEACAAJ}}</ref> ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:SnowLeopard distribution.jpg|thumb|left|Muotâleopard lavdâm]] Muotâleopard iälust suullân 2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km² vijđosii kuávlust Koskâ-Aasia váráduvâin. Luándust iälusteh tuše suullân 3&nbsp;920–6&nbsp;390 muotâleopardid. Muotâleopard tiättoo 12&nbsp;enâmist: [[Afganistan]]ist, [[Bhutan]]ist, [[Kiina]]st, [[India]]st, [[Kazakstan]]ist, [[Kirgisia]]st, [[Mongolia]]st, [[Nepal]]ist, [[Pakistan]]ist, [[Ruoššâ|Ruošâst]], [[Tadžikistan]]ist já [[Uzbekistan]]ist. Muotâleopard suojâlemkuávluin 60 % láá Kiinast. [[Himalaja]] váráduvâst tot tiättoo 3&nbsp;000–5&nbsp;400 meetter aloduvâst. Ruošâst já Mongoliast vist muotâleopard iälust 1&nbsp;000 meetter aloduvâst. Muotâleopard tiettumkuávlust šoŋŋâdâh lii koolmâs já koškes, já tobbeen šaddeh tuše sinoh já miestuuh.<ref name="snowleopard">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snowleopard.org/snow-leopard-facts/habitat/|nommâ=Habitat|almostittem=Snow Leopard Trust|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Jyehi muotâleopardist lii jieijâs reeviir. Muotâleopard ij lah nuuvt aggressiivlávt territoriaallâš ko motomeh šlaajah, mutâ orráás reeviir läävee leđe eksklusiivlâš. Jis salâselleeh láá valjeest, te muotâleopard reeviir lii táválávt ucceeb, suullân 30–65&nbsp;km². Tot puáhtá kuittâg leđe paijeel 1&nbsp;000&nbsp;km², jis salâselleeh iä lah siämmáá ennuv.<ref name="snowleopard"/> Muotâleopard lii nomadisâš ellee, já tot jotá alfáárug pirrâ jieijâs reeviir pivdemin já kyeđimin meerhâid, amas eres muotâleopardeh varriđ tohon. Motomin muotâleopard sáttá jotteeđ kuhes maađhijd jieijâs reeviir ulguubeln, já lii dokumentistum ohtâgâs, mii juuđij 43&nbsp;km oovtâ iijâst.<ref name="snowleopard"/> ==Raavâd== Muotâleopard áppád koddeđ elleid, moh láá kulmii ton matsiih. Tot pivdá el.&nbsp;baralijd, argaalijd, [[kaavrâs|kavrâsijd]], murmelijd já eres uccâ njomâtteijeid. Muotâleopard pivdem elleeh láá pivdoelleeh meiddei ulmuid. Tastko luánduliih saalâselleeh kiäppáneh, muotâleopard kárttá koddeđ šivettijd, já sehe páiháliih viljâleijeeh já nomadeh távjá mäksih muotâleopard koddemijn.<ref name="worldwildlife">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldwildlife.org/stories/where-do-snow-leopards-live-and-nine-other-snow-leopard-facts|nommâ=Where do snow leopards live? And nine other snow leopard facts|čujottum=19.8.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Snow leopard puppy (Uncia uncia).jpg|thumb|Čivgâ]] Ores šadda suhâjuátkimahan 3-ihásâžžân, já niŋálâs vist 2-ihásâžžân.<ref name="torontozoo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.torontozoo.com/animals/Snow%20leopard|nommâ=Snow leopard|almostittem=www.torontozoo.com|čujottum=2024-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kieimâm tábáhtuvá uđđâivemáánust njuhčâmáánu pelimudo räi.<ref name="torontozoo"/> Ton ääigi hajâmeerhâi kyeđđim lii hirmâd táválâš.<ref name="torontozoo"/> Niŋálâs já ores joteh oovtâst muáddi peeivi já parâttâlleh koskânis.<ref name="snowleopard"/> Paarâ puáhtá meiddei pivdeđ oovtâst.<ref name="torontozoo"/> Niŋálâs lii čuávjist 90–103 peivid. Tot čivgá táválávt 2–4 čiivgâ vyesimáánust teikkâ kesimáánust. Čiivgah šaddeh syejeest, já toh teddih suullân 450&nbsp;grammâd. Čiivgâi čalmeh lekkâseh oho keččin šoddâmist. Čiivgah uáhuh jo love peeivi ahasâžžân, já toh pyehtih ruottâđ kyevti mánuppaje ahasâžžân. Niŋálâs njoomât čivgâidis 3–4 mánuppaje, mutâ čiivgah poreh piärgu jo kyevti mánuppaje ahasâžžân. Čiivgah pisottâlleh niŋálâssáin ton räi ko toh láá suullân kyevti-ihásiih, já toh šaddeh rävisin pelnubihásâžžân. Luándust muotâleopard iälá 15-ihásâžžân.<ref name="torontozoo"/> ==Uhkeh== Salâsellei lijgepivdo, eellimpirrâs tuššâm, syelipivdo, šoŋŋâdâhnubástus sehe kuástidemkoddemeh já muotâleopard já ulmui koskâsiih konflikteh láá stuárráámuuh uhkeh muotâleopardân. Ton eellimpiirâs lii kiäppánmin, tastko ain stuárráábeh kuávluh kiävttojeh ulmui asâidutmân já šivettij kuáđutmân. Stuárráámus uhke lii kuittâg vaarâ šoŋŋâdâhnubástus, mon keežild Himalaja váráduvâst sáttá lappuđ joba 30 % muotâleopard eellimpirrâsist.<ref name="worldwildlife"/> Muotâleopard syelipivdoo tuurhâ tiet, já ton täävtih já rumâšuásih kiävttojeh ärbivuáválii aasialii talhâstiettust.<ref name="torontozoo"/> == Nommâ eres kieláid == [[Suomâkielâ]]n muotâleopard lii "lumileopardi", já [[eŋgâlâskielâ]]n tot lii "snow leopard". == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kissáelleeh]] 5lklavyvvtnog0cez97hz4rlremfnf9 0 23590 159928 150301 2026-09-26T02:45:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159928 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Reidar-Sarestoniemi-1975.jpg|pienoiskuva|Reidar Särestöniemi ive 1975]] '''Reidar Särestöniemi''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|14|5|1925|[[Kittâl]]|[[Suomâ]]|27|5|1981|Kittâl|Suomâ}}) lâi syemmilâš kovetaaidâr. Sun lii tobdos stuorrâ já ivnáás taaiđâtuojijn, moh láá uážžum inspiraatio [[Laapi eennâmkodde|Laapi]] luándust. ==Eellim== Reidar Särestöniemi šoodâi Kittâlist [[Kaukonen]]-nommâsii siijdâst iäččásis Matti Enok Kaukosân já iännásis Alma Alinan (j.s. Andersen). Särestöniemi suuhâ adelij Kaukosii siijdân noomâ 1600-lovvoost. Ive 1931 peerâ muttij kuittâg suhânoomâs Särestöniemin. Reidar Särestöniemi lâi nuorâmus čiččâm päärnist. Peerâ aasij Särestö táálust, kost šoddâduvvojii potákkeh, ohra já syeini. Niijtoin nurrum syeinih adeluvvojii ravâdin táálu elleid. Peerâst lijjii [[kussâ|kuusah]], [[savzâ|saavzah]], [[puásui|poccuuh]] já meiddei [[hiävuš]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/1302|nommâ=Särestöniemi, Reidar|tahhee=Polttila, Brita|almostittem=kansallisbiografia.fi|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Škovlâiivij Särestöniemi eelij marxilijn čuákkimijn. Sun lâi uápásmum marxilâšvuotân jo pärnivuođâst. Särestöniemi jaamij vyesimáánu 27. peeivi 1981 56-ihásâžžân. Jäämmimsuijân lâi rytmâhemâdâs vááimust, mii lâi šoddâm navertalkkâsij já alkohol kevttimist. ==Karrieer== Särestöniemi algâttij taaiđâkarrieeris ive 1948. Sun juuđij [[Taaiđâollâopâttuv kovetaaiđâakatemia|Suomâ taaiđâakatemia škoovlâ]] [[Helsig]]ist iivij 1947–1952.<ref name="taloustaito">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.taloustaito.fi/Teemat/Taide/Taiteilijat-ja-teokset/Reidar-Sarestoniemi-tunnetaan-vahvoista-vareista/|nommâ=Reidar Särestöniemi tunnetaan vahvoista väreistä|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2017-10-01|almostittee=Taloustaito|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171001122231/https://www.taloustaito.fi/Teemat/Taide/Taiteilijat-ja-teokset/Reidar-Sarestoniemi-tunnetaan-vahvoista-vareista/|vyerkkejum=2017-10-01}}</ref> Siämmást sun luuvâi meiddei Helsig ollâopâttuv sárgumlágádâsâst, kost máttáátteijen láin [[Erkki Kulovesi]] já [[Gösta Diehl]].<ref name="yle3-5674047">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-5674047|nommâ=200 Särestöniemen taulua siirtymässä Rovaniemelle|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2010-11-22|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ton lasseen Särestöniemi čuávui ollâopâttuv psykologia, filosofia jâ taaiđâhistorjá luvâlduvâid. 1950-lovo taaiđâtyejeh lijjii iänááš uccâ graafisiih tyejeh já muátukoveh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.didrichsenmuseum.fi/fin/sarestoniemi.php|nommâ=Reidar Särestöniemi – Arctic Energy|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-10-01|almostittee=Didrichsenin taidemuseo|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101001112432/http://www.didrichsenmuseum.fi/fin/sarestoniemi.php|vyerkkejum=2010-10-01}}</ref> Särestöniemi lâi Leningrad taaiđâakatemia Ilja Repin -instituutist iivij 1956–1959.<ref name="taloustaito"/> Ko sun maacâi Leningradist Suomân, sun ornij vuosmuu priivaatčáitálduvâs Helsigist. 1960- já 1970-lovoi taaiđâtyejeh lijjii stuárráh já ivnááh. Särestöniemi máálái talle oljoivnijguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.sarestoniemenmuseo.fi/reidar/|nommâ=Reidar Särestöniemi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-07-26|almostittee=Särestöniemi-museo|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140726190739/http://www.sarestoniemenmuseo.fi/reidar/|vyerkkejum=2014-07-26}}</ref><ref name="yle3-6465969">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6465969|nommâ=Reidar Särestöniemen värikäs tuotanto esillä Turussa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2013-01-24|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Särestöniemi finnij professor árvunoomâ ive 1975.<ref name="taloustaito"/> Särestöniemi taaiđâtuojij árvu lii pajanâm čuuvtij. Taaiđâtyeji ''Omakuva ja ilves'' ({{k-smn|Jieškove já iilvâs}}) vuobdui čuorvâkäävpist Helsigist hoddijn 140 260 eurod cuáŋuimáánust 2017.<ref name="yle3-10522660">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10522660|nommâ=Reidar Särestöniemen teos huutokaupattiin 80 000 eurolla – Syleilevät karhuhahmot kertovat taiteilijan rakkaudesta toiseen mieheen|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2018-11-23|čujottum=2024-08-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Taaiđâtyejeh== [[Tiätuvuárkká:The Särestöniemi Museum, Family Farm - panoramio.jpg|pienoiskuva|Reidar Särestöniemi päikki- já taaiđâmuseo [[Särestö]] Kaukosii siijdâst [[Kittâl]]ist]] Reidar Särestöniemi raahtij suullân 1 500 taaiđâtyeijid. Kuálmád uási tain láá Särestöniemi-museost.<ref name="yle3-10522660"/> Särestöniemi taaiđâtyejeh ožžuu inspiraatio Laapi luándust sehe páihálijn ulmuin já mainâsijn. Sun keevtij ovdâmerkkân poccuid, [[riävská]]id já [[jeggi|jeegijd]] symbolin.<ref name="yle3-10522660"/> Ton lasseen tuojijd láá vaiguttâm eurooplii modernism taidâreh, ryeššilâš taaiđâ já ovdâhistorjáliih kuovđâšmmááláámeh. Särestöniemi muštâlij jieijâs uáivil taaiđâtuojijdis peht. Sun muštâlij eres lasseen homoseksuaalvuođâst, mii lâi talle rikos.<ref name="yle3-6465969"/> Taaiđâtyeji ''Kielto ja kaipaus'' ({{k-smn|Kieldim já aibâšem}}) lii ohtâ suu peeggâlmumos tuojijn. Tyeji muštâl Särestöniemi [[rähisvuotâ|rähisvuođâst]] já koskâvuođâst tihtâčällee [[Yrjö Kaijärvi]]n.<ref name="yle3-10522660"/> ==Fáádást eres soojijn== * [http://www.sarestoniemenmuseo.fi/ Särestöniemi-museo] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Särestöniemi, Reidar}} [[Luokka:Ive 1925 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1981 jämimeh]] [[Luokka:Syemmiliih professor árvunoomâ uážžooh]] [[Luokka:Syemmiliih taaiđâmáálájeijeeh]] t7ydtu1859vbdllbogsybqvmsoogcqo 0 23664 159416 151127 2026-09-26T00:19:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159416 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Amurleopard | tieđâlâš nommâ = Panthera pardus orientalis<br><small>([[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1857)</small> | kove = Panthera pardus orientalis Colchester Zoo (1).jpg | tile = '''VU''' (kriittisávt uhkevuálásâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/15957/5333757|nommâ=Amur Leopard|čujottum=20.8.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 CR smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = [[Šoddâdeijee njomâtteijeeh]] ''Theria'' | uásiluokka = [[Vuosâmaadâlâš njomâtteijeeh]] ''Eutheria'' | lahko = [[Piätuelleeh]] ''Carnivora'' | vyelilahko = Feliformia | pajehiäimu = | hiäimu = [[Kissáelleeh]] ''Felidae'' | vyelihiäimu = [[Stuorrâ kisáh]] ''Pantherinae'' | suuhâ = ''Panthera'' | šlaajâ = ''pardus'' | vyelišlaajâ = ''orientalis'' }} '''Amurleopard''' (''Panthera pardus orientalis'') lii [[leopard]] vyelišlaajâ. ==Olgohäämi já stuárudâh== Ores lii 107–136 cm kukke. Ton sevealodâh lii 64–78 cm, já ton seibi lii 82–90 cm kukkosâš. Ores tiäddá 32,2–48 kg, já niŋálâs vist tiäddá 25–42,5 kg. Amurleopard turkkâ lii times, saahâd já kukke. Tuurhâ kukkodâh keessiv lii 2–2,5 cm, já tälviv joba 7 cm. Tälviv amurleopard turkkâ lii kuovgisfiskâd, fiskisruopsâd teikkâ ruopsisfiskâd. Keessiv turkkâ lii kuovgâdub.<ref name="Heptner">{{Kirjekäldee|Tahhee=Heptner, V. G. & Sludskij, A. A.|Nommâ="Bars (Leopard)". Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Moskva: Vysšaia Škola [Mammals of the Soviet Union. Volume II, Part 2. Carnivora (Hyaenas and Cats)]|Ihe=1992|Siijđoh=203–273|Almostittemsaje=Washington DC|Almostittee=Smithsonian Institution and the National Science Foundation|Isbn=9004088768}}</ref> ==Lavdâm== Nuorttâ-Ruošâst amurleopard iälust kuávlust, mii lii 7 000 km² vijđosâš.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Hebblewhite, M. et al.|Paječaalâ=Predicting potential habitat and population size for reintroduction of the Far Eastern leopards in the Russian Far East|Almostittem=Biological Conservation|Äigimuddo=2011|Nummeer=144 (10)|Siijđoh=2403–2413|Doi=10.1016/j.biocon.2011.03.020|Bibcode=2011BCons.144.2403H}}</ref> Tot lii hárjánâm kolmâ šoŋŋâdâhân.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Uphyrkina, O. & O'Brien, S. J.|Paječaalâ=Applying molecular genetic tools to the conservation and action plan for the critically endangered Far Eastern leopard (Panthera pardus orientalis)|Almostittem=Comptes Rendus Biologies|Äigimuddo=2003|Nummeer=326 (Supplement 1)|Siijđoh=S93–97|Pmid=14558456|Doi=10.1016/s1631-0691(03)00044-1}}</ref> Amurleopard jotá enâmist nuubán [[Ruoššâ|Ruošâst]], [[Kiina]]st já máhđulávt meiddei [[Tave-Korea]]st.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Nam, Sangmin|Paječaalâ=Ecosystem Governance in a Cross-border Area: Building a Tuman River Transboundary Biosphere Reserve|Almostittem=China Environment Series|Äigimuddo=2005|Nummeer=7|Siijđoh=83–88|www=https://web.archive.org/web/20151003172558/http://mercury.ethz.ch/serviceengine/Files/ISN/138665/ichaptersection_singledocument/8b8d680e-fa64-4ee4-91d2-8b38e5c6c6d9/en/CEF_07_2_Commentary7.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> Oovtâ amurleopard eellimkuávlu lii táválávt 5 000–30 000 ha viijđes, já vijđodâh lii kiddâ ton avveest, suhâpeeleest já peerâstuáruduvâst. Eellimkuávlu sáttá leđe joba 100 km² viijđes talle ko salâselleeh tegu kyeppirkozzâliih láá uccáá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://global.wcs.org/Resources/Publications/Publications-Search-II/ctl/view/mid/13340/pubid/DMX318600000.aspx|nommâ=Results of Camera Trap Survey of Leopard Population in Southwest Primorski Krai, Winter 2002–2003|tahhee=Kostyria, A. V. et al.|čujottum=7.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Amur Leopard distribution.PNG|thumb|left|Ruopsâdin merkkejum kuávlu lii tááláš tiettumkuávlu.]] Kiinast amurleopard kovvejui pivdokamerain vuossâmuu keerdi ive 2010 Hunchun aalmuglâšmeecist Changbai váráduvâst.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Feng, L. et al.|Paječaalâ=First image of an Amur leopard recorded in China|Almostittem=Cat News|Äigimuddo=2011|Nummeer=55|Siijđoh=9}}</ref> Tobbeen láá sehe lostâvyevdih já kuácceevyevdih, moh láá 600–1 200 meetter aloduvâst, já ive koskâliegâsvuotâ lii suullân 1,5 °C.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Qi, J. et al.|Paječaalâ=Spatial distribution drivers of Amur leopard density in northeast China|Almostittem=Biological Conservation|Äigimuddo=2015|Nummeer=191|Siijđoh=258–265|Doi=10.1016/j.biocon.2015.06.034.|Bibcode=2015BCons.191..258Q}}</ref> Kiina eres kuávluin amurleopard tiättoo iänáážin tuárispeln leijee aalmuglâšmeecijn.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Laguardia, A. et al.|Paječaalâ=The current distribution and status of leopards Panthera pardus in China|Almostittem=Oryx|Äigimuddo=2017|Nummeer=51 (1)|Siijđoh=153–159|Doi=10.1017/S0030605315000988}}</ref> Historjálávt amurleopard tiettui [[Siberia]] nuorttâoosijn já Kiina tavenuorttâoosijn sehe ubâ [[Mantšuria]]st já Korea njargâenâmist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Ellerman, J.R. & Morrison-Scott, T.C.S.|Nommâ=Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946|Ihe=1966|Loho=Panthera pardus Linnaeus, 1758|Sijđo=316–317|Almostittee=British Museum (Natural History)|www=https://archive.org/details/checklistofpalae00elle?view=theater#page/316}}</ref> [[Ruoššâ|Ruošâst]] ton eellimkuávlu ucoi 1970-lovvoost joba 80 %. Korea njargâenâmist amurleopard lappui [[Jaapaan]] vääldi vyelni.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Jo, Y.S. & Baccus, J.T.|Paječaalâ=Are large cats compatible with modern society on the Korean Peninsula?|Almostittem=Ecological Restoration|Äigimuddo=2016|Nummeer=34 (3)|Siijđoh=173–183|Doi=10.3368/er.34.3.173}}</ref> Iivij 1910–1945 tobbeen jammii ucemustáá 624 amurleopardid. [[Maadâ-Korea]]st majemuš amurleopard tuáppejui ive 1970,<ref name="hyun"/> já tobbeen amurleopard lii virgálávt jáámmám suhâjämimân. Motomeh totkeeh láá kuittâg iävtuttâm, ete [[Tave-Korea]] tuárispeln leijee kuávluh liččii vala pyereh já sopâvááh amurleopardân.<ref name="iucnredlist"/> Kiinast amurleopard tiettui ovdil Xingan váráduvâst, Changbai vaarijn já Wanda vaarijn 1970-lovo räi. == Raavâd == Siämmáánáál ko eres-uv leopard vyelišlaajah amurleopard iälá ohtuunis, eereeb niŋálâs mast láá čiivgah.<ref name="Heptner"/> Amurleopard jotá iänáážin iho.<ref name="wwfamur">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wwf.org.uk/learn/fascinating-facts/amur-leopards|nommâ=Top 10 facts about Amur Leopards|almostittem=www.wwf.org.uk|äigimuddo=2023-09-20|čujottum=2024-10-31|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Amurleopard iälá tagarijn kuávluin, main vildâelleeh láá valjeest, já tot čuávu ungulaatij čoogijd. Ussuri kuávlust tot pivdá [[siberiameccikaavrâs|siberiameccikavrâsijd]] (''Capreolus pygargus''), [[mantšuriakaavrâs|mantšuriakavrâsijd]] (''Cervus nippon mantchuricus''), [[mantšuriavaapiit|mantšuriavapitijd]] (''Cervus canadensis xanthopygus''), [[myskikaavrâs|myskikavrâsijd]] (''Moschus moschiferus''), [[mantšuriasorvâ|mantšuriasoorvâid]] (''A. a. cameloides'') já [[ussurivildâšahe|ussurivildâšoovijd]] (''S. s. Ussuricus''). Amurleopard pivdá meiddei ucebijd elleid tego [[säplig]]ijd, [[njuámmil]]ijd, čäci- já käniluudijd já [[aasiamievri]]jd. Kedrovaya Pad luándumeecist [[meccikaavrâs|meccikavrâseh]] láá puoh tehálumoseh salâselleeh amurleopardân.<ref name="Heptner"/> == Lasanem == [[Tiätuvuárkká:Tierpark Cottbus China-Leopard2.JPG|thumb|Čivgâ Cottbus elleikäärdist]] Amurleopard šadda suhâjuátkimahan suullân 2–3-ihásâžžân. Parâttâllâmäigi lii uđđâivemáánust já kuovâmáánust,<ref name="capronparkzoo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://capronparkzoo.com/animal-collection/amur-leopard/|nommâ=Amur Leopard|almostittem=Capron Park Zoo|äigimuddo=2018-08-09|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> mutâ motomij käldei mield amurleopardist ij lah tiätu parâttâllâmäigi.<ref name="wwfamur"/> Niŋálâs lii čuávjist suullân 90–105 peivid, já tot čivgá 1–6 čiivgâ,<ref name="capronparkzoo"/> mutâ motomij käldei mield čiivgah láá 2–3.<ref name="wwfamur"/> Čiivgah teddih suullân 500–700 g. Toh šaddeh čalmettemmin, já toi čalmeh lekkâseh love peivid šoddâm maŋa.<ref name="capronparkzoo"/> Čiivgah uáhuh 12–15 peivid šoddâm maŋa, já toh uáppih pivdeđ suullân kuulmâ mánuppaje ahasâžžân. Čiivgah kyeđih niŋálâs suullân 18–24 mánuppaje ahasâžžân.<ref name="capronparkzoo"/> Niŋálâs já ton čiivgah kávnojeh maŋgii kavrâsfaarmij aldasijn, tastko lojes kavrâseh láá lyetittettee raavâdkäldee vaigâdis aaigij.<ref name="Hötte">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.tigrisfoundation.nl/cms/publish/content/downloaddocument.asp?document_id=5|nommâ=Amur Leopard and Tiger Conservation|tahhee=Hötte, Michiel|äigimuddo=2003|čujottum=1.11.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070717183041/http://www.tigrisfoundation.nl/cms/publish/content/downloaddocument.asp?document_id=5|vyerkkejum=2007-07-17}}</ref> Luándust amurleopard iälá suullân 10–15 ihheed.<ref name="worldwildlife">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldwildlife.org/species/amur-leopard|nommâ=Amur Leopard|čujottum=1.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Uhkeh== Amurleopard luokittâllui uhkevuálásâžžân ive 1996.<ref name="worldwildlife"/> Ive 2022 [[Ruoššâ|Ruošâst]] lijjii 125 rävis amurleopardid, já ive 2019 [[Kiina]]st vist 46 amurleopardid.<ref name="worldwildlife"/> Arvâlusah nääli stuáruduvâst kuittâg mulsâšudeh já motomij käldei mield luándust láá tuše 35–40 ohtâgâssâd.<ref name="capronparkzoo"/> Maailm elleikaardijn láá suullân 200 amurleopardid, main peeli láá [[Euroop]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.korkeasaari.fi/elain/amurinleopardi/|nommâ=Amurinleopardi|tahhee=|almostittem=|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Amurleopard syelipivdoo ton tuurhâ muččâdvuođâ tiet<ref name="worldwildlife"/> já ärbivuáválii kiinalii talhâstiettuu tárboid. Ive 1999 Ruošâst kávnojii kyehti amurleopard tuurhâ, moh lijjii vyebdimnáál 500 já 1 000 dollar hoddijn.<ref name="worldwildlife"/> Eennâmviljâlemkuávluh já siijdah pirâstiteh meecijd, main amurleopard iälust, já tondiet syelipivdeeh peesih älkkeht meccijd.<ref name="worldwildlife"/> Tot lii stuorrâ čuolmâ sehe amurleopardân já eres pivdoelleid.<ref name="worldwildlife"/> Amurleopard luándulii eellimpirrâs äštih meccipyelimeh já uđđâ maađijij huksim. Motomin ulmuuh puálláátteh ovdâmerkkân piälduid, vâi tain šodâččii ravâdâhvaljaabeh. [[Primorje kuávlupirrâd|Primorje kuávlupirrâduv]] maadâviestâruásist lii šoddâm taggaar kuávlu, kost láá vääniht kuácceevyevdih já eenâb "savaneh", maid amurleopard oro velttimin (vaarâ ungulaatij vänivuođâ keežild).<ref name="Hötte"/> ==Suojâlem== Amur Leopard and Tiger Alliance (ALTA) lii ryeššilij já viestâreennâmlij ornijduumij aalgâ, mon ulmen lii suojâliđ amurleopardijd já tiigerijd. ALTA viggá suojâliđ kuávlu biologlii rigesvuođâ ohtsâšpargoost Ruošâ haldâttâssáin, páihálij já kuávlulij háldáttâsâiguin sehe jieškote-uvlágánij NGO-organisaatioiguin. Ive 1996 rääjist ALTA jesâneh láá sárnum amurleopardij maasâdpyehtimist [[Sihote-Alin]] várádâhân.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Spitzen, V. V. et al.|Paječaalâ=A Program for Reintroduction of The Far Eastern Leopard into Southern Sixhote-Alin, Primorskii Krai, Russian Far East|Almostittem=Amur Leopard Reintroduction|Äigimuddo=2012|Siijđoh=88–106|Almostittee=The Amur Leopard and Tiger Alliance}}</ref> == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]n amurleopardist láá noomah "Amur leopard", "Siberian leopard",<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Ognev, S. I.|Nommâ=Mammals of the U.S.S.R. and Adjacent Countries. Vol. 2 : Carnivora|Ihe=1962|Almostittemsaje=Washington D.C.|Almostittee=National Science Foundation|Isbn=9780836830262}}</ref> "Far Eastern leopard"<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Pikunov, D. & Korkishko, V.|Nommâ=The Far Eastern leopard|Ihe=1992|Almostittemsaje=Moskova|Almostittee=Nauka}}</ref> já "Korean leopard".<ref name="hyun">{{Lostâkäldee|Tahhee=Hyun, J. Y. et al.|Paječaalâ=Phylogenetic study of extirpated Korean leopard using mitochondrial DNA from an old skin specimen in South Korea|Almostittem=PeerJ.|Äigimuddo=2020|Nummeer=8|Siijđoh=e8900|Pmid=32435529|Doi=10.7717/peerj.8900}}</ref> [[Suomâkielâ]]n tot lii "amurinleopardi". == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kissáelleeh]] kp97gplh07m25xo2i6bp3ygc6p1dody 0 23835 159657 150307 2026-09-26T01:27:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159657 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Paralympic logo at the top of the Arc de Triomphe, Paris 2024 (2).jpg|pienoiskuva|Ive 2024 kesiparalympialij logo [[Pariisi]] [[Ávukevli|Ávukeevli]] alne]] [[Tiätuvuárkká:Flamme Chalons 1538083.jpg|pienoiskuva|Ive 2024 kesiparalympialij tuosâsviestâ [[Châlons-en-Champagne]]st, [[Ranska]]ast]] '''Ive 2024 kesiparalympialiih''' ({{k-fr|Jeux paralympiques d'été de 2024}} ađai virgálávt ''XVIIes Jeux paralympiques d’été'') lâi 17. kerdi ko [[kesiparalympialiih]] uárnejuvvojii já nubbe kerdi ko toh uárnejuvvojii [[Ranska]]ast.<ref name="paris2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paralympic.org/paris-2024|nommâ=Paris 2024 Paralympic Games |almostittem=Aalmugijkoskâsâš paralympiakomitea|čujottum=2024-08-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="bbc-cer3wvlzpx1o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/sport/articles/cer3wvlzpx1o|nommâ=All you need to know about the Paris Paralympics|almostittem=BBC Sport|čujottum=2024-08-29|äigimuddo=2024-05-16|kielâ={{en}}}}</ref> Fáárust ij lamaš ohtâgin uđđâ paralympiašlaajâ.<ref name="bbc-cer3wvlzpx1o"/> Lekkâmseremonia tollui koskoho [[porgemáánu 28.]] peeivi tijme 20.30 [[Place de la Concorde]]st.<ref name="aa-2024-08-27-paralympialiih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/08/27/paralympialiih-laa-algimin-pariisist/|nommâ=Paralympialiih láá älgimin Pariisist|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-08-27|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-08-27}}</ref> Lopâttemseremonia tollui [[Stade de France]]st pasepeeivi [[čohčâmáánu 8.]] peeivi tijme 20.<ref name="aa-2024-08-27-paralympialiih"/> Pariisin ive 2024 paralympialiih lijjii vuosmuuh, maid kaavpug lii ornim.<ref name="aa-2024-08-27-paralympialiih"/> Paralympialalijd puovtij čuávvuđ [[Suomâ]]st [[Yle TV kyehti]] -kanavast já [[Yle Areena]]st.<ref name="paralympia.fi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paralympia.fi/tapahtuma/11169-pariisin-paralympialaiset-2024|nommâ=Pariisin paralympialaiset 2024|tahhee=|almostittem=www.paralympia.fi|äigimuddo=2024-08-28|čujottum=2024-08-26|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240826143354/https://www.paralympia.fi/tapahtuma/11169-pariisin-paralympialaiset-2024|vyerkkejum=2024-08-26}}</ref> == Kištosajeh == Kištoi válduareenan tooimâi [[Pariisi]] kaavpugkuávlu já ton aldakuávluh, eereeb iärrás [[Stade de France]] ([[Para-almosvalastâllâm kesiparalympialijn 2024|almosvalastâllâm]]), [[Pont Alexandre III]] ([[Paratriathlon kesiparalympialijn 2024|triathlon]]) já Invalides ([[Paratävgipääččim kesiparalympialijn 2024|tävgipääččim]]). Kištosajeh kávnojii meid [[Versailles paalaac]] kuávlust já [[Seine|Seinejuuvâ]] já [[Eiffeltornâ|Eiffeltoornâ]] aldasijn. [[Parapääččim kesiparalympialijn 2024|Pääččimkištoh]] uárnejuvvojii [[Chateauroux]] kaavpugist, mii lii suullân 250 kilomeetterid máádás Pariisist.<ref name="aa-2024-08-27-paralympialiih"/> == Šlaajah == [[Tiätuvuárkká:Wheelchair rugby at the 2024 Summer Paralympics - Australia vs Great Britain 33.jpg|pienoiskuva|[[Australia]]lâš rullástovlirugbyspellee [[Ryley Batt]] [[porgemáánu 29.]] peeivi [[2024]] [[Ovtâstum kunâgâskodde kesiparalympialijn|Ovtâstum kunâgâskode]] vuástá]] Paralympialijn paijeel 4 000 valastâlled čokkânii kištottâllâđ ohtsis 549 miitaalkištoost. Fáárust lijjii 22 šlaaijâd, ko fáárun rekinistojeh sehe ovtâskâs kištottâllei šlaajah já juávkkušlaajah.<ref name="bbc-cer3wvlzpx1o"/> Ohjelmist lijjii čuávuvááh šlaajah:<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.paralympia.fi/urheilu/paralympialaiset/paralympialajit | Nommâ = Paralympialajit | Almostittem = Suomâ paralympiakomitea | Čujottum = 2024-08-26 | Kielâ = {{fi}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240826014533/https://www.paralympia.fi/urheilu/paralympialaiset/paralympialajit | vyerkkejum = 2024-08-26}}</ref> {{Col div|colwidth=16em}} * {{Paralympiapiktogram|Boccia-kuuláspellâ|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Čalmevádulij jyelgipállu|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Čokkámtuáškumpállu|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Moolâpállu|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Para-almosvalastâllâm|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parajudo|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paramiällum|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parapääččim|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parapevditennis|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parapyeráinvyeijim|kesi|2024}} ** {{Paralympiapiktogram|Paramaađijpyeráinvyeijim|kesi|2024}} ** {{Paralympiapiktogram|Pararađepyeráinvyeijim|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Pararaccastem|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parasuuhâm|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Parataekwondo|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paratävgipääččim|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paratolgepállu|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paratriathlon|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paravuoijâm|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Paravyeimiluptim|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Rullástovlikooripállu|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Rullástovlimiähástâllâm|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Rullástovlirugby|kesi|2024}} * {{Paralympiapiktogram|Rullástovlitennis|kesi|2024}} {{Col div end}} == Äigitavlu == {{Kesiparalympialij 2024 äigitavlu‎}} == Suomâ ovdâsteijeeh == Suomâ vuolgâttii paralympialáid 16 valastâlled. Suomâ ovdâsteijeeh kištottâllii [[Para-almosvalastâllâm kesiparalympialijn 2024|almosvalastâlmist]], [[Pararaccastem kesiparalympialijn 2024|raccastmist]], [[Paratävgipääččim kesiparalympialijn 2024|tävgipäčimist]], [[Parapyeráinvyeijim kesiparalympialijn 2024|pyeráinvyejimist]], [[Parapevditennis kesiparalympialijn 2024|pevditennisist]] já [[Parapääččim kesiparalympialijn 2024|pääččimvalastâlmist]].<ref name="paralympia.fi"/> == Mitaleh == Ruttâpáájá [[Monnaie de Paris]] valmâštij Pariisi olympialij já paralympialij várás 5 084 mitalid. Jyehi olympiamiitaal 2024 siskeeld [[Eiffel-tornâ|Eiffel-toornâst]] nurrum skuottâmeetaal. Kollemitalijn lii ucemustáá kuttâ graamâ 24 kaaraat kollepiddedâs, loppâ lii [[silbâ]]. Silbâmitaleh láá rahtum siilbâst.<ref name="aavis03022025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/02/03/paijeel-cyeti-valastalled-laa-macattam-pariisi-olympiapronssimitalis/|nommâ=Paijeel čyeti valastâlled láá macâttâm Pariisi olympiapronssimitalis|tahhee=Schreck, Jasmina|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-02-03|čujottum=2025-02-03}}</ref> Ive 2025 aalgâ räi jo paijeel čyeti valastâlled, kiäh ožžuu ive 2024 Pariisi olympialijn tâi paralympialijn pronssimiitaal, lijjii macâttâm mitalis. Suijân toos lii tot, ete [[veški|veeškist]], [[siŋkki|siiŋkist]] já [[tane|taaneest]] rahtum pronssimitaleh lijjii ruástuškuáttám. Vuossâmuuh valastâlleeh vaidâlii miitaalstis jo olympiakištoi ääigi.<ref name="aavis03022025"/> Monnaie de Paris molsoi puoh vahadum mitalijd uđđâ mitaláid valastâllee táttumist.<ref name="aavis03022025"/> == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 2024]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kesiparalympialij 2024 šlaajah}} {{Paralympialiih}} [[Luokka:Kesiparalympialiih 2024|*]] sr2akz4y2k8a4c46273vvcnqbml6lp6 0 23965 159655 150314 2026-09-26T01:27:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159655 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:VillageOlympiqueParis1924.webp|pienoiskuva|Ive 1924 kesiolympialiih lijjii vuossâmuuh olympialiih, main lâi [[olympiasijdâ]] valastâlleid.]] '''Ive 1924 kesiolympialiih''' ({{k-fr|Jeux olympiques d'été de 1924}} ađai virgálávt ''Jeux de la VIIIe Olympiade'') lâi 8. kerdi ko [[kesiolympialiih]] uárnejuvvojii já nubbe kerdi ko toh uárnejuvvojii [[Pariisi]]st, [[Ranska]]ast.<ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/19/olympialiih-laa-algimin-pariisist/|nommâ=Olympialiih láá älgimin Pariisist|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-09-01|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-07-19}}</ref> Toh tuállojii [[syeinimáánu 5.]]–[[syeinimáánu 27.|27.]] peeivi 1924, mut motomeh kištoh tuállojii jo ovdil lekkâmseremonia.<ref name="olympicscom-paris-1924">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/paris-1924|nommâ=Olympic Games Paris 1924|almostittem=olympics.com|čujottum=2024-09-01|kielâ={{en}}}}</ref> Ive 1924 kesiolympialiih lijjii vuossâmuuh olympialiih, main lâi [[olympiasijdâ]] valastâlleid. == Historjá == Ive 1924 lâi nubbe kerdi ko kesiolympialiih uárnejuvvojii Pariisist. Toh uárnejuvvojii tobbeen meid ive [[Kesiolympialiih 1900|1900]].<ref name="anarâšaavis-olthuis-19-7-2024"/> == Valjimproosees == Pariisi väljejui virgálávt ive 1924 kesiolympialij iššeedenâmin kesimáánust 1921 [[Lausanne]]st. Eres iävtukkâskaavpugeh lijjii [[Rooma]], [[Amsterdam]], [[Barcelona]], [[Praha]] já [[Los Angeles]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.treccani.it/enciclopedia/olimpiadi-estive-parigi-1924_(Enciclopedia-dello-Sport)/|nommâ=Olimpiadi estive: Parigi 1924|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2019-10-30|almostittee=Enciclopedia dello Sport|čujottum=2024-09-01|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20191030090302/http://www.treccani.it/enciclopedia/olimpiadi-estive-parigi-1924_(Enciclopedia-dello-Sport)/|vyerkkejum=2019-10-30}}</ref> == Šlaajah == {{col div|colwidth=16em}} * {{Olympiapiktogram|Almosvalastâllâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Čäcipállu|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Čurmâdâttâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Hiäibum|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Jyelgipállu|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Miähástâllâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Pääččim|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Poolo|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Purjâstem|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Pyeráinvyeijim|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Raccastem|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Rugby union|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Suuhâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Tááláš vittâvaldâlem|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Tennis|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Tiädduluptim|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Vuáimáštâllâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Vuoijâm|kesi|1924}} * {{Olympiapiktogram|Vuoijâmnjuškiimeh|kesi|1924}} {{Col div end}} == Staatah == [[Tiätuvuárkká:1924 Summer Olympics teams.png|thumb|Staatah, moh uásálistii ive 1924 kesiolympialáid [[Pariisi]]st. {{Legend|#1E90FF|Uásálistij vuossâmuu keerdi.}} {{Legend|#00FF7F|Lâi uásálistám jo ovdil.}} {{Legend|lightgrey|Ij uásálistám ive 1924 kesiolympialáid.}}]] [[Tiätuvuárkká:1924 Summer olympics team numbers.png|thumb|Valastâllei meeri]] Ive 1924 kesiolympialáid uásálistii ohtsis 44 staattâd:<ref name="olympicscom-paris-1924"/> {| align="center" class="wikitable sortable" width=30% ! Staatâ ! Valastâlleeh |- | {{AOKlippu|ARG|kesi|1924}} | 77 |- | {{AOKlippu|AUS|kesi|1924}} | 37 |- | {{AOKlippu|BEL|kesi|1924}} | 172 |- | {{AOKlippu|BRA|kesi|1924}} | 12 |- | {{AOKlippu|BUL|kesi|1924}} | 24 |- | {{AOKlippu|CHI|kesi|1924}} | 11 |- | {{AOKlippu|ECU|kesi|1924}} | 3 |- | {{AOKlippu|EST|kesi|1924}} | 44 |- | {{AOKlippu|EGY|kesi|1924}} | 33 |- | {{AOKlippu|ESP|kesi|1924}} | 129 |- | {{AOKlippu|PHI|kesi|1924}} | 1 |- | {{AOKlippu|HAI|kesi|1924}} | 8 |- | {{AOKlippu|IND|kesi|1924}} | 7 |- | {{AOKlippu|IRL|kesi|1924}} | 39 |- | {{AOKlippu|ITA|kesi|1924}} | 200 |- | {{AOKlippu|JPN|kesi|1924}} | 9 |- | {{AOKlippu|YUG|kesi|1924}} | 37 |- | {{AOKlippu|CAN|kesi|1924}} | 65 |- | {{AOKlippu|GRE|kesi|1924}} | 26 |- | {{AOKlippu|CUB|kesi|1924}} | 9 |- | {{AOKlippu|LAT|kesi|1924}} | 41 |- | {{AOKlippu|LTU|kesi|1924}} | 13 |- | {{AOKlippu|LUX|kesi|1924}} | 22 |- | {{AOKlippu|RSA|kesi|1924}} | 30 |- | {{AOKlippu|MEX|kesi|1924}} | 15 |- | {{AOKlippu|MON|kesi|1924}} | 7 |- | {{AOKlippu|AUT|kesi|1924}} | 49 |- | {{AOKlippu|GBR|kesi|1924}} | 267 |- | {{AOKlippu|USA|kesi|1924}} | 299 |- | {{AOKlippu|POR|kesi|1924}} | 30 |- | {{AOKlippu|POL|kesi|1924}} | 65 |- | {{AOKlippu|FRA|kesi|1924}} | 401 |- | {{AOKlippu|ROU|kesi|1924}} | 51 |- | {{AOKlippu|SWE|kesi|1924}} | 108 |- | {{AOKlippu|FIN|kesi|1924}} | 90 |- | {{AOKlippu|SUI|kesi|1924}} | 75 |- | {{AOKlippu|NOR|kesi|1924}} | 62 |- | {{AOKlippu|DEN|kesi|1924}} | 89 |- | {{AOKlippu|TCH|kesi|1924}} | 70 |- | {{AOKlippu|TUR|kesi|1924}} | 31 |- | {{AOKlippu|NZL|kesi|1924}} | 4 |- | {{AOKlippu|HUN|kesi|1924}} | 89 |- | {{AOKlippu|URU|kesi|1924}} | 31 |- | {{AOKlippu|NED|kesi|1924}} | 153 |} == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1924 kesiolympialij miitaaltavlustâh]]}} {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah kesiolympialijn 1924|Ovtâstum staatah]] || {{center|45}} || {{center|27}} || {{center|27}} || {{center|99}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ kesiolympialijn 1924|Suomâ]] || {{center|14}} || {{center|13}} || {{center|10}} || {{center|37}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska kesiolympialijn 1924|Ranska]]* || {{center|13}} || {{center|15}} || {{center|10}} || {{center|38}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|UK}} [[Stuorrâ-Britannia kesiolympialijn 1924|Stuorrâ-Britannia]] || {{center|9}} || {{center|13}} || {{center|12}} || {{center|34}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|Italia|1861}} [[Italia kesiolympialijn 1924|Italia]] || {{center|8}} || {{center|3}} || {{center|5}} || {{center|16}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci kesiolympialijn 1924|Sveicci]] || {{center|7}} || {{center|8}} || {{center|10}} || {{center|25}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ kesiolympialijn 1924|Taažâ]] || {{center|5}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ kesiolympialijn 1924|Ruotâ]] || {{center|4}} || {{center|13}} || {{center|12}} || {{center|19}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh kesiolympialijn 1924|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|4}} || {{center|1}} || {{center|5}} || {{center|10}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|BEL}} [[Belgia kesiolympialijn 1924|Belgia]] || {{center|3}} || {{center|7}} || {{center|3}} || {{center|13}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} <!--{{Kesiolympialij 1924 šlaajah}}--> {{Olympialiih}} [[Luokka:Kesiolympialiih 1924|*]] 6z65lkh1urlbd7fx5bb9rf57cmm4zuv 0 24015 159562 150316 2026-09-26T01:00:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159562 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1984|Ive 1984 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1&nbsp;272 valastâlled (998 almajid já 274 nisonid) 49 enâmist, kiäh kištottâllii 39 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1984|nommâ=Sarajevo 1984 - XIV Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-06|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080412163503/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1984|vyerkkejum=2008-04-12}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/sarajevo-1984|nommâ=Olympic Winter Games Sarajevo 1984|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=6.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Nuorttâ-Saksa]]. Nuorttâsaksaliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 24 mitalid: 9 kollemitalid, 9 silbâmitalid já 6 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/sarajevo-1984/results|nommâ=Sarajevo 1984 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=6.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Eirik Kvalfoss 1986.jpg|thumb|[[Eirik Kvalfoss]] vuoitij oovtâ kollemiitaal, oovtâ silbâmiitaal já oovtâ pronssimiitaal Sarajevo tälviolympialijn ive 1984.]] {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !Saje ! width="200" | Eennâm || {{Med|O|Olimpiadi}} || {{Med|A|Olimpiadi}} || {{Med|B|Olimpiadi}} || {{Med|R|Olimpiadi}} |- |1. | align=left | {{NazOlimp|b=s|DDR|tälvi|1984}} || 9 || 9 || 6 || 24 |- |2. | align=left | {{NazOlimp|b=s|USSR|tälvi|1984}} || 6 || 10 || 9 || 25 |- |3. | align=left | {{NazOlimp|b=s|USA|tälvi|1984}} || 4 || 4 || 0 || 8 |- |4. | align=left | {{NazOlimp|b=s|FIN|tälvi|1984}} || 4 || 3 || 6 || 13 |- |5. | align=left | {{NazOlimp|b=s|SWE|tälvi|1984}} || 4 || 2 || 2 || 8 |- |6. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NOR|tälvi|1984}} || 3 || 2 || 4 || 9 |- |7. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CHE|tälvi|1984}} || 2 || 2 || 1 || 5 |- | rowspan="2" |8. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CAN|tälvi|1984}} || 2 || 1 || 1 || 4 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|FRG|tälvi|1984}} || 2 || 1 || 1 || 4 |- |10. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ITA|tälvi|1984}} || 2 || 0 || 0 || 2 |- |11. | align=left | {{NazOlimp|b=s|GBR|tälvi|1984}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- |12. | align=left | {{NazOlimp|b=s|TCH|tälvi|1984}} || 0 || 2 || 4 || 6 |- |13. | align=left | {{NazOlimp|b=s|FRA|tälvi|1984}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- | rowspan="2" |14. | align=left | {{NazOlimp|b=s|JPN|tälvi|1984}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- bgcolor=#CCCCFF | align=left | {{NazOlimp|b=s|YUG|tälvi|1984}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- |16. | align=left | {{NazOlimp|b=s|LIE|tälvi|1984}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- |17. | align=left | {{NazOlimp|b=s|AUT|tälvi|1984}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (17 enâmid) !39 !39 !39 !117 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1984|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] g1p9iyziar1tmkfndqur74yzm4zv8cx 0 24032 159568 150317 2026-09-26T01:03:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159568 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1992|Ive 1992 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 801 valastâlled (998 almajid já 274 nisonid) 64 enâmist, kiäh kištottâllii 57 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1992|nommâ=Albertville 1992 - XVI Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-03-10|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080310220257/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1992|vyerkkejum=2008-03-10}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/albertville-1992|nommâ=Olympic Winter Games Albertville 1992|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=7.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Saksa]]. Saksaliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 26 mitalid: 10 kollemitalid, 10 silbâmitalid já 6 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/albertville-1992/results|nommâ=Albertville 1992 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=7.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Kristi Yamaguchi Heart Truth 2009 (redcarpet) crop.jpg|thumb|[[Kristi Yamaguchi]] vuoitij oovtâ kollemiitaal Albertville tälviolympialijn ive 1992.]] {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=150|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|DEU|tälvi|1992|b=sì}} || 10 || 10 || 6 || 26 |- | 2. || align=left | {{Lippukove|EUN}} [[Ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1992|Ovtâstum juávkku]] || 9 || 6 || 8 || 23 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|NOR|tälvi|1992|b=sì}} || 9 || 6 || 5 || 20 |- | 4. || align=left | {{NazOlimp|AUT|tälvi|1992|b=sì}} || 6 || 7 || 8 || 21 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|USA|tälvi|1992|b=sì}} || 5 || 4 || 2 || 11 |- | 6. || align=left | {{NazOlimp|ITA|tälvi|1992|b=sì}} || 4 || 6 || 4 || 14 |- bgcolor="ccccff" | 7. || align=left | {{NazOlimp|FRA|tälvi|1992|b=sì}} || 3 || 5 || 1 || 9 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|FIN|tälvi|1992|b=sì}} || 3 || 1 || 3 || 7 |- | 9. || align=left | {{NazOlimp|CAN|tälvi|1992|b=sì}} || 2 || 3 || 3 || 7 |- | 10. || align=left | {{NazOlimp|KOR|tälvi|1992|b=sì}} || 2 || 1 || 1 || 4 |- | 11. || align=left | {{NazOlimp|JPN|tälvi|1992|b=sì}} || 1 || 2 || 4 || 7 |- | 12. || align=left | {{NazOlimp|NED|tälvi|1992|b=sì}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|SWE|tälvi|1992|b=sì}} || 1 || 0 || 3 || 4 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|SUI|tälvi|1992|b=sì}} || 1 || 0 || 2 || 3 |- | 15. || align=left | {{NazOlimp|CHN|tälvi|1992|b=sì}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|LUX|tälvi|1992|b=sì}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 17. || align=left | {{NazOlimp|NZL|tälvi|1992|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | 18. || align=left | {{NazOlimp|TCH|tälvi|1992|b=sì}} || 0 || 0 || 3 || 3 |- | rowspan="2" |19. | align=left | {{NazOlimp|b=s|PRK|tälvi|1984}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ESP|tälvi|1984}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (20 enâmid) !57 !58 !56 !171 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1992|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] 2zzri8ws5ezqahvgbxgpe4bccydh5j4 0 24055 159571 150320 2026-09-26T01:03:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159571 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1994|Ive 1994 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 1 737 valastâlled (1 215 almajid já 522 nisonid) 67 enâmist, kiäh kištottâllii 61 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1994|nommâ=Lillehammer 1994 - XVII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-02-20|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080220030026/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1994|vyerkkejum=2008-02-20}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/lillehammer-1994|nommâ=Olympic Winter Games Lillehammer 1994|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=8.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Taažâ]] (26 mitalid), mut [[Ruoššâ]] vuoitij eenâb kollemitalijd. Ryeššiliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 23 mitalid: 11 kollemitalid, 8 silbâmitalid já 4 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/lillehammer-1994/results|nommâ=Lillehammer 1994 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=8.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Егорова Любовь Ивановна.jpg|thumb|[[Lyubov Yegorova]] vuoitij kulmâ kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal Lillehammer tälviolympialijn ive 1994.]] {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=150|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|RUS|tälvi|1994|b=sì}} || 11 || 8 || 4 || 23 |- bgcolor="ccccff" | 2. || align=left | {{NazOlimp|NOR|tälvi|1994|b=sì}} || 10 || 11 || 5 || 26 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|DEU|tälvi|1994|b=sì}} || 9 || 7 || 8 || 24 |- | 4. || align=left | {{NazOlimp|ITA|tälvi|1994|b=sì}} || 7 || 5 || 8 || 20 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|USA|tälvi|1994|b=sì}} || 6 || 5 || 2 || 13 |- | 6. || align=left | {{NazOlimp|KOR|tälvi|1994|b=sì}} || 4 || 1 || 1 || 6 |- | 7. || align=left | {{NazOlimp|CAN|tälvi|1994|b=sì}} || 3 || 6 || 4 || 13 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|CHE|tälvi|1994|b=sì}} || 3 || 4 || 2 || 9 |- | 9. || align=left | {{NazOlimp|AUT|tälvi|1994|b=sì}} || 2 || 3 || 4 || 9 |- | 10. || align=left | {{NazOlimp|SWE|tälvi|1994|b=sì}} || 2 || 1 || 0 || 3 |- | 11. || align=left | {{NazOlimp|JPN|tälvi|1994|b=sì}} || 1 || 2 || 2 || 5 |- | 12. || align=left | {{NazOlimp|KAZ|tälvi|1994|b=sì}} || 1 || 2 || 0 || 3 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|UKR|tälvi|1994|b=sì}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|UZB|tälvi|1994|b=sì}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 15. || align=left | {{NazOlimp|BLR|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|FIN|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 1 || 5 || 6 |- | 17. || align=left | {{NazOlimp|FRA|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 1 || 4 || 5 |- | rowspan=2 | 18. || align=left | {{NazOlimp|NLD|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 1 || 3 || 4 |- | align=left | {{NazOlimp|CHN|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- | rowspan=2 | 20. || align=left | {{NazOlimp|SVN|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 0 || 3 || 3 |- | align=left | {{NazOlimp|GBR|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | 22. || align=left | {{NazOlimp|AUS|tälvi|1994|b=sì}} || 0 || 0 ||1|| 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (22 enâmid) !61 !61 !61 !183 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1994|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] 4dgjfic6tjx52iom3kccjlxghcuklpl 0 24066 159581 150321 2026-09-26T01:06:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159581 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 2006|Ive 2006 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 2 508 valastâlled (1 548 almajid já 960 nisonid) 80 enâmist, kiäh kištottâllii 84 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=2006|nommâ=Turin 2006 - XX Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-31|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080131011938/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=2006|vyerkkejum=2008-01-31}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/turin-2006|nommâ=Olympic Winter Games Turin 2006|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Saksa]]. Saksaliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 29 mitalid: 11 kollemitalid, 12 silbâmitalid já 6 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/turin-2006/results|nommâ=Turin 2006 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=170|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|DEU|tälvi|2006|b=sì}} || 11 || 12 || 6 || 29 |- | 2. || align=left | {{NazOlimp|USA|tälvi|2006|b=sì}} || 9 || 9 || 7 || 25 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|AUT|tälvi|2006|b=sì}} || 9 || 7 || 7 || 23 |- | 4. || align=left | {{NazOlimp|RUS|tälvi|2006|b=sì}} || 8 || 6 || 8 || 22 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|CAN|tälvi|2006|b=sì}} || 7 || 10 || 7 || 24 |- | 6. || align=left | {{NazOlimp|SWE|tälvi|2006|b=sì}} || 7 || 2 || 5 || 14 |- | 7. || align=left | {{NazOlimp|KOR|tälvi|2006|b=sì}} || 6 || 3 || 2 || 11 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|CHE|tälvi|2006|b=sì}} || 5 || 4 || 5 || 14 |-bgcolor="ccccff" | 9. || align=left | {{NazOlimp|ITA|tälvi|2006|b=sì}} || 5 || 0 || 6 || 11 |- | rowspan=2 | 10. || align=left | {{NazOlimp|FRA|tälvi|2006|b=sì}} || 3 || 2 || 4 || 9 |- | align=left | {{NazOlimp|NLD|tälvi|2006|b=sì}} || 3 || 2 || 4 || 9 |- | 12. || align=left | {{NazOlimp|EST|tälvi|2006|b=sì}} || 3 || 0 || 0 || 3 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|NOR|tälvi|2006|b=sì}} || 2 || 8 || 9 || 19 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|CHN|tälvi|2006|b=sì}} || 2 || 4 || 5 || 11 |- | 15. || align=left | {{NazOlimp|CZE|tälvi|2006|b=sì}} || 1 || 2 || 1 || 4 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|HRV|tälvi|2006|b=sì}} || 1 || 2 || 0 || 3 |- | 17. || align=left | {{NazOlimp|AUS|tälvi|2006|b=sì}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 18. || align=left | {{NazOlimp|JPN|tälvi|2006|b=sì}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 19. || align=left | {{NazOlimp|FIN|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 6 || 3 || 9 |- | 20. || align=left | {{NazOlimp|POL|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | rowspan=4 | 21. || align=left | {{NazOlimp|BLR|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|BUL|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|GBR|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|SVN|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | 25. || align=left | {{NazOlimp|UKR|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | 26. || align=left | {{NazOlimp|LVA|tälvi|2006|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (26 enâmid) ! 84 ! 84 ! 84 ! 252 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 2006|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] m4rj7h022zn16l6x9gzo8xro2x0rldp 0 24067 159579 150322 2026-09-26T01:04:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159579 wikitext text/x-wiki '''[[Kesiolympialiih 2004|Ive 2004 kesiolympialijn]]''' lijjii fáárust 10 625 valastâlled (6 926 almajid já 4 329 nisonid) 201 enâmist, kiäh kištottâllii 301 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=2004|nommâ=Athens 2004 - XXVIII Olympic Summer Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-29|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080801102503/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=2004|vyerkkejum=2008-08-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/athens-2004|nommâ=Olympic Summer Games Athens 2004|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoittii [[Ovtâstum staatah olympialijn|Ovtâstum staatah]]. Ovtâstumstaatâliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 101 mitalid: 36 kollemitalid, 39 silbâmitalid já 26 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/turin-2006/results|nommâ=Turin 2006 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=180|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|b=s|USA|kesi|2004}} || 36 || 39 || 26 || 101 |- | 2. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CHN|kesi|2004}} || 32 || 17 || 14 || 63 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|b=s|RUS|kesi|2004}} || 28 || 26 || 36 || 90 |- | 4. || align=left | {{NazOlimp|b=s|AUS|kesi|2004}} || 17 || 16 || 17 || 50 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|b=s|JPN|kesi|2004}} || 16 || 9 || 12 || 37 |- | 6. || align=left | {{NazOlimp|b=s|DEU|kesi|2004}} || 13 || 16 || 20 || 49 |- | 7. || align=left | {{NazOlimp|b=s|FRA|kesi|2004}} || 11 || 9 || 13 || 33 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ITA|kesi|2004}} || 10 || 11 || 11 || 32 |- | 9. || align=left | {{NazOlimp|b=s|KOR|kesi|2004}} || 9 || 12 || 9 || 30 |- | 10. || align=left | {{NazOlimp|b=s|GBR|kesi|2004}} || 9 || 9 || 12 || 30 |- | 11. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CUB|kesi|2004}} || 9 || 7 || 11 || 27 |- | 12. || align=left | {{NazOlimp|b=s|HUN|kesi|2004}} || 8 || 6 || 3 || 17 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|b=s|UKR|kesi|2004}} || 8 || 5 || 9 || 22 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ROU|kesi|2004}} || 8 || 5 || 6 || 19 |- bgcolor=ccccff | 15. || align=left | {{NazOlimp|b=s|GRC|kesi|2004}} || 6 || 6 || 4 || 16 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BRA|kesi|2004}} || 5 || 2 || 3 || 10 |- | 17. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NOR|kesi|2004}} || 5 || 0 || 1 || 6 |- | 18. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NLD|kesi|2004}} || 4 || 9 || 9 || 22 |- | 19. || align=left | {{NazOlimp|b=s|SWE|kesi|2004}} || 4 || 2 || 1 || 7 |- | 20. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ESP|kesi|2004}} || 3 || 11 || 6 || 20 |- | 21. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CAN|kesi|2004}} || 3 || 6 || 3 || 12 |- | 22. || align=left | {{NazOlimp|b=s|TUR|kesi|2004}} || 3 || 3 || 4 || 10 |- | 23. || align=left | {{NazOlimp|b=s|POL|kesi|2004}} || 3 || 2 || 5 || 10 |- | 24. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NZL|kesi|2004}} || 3 || 2 || 0 || 5 |- | 25. || align=left | {{NazOlimp|b=s|THA|kesi|2004}} || 3 || 1 || 4 || 8 |- | 26. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BLR|kesi|2004}} || 2 || 5 || 6 || 13 |- | 27. || align=left | {{NazOlimp|b=s|AUT|kesi|2004}} || 2 || 4 || 1 || 7 |- | 28. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ETH|kesi|2004}} || 2 || 3 || 2 || 7 |- | rowspan=2|29. || align=left | {{NazOlimp|b=s|IRN|kesi|2004}} || 2 || 2 || 2 || 6 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SVK|kesi|2004}} || 2 || 2 || 2 || 6 |- | 31. || align=left | {{NazOlimp|b=s|TPE|kesi|2004}} || 2 || 2 || 1 || 5 |- | 32. || align=left | {{NazOlimp|b=s|GEO|kesi|2004}} || 2 || 2 || 0 || 4 |- | 33. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BUL|kesi|2004}} || 2 || 1 || 9 || 12 |- | 34. || align=left | {{NazOlimp|b=s|DNK|kesi|2004}} || 2 || 1 || 5 || 8 |- | rowspan=2|35. || align=left | {{NazOlimp|b=s|JAM|kesi|2004}} || 2 || 1 || 2 || 5 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|UZB|kesi|2004}} || 2 || 1 || 2 || 5 |- | 37. || align=left | {{NazOlimp|b=s|MAR|kesi|2004}} || 2 || 1 || 0 || 3 |- | 38. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ARG|kesi|2004}} || 2 || 0 || 4 || 6 |- | 39. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CHL|kesi|2004}} || 2 || 0 || 1 || 3 |- | 40. || align=left | {{NazOlimp|b=s|KAZ|kesi|2004}} || 1 || 4 || 3 || 8 |- | 41. || align=left | {{NazOlimp|b=s|KEN|kesi|2004}} || 1 || 4 || 2 || 7 |- | 42. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CZE|kesi|2004}} || 1 || 3 || 5 || 9 |- | 43. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ZAF|kesi|2004}} || 1 || 3 || 2 || 6 |- | 44. || align=left | {{NazOlimp|b=s|HRV|kesi|2004}} || 1 || 2 || 2 || 5 |- | 45. || align=left | {{NazOlimp|b=s|LTU|kesi|2004}} || 1 || 2 || 0 || 3 |- | rowspan=2|46. || align=left | {{NazOlimp|b=s|EGY|kesi|2004}} || 1 || 1 || 3 || 5 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|CHE|kesi|2004}} || 1 || 1 || 3 || 5 |- | 48. || align=left | {{NazOlimp|b=s|IDN|kesi|2004}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 49. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ZWE|kesi|2004}} || 1 || 1 || 1 || 3 |- | 50. || align=left | {{NazOlimp|b=s|AZE|kesi|2004}} || 1 || 0 || 4 || 5 |- | 51. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BEL|kesi|2004}} || 1 || 0 || 2 || 3 |- | rowspan=2|52. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BHS|kesi|2004}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ISR|kesi|2004}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | rowspan=3|54. || align=left | {{NazOlimp|b=s|CMR|kesi|2004}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ARE|kesi|2004}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|DOM|kesi|2004}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 57. || align=left | {{NazOlimp|b=s|PRK|kesi|2004}} || 0 || 4 || 1 || 5 |- | 58. || align=left | {{NazOlimp|b=s|LVA|kesi|2004}} || 0 || 4 || 0 || 4 |- | 59. || align=left | {{NazOlimp|b=s|MEX|kesi|2004}} || 0 || 3 || 1 || 4 |- | 60. || align=left | {{NazOlimp|b=s|PRT|kesi|2004}} || 0 || 2 || 1 || 3 |- | rowspan=2|61. || align=left | {{NazOlimp|b=s|FIN|kesi|2004}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SCG|kesi|2004}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 63. || align=left | {{NazOlimp|b=s|SVN|kesi|2004}} || 0 || 1 || 3 || 4 |- | 64. || align=left | {{NazOlimp|b=s|EST|kesi|2004}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- | rowspan=3|65. || align=left | {{NazOlimp|b=s|HKG|kesi|2004}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|IND|kesi|2004}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|PRY|2004}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | rowspan=3|68. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NGA|kesi|2004}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|VEN|kesi|2004}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|COL|kesi|2004}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | rowspan=4|71. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ERI|kesi|2004}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MNG|kesi|2004}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SYR|kesi|2004}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TTO|kesi|2004}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (74 enâmid) ! 301 ! 300 ! 325 ! 926 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Kesiolympialiih 2004|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Kesiolympialij miitaaltavlustuvah]] i1lotgcnmpn5ikytqb48oe55puzwyfr 0 24068 159552 150323 2026-09-26T00:59:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159552 wikitext text/x-wiki '''[[Kesiolympialiih 1912|Ive 1912 kesiolympialijn]]''' lijjii fáárust 2 407 valastâlled (2 359 almajid já 48 nisonid) 28 enâmist, kiäh kištottâllii 102 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1912|nommâ=Stockholm 1912 - V Olympic Summer Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-07|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080407231655/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1912|vyerkkejum=2008-04-07}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/stockholm-1912|nommâ=Olympic Summer Games Stockholm 1912|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij Ruotâ (65 mitalid), mut Ovtâstum staatah vuoittii eenâb kollemitalijd. Ovtâstumstaatâliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 64 mitalid: 26 kollemitalid, 19 silbâmitalid já 19 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/stockholm-1912/results|nommâ=Stockholm 1912 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=9.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Urho Peltonen, Julius Saaristo, Väinö Siikaniemi 1912.jpg|thumb|Syemmiliih säittišlivgejeijeeh [[Urho Peltonen]], [[Julius Saaristo]] já [[Väinö Siikaniemi]]]] {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=180|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|b=s|USA|kesi|1912}} || 26 || 19 || 19 || 64 |-bgcolor=ccccff | 2. || align=left | {{NazOlimp|b=s|SWE|kesi|1912}} || 23 || 25 || 17 || 65 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|b=s|GBR|kesi|1912}} || 10 || 15 || 16 || 41 |- | 4. || align=left | {{Lippukove|Suomâ|Stuorrâfurstâkodde}} [[Suomâ kesilympialijn 1912|Suomâ]] || 9 || 8 || 9 || 26 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|b=s|FRA|kesi|1912}} || 7 || 4 || 3 || 14 |- | 6. || align=left | {{Lippukove|Saksa|Kiäisárkodde}} [[Saksa kesilympialijn 1912|Saksa]] || 5 || 13 || 7 || 25 |- | 7. || align=left | {{Lippukove|Maadâ-Afrik|1912}} [[Maadâ-Afrik kesilympialijn 1912|Maadâ-Afrik]] || 4 || 2 || 0 || 6 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NOR|kesi|1912}} || 3 || 2 || 5 || 10 |- | rowspan=2|9. || align=left | {{Lippukove|Kanada|1868}} [[Kanada kesilympialijn 1912|Kanada]] || 3 || 2 || 3 || 8 |- | align=left | {{Lippukove|Uŋgar|1867}} [[Uŋgar kesilympialijn 1912|Uŋgar]] || 3 || 2 || 3 || 8 |- | 11. || align=left | {{NazOlimp|b=s|ITA|kesi|1912}} || 3 || 1 || 2 || 6 |- | 12. || align=left | {{Lippukove|Australaasia}} [[Australaasia kesilympialijn 1912|Australaasia]] || 2 || 2 || 3 || 7 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|b=s|BEL|kesi|1912}} || 2 || 1 || 3 || 6 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|b=s|DNK|kesi|1912}} || 1 || 6 || 5 || 12 |- | 15. || align=left | {{Lippukove|Kreikka|puáris}} [[Kreikka kesilympialijn 1912|Kreikka]] || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|b=s|RUS|kesi|1912}} || 0 || 2 || 3 || 5 |- | 17. || align=left | {{Lippukove|Nuorttâriijkâ|habsburg}} [[Nuorttâriijkâ kesilympialijn 1912|Nuorttâriijkâ]] || 0 || 2 || 2 || 4 |- | 18. || align=left | {{NazOlimp|b=s|NLD|kesi|1912}} || 0 || 0 || 3 || 3 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (18 enâmid) !102 !106 !104 !312 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Kesiolympialiih 1912|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Kesiolympialij miitaaltavlustuvah]] 80ml12uiv98ov6ikxebmqscqiu36tzf 0 24080 159553 150324 2026-09-26T00:59:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159553 wikitext text/x-wiki '''[[Kesiolympialiih 1952|Ive 1952 kesiolympialijn]]''' lijjii fáárust 4 955 valastâlled (4 436 almajid já 519 nisonid) 69 enâmist, kiäh kištottâllii 149 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1952|nommâ=Helsinki 1952 - XV Olympic Summer Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-19|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-09-10|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080619052922/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1952|vyerkkejum=2008-06-19}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/helsinki-1952|nommâ=Olympic Summer Games Helsinki 1952|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=10.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoittii [[Ovtâstum staatah]]. Ovtâstumstaatâliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 76 mitalid: 40 kollemitalid, 19 silbâmitalid já 17 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/helsinki-1952/results|nommâ=Helsinki 1952 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=10.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== [[Tiätuvuárkká:Yrjö Hietanen and Kurt Wires 1952.jpg|thumb|[[Yrjö Hietanen]] já [[Kurt Wires]] ive 1952]] {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=180|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 1. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|USA|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 40 | style="background:#DCE5E5;" | 19 | style="background:#FFDAB9;" | 17 | 76 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 2. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|URS|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 22 | style="background:#DCE5E5;" | 30 | style="background:#FFDAB9;" | 19 | 71 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 3. | align="left" | {{Lippukove|Uŋgar|1949}} [[Uŋgar kesilympialijn 1952|Uŋgar]] | style="background:#F7F6A8;" | 16 | style="background:#DCE5E5;" | 10 | style="background:#FFDAB9;" | 16 | 42 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 4. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|SWE|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 12 | style="background:#DCE5E5;" | 13 | style="background:#FFDAB9;" | 10 | 35 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 5. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|ITA|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 8 | style="background:#DCE5E5;" | 9 | style="background:#FFDAB9;" | 4 | 21 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 6. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|TCH|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 7 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 13 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 7. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|FRA|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 6 | style="background:#FFDAB9;" | 6 | 18 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 8. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|FIN|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 13 | 22 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 9. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|AUS|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 11 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 10. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|NOR|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 3 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 11. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|CHE|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 6 | style="background:#FFDAB9;" | 6 | 14 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 12. | align="left" | {{Lippukove|Maadâ-Afrik|1928}} [[Maadâ-Afrik kesilympialijn 1952|Maadâ-Afrik]] | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 4 | style="background:#FFDAB9;" | 4 | 10 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 13. | align="left" | {{Lippukove|Jamaika|1906}} [[Jamaika kesilympialijn 1952|Jamaika]] | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 14. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|BEL|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 15. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|DNK|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 6 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 16. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|TUR|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 17. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|JPN|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 6 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 9 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 18. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|GBR|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 8 | 11 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 19. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|ARG|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 5 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 20. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|POL|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2" valign="center"| 21. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|CAN|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|YUG|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 23. | align="left" | {{Lippukove|Romania|1948}} [[Romania kesilympialijn 1952|Romania]] | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2" valign="center"| 24. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|BRA|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|NZL|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 26. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|IND|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 27. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|LUX|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 28. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|DEU|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 7 | style="background:#FFDAB9;" | 17 | 24 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 29. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|NLD|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 5 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 30. | align="left" | {{Lippukove|Iran|1925}} [[Iran kesilympialijn 1952|Iran]] | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 4 | 7 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="1" valign="center"| 31. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|CHL|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2" valign="center"| 32. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|AUT|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|LBN|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="3" valign="center"| 34. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|ESP|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|IRL|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|MEX|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="3" valign="center"| 37. | align="left" | {{NazOlimp|b=s|KOR|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{Lippukove|Trinidad já Tobago|kolonialism}} [[Trinidad já Tobago kesilympialijn 1952|Trinidad já Tobago]] | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|URY|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="4" valign="center"| 40. | align="left" | {{Lippukove|Bulgaria|1948}} [[Bulgaria kesilympialijn 1952|Bulgaria]] | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{Lippukove|Egypt|1922}} [[Egypt kesilympialijn 1952|Egypt]] | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|PRT|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{NazOlimp|b=s|VEN|kesi|1952}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#EFEFEF" | colspan="2" rowspan="1" valign="center" | '''Ohtsis (43 enâmid)''' | '''149''' | '''152''' | '''158''' | '''459''' |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Kesiolympialiih 1952|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Kesiolympialij miitaaltavlustuvah]] g654t5umf966e64jj1p5rsbur2y5m9d 0 24089 159878 150326 2026-09-26T02:34:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159878 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:PanoramiqueGrandPalais.jpg|thumb|right|[[Kesiparalympialiih 2024|Ive 2024 kesiparalympialijn]] [[taekwondo]]kištoh uárnejuvvojii [[Grand Palais]]ist.]] [[Tiätuvuárkká:Sabir Zeynalov at the 2024 Summer Paralympics (quarter-final) 5.jpg|thumb|right|[[Mitsuya Tanaka]] (JPN) já [[Sabir Zeynalov]] (AZE) ive 2024 kesiparalympialij parataekwondo niäljádâsfinalijn]] '''[[Parataekwondo]]''' lâi ohtâ [[Kesiparalympialiih 2024|Pariisi 2024 kesiparalympialij]] valastâllâmšlaajâin. Ive 2024 lâi 2. kerdi ko taekwondo lâi fáárust kesiparalympialijn. Kištoh uárnejuvvojii [[porgemáánu 29.]]–[[porgemáánu 31.|31.]] peeivi 2024 [[Grand Palais]]ist, [[Pariisi]]st, [[Ranska]]ast.<ref name="para-taekwondo2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/paris-2024/paralympic-games/schedule/para-taekwondo|nommâ=Paralympic Schedule {{!}} Paris 2024|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-08-14|čujottum=2024-09-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240814151331/https://olympics.com/en/paris-2024/paralympic-games/schedule/para-taekwondo|vyerkkejum=2024-08-14}}</ref> == Luokah == Tiädduluokah lijjii ohtsis love, main almaid lijjii vittâ ([[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 58 kg|≤ 58 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 63 kg|≤ 63 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 70 kg|≤ 70 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 80 kg|≤ 80 kg]] já [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai +80 kg|> 80 kg]]) já nisonáid vittâ ([[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 47 kg|≤ 47 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 52 kg|≤ 52 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 57 kg|≤ 57 kg]], [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 65 kg|≤ 65 kg]] já [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij +65 kg|> 65 kg]]).<ref name="para-taekwondo2024"/> == Formaat == Nelji pyeremuu valastâllee maailmlisto mield pessii njuolgist niäljádâsfinaláid. Loopah valastâlleeh algâttii kávcádâsfinalijn.<ref name="drawpackage">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/OG2024/pdf/PG2024/TKW/PG2024_TKW_B75_TKW-------------------------------.pdf|nommâ=Paris 2024 Paralympic Games: Taekwondo Draw Package|čujottum=14.9.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tagarijn luokain ko "[[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 80 kg|almai ≤ 80 kg]]" já "[[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij +65 kg|nisonij > 65 kg]]" kyehti hyenemuu valastâllee maailmlisto mield uásálistijn algâkiišton, mon vyeittee peesâi kávcádâsfinaláid.<ref name="drawpackage"/> Valastâlleeh, kiäh táppájii niäljádâsfinalijn já pelifinalijn, uásálistii pronssimiitaalturnaamân. Sist kyevtis vuoittijn pronssimiitaal. == Äigitavlu == {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" |- |bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF||Kávcádâsfinaleh |bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF||Niäljádâsfinaleh |bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF||Pelifinaleh |bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS||Pronssispellâ |bgcolor="#FFDF80" align=center|F|||Fiinaal |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;text-align:center" ! {{Diagonaallávt juohhum sellâ|Kišto|Pvm}}|| colspan="5" | Tu<br/>29.8. || colspan="5" | Vá<br/>30.8. || colspan="5" | Lá<br/>31.8. |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 58 kg|Almai 58 kg]] ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 63 kg|Almai 63 kg]] || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 70 kg|Almai 70 kg]] || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 80 kg|Almai 80 kg]] || colspan="5" | || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai +80 kg|Almai +80 kg]] || colspan="5" | || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 47 kg|Nisonij 47 kg]] ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 52 kg|Nisonij 52 kg]] ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 57 kg|Nisonij 57 kg]] || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 65 kg|Nisonij 65 kg]] || colspan="5" | ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | |- | [[Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij +65 kg|Nisonij +65 kg]] ||bgcolor="#FFBBBB" align=center|KF ||bgcolor="#BBF3FF" align=center|NF ||bgcolor="#BBF3BB" align=center|PF ||bgcolor="#FEDCBA" align=center|PS ||bgcolor="#FFDF80" align=center|F || colspan="5" | || colspan="5" | |} == Stadion == {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" width="60%" ! width="200px" | Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:GD-FR-Paris-Grand_Palais.jpg|200x200px]] | [[Grand Palais]] | 6 500 | [[Pariisi]] |} == Mitalisteh == === Almaah === {|{{MedalistTable|type=Event|labelwidth=140}} |- |rowspan=2| 58&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 58 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Asaf Yasur]]|ISR|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Ali Can Özcan]]|TUR|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Sabir Zeynalov]]|AZE|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Xiao Xiang-wen]]|TPE|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| 63&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 63 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Mahmut Bozteke]]|TUR|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Ganbatyn Bolor-Erdene]]|MGL|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Antonino Bossolo]]|ITA|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Ayoub Adouich]]|MAR|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| 70&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 70 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Imamaddin Khalilov]]|AZE|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Fatih Çelik]]|TUR|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Juan Diego García López]]|MEX|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Juan Samorano]]|ARG|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| 80&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai 80 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Asadbek Toshtemirov]]|UZB|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Luis Mario Nájera]]|MEX|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Alireza Bakht]]|IRI|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Joo Jeong-hun]]|KOR|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| > 80&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Almai +80 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Matt Bush (taekwondo)|Matt Bush]]|GBR|kesi|2024|P}} |rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Flag_of_Neutral_Paralympic_Athletes_(Paris_2024).svg|30px]] [[Aliaskhab Ramazanov]] [[Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh kesiparalympialijn 2024|Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh]] (NPA) | {{AOKlippuMitalist|[[Evan Medell]]|USA|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Hamed Haghshenas]]|IRI|kesi|2024|P}} |} === Nisoneh === {|{{MedalistTable|type=Event|labelwidth=140}} |- |rowspan=2| 47&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 47 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Leonor Espinoza]]|PER|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Ziyodakhon Isakova]]|UZB|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Khwansuda Phuangkitcha]]|THA|kesi|2024|P}} |- | [[Tiätuvuárkká:Olympic_flag.svg|30px]] [[Zakia Khudadadi]] [[Patâreijei olympiajuávkku kesiparalympialijn 2024|Patâreijei paralympiajuávkku]] (RPT) |- |rowspan=2| 52&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 52 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Surenjav Ulambayar]]|MGL|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Zahra Rahimi]]|IRI|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Ana Japaridze]]|GEO|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Meryem Betül Çavdar]]|TUR|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| 57&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 57 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Li Yujie (taekwondo)|Li Yujie]]|CHN|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Gamze Gürdal]]|TUR|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Palesha Goverdhan]]|NEP|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Silvana Fernandes]]|BRA|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| 65&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij 65 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Ana Carolina Silva de Moura|Ana Carolina Moura]]|BRA|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Djélika Diallo]]|FRA|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Lisa Gjessing]]|DEN|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Christina Gkentzou]]|GRE|kesi|2024|P}} |- |rowspan=2| > 65&nbsp;kg<br>{{DetailsLink|Parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – Nisonij +65 kg}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Amy Truesdale]]|GBR|kesi|2024|P}} |rowspan=2| {{AOKlippuMitalist|[[Guljonoy Naimova]]|UZB|kesi|2024|P}} | {{AOKlippuMitalist|[[Eleni Papastamatopoulou]]|GRE|kesi|2024|P}} |- | {{AOKlippuMitalist|[[Rajae Akermach]]|MAR|kesi|2024|P}} |} ==Miitaaltavlustâh== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! width=30 | Saje ! width=250 | Eennâm ! width=30 | {{Med|O|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|A|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|B|Olimpiadi}} ! width=30 | {{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1 || align=left | {{AOKlippu|GBR|kesi|2024||P}}|| {{Sfondo|O}} | 2 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 2 |- | 2 || align=left | {{AOKlippu|TUR|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 3 || {{Sfondo|B}} | 1 || 5 |- | 3 || align=left | {{AOKlippu|UZB|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 2 || {{Sfondo|B}} | 0 || 0 |- | 4 || align=left | {{AOKlippu|MGL|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 2 |- | rowspan=2 |5 || align=left | {{AOKlippu|AZE|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | align=left | {{AOKlippu|BRA|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | rowspan=3 | 7 || align=left | {{AOKlippu|CHN|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|ISR|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|PER|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 1 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | 10 || align=left | {{AOKlippu|IRI|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 2 || 3 |- | 11 || align=left | {{AOKlippu|MEX|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 1 || 2 |- | 12 || align=left | {{AOKlippu|FRA|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | - ||align=left | [[Tiätuvuárkká:Flag_of_Neutral_Paralympic_Athletes_(Paris_2024).svg|20px]] [[Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh kesiparalympialijn 2024|Ovtâskâs neutraalliih valastâlleeh]] || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 1 || {{Sfondo|B}} | 0 || 1 |- | 13 || align=left | {{AOKlippu|MAR|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 2 || 2 |- | rowspan=11 | 14 || align=left | {{AOKlippu|ARG|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|TPE|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|DNK|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|GEO|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|GRC|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|ITA|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|NEP|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | [[Tiätuvuárkká:Olympic_flag.svg|20px]] [[Patâreijei olympiajuávkku kesiparalympialijn 2024|Patâreijei paralympiajuávkku]] || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|KOR|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|THA|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- | align=left | {{AOKlippu|USA|kesi|2024||P}} || {{Sfondo|O}} | 0 || {{Sfondo|A}} | 0 || {{Sfondo|B}} | 1 || 1 |- ! colspan=2 | Ohtsis !! 10 !! 10 !! 19 !! 39 |} == Keejâ meid == * [[Taekwondo kesiolympialijn 2024]] == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kesiparalympialij 2024 šlaajah}} {{Parataekwondo kesiparalympialijn}} [[Luokka:Parataekwondo kesiparalympialijn 2024|*]] etzz11g8d8f54h81kb8f3txzsacd3m4 0 24164 159995 150346 2026-09-26T03:04:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159995 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Strinda kirkko | kove = Strinda kirke 2015.jpg | kove-čielgiittâs = Strinda kirkko Ruándimist ive 2015 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = 63 | latm = 24 | lats = 47 | latNS = N | longd = 10 | longm = 26 | longs = 39 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Ruándim]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = [[Taažâ kirkko]] | pispekodde = [[Nidaros pispekodde]] | ruávástkodde = [[Strinda ruávástkodde]] | servikodde = [[Strinda servikodde]] | huksejum = [[1900]] | vihkum = [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi [[1900]]<ref name="nk-strinda"/><ref name="wikistrinda-strinda-kirke">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Strinda_kirke&oldid=138146|nommâ=Strinda kirke|almostittem=WikiStrinda|čujottum=2024-09-20|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240920004638/https://www.strindahistorielag.no/wiki/index.php?title=Strinda_kirke&oldid=138146|vyerkkejum=2024-09-20}}</ref> | meddâl = | vuávájeijee = [[Lars Solberg]] já [[Johan Christensen]] | materiaal = [[muorâ]] | čokkámsajeh = suulân 500, ovdil 800<ref name="nk-strinda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/tempe-kirke/|nommâ=Tempe kirke|almostittem=Norske kirker|čujottum=2023-12-10|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231210224409/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/tempe-kirke/|vyerkkejum=2023-12-10}}</ref> | stijlâ = uđđâgootiiklâš | äigi = UTC+1 }} '''Strinda kirkko''' ({{k-no|Strinda kirke}}) ađai historjálávt '''Moholt kirkko''' ({{k-no|Moholt kirke}}) lii ive [[1900]] huksejum [[ristâkirkko]] [[Ruándim]]ist [[Trøndelag]] läänist [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Strinda servikodde|Strinda servikoodán]], mii vist kulá [[Ruándim ruávástkodde|Ruándim ruávástkoodán]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/nb-NO/bispedommer/nidaros/enkeltartikler/prostier/|nommâ=Prostier og kommuner i Nidaros bispedømme|almostittem=Taažâ kirkko| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250523054343/https://www.kirken.no/nb-NO/bispedommer/nidaros/enkeltartikler/prostier/ | Vyerkkejum = 2025-05-23 |čujottum=2025-09-06|kielâ={{nb}}}}</ref> Kirho aldasijn lii kirkkoeennâm. <!--== Historjá ==--> == Huksiittâs == === Kirkkosali === Onnáá peeivi kiirkon čäähih suulân 500 olmožid, mut algâaalgâst toos čahhii joba 800 olmožid.<ref name="nk-strinda"/> <!--=== Kuori === ==== Álttártavlu ==== == Iästuttesvuotâ == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|85605}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{narcce}} {{Kirhoh Ruándimist}} [[Luokka:1900-lovvoost huksejum kirhoh Taažâst]] [[Luokka:Ihe 1900 Taažâst]] [[Luokka:Ruándim kirhoh]] [[Luokka:Ruándim kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ muorâkirhoh]] [[Luokka:Taažâ ristâkirhoh]] rousvawxdb6sziac4os8yyg67jjcwai 0 24166 159710 150347 2026-09-26T01:42:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159710 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Lade kirkko | kove = Trondheim_Ladekirke.jpg | kove-čielgiittâs = Lade kirkko Ruándimist ive 2006 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = | pushpin_label_position = | latd = 63 | latm = 26 | lats = 46.32 | latNS = N | longd = 10 | longm = 26 | longs = 19.32 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Norway.svg|20px|border]] [[Taažâ]] | kuávlutijppâ2 = Lääni | kuávlu-nommâ2 = [[Trøndelag]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Ruándim]] | kuávlutijppâ4 = Kaavpuguási | kuávlu-nommâ4 = Lade | kirkkokodde = [[Taažâ kirkko]] | pispekodde = [[Nidaros pispekodde]] | ruávástkodde = [[Nidaros tuámuruávástkodde]] | servikodde = [[Lade servikodde]] | huksejum = 1100-loho | vihkum = | meddâl = | vuávájeijee = | materiaal = [[keđgi]] | čokkámsajeh = 190<ref name="norske-kirker"/> | stijlâ = | äigi = UTC+1 }} '''Lade kirkko''' ({{k-nn|Lade kyrkje}} já {{k-nb|Lade kirke}}, ovdil meid ''Hlade kirke'') lii [[kuheskirkko]] [[Lade]] kaavpuguásist, [[Ruándim]]ist, [[Trøndelag]] läänist, [[Taažâ]]st. Tot kulá [[Lade servikodde|Lade servikoodán]], mii vist kulá [[Nidaros tuámuruávástkodde|Nidaros tuámuruávástkoodán]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/nb-NO/fellesrad/trondheim-kirkelige-fellesrad/menigheter/Lade/om-menigheten/kontaktinformasjon/|nommâ=Lade menighet|almostittem=Taažâ kirkko|čujottum=2024-09-22|kielâ={{nb}}}}</ref> Kirho aldasijn lii kirkkoeennâm. == Historjá == [[Tiätuvuárkká:58 Trondhjem. Lærerhøiskolen og Lade Kirke - no-nb digifoto 20150622 00348 bldsa PK19248.jpg|pienoiskuva|left|Kirkko suulân ive 1925]] [[Tiätuvuárkká:1536 Trondhjem, Lade Kirke - no-nb digifoto 20150622 00357 bldsa PK19197.jpg|thumb|left|Kirkko suulân ive 1925]] [[Tiätuvuárkká:WLM2016_Lade_kirke_minneplate.jpg|thumb|left|Muštokolbâ Lade kirho toimâmist vaaljâkirkkon ive 1814 riijkâvijđosijn vaaljâin]] Lade kirkko lii puárásumos kirkko ovdii Strinda kieldâst. Tot lâi ubâ kuávlu tehálumos kirkko tassaažân ko [[Strinda kirkko]] huksejui.<ref name="norske-kirker">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/lade-kirke/|nommâ=Lade kirke|almostittem=Norske kirker|äigimuddo=2017-04-03|čujottum=2024-09-22|ietf-kielâkoodi=nb-NO|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240922062820/https://www.norske-kirker.net/home/trondelag/lade-kirke/|vyerkkejum=2024-09-22}}</ref> Vuossâmuš kirkko huksejui 900-lovvoost, já tot lâi rahtum muorâst. Tááláš kirkko, mii lii rahtum keeđgist, huksejui 1100-lovvoost. Kihheen ij tieđe tárkká, kuás tot huksejui, mut huksimpargoh tuođânálásávt algii 1130-lovvoost já nuhhii oovtâ käldee mield suulân ive 1160,<ref name="norske-kirker"/> mut eres käldei mield esken suulân ive 1190.<ref name="snl-lade-kirke">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Lade_kirke|nommâ=Lade kirke|čujottum=2024-09-22|tahhee=Rosvold, Knut A.|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="kirken-lade-historie">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/nb-NO/fellesrad/trondheim-kirkelige-fellesrad/menigheter/Lade/om-menigheten/historie_lade/|nommâ=Lade kirke|almostittem=Taažâ kirkko|čujottum=2024-09-22|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="niku-lade-prekestol">{{Kirjekäldee|Nommâ=A 365 Lade kirke: Behandling av prekestol|Almostittee=Taažâ kulttuurärbitutkâminstituut NIKU|Tahhee=Wedvik, Barbro|Ihe=2017|Čielgiittâs=NIKU oppdragsrapport 40/2017|www=https://niku.brage.unit.no/niku-xmlui/bitstream/handle/11250/2583576/NIKU%20Oppdragsrapport%2040_2017_A365%20Lade%20kirke_behandling%20av%20prekestol.pdf?sequence=1|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2024-09-22|Kielâ={{nb}}}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Norske steinkirker fra middelalderen – Nøkkeltallsrapport 2021|Almostittee=KA Arbeidsgiverorganisasjon for kirkelige virksomheter|Sijđo=44|Ihe=2021|www=https://www.ka.no/_service/300851/download/id/678111/name/Middelalderkirker_i_stein_N%C3%B8kkeltallsrapport2021.pdf|Čujottum=2024-09-22|Kielâ={{nb}}}}</ref> [[Koskâäigi|Koskâääigi]] loopâbeln kirkko tooimâi [[luostar]]in.<ref name="norske-kirker"/> Ive 1574 kirho omâstus sirdâšui ovtâskâs ulmui.<ref name="norske-kirker"/> Suulân ive 1800 uđđâ kiällutornâ huksejui káátu oolâ. Tot vuáđutivvui ive 1913. Onnáá peeivi toornâst láá kyehti kiälu: Lars Kuyandi rähtim kiällu (ive 1884) já Olsen Nauen rähtim kiällu (ive 1946).<ref name="norske-kirker"/> Taažâ já [[Ruotâ]] koskâsij soođij ääigi já maŋeláá meiddei [[Nubbe maailmsuáti|nube maailmsuáđi]] ääigi kirkko kevttui purrâmušvuárkkán. === Vaaljâkirkkon ive 1814 === Ive 1814 Taažâst uárnejuvvojii vuossâmuuh riijkâvijđosiih vaaljah. Talle Lade kirkko tooimâi [[vaaljâkirkko]]n ({{k-nb|valgkirke}} já {{k-nn|valkyrkje}}) ađai ulmuuh ellii tobbeen jienâstmin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://lokalhistoriewiki.no/wiki/Valgkirkene|nommâ=Valgkirkene|almostittem=lokalhistoriewiki.no|čujottum=2024-09-22|ietf-kielâkoodi=nb|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211008221757/https://lokalhistoriewiki.no/wiki/Valgkirkene|vyerkkejum=2021-10-08}}</ref> Vaaljâkirhoh lijjii ohtsis paijeel 300 pirrâ Taažâ. == Huksiittâs == Lade kirkko lii kuhes keđgikirkko. Ton váldu-uksâ lii kirho viestâruásist nk. ''[[viärjuviste]]est'', mii tuáimá kirho viäskárin. Viärjuvisteest piäsá kirkkosalin. Sali nuorttiibeln lii ucce kuori. Kirho já kirkkoeennâm pirrâ lii vyeligis keđgiäiđi. === Kirkkosali === [[Tiätuvuárkká:Interiør fra Lade kirke (4265760144).jpg|pienoiskuva|Lade kirho kirkkosali]] Kirhoost lii neeljičievâg kirkkosali, moos čäähih suulân 190 olmožid.<ref name="norske-kirker"/> Salist lii [[särnistovli]], mon Jens Snekker (teikâ "Snedicher") veerâi ive 1649. Tom máálái Johan Contrafeier.<ref name="norske-kirker"/><ref name="niku-lade-prekestol"/> Särnistoovli paajaabeln lii ruuvnâ hámásâš [[škajâkáttu]], mii lasettui esken 1700-lovvoost.<ref name="niku-lade-prekestol"/> Tääl särnistovli lii kirkkosali taveuásist kuori alda, mut algâaalgâst tot lâi sali maadâseeinist já ive 1898 tot sirdui sali nubebel.<ref name="niku-lade-prekestol"/> Kuori puotâluvâi kirkkosalist lii luptâstâh. === Kuori === Kirho kuori lii keezib ko kirkkosali, já tot lii tuše 7,1 x 7,4 m. Tobbeen láá kirho [[álttár]], [[álttárkärdi]] já [[álttártavlu]]. ==== Álttártavlu ==== Lade kirho álttártavlu lii maaŋgâuásásâš, ivnáá já styeres. Tast láá tääl kyehti taavlu, moi pirrâ láá muorâst veerrum uásih já moi vyelni láá albasterpaneleh. Álttártaavlu uásih láá jieškote-uvlágánijn äigipoojijn: albasterpaneleh láá 1400-lovvoost, muorâuásih 1700-lovvoost já táálááh taavluh 1900-lovvoost. Álttártaavlu albasterpanelij [[relief]]eh ráhtojii 1400-lovvoost [[Eŋland]]ist.<ref name="niku-alterskap"/> Algâaalgâst paneleh kullii álttárskáápán, mast lijjii uuvsah já maid lâi mahđulâš meid toppâđ.<ref name="niku-alterskap"/> Álttárskäppi já pajaspajanempaaneel láá lappum, mut eres uásih láá vala kiävtust tááláá álttártaavlust.<ref name="niku-alterskap"/> Lars Pedersen veerâi álttártaavlu muorâoosijd ive 1709.<ref name="norske-kirker"/> Tot annoo Pedersen tehálumosin pargon.<ref name="norske-kirker"/><ref name="niku-alterskap">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.niku.no/2022/02/lager-modell-av-tapt-alterskap-fra-1400-tallet-ved-bruk-av-digitale-metoder/|nommâ=Lager modell av tapt alterskap fra 1400-tallet ved bruk av digitale metoder|Almostittee=Taažâ kulttuurärbitutkâminstituut NIKU|čujottum=2024-09-22|äigimuddo=2022-02-07|kielâ={{nb}}}}</ref> Ellen Ravert, kii aasâi talle Lade Gård kärdinist, skeŋkkij Pedersen veerrâm álttártaavlu kiirkon siämmáá ive. Tááláin taavluin paajeeb kovvee [[Jeesus]] [[pajaspajanem]] já vyeleeb suu riistânnavlim.<ref name="norske-kirker"/> Kuohtuid máálái [[Ola Seter]] ive 1946.<ref name="norske-kirker"/> == Kovegalleria == <gallery mode="packed-hover"> LadeChurch1.jpg|Kirho uksâ WLM2016 Lade kirke våpenhus.jpg|Kirho nk. ''viärju-<br>viste'' ađai kirho vees-<br>kir WLM2016 Lade kirke fra øst.jpg|Kirho tyehi-<br>uási LadeChurch3.jpg|Kirkko-<br>eennâm Trondheim - Lade Church.jpg|Kirkkoeennâm </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{Kirkesøk}} * {{Kulturminnesøk|84881}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kirhoh Ruándimist}} [[Luokka:Ive 1814 vaaljâkirhoh]] [[Luokka:Ruándim kirhoh]] [[Luokka:Ruándim kulttuurärbičuosâttuvah]] [[Luokka:Taažâ kuheskirhoh]] bu01fsjpv7ee3c1l621hmtf37sebccy 0 24220 160126 150349 2026-09-26T03:39:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160126 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Waterford<br/>Port Láirge | kove = Waterford by night.jpg | kove-čielgiittâs = Waterford | vaakun = Waterford coa.png | lippu = Flag of County Waterford.svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = [[Staatâ]] | kuávlu-nommâ = [[Irland täsiväldi]] | kuávlutijppâ2 = [[Irland provinseh|Prooviins]] | kuávlu-nommâ2 = [[Munster]] | kuávlutijppâ3 = [[Irland kreivikodeh|Kreivikodde]] | kuávlu-nommâ3 = [[Waterford kreivikodde]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC | kesiäigi = UTC+1 }} '''Waterford''' ({{k-ga|Port Láirge}}) lii kaavpug [[Munster]] provinsist [[Irland]] maadâriddoost. Tot lii ässeelovo mield Irland täsivääldi viđâdin stuárráámus kaavpug [[Dublin]], [[Cork]], [[Limerick]] já [[Galway]] maŋa. Ive 2022 Waterfordist assii 60 079 olmožid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://data.cso.ie/|nommâ=Population Density and Area Size|almostittem=data.cso.ie|čujottum=2024-10-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Nommâ== Kaavpug tááláš eŋgâlâskielâlâš nommâ puátá tuođânálásávt puáris tárukielâlii noomâst ''Veðrafjǫrðr'', mon merhâšume lii viehâ epivises. Tot sáttá merhâšiđ "savzâvuonâ" teikâ "pieggiis vuonâ". Kaavpug iirikielâlâš nommâ lii ''Port Láirge''. Ton jurgâlus [[anarâškielâ]]n lii "luákkáás riddo". ==Historjá== Waterford lii Irland puoh puárásumos kaavpug.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Waterford-Ireland|nommâ=Waterford|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-09-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Viikiŋgeh vuáđudii tom ive [[914]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.waterfordcity.ie/city/history.htm|nommâ=About Our City|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-12-06|almostittee=Waterford City Council|čujottum=2024-09-30|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101206040943/http://www.waterfordcity.ie/city/history.htm|vyerkkejum=2010-12-06}}</ref> Waterford lâi viikiŋgij vääldi vyelni ive [[1170]] räi.<ref name="britannica"/> ==Ekonomia== Waterford ekonomia vuáđđun lii ton haammân, mii lii ohtâ Irland pyeremuin. Meid kuálástem lii tehálâš iäláttâs Waterford kuávlust.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Tiainen, Jorma O. & Mäkelä, Pekka|Nommâ=Tietojätti|Ihe=1994|Almostittemsaje=Jyväskylä|Almostittee=Gummerus|Isbn=951-20-4372-6}}</ref> Kaavpug lii kuittâg šoddâm tobdosin iänááš Waterford-kristallijn, moh láá rahtum tobbeen 1700-lovo rääjist.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Ahonen, Markus|Paječaalâ=Rannikkokylien taikaa|Almostittem=Aamulehti|Äigimuddo=31.7.2013|Siijđoh=B21}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Waterford|*]] 2ey8hja30dzhfvq54ag8hozr8wy4ojy 0 24604 159519 150359 2026-09-26T00:48:34Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159519 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Han Kang<br/>한강 <small>(koreakielân)</small> | kove = HanKang.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|27|11 |1970|Gwangju|Maadâ-Korea}} | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, professor | noomah = 한강, 韓江 | šlaajâ = [[čaabâkirjálâšvuotâ]] | kielâ = [[koreakielâ]] | vanhimeh = eeči: [[Han Seung-won]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Han Kang''' ({{k-ko|한강|Han Gang}}; š. [[skammâmáánu 27.]] peeivi [[1970]] [[Gwangju]], [[Korea täsiväldi|Maadâ-Korea]]) lii maadâkorealâš kirječällee já [[kreatiivlâš čäällim|kreatiivlii čäällim]] professor [[Soul taaiđâinsituut]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fantasticfiction.com/k/han-kang/|nommâ=Han Kang|almostittem=www.fantasticfiction.com|čujottum=2024-10-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun čáálá jieijâs eenikielân ađai [[koreakielâ]]n. Han <!--Han lii suu suuhânommâ-->kirjeh iä lah val jurgâlum anarâškielân. Ive 2024 sun vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> Han Kang lii vuossâmuš maadâkorealâš, kote lii vuáittám Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume.<ref name="yle-20117073">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20117073|nommâ=Kirjallisuuden Nobelin on voittanut eteläkorealainen Han Kang|tahhee=Gustafsson, Miia já Kiviranta, Varpu|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-10-10|čujottum=2024-10-10|kielâ={{fi}}}}</ref> == Eellim == Han Kang šoodâi [[skammâmáánu 27.]] peeivi [[1970]] [[Gwangju]]st, [[Korea täsiväldi|Maadâ-Korea]]st. Suu eeči lii maadâkorealaš kirječällee [[Han Seung-won]].<ref name="dlkl-hang-seung-won">{{Nettikäldee|čujottâs=https://library.ltikorea.or.kr/writer/200664|nommâ=Han seung-won(한승원)|almostittem=Korealâš kirjálâšvuođâ digitaallâš kirjerááju|čujottum=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="hs-2000010748161">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010748161.html|nommâ=Vegetaristi-romaanistaan tunnettu etelä­korealainen Han Kang sai kirjallisuuden Nobelin|tahhee=Koppinen, Mari já Kanerva, Arla|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-10-10|čujottum=2024-10-10|kielâ={{fi}}}}</ref> Hanist lává kyehti viiljâ: stuorrâviljâ [[Han Dong-rim]]<ref name="kh-20160517000901">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160517000901|nommâ=Han Kang wins Booker award|tahhee=Doo, Rumy|almostittem=The Korea Herald|äigimuddo=2016-05-17|čujottum=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> já uccâviljâ [[Han Kang-in]]. Kuohtuuh lává kirječälleeh tegu Han Kang, mutâ uccâviljâ lii meiddei ráiđukoverähtee.<ref name="ny-2018-01-15">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newyorker.com/magazine/2018/01/15/han-kang-and-the-complexity-of-translation|nommâ=Han Kang and the Complexity of Translation|tahhee=Fan, Jiayang|almostittem=The New Yorker|äigimuddo=2018-01-08|čujottum=2025-10-09|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="mk-11137068">{{Nettikäldee |čujottâs=https://www.mk.co.kr/news/culture/11137068|nommâ="딸이 쓴 문장에 질투심이 동했다"...아버지 한승원 작가의 고백|tahhee=Fan, Jiayang|almostittem=Maekyung|äigimuddo=2024-10-11|čujottum=2025-10-09|kielâ={{ko}}}}</ref> Perruu vuossâmuuh kyehti párnáá jaamijn ovdil ko Han šoodâi.<ref name="guardian-2017-12-17"/> Sunnust nubbe lâi uccâ nieidâš, kii jaamij tuše muádi tiijme ahasâžžân. Han čaalij sust ive 2016 almostum kirjestis ''흰'' ({{k-smn|Vielgâd}}).<ref name="guardian-2017-12-17">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/books/2017/dec/17/han-kang-white-book-meet-the-author|nommâ=Han Kang: ‘If I was 100% healthy I couldn’t have become a writer’|tahhee=Beckerman, Hannah|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2017-12-17|čujottum=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> == Palhâšumeh == Ive 2016 Han vuoitij [[Aalmugijkoskâsâš Booker-palhâšume|Man Booker aalmugijkoskâsii palhâšume]] eŋgâlâskielâg versiost kirjestis ''채식주의자'' ({{k-en|The Vegetarian}}), mon brittilâš jurgâleijee [[Deborah Smith]] lâi jurgâlâm koreakielâst.<ref name="kh-20160517000901"/> Taan kirje áánsust sun šoodâi uápisin lohheid pirrâ maailm.<ref name="hs-2000010748161"/> Muáddi ive maŋeláá sun lâi iävtukkâssân siämmáá palhâšumán kirjestis ''흰'' ({{k-en|The White Book}}), mon lâi jurgâlâm siämmáš jurgâleijee ađai Deborah Smith. [[Roovvâdmáánu 10.]] peeivi [[2024]] Han Kang vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] "intensiivlii, tivtâlii proosast, mii kieđâvuš historjálijd traumaid já puáhtá ulmui háváduvâšvuođâ uáinusân".<ref name="np-lit-2024"/> == Kirjeh == {| class="wikitable" |+ ! scope="col" | Ihe ! scope="col" | Koreakielâg nommâ ! scope="col" | Jurgâlus eŋgâlâskielân ! scope="col" | Šlaajâ ! scope="col" | Kuástideijee |- | 1995 || 여수의 사랑 || ''(A) Love of Yeosu''<ref name="np-bio-han-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/bio-bibliography/ | Nommâ = Biobibliography | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-10-10 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="yonsei-ollâ-han">{{Nettikäldee|čujottâs=http://about.yonsei.ac.kr/eng/BrilliantYonseians.html|nommâ=Brillian Yonseians|almostittem=Yonsei ollâopâttâh|čujottum=2024-10-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201102111511/http://about.yonsei.ac.kr/eng/BrilliantYonseians.html|vyerkkejum=2020-11-02}}</ref> || uánihis romaneh || Moonji |- | 1998 || 검은 사슴 || ''Black Deer'' || roomaan || Munhakdongne |- | 2000 || 내 여자의 열매 || ''My Woman's Fruits'' || uánihis romaneh || Changbi |- | rowspan="2"|2002 || 그대의 차가운 손 || ''Your Cold Hands'' || roomaan || Moonji |- | 내 이름은 태양꽃 || ''My Name is Sun Flower'' || uánihis roomaan || Munhakdongne |- | rowspan="2"|2003 || 붉은 꽃 이야기 || ''The Red Flower Story'' || uánihis roomaan || Yolimwon |- | 사랑과, 사랑을 둘러싼 것들 || ''Love and Things Surrounding Love'' || esseeh || Yolimwon |- | rowspan="3"|2007 || 가만가만 부르는 노래 || ''A Song to Sing Calmly'' || esseeh || Bichae |- | 천둥 꼬마 선녀 번개 꼬마 선녀 || ''Thunder Little Fairy, Lightning Little Fairy'' || nooveel || Munhakdongne |- | 채식주의자 || ''The Vegetarian'' || roomaan || Changbi |- | 2008 || 눈물상자 || ''Tear Box'' || nooveel || Munhakdongne |- | 2010 || 바람이 분다, 가라 || ''The Wind Blows, Go'' || roomaan || Moonji |- | 2011 || 희랍어 시간 || ''Greek Time'' || roomaan || Munhakdongne |- | 2012 || 노랑무늬영원 || ''Yellow Pattern Eternity'' || uánihis romaneh || rowspan="2"|Moonji |- | 2013 || 서랍에 저녁을 넣어 두었다 || ''I Put Dinner in the Drawer'' || tihtâantologia |- | 2014 || 소년이 온다 || ''A Boy Is Coming'' || roomaan || Changbi |- | 2016 || 흰 || ''White'' || roomaan || Nanda |- | 2021 || 작별하지 않는다 || ''Don't Say Goodbye'' || roomaan || Munhakdongne |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Han, Kang}} [[Luokka:Ive 1970 šoddâmeh]] [[Luokka:Maadâkorealiih kirječälleeh]] [[Luokka:Maadâkorealiih professoreh]] [[Luokka:Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume vyeitteeh]] fdwkkxpnmoojc16k0ld7n2ojgutlpe3 0 24617 159844 159188 2026-09-26T02:28:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159844 wikitext text/x-wiki {{Ornijdume | ornijdume_nommâ = Jaapaan aatoom- já vetypoomij uuhrij ornijduumij litto<br/>Nihon Hidankyō | algâalgâlâš nommâ = 日本原水爆被害者団体協議会 | eresnoomah = 日本被団協 | kove = | kovetekstâ = Nihon Hidankyō logo | vuáđudum = [[porgemáánu 10.]] peeivi [[1956]] | vuáđudeijee = | toimâsyergi = [[váimusviärju]]i kieldim | uáivikuárttil = [[Shibadaimon]], [[Minato]], [[Tokio]], [[Jaapaan]] | toimâkuávlu = [[Jaapaan]] | saavâjođetteijee = [[Sueichi Kido]] | päikkisijđo = http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/ }} [[Tiätuvuárkká:Hibakusha.jpg|thumb|Nihon Hidankyō uáivičällee [[Terumi Tanaka]] uvástâl nuoráid [[Wien]]ist ive 2007 feeriimijnis [[Hiroshima já Nagasaki pommittem|Nagasaki pommitmist]].]] '''Jaapaan aatoom- já vetypoomij uuhrij ornijduumij litto''' ({{k-ja|日本原水爆被害者団体協議会|Nihon gensuibaku higaisha dantai kyōgi-kai}}) ađai '''Nihon Hidankyō''' ({{k-ja|日本被団協|Nihon Hidankyō}}) lii ive 1956 vuáđudum [[jaapaan]]lâš ornijdume. Ton tooimâ ulmen lii taggaar maailm, kost iä lah váimusviärjuh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html|nommâ=About us|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260825034823/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html|vyerkkejum=2026-08-25}}</ref> ==Historjá== Nihon Hidankyō vuáđudui [[porgemáánu 10.]] peeivi [[1956]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|nommâ=History|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241011123436/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|vyerkkejum=2024-10-11}}</ref> ==Palhâšumeh== Nihon Hidankyō vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vuossâmuu tove ive 2024.<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> Tot lâi jo lamaš iävtukkâssân iivij 1985, 1994 já 2015.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2015/08/01/commentary/atomic-bomb-survivors-nominated-nobel-prize/|nommâ=Atomic bomb survivors nominated for Nobel prize|tahhee=Kingston, Jeff|almostittem=The Japan Times|äigimuddo=2015-08-01|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs|Nihon Hidankyo}} * [https://web.archive.org/web/20241011123158/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/index.html Virgáliih nettisiijđoh] {{en}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1956 vuáđđudmeh]] [[Luokka:Jaapaanliih ornijdumeh]] [[Luokka:Nobel-ráávhupalhâšume vyeitteeh]] 0xldig4ambb2exqv4xrzjghpkjmwlzs 0 24766 160022 156599 2026-09-26T03:11:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160022 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:OSCAAL.jpg|thumb|Ive 2025 Sámi Grand Prix juoigâmuási vyeittee [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]]]] [[Tiätuvuárkká:Jon_Henrik_Fjällgren,_Arc_North_fest._Adam_Woods_(cropped).jpg|thumb|Ive 2025 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] vyeittee [[Jon Henrik Fjällgren]]]] '''Sámi Grand Prix 2025''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]]&nbsp;-servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[2025]]. Tot lâi 35. tohe, ko kišto uárnejui. Ive 2025 lâi vuossâmuš kerdi, ko tot ij uárnejum [[pessijâšlávurdâh|pessijâšlávurduv]].<ref name="nrk-1.17098769">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/leat-sirdan-sami-grand-prix-vahkuin-1.17098769|nommâ=Leat sirdán Sámi Grand Prix vahkuin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-10-26|sitaat=Sámi Grand Prix (SGP) lágiduvvo dán háve cuoŋománu 12. beaivvi 2025:s, vahku ovdal beassášlávvordaga ja go dábálaččat lágiduvvo.|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2025 lâi meiddei vuossâmuš kerdi, ko lâi máhđulâš jienâstiđ miätá [[Säämi]].<ref name="yle-20119671">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20119671|nommâ=Leatgo don ođđa Sámi násti? Sámi Grand Prix -musihkkagilvui lea dál vejolaš đieđihit mielde|tahhee=Paltto, Anni-Saara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2024-10-24|čujottum=2024-10-26|kielâ={{se}}}}</ref> [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] finnij finalist 64 čyegisid juáigusistis ''Sávrrimus'' já vuoitij juoigâmuási.<ref name="nrk-1.17381618"/> Lávlumuási vuoittijn [[Piera Eira]] já [[MÁIJÁ]], tastko suoi finnijn 72 čyegisid pitástis ''Dálkkiid čađa''.<ref name="nrk-1.17381618">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/oscaal_-piera-eira-og-maija-er-vinnerne-av-sami-grand-prix-2025-1.17381618 |nommâ= OSCAAL, Piera Eira og Máijá vant årets Sámi Grand Prix |almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-04-12|tahhee=Halvari, Ellinor já Grønnli, Alf Anders Berg|äigimuddo=2025-04-12 |kielâ={{nb}}}}</ref> Kišto uásálisteeh já pitáh almottuvvojii [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi [[2025]].<ref name="nrk-1.17326620">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/xl/sami-grand-prix-2025_-dat-artisttat-ja-juoigit-oassalastet-1.17326620|nommâ=Dá leat dán jagi Sámi Grand Prix lávlagat ja luođit|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-07|tahhee=Hætta, Wenche Marie|äigimuddo=2025-03-07|kielâ={{se}}}}</ref> Siämmáá peeivi DAT almostitij [[Sámi Grand Prix 2025 (album)|ive 2025 nurâldâhskiäru]] njuolgist muusikpalvâlussáid neetist.<ref name="spotify-41KiuVL1GVMo0xuyNdg5Nk">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/41KiuVL1GVMo0xuyNdg5Nk|nommâ=Sámi Grand Prix 2025|almostittem=Spotify|čujottum=2025-03-07|kielâ={{en}}}}</ref> == Tábáhtussaje == Sámi Grand Prix 2025 uárnejui [[Báktehárji]]st [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln. Tobbeen [[Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kištoh láá uárnejum ovdil-uv.<ref name="sef-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/s%C3%A1mi-grand-prix-2025|nommâ=Sámi Grand Prix 2025|almostittem=Sámi beassášmárkanat|čujottum=2024-10-26|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241103130753/https://www.samieasterfestival.com/s%C3%A1mi-grand-prix-2025|vyerkkejum=2024-11-03}}</ref> == Formaat == Ovdebij iivij náál kištoost lijjii kyehti uási: juoigâmuási já lávlumuási. Kiišton puovtij uásálistiđ, jis pittá lâi monnii [[Sämikielah|sämikielân]] ige tot lamaš ovdil almostum. [[Cuáŋuimáánu 12.]] peeivi, ađai okko ovdil pessijâšmarkkânij aalgâ, lávdástii kištottâlleeh pitáinis [[Báktehárji]]-maaŋgâtoimâhaalist.<ref name="sef-2025"/> Livekonsert lâi máhđulâš čuávvuđ njuolgâ vuolgâttâssân [[NRK 1]]:st, [[NRK TV]]:st já radio peht. Ive 2025 konsert čaittui vuosmuu tove njuolgâ vuolgâttâssân meid [[Ruotâ]] já [[Suomâ]] peln.<ref name="yle-20147825"/> Ruotâ peln livekonsert lâi máhđulâš keččâđ [[SVT Play]]st,<ref name="svt-play-sgp-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svtplay.se/samiska-melodifestivalen-sami-grand-prix|nommâ=Samiska melodifestivalen: Sámi Grand Prix|almostittem=SVT Play|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}</ref> já Suomâst [[Yle TV2]]:st já [[Yle Areena]]st. [[Suomâkielâ]]n tom čielgij [[Xia Torikka]].<ref name="yle-20147825"/> Veik vuolgâttâs lâi máhđulâš čuávvuđ kost peri maailmist, jienâstiđ ij pastam ko tuše peri Suomâst, Ruotâst já Taažâst tondiet ko jienâstemvyevih lijjii geoaiđum já jyehi enâmist puovtij kevttiđ tuše ton eennâm jienâstemvyevi.<ref name="nrk-1.17377080-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix_-na-sahtat-jienastit-1.17377080|nommâ=Sámi Grand Prix: Ná sáhtát jienastit|tahhee=Bjørnback, June Grønnvoll|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-04-09|čujottum=2025-04-13|sitaat=Buot jienastanvuogit leat geoblocket, dat mearkkaša ahte lea vejolaš geavahit dušše dan jienastanvuogi, mii dan riikkas lea gos don leat.|kielâ={{se}}}}</ref> === Jođetteijeeh === Ive 2025 kišto jođetteijen láin sämmiliih [[Maxida Märak]] já [[Ole Máhtte Hætta Gaup]].<ref name="yle-20147825">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147825|nommâ=Dá leat Sámi Grand Prix -oassálastit – Suoma bealde mielde Heli Aikio ja Hildá Länsman|tahhee=Länsman, Kaija |almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-08|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2025 lâi vuossâmuš kerdi, ko Märak jođettij kišto. Gaup vist lâi jođettâm tom meiddei [[Sámi Grand Prix 2024|ive 2024]].<ref name="svt-märak-gaup">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/maxida-marak-programleder-sami-grand-prix|nommâ=Maxida Märak programleder Sámi Grand Prix|tahhee=Allas, Anne-Ravna|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2025-02-06|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}</ref> Ovdil livekonsert vuolgâttui [[Sukkâršokki|Sukkâršooki]] ruopsis ráánu -ohjelm, mon jođettij [[Sáárákáisá Seurujärvi]].<ref name="yle-20154955">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20154955|nommâ=Sohkaršohkka sádde njuolggosáddaga Sámi Grand Prix rukses ránu alde|tahhee=Rasmus, Linnea |almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-04-10|čujottum=2025-04-12|kielâ={{se}}}}</ref> == Ovdil fiinaal == Occeeh puohtii vuolgâttiđ pitáidis ive 2024 loopâst [[roovvâdmáánu 24.]] peeivist [[skammâmáánu 25.]] piäiván.<ref name="yle-20119671"/><ref name="euroirland-2024-10-27">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovisionireland.net/2024/10/27/%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B4-norway-submissions-open-for-sami-grand-prix-2025-contest-to-take-place-on-april-12th/|nommâ=🇳🇴 #NORWAY: Submissions Open For Sámi Grand Prix 2025; Contest To Take Place On April 12th|almostittem=Eurovision Ireland|čujottum=2024-11-28|äigimuddo=2024-10-27|kielâ={{en}}}}</ref> Ive 2025 kiišton vuolgâttuvvojii ohtsis 30 laavlâd já 15 juáigusid, main 6 väljejuvvojii juoigâmuásán já 6 lávlumuásán.<ref name="yle-64-3-250612">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-250612|nommâ=NRK: Stuorra beroštupmi searvat Sámi Grand Prix 2025|tahhee=Guttorm, Susanna|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2024-11-28|čujottum=2024-11-28|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="svt-45-bidrag">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/45-bidrag-anmalda-till-samiska-melodifestivalen|nommâ=45 bidrag anmälda till Samiska Melodifestivalen|tahhee=Söderlund, Andreas|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2024-11-27|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}</ref> Sehe juoigâm- já lávlumuási uásálistei noomah, pitáh já videočuoppâseh almostuvvii [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi [[2025]]. ===Juoigâmuási uásálisteeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Juáigus !! Kielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || maadâsämikielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Suomâ}} || [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || anarâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || orjâlâškielâ |} ===Lávlumuási uásálisteeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Pittá !! Kielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || juulevsämikielâ |- | {{Lippu|Suomâ}} || [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || orjâlâš- já tárukielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || ummeesämikielâ já eŋgâlâskielâ |- | {{Lippu|Taažâ}}/{{Lippu|Ruotâ}} || [[Elin & The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || orjâlâškielâ |} == Fiinaal == Fiinaal uárnejui [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[Báktehárji]]-maaŋgâtoimâhaalist [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln.<ref name="sef-2025"/> === Lávdástemoornig === Finalist artisteh lávdástii čuávuváá oornigist: {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Uási |- | 1 || [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || lávlumuási |- | 2 || [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || juoigâmuási |- | 3 || [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || lávlumuási |- | 4 || [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || juoigâmuási |- | 5 || [[Elin & The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || lávlumuási |- | 6 || [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || juoigâmuási |- | 7 || [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || juoigâmuási |- | 8 || [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || lávlumuási |- | 9 || [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || juoigâmuási |- | 10 || [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || lávlumuási |- | 11 || [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || juoigâmuási |- | 12 || [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || lávlumuási |} === Jienâstem === Jyehi staatâst lâi jieijâs jienâstemvyehi: Taažâ peln [[tekstâviestâ|tekstâviestáin]], Ruotâ peln Mello-aapi peht já Suomâ peln juo-uv Yle nettisiijđoin teikkâ Yle-aapi peht. Áámmáträäđi adelem jienah já aalmugjienah reknistuvvojii oohtân nuuvt ete aalmugjienâi [[tiädduárvu]] lâi 60 % já áámmáträäđi jienâi tiädduárvu 40 %.<ref name="nrk-1.17377080-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix_-na-sahtat-jienastit-1.17377080|nommâ=Sámi Grand Prix: Ná sáhtát jienastit|tahhee=Bjørnback, June Grønnvoll|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-04-09|čujottum=2025-04-13|sitaat=Lea go jury dahje árvvoštallanlávdegoddi? Jo, de lea. Sin jienat dahket 40%, ja geahččiid jienat gis 60%.|kielâ={{se}}}}</ref> == Kišto loppâpuáđus == Juáigumuásist áámmáträäđi adelij 29 čyegisid [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]]n, mutâ [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] finnij 42 čyegisid telejienâstmist já vuoitij juáigumuási. {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ Juáigumuási |- ! scope="col" rowspan="2" | Artist ! scope="col" rowspan="2" | Pittá ! scope="colgroup" colspan="3" | Čuággáh |- ! scope="col" | Rääđi ! scope="col" | Telejienâstem ! scope="col" | Ohtsis |- bgcolor="gold" | [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || 22 || 42 || 64 |- bgcolor="silver" | [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || 29 || 28 || 57 |- | [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || 5 || 30 || 35 |- | [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || 22 || 24 || 46 |- | [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || 11 || 21 || 33 |- | [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || 25 || 26 || 51 |} Lávlumuásist áámmáträäđi adelij 31 čyegisid [[Hildá Länsman]]ân, mutâ [[Piera Eira]] já [[MÁIJÁ]] finnijn 51 čyegisid telejienâstmist já vuoittijn lávlumuási. {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ Lávlumuási ! scope="col" rowspan="2" | Artist ! scope="col" rowspan="2" | Pittá ! scope="colgroup" colspan="3" | Čuággáh |- ! scope="col" | Rääđi ! scope="col" | Telejienâstem ! scope="col" | Ohtsis |- | [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || 31 || 31 || 62 |- | [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || 15 || 16 || 31 |- | [[Elin & The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || 11 || 19 || 30 |- bgcolor="gold" | [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || 21 || 51 || 72 |- bgcolor="silver" | [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || 29 || 38 || 67 |- | [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || 7 || 16 || 23 |} ==Áillohaš-muusikpalhâšume== [[Jon Henrik Fjällgren]] vuoitij ive 2025 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.17380068">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/jon-henrik-fjallgren-lea-dan-jagi-ailloha_-musihkkabalkka_umi-vuoiti-1.17380068 | Tahhee = Larsen, Dan Robert já Grønnli, Alf Anders Berg | Nommâ = Fjällgren oaččui Áillohaš-bálkkašumi | Äigimuddo = 12.4.2025 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 12.4.2025 | Kielâ = {{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * [https://areena.yle.fi/1-73412363 Sámi Grand Prix 2025 suomâkielân Yle Areenast] * [https://www.svtplay.se/video/eDmYVQw/sami-grand-prix-samiska-melodifestivalen-1/sami-grand-prix-samiska-melodifestivalen Sámi Grand Prix 2025 SVT Playst] * [https://tv.nrk.no/serie/sami-grand-prix-tv Sámi Grand Prix 2025 NRK TV:st] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sámi Grand Prix -kištoh}} [[Luokka:Sámi Grand Prix 2025|*]] ti7woaq17op56tqo4wsmmfy1igsxksy 0 24789 159954 155042 2026-09-26T02:49:33Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159954 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee |nommâ=Saia Marilena Stueng |kove=Saia Stueng 01.jpg |šoddâm=[[uđđâivemáánu 13.]] peeivi [[1993]] [[Kárášjuuhâ]] |jáámmám= |hävdi= |áámmát=kirjálâšvuođâ totkee<br/>kirječällee |noomah=Saia Stueng<br/>Saia Marilena Stueng |šlaajâ=nuorâikirjálâšvuotâ |kielâ=orjâlâškielâ }} '''Saia Marilena Stueng''' (š. [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi [[1993]] [[Kárášjuuhâ]]<ref name="snl-sms">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Saia_Marilena_Stueng|nommâ=Saia Marilena Stueng|tahhee=Fredriksen, Lill Tove|almostittem=Store norske leksikon|čujottum=2025-04-08|kielâ={{nb}}}}</ref>) lii orjâlâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee. Sun čáálá [[orjâlâškielâ]]n. == Eellim == Saia Marilena Stueng šoodâi [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi [[1993]] [[Kárášjuuhâ|Kárášjuuvâst]], kost sun meiddei rávásmij. Iivij 2014 já 2016–2018 sun luuvâi ei. [[sämmilâš kirjálâšvuotâ|sämmilii kirjálâšvuođâ]] [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuvâst]]. Iivij 2015–2017 Stueng uásálistij [[Säämi kirječällei servi|Säämi kirječällei seervi]] já [[Säämi taaidârrääđi]] ornim sämikielâg ''Čális fal!''&nbsp;-čäällimkuursân. Čuávuváá ive sun valmâštui Tromsa ollâopâttuvâst maisterin. Ive 2022 sun algâttij náguskirjetotken [[Säämi ollâškovlâ|Säämi ollâškoovlâst]]. == Karrieer == Stueng vuossâmuš nuorâikirje, ''[[Hamburgerprinseassa]]'', almostui ive 2017.<ref name="finna-stueng-1734982"/> Vuossâmuš riäntus vuobdui jotelávt loopân. Tot lii uáli jo epitáválâš sämikielâg kirjijd. ''Hamburgerprinseassa''-kirjerááiđu nubbe uási, ''[[Eallá dušše oktii]]'', almostui ive 2023.<ref name="finna-stueng-2555535"/> ''Eallá dušše oktii'' lâi iävtukkâssân [[Ive 2024 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|ive 2024 Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšumán]].<ref name="pnkvp-2024-stueng">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/nominee/saia-stueng |Nommâ=Saia Stueng | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Čujottum = 2024-10-27| Kielâ = {{nb}}}}</ref> Saia Stueng váldupargon lii totkee pargo, já kirjálâšvuođâ čäällim lii sunjin rähis äigiájánâs.<ref name="aavis17062025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/06/17/saia-stueng-nuorairoomaan-hamburlasprinses-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Saia Stueng nuorâiroomaan Hamburlâšprinses lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-06-17|čujottum=2025-06-17}}</ref> == Pargo == Tassaažân suu kirjeh láá jurgâlum [[tárukielâ]]n já anarâškielân. Stueng vuossâmuu kirje lii jurgâlâm [[anarâškielâ]]n [[Neeta Jääskö]] noomáin ''[[Hamburlâšprinses]]''. Tot almostui kesimáánu 17. peeivi 2025.<ref name="aavis17062025"/> * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|2017]] – ''[[Hamburgerprinseassa]]''<ref name="finna-stueng-1734982">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |nommâ= Hamburgerprinseassa |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-27 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241202210856/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734982 |vyerkkejum= 2024-12-02}}</ref> * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – ''[[Hamburgerprinseassa 2]]: [[Eallá dušše oktii]]''<ref name="finna-stueng-2555535">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2555535 |nommâ= Eallá dušše oktii |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-27 |kielâ ={{se}}}}</ref> === Stueng kirjeh eres kieláid === * [[2019]] – ''Hamburgerprinsessa'', tárukielân jurgâlâm [[Ánne-Márjá Guttorm Graven]]<ref name="bibsok-9788232901197">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bibsent.no/hamburgerprinsessa-9788232901197 |nommâ= Hamburgerprinsessa |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-10-28 |kielâ={{nb}}}}</ref> * [[2024]] – ''Skjebnetid'', tárukielân jurgâlâm [[Lill Hege Anti]]<ref name="bibsok-9788232906376">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bibsent.no/skjebneprinsessa-9788232906376 |nommâ= Skjebnetid |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-10-28 |kielâ={{nb}}}}</ref> * [[2025]] – ''Hamburlâšprinses'', anarâškielân jurgâlâm [[Neeta Jaasko]]<ref name="aavis17062025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://hdl.handle.net/10037/13545 “Bures boahtin sámi stáhtii” Sámi ráppa almmolaš digaštallanbáikin. Mo ovddiduvvo dat lyrihkkan ja kollektiiva jietnan?] Stueng pro gradu -tuuđhâlm == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Stueng, Saia}} [[Luokka:Saia Stueng|*]] g0dynpcil86gnn3omw9kklfy7ibv72u 0 24792 160130 150376 2026-09-26T03:39:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160130 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Yaakukielâ | kárttá = | kovetekstâ = | kovestuárudâh = | jieijâs = mogogodo | eres = | kuávlu = {{Lippu|Kenia}} | äigidem = | vir = | meeri = 9 | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = | huolâttâs = | kodde = [[afroaasialiih kielah]] | juávkku = [[kuušiliih kielah]] | iso1 = | iso2 = | iso3 = muu | glotto = yaak1241 }} '''Yaakukielâ''' teikâ '''yaakuntekielâ''' lii masa časkâm [[Afroaasialiih kielah|afroaasialâš kielâ]], mii sárnoo [[Kenia]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/language/muu/|nommâ=Yaaku|čujottum=29.10.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot kulá [[Kuušiliih kielah|kuušiláid kieláid]]. Unesco kielâi maailm atlas mield kielâ lii tuođâlávt uhkevuálásâš, já sárnooh láá tuše oovces.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.wal.unesco.org/languages/yaaku|nommâ=Yaaku|čujottum=29.10.2024|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241001045326/https://en.wal.unesco.org/languages/yaaku|vyerkkejum=2024-10-01}}</ref> == Historjá == 1900-lovo nubástusah tovâttii tom, ete yaakuntekielâ masa jo lappui ollásávt. Yaakuliih ellii maasailijguin siämmáin kuávluin, já kuáđutteijee-aalmugin maasailiih kiävhášii yaakulâid, kiäin iä lamaš šivetteh. Ko yaakunieidah najâškuottii naaburkuáđutteijeiguin, te vaanhimeh ožžuu šivettijd myersseelonomin. Talle yaaku-eejih algii-uv väättiđ šivettijd miäđušijnkoođij saajeest, mii ovdil lâi lamaš ärbivyehi yaaku-kulttuurist. Nuuvt yaakuliih assimilistojii kuuloold maasailáid já luoppii jieijâs kielâst-uv.<ref name="aavis29102024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/10/28/yaakuntekiela-ialaskittoo-sanimeeci-soddadmain/|nommâ=Yaakuntekielâ iäláskittoo sänimeeci šoddâdmáin|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-10-28|čujottum=2024-10-29}}</ref> == Liiŋkah == * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/yaak1241 Glottolog] {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuušiliih kielah]] b6om0uhyqbkvczm71s3r9123egs6ct4 0 24806 159970 151806 2026-09-26T02:53:30Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 11 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159970 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Shanghai | kove = 20045-Shanghai-Pano (cropped).jpg | kove-čielgiittâs = Lujiazui | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Shanghai in China (special marker) (+all claims hatched).svg | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Kiina}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 6 341 | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 4 | ässeeloho = 24 874 500<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://tjj.sh.gov.cn/tjgb/20240321/f66c5b25ce604a1f9af755941d5f454a.html|nommâ=Statistical Report on Shanghai's National Economic and Social Development in 2023|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-05-30|almostittee=Shanghai Statistics Bureau|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240530163249/https://tjj.sh.gov.cn/tjgb/20240321/f66c5b25ce604a1f9af755941d5f454a.html|vyerkkejum=2024-05-30}}</ref> | ässeeloho_ihe = 2023 | ässeesaahâdvuotâ = 3 900 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+8 | kesiäigi = }} '''Shanghai''' ({{k-zh|上海}}, [[mandariinkiinakielâ]]n: {{Audio|Zh-Shanghai.ogg|Shànghǎi|help=no}}, [[wu-kiinakielah|wu-kiinakieláid]]: {{Audio|zh-wuu-2-上海.ogg|Zaon²² he⁴⁴|help=no}}) lii ässeelovo mield [[Kiina]] stuárráámus kaavpug. Shanghai lii ohtâ Kiina tehálumosijn ekonomâlijn kuávdáin já ohtâ maailm stuárráámuin hamânijn. == Nommâ == Nommâ "Shanghai" meerhâš "meerâ alne": 上 (shàng/⁶zaon, "alne") já 海 (hǎi/hé, "meerâ"). Tot kevttui vuossâmuu keerdi suullân ive 1075 [[Song-dynastia]] ääigi<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Hakulinen, Kerkko|Nommâ=Paikannimet|Ihe=2006|Sijđo=487|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-27676-6}}</ref> talle ko kuávlust lâi siämmáánommâsâš kuálásteijeesijdâ. == Historjá == Ko Shanghai viärdádâl Kiina eres kaavpugáid, te tot lii šoddâm viehâ maŋŋeed. Aalgâst kuávlu lâi häärviht asâiduttum, já páiháliih ulmuuh lijjii iänááš kuálásteijeeh. Song-dynastia ääigi aldasijn leijee Tai-jäävri kuávlust algâttui eennâmviljâlem, mast čuávui ekonomâlâš ovdánem. Shanghaist lâi šiev jieŋâlisčäcihaammân, já tohon vuáđudui tullisajattâh 1000-lovo aalgâst. 1200-lovvoost viljâluuškuođij [[pumbul]], já ton viljâlmân kevttui 70 % Shanghai eennâmviljâlemkuávlust [[Ming-dynastia]] ääigi.<ref name="levy2011">{{Kirjekäldee|Tahhee=Levy, Michael I.|Nommâ=The Geography of China – Sacred and Historic Places|Ihe=2011|Siijđoh=179–190|Almostittee=Britannica Educational Publishing|Isbn=978-1-65130-182-9}}</ref> [[Vuossâmuš oopiumsuáti]] nuuvâi talle ko [[Nanjing sopâmuš]] vuáláčallui ive 1842. Tast čuávui tievâsmittee sopâmuš ive 1843, mon maŋa brittiliih kavpâšeijeeh luáštojii Shanghain. Eres viestârenâmeh-uv vađâškuottii siämmáálágánijd vuoigâdvuođâid, moh brittilijn lijjii, já talle vuáđudui Shanghai aalmugijkoskâsâš siirdâkodde. Kuávlu šoodâi jotelávt staatâlágánin.<ref name="pong2009">{{Kirjekäldee|Tahhee=Pong, David|Nommâ=Encyclopedia of Modern China|Ihe=2009|Siijđoh=172–175|Čielgiittâs=(Uási 3: N–T)|Almostittee=Charles Scribner’s Sons|Isbn=978-0-684-31566-9}}</ref> Kuávlust lijjii aalgâst brittiliih, ranskaliih já ovtâstumstaatâliih, já ive 1895 [[Shimonoseki sopâmuš]] maŋa kuávlun pottii meiddei jaapaanliih. Iivij 1850–1864 [[Taiping-stuime]] tiet brittiliih puurjâstškuottii [[Jangtse]]juuvâ mield, já juuvâst šoodâi tehálâš kavpâšemkiäinu Kiina sisenâmân. Ive 1860 räi Shanghai lâi šoddâm Kiina njunošhamânin, mon peht jođettuvvojii 25 % puoh eennâm tävirijn, moh viäžžojii já puáhtojii meerâ peht.<ref name="levy2011"/> Shanghai ráhtálâš ovdánem aalgij 1890-lovo maŋa. Eromâšávt [[Kiina–Jaapaan suáti (1894–1895)|Jaapaan já Kiina koskâsii suáđi]] maŋa olgoeennâmliih ulmuuh investistškuottii Shanghain, já hälbis pargovyeimi áánsust páiháliih fabrikeh miänástuuškuottii. 1900-lovo aalgâst Shanghaist algii stuorrâ poolitliih nubástusah, já olgoeennâmliih vaikuttâsah onnuuškuottii ain negatiivlubbon.<ref name="levy2011"/> Ko [[Kiina–Jaapaan suáti (1937–1945)|nubbe Kiina já Jaapaan koskâsâš suáti]] aalgij ive 1937, te aalgâst jaapaanliih pommittii Shanghai já maŋeláhháá väldidii tom. Viestârenâmij siirdâkoddeest šoodâi torvosaje patâreijeid.<ref name="pong2009"/> [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi]] maŋa Shanghai šoodâi oppeet Kiina jođetteijee paŋkkisyergi já ekonomia kuávdážin.<ref name="pong2009"/> Suáđi maŋa konflikteh kommunistij já aalmuglii piäláduv kooskâst algii oppeet, já tot tovâttij Kiina siskáldâssuáđi. Kommunisteh väldidii Shanghai vyesimáánust 1949.<ref name="pong2009"/> == Kielâ == {{Válduartikkâl|[[Shanghaikielâ]]}} Shanghaist kiinakielâ lasseen sárnoo [[shanghaikielâ]], mii kulá wu-kielâperrui. Kiinakielâ, ađai [[mandariinkiinakielâ]], já [[wu-kiinakielâ|wu-kiinakielah]] iä lah iberdetteeh koskânis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/topic/Chinese-languages|nommâ=Chinese languages|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> 1990-lovo rääjist maŋgâseh láá varrim Shanghain pargo já máttááttâs tiet, já maŋgii sij iä määti páihálii kielâ. Uđđâ ässeeh sárnuh ton saajeest mandariinkiinakielâ, já tondiet shanghaikielâ lii onnáá peeivi lappuumin. Majemui iivij láá kuittâg lamaš viggâmušah siäiluttiđ kielâ, amas tot časkâđ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.cnngo.com/shanghai/life/shanghaihua-crisis-680262|nommâ=Is Shanghai's local dialect, and culture, in crisis?|tahhee=Liu, Zat|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-09-03|almostittee=CNNGo.com|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110903072555/http://www.cnngo.com/shanghai/life/shanghaihua-crisis-680262|vyerkkejum=2011-09-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.shine.cn/feature/art-and-culture/Stopping-the-local-dialect-becoming-derelict/shdaily.shtml|nommâ=Stopping the local dialect becoming derelict|almostittem=archive.shine.cn|äigimuddo=2011-05-12|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241126164724/https://archive.shine.cn/feature/art-and-culture/Stopping-the-local-dialect-becoming-derelict/shdaily.shtml|vyerkkejum=2024-11-26}}</ref> == Eennâmtieđâ == [[Tiätuvuárkká:20090426 Shanghai 5243.jpg|thumb|left|Huangpujuuhâ Shanghai kuávdáást]] Shanghai lii [[Jangtse]]juuvâ njäälmi já [[Hangzhouluovtâ]] kooskâst [[Nuorttâ-Kiina meerâ]] riddoost. Tavveen já viestârist kaavpug rájášuvá [[Jiangsu]] eennâmkoodán já maadâviestârist vist [[Zhejiang]] eennâmkoodán. Haaldâtlávt Shanghain kuleh eidusâš kaavpug, ton aldasijn leijee ovdâkaavpugeh já eennâmkuávlu.<ref name="levy2011"/> Shanghain kuleh maaŋgah suolluuh, moh láá Jangtsejuuvâst já Nuorttâ-Kiina meerâst. Suolluin puoh stuárráámus lii [[Chongming]]. Kaavpug čoođâ kolgee [[Huangpu]] lii Shanghai válduášálâš čäcikäldee. Huangpujuuhân lahtoo [[Wusong]]juuhâ, mon mield piäsá sisenâmân. Ráhtálâšvuođâ, tálutuálu já taampâi pasâttâsčääsih pilledeh kuábbáá-uv juuvâ čäcikvaliteet. Shanghaist čuolmân láá meiddei ááimu- já larmânyeskidmeh.<ref name="levy2011"/> === Šoŋŋâdâh === [[Tiätuvuárkká:Snow at Peoples Park Shanghai.jpg|thumb|Muotâ Shanghaist]] Shanghaist lii lahtâ subtrooppisâš šoŋŋâdâh. Ive koskâliegâsvuotâ ovdâkaavpugkuávluin lii 16,2–17,2 °C, já kuávdáást 17,5 °C.<ref name="shtong">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.shtong.gov.cn/dfz_web/DFZ/PianInfo?idnode=4563&tableName=userobject1a&id=-1|nommâ=General History of Shanghai – Volume 2. Natural environment|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-10-25|almostittee=Office of Shanghai Chronicles|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181025041948/http://www.shtong.gov.cn/dfz_web/DFZ/PianInfo?idnode=4563&tableName=userobject1a&id=-1|vyerkkejum=2018-10-25}}</ref> Ive 1951 rääjist vyeligumos liegâsvuotâ lii lamaš -10,1 °C uđđâivemáánu 31. peeivi 1977, já ollâgumos liegâsvuotâ 40,9 °C syeinimáánu 21. peeivi 2017<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://phys.org/news/2017-07-hottest-day-shanghai-china.html|nommâ=Hottest day ever in Shanghai as heat wave bakes China|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-09-02|almostittee=Phys.org|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240902055903/https://phys.org/news/2017-07-hottest-day-shanghai-china.html|vyerkkejum=2024-09-02}}</ref> sehe syeinimáánu 13. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://en.people.cn/n3/2022/0714/c90000-10122935.html|nommâ=Temperature in Shanghai hits record high|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2024-09-02|almostittee=People's Daily Online|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240902061414/http://en.people.cn/n3/2022/0714/c90000-10122935.html|vyerkkejum=2024-09-02}}</ref> Kaavpugist láá nelji sierâ iveääigi. Täälvih láá njuoskâseh já liähmuseh, mutâ toh pyehtih leđe kolmâseh-uv, já iho sáttá leđe puolâš talle ko piäggá [[Siberia]]st. Jyehi ive láá koskâmiärálávt 4,7 peeivi, kuás muáttá, já 1,6 peeivi ko eennâm lii vielgâd.<ref name="shtong"/> Keesih láá lieggâseh já lahtâseh. Jyehi ive láá koskâmiärálávt 14,5 peivid, kuás liegâsvuotâ lii paijeel 35 °C. Keessiv já algâčoovčâ kaavpug painâšuvá [[hirmosstormâ|hirmosstormáid]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/19/wtyphoon119.xml|nommâ=1.6m flee Shanghai typhoon|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-13|almostittee=The Telegraph|čujottum=2024-11-01|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071013183032/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/19/wtyphoon119.xml|vyerkkejum=2007-10-13}}</ref> == Piirâs == === Muorâstuvah já luámučuosâttuvah === Shanghaist lii uáli jo vijđes muorâstâhvuáhádâh, já ive 2022 räi tobbeen lijjii 670 muorâstâhhâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.shanghai.gov.cn/cmsres/d1/d1597f1c33b24a3d82e4198e5afb3a1c/ce4274ae0477e9ab050eaeac12ec9fed.pdf|nommâ=Letter from Shanghai Landscaping & City Appearance Administrative Bureau on the Mid-term Evaluation Report of the “14th Five-Year Plan for Ecological Space Construction and Amenity Optimization in Shanghai|äigimuddo=2023|almostittee=Shanghai Landscaping & City Appearance Administrative Bureau|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=1.11.2024|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> "Ulmui neljihâšmuorâstâh" lii Shanghai kuávdáást, já tot lii tobdos eromâšávt tast, ete tot lii eres eennâmmeerhâi alda.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.shine.cn/feature/taste/2009176255/|nommâ=Stroll into history along a street full of delights|almostittem=Shanghai Daily|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Fuxing muorâstuvâst láá ranskaliih muorâstuvah, já ton pirrâsist láá baarih já kähviviäsuh. Zhongshan muorâstâh lii tobdos tast, ete tobbeen lii monument pegâlmâs nyettejeijee [[Frédéric Chopin|Chopinist]], já tot lii maailm alemus sust rahtum pääcis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2010/07/06/arts/06iht-chopin.html|nommâ=A Polish 'Nationalist' Whose Music Also Resonates Across China|tahhee=Melvin, Sheila|almostittem=The New York Times|äigimuddo=27.12.2019|čujottum=1.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Eres tobdos muorâstuvah Shanghaist láá Lu Xun, Century, Gucun, Gongqing já Jing'an. [[Tiätuvuárkká:Shanghai haze in Huangpu Distract 20131206.jpg|thumb|left|Ááimunyeskidem Shanghaist juovlâmáánust 2013]] === Ááimunyeskidem === Ááimunyeskidem tile Shanghaist ij lah siämmáá viärráá ko eres Kiina kaavpugijn, mutâ maailm standardij mield tot lii kuittâg onnum merhâšitten.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.bloomberg.com/news/2013-12-26/shanghai-issues-air-pollution-warning-as-pm2-5-surges-overnight.html|nommâ=Shanghai Warns Children to Stay Indoors on Haze, PM2.5 Surge|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-12-26|almostittee=Bloomberg News|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131226233031/http://www.bloomberg.com/news/2013-12-26/shanghai-issues-air-pollution-warning-as-pm2-5-surges-overnight.html|vyerkkejum=2013-12-26}}</ref> Juovlâmáánust 2013 ááimunuáskádâsâi tääsi lâi 23–31 kerdid aaleeb ko aalmugijkoskâsâš standard.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.reuters.com/article/2013/12/06/us-china-pollution-idUSBRE9B508X20131206|nommâ=Flights delayed as air pollution hits record in Shanghai|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-10-16|almostittee=Reuters|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151016034759/http://www.reuters.com/article/2013/12/06/us-china-pollution-idUSBRE9B508X20131206|vyerkkejum=2015-10-16}}</ref> Juovlâmáánu 6. peeivi tile lâi eromâš hyeni, já tondiet puoh olgon leijee aktiviteeteh kiäldojii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.chinanews.com/tp/hd2011/2013/12-04/272975.shtml|nommâ=Smog levels in China reach record levels since the end of 2013; surrounding areas severely polluted|tahhee=Chenyao, Liu|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-12-12|almostittee=China News|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20131212001427/http://www.chinanews.com/tp/hd2011/2013/12-04/272975.shtml|vyerkkejum=2013-12-12}}</ref> === Pirâssuojâlem === Almolâš tiäđulâšvuotâ pirâssuoijâlmist lii lassaanmin, já kaavpug lii investistmin ruuđâ havváid, moi ulmen lii ovdediđ pirâssuojâlem. 16 ihheed pištám haahâ nuuvâi ive 2012, já ton ääigi [[Suzhou]]juuvâst meddâlistojii proomuh, fabrikeh já 1,3 miljovn kuđâhâšmeetterid mote.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/travel/2016/nov/26/shanghai-suzhou-creek-clean-up-redevelopment|nommâ=Shanghai’s Suzhou Creek cleans up its act|tahhee=Grescoe, Taras|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2016-11-26|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Ton lasseen haldâttâs lii sirdám mestâ puoh kuávdáást leijee fabrikijd kaavpug olgo-oosijd teikkâ eres eennâmkuddijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.usembassy-china.org.cn/sandt/Shanghai4web.htm|nommâ=Environmental Protection in China's Wealthiest City: Shanghai Water Quality|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-10-30|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20071030165307/http://www.usembassy-china.org.cn/sandt/Shanghai4web.htm|vyerkkejum=2007-10-30}}</ref> Haldâttâs meiddei movtijdit jotolâhfinnoduvâid kevttiđ eenâb kolgoskaasubuusijd já taaksijd. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Shanghai|*]] j23m5vvsgenwcpq99k5lihps93qmelg 0 24809 159971 150380 2026-09-26T02:53:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159971 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Shanghaikielâ | kárttá = | kovetekstâ = | kovestuárudâh = | jieijâs = 上海言话 [zaŋhɛ ɦɛɦu] | eres = | kuávlu = {{Lippu|Kiina}} | äigidem = | vir = | meeri = | saje = | abc = | huolâttâs = | kodde = [[sinotiibetliih kielah]] | juávkku = [[siniittisiih kielah]]<br />[[wu-kiinakielâ]] | iso1 = | iso2 = | iso3 = wuu | glotto = shan1293 }} '''Shanghaikielâ''' lii [[wu-kiinakielâ]] kuávlukielâ, mii sárnoo [[Shanghai]]st. Kiinakielâ, ađai [[mandariinkiinakielâ]], já wu-kiinakielah iä lah iberdetteeh koskânis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/topic/Chinese-languages|nommâ=Chinese languages|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Ovdil shanghaikielâ vijđánem tot ij lamaš siämmáá tehálâš kielâ ko ton pirrâsist ađai [[Jiaxing]]ist já [[Suzhou]]st sarnum kielah.<ref name="SH100years">{{Nettikäldee|čujottâs=http://wu-chinese.com/wu-chinese/SH100years.doc|nommâ=Changes in the downtown Shanghainese pronunciations in the past one hundred years|tahhee=Chen, Zhongmin|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=20.8.2021|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=zh|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110820235310/http://wu-chinese.com/wu-chinese/SH100years.doc|vyerkkejum=2011-08-20}}</ref> 1800-lovo loopâst iiđij nk. "kuávdáš-shanghaikielâ", mii muttui jotelávt já maŋeláá šoodâi suzhoukielâ saajeest prestiiskiellân [[Jangtsejuuvâ njálmádâh|Jangtsejuuvâ njálmáduv kuávlust]]. Ton ääigi stuárráámus uási Shanghain värrejeijein pottii [[Jiangsu]]st já [[Zhejiang]]ist, já eennâmkuudij kuávlukielâin lijjii stuorrâ vaikuttâsah shanghaikielân. Ive 1949 maŋa mandariinkiinakielâst lii meiddei lamaš stuorrâ vaikuttâs shanghaikielân, tastko [[Kiina]] haldâttâs lii oovdânpuáhtám tom hirmâd ennuv.<ref name="SH100years"/> 1990-lovo rääjist maŋgâseh láá varrim Shanghain pargo já máttááttâs tiet, já maŋgii sij iä määti páihálii kielâ. Uđđâ ässeeh sárnuh ton saajeest mandariinkiinakielâ, já tondiet shanghaikielâ lii onnáá peeivi lappuumin. Majemui iivij láá kuittâg lamaš viggâmušah siäiluttiđ kielâ, amas tot časkâđ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.cnngo.com/shanghai/life/shanghaihua-crisis-680262|nommâ=Is Shanghai's local dialect, and culture, in crisis?|tahhee=Liu, Zat|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-09-03|almostittee=CNNGo.com|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110903072555/http://www.cnngo.com/shanghai/life/shanghaihua-crisis-680262|vyerkkejum=2011-09-03}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.shine.cn/feature/art-and-culture/Stopping-the-local-dialect-becoming-derelict/shdaily.shtml|nommâ=Stopping the local dialect becoming derelict|almostittem=archive.shine.cn|äigimuddo=2011-05-12|čujottum=2024-11-01|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241126164724/https://archive.shine.cn/feature/art-and-culture/Stopping-the-local-dialect-becoming-derelict/shdaily.shtml|vyerkkejum=2024-11-26}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Shanghai]] [[Luokka:Siniittisiih kielah]] q8bcs72tftpjdxdr844alkkfu6i0mpa 0 24936 160110 159211 2026-09-26T03:37:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160110 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Vielgisčalmekulmepingviin | tieđâlâš nommâ = Pygoscelis papua<br><small>([[Johann Reinhold Forster|J. R. Forster]], 1781)</small> | kove = Pygoscelis papua.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22697755/157664581|nommâ=Gentoo Penguin|čujottum=4.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Pingviinlodeh]] ''Sphenisciformes'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Pingviineh]] ''Spheniscidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = [[Čapisuáivipingviineh]] ''Pygoscelis'' | šlaajâ = '' papua'' | vyelišlaajâ = }} '''Vielgisčalmekulmepingviin''' (''Pygoscelis papua'') lii ''Pygoscelis''-suuhân kullee pingviinšlaajâ. Ton aldemuuh hyelkkišlaajah láá [[jieŋâpingviin]] (''P. adeliae'') já [[kappeerpingviin]] (''P. antarcticus''). Vielgisčalmekulmepingviinist láá nelji vyelišlaajâ: nuorttâvielgisčalmekulmepingviin (''P. p. taeniata''), tavevielgisčalmekulmepingviin (''P. p. papua''), maadâvielgisčalmekulmepingviin (''P. p. ellisworthi'') já Maadâ-Georgia vielgisčalmekulmepingviin (''P. p. poncetii''). Vielgisčalmekulmepingviineh láá puoh pingviinšlaajâin jotelumoseh vyeijeeh, já toh pyehtih vuoijâđ joba 36 km/h.<ref name="oceanwide">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oceanwide-expeditions.com/to-do/wildlife/gentoo-penguin|nommâ=Gentoo Penguin|almostittem=oceanwide-expeditions.com|čujottum=2024-11-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Olgohäämi já stuárudâh== Vielgisčalmekulmepingviin lii kuálmádin stuárráámus pingviinšlaajâ [[kiäisárpingviin]] já [[kunâgâspingviin]] maŋa. Tot lii 70–90 cm kukke.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://ourworld.compuserve.com/homepages/Peter_and_Barbara_Barham/gentoo.htm|nommâ=Pete & Barbara's Gentoo Penguin Page|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-09-20|čujottum=2024-11-05|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080920031831/http://ourworld.compuserve.com/homepages/Peter_and_Barbara_Barham/gentoo.htm|vyerkkejum=2008-09-20}}</ref> Vielgisčalmekulmepingviin tiäddu mulsâšud ennuv: ovdil nähkimolsom ores tiäddá enâmustáá 8,5 kg, já ovdil parâttâllâm vuod ucemustáá 4,9 kg.<ref name="archiveph">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.arkive.org/species/GES/birds/Pygoscelis_papua/more_info.html?section=factsAndStatus|nommâ=Gentoo penguin videos, photos and facts - Pygoscelis papua|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2012-07-18|čujottum=2024-11-05|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210729220032/https://www.arkive.org/species/GES/birds/Pygoscelis_papua/more_info.html?section=factsAndStatus|vyerkkejum=2021-07-29}}</ref> Niŋálâs tiäddá enâmustáá 8,2 kg ovdil nähkimolsom, mutâ tot uážittuvá moonijd läälidijnis, já talle tiäddá ucemustáá 4,5 kg.<ref name="archiveph"/> Vielgisčalmekulmepingviin uáivist lii vielgis säärgis. Njune lii ooraansruopsâd, selgi já čuudâ láá čappâdeh, já ovdâuási lii vielgâd. Uđâgái-uv selgi lii vielgâd, mut toi selgi lii räänis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.arkive.org/gentoo-penguin/pygoscelis-papua/|nommâ=Gentoo penguin - Pygoscelis papua|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-05-20|čujottum=2024-11-05|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090520085242/http://www.arkive.org/gentoo-penguin/pygoscelis-papua/|vyerkkejum=2009-05-20}}</ref> ==Lavdâm== [[Tiätuvuárkká:Pygoscelis papua geographic range.png|thumb|left|Vielgisčalmekulmepingviin lavdâm]] Vielgisčalmekulmepingviineh mannejeh maaŋgâin kuávluin [[Antarktis]] taavaabeln. Stuárráámuuh siärváduvah láá [[Falklandsuolluuh|Falklandsuolluin]], [[Kerguelensuolluuh|Kerguelensuolluin]] sehe [[Maadâ-Georgia já Máddááh Sandwichsuolluuh|Maadâ-Georgiast já Máddáin Sandwichsuolluin]]. Eres siärváduvah láá [[Macquariesuolluuh|Macquariesuollust]], [[Heard- já McDonaldsuolluuh|Heard- já McDonaldsuolluin]], [[Máddááh Shetlandsuolluuh|Máddáin Shetlandsuolluin]] já [[Antarktisnjargâ|Antarktisnjaargâst]]. Falklandsuolluuh láá puoh tehálumos eellimkuávlu vielgisčalmekulmepingviináid, já joba 40 % maailm puoh vielgisčalmekulmepingviinijn iälusteh tobbeen.<ref name="animaldiversity">{{Nettikäldee|čujottâs=https://animaldiversity.org/accounts/Pygoscelis_papua/|nommâ=Pygoscelis papua (gentoo penguin)|tahhee=Newtoff, Kiersten|almostittem=Animal Diversity Web|čujottum=2024-11-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Vielgisčalmekulmepingviineh kávnojeh táválávt rido aldasijn, kost meerâst leijee raavâd lii älkkeht finnimnáál já piervâleh iä lah liijkás kukken. Toh pivnohisteh suullân 115 meetter aloduvâid, tastko tobbeen muotâ suddá tooleeb já lii ucceeb riskâ, ete tulveh tuššâdeh piervâlijd.<ref name="animaldiversity"/> ==Raavâd== Vielgisčalmekulmepingviineh poreh [[kyeli|kuolijd]], uáivijuolgâgijd já tagarijd [[rapuelleeh|rapuelleid]] ko [[krilli|kriilijd]] já [[merâkaccuu|merâkaccuid]]. Kuovâmáánust já njuhčâmáánust rapuelleeh láá suullân 10 % vielgisčalmekulmepingviinij ravâdist, mut njuhčâmáánust kesimáánu räi toh láá joba 75 %. Kesimáánust roovvâdmáánu räi vielgisčalmekulmepingviineh poreh iänááš räniskeđgitoorskijd (90 % ravâdist). Uáivijuolgâgeh láá suullân 10 % vielgisčalmekulmepingviinij ravâdist pirrâ ive. Vielgisčalmekulmepingviineh poreh meiddei [[lekkâkyeli|lekkâkuolijd]] já [[kalmar]]ijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20231005013009if_/https://animaldiversity.org/accounts/Pygoscelis_papua/|nommâ=Pygoscelis papua (gentoo penguin)|tahhee=Newtoff, Kiersten|almostittem=web.archive.org|almostittee=Animal Diversity Web|čujottum=2024-11-06|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Lasanem== [[Tiätuvuárkká:Antartica 17.JPG|thumb|left|Uđâgááh]] Vielgisčalmekulmepingviineh šaddeh suhâjuátkimahan suullân 2–4-ihásâžžân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.antarctica.gov.au/about-antarctica/animals/penguins/gentoo-penguin/|nommâ=Gentoo penguin|almostittem=www.antarctica.gov.au|äigimuddo=2018-03-20|čujottum=2024-11-06|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lasanemkuávluh láá tagarijn soojijn, main ij lah jieŋâ, já vielgisčalmekulmepingviineh pisottâleh mielâstubbooht rido aldasijn. Lasanemkuávluh pyehtih leđe kuittâg meiddei sisenâmist, ovdâmerkkân Maadâ-Georgiast toh láá 2 km keččin riddoost. Vielgisčalmekulmepingviineh kevttih uccâ kiäđgáid piervâlij rähtimân,<ref name="animaldiversity"/> mutâ toh pessejeh meiddei sinotukoi kooskâst. [[Tiätuvuárkká:Pygoscelis papua MHNT.ZOO.2010.11.43.17.jpg|thumb|Vielgisčalmekulmepingviin mane]] Vielgisčalmekulmepingviinij monnimäigi lii kiddâ tast, ete kost siärváduvah iälusteh: lieggâsubboin kuávluin toh mannejeh kesimáánust, mutâ kolmâsubboin kuávluingis eskin juovlâmáánust.<ref name="oceanwide"/> Parâttâllâm maŋa niŋálâsah mannejeh kyehti mane. Vielgisčalmekulmepingviin mane tiäddá suullân 130 g.<ref name="oceanwide"/> Niŋálâs já ores läälih moonijd vuáruluvâi.<ref name="oceanwide"/> Läällimäigi pištá suullân 35 peivid.<ref name="oceanwide"/> Uđâgááh orodeh piervâlijn suullân 30 peivid, mon maŋa toh servih uđâgâšjuávhoid.<ref name="oceanwide"/> Uđâgááh vyelgih meerân suullân 80–100 peeivi ahasâžžân. Vielgisčalmekulmepingviineh eelih suullân 15–20-ihásâžžân.<ref name="oceanwide"/> ==Uhkeh== Ive 2018 [[IUCN]] mield vielgisčalmekulmepingviinnääli stuárudâh lâi suullân 774 000 ohtâgâssâd,<ref name="oceanwide"/> ige šlaajâ lah uhkevuálásâš. Antarktisist vielgisčalmekulmepingviinij meeri lii lassaanmin, já toh pyehtih varriđ máádás uđđâ kuávloid páihálij šoŋŋâdâhnubástusâi tiet. Motomijn kuávluin vielgisčalmekulmepingviinnäälih láá kuittâg kiäppánâm. Taggaar kuávlu lii ovdâmerkkân Loddesuálui, Maadâ-Georgiast, kost majemui 25 ive ääigi nääli lii kiäppánâm kuálmádâsân.<ref name="iucnredlist"/> Meiddei kuálástem já nyeskidem äštih vielgisčalmekulmepingviinijd.<ref name="iucnredlist"/> Maaŋgah elleešlaajah láá varâliih vielgisčalmekulmepingviináid. Stuorrâ lodeh tego [[äskil]]eh já stuorrâstormâsodâsteijeeh koddeh uđâgáid já suáládeh moonijd.<ref name="oceanwide"/> Rävis vielgisčalmekulmepingviinijd poreh [[miekkiväälis|miekkiválláh]], [[leopardnuárju]]h<ref name="oceanwide"/> já [[merâleijoon|merâleijoneh]]. == Nommâ eres kieláid == [[Eŋgâlâskielâ]]n vielgisčalmekulmepingviin lii "gentoo penguin" teikkâ "Johnny penguin",<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Chester, Jonathan|Nommâ=Penguins: Birds of Distinction|Ihe=1996|Sijđo=42|Almostittee=Penguin Books|Isbn=978-0-14-025968-1}}</ref> já [[suomâkielâ]]n tot lii "valkokulmapingviini". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Pingviinlodeh]] 59omybrroukuoglk8e5qk3zol4003tm 0 24941 159671 151123 2026-09-26T01:29:41Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159671 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Kiäisárpingviin | tieđâlâš nommâ = Aptenodytes forsteri<br><small>([[George Robert Gray|Gray]], 1844)</small> | kove = Aptenodytes forsteri -Snow Hill Island, Antarctica -adults and juvenile-8.jpg | tile = '''NT''' (čalmeestoonnum)<ref name="iucnredlist">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iucnredlist.org/species/22697752/157658053|nommâ=Emperor Penguin|čujottum=7.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | tile Suomâst = | kove_tile = Status iucn3.1 NT smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Pingviinlodeh]] ''Sphenisciformes'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Pingviineh]] ''Spheniscidae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = [[Kunâgâspingviineh]] ''Aptenodytes'' | šlaajâ = ''forsteri'' | vyelišlaajâ = }} '''Kiäisárpingviin''' (''Aptenodytes forsteri'') lii puoh stuárráámus pingviinšlaajâ. Tot iälust [[Antarktis]]ist. ==Olgohäämi já stuárudâh== Kiäisárpingviineh láá 110–120 cm kukkosiih, já toh teddih 22,7–45,4 kg.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Dunning, John B. Jr. (toim.)|Nommâ=CRC Handbook of Avian Body Masses|Ihe=1992|Almostittee=CRC Press|Isbn=978-0-8493-4258-5}}</ref> Tiäddu lii kuittâg suhâpeeleest kiddâ, já oráseh teddih eenâb ko niŋálâsah. Kiäisárpingviinij tiäddu mulsâšud iveaaigij mield, tastko sehe oráseh já niŋálâsah uážittuveh ennuv talle ko toh läälih moonijd já tipšoh uđâgáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://marinebio.org/species.asp?id=534|nommâ=Emperor Penguins, Aptenodytes forsteri at MarineBio.org|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2012-06-04|almostittee=Marinebio|čujottum=2024-11-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20090901141515/http://marinebio.org/species.asp?id=534|vyerkkejum=2009-09-01}}</ref> Niŋálâsah já oráseh láá siämmááivnásiih. Rävis kiäisárpingviinijn láá čapis tolgeh seelgist, uáivist, čuddust, seeibist já suájáin.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Suájái vyeliuási já čuávji láá vielgâdeh.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Raddevuovdâ pajeuási lii kuovgisfiskâd.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Kiäisárpingviinij uđâgáin láá silbâränis uuvjah. Uđâgái uáivi lii čappâd, mut čoolmij pirrâ tot lii vielgâd.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Meiddei čuuđâ já käibi láá vielgâdeh.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Uđâgááh teddih suullân 315 g talle ko toh šaddeh.{{sfn|Williams|1995|p=159}} Kiäisárpingviinij tuulgij čapis ivne muttoo ruškâdin skammâmáánust kuovâmáánu räi ovdil ko lii nähkimolsom uđđâivemáánust já kuovâmáánust.{{sfn|Williams|1995|p=152}} Nähkimolsom lii viehâ jotteel, já tot pištá suullân 34 peivid. Kiäisárpingviin lii čuuvtij hárjánâm eelliđ Antarktisist, kost puáhtá leđe -40 °C já puáhtá pieggâđ korrâsávt (joba 144 km/h). Čääci-uv lii uáli jo koolmâs, suullân -1,8 °C. Sahis tuulgij já assaas oollâs áánsust kiäisárpingviineh pällih kolmâ šooŋâst.{{sfn|Williams|1995|p=108}} Ovdil parâttâllâm oolâs lii 3 cm assaa.{{sfn|Williams|1995|p=108}} Kiäisárpingviineh láá pyereh vyeijeeh. Talle ko toh pyehčih meerâst, te čääsi teedâ sáttá leđe joba 40 kerdid stuárráb ko eennâm alne. Eres elleeh killááččii nk. "barotraumast". Nubenáál ko eres luudijn kiäisárpingviinijn iä lah vuovdâ täävtih, mii iästá nk. "mekaanisii barotrauma".<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/03/0329_040329_TVpenguins.html|nommâ=Emperor Penguins: Uniquely Armed for Antarctica|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2004-06-03|almostittee=National Geographic News|čujottum=2024-11-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20040603052124/http://news.nationalgeographic.com/news/2004/03/0329_040329_TVpenguins.html|vyerkkejum=2004-06-03}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Manchot empereur carte reparition.png|thumb|left|Kiäisárpingviin lavdâm: ruopsis kuávluh láá eellimkuávluh já ruánáá kuávluh láá lasânemkuávluh.]] ==Lavdâm== Kiäisárpingviineh tiättojeh tuše Antarktisist, já toh láá áinoo loddešlaajâ, mii lassaan tobbeen tälviv. Ive 2009 arvâlui, ete Antarktisist lijjii suullân 595 000 kiäisárpingviinid já 46 siärvádâhhâd.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Fretwell, P. T. et al.|Paječaalâ=An Emperor Penguin Population Estimate: The First Global, Synoptic Survey of a Species from Space|Almostittem=PLoS One|Äigimuddo=2012|Nummeer=7(4)|Siijđoh=e33751|Pmid=22514609|Doi=10.1371/journal.pone.0033751|Bibcode=2012PLoSO...733751F}}</ref> Motomeh siärváduvah láá hirmâd stuárráh. Ovdâmerkkân Coulman Island -nommâsii suollust iälusteijee siärváduvâst láá 50 000 paarrâd.<ref name="johnlove">{{Kirjekäldee|Tahhee=Love, John|Nommâ=Pingviinit|Ihe=2001|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=WSOY|Isbn=951-0-26623-X}}</ref> ==Raavâd== Siämmáánáál ko eres-uv pingviineh kiäisárpingviineh finnejeh ravâdis meerâst. Kiäisárpingviineh poreh [[kyeli|kuolijd]], uáivijuolgâgijd<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Cherel, Y. & Kooyman, G. L.|Paječaalâ=Food of emperor penguins (Aptenodytes forsteri) in the western Ross Sea, Antarctica|Almostittem=Marine Biology|Äigimuddo=1998|Nummeer=130 (3)|Siijđoh=335–44|Doi=10.1007/s002270050253|Bibcode=1998MarBi.130..335C}}</ref> já taragijd [[rapuelleeh|rapuelleid]] ko [[krilli|kriilijd]]. Kyeleh láá táválávt puoh tehálumos raavâd, eromâšávt [[antarktissilde]]h. Kiäisárpingviineh poreh meiddei [[lekkâkyeli|lekkâkuolijd]], já toh sättih puohčâđ joba 250 m jieŋŋâlvuotân taid pivdedijn.<ref name="johnlove"/> [[Tiätuvuárkká:Aptenodytes forsteri -Antarctica -swimming-8.jpg|thumb|Kiäisárpingviineh vuojâmin]] ==Vuoijâm já puohčâm== Puoh jieŋâlumos mittedum puohčâm lii lamaš 565 m.<ref name="johnlove"/> Kiäisárpingviineh pyehtih puohčâđ joba 22 minuttid,<ref name="johnlove"/> mutâ motomij käldei mield mestâ tijmepele.<ref name="nsf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://new.nsf.gov/news/how-penguins-seals-survive-deep-dives|nommâ=How Penguins & Seals Survive Deep Dives|almostittem=new.nsf.gov|äigimuddo=2009-07-31|čujottum=2024-11-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Táválâš vuoijâmliähtu lii 6–9 km/h, mutâ kiäisárpingviineh pyehtih vuoijâđ joba 19 km/h.<ref name="johnlove"/> ==Lasanem== Veikkâ kiäisárpingviineh šaddeh suhâjuátkimahan suullân kuulmâihásâžžân, te toh parâttâlškyetih eskin 1–3 ive tast maŋa.{{sfn|Williams|1995|p=159}} Jyehi-ivvááš parâttâllâmpaje álgá njuhčâmáánust teikkâ cuáŋuimáánust talle ko [[Antarktis]]ist tálvá.{{sfn|Williams|1995|p=158}} Puoh rävis kiäisárpingviineh joteh morrumjieŋâst lasanemkuávloid, já määđhih láá maŋgii 50–120 km kukkosiih.{{sfn|Williams|1995|p=158}} Kiäisárpingviinij lasanemsiärváduvah láá uđđâ merâjieŋâ alne, já tuše kyehti siärváduv láá nanamist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.emperor-penguin.com/emperor.html|nommâ=The Emperor Penguin: Aptenodytes forsteri|almostittem=www.emperor-penguin.com|čujottum=2024-11-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Aptenodytes forsteri MHNT.jpg|thumb|left|Kiäisárpingviin mane]] Kiäisárpingviineh parâtteleh vyesimáánust teikkâ kesimáánust.<ref name="johnlove"/> Tälviv Antarktisist puáhtá leđe -40 °C, mutâ motomij käldei mield joba -60 °C.<ref name="johnlove"/> Niŋálâsah mannejeh tuše oovtâ mane vyesimáánust teikkâ kesimáánu aalgâst.{{sfn|Williams|1995|p=157}} Maneh teddih suullân 460–470 g.{{sfn|Williams|1995|p=157}} Monnim maŋa niŋálâsah adeleh moonijd orásáid já vyelgih meerân puurrâđ kyevti mánuppajan.{{sfn|Williams|1995|p=158}} Moonij adelem puáhtá leđe hirmâd varâlâš, tastko jis oráseh iä vääldi moonijd tuárvi jotelávt, te maneh kalmojeh já lasanem ij luhostuu.<ref name="johnlove"/> Jis nuuvt kiävá, te niŋálâs puáhtá monniđ čuávuváá tove eskin ive keččin, tastko talle ko niŋálâs puátá maassâd meerâst, lii jo liijkás maŋŋeed irâttiđ uđđâsist.<ref name="johnlove"/> [[Tiätuvuárkká:2007 Snow-Hill-Island Luyten-De-Hauwere-Emperor-Penguin-103.jpg|thumb|Uđâgááh]] Oráseh iä puurâ maiden ubâ läällim ääigi, já tondiet toh uáđih masa ubâ peeivi. Toin naalijn toh iä kuulât energia masa ollágin.<ref name="johnlove"/> Kiäisárpingviineh láá áinoo pingviinšlaajâ, mast tuše oráseh läälih moonijd.{{sfn|Williams|1995|p=27}} Puoh eres pingviinšlaajâin oráseh já niŋálâsah läälih moonijd vuáruluvâi.{{sfn|Williams|1995|p=27}} Lasanemkuávloid vajâldem, läällim já parâttâllâm ääigi oráseh uážittuveh joba 20 kg.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Robin, J. P. et al.|Paječaalâ=Protein and lipid utilization during long-term fasting in emperor penguins|Almostittem=American Journal of Physiology-Regulatory, Integrative and Comparative Physiology|Äigimuddo=1988|Nummeer=254 (1 Pt 2)|Siijđoh=R61–R68|Pmid=3337270|Doi=10.1152/ajpregu.1988.254.1.R61}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Le Maho, Y.; Delclitte, P. & Chatonnet, J.|Paječaalâ=Thermoregulation in fasting emperor penguins under natural conditions|Almostittem=American Journal of Physiology|Äigimuddo=1976|Nummeer=231 (3)|Siijđoh=913–922|Pmid=970475|Doi=10.1152/ajplegacy.1976.231.3.913}}</ref> Maneh táválávt čalgeh ovdil ko niŋálâsah mäccih lasanemkuávloid, já oráseh piemmih uđâgáid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Prévost, J. & Vilter, V.|Paječaalâ=Histologie de la sécrétion oesophagienne du Manchot empereur|Almostittem=Proceedings of the XIII International Ornithological Conference|Äigimuddo=1963|Siijđoh=1085–94|Kielâ={{fr}}}}</ref> Jis niŋálâsah iä puáđi maassâd majemustáá 4–7 peeivi uđâgái šoddâm maŋa, te uđâgááh jäämih. Niŋálâsah mäccih syeinimáánu pelimuddoost porgemáánu aalgâ räi.{{sfn|Williams|1995|p=158}} Niŋálâsah talle piemmih uđâgáid vyeksimáin raavvâd toi čudduid, ovdâmerkkân [[krilli|kriilijd]], [[kalmar]]ijd já [[kyeli|kuolijd]]. Niŋálâsâi maccâm maŋa oráseh vyelgih meerân puurrâđ já viettih tobbeen suullân 3–4 oho.{{sfn|Williams|1995|p=158}} Suullân 40–50 peivid čolgâm maŋa uđâgááh rähtih jieijâs stuorrâ juávhuid, main sättih leđe joba tuhátteh uđâgááh.{{sfn|Williams|1995|p=30}} Kuábbááh-uv vaanhimeh láá talle purâmin meerâst, já toh mäccih riidon piemmâđ uđâgáid ain tyellittälli.{{sfn|Williams|1995|p=28}} Kiäisárpingviineh eelih táválávt 20-ihásâžžân, mutâ motomeh ohtâgâsah láá iällám joba 40-ihásâžžân. ==Uhkeh== Kiäisárpingviineh iä lah uhkevuálásâš šlaajâ, mutâ láá kuittâg maaŋgah ääših, moh äštih taid. Stuárráámus uhke lii raavvâd vänivuotâ šoŋŋâdâhnubástus já lijgekuálástem keežild.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.nationalgeographic.com/news/2006/11/061116-happy-feet.html|nommâ="Happy Feet": Movie Magic vs. Penguin Truths|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2006-12-08|almostittee=National Geographic|čujottum=2024-11-10|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20061208000708/http://news.nationalgeographic.com/news/2006/11/061116-happy-feet.html|vyerkkejum=2006-12-08}}</ref> Eres uhkeh láá taavdah, eellimpirrâsij tuššâm já tot, ete ulmuuh hettejeh lasanemsiärváduvâid. Ive 2023 tohhum tutkâmuš mield paijeel 90 % lasanemsiärváduvâin sättih lappuđ masa ollásávt šoŋŋâdâhnubástus tovâttem merâjieŋâ suddâm tiet.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Fretwell, P.; Boutet, A. & Ratcliffe, N.|Paječaalâ=Record low 2022 Antarctic sea ice led to catastrophic breeding failure of emperor penguins|Almostittem=Communications Earth & Environment|Äigimuddo=2023|Nummeer=4 (1)|Siijđoh=273|Doi=10.1038/s43247-023-00927-x|Bibcode=2023ComEE...4..273F}}</ref> Maaŋgah elleešlaajah láá meiddei uhken kiäisárpingviináid. Tagareh lodeh ko stuorrâstormâsodâsteijeeh já antarktisäskileh poreh uđâgáid. Antarktisäskileh poreh kuittâg tuše uđâgái haaškâid, tastko uđâgááh láá táválávt toid liijkás stuárráh.{{sfn|Williams|1995|p=40}} Meerâst iälusteijee [[leopardnuárju]]h já [[miekkiväälis|miekkiválláh]] poreh rävis kiäisárpingviinijd.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Prévost, J.|Nommâ=Ecologie du manchot empereur|Ihe=1961|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Hermann}}</ref> Motomij käldei mield meiddei [[haih]] poreh kiäisárpingviinijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wwf.org.uk/learn/wildlife/emperor-penguins|nommâ=Emperor penguins: the icons of the Antarctic|almostittem=www.wwf.org.uk|čujottum=2024-11-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Nommâ eres kieláid== [[Eŋgâlâskielâ]]n kiäisárpingviin lii "emperor penguin", já [[suomâkielâ]]n tot lii "keisaripingviini". ==Kirjálâšvuotâ== *{{Cite book |last=Williams |first=Tony D. |title=The Penguins |year=1995 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, Eŋland |isbn=978-0-19-854667-2 }} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Pingviinlodeh]] 1mapcobxk2b71e8hd4nw7492clo0cra 0 24942 159572 150387 2026-09-26T01:03:31Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159572 wikitext text/x-wiki '''[[Kesiolympialiih 1996|Ive 1996 kesiolympialijn]]''' lijjii fáárust 10 318 valastâlled (6 806 almajid já 3 512 nisonid) 197 enâmist, kiäh kištottâllii 271 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1996|nommâ=Atlanta 1996 - XXVI Olympic Summer Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-12|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-11-07|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080112083335/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1996|vyerkkejum=2008-01-12}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/atlanta-1996|nommâ=Olympic Summer Games Atlanta 1996|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=7.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoittii [[Ovtâstum staatah olympialijn|Ovtâstum staatah]]. Ovtâstumstaatâliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 101 mitalid: 44 kollemitalid, 32 silbâmitalid já 25 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/atlanta-1996/results|nommâ=Atlanta 1996 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=7.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=180|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- |- bgcolor="#CCCCFF" |1. | align=left | {{NazOlimp|b=s|USA|1996}} || 44 || 32 || 25 || 101 |- |2. | align=left | {{NazOlimp|b=s|RUS|1996}} || 26 || 21 || 16 || 63 |- |3. | align=left | {{NazOlimp|b=s|DEU|1996}} || 20 || 18 || 27 || 65 |- |4. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CHN|1996}} || 16 || 22 || 12 || 50 |- |5. | align=left | {{NazOlimp|b=s|FRA|1996}} || 15 || 7 || 15 || 37 |- |6. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ITA|1996}} || 13 || 10 || 12 || 35 |- |7. | align=left | {{NazOlimp|b=s|AUS|1996}} || 9 || 9 || 23 || 41 |- |8. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CUB|1996}} || 9 || 8 || 8 || 25 |- |9. | align=left | {{NazOlimp|b=s|UKR|1996}} || 9 || 2 || 12 || 23 |- |10. | align=left | {{NazOlimp|b=s|KOR|1996}} || 7 || 15 || 5 || 27 |- |11. | align=left | {{NazOlimp|b=s|POL|1996}} || 7 || 5 || 5 || 17 |- |12. | align=left | {{NazOlimp|b=s|HUN|1996}} || 7 || 4 || 10 || 21 |- |13. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ESP|1996}} || 5 || 6 || 6 || 17 |- |14. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ROU|1996}} || 4 || 7 || 9 || 20 |- |15. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NLD|1996}} || 4 || 5 || 10 || 19 |- |16. | align=left | {{NazOlimp|b=s|GRC|1996}} || 4 || 4 || 0 || 8 |- |17. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CZE|1996}} || 4 || 3 || 4 || 11 |- |18. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CHE|1996}} || 4 || 3 || 0 || 7 |- | rowspan="2" |19. | align=left | {{NazOlimp|b=s|DNK|1996}} || 4 || 1 || 1 || 6 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TUR|1996}} || 4 || 1 || 1 || 6 |- |21. | align=left | {{NazOlimp|b=s|CAN|1996}} || 3 || 11 || 8 || 22 |- |22. | align=left | {{NazOlimp|b=s|BUL|1996}} || 3 || 7 || 5 || 15 |- |23. | align=left | {{NazOlimp|b=s|JPN|1996}} || 3 || 6 || 5 || 14 |- |24. | align=left | {{NazOlimp|b=s|KAZ|1996}} || 3 || 4 || 4 || 11 |- |25. | align=left | {{NazOlimp|b=s|BRA|1996}} || 3 || 3 || 9 || 15 |- |26. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NZL|1996}} || 3 || 2 || 1 || 6 |- |27. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ZAF|1996}} || 3 || 1 || 1 || 5 |- |28. | align=left | {{NazOlimp|b=s|IRL|1996}} || 3 || 0 || 1 || 4 |- |29. | align=left | {{NazOlimp|b=s|SWE|1996}} || 2 || 4 || 2 || 8 |- |30. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NOR|1996}} || 2 || 2 || 3 || 7 |- |31. | align=left | {{NazOlimp|b=s|BEL|1996}} || 2 || 2 || 2 || 6 |- |32. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NGA|1996}} || 2 || 1 || 3 || 6 |- |33. | align=left | {{NazOlimp|b=s|PRK|1996}} || 2 || 1 || 2 || 5 |- | rowspan="2" |34. | align=left | {{NazOlimp|b=s|DZA|1996}} || 2 || 0 || 1 || 3 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ETH|1996}} || 2 || 0 || 1 || 3 |- |36. | align=left | {{NazOlimp|b=s|GBR|1996}} || 1 || 8 || 6 || 15 |- |37. | align=left | {{NazOlimp|b=s|BLR|1996}} || 1 || 6 || 8 || 15 |- |38. | align=left | {{NazOlimp|b=s|KEN|1996}} || 1 || 4 || 3 || 8 |- |39. | align=left | {{NazOlimp|b=s|JAM|1996}} || 1 || 3 || 2 || 6 |- |40. | align=left | {{NazOlimp|b=s|FIN|1996}} || 1 || 2 || 1 || 4 |- | rowspan="2" |41. | align=left | {{NazOlimp|b=s|IDN|1996}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|YUG|1996}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | rowspan="2" |43. | align=left | {{NazOlimp|b=s|IRN|1996}} || 1 || 1 || 1 || 3 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SVK|1996}} || 1 || 1 || 1 || 3 |- | rowspan="2" |45. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ARM|1996}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|HRV|1996}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | rowspan="2" |47. | align=left | {{NazOlimp|b=s|PRT|1996}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|THA|1996}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | rowspan="5" |49. | align=left | {{NazOlimp|b=s|BDI|1996}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|CRI|1996}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ECU|1996}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|HKG|1996}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SYR|1996}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- |54. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ARG|1996}} || 0 || 2 || 1 || 3 |- | rowspan="2" |55. | align=left | {{NazOlimp|b=s|NAM|1996}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|SVN|1996}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- |57. | align=left | {{NazOlimp|b=s|AUT|1996}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- | rowspan="3" |58. | align=left | {{NazOlimp|b=s|MYS|1996}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MDA|1996}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|UZB|1996}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | rowspan="7" |61. | align=left | {{NazOlimp|b=s|AZE|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|BHS|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|PHL|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|LVA|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TPE|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TON|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|ZMB|1996}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | rowspan="3" |68. | align=left | {{NazOlimp|b=s|GEO|1996}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MAR|1996}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TTO|1996}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | rowspan="9" |71. | align=left | {{NazOlimp|b=s|ISR|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|IND|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|LTU|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MEX|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MNG|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|MOZ|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|PUR|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|TUN|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|b=s|UGA|1996}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- ! colspan="2" |Ohtsis (79 enâmid) !271 !273 !298 !842 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Kesiolympialiih 1996|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Kesiolympialij miitaaltavlustuvah]] 6na3g3j90jifkkhvmse9hlev3o94mwu 0 24954 160062 150386 2026-09-26T03:32:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160062 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|thumb|Tuberkulos kiäppáin]] '''Tuberkulos''' lii [[njuámmootavdâ]], mii táválávt väivid [[kiäppáh|kiäppáin]]. Infektio tovâtteh [[bakteer]]eh, moh láá ááimust já moh pyehtih njuámmuđ ulmui. Taavdâ puáhtá finniđ pyeccee ulmuu kašnattâllâm teikâ kuorssâm peht. Tuberkulosân puáccám ulmuin táváliih tavdâmeerhah láá tiädu kiäppánem, ijjâpivâstuddâm, vaibâseh já kuorssâm. Jis tuberkulos ij tipšo pyereest, te puáccám olmooš sáttá jäämmiđ taavdân.<ref name="aavis07112024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/07/who-tuberkulosan-puaccam-ulmui-meeri-taal-lii-alemus-taavda-cuavvumhistorja-aaigi/|nommâ=WHO: tuberkulosân puáccám ulmui meeri tääl lii alemus taavdâ čuávvumhistorjá ääigi|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-11-07|čujottum=2024-11-07}}</ref> Eromâšávt [[Aasia]] maadânuorttiibeln já [[Kuálhismeerâ]] uárjáábeln ulmuuh fattiideteh tuberkulosân. Ubâ maailmist tuberkulosân iä kuittâg jäämi siämmáá ennuv ulmuuh ko ovdil, já njuámumehkin iä innig lassaan siämmáá jotelávt. Tuberkulos lii máhđulâš pyerediđ talkkâsijgijn.<ref name="aavis07112024"/> ==Tile ive 2023== Ive 2023 ääigi ubâ maailmist suullân 8 miljovn olmožid puáccájii tuberkulosân, já suullân 1,25 miljovn olmožid jammii toos. Ive 2023 tuberkulos tovâttij kuohtii eenâb jämimijd ko [[HIV]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/379339/9789240101531-eng.pdf?sequence=1|nommâ=Global tuberculosis report 2024|almostittee=World Health Organization|čujottum=7.11.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===Suomâst=== [[Suomâ]]st THL registeristij ive 2023 ohtsis 178 tavdâtábáhtussâd, mii lâi 11 prosentid ucceeb ko ive 2022. Talle tábáhtusah lijjii 189.<ref name="thl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/tuberkuloosi/tuberkuloosin-esiintyvyys-suomessa|nommâ=Tuberkuloosin esiintyvyys Suomessa - THL|almostittem=Terveyden ja hyvinvoinnin laitos|äigimuddo=2024-08-05|čujottum=2024-11-07|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241006175123/https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/tuberkuloosi/tuberkuloosin-esiintyvyys-suomessa|vyerkkejum=2024-10-06}}</ref> Suomâst tuberkulosân puáccám ulmui koskâahe njeejâi ivij 2000–2023 kooskâst 64 ivveest 51 ihán. Syemmilij puáccám ulmui koskâahe lâi 70 ihheed já olgoeennâmlij ahe 39 ihheed. Taat puátá tai aheluokai uccánmist, kiäi nuorâvuođâst tuberkulos lâi táválâš. Nubben nuorâ enâmânvärrejeijei meeri lii lasanâm. Ive 2023 tuberkulos kavnui kuulmâ párnáást, kiäin ohtâ lâi finnim ''Mycobactrium bovis'' -njuámmum pastoristhánnáá mielhist.<ref name="thl"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Bakteertaavdah]] [[Luokka:Vuoiŋâmorgaanij taavdah]] feqvp9mjcriu4ykp797o36wkbc3g0it 0 24956 159868 150388 2026-09-26T02:33:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159868 wikitext text/x-wiki '''Ovtâstum staatâi president''' lii [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[staatâhovdâ|staatâ-]] já haldâttâshovdâ sehe alemus [[littoväldi|littovääldi]] olášuttee virgeomâhâš. Toos lasseen sun lii Ovtâstum staatâi piäluštâsvuoimij pajehovdâ. President toimâpaje pištá nelji ive, já siämmáš olmooš puáhtá väljejuđ presidentin enâmustáá kuohtii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.whitehouse.gov/our-government/executive-branch|nommâ=The Executive Branch|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-07-16|almostittee=The White House|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100716194047/http://www.whitehouse.gov/our-government/executive-branch|vyerkkejum=2010-07-16}}</ref> <!--== Historjá == == Tohálâšvuotâiävtuh ==- == Virgepaje ==--> == Ovtâstum staatâi presidenteh == {{Legend|#EFEFEF|Ij kuullâm piäládâhân|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#EA9978|[[Ovtâstum staatâi federalistlâš piäládâh|Federalistlâš piäládâh]] (1)|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#008000|[[Ovtâstum staatâi demokraat-republikaanpiäládâh|Demokraat-republikaanpiäládâh]] (4)|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#F0C862|[[Ovtâstum staatâi whigpiäládâh|Whig]] (4)|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#3333FF|[[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] (17)|border=1px solid #AAAAAA}} {{Legend|#FF3333|[[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] (19)|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" rowspan="2" style="text-align:center;" background: #f6e39c; |- ! rowspan=2| Nr. ! rowspan=2| Kove ! rowspan=2| President <br> <small>(šoddâm- já jäämmimiveh)</small> ! colspan=2| Virgeest ! scope="col" style="width:15%;" colspan=2 rowspan=2| Piäládâh ! scope="col" style="width:15%;" colspan=2 rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi väripresident|Väripresident]] ! scope="col" style="width:3%;" rowspan=2| Toimâpaje |- ! scope="col" style="width:12%;"| Aalgij ! scope="col" style="width:12%;"| Nuuvâi |- | rowspan=2| 1. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]] | rowspan=2| [[George Washington]] <br> <small>(1732–1799)</small> | rowspan=2| [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1789]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1797]] | rowspan=2 style="background:#EFEFEF;"| &nbsp; | rowspan=2| Ij kuullâm piäládâhân | rowspan=2 style="background:#EFEFEF;"| &nbsp; | rowspan=2| [[John Adams]] | align=center| 1 |- | align=center| 2 |- | 2. | [[Tiätuvuárkká:Official Presidential portrait of John Adams (by John Trumbull, circa 1792).jpg|100px]] | [[John Adams]] <br> <small>(1735–1826)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1797]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1801]] | style="background:#EA9978"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi federalistlâš piäládâh|Federalistlâš piäládâh]] | rowspan=8 style="background:#008000"| &nbsp; | [[Thomas Jefferson]] | align=center | 3 |- | rowspan=2| 3. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Thomas Jefferson]] <br> <small>(1743–1826)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1801]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1809]] | rowspan=7 style="background:#008000"| &nbsp; | rowspan=7| [[Ovtâstum staatâi demokraat-republikaanpiäládâh|Demokraat-republikaanpiäládâh]] | [[Aaron Burr]] <small>(1801–1805)</small> | align=center| 4 |- | rowspan=2| [[George Clinton (poliitikko)|George Clinton]] <br> <small>(1805–1812)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> | align=center| 5 |- | rowspan=2| 4. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:James Madison.jpg|100px]] | rowspan=2| [[James Madison]] <br> <small> (1751–1836)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1809]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1817]] | align=center| 6 |- | <small>''ij lamaš väripresident''</small> <br> [[Elbridge Gerry]] <small>(1813–1814)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center| 7 |- | rowspan=2| 5. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:James Monroe White House portrait 1819.gif|100px]] | rowspan=2| [[James Monroe]] <br> <small>(1758–1831)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1817]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1825]] | rowspan=2| [[Daniel D. Tompkins]] | align=center| 8 |- | align=center| 9 |- | 6. | [[Tiätuvuárkká:JQA Photo.tif|100px]] | [[John Quincy Adams]] <br> <small>(1767–1848)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1825]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1829]] | [[John C. Calhoun|John Calhoun]] | align=center| 10 |- | rowspan=2| 7. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Andrew Jackson Daguerrotype-crop.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Andrew Jackson]] <br> <small>(1767–1845)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1829]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1837]] | rowspan=3 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=3| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=3 style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[John C. Calhoun]] <small>(1829–1832)</small> <br> <small>iäránij</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center| 11 |- | [[Martin Van Buren]] <small>(1833–1837)</small> | align=center| 12 |- | 8. | [[Tiätuvuárkká:Martin Van Buren edit.jpg|100px]] | [[Martin Van Buren]] <br> <small>(1782–1862)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1837]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1841]] | [[Richard Mentor Johnson]] | align=center | 13 |- | 9. | [[Tiätuvuárkká:William Henry Harrison daguerreotype edit.jpg|100px]] | [[William Henry Harrison]] <br> <small>(1773–1841)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1841]] | [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi [[1841]]<br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> | rowspan=2 style="background:#F0C862"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi whigpiäládâh|Whig]] | style="background:#F0C862"| &nbsp; | [[John Tyler]] | rowspan=2 align=center| 14 |- | 10. | [[Tiätuvuárkká:Tyler Daguerreotype crop (restoration).jpg|100px]] | [[John Tyler]] <br> <small>(1790–1862)</small> | [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi [[1841]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1845]] | [[Ovtâstum staatâi whigpiäládâh|Whig]] <br> <small>Ij kuullâm piäládâhân, ovdil demokraatlâš</small> | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | 11. | [[Tiätuvuárkká:JKP.jpg|100px]] | [[James K. Polk]] <br> <small>(1795–1849)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1845]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1849]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[George M. Dallas]] | align=center | 15 |- | 12. | [[Tiätuvuárkká:Zachary Taylor restored and cropped.png|100px]] | [[Zachary Taylor]] <br> <small> (1784–1850)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1849]] | [[syeinimáánu 9.]] peeivi [[1850]] <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> | rowspan=2 style="background:#F0C862"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi whigpiäládâh|Whig]] | style="background:#F0C862"| &nbsp; | [[Millard Fillmore]] | rowspan=2 align=center | 16 |- | 13. | [[Tiätuvuárkká:Fillmore.jpg|100px]] | [[Millard Fillmore]] <br> <small>(1800–1874)</small> | [[syeinimáánu 9.]] peeivi [[1850]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1853]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | 14. | [[Tiätuvuárkká:Franklin Pierce - 1.jpg|100px]] | [[Franklin Pierce]] <br> <small>(1804–1869)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1853]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1857]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[William R. King]] <small>(1853)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center | 17 |- | 15. | [[Tiätuvuárkká:James Buchanan.jpg|100px]] | [[James Buchanan]] <br> <small>(1791–1868)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1857]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1861]] | [[John C. Breckinridge|John Breckinridge]] | align=center | 18 |- | rowspan=2| 16. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Abraham Lincoln November 1863.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Abraham Lincoln]] <br> <small>(1809–1865)</small> | rowspan=2 | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1861]] | rowspan=2 | [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi [[1865]] <br> <small>morhedum</small> | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] <br> <small> [[Ovtâstum staatâi aalmuglâš unionpiälâdâh]]</small> | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Hannibal Hamlin]] <small>(1861–1865)</small> | align=center | 19 |- | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Andrew Johnson]] <small>(1865)</small> | rowspan=2 align=center | 20 |- | 17. | [[Tiätuvuárkká:President Andrew Johnson.jpg|100px]] | [[Andrew Johnson]] <br> <small>(1808–1875)</small> | [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi [[1865]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1869]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] <br> <small> [[Ovtâstum staatâi aalmuglâš unionpiälâdâh]]</small> | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | rowspan=2| 18. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:UlyssesGrant.png|100px]] | rowspan=2| [[Ulysses S. Grant]] <br> <small>(1822–1885)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1869]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1877]] | rowspan=5 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=5| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=4 style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Schuyler Colfax]] <small>(1869–1873)</small> | align=center | 21 |- | [[Henry Wilson]] <br> <small>(1873–1875)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center | 22 |- | 19. | [[Tiätuvuárkká:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|100px]] | [[Rutherford B. Hayes]] <br> <small>(1822–1893)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1877]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1881]] | [[William A. Wheeler]] | align=center| 23 |- | 20. | [[Tiätuvuárkká:James a garfield illustration.3.jpg|100px]] | [[James A. Garfield]] <br> <small>(1831–1881)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1881]] | [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1881]] <br> <small>morhedum</small> | [[Chester A. Arthur]] | rowspan=2 align=center| 24 |- | 21. | [[Tiätuvuárkká:Chester A. Arthur by Charles Milton Bell, 1882.jpg|100px]] | [[Chester A. Arthur]] <br> <small>(1829–1886)</small> | [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1881]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1885]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | 22. | [[Tiätuvuárkká:StephenGroverCleveland.jpg|100px]] | [[Grover Cleveland]] <br> <small>(1837–1908)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1885]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1889]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Thomas A. Hendricks|Thomas Hendricks]] <small>(1885)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center| 25 |- | 23. | [[Tiätuvuárkká:Benjamin Harrison - NARA - 535777.jpg|100px]] | [[Benjamin Harrison]] <br> <small>(1833–1901)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1889]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1893]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Levi P. Morton|Levi Morton]] | align=center| 26 |- | 24. | [[Tiätuvuárkká:StephenGroverCleveland.jpg|100px]] | [[Grover Cleveland]] <br> <small>''(2. kausi)''</small> <br> <small>(1837–1908)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1893]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1897]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Adlai E. Stevenson]] | align=center| 27 |- | rowspan=2| 25. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Mckinley.jpg|100px]] | rowspan=2| [[William McKinley]] <br> <small>(1843–1901)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1897]] | rowspan=2| [[čohčâmáánu 14.]] peeivi [[1901]] <br> <small>morhedum</small> | rowspan=5 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=5| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Garret A. Hobart|Garret Hobart]] <small>(1897–1899)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi<br>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center| 28 |- | [[Theodore Roosevelt]] <small>(1901)</small> | rowspan=2 align=center| 29 |- |- | rowspan=2| 26. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Theodore Roosevelt by the Pach Bros.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Theodore Roosevelt]] <br> <small>(1858–1919)</small> | rowspan=2| [[čohčâmáánu 14.]] peeivi [[1901]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1909]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Charles W. Fairbanks]] | align=center| 30 |- | 27. | [[Tiätuvuárkká:William Howard Taft, head-and-shoulders portrait, facing front.tif|100px]] | [[William Taft]] <br> <small>(1857–1930)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1909]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1913]] | [[James S. Sherman|James Sherman]] <small>(1909–1912)</small> <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small>. <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> | align=center| 31 |- | rowspan=2| 28. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Thomas Woodrow Wilson, Harris & Ewing bw photo portrait, 1919.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Woodrow Wilson]] <br> <small>(1856–1924)</small> | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1913]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1921]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Thomas R. Marshall|Thomas Marshall]] | align=center| 32 |- | align=center| 33 |- | 29. | [[Tiätuvuárkká:Warren G. Harding.jpg|100px]] | [[Warren G. Harding]] <br> <small>(1865–1923)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1921]] | [[porgemáánu 2.]] peeivi [[1923]] <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> | rowspan=4 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=4| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Calvin Coolidge]] <small>(1921–1923)</small> | rowspan=2 align=center| 34 |- | rowspan=2| 30. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Calvin Coolidge cph.3g10777 (cropped).jpg|100px]] | rowspan=2| [[Calvin Coolidge]] <br> <small>(1872–1933)</small> | rowspan=2| [[porgemáánu 2.]] peeivi [[1923]] | rowspan=2| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1929]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Charles G. Dawes|Charles Dawes]] | align=center| 35 |- | 31. | [[Tiätuvuárkká:Herbert Hoover.jpg|100px]] | [[Herbert Hoover]] <br> <small>(1874–1964)</small> | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1929]] | [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1933]] | [[Charles Curtis]] | align=center| 36 |- | rowspan=4| 32. | rowspan=4| [[Tiätuvuárkká:FDR-1944-Campaign-Portrait (cropped).jpg|100px]] | rowspan=4| [[Franklin D. Roosevelt]] <br> <small>(1882–1945)</small> | rowspan=4| [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi [[1933]] | rowspan=4| [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1945]] <br> <small>jaamij toimâpaje ääigi</small> | rowspan=6 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=6| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=4 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[John Nance Garner|John Garner]] | align=center| 37 |- | align=center| 38 |- | [[Henry A. Wallace|Henry Wallace]] | align=center|39 |- | [[Harry S. Truman]] <small>(1945)</small> | rowspan=2 align=center| 40 |- | rowspan=2| 33. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:TRUMAN 58-766-06 CROPPED.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Harry S. Truman]] <br> <small>(1884–1972)</small> | rowspan=2| [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1945]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1953]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Alben W. Barkley|Alben Barkley]] | align=center| 41 |- | rowspan=2| 34. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959 (cropped).jpg|100px]] | rowspan=2| [[Dwight D. Eisenhower]] <br> <small>(1890–1969)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1953]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1961]] | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[Richard Nixon]] | align=center| 42 |- | align=center| 43 |- | 35. | [[Tiätuvuárkká:John F. Kennedy, White House color photo portrait (cropped 3x4) A.jpg|100px]] | [[John F. Kennedy]] <br> <small>(1917–1963)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1961]] | [[skammâmáánu 22.]] peeivi [[1963]] <br> <small>morhedum</small> | rowspan=3 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=3| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Lyndon B. Johnson]] | rowspan=2 align=center| 44 |- | rowspan=2| 36. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Lyndon B. Johnson]] <br> <small>(1908–1973)</small> | rowspan=2| [[skammâmáánu 22.]] peeivi [[1963]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1969]] | colspan=2| <small>''ij lamaš väripresident''</small> |- | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Hubert Humphrey]] | align=center| 45 |- | rowspan=2| 37. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Richard Nixon presidential portrait (cropped).jpg|100px]] | rowspan=2| [[Richard Nixon]] <br> <small>(1913–1994)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1969]] | rowspan=2| [[porgemáánu 9.]] peeivi [[1974]] <br> <small>iäránij</small> | rowspan=3 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=3| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=3 style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Spiro Agnew]] | align=center| 46 |- | [[Spiro Agnew]] <small>(1973)</small> <br> <small>iäránij</small> <br> <small>''ij lamaš väripresident''</small> <br>[[Gerald Ford]] <small>(1973–1974)</small> | rowspan=2 align=center| 47 |- | 38. | [[Tiätuvuárkká:Gerald Ford presidential portrait (cropped 2).jpg|100px]] | [[Gerald Ford]] <br> <small>(1913–2006)</small> | [[porgemáánu 9.]] peeivi [[1974]] | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1977]] | <small>''ij lamaš väripresident''</small> <br> [[Nelson Rockefeller]] <small>(1974–1977)</small> |- | 39. | [[Tiätuvuárkká:Jimmy Carter portrait (cropped 3).jpg|100px]] | [[Jimmy Carter]] <br> <small>(1924–2024)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1977]] | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1981]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Walter Mondale]] | align=center| 48 |- | rowspan=2| 40. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:Official Portrait of President Reagan 1981-cropped.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Ronald Reagan]] <br> <small>(1911–2004)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1981]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1989]] | rowspan=3 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=3| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=3 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[George H. W. Bush]] | align=center| 49 |- | align=center| 50 |- | 41. | [[Tiätuvuárkká:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|100px]] | [[George H. W. Bush]] <br> <small>(1924–2018)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1989]] | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1993]] | [[Dan Quayle]] | align=center| 51 |- | rowspan=2| 42. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:44 Bill Clinton 3x4.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Bill Clinton]] <br> <small>(s. 1946)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1993]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2001]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Al Gore]] | align=center| 52 |- | align=center| 53 |- | rowspan=2| 43. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:George-W-Bush.jpeg|100px]] | rowspan=2| [[George W. Bush]] <br> <small>(s. 1946)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2001]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2009]] | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#FF3333"| &nbsp; | rowspan=2| [[Dick Cheney]] | align=center| 54 |- | align=center| 55 |- | rowspan=2| 44. | rowspan=2| [[Tiätuvuárkká:President Barack Obama, 2012 portrait crop.jpg|100px]] | rowspan=2| [[Barack Obama]] <br> <small>(s. 1961)</small> | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2009]] | rowspan=2| [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2017]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=2 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=2| [[Joe Biden]] | align=center| 56 |- | align=center| 57 |- | 45. | [[Tiätuvuárkká:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]] | [[Donald Trump]] <br> <small>(s. 1946)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2017]] | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2021]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Mike Pence]] | align=center| 58 |- | 46. | [[Tiätuvuárkká:Joe Biden presidential portrait (cropped).jpg|100px]] | [[Joe Biden]] <br> <small>(s. 1942)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2021]] | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2025]] | rowspan=1 style="background:#3333FF"| &nbsp; | rowspan=1| [[Ovtâstum staatâi demokraatpiäládâh|Demokraatpiäládâh]] | rowspan=1 style="background:#3333FF"| &nbsp; | [[Kamala Harris]] | align=center| 59 |- | 47. | [[Tiätuvuárkká:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]] | [[Donald Trump]] <br> <small>(s. 1946)</small> | [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[2025]] | Virgeest | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[Ovtâstum staatâi republikaanpiäládâh|Republikaanpiäládâh]] | style="background:#FF3333"| &nbsp; | [[JD Vance]] | align=center| 60 |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovtâstum staatâi politiik]] [[Luokka:Ovtâstum staatâi presidenteh|*]] 45cwb7oo63yy77eptaz1mrw0yo1d193 0 25073 159442 150392 2026-09-26T00:24:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159442 wikitext text/x-wiki '''Botswana täsivääldi president''' ({{k-tn|Tautona wa Botswana}}) lii [[Botswana]] [[staatâhovdâ|staatâ-]] já [[haldâttâshovdâ]], kii väljejuvvoo [[Botswana parlament]]ist epinjuolgâ valjâiguin viiđâ ive kooskâi.<ref name="cia-botswana">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/ | nommâ = Explore All Countries — Botswana | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-11-10 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118201122/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/ | vyerkkejum = 2026-01-18}}</ref> Sun lii meid [[Botswana piäluštâsvuoimij pajehovdâ]]. <!--== Historjá == == Tohálâšvuotâiävtuh ==- == Virgepaje ==--> President toimâpaje pištá vittâ ive. Ive 1997 rääjist siämmáš president puáhtá väljejuđ enâmustáá kuohtii maŋaluvâi. == Botswana presidenteh == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! Nr. ! Kove ! Nommâ ! colspan="2" | Virgeest ! Piäládâh |- ! 1 | [[Tiätuvuárkká:Seretse Khama during Independence Talks.png|80px]] | '''[[Seretse Khama]]''' | [[čohčâmáánu 30.]] peeivi [[1966]] || [[syeinimáánu 13.]] peeivi [[1980]] | rowspan="5" | [[Botswana demokraatlâš piäládâh]] |- ! 2 | [[Tiätuvuárkká:QuettMasire1980 (cropped).jpg|80px]] | '''[[Quett Masire]]''' | [[syeinimáánu 18.]] peeivi [[1980]] || [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi [[1998]] |- ! 3 | [[Tiätuvuárkká:Festus Mogae 2009-06-23.jpg|80px]] | '''[[Festus Mogae]]''' | [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[1998]] || [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2008]] |- ! 4 | [[Tiätuvuárkká:Ian Khama (2014) (cropped).jpg|80px]] | '''[[Ian Khama]]''' | [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2008]] || [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2018]] |- ! 5 | [[Tiätuvuárkká:Mokgweetsi E.K. Masisi, President of the Republic of Botswana.jpg|80px]] | '''[[Mokgweetsi Masisi]]''' | [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2018]] || [[skammâmáánu 1.]] peeivi [[2024]] |- ! 6 | [[Tiätuvuárkká:Duma Boko, 2019 elections.png|80px]] | '''[[Duma Boko]]''' | [[skammâmáánu 1.]] peeivi [[2024]] || — | [[Demokraatlii nubástus arvesyeji]] |- |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Botswana politiik]] [[Luokka:Botswana presidenteh|*]] kpje51vgzazwc0w4zh9ctd7gbvo8h06 0 25090 159499 150393 2026-09-26T00:38:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159499 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo.jpg|thumb|Frida Kahlo ive 1932]] '''Frida Kahlo''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|6|7|1907|[[Coyoacán]]|[[Meksiko]], [[Eŋland]]|13|7|1954|Coyoacán|Meksiko}})<ref name="britannicakahlo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frida-Kahlo|nommâ=Frida Kahlo|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-05-28|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lâi meksikolâš taaiđâmáálájeijee. Sun lii tobdos tävistist kuvviđ toske, jäämmim já eellim sevŋis pele taaiđâtuojijnis. Kahlo lii tobdos meiddei tast, ete sun máálái ennuv muátukuuvijd alnestis. ==Eellim== Frida Kahlo šoodâi [[Coyoacán]]ist, mii lâi talle uccâ siijdâš [[Meksiko]]st. Suu eeči lâi [[Saksa]]ast šoddâm čuovâkovvejeijee Carl Wilhelm Kahlo, kii muutij noomâš Guillermon talle ko sun varrij Meksikon. Kahlo enni lâi meksikolâš Matilde Calderon y Gonzalez, kii ij máttám masa ollágin luuhâđ já lâi uáli oskolduvlâš.<ref name="gadflykahlo">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gadflyonline.com/archive/June99/archive-frida.html|nommâ=Frida Kahlo|tahhee=Dalton, Davis|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2010-12-25|almostittee=Gadfly Online|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20101225144636/http://www.gadflyonline.com/archive/June99/archive-frida.html|vyerkkejum=2010-12-25}}</ref> Matilde-eenist lâi algâaalmuglâš suhâtuávááš. Kahlost lijjii kyehti puárásub uábi já nuorâb uábbi.<ref name="biographykahlo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.biography.com/artists/frida-kahlo#artistic-legacy&awesm=~oFhGn7TtHxYcxA|nommâ=Frida Kahlo|almostittem=Biography|äigimuddo=2024-07-17|čujottum=2024-11-11|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> [[Tiätuvuárkká:Guillermo Kahlo - Frida Kahlo, June 15, 1919 - Google Art Project (restored).jpg|thumb|left|Frida Kahlo 13-ihásâžžân]] Kahlo puosâi [[polio]]n kuuđâihásâžžân. Sun kaartâi leđe oovce mánupaijeed seŋgâpyeccen.<ref name="biographykahlo"/> Polio vaiguttij sunjin ubâ elimis ääigi, já tot tovâttij-uv läivis čiŋkkom já kroonisijd vaaivijd.<ref name="britannicakahlo"/> Ive 1922 15-ihásâš Kahlo jođeškuođij pegâlmâs [[Escuela Nacional Preparatoria]] -nommâsii luvâttuv.<ref name="biographykahlo"/> Sun lâi ohtâ härvis nieidâuáppein luvâttuvvâst.<ref name="biographykahlo"/> Kahlo tárguttâssân lâi luuhâđ [[talhâstieđâ|talhâstiettuu]]. Tobbeen sun teeivâi vuosmuu keerdi pegâlmâs meksikolii taaiđâmáálájeijee [[Diego Rivera]] talle ko taat máálái muuraal škoovlân.<ref name="britannicakahlo"/> Ive 1925 čohčâmáánust Kahlo kaartâi jotolâhpáártán. Sun lâi [[linjâšauto]] sáátust ko paifakkist linjâšauto suojâi [[ráiđuvávnu|ráiđuváávnun]]. Meetaalkaithâš saggij suu čuárbbelpirrâs já tovâttij sunjin maaŋgâid morruumijd.<ref name="biographykahlo"/> Kahlo kaartâi leđe maaŋgâid ohhoid pyecceeviäsust, kost sun čuopâdui 35 kerdid.<ref name="britannicakahlo"/> Puáránem ääigi Kahlo oopâi mááláđ, já sun luuvâi ennuv puáris miäštárijn ađai čepis taidârijn, kiäh ellii 1800-lovvoost já ovdil tom.<ref name="britannicakahlo"/> Kahlo vuosmuš taaiđâtyeji valmâštui jo čuávuváá ive. Siämmáá ääigi sun kiddiistuuškuođij Meksiko politiikân já seervâi Meksiko kommunistlii piäláduv nuorâisiärván.<ref name="biographykahlo"/> Kahlo lâi ávulávt [[biseksuaal]]. Sun naajâi Diego Riverain ive 1929. Ive 1930 Kahlo já Rivera mađhâšáin [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]], kost suoi oroin ive 1933 räi. Ive 1932 Kahlo enni jaamij, mii lâi stuorrâ muurâš Kahlon. Ive 1938 Kahlo mađhâšij [[Pariisi]]n, kost sun uápásmui [[Marcel Duchamp]]ân já [[Pablo Picasso]]n.<ref name="biographykahlo"/> Taaiđâmuseo [[Louvre]] skappui Kahlo taaiđâtyeje ''El marco'' čáitálduvásis.<ref name="britannicakahlo"/> Rivera já Kahlo iäránij ive 1939, mutâ suoi naajáin uđđâsist ive 1941. Ive 1939 Kahlo máálái ''Las dos Fridas'', mii lii ohtâ suu peeggâlmumos taaiđâtuojijn.<ref name="britannicakahlo"/> Ive 1941 Meksiko staatâ tiilái Kahlost muátukoverááiđu pegâlmâs meksikolijn nisonijn. Persovnlij murrâšij keežild Kahlo ij kuittâg pastam mááláđ Meksiko staatâ tiilám taaiđâtuojijd loopâ räi. 1950-lovvoost Kahlo tiervâsvuotâ hiäjunij. Suu juálgán poođij nekroos, já jyelgi koolgâi-uv maŋeláá amputistiđ. Kahlo puáccái šlundevuotân. Ive 1954 sun lâi uđđâsist pyecceeviäsust, tastko suu kiäppáh iä toimâm nuuvt ko tot lijjii kolgâđ toimâđ. Kepisvädisvuođah lahtojii máhđulávt toos, et sun lâi irâttâm surmiđ jieijâs.<ref name="biographykahlo"/> Frida Kahlo jaamij syeinimáánu 13. peeivi 1954 tuše 47-ihásâžžân. Virgálâžžân jäämmimsuijân lâi kepisvorrâtoppâm.<ref name="biographykahlo"/> Tot annoo kuittâg máhđulâžžân, ete sun surmij jieijâs.<ref name="biographykahlo"/> Kahlo kuunah piäijojii ovdâkolumbiaanisii uurnán, mii lii uáinimnáál Kahlo já Rivera ovdii táálust Coyoacánist ''La Casa Azul'' ({{k-smn|Čuovjis táálu}}).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.fridakahlofans.com/biocomplete.html|nommâ=Frida Kahlo, Biography|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-02-16|almostittee=Frida Kahlo Fans|čujottum=2024-11-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180216151139/http://www.fridakahlofans.com/biocomplete.html|vyerkkejum=2018-02-16}}</ref> ==Taaiđâtyejeh== Frida Kahlo taaiđâtyejeh vuáđuduveh suu jieijâs feeriimáid, já toh kovvejeh pohčâsijd já nisonij korrâ eellim. Kahlo 143 taaiđâtyejeest 55 láá muátukoveh alnestis. Kahlo taaiđâtuojijd vaiguttij meiddei Meksiko algâaalmuglâš kulttuur, mii uáinoo taaiđâtuojijn kirkes ivnen sehe [[realism]] já [[symbolism]] siävuttâssân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.tate.org.uk/modern/exhibitions/kahlo/roomguide.shtm|nommâ=Frida Kahlo|tahhee=Burton, Jane|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2007-07-15|almostittee=Tate Online|čujottum=2024-11-12|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20070715095457/http://www.tate.org.uk/modern/exhibitions/kahlo/roomguide.shtm|vyerkkejum=2007-07-15}}</ref> Veikkâ Kahlo annoo [[surrealism|surrealistin]] já sust lijjii-uv ohtâsâš čáitálduvah eurooplij surrealistijguin, Kahlo jieš lâi kuittâg eres uáivilist tast.<ref name="britannicakahlo"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Kahlo, Frida}} [[Luokka:Amputistum ulmuuh]] [[Luokka:Ive 1907 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1954 jämimeh]] [[Luokka:Meksikoliih taaiđâmáálájeijeeh]] a5ijskuf32cfx0ktc5v0uqwrbl0ud46 0 25140 160018 150405 2026-09-26T03:07:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160018 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Syeinipiäivááloddááh | tieđâlâš nommâ = Satyrinae<br/><small>([[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1833)</small><ref name="laji-Satyrinae-syeinipiäivááloddááh">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.60950 | Almostittee = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Nommâ = Heinäperhoset – ''Satyrinae''| Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2024-11-16 | Kielâ={{fi}}}}</ref> | kove = Erebia ligea01.jpg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = [[Kuuđâjuálgásiih]] ''Hexapoda'' | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | lahko = [[Piäivááloddááh]] ''Lepidoptera'' | vyelilahko = ''[[Glossata]]'' | pajehiäimu = [[Peivipiäivááloddááh]] ''Papilionoidea'' | hiäimu = [[Tiälkkupiäivááloddááh]] ''Nymphalidae'' | vyelihiäimu = [[Syeinipiäivááloddááh]] ''Satyrinae'' }} '''Syeinipiäivááloddááh''' (''Satyrinae'') lii [[tiälkkupiäivááloddááh|tiälkkupiäivááloddái]] vyelihiäimu.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Piäivááloddááh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]|Čujottum=2024-11-16}}</ref> Ovdil ''Satyrinae'' nobdui jieijâs hiäimun. Tobdosumos suuhâ táiđá leđe [[kiepâpiäivááloddááh]] (''Erebia'').<ref name="kalender"/> Maailmvijđosávt syeinipiäivááloddái vyelihiäimun kuleh suullân 2 400 šlaaijâd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ucl.ac.uk/taxome/rhopnos.html|nommâ=Butterfly Taxome Project: Butterfly Families|almostittem=www.ucl.ac.uk|čujottum=2024-11-17|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250120181637/https://www.ucl.ac.uk/taxome/rhopnos.html|vyerkkejum=2025-01-20}}</ref> Suomâst tiättojeh 23 šlaaijâd.<ref name="laji-Satyrinae-syeinipiäivááloddááh"/> == Olgohäämi já stuárudâh == Vyelihiäimu šlaajáid láá tijpâliih suájái čalmetiälkkukovoseh,<ref name="kalender"/> moi meeri kuittâg mulsâšud čuuvtij šlaajâst nuubán.<ref name="kristensen">{{Kirjekäldee|Tahhee=Kristensen, N. (toim.)|Nommâ=Lepidoptera, Moths and Butterflies. Volume 1. Evolution, Systematics and Biogeography|Sijđo=290|Almostittee=Handbook of Zoology|Isbn=978-3110157048}}</ref> Syeinipiäivááloddááh láá táválávt uceh teikâ koskâstuárusiih. <!--=== Suovsah === --> == Lavdâm == Syeinipiäivááloddááh iälusteh ubâ maailmist joba tagarijn tuárispeln leijee kuávluin ko [[Uđđâ-Seeland]]ist, [[Uđđâ-Kaledonia]]st já [[Fidži]]st.<ref name="kristensen"/> == Eellimpiirâs já eellimvyevih == === Raavâd === Noomâs mield maaŋgâ šlaajâ suovsâi raavâdšaddon láá sierâlágán syeinih.<ref name="kalender"/> Iänááš syeinipiäivááloddááh joteh kukkáin njomâmin mieđâ.<ref name="kalender"/> === Kirdem === Syeinipiäivááloddááh láá viehâ čepis kirdeeh, mut toh iä sodâstâl, tegu maaŋgah eres tiälkkupiäivááloddái hiäimu šlaajah taheh.<ref name="kalender"/> Kirdem lii távjá njuškiistellee já tánssájeijee.<ref name="kalender"/> <!--=== Lasanem === == Lahâaasâtmist ==--> == Kovegalleria == <gallery mode="packed"> Tiätuvuárkká:Butterfly_April_2008-2a.jpg|''[[Pararge aegeria]]'' Tiätuvuárkká:Erebia_aethiops.jpg|''[[Erebia aethiops]]'' Tiätuvuárkká:Hipparchia_semele_MHNT_CUT_2013_3_30_Villegailhenc_female_dorsal.jpg|''[[Hipparchia semele]]'' Tiätuvuárkká:Nymphalis_Antiopa_Oulu_20220814_03.jpg|''[[Nymphalis antiopa]]'' Tiätuvuárkká:Baltic_grayling_(Oeneis_jutta),_Viiksimo,_Finland_(28062672487).jpg|''[[Oeneis jutta]]'' </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Syeinipiäivááloddááh|*]] h24uumy4ojfiwt3slctu1hj7v0sujsy 0 25173 159812 150409 2026-09-26T02:20:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159812 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malmin_Kauppatie_26.jpg|pienoiskuva|Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlito toimâttâh [[Malmi]]st, [[Helsig]]ist]] '''Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlitto''' ({{K-sms|Miõlltiõrvâsvuõtt kõõskõslett}}, {{K-se|Mielladearvvašvuođa guovddášlihttu}}, {{K-fi|Mielenterveyden keskusliitto ry}} já {{K-sv|Centralförbundet för Mental Hälsa}}) lii jiečânâs, väldikodálâš aalmugservi. Ive 2021 loopâst liiton kullii 142 servid já seervij peht suullân 14 000 jesânid pirrâ Suomâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtkl.fi/uploads/2022/10/a3d7bf3d-toimintakertomus-2021-mielenterveyden-keskusliitto.pdf|nommâ=Toimintakertomus 2021|tahhee=Jalava, Janne|almostittem=Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlitto|äigimuddo=2022-05-04|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240526174037/https://www.mtkl.fi/uploads/2022/10/a3d7bf3d-toimintakertomus-2021-mielenterveyden-keskusliitto.pdf|vyerkkejum=2024-05-26}}</ref> == Historjá == Lito vuáđudii [[Mielâtiervâsvuotâvajoidittem|mielâtiervâsvuotâvajoiduvveeh]], sii [[Aldaolmooš|aldaulmuuh]] já mielâtiervâsvuotâáámmátliih [[Koljonvirta pyecceiviäsu]]st [[Iisalmi]]st [[kesimáánu 6.]] peeivi [[1971]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtkl.fi/toimintamme/tarinamme/|nommâ=Näin alkoi tarinamme|almostittem=Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlitto|almostittee=Mielenterveyden keskusliitto|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}}}</ref> == Toimâ == Ive 1992 rääjist Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlitto lii koordinistám oovtâst viärdásâštoorjâornijdume [[Soropäddi|Soropaddijn]] ({{k-fi|Surunauha}}) kintâltilâlâšvuođâid [[jiešsorme]] uuhrij muušton Suomâst. Ive 2024 kintâltilálâšvuođah tuállojii [[Jiešsorme uhrij muštopeivi|skammâmáánu 17.]] peeivi paijeel 40 päikkikoddeest pirrâ Suomâ.<ref name="aavis19112024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/19/taan-ohhoost-viattoo-mielatiervasvuotaokko/|nommâ=Taan ohhoost viättoo mielâtiervâsvuotâokko|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-11-19|čujottum=2024-11-19}}</ref> Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlitto uárnee väldikodálijd Mielâtiervâsvuotâmessuid káidusohtâvuođáin [[Mielâtiervâsvuotâokko|mielâtiervâsvuotâoho]] ääigi. Messuin puáhtá čuávvuđ maaŋgâlágánijd [[mielâtiervâsvuotâ]]n lohtâseijee seminaarijd já luvâlduvâid. Uási ohjelmist lii nuuvtá, uásán luvâlduvâin vist ferttee uástiđ liipu. Ive 2024 luvâlduvah kieđâvuššii ovdâmerkkân [[Ohtuuvuotâ|ohtuuvuođâ]], [[Ucceeblohostressi|ucceeblohostreesi]], [[Vuoiŋâštiervâsvuotâ|vuoiŋâštiervâsvuođâ]], [[silloom]] já [[seksuaalviehâväldi|seksuaalviehâvääldist]] tuoibâm.<ref name="aavis19112024"/> == Keejâ mield == * [[Uvjâ]] == Fáádást eres soojijn == * [https://www.mtkl.fi/ Mielâtiervâsvuođâ kuávdášlito nettisiijđoh] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Mielâtiervâsvuotâ]] [[Luokka:Syemmiliih ornijdumeh]] il2p7767ail60jqyyowssq5qst10y61 0 25265 159512 155232 2026-09-26T00:45:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159512 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VII | kove = Haakon_VII_FSA.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Kunâgâs Haakon VII | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] –<br />[[čohčâmáánu 21.]] peeivi [[1957]] | ruvnájááh = [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]] | oovdeb = [[Oscar II]] | čuávvoo = [[Olav V]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Christian Frederik Carl Georg Valdemar Axel | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|3|8|1872}} | šoddâmsaje = [[Charlottenlund paalaac]], [[Kööbenhaammân]], [[Tanska]] | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|3|8|1872|21|9|1957}} | jäämmimsaje = [[Kunâgâslanne]], [[Oslo]], [[Taažâ]] | hävdisaje = [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[kunâgâslâš mausoleum]], [[Oslo]], [[Taažâ]] | pelikyeimi = [[Maud (Taažâ roonnig)|Maud]] | párnááh = [[Olav V]] (1903–1991) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Frederik VIII (Tanska kunâgâs)|Frederik VIII]] | enni = [[Lovisa (Tanska roonnig)|Lovisa]] | oskoldâh = | áámmát = | vuáláčaalâ = Haakon_VII_signature.svg }} '''Haakon VII''' (š. [[porgemáánu 3.]] peeivi [[1872]] [[Charlottenlund paalaac]], [[Kööbenhaammân]], [[Tanska]] – [[čohčâmáánu 21.]] peeivi [[1957]] [[Oslo]], [[Taažâ]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Haakon-VII|nommâ=Haakon VII|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-11-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lâi Taažâ kunâgâs iivij 1905–1957. Haakon VII šoodâi kunâgâssân ovdil ko vistig suu eeči [[Frederik VIII]] já talle stuorrâviljâ [[Christian X]] šoddáin Tanska kunâgâssân. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Charlottenlund_Slot_(c_1895).jpg|thumb|left|[[Charlottenlund paalaac]], kost Carl šoodâi]] [[Tiätuvuárkká:Marriage_of_Princess_Maud.jpg|pienoiskuva|left|[[Maud (Taažâ roonnig)|Prinses Maud]] já Tanska prinssâ Carl heejah Buckingham Palacest ive [[1896]]<small><br/>(Máálám: Laurits Tuxen)</small>]] Christian Frederik Carl Georg Valdemar Axel šoodâi [[porgemáánu 3.]] peeivi [[1872]] vaanhimijdis kesipääihist Charlottenlund palacist, mii lii [[Kööbenhaammân]] taavaapeln, [[Tanska]]ast.<ref name="gv-75649"/> Sun lâi tallaa [[Frederik VIII (Tanska kunâgâs)|Tanska ruvnâprinssâ Frederik]] (maŋeláá Tanska kunâgâs Frederik VIII) já [[Lovisa (Tanska roonnig)|Ruotâ prinses Lovisa]] (maŋeláá Tanska roonnig Lovisa) nubbe páárnáš.<ref name="gv-75649">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75649&sek=75622|nommâ=Gonagas Haakon VII (1872-1957)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2024-11-26|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="gv-75647">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=75647&sek=74940|nommâ=Gonagas Haakon VII|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2024-11-26|kielâ={{se}}}}</ref> Priinsâ kaastij [[Sjælland pispe]] [[Hans Lassen Martensen]] suulân nelji oho šoddâm maŋa [[čohčâmáánu 7.]] peeivi Charlottenlund palacist. Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Christian Frederik Carl Georg Valdemar Axel'', mut sun kočodui táválávt tuše ''Carl''in. <!--=== Škovlim === === Kihlájááh === --> === Näimilitto já páárnáš === [[Syeinimáánu 22.]] peeivi [[1896]] Tanska prinssâ Carl já prinses Maud naajáin Buckingham Palacest ubâ suuvâ oovdâst. Suoi varrijn heejâi maŋa [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânân]], tastko prinssâ Carl lâi Tanska kunâgâslij merâvuoimij upseer. Suoi aasáin iänááš Tanskaast ive [[1905]] räi. Hejâskeŋkkân prinses Maud eeči adelij sunnui [[Appleton House]] ton várás, ete parâkodde puávtáččij aassâđ tobbeen talle ko suoi eelijn [[Eŋland]]ist. Tobbeen sunnuu áinoo páárnáš, Tanska prinssâ [[Olav V|Alexander Edward Christian Frederik]], šoodâi [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1903]].<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=77294&sek=75636|nommâ=Appleton House|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> === Priinsâst kunâgâssân === [[Kesimáánu 7.]] peeivi [[1905]] Taažâ Stuorrâtigge pieđgij [[Ruotâ–Taažâ-litto|Ruotâ–Taažâ-lito]] 91 ihheed ton šoddâm maŋa. Euroopist lijjii maŋgâ priinsâ, kiäid Stuorrâtigge kuorâttâlâi [[Taažâ kunâgâs]]sân, mut loppâloopâst Stuorrâtigge jienâstij Taažâ väldičokkámsaje falâmist prinssâ Carlân. Tot, ete Carl kálgu Maud-uv lâi kunâgâslâš já [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] kunâgâs Edward VII nieidâ já ete parâkoddeest lâi jo ruuvnâárbálâš, vaiguttij miärádâsân.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref> Roovvâdmáánust kunâgâs [[Oscar II]] luovâi Taažâst. Carl ij miettâm šoddâđ kunâgâssân ovdil ko aalmug uážui jienâstiđ tast, kolgâččij-uv Taažâ leđe täsiväldi vâi monarkia. Suullân 79 % jienâsteijein jienâstii ton peeleest, ete Taažâ juáđháččij monarkian. [[Skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] Stuorrâtigge valjij Carl jiečânâs Taažâ kunâgâssân.<ref name=":2" /> Talle Carl já Alexander finnijn uđđâ noomâid já ubâ peerâ finnij uđđâ tittelijd: Carlist šoodâi kunâgâs Haakon VII, Maudist šoodâi [[roonnig Maud]] já Alexanderist šoodâi [[ruvnâprinssâ Olav]]. [[Tiätuvuárkká:Vilhelm Arnesen - Prins Carl og prinsesse Maud ankommer til Norge - 1905.png|pienoiskuva|left|Kunâgâspeerâ mađhâšij ''Dannebrog''-taampâ sáátust Kööbenhamânist [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]] ive 1905.]] [[Tiätuvuárkká:Kongen går i land - no-nb digifoto 20160209 00530 bldsa PK15060.jpg|pienoiskuva|Kunâgâspeerâ mađhâšij Oscarsborg lanneest Christianian ''Heimdal''-taampâ sáátust.]] [[Tiätuvuárkká:Kongeparrets første hilsen til det norske folk fra slotsbalkonen - no-nb digifoto 20160209 00524 bldsa PK14999.jpg|pienoiskuva|Kunâgâs Haakon VII já [[roonnig Maud]] kunâgâslane luptâstuvvâst]] [[Tiätuvuárkká:29 Kroningen i Trondhjems Domkirke 22.6.1906 - no-nb digifoto 20160210 00082 bldsa PK15357 A.jpg|pienoiskuva|left|Ruvnájááh uárnejuvvojii [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].]] === Varrim Taažân === [[Skammâmáánu 23.]] peeivi [[1905]] kunâgâspeerâ vuolgij pääihist [[Bernstorff paalaac|Bernstorff palacist]], mii lâi čujottâsâst Bredgade 40–42 [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânist]]. Maađijpellâs lijjii čokkânâm maaŋgah tanskaliih keččâđ perruu uánihis määđhi [[Frihavn]]ân. Langelinie-ruugâst perruu vuordij kunâgâstamppâ ''Dannebrog''. Mätki Christianian piištij kyehti pirrâmpeeivi.<ref name=":1" /> [[Skammâmáánu 25.]] peeivi [[1905]] ''Dannebrog''-tamppâ poođij [[Oslovuonâ]]n, kost lâi sahis [[omo]] já muotij. Tamppâ orosistij [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]], kost kunâgâspeerâ sirdâšui loppâmääđhi várás taažâ taampân ''Heimdal''.<ref name="gv-75735">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75735&sek=74944|nommâ=Gonagasa válljen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194302/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75735&sek=74944|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Sij pottii Christianian siämmáá peeivi. Christianiast-uv lijjii ennuv ulmuuh vyerdimin sii. Kunâgâsperruu kunnen kaavpug kirhokiäluh čuoijii já kanuunah páččojii. Kaavpugân lijjii čokkânâm uáli ennuv taažah keččâđ uđđâ kunâgâs já roonnig. Ko suoi poođijn kunâgâslane luptâstâhân tiervâttâllâđ aalmug, te lane šiljo lâi aaibâs pokkâ ulmuin. === Ruvnájááh === Haakon VII já [[roonnig Maud]] ruvnájuin [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].<ref name="gv-75647"/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|nommâ=Gonagas Haakon ja Dronnet Maud ruvdnen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221118194308/https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|vyerkkejum=2022-11-18}}</ref> Tast maŋa iä Taažâst iäge mudoi Skandinaviast lah innig uárnejum [[ruvnájááh]].<ref name=":3" /> <!--== Taažâ kunâgâssân == === Nube maailmsuáti räi === === Nube maailmsuáđi ääigi === === Nube maailmsuáti maŋa === == Jäämmim ==--> {{clear}} == Kovegalleria == <gallery mode="packed" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Prins Carl og prinsesse Maud med sykler - no-nb digifoto 20160108 00281 bldsa pk kgl0007 (cropped).jpg|Tanska prinses Maud já prinssâ Carl pyeráidiskuin 1900-lovo aalgâst Tiätuvuárkká:Prins Carl af Danmark, prinsesse Maud og prins Alexander - no-nb digifoto 20150710 00003 bldsa pk kgl0012 (cropped).jpg|Tanska prinssâ Carl, prinses Maud já sunnuu alge prinssâ Alexander ive 1905 ovdil ko sij värrejii Taažân Tiätuvuárkká:Nobelpris (1922).JPG|Aalmugijlito vuossâmuu patâreijeikomissaar já diplomaat [[Fridtjof Nansen]], kii vuoitij ive 1922 [[Nobel-ráávhupalhâšume]], kunâgâs Haakon VII já ruvnâprinssâ Olav Tiätuvuárkká:Det_kongelige_mausoleum.jpg|Roonnig Maud já kunâgâs Haakon VII vielgis sarkofag já kunâgâspaarâ Olav V já Märtha ruánáá kisto láá [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[Kunâgâslâš mausoleum (Oslo)|kunâgâslâš mausoleumist]] [[Oslo]]st. </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1872 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1957 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Tanska priinsah]] t4zeiwgum6n0pb63pejbj8snp0d7w6v 0 25271 159931 150426 2026-09-26T02:46:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159931 wikitext text/x-wiki '''Revontulten räppäri''' ({{k-smn|Kuovsâkkâsâi ráppájeijee}}, {{k-se|Guovssahasaid ráppár}} já {{k-en|Rap and Reindeer}}) lii [[Petteri Saario]] stivrim dokumentelleekove, mon vuosâeehid lâi DocPoint-dokumentelleekovefestivaalist [[Helsig]]ist kuovâmáánu 3. peeivi 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://docpointfestival.fi/event/leffalive-asa-yungmiqu-gada-dj-polarsoul-x-revontulten-rappari/|nommâ=LeffaLive: Asa, Yungmiqu, Gada, DJ Polarsoul X Revontulten räppäri|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-02-01|almostittee=DocPoint|čujottum=2024-11-28|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230201163843/https://docpointfestival.fi/event/leffalive-asa-yungmiqu-gada-dj-polarsoul-x-revontulten-rappari/|vyerkkejum=2023-02-01}}</ref> Ton kietâčalluu lává čáállám Petteri Saario já [[Matti Näränen]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dokumenttikilta.fi/dokkariklubi-revontulten-rppri|nommâ=Dokkariklubi - Revontulten räppäri|almostittem=Dokumenttikilta|čujottum=2024-11-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Dokumentfiilmâst čuávvoo, maht sämiráppájeijee Mihkku Laiti ađai [[Yungmiqu]] siärvá [[Talent Suomi]] -kiišton já šadda tobdosin ubâ [[Suomâ]]st.<ref name="aavis28112024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/28/palhasumeh-suonapiajun-outi-pieskin-kaija-anttosazan-kathrine-nedrejordan-ja-kuovsakkasai-rappajeijee-dokumentfiilman/|nommâ=Palhâšumeh Šuoŋâpiäjun, Outi Pieskin, Kaija Anttosâžân, Kathrine Nedrejordân já Kuovsâkkâsâi ráppájeijee -dokumentfiilmân|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-11-28|čujottum=2024-11-27}}</ref> == Palhâšumeh == Filmâ vuoitij eromâšpalhâšume etnograafisij fiilmâi festivaalist [[Bulgaria]]st.<ref name="aavis28112024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20126265|nommâ=Sámi musihkka, dáidda ja filbma leat ožžon bálkkašumiid dáid beivviid áigge|tahhee=Rasmun, Linnea|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2024-11-21|čujottum=2024-11-27|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{IMDb|tt26244658}} * [https://web.archive.org/web/20241128060027/https://rapandreindeer.com/ Virgáliih nettisiijđoh] {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 2023 elleekoveh]] [[Luokka:Orjâlâškielâg elleekoveh]] [[Luokka:Petteri Saario]] [[Luokka:Sämmiliih dokumentelleekoveh]] [[Luokka:Yungmiqu]] 1i17bqz5thckdwnlvv3bpejibzut5vr 0 25378 159509 150430 2026-09-26T00:42:54Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159509 wikitext text/x-wiki '''Gunnel Stenbäck''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|21|9|1914|[[Lumparland]]|[[Suomâ]]|30|11|2024|[[Helsig]]|Suomâ}}) lâi kuhesahasâš syemmilâš já ovdil jäämmim tuođânálásávt Suomâ puárásumos olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20128446|nommâ=Diakonissalaitoksen johtajatar Gunnel Stenbäck eli Suomen vanhimmaksi – ”Valoisa ja määrätietoinen ammattilainen”|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2024-12-01|čujottum=2024-12-05|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hdl.fi/blog/gunnel-stenback-110-vuotta/|nommâ=Diakonissa Gunnel Stenbäckin elämänkaari on ollut pitkä|tahhee=|almostittem=Diakonissalaitos|äigimuddo=2024-09-21|čujottum=2024-12-05|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241207031340/https://www.hdl.fi/blog/gunnel-stenback-110-vuotta/|vyerkkejum=2024-12-07}}</ref> ==Eellim== Stenbäck šoodâi [[Åland eennâmkodde|Ålandist]] [[čohčâmáánu 21.]] peeivi [[1914]], ađai ovdil ko Suomâst šoodâi jiečânâs staatâ. Sun čođâlditij pajeuáppeetotkos ruátálii lyseost [[Kotka]]st ive 1933. Siämmáá keesi Stenbäck uásálistij ristâlii kesičuákkimân [[Kokkola]]st. Ton maŋa sun algâttij uápuid [[Helsig]] Diakonissalágádâs pyecceetipšoškoovlâst ive 1934. Diakonissan Stenbäck valmâštui ive 1943. Ive 1956 sun väljejui ovdánemváddulágádâs Rinnekoti pajetipšon. Ive 1969 sust šoodâi vistig Diakonissaopâttuv rehtor já muáddi ive ton maŋa Diakonissalágádâs hovdâ. Diakonissalágádâs hovdân sun ovdedij eromâšávt škovlim, ovdánemváddupargo, almoshaldâttuv já almugijkoskâsijd ohtâvuođâid. Iäláttâhân Stenbäck paasij ive 1977.<ref name="aavis05122024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/12/05/suoma-puarasumos-olmoos-lii-jaammam-110-ihasazzan/|nommâ=Suomâ puárásumos olmooš lii jáámmám 110-ihásâžžân|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-12-05|čujottum=2024-12-05}}</ref> Stuárráámus uási eellimistis Stenbäck aasâi Helsigist. Kuhes elimis ääigi sun kiergânij eelliđ joba 50 enâmist.<ref name="aavis05122024"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Stenbäck, Gunnel}} [[Luokka:Diakonissah]] [[Luokka:Ive 1914 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2024 jämimeh]] [[Luokka:Paijeel 110-ihásâžžân iällám syemmiliih]] [[Luokka:Suomâruátáliih]] sm1ulhy7eb4rgtbgqqnjwbpm56lz3s3 0 25387 159578 150431 2026-09-26T01:04:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159578 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 2002|Ive 2002 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 2 399 valastâlled (1 513 almajid já 886 nisonid) 77 enâmist, kiäh kištottâllii 78 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=2002|nommâ=Salt Lake City 2002 - XIX Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-29|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-06|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080129052739/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=2002|vyerkkejum=2008-01-29}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/salt-lake-city-2002|nommâ=Olympic Winter Games Salt Lake City 2002|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=6.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Saksa]] (36 mitâlid), mut [[Taažâ]] vuoitij eenâb kollemitalijd. Taažah valastâlleeh vuoittii ohtsis 25 mitalid: 13 kollemitalid, 5 silbâmiitaal já 7 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/salt-lake-city-2002/results|nommâ=Salt Lake City 2002 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=6.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=150|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1 || align=left | {{NazOlimp|NOR|2002|I|b=sì}} || 13 || 5 || 7 || 25 |- | 2 || align=left | {{NazOlimp|DEU|2002|I|b=sì}} || 12 || 16 || 8 || 36 |- bgcolor="ccccff" | 3 || align=left | {{NazOlimp|USA|2002|I|b=sì}} || 10 || 13 || 11 || 34 |- | 4 || align=left | {{NazOlimp|CAN|2002|I|b=sì}} || 7 || 3 || 7 || 17 |- | 5 || align=left | {{NazOlimp|RUS|2002|I|b=sì}} || 5 || 4 || 4 || 13 |- | 6 || align=left | {{NazOlimp|FRA|2002|I|b=sì}} || 4 || 5 || 2 || 11 |- | 7 || align=left | {{NazOlimp|ITA|2002|I|b=sì}} || 4 || 4 || 5 || 13 |- | 8 || align=left | {{NazOlimp|FIN|2002|I|b=sì}} || 4 || 2 || 1 || 7 |- | 9 || align=left | {{NazOlimp|NLD|2002|I|b=sì}} || 3 || 5 || 0 || 8 |- | 10 || align=left | {{NazOlimp|AUT|2002|I|b=sì}} || 3 || 4 || 10 || 17 |- | 11 || align=left | {{NazOlimp|CHE|2002|I|b=sì}} || 3 || 2 || 6 || 11 |- | 12 || align=left | {{NazOlimp|HRV|2002|I|b=sì}} || 3 || 1 || 0 || 4 |- | 13 || align=left | {{NazOlimp|CHN|2002|I|b=sì}} || 2 || 2 || 4 || 8 |- | 14 || align=left | {{NazOlimp|KOR|2002|I|b=sì}} || 2 || 2 || 0 || 4 |- | 15 || align=left | {{NazOlimp|AUS|2002|I|b=sì}} || 2 || 0 || 0 || 2 |- | 16 || align=left | {{NazOlimp|CZE|2002|I|b=sì}} || 1 || 2 || 0 || 3 |- | 17 || align=left | {{NazOlimp|EST|2002|I|b=sì}} || 1 || 1 || 1 || 3 |- | 18 || align=left | {{NazOlimp|GBR|2002|I|b=sì}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 19 || align=left | {{NazOlimp|SWE|2002|I|b=sì}} || 0 || 2 || 5 || 7 |- | 20 || align=left | {{NazOlimp|BUL|2002|I|b=sì}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- | rowspan=2 | 21 || align=left | {{NazOlimp|JPN|2002|I|b=sì}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|POL|2002|I|b=sì}} || 0 || 1 || 1 || 2 |- | rowspan=2 | 23 || align=left | {{NazOlimp|BLR|2002|I|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|SVN|2002|I|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (24 enâmid) !80 !76 !78 !234 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 2002|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] n3vieb4p3wda7t3c0ltxsw57iokppyj 0 25400 159575 150432 2026-09-26T01:03:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159575 wikitext text/x-wiki '''[[Tälviolympialiih 1998|Ive 1998 tälviolympialijn]]''' lijjii fáárust 2 176 valastâlled (1 389 almajid já 787 nisonid) 72 enâmist, kiäh kištottâllii 68 tábáhtusâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1998|nommâ=Nagano 1998 - XVIII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-01-15|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-08|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080115114429/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1998|vyerkkejum=2008-01-15}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/nagano-1998|nommâ=Olympic Winter Games Nagano 1998|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=8.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Saksa]]. Saksaliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 29 mitalid: 12 kollemitalid, 9 silbâmitalid já 8 pronssimitalid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/nagano-1998/results|nommâ=Nagano 1998 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=8.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Miitaaltavlustâh== {{Legend|#ccccff|Iššeedeennâm}} {| class="wikitable" class="sortable wikitable" style="text-align:center; font-size:100%" !width=30|Saje !width=170|Eennâm !width=30|{{Med|O|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|A|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|B|Olimpiadi}} !width=30|{{Med|R|Olimpiadi}} |- | 1. || align=left | {{NazOlimp|DEU|1998|I|b=sì}} || 12 || 9 || 8 || 29 |- | 2. || align=left | {{NazOlimp|NOR|1998|I|b=sì}} || 10 || 10 || 5 || 25 |- | 3. || align=left | {{NazOlimp|RUS|1998|I|b=sì}} || 9 || 6 || 3 || 18 |- | 4. || align=left | {{NazOlimp|CAN|1998|I|b=sì}} || 6 || 5 || 4 || 15 |- | 5. || align=left | {{NazOlimp|USA|1998|I|b=sì}} || 6 || 3 || 4 || 13 |- | 6. || align=left | {{NazOlimp|NLD|1998|I|b=sì}} || 5 || 4 || 2 || 11 |- bgcolor="ccccff" | 7. || align=left | {{NazOlimp|JPN|1998|I|b=sì}} || 5 || 1 || 4 || 10 |- | 8. || align=left | {{NazOlimp|AUT|1998|I|b=sì}} || 3 || 5 || 9 || 17 |- | 9. || align=left | {{NazOlimp|KOR|1998|I|b=sì}} || 3 || 1 || 2 || 6 |- | 10. || align=left | {{NazOlimp|ITA|1998|I|b=sì}} || 2 || 6 || 2 || 10 |- | 11. || align=left | {{NazOlimp|FIN|1998|I|b=sì}} || 2 || 4 || 6 || 12 |- | 12. || align=left | {{NazOlimp|CHE|1998|I|b=sì}} || 2 || 2 || 3 || 7 |- | 13. || align=left | {{NazOlimp|FRA|1998|I|b=sì}} || 2 || 1 || 5 || 8 |- | 14. || align=left | {{NazOlimp|CZE|1998|I|b=sì}} || 1 || 1 || 1 || 3 |- | 15. || align=left | {{NazOlimp|BUL|1998|I|b=sì}} || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 16. || align=left | {{NazOlimp|CHN|1998|I|b=sì}} || 0 || 6 || 2 || 8 |- | 17. || align=left | {{NazOlimp|SWE|1998|I|b=sì}} || 0 || 2 || 1 || 3 |- | rowspan=2 | 18. || align=left | {{NazOlimp|DNK|1998|I|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|UKR|1998|I|b=sì}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- | rowspan=2 | 20. || align=left | {{NazOlimp|BLR|1998|I|b=sì}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | align=left | {{NazOlimp|KAZ|1998|I|b=sì}} || 0 || 0 || 2 || 2 |- | rowspan=3 | 22. || align=left | {{NazOlimp|AUT|1998|I|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|BEL|1998|I|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- | align=left | {{NazOlimp|GBR|1998|I|b=sì}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2|Ohtsis (24 enâmid) !69 !68 !68 !205 |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Olympialij miitaaltavlustuvah}} [[Luokka:Tälviolympialiih 2006|Miitaaltavlustâh]] [[Luokka:Tälviolympialij miitaaltavlustuvah]] lb1cjz3vl7dsgqwllyz11du2sqecsv3 0 25471 160070 150446 2026-09-26T03:33:11Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160070 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Les_sites_des_Jeux_olympiques_d%27hiver_de_1928_à_Saint-Moritz.jpg|thumb|Ive 1928 tälviolympialij kištosajeh]] [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv_Bild_102-00794,_St._Moritz,_Olympische_Ringe.jpg|thumb|Olympiariäggáh ive 1928 tälviolympialijn [[Sankt Moritz]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]]]] '''Ive 1928 tälviolympialiih''' ({{k-fr|II^es Jeux olympiques d'hiver}}, {{k-de|II. Olympische Winterspiele}}, {{k-it|II Giochi olimpici invernali}} já {{k-rm|II Gieus olimpics d'enviern}}) lâi 2. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii. Tälviolympialiih tuállojii [[kuovâmáánu 11.]]–[[kuovâmáánu 19.|19.]] peeivi [[1928]] [[Sankt Moritz]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="warchive28">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1928|nommâ=St. Moritz 1928 - II Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-05-31|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080531092341/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1928|vyerkkejum=2008-05-31}}</ref><ref name="wolympics28">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/st-moritz-1928|nommâ=Olympic Winter Games St. Moritz 1928|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Ive 1928 tälviolympialiih lijjii vuossâmuuh jiečânâs tälviolympialiih, tastko [[Tälviolympialiih 1924|ive 1924 "tälviolympialiih"]] kullii [[Kesiolympialiih 1928|siämmáá ive kesiolympialáid]]. Esken maŋeláá [[Aalmugijkoskâšâš olympiakomitea]] meridij kočodiđ ive 1924 tälvikištoid tälviolympialâžžân. <!--== Valjimproosees ==--> == Kištosajeh == {| class="sortable wikitable" style="width: 70%; text-align: center; " |- !Kove!!Kištosaje!!Šlaajah |- |[[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 102-05457, St. Moritz, Winterolympiade.jpg|120px]]||[[Badrutts Park jieŋâstadion]]||[[Čaabâluistám tälviolympialijn 1928|čaabâluistám]], [[Jieŋâskiärru tälviolympialijn 1928|jieŋâskiärru]], [[Huáppuluistám tälviolympialijn 1928|huáppuluistám]] |- |[[Tiätuvuárkká:LBS_L1-781194.tif|120px]]||Väärih Sankt Moritz aldasijn||[[Čuoigâm tälviolympialijn 1928|čuoigâm]], [[Ovtâstittum čuoigâm tälviolympialijn 1928|ovtâstittum čuoigâm (čuoigâm)]] |- |[[Tiätuvuárkká:Olympiaschanze St. Moritz.jpg|120px]]||[[St. Moritz olympialâš njuškimluákká]]||[[Luákkánjuškim tälviolympialijn 1928|luákkánjuškim]], [[Ovtâstittum čuoigâm tälviolympialijn 1928|ovtâstittum čuoigâm (luákkánjuškim)]] |- |[[Tiätuvuárkká:Johannes_Martini_Bobbahn_St_Moritz.jpg|120px]]||[[St. Moritz-Celerina kiälhástâllâmrađe]]||[[Stivrimkiälhástâllâm tälviolympialijn 1928|stivrimkiälhástâllâm]] |- |[[Tiätuvuárkká:1907_Cresta.tif|120px]]||[[Cresta]]||[[Skeleton tälviolympialijn 1928|skeleton]] |} == Šlaajah == [[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 102-11013A, Sonja Henie.jpg|pienoiskuva|Taažâ čaabâluisteleijee [[Sonja Henie]]]] Valastâlleeh kištottâllii 14 tábáhtusâst 8 šlaajâst.<ref name="warchive28"/><ref name="wolympics28"/> Ohjelmist lijjii čuávuvááh šlaajah:<ref name="wolympics28"/> {{Col div|colwidth=20em}} * {{Olympiapiktogram|Čaabâluistám|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Huáppuluistám|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Jieŋâskiärru|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Skeleton|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Stivrimkiälhástâllâm|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah|tälvi|1928}} **{{Olympiapiktogram|Čuoigâm|tälvi|1928}} **{{Olympiapiktogram|Luákkánjuškim|tälvi|1928}} **{{Olympiapiktogram|Ovtâstittum čuoigâm|tälvi|1928}} {{Col div end}} Virgálij šlaajâi lasseen ive 1928 tälviolympialijn lijjii meiddei kyehti čáitušlaajâ: * {{Olympiapiktogram|Keessimčuoigâm|tälvi|1928}} * {{Olympiapiktogram|Suáldátvárdámčuoigâm|tälvi|1928}} Ive 1928 tälviolympialijn kištottâllii sehe almaah já nisoneh, mut nisoneh ožžuu kištottâllâđ tuše čaabâluistáámist. <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == Fáárust lijjii 464 valastâlled 25 enâmist.<ref name="warchive28"/><ref name="wolympics28"/> Valastâllein 438 lijjii almaah já 26 nisoneh.<ref name="warchive28"/> {{Col div|colwidth=15em}} * {{AOKlippu|ARG|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|BEL|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|EST|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|ITA|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|JPN|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|YUG|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|CAN|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|LAT|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|LTU|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|LUX|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|MEX|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|AUT|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|GBR|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|USA|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|POL|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|FRA|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|ROU|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|SWE|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|GER|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|FIN|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|SUI|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|NOR|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|TCH|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|HUN|tälvi|1928}} * {{AOKlippu|NED|tälvi|1928}} {{Col div end}} <br/> [[Argentiina]], [[Eestieennâm]], [[Jaapaan]], [[Liettua]], [[Luxemburg]], [[Meksiko]], [[Romania]], [[Saksa]] já [[Vuáládâhenâmeh]] uásálistii vuossâmuu keerdi tälviolympialáid. == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1928 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Taažâ]], mon valastâlleeh vuoittii ohtsis 15 mitalid: 6 kollemiitaal, 4 silbâmiitaal já 5 pronssimiitaal.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/st-moritz-1928/results|nommâ=St. Moritz 1928 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1928|Taažâ]] || {{center|6}} || {{center|4}} || {{center|5}} || {{center|15}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1928|Ovtâstum staatah]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|6}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1928|Ruotâ]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1928|Suomâ]] || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1928|Ranska]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1928|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1928|Nuorttâriijkâ]] || {{center|0}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | rowspan=5|{{center|8.}} || {{Lippukove|BEL}} [[Belgia tälviolympialijn 1928|Belgia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1928|Saksa]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|UK}} [[Stuorrâ-Britannia tälviolympialijn 1928|Stuorrâ-Britannia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1928|Sveicci]]* || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|CZE}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1928|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (12 enâmid)''' || {{center|'''14'''}} || {{center|'''12'''}} || {{center|'''15'''}} || {{center|'''41'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1928]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://yle.fi/aihe/artikkeli/2009/12/09/chamonixsta-sankt-moritziin Yle Elävä arkisto: Chamonix'sta Sankt Moritziin] {{fi}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tälviolympialij 1928 šlaajah}} {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1928|*]] sqz80aap5tqtfzs85x0my5clck27g3z 0 25472 160071 150447 2026-09-26T03:33:13Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160071 wikitext text/x-wiki '''Ive 1948 tälviolympialiih''' ({{k-fr|V^es Jeux olympiques d'hiver}}, {{k-de|V. Olympische Winterspiele}}, {{k-it|V Giochi olimpici invernali}} já {{k-rm|V Gieus olimpics d'enviern}}) lâi 5. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii já nubbe kerdi ko toh uárnejuvvojii [[Sankt Moritz]]ist [[Sveicci|Sveeicist]]. Tälviolympialiih algii [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi já nuhhii [[kuovâmáánu 8.]] peeivi [[1948]].<ref name="warchive48">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1948|nommâ=St. Moritz 1948 - V Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-09|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080409234545/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1948|vyerkkejum=2008-04-09}}</ref><ref name="wolympics48">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/st-moritz-1948|nommâ=Olympic Winter Games St. Moritz 1948|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--== Historjá ==--> <!--== Valjimproosees ==--> <!--== Kištosajeh ==--> == Šlaajah == Valastâlleeh kištottâllii 22 tábáhtusâst 9 šlaajâst.<ref name="warchive48"/><ref name="wolympics48"/> Ohjelmist lijjii čuávuvááh šlaajah: {{Col div|colwidth=30em}} * {{Olympiapiktogram|Čaabâluistám|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Čierâstâllâm|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Huáppuluistám|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Jieŋâskiärru|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Skeleton|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Stivrimkiälhástâllâm|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah|tälvi|1948}} ** {{Olympiapiktogram|Čuoigâm|tälvi|1948}} ** {{Olympiapiktogram|Luákkánjuškim|tälvi|1948}} ** {{Olympiapiktogram|Ovtâstittum čuoigâm|tälvi|1948}} {{Col div end}} Virgálij šlaajâi lasseen ive 1948 tälviolympialijn lijjii meiddei kyehti čáitušlaajâ: * {{Olympiapiktogram|Suáldátvárdámčuoigâm|tälvi|1948}} * {{Olympiapiktogram|Tälvivittâvaldâlem|tälvi|1948}} <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == Fáárust lijjii 669 valastâlled 28 enâmist.<ref name="warchive48"/><ref name="wolympics48"/> Valastâllein 592 lijjii almaah já 77 nisoneh.<ref name="warchive48"/> {{Col div|colwidth=15em}} * {{AOKlippu|ARG|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|BEL|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|BUL|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|CHI|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|ESP|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|ISL|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|ITA|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|YUG|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|CAN|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|GRE|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|LBN|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|LIE|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|KOR|tälvi|1948}} (noomáin ''Korea'') * {{AOKlippu|AUT|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|GBR|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|USA|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|POL|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|FRA|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|ROU|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|SWE|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|FIN|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|SUI|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|NOR|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|DEN|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|TCH|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|TUR|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|HUN|tälvi|1948}} * {{AOKlippu|NED|tälvi|1948}} {{Col div end}} <br/> [[Chile]], [[Island]], [[Korea]], [[Libanon]] já [[Tanska]] uásálistii vuossâmuu keerdi tälviolympialáid. [[Argentiina]] maacâi ive 1948 tälviolympialáid. Tot lâi uásálistám majemuu tove [[Tälviolympialiih 1928|ive 1928 tälviolympialáid]]. [[Saksa]] já [[Jaapaan]] iä uážžum uásálistiđ ive 1948 tälviolympialáid [[Nubbe maailmsuáti|nube maailmsuáđi]] keežild.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Judd, Ron C.|Nommâ=The Winter Olympics|Ihe=2008|Sijđo=26|Almostittemsaje=Seattle, Washington|Almostittee=The Mountaineers Books|Isbn=978-1-59485-063-9}}</ref> [[Italia]] vist uážui. [[Eestieennâm]], [[Liettua]] já [[Latvia]] iä uásálistám ive 1948 tälviolympialáid, tastko ive 1940 [[Sovjetlitto]] volliittij taid, já te toh iä lamaš innig jiečânâs staatah. Baltia enâmeh uásálistii oppeet tälviolympialáid jiečânâs staattân [[Tälviolympialiih 1992|ive 1992]]. [[Australia]] já [[Luxembourg]] iä uásálistám ive 1948 tälviolympialáid, veikkâ toh lijjii-uv uásálistám [[Tälviolympialiih 1936|ive 1936 tälviolympialáid]]. == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1948 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} Puoh enâmustáá mitalijd – 10 mitalid – vuoittii [[Taažâ]], [[Ruotâ]] já [[Sveicci|Sveeici]] valastâlleeh. Taažâ já Ruotâ valastâlleeh vuoittii kuittâg nelji kollemiitaal, Sveeici valastâlleeh vuod tuše kulmâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/st-moritz-1948/results|nommâ=St. Moritz 1948 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | rowspan=2|{{center|1.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1948|Taažâ]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1948|Ruotâ]] || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1948|Sveicci]]* || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1948|Ovtâstum staatah]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|2}} || {{center|9}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1948|Ranska]] || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1948|Kanada]] || {{center|2}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1948|Nuorttâriijkâ]] || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|8}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1948|Suomâ]] || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|6}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|BEL}} [[Belgia tälviolympialijn 1948|Belgia]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|2}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1948|Italia]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | rowspan=2|{{center|11.}} || {{Lippukove|CZE}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1948|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|Uŋgar|1946}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1948|Uŋgar]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|UK}} [[Stuorrâ-Britannia tälviolympialijn 1948|Stuorrâ-Britannia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (13 enâmid)''' || {{center|'''22'''}} || {{center|'''24'''}} || {{center|'''22'''}} || {{center|'''68'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1948]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} <!--{{Tälviolympialij 1948 šlaajah}}--> {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1948|*]] 2qhy2svu81yzsn3oxuh78tajrodislk 0 25473 160074 150448 2026-09-26T03:33:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160074 wikitext text/x-wiki '''Ive 1968 tälviolympialiih''' ({{k-fr|X^es Jeux olympiques d'hiver}} já {{k-de|X. Olympische Winterspiele}}) lâi 10. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii. Tälviolympialiih tuállojii [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 18.|18.]] peeivi [[1968]] [[Grenoble]]st, [[Ranska]]ast.<ref name="warchive68">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1968|nommâ=Grenoble 1968 - X Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-12|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080412163458/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1968|vyerkkejum=2008-04-12}}</ref><ref name="wolympics68">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/grenoble-1968|nommâ=Olympic Winter Games Grenoble 1968|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--== Historjá ==--> <!--== Valjimproosees ==--> <!--== Kištosajeh ==--> <!--== Šlaajah ==--> <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == Fáárust lijjii 1&nbsp;158 valastâlled 37 enâmist.<ref name="warchive68"/><ref name="wolympics68"/> Valastâllein 947 lijjii almaah já 211 nisoneh.<ref name="warchive68"/> == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1968 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} [[Tiätuvuárkká:Toini Gustafsson Rönnlund, 1968.jpg|thumb|[[Toini Gustafsson]] vuoitij kyehti kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal Grenoble tälviolympialijn ive [[1968]].]] Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Taažâ]]. Taažah valastâlleeh vuoittii ohtsis 14 mitalid: 6 kollemiitaal, 6 silbâmiitaal já 2 pronssimiitaal.<ref name="olympics-grenoble-1968-results">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/grenoble-1968/results|nommâ=Grenoble 1968 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1968|Taažâ]] || {{center|6}} || {{center|6}} || {{center|2}} || {{center|14}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1968|Sovjetlitto]] || {{center|5}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|13}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1968|Ranska]]* || {{center|34}} || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|9}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1968|Italia]] || {{center|4}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|4}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1968|Nuorttâriijkâ]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|4}} || {{center|11}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1968|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|9}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1968|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|8}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1968|Viestâr-Saksa]] || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|7}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1968|Ovtâstum staatah]] || {{center|1}} || {{center|5}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | rowspan=2|{{center|10.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1968|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1968|Suomâ]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|5}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1968|Čekkoslovakia]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1968|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1968|Sveicci]] || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|6}} |- | {{center|15.}} || {{Lippukove|ROU}} [[Romania tälviolympialijn 1968|Romania]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (15 enâmid)''' || {{center|'''35'''}} || {{center|'''39'''}} || {{center|'''32'''}} || {{center|'''106'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1968]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} <!--{{Tälviolympialij 1968 šlaajah}}--> {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1968|*]] gl08po1om5u4btmgmxenx8c3b86awok 0 25474 160073 150449 2026-09-26T03:33:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160073 wikitext text/x-wiki '''Ive 1964 tälviolympialiih''' ({{k-fr|IX^es Jeux olympiques d'hiver}} já {{k-de|IX. Olympische Winterspiele}}) lâi 9. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii. Toh algii [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi já nuhhii [[kuovâmáánu 9.]] peeivi [[1964]]. Tälviolympialiih uárnejuvvojii [[Innsbruck]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.<ref name="warchive64">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1964|nommâ=Innsbruck 1964 - IX Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-04-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080401005555/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1964|vyerkkejum=2008-04-01}}</ref><ref name="wolympics64">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1964|nommâ=Olympic Winter Games Innsbruck 1964|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--== Historjá ==--> <!--== Valjimproosees ==--> <!--== Kištosajeh ==--> == Šlaajah == Valastâlleeh kištottâllii 34 tábáhtusâst 10 šlaajâst.<ref name="warchive64"/><ref name="wolympics64"/> <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == Fáárust lijjii 1&nbsp;091 valastâlled 36 enâmist.<ref name="warchive64"/><ref name="wolympics64"/> Valastâllein 892 lijjii almaah já 199 nisoneh.<ref name="warchive64"/> {{Col div|colwidth=15em}} * {{AOKlippu|ARG|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|AUS|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|BEL|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|BUL|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|CHI|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|ESP|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|IND|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|IRI|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|ISL|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|ITA|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|JPN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|YUG|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|CAN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|GRE|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|LBN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|LIE|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|KOR|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|MGL|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|AUT|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|GBR|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|USA|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|POL|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|FRA|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|ROU|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|SWE|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|EUA|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|URS|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|FIN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|SUI|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|NOR|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|DEN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|PRK|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|TCH|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|TUR|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|HUN|tälvi|1964}} * {{AOKlippu|NED|tälvi|1964}} {{Col div end}} == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1964 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} [[Tiätuvuárkká:Sixten Jernberg, Innsbruck 1964.jpg|thumb|[[Sixten Jernbergl]] vuoitij kyehti kollemiitaal Innsbruck tälviolympialijn ive [[1964]].]] Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 25 mitalid: 11 kollemitalid, 8 silbâmitalid já 6 pronssimiitaal.<ref name="olympics-innsbruck-1964-results">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1964/results|nommâ=Innsbruck 1964 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1964|Sovjetlitto]] || {{center|11}} || {{center|8}} || {{center|6}} || {{center|25}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1964|Nuorttâriijkâ]]* || {{center|4}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|12}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1964|Taažâ]] || {{center|3}} || {{center|6}} || {{center|6}} || {{center|15}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1964|Suomâ]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1964|Ranska]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|0}} || {{center|7}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|GER}} [[Saksa ovtâstum juávkku tälviolympialijn 1964|Saksa ovtâstum juávkku]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|9}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1964|Ruotâ]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1964|Ovtâstum staatah]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|10}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1964|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1964|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|2}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1964|Ovtâstum kunâgâskodde]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1964|Italia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|4}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|PRK}} [[Tave-Korea tälviolympialijn 1964|Tave-Korea]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|14.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1964|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (14 enâmid)''' || {{center|'''34'''}} || {{center|'''39'''}} || {{center|'''31'''}} || {{center|'''104'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1964]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} <!--{{Tälviolympialij 1964 šlaajah}}--> {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1964|*]] jkjhp47n39xipal0lcl2j3vni0h841c 0 25475 160075 150450 2026-09-26T03:33:18Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160075 wikitext text/x-wiki '''Ive 1976 tälviolympialiih''' ({{k-fr|XII^es Jeux olympiques d'hiver}} já {{k-de|XII. Olympische Winterspiele}}) lâi 12. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii já nubbe kerdi ko toh uárnejuvvojii [[Innsbruck]]ist, [[Nuorttâriijkâ]]st. Tälviolympialiih tuállojii [[kuovâmáánu 4.]]–[[kuovâmáánu 15.|15.]] peeivi [[1976]].<ref name="warchive76">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1976|nommâ=Innsbruck 1976 - XII Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-03-31|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-19|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080331060107/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1976|vyerkkejum=2008-03-31}}</ref><ref name="wolympics76">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1976|nommâ=Olympic Winter Games Innsbruck 1976|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--== Historjá ==--> <!--== Valjimproosees ==--> <!--== Kištosajeh ==--> <!--== Šlaajah ==--> <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == Fáárust 1&nbsp;123 valastâlled 37 enâmist.<ref name="warchive76"/><ref name="wolympics76"/> Valastâllein 892 lijjii almaah já 231 nisoneh.<ref name="warchive76"/> {{Col div|colwidth=15em}} * {{AOKlippu|AND|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ARG|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|AUS|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|BEL|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|BUL|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|CHI|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ESP|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|IRN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ISL|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ITA|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|JPN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|YUG|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|CAN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ROC|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|GRE|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|LBN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|LIE|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|KOR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|AUT|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|GDR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|GBR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|USA|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|POL|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|FRA|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|ROU|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|SWE|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|SMR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|URS|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|FIN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|SUI|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|NOR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|TCH|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|TUR|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|NZL|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|HUN|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|FRG|tälvi|1976}} * {{AOKlippu|NED|tälvi|1976}} {{Col div end}} == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1976 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij [[Sovjetlitto]]. Sovjetlittoliih valastâlleeh vuoittii ohtsis 27 mitalid: 13 kollemitalid, 6 silbâmiitaal já 8 pronssimitalid.<ref name="olympic-innsbruck-1976/results">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/innsbruck-1976/results|nommâ=Innsbruck 1976 – Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=19.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|URS}} [[Sovjetlitto tälviolympialijn 1976|Sovjetlitto]] || {{center|13}} || {{center|6}} || {{center|8}} || {{center|27}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|DDR}} [[Nuorttâ-Saksa tälviolympialijn 1976|Nuorttâ-Saksa]] || {{center|7}} || {{center|5}} || {{center|7}} || {{center|19}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1976|Ovtâstum staatah]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|10}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1976|Taažâ]] || {{center|3}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|FRG}} [[Viestâr-Saksa tälviolympialijn 1976|Viestâr-Saksa]] || {{center|2}} || {{center|5}} || {{center|3}} || {{center|10}} |- | {{center|6.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1976|Suomâ]] || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|1}} || {{center|7}} |- | {{center|7.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1976|Nuorttâriijkâ]]* || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|6}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1976|Sveicci]] || {{center|1}} || {{center|3}} || {{center|1}} || {{center|5}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1976|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|3}} || {{center|6}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1976|Italia]] || {{center|1}} || {{center|2}} || {{center|1}} || {{center|4}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|CAN}} [[Kanada tälviolympialijn 1976|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|1}} || {{center|3}} |- | {{center|12.}} || {{Lippukove|UK}} [[Ovtâstum kunâgâskodde tälviolympialijn 1976|Ovtâstum kunâgâskodde]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|13.}} || {{Lippukove|TCH}} [[Čekkoslovakia tälviolympialijn 1976|Čekkoslovakia]] || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | rowspan=2|{{center|14.}} || {{Lippukove|LIE}} [[Liechtenstein tälviolympialijn 1976|Liechtenstein]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1976|Ruotâ]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | {{center|16.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1976|Ranska]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (16 enâmid)''' || {{center|'''37'''}} || {{center|'''37'''}} || {{center|'''37'''}} || {{center|'''111'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1976]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} <!--{{Tälviolympialij 1976 šlaajah}}--> {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1976|*]] f82r5lafc5t5x61fiu3fza6q7jh8rrr 0 25553 159610 150454 2026-09-26T01:21:24Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159610 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:1928 Canada Olympic Hockey Team.jpg|pienoiskuva|[[Kanada]] jieŋâskiärrujuávkku vuoitij kollemiitaal ive 1928 tälviolympialijn.]] '''[[Jieŋâskiärru]]''' lâi ohtâ [[Tälviolympialiih 1928|Sankt Moritz 1928 tälviolympialij]] valastâllâmšlaajâin. Jieŋâskiärruturnam aalgij kuovâmáánu 11.&nbsp;peeivi já nuuvâi kuovâmáánu 19.&nbsp;peeivi.<ref name="sprefol1928">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1928/ICH/|nommâ=Ice Hockey at the 1928 Sankt Moritz Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-04-17|almostittee=Sports-Reference|čujottum=2024-12-26|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200417061918/https://www.sports-reference.com/olympics/winter/1928/ICH/|vyerkkejum=2020-04-17}}</ref> Ive&nbsp;1928 olympialij jieŋâskiärruturnaamân uásálistii tuše almaah. == Historjá == Ive 1928 lâi 2.&nbsp;kerdi ko jieŋâskiärru lâi fáárust tälviolympialijn, já 3.&nbsp;kerdi ko tot lâi fáárust olympialijn (1.&nbsp;kerdi lâi [[Kesiolympialiih 1920|ive 1920 kesiolympialijn]]). Ive&nbsp;1928 tälviolympialij jieŋâskiärruturnam tooimâi siämmást meiddei jieŋâskiäru 3.&nbsp;maailmmiäštárkišton já 13.&nbsp;euroopmiäštárkišton. [[Kanada]] vuoitij kollemiitaal. [[Ruotâ]] poođij nubben já vuoitij euroopmiäštárkišto.<ref name="sprefol1928"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/st-moritz-1928/results/ice-hockey|nommâ=St. Moritz 1928 – Ice Hockey Results|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=26.12.2024|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kištosaje == {| class="sortable wikitable" style="width: 70%; text-align: center; " |- !Kove!!Kištosaje!! Eres šlaajah |- |[[Tiätuvuárkká:Bundesarchiv Bild 102-05457, St. Moritz, Winterolympiade.jpg|250px]]||[[Badrutts Park jieŋâstadion]]||[[Čaabâluistám tälviolympialijn 1928|čaabâluistám]], [[Huáppuluistám tälviolympialijn 1928|huáppuluistám]] |} == Aalmugliih olympiakomiteah == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! [[Aalmuglâš olympiakomitea|AOK]] || Spellei meeri |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|BEL|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1928|Kanada]] || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|AUT|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|GBR|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|POL|tälvi|1928}} || '''11''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|FRA|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|SWE|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|GER|tälvi|1928}} || '''11''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|SUI|tälvi|1928}} || '''12''' |- | style="text-align:left;" |{{AOKlippu|TCH|tälvi|1928}} || '''11''' |- | style="text-align:left;" |{{Lippukove|Uŋgar|1920}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1928|Uŋgar]] || '''11''' |- ! Ohtsis: 11 AOK:d !! 128 |} == Almai turnam == === Turnam algâuási: algâuásáduvah === Pyeremus juávkku jyehi uásáduvâst peesâi jotkâuásádâhân. Kanada juávkku peesâi njuolgist jotkâuásádâhân, tastko tot lâi vuáittám kollemiitaal sehe ive 1920 kesiolympialijn já [[Tälviolympialiih 1924|ive 1924 tälviolympialijn]]. ==== Uásádâh A ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- !width=7,5%|{{Abbr|Pos.|Saje}} !width=30% style="text-align:left;"|Juávkku !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !{{Uán|Č|Čuággáh}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|GBR|jk}} || 3 || 2 || 0 || 1 || 10 || 6 || +4 || 4 |- |2.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|FRA|jk}} || 3 || 2 || 0 || 1 || 6 || 5 || +1 || 4 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|BEL|jk}} || 3 || 2 || 0 || 1 || 9 || 10 || -1 || 4 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Uŋgar|1920}} [[Uŋgar jieŋâskiärrueennâmjuávkku|Uŋgar]] || 3 || 0 || 0 || 3 || 2 || 6 || -4 || 0 |} ==== Uásádâh B ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- !width=7,5%|{{Abbr|Pos.|Saje}} !width=30% style="text-align:left;"|Juávkku !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !{{Uán|Č|Čuággáh}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|SWE|jk}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 5 || 2 || +3 || 3 |- |2.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|TCH|jk}} || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 5 || –2 || 2 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|POL|jk}} || 2 || 0 || 1 || 1 || 4 || 5 || –1 || 1 |} ==== Uásádâh C ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- !width=7,5%|{{Abbr|Pos.|Saje}} !width=30% style="text-align:left;"|Juávkku !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !{{Uán|Č|Čuággáh}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|SUI|jk}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 5 || 4 || +1 || 3 |- |2.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|AUT|jk}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 4 || 4 || 0 || 2 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|GER|jk}} || 2 || 0 || 1 || 1 || 0 || 1 || –1 || 1 |} === Turnam loppâuási: jotkâuásádâh === {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- !width=7,5%|{{Abbr|Pos.|Saje}} !width=30% style="text-align:left;"|Juávkku !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} !{{Uán|Č|Čuággáh}} |- bgcolor="gold" | 1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada jieŋâskiärrueennâmjuávkku|Kanada]] || 3 || 3 || 0 || 0 || 38 || 0 || +38 || 6 |- bgcolor="silver" |2.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|SWE|jk}} || 3 || 2 || 0 || 1 || 7 || 12 || –5 || 4 |- bgcolor=#cc9966 |3.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|SUI|jk}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 4 || 17 || –13 || 2 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Eennâmjuávkku|GBR|jk}} || 3 || 0 || 0 || 3 || 1 || 21 || –20 || 0 |} == Mitalisteh == {| {{MedalistTable|type=Event|width=225|labelwidth=200}} |- valign=top |Almai turnam<br />{{DetailsLink|Jieŋâskiärru tälviolympialijn 1928 – Almai turnam}} |style="width:12em"| {{AOKlippu|CAN|tälvi|1928}}<hr>[[Charles Delahaye]]<br>[[Frank Fisher (jieŋâskiärru)|Frank Fisher]]<br>[[Grant Gordon]]<br>[[Louis Hudson]]<br>[[Norbert Mueller]]<br>[[Herbert Plaxton]]<br>[[Hugh Plaxton]]<br>[[Roger Plaxton]]<br>[[John Porter (jieŋâskiärru)|John Porter]]<br>[[Frank Sullivan (jieŋâskiärru, šoddâm ive 1898)|Frank Sullivan]]<br>[[Joseph Albert Sullivan|Joseph Sullivan]]<br>[[Ross Taylor (jieŋâskiärru)|Ross Taylor]]<br>[[Dave Trottier]] |style="width:12em"| {{AOKlippu|SWE|tälvi|1928}}<hr>[[Carl Abrahamsson]]<br>[[Emil Bergman]]<br> [[Birger Holmqvist]]<br>[[Gustaf Johansson (jieŋâskiärru)|Gustaf Johansson]]<br>[[Henry Johansson]]<br>[[Nils Johansson (jieŋâskiärru, born 1904)|Nils Johansson]]<br>[[Ernst Karlberg]]<br>[[Erik Larsson (jieŋâskiärru)|Erik Larsson]]<br>[[Bertil Linde]]<br>[[Sigfrid Öberg]]<br>[[Wilhelm Petersén (jieŋâskiärru)|Wilhelm Petersén]]<br>[[Kurt Sucksdorff]] |style="width:12em"| {{AOKlippu|SUI|tälvi|1928}}<hr>[[Giannin Andreossi]]<br>[[Mezzi Andreossi]]<br>[[Robert Breiter]]<br>[[Louis Dufour]]<br>[[Charles Fasel]]<br>[[Albert Geromini]]<br>[[Fritz Kraatz]]<br>[[Arnold Martignoni]]<br>[[Heini Meng]]<br>[[Anton Morosani]]<br>[[Luzius Rüedi]]<br>[[Bibi Torriani|Richard Torriani]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jieŋâskiärru olympialijn}} {{Tälviolympialij 1928 šlaajah}} [[Luokka:Jieŋâskiärru tälviolympialijn 1928|*]] [[Luokka:Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh]] 6ywvkts4sdkel870am83xveb2rfd8bj 0 25585 160072 157517 2026-09-26T03:33:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160072 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:18671_Vinter-OL_1952_-_åpningsseremoni.jpg|thumb|Ive 1952 tälviolympialij lekkâmseremonia [[Bislet stadion]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st]] [[Tiätuvuárkká:25461_Vinter-OL_1952_-_Holmenkollen.jpg|thumb|[[Holmenkollen]]-njuškimluákká ive 1952 tälviolympialij ääigi]] '''Ive 1952 tälviolympialiih''' ({{k-fr|VI^es Jeux olympiques d'hiver}}, {{k-nb|De 6. olympiske vinterleker}} já {{k-nn|Dei 6. olympiske vinterleikane}}) lâi 6. kerdi ko [[tälviolympialiih]] uárnejuvvojii. Tälviolympialiih tuállojii [[kuovâmáánu 14.]]–[[kuovâmáánu 25.|25.]] peeivi [[1952]] [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="warchive52">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1952|nommâ=Oslo 1952 - VI Olympic Winter Games|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-06-01|almostittee=International Olympic Committee|čujottum=2024-12-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20080601122816/http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=2&OLGY=1952|vyerkkejum=2008-06-01}}</ref><ref name="olympics-1952">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/oslo-1952|nommâ=Olympic Winter Games Oslo 1952|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=2024-12-28|kielâ={{en}}}}</ref> <!--== Historjá == == Valjimproosees == == Kištosajeh == --> == Šlaajah == Valastâlleeh kištottâllii 22 tábáhtusâst 8 šlaajâst.<ref name="warchive52"/><ref name="olympics-1952"/> Ohjelmist lijjii čuávuvááh šlaajah:<ref name="olympics-1952"/> {{Col div|colwidth=25em}} * {{Olympiapiktogram|Čaabâluistám|tälvi|1952}} * {{Olympiapiktogram|Čierâstâllâm|tälvi|1952}} * {{Olympiapiktogram|Huáppuluistám|tälvi|1952}} * {{Olympiapiktogram|Jieŋâskiärru|tälvi|1952}} * {{Olympiapiktogram|Stivrimkiälhástâllâm|tälvi|1952}} * {{Olympiapiktogram|Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah|tälvi|1952}} ** {{Olympiapiktogram|Čuoigâm|tälvi|1952}} ** {{Olympiapiktogram|Luákkánjuškim|tälvi|1952}} ** {{Olympiapiktogram|Ovtâstittum čuoigâm|tälvi|1952}} {{Col div end}} <br/> Virgálij šlaajâi lasseen ive 1952 tälviolympialijn lâi meiddei ohtâ čáitušlaajâ: * {{Olympiapiktogram|Jieŋâpállu|tälvi|1952}} <!--== Äigitavlu ==--> == Staatah == [[Tiätuvuárkká:1952 Winter Games countries.png|250px|thumb|Staatah, moh uásálistii ive 1952 tälviolympialáid [[Oslo]]st {{Legend|#1E90FF|Uásálistij vuossâmuu keerdi.}} {{Legend|#00FF7F|Lâi uásálistám jo ovdil.}} {{Legend|lightgrey|Ij uásálistám ive 1952 kesiolympialáid.}}]] Fáárust lijjii 694 valastâlled 30 enâmist.<ref name="warchive52"/><ref name="olympics-1952"/> Valastâllein 585 lijjii almaah já 109 nisoneh.<ref name="warchive52"/> {| align="center" class="wikitable sortable" width=50% ! Staatâ ! style="text-align:center;" | Valastâlleeh |- | {{AOKlippu|ARG|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 12 |- | {{AOKlippu|AUS|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 9 |- | {{AOKlippu|BEL|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 9 |- | {{AOKlippu|BUL|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 10 |- | {{AOKlippu|CHI|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 3 |- | {{AOKlippu|ESP|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 4 |- | {{AOKlippu|ISL|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 11 |- | {{AOKlippu|ITA|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 33 |- | {{AOKlippu|JPN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 13 |- | {{AOKlippu|YUG|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 6 |- | {{AOKlippu|CAN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 39 |- | {{AOKlippu|GRE|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 3 |- | {{AOKlippu|LBN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 1 |- | {{AOKlippu|AUT|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 39 |- | {{AOKlippu|GBR|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 18 |- | {{AOKlippu|USA|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 65 |- | {{AOKlippu|POR|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 1 |- | {{AOKlippu|POL|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 30 |- | {{AOKlippu|FRA|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 26 |- | {{AOKlippu|ROU|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 16 |- | {{AOKlippu|SWE|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 65 |- | {{AOKlippu|GER|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 53 |- | {{AOKlippu|FIN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 50 |- | {{AOKlippu|SUI|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 55 |- | {{AOKlippu|NOR|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 73 |- | {{AOKlippu|DEN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 1 |- | {{AOKlippu|TCH|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 22 |- | {{AOKlippu|NZL|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 3 |- | {{AOKlippu|HUN|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 12 |- | {{AOKlippu|NED|tälvi|1952}} | style="text-align:center;" | 11 |- | '''Ohtsis (30 enâmid)''' | style="text-align:center;" | '''694''' |} [[Uđđâ-Seeland tälviolympialijn|Uđđâ-Seeland]] já [[Portugal tälviolympialijn|Portugal]] uásálistii vuossâmuu keerdi tälviolympialáid. [[Australia tälviolympialijn|Australia]], [[Saksa tälviolympialijn|Saksa]] já [[Jaapaan tälviolympialijn|Jaapaan]] maccii 16 ive puudâ maŋa. [[Maadâ-Korea tälviolympialijn|Maadâ-Korea]], [[Liechtenstein tälviolympialijn|Liechtenstein]] já [[Turkki tälviolympialijn|Turkki]] lijjii uásálistám [[Tälviolympialiih 1948|ive 1948 tälviolympialáid]], mut toh iä uásálistám ive 1952 tälviolympialáid. == Miitaaltavlustâh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1952 tälviolympialij miitaaltavlustâh]]}} Puoh enâmustáá mitalijd vuoitij iššeedeennâm [[Taažâ]]. Taažah valastâlleeh vuoittii ohtsis 16 mitalid: 7 kollemitalid, 3 silbâmiitaal já 6 pronssimiitaal.<ref name="olympics.com-medals">{{Nettikäldee|čujottâs=https://olympics.com/en/olympic-games/oslo-1952/medals|nommâ=Oslo 1952 Medal Table|almostittem=olympics.com|almostittee=Official Website of the Olympic Movement|čujottum=2024-12-28|kielâ={{en}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Saje !! Eennâm !! [[Tiätuvuárkká:Gold medal icon blank.svg|16px]] Kolle !! [[Tiätuvuárkká:Silver medal icon blank.svg|16px]] Silbâ !! [[Tiätuvuárkká:Bronze medal icon blank.svg|16px]] Pronssi !! Ohtsis |- | {{center|1.}} || {{Lippukove|NOR}} [[Taažâ tälviolympialijn 1952|Taažâ]]* || {{center|7}} || {{center|3}} || {{center|6}} || {{center|16}} |- | {{center|2.}} || {{Lippukove|USA}} [[Ovtâstum staatah tälviolympialijn 1952|Ovtâstum staatah]] || {{center|4}} || {{center|6}} || {{center|1}} || {{center|11}} |- | {{center|3.}} || {{Lippukove|FIN}} [[Suomâ tälviolympialijn 1952|Suomâ]] || {{center|3}} || {{center|4}} || {{center|2}} || {{center|9}} |- | {{center|4.}} || {{Lippukove|GER}} [[Saksa tälviolympialijn 1952|Saksa]] || {{center|3}} || {{center|2}} || {{center|2}} || {{center|7}} |- | {{center|5.}} || {{Lippukove|AUT}} [[Nuorttâriijkâ tälviolympialijn 1952|Nuorttâriijkâ]] || {{center|2}} || {{center|4}} || {{center|2}} || {{center|8}} |- | rowspan=2|{{center|6.}} || {{Lippukove|Kanada|1921}} [[Kanada tälviolympialijn 1952|Kanada]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | {{Lippukove|ITA}} [[Italia tälviolympialijn 1952|Italia]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|2}} |- | {{center|8.}} || {{Lippukove|UK}} [[Stuorrâ-Britannia tälviolympialijn 1952|Stuorrâ-Britannia]] || {{center|1}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} |- | {{center|9.}} || {{Lippukove|NED}} [[Vuáládâhenâmeh tälviolympialijn 1952|Vuáládâhenâmeh]] || {{center|0}} || {{center|3}} || {{center|0}} || {{center|3}} |- | {{center|10.}} || {{Lippukove|SWE}} [[Ruotâ tälviolympialijn 1952|Ruotâ]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|4}} |- | {{center|11.}} || {{Lippukove|SUI}} [[Sveicci tälviolympialijn 1952|Sveicci]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|2}} || {{center|2}} |- | rowspan=2|{{center|12.}} || {{Lippukove|FRA}} [[Ranska tälviolympialijn 1952|Ranska]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | {{Lippukove|Uŋgar|1949}} [[Uŋgar tälviolympialijn 1952|Uŋgar]] || {{center|0}} || {{center|0}} || {{center|1}} || {{center|1}} |- | colspan=2| '''Ohtsis (13 enâmid)''' || {{center|'''22'''}} || {{center|'''22'''}} || {{center|'''23'''}} || {{center|'''67'''}} |} ^<big>*</big> iššeedeennâm == Keejâ meid == * [[Kesiolympialiih 1952]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Tälviolympialij 1952 šlaajah}} {{Olympialiih}} [[Luokka:Tälviolympialiih 1952|*]] h3nz8kljjilsic89zo646c0t7ktpneh 0 25706 159969 150472 2026-09-26T02:53:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159969 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gallery-1491391768-north-sentinel-island.jpg|thumb|290px|Áimukove [[Tave-Sentinel]]ist]] '''Sentineleh''' láá algâalgâlii čeerdâ jesâneh, kiäh ääsih [[Tave-Sentinel]] suollust, [[Andamaaneh|Andamaanijn]]. Sij ääsih masa jo tievâslávt sierâlum maailmist. Sij ääsih jiešrahtum ohtsâš viistijn, já sehe nisoneh já almaah iälusteh suollust piättáá. Sij kuálásteh kanotijgijn meerâ alne alda suolluu. Totkeeh iä tieđe maiden sentinelij kielâst, kulttuurist já historjást.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/efddf154-9b7f-4c70-9649-8d438bde1bf1|nommâ=Syrjäisellä saarella tapettu lähetyssaarnaaja jäänee niille sijoilleen - ”ei ole hyvä idea mennä lähellekään”|tahhee=Isoniemi, Jaakko|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sentineleh láá [[negriiteh]], já totkeeh oskoh, ete sij láá puáttám Andamaanij suolluid 30 000–60 000 ihheed tassaaš. [[DNA]]-tuođâštusâi mield sentineleh sättih leđe vuosmužžân [[Afrik]]ist vuálgám ulmui maajeeldpuátteeh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.atomstozebras.com/category/sentinelese/|nommâ=Sentinelese -- Science Reports|tahhee=Roth, Tim|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2008-11-06|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20081106100528/http://www.atomstozebras.com/category/sentinelese/|vyerkkejum=2008-11-06}}</ref> Sentineleh láá ohtâ maailm puoh enâmustáá sierâlum čeerdâin. Sentinelij tärhis lohomeeri ij lah tiäđust. Ive 2011 porgui [[India]] aalmugrekinistem, mon mield čeerdâst lijjii 12 almad já kulmâ nissoon. Rekinistem várás čerdâ tarkkui [[helikopter]]áin.<ref name="mtvuutisetjn">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/pohjois-sentinel-on-maailman-eristynein-saari-kivukaudella-elava-alkuperaiskansa-kieltaytyy-kontaktista-muun-maailman-kanssa/7174946|nommâ=Tällainen on maailman eristynein, kivikautta elävä heimo, joka surmasi saarnaaja-Johnin: Jättitsunamin tuhoja tutkinut helikopterikin sai vastaansa nuolisateen – jopa saaren kuvaaminen kiellettiin lailla|tahhee=Miettinen, Jarmo|almostittem=mtvuutiset.fi|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Eres arvâlusah láá meid porgum, já toi mield lohomeeri lii máhđulávt stuárráb: suullân 150 olmožid. Arvâlusah láá 39–400 kooskâst.<ref name="iltalehtinumminen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/d9250edd-c092-44d0-861d-3ada458937bd|nommâ=Turisteilta kielletyn syrjäisen saaren asukkaat surmasivat amerikkalaissaarnaajan nuolilla Intiassa|tahhee=Numminen, Pekka|almostittem=www.iltalehti.fi|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/matkat/art-2000005235417.html|nommâ=Syrjäisellä saarella asuva heimo välttelee muuta maailmaa – elävät alasti ja taklaavat tunkeilijat|tahhee=Rasi, Maarit|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2017-06-01|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sentinelij eellimvyehi lii siämmáálágán ko ulmuin lâi [[paleoottisâš äigipaje|paleoottisii äigipaajeest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/Earth_from_Space_North_Sentinel_Island|nommâ=Earth from Space: North Sentinel Island|almostittem=www.esa.int|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kielâ== Sentinelij kielâst ij tiettuu ennustkin mihheen (toos lii adelum ISO-639-3-koodi ''std''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/language/std/|nommâ=Sentinel|almostittem=Ethnologue (Free All)|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>), já kielâst iä tiettuu suhâkielah.<ref name="mtvuutisetjn"/> Áárvu mield aldasuolluin ässee [[jarawah|jarawa]]- já [[öngeh|öngeaalmugij]] kielah láá sentinelij kielâ hyelkkikielah, mutâ äšši ij lah vises. Jarawah láá irâttâm aldaniđ sentinelijd, mutâ sij iä lah iberdâm sentinelij kielâ.<ref name="mtvuutisetjn"/> ==Kuáhtáámij historjá== Vuossâmuš mainâšume Tave-Sentinel suollust lii ive 1771. Talle ulmuuh, kiäh lijjii vuálgám [[Stuorrâ-Britannia (suálui)|Stuorrâ-Britannia]] suollust tamppáin, oinii suollust čuovâid iho. Ive 1867 indialâš kävppitamppâ ''Nineveh'' lâi merâpäärtist alda [[Tave-Sentinel]] káárgu. Taampâ viehâ piäluštui suollui, já kuálmád peeivi sentineleh volliittii sii njuolâigijn. Taampâ viehâ muštâlij, ete suolluu ässeeh lijjii piättáá, sii vuoptah lijjii uánihááh, sii njuneh lijjii máálájum ruopsâdin já sij jienâdii ovdâmerkkân ''pa an ough''. Sentinelij njuolâin urruu lemin [[ryevdi]]st rahtum keejih. Taampâ viehâ patârij piäluštemkárbáin muádi peeivi keččin, ko nubbe tamppâ lâi jotemin suolluu lappâd. [[Tiätuvuárkká:M V Portman.jpg|thumb|Maurice Vidal Portman Andamaansuolluin suullân ive 1860]] Andamaanij virgealmai [[Maurice Vidal Portman]] (š. 1879) ornij tutkâmmääđhi Tave-Sentinel suollui. Mätkikodde tuuđhâi suolluu uáli tárkká, mutâ ohtâgin olmooš ij kavnum. Muádi peeivi uuccâm maŋa sij kavnii oovtâ puáris parâkode já nelji päärni. Taah kuuđâs puáhtojii [[Port Blair]]ân tutkâmnáálá. Sij kuittâg puosâškuottii jotelávt, já parâkodde jaamij. Párnááh vist tuálvojii maasâd suollui. Ive 1896 mottoom hindifaŋgâ patârij [[Stuorrâ Andamaansuálui|Stuorrâ Andamaansuollust]] já rievdâi Tave-Sentinel suollui. Uuccâmjuávkku kaavnâi faaŋgâ muádi peeivi keččin. Sun lâi säggejum njuolâigijn já skainâšum čuddust. Kiđđuv 1974 mottoom filmâjuávkku kollij suollust. Sij lijjii kuvviimin ''[[Man in Search of Man]]'' -dokument. Fáárust lijjii antropologeh, pooliseh já ''[[National Geographic]]'' -loostâ kovvejeijee. Sentineleh paččii juávhu njuolâigijn. Juávkku lâi puáhtám skeŋkkân [[šahe|šave]], nuke já kookospähkinijd. Sentineleh hävdidii šave já nuke, mut sij purrii kookospähkinijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.andaman.org/BOOK/reprints/goodheart/rep-goodheart.htm|nommâ=Goodheart|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2012-08-25|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120825150241/http://www.andaman.org/BOOK/reprints/goodheart/rep-goodheart.htm|vyerkkejum=2012-08-25}}</ref> 1970- já 1980-lovoin suollust ellii ennuv ulmuuh, já ive 1981 aalgâst kolliistâlmeh lijjii jo tiätu ääigi kooskâi. Motomin uáinojii meid suolluu ässeeh. Mätkikodeh kuođđii suollui skeeŋkâid, ovdâmerkkân spejâlijd, ruopsis paadijd, kumipááluid já čevečiiŋâid. Motomin sentineleh lättejii ustevlávt, motomin vist sij paččii njuolâigijn kolliistâlleid. Uđđâivemáánust 1991 lâi vuossâmuš ustevlâš kuáhtám sentinelij já kolliistâllei kooskâst, ko sentineleh pottii viežžâđ kookospähkinijd riddoost já sentinelij lattim lâi ustevlâš. India virgeomáhij virgáliih kolliistâlmeh nuhhii 1990-lovo pelimuddoost, já tastmaŋa sentineleh láá iälustâm ráávhust suolluustis. Juovlâmáánu 2004 tsunami maŋa helikopter kiirdij suolluu paajaabeln täärhistmin, magareh vahâgeh láá máhđulávt šoddâm, já sentineleh paččii oppeet njuolâigijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4144405.stm|nommâ=Tribe shoots arrows at aid flight|tahhee=Charles, Jonathan|äigimuddo=2005-01-04|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Uđđâivemáánust 2006 sentineleh kuddii kuálásteijeekuáhtá, kiäh láin lovettáá alda Tave-Sentinel suolluu. India räjikosáttâh irâttij viežžâđ almai rummâšijd helikopteráin, mutâ sentineleh paččii tom njuolâigijn. Huámmášumij mield rummâšeh lijjii hävdidum riidon.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smh.com.au/world/stone-age-tribe-kills-fishermen-20060209-gdmxm8.html|nommâ=Stone Age tribe kills fishermen|tahhee=Foster, Peter|almostittem=The Sydney Morning Herald|äigimuddo=2006-02-09|čujottum=2025-01-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive 2018 skammâmáánust ovtâstumstaatâlâš [[John Allen Chau]] irâttij tuálvuđ [[ristâosko]] saavâ suolluu ässeid, mut sun sormejui njuolâigijn já tavgijgijn.<ref name="iltalehtinumminen"/> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sentineleh|*]] mvm5j68vosm0tm8rljl9tg8spmpftz1 0 25760 159526 151670 2026-09-26T00:50:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159526 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Orthographic_projection_centred_over_the_Heard_Islands_2.png|thumb|200px|Heard- já McDonaldsuolluuh]] '''Heard- já McDonaldsuolluuh''' láá [[Australia]] [[Australia uásistaatah já territorioh|olgoterritorio]] [[Antarktis]] kuávlust [[India väldimeerâ]] maadâuásist. == Historjá == Suolluuh láá lamaš Australia territorio ive 1947 rääjist. Ive 1997 tain šoodâi [[UNESCO maailmärbičuosâttuvah|UNESCO maailmärbičuosâttâh]]. == Eennâmtieđâ == Heard- já McDonaldsuollui vijđodâh lii 412&nbsp;km², mast 0&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-heard-já-mcdonaldsuolluuh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/heard-island-and-mcdonald-islands/|nommâ=Heard Island and McDonald Islands|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220824135858/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/heard-island-and-mcdonald-islands|vyerkkejum=2022-08-24}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Heard- já McDonaldsuolluuh láá [[India väldimeerâ]] maadâuásist [[Maadâ-Afrik]] já [[Australia]] kooskâst.<ref name="unesco-heard-já-mcdonaldsuolluuh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://whc.unesco.org/en/list/577|nommâ=Heard and McDonald Islands|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-01-25 |kielâ={{en}}}}</ref> Toh láá suullân 4&nbsp;100&nbsp;km [[Perth (Viestâr-Australia)|Perth]]ist maadâviestârân já 1&nbsp;700&nbsp;km [[Antarktis]]ist.<ref name="unesco-heard-já-mcdonaldsuolluuh"/> Heard- já McDonaldsuolluin iä lah staatârääjih, tastko toh láá suolluuh. Merâriddo lii ohtsis 101,9&nbsp;km.<ref name="cia-heard-já-mcdonaldsuolluuh"/> <!--=== Suolluuh === ==== Heardsuálui ==== ==== McDonaldsuolluuh ==== === Geologia === === Morfologia === === Biodiversiteet === == Haldâttâh == == Ekonomia == == Jotolâh == == Viehâdâh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Heard- já McDonaldsuolluuh|*]] abhdcl0j2ob0xz8gds5l1pu301y258t 0 25818 159807 154074 2026-09-26T02:19:40Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159807 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen_2025_deltävling_4_Malmö_artistpresentation_KAJ_2.jpg||thumb|Ive 2025 Melodifestivalen vuáittám [[vöyri]]lâš huumormuusikjuávkku [[KAJ]] niäljád uásikišto kenraalhárjuttâllâm ääigi]] [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen_2025_-_Hosts_-_Keyyo_&_Edvin_Törnblom_04.jpg|thumb|Ive 2025 Melodifestivalen jođetteijeekyevtis [[Kristina Petrushina]] já [[Edvin Törnblom]]]] '''Melodifestivalen 2025''' lâi 65. kerdi, ko [[Melodifestivalen|lávlumkišto]] uárnejui. Melodifestivalenist väljejui [[Ruotâ]] ovdâsteijee [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuid]], moh uárnejuvvojii [[Basel]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]] tondiet ko [[Sveicci Euroviisuh-lávlumkištoost|Sveeici]] ovdâsteijee [[Nemo (lávloo)|Nemo]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 kišto]].<ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="il-88d1402df9a6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/8f545faf-6b50-4820-8b31-88d1402df9a6|nommâ=Euroviisujen isäntäkaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-08-30|tahhee=Pudas, Mari|äigimuddo=2024-08-30|kielâ={{fi}}}}</ref> Kištoost lijjii vittâ uásikišto, moh uárnejuvvojii viiđâ kaavpugist jyehi lávurduv [[kuovâmáánu 1.]] peeivist [[njuhčâmáánu 1.]] piäiván [[2025]]. Fiinaal uárnejui [[Strawberry Arena]]st, [[Solna]]st, [[Tukholma]]st [[njuhčâmáánu 8.]] peeivi 2025.<ref name="il-88d1402df9a6"/> [[Vöyri]]lâš huumormuusikjuávkku [[KAJ]] finnij finalist 164 čyegisid [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]]g pitástis ''[[Bara bada bastu]]'' já vuoitij ubâ kišto.<ref name="yle-20148130">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20148130|nommâ=Suomalainen KAJ voitti Melodifestivalenin – suora lähetys käynnissä|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> Vyesimáánust muusikjuávkku ovdâstij [[Ruotâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuin]] [[Basel]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="yle-20147918">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147918|nommâ=Suomalaisbändi KAJ lähtee Euroviisuihin – saunalaulu valloitti Ruotsin ja päihitti ennakkosuosikin|tahhee=Matikainen, Jenny já Kangas, Laura|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> == Tábáhtussajeh == {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! Kove ! Tábáhtussaje ! Kaavpug ! Peivimeeri<ref name="tábáhtussajeh-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/kultur/hit-aker-melodifestivalen-2025|nommâ=Hit åker Melodifestivalen 2025|tahhee=Sundeby, Maria Askerfjord|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2024-09-17 |čujottum=2025-02-03|kielâ={{sv}}}}</ref> ! Tábáhtus |- | [[Tiätuvuárkká:Coop_Norrbotten_Arena.jpg|200px]] | [[Coop Norrbotten Arena]] | [[Luleå]] | [[kuovâmáánu 1.]] peeivi 2025 | [[#1. uásikišto|1. uásikišto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Scandinavium_(SWE)_2009.jpg|200px]] | [[Scandinavium]] | [[Göteborg]] | [[kuovâmáánu 8.]] peeivi 2025 | [[#2. uásikišto|2. uásikišto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Abb_arena_nord_vasteras_2013-05-04_I.png|200px]] | [[ABB Arena]] | [[Västerås]] | [[kuovâmáánu 15.]] peeivi 2025 | [[#3. uásikišto|3. uásikišto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Malmö_Arena_ESC2013_01.jpg|200px]] | [[Malmö Arena]] | [[Malmö]] | [[kuovâmáánu 22.]] peeivi 2025 | [[#4. uásikišto|4. uásikišto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Husqvarna_Garden_east_side.jpg|200px]] | [[Husqvarna Garden]] | [[Jönköping]] | [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi 2025 | [[#5. uásikišto|5. uásikišto]]<br/>[[#Kočâttemkišto|Kočâttemkišto]] |- | [[Tiätuvuárkká:Arenastaden_September_2014.jpg|200px]] | [[Strawberry Arena]] | [[Solna]], [[Tukholma]] | [[njuhčâmáánu 8.]] peeivi 2025 | [[#Fiinaal|Fiinaal]] |} == Formaat == === Rääđih === <!--==== Äššitobdeerääđi ====--> ==== Aalmugijkoskâsiih rääđih ==== Ruotâ ovdâsteijee ive 2025 Euroviisuid väljejii finalist aalmugijkoskâsiih rääđih käävci enâmist: [[Serbia]], [[Liettua]], [[Ranska]], [[Kreikka]], [[Taažâ]], [[Sveicci]], [[Italia]] já [[Irland]].<ref name="eurovoix-mello-juries">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix.com/2025/03/07/sweden-melodifestivalen-2025-international-juries-revealed/|nommâ=🇸🇪 Sweden: Melodifestivalen 2025 International Juries Revealed |almostittem=eurovoix.com|tahhee=Brown, Alistair|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-09|kielâ={{en}}}}</ref> Rääđijesâneh lijjii<ref name="eurovoix-mello-juries"/>: {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" ! Staatâ ! Rääđijeessân |- | align="left" | {{Lippu|Serbia}} | align="left" | [[Princ]] |- | align="left" | {{Lippu|Liettua}} | align="left" | [[Vaidotas Valiukevičius]] |- | align="left" | {{Lippu|Ranska}} | align="left" | [[Alexandra Redde-Amiel]] |- | align="left" | {{Lippu|Kreikka}} | align="left" | [[Alexandra Pascalidou]] |- | align="left" | {{Lippu|Taažâ}} | align="left" | [[Mads Tørklep]] |- | align="left" | {{Lippu|Sveicci}} | align="left" | [[Sandra Studer]] |- | align="left" | {{Lippu|Italia}} | align="left" | [[Mariangela Borneo]] |- | align="left" | {{Lippu|Irland}} | align="left" | [[Neil Doherty (radiojođetteijee)|Neil Doherty]] |} === Jođetteijeeh === Ive 2025 jođetteijei noomah piäijojii almosin [[skammâmáánu 7.]] peeivi [[2024]].<ref name="jođetteijei-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/kultur/keyyo-och-edvin-tornblom-leder-melodifestivalen-2025|nommâ=Keyyo och Edvin Törnblom leder Melodifestivalen 2025|tahhee=Adelai, Amina|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2024-11-07|čujottum=2025-02-03|kielâ={{sv}}}}</ref> Melodifestivalen uásikištoi já fiinaal jođetteijen láin ryeššilâš-ruátálâš komikkár [[Kristina Petrushina]] já ruátálâš komikkár já čaittâleijee [[Edvin Törnblom]].<ref name="jođetteijei-2025"/> === Pitáh === Occeeh vuolgâttii pitáidis 23.8.–14.9.2024.<ref name="melodifestivalen-2025-occeeh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/melodifestivalen-2025-changes-announced|nommâ=Melodifestivalen 2025: Changes to Sweden's Eurovision pre-selection announced|almostittem=EBU|čujottum=2025-01-29|äigimuddo=2024-08-22|kielâ={{en}}}}</ref> Ive 2025 kiišton vuolgâttuvvojii ohtsis 2 794 pittád.<ref name="aftonbladet-pitáh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/73q04K/2794-bidrag-inskickade-till-melodifestivalen|nommâ=2 794 bidrag inskickade till Melodifestivalen|almostittem=Aftonbladet|čujottum=2025-02-04|äigimuddo= 2024-09-13|kielâ={{sv}}}}</ref> Tain SVT já áámmáträäđi väljejii kuohtuuh 15 pittád uásikištoid.<ref name="aftonbladet-pitáh"/> [[Skammâmáánu 26.]] peeivi 2024 SVT almottij ive 2025 Melodifestivalen artistijd (ohtsis 30) já sii pittáid:<ref name="melodifestivalen-2025-artisteh-já-pitáh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://media.melodifestivalen.se/post/de-tavlar-i-melodifestivalen-2025|nommâ=De tävlar i Melodifestivalen 2025|almostittem=SVT|äigimuddo=2024-11-26|čujottum=2025-02-04|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241203080838/https://media.melodifestivalen.se/post/de-tavlar-i-melodifestivalen-2025|vyerkkejum=2024-12-03}}</ref> {| class="wikitable sortable" width="100%" style="margin: 1em auto 1em auto;" ! Artist ! Pittá ! Kielâ ! Laavlârähtee(h) |- | [[Adrian Macéus]] | ''Vår första gång'' | [[ruotâkielâ]] | [[Adrian Björklund]], [[Rymdpojken|Adam ''Rymdpojken'' Englund]], [[Hugo Geijer Persson]], [[Adrian Macéus]] já [[William Pärlenskog]] |- | [[Albin Johnsén]] oovtâst [[Pa Moudou Badjie|Pa]]in | ''Upp i luften'' | [[ruotâkielâ]] | [[Mattias Andréasson]], [[Christoffer Balazik]], [[Fernand MP]], [[Albin Johnsén]] já [[Pa Modou Badjie|Pa Modou]] |- | [[AmenA]] | ''Do Good Be Better'' | [[eŋgâlâskielâ]] | AmenA, [[Sandra Bjurman]] já [[Stefan Örn]] |- | [[Andreas Lundstedt]] | ''Vicious'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Laurell Barker]], [[Liamoo|LIAMOO]], [[Andreas Lundstedt]] já [[Dino Medanhodzic]] |- | [[Angelino Markenhorn|Angelino]] | ''Teardrops'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Tusse|Tusse Chiza]], [[Joy Deb]], [[Linnea Deb]] já [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]] |- | [[Annika Wickihalder]] | ''Life Again'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Herman Gardarfve]], [[Patrik Jean]] já [[Annika Wickihalder]] |- | [[Arvingarna]] | ''Ring baby ring'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Stefan Brunzell]] já [[Thomas G:son]] |- | [[Arwin (lávloo)|Arwin]] | ''This Dream of Mine'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Anderz Wrethov]], [[Arwin (lávloo)|Arwin Ismail]], [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]], [[Julie Aagaard|Julie ''Kill J'' Aagaard]] já [[Peter Boström]] |- | [[Björn Holmgren (artist)|Björn Holmgren]] | ''Rädda mig'' | [[ruotâkielâ]] | Björn Holmgren, [[Jens Hult]] já [[David Lindgren Zacharias]] |- | [[Dolly Style]] | ''YIHAA'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Caroline Aronsson]], [[Herman Gardarfve]], [[Patrik Jean]], [[David Lindgren Zacharias]], [[Mikaela Samuelsson]] já [[Melanie Wehbe]] |- | [[Ella Tiritiello]] | ''Bara du är där'' | [[ruotâkielâ]] | [[David Björk]], [[Rymdpojken|Adam ''Rymdpojken'' Englund]] já [[Loreen|Loreen Talhaoui]] |- | [[Erik Segerstedt]] | ''Show Me What Love Is'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Mattias Andréasson]], [[Erik Segerstedt]] já [[Pontus Söderman]] |- | [[Fredrik Lundman]] | ''The Heart of a Swedish Cowboy'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Erik Bernholm]], [[Maja Francis]] já [[Thomas G:son]] |- | [[Kristofer Greczula|Greczula]] | ''Believe Me'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Kristofer Greczula]], [[Amanda Nordelius]] já [[John Russel]] |- | [[John Lundvik]] | ''Voice of the Silent'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Jimmy Jansson (musikkár)|Jimmy Jansson]], [[John Lundvik]], [[Peter Boström]] já [[Thomas G:son]] |- | [[KAJ]] | ''Bara bada bastu'' | [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]] | [[Kevin Holmström]], [[Jakob Norrgård]], [[Robert Skowronski]], [[Kristofer Strandberg]], [[Anderz Wrethov]] já [[Axel Åhman]] |- | [[Kaliffa Karlsson|Kaliffa]] | ''Salute'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Kaliffa Karlsson]], [[Jakob Malmlöf|Jakob ''Big Brain'' Malmlöf]], [[Robert Skowronski]], [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]] já [[Anderz Wrethov]] |- | [[Klara Hammarström]] | ''On and On and On'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Peter Boström]], [[Cazzi Opeia|Moa ''Cazzi Opeia'' Carlebecker]], [[Thomas G:son]], [[Klara Hammarström]], [[Jimmy Jansson (musikkár)|Jimmy Jansson]] já [[Dino Medanhodzic]] |- | [[Linnea Henriksson]] | ''Den känslan'' | [[ruotâkielâ]] | [[Sebastian Atas]], [[Linnea Henriksson]] já [[David Lindgren Zacharias]] |- | [[Maja Ivarsson]] | ''Kamikaze Life'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Joy Deb]], [[Linnea Deb]], [[Maja Ivarsson]], [[Andreas Lindbergh|Andreas ''Giri'' Lindbergh]] já [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]] |- | [[Malou Prytz]] | ''24K Gold'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Julie Aagaard|Julie ''Kill J'' Aagaard]], [[Malou Prytz]], [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]] já [[Anderz Wrethov]] |- | [[Måns Zelmerlöw]] | ''Revolution'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Sebastian Atas]], [[David Lindgren Zacharias]], [[Ola Svensson (artist)|Ola Svensson]] já [[Måns Zelmerlöw]] |- | [[Meira Omar]] | ''Hush Hush'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Laurell Barker]], [[Dino Medanhodzic]], [[Meira Omar]] já [[Anderz Wrethov]] |- | [[Nomi Tales]] | ''Funniest Thing'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Nomi Bontegard]], [[Adam Breitholtz]], [[Herman Gardarfve]], Jacob Lundahl já [[Simon Weidersjö]] |- | [[Saga Ludvigsson]] | ''Hate You So Much'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Lisa Desmond]], [[Herman Gardarfve]] já [[Saga Ludvigsson]] |- | [[Scarlet (ruátálâš muusikjuávkku)|Scarlet]] | ''Sweet n' Psycho'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Dino Medanhodzic]], [[Scarlet Hunts]], [[Thirsty]], [[Jimmy Thörnfeldt|Jimmy ''Joker'' Thörnfeldt]] já [[Anderz Wrethov]] |- | [[Schlagerz]] | ''Don Juan'' | [[espanjakielâ]] | [[Anna Engh]] já [[Mikael Karlsson (laavlârähtee)|Mikael Karlsson]] |- | [[Tennessee Tears]] | ''Yours'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Tilda Feuk]], [[Jonas Hermansson]], [[Gavin Jones]] já [[Pär Westerlund]] |- | [[Victoria Silvstedt]] | ''Love It!'' | [[eŋgâlâskielâ]] | [[Thomas G:son]] já [[Jimmy Jansson (musikkár)|Jimmy Jansson]] |- | [[Vilhelm Buchaus]] | ''I'm Yours'' | [[eŋgâlâskielâ]] | Vilhelm Buchaus, [[Elias Edman]], [[Jonatan Lahti]] já [[Simon Alexander Ward]] |} == Uásikištoh == Jyehi uásikištoost lijjii kuttâ artist ađai ubâ Melodifestivalenist ohtsis 30 artistid.<ref name="svt-mellopedia-2025-b7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mellopedia.svt.se/images/b/b7/Melodifestivalens_t%C3%A4vlingsuppl%C3%A4gg_2025.pdf|nommâ=Melodifestivalens tävlingsupplägg 2025 – så funkar det!|almostittem=SVT|äigimuddo=2025-01-27|čujottum=2025-03-09|kielâ={{sv}}}}</ref> Jyehi uásikištoost kyehti pyeremuu artist peesáin njuolgist finalân já kuálmádin pyeremus artist peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="svt-mellopedia-2025-b7"/> === 1. uásikišto === [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen 2025 - Artists - All in Luleå 03.jpg|thumb|Vuossâmuu uásikišto artisteh]] Vuossâmuš uásikišto uárnejui lávurduv [[kuovâmáánu 1.]] peeivi [[2025]] [[Coop Norrbotten Arena]]st, [[Luleå]]st.<ref name="tábáhtussajeh-2025"/><ref name="expressen-1-uásikišto">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/allt-du-behover-veta-om-melodifestivalen-i-lulea-2025/|nommâ=Melodifestivalen 2025: Allt om deltävling 1 i Luleå|tahhee=Slobodnik, Maja|almostittem=Expressen|äigimuddo=2025-01-12|čujottum=2025-02-04|kielâ={{sv}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Saje |- | 1 | [[Albin Johnsén]] oovtâst [[Pa Modou Badjie|Pa]]in | ''Upp i luften'' | align="center" | 4 |-style="background:#fc6;" | 2 | [[Maja Ivarsson]] | ''Kamikaze Life'' | align="center" | 2 |-style="background:#fc6;" | 3 | [[John Lundvik]] | ''Voice of the Silent'' | align="center" | 1 |-style="background:honeyDew;" | 4 | [[Meira Omar]] | ''Hush Hush'' | align="center" | 3 |- | 5 | [[Adrian Macéus]] | ''Vår första gång'' | align="center" | 5 |- | 6 | [[Linnea Henriksson]] | ''Den känslan'' | align="center" | 6 |} Kyehti pyeremuu artist [[Maja Ivarsson]] já [[John Lundvik]] peesáin finalân. Kuálmádin pyeremus artist [[Meira Omar]] peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="expressen-vidare-1">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/melodifestivalen-2025-de-gar-vidare/ | Nommâ = John Lundvik och Maja Ivarsson vidare till final i Mellopremiären | Tahhee = Rätzer, Sarah já Saari, Ellinor | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-02-01 | Čujottum = 2025-02-04 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> <gallery mode="packed" caption="Koveh vuossâmuu uásikišto kenraalhárjuttâsâst"> Melodifestivalen 2025 - Upp i luften - Albin Johnsén feat. Pa 10.jpg|[[Albin Johnsén]] já [[Pa Modou Badjie|Pa]] Melodifestivalen 2025 - Kamikaze Life - Maja Ivarsson 35.jpg|[[Maja Ivarsson]] Melodifestivalen 2025 - Voice of the Silent - John Lundvik 20.jpg|[[John Lundvik]]<br/> Melodifestivalen 2025 - Hush Hush - Meira Omar 12.jpg|[[Meira Omar]] Melodifestivalen 2025 - Vår första gång - Adrian Macéus 10.jpg|[[Adrian Macéus]] Melodifestivalen 2025 - Den känslan - Linnea Henriksson 38.jpg|[[Linnea Henriksson]] </gallery> === 2. uásikišto === [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, gruppfoto på deltagarna (cropped).jpg|thumb|Nube uásikišto artisteh]] Nubbe uásikišto uárnejui lávurduv [[kuovâmáánu 8.]] peeivi [[2025]] [[Scandinavium]]ist, [[Göteborg]]ist.<ref name="expressen-2-uásikišto">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/allt-du-behover-veta-om-melodifestivalen-i-goteborg/|nommâ=Melodifestivalen 2025: Allt om deltävling 2 i Göteborg|tahhee=Rätzer, Sarah|almostittem=Expressen|äigimuddo=2025-02-03|čujottum=2025-02-04|kielâ={{sv}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Saje |- | 1 | [[Nomi Tales]] | ''Funniest Thing'' | 4 |- | 2 | [[Schlagerz|SCHLAGERZ]] | ''Don Juan'' | 6 |- style="background:#fc6;" | 3 | [[Erik Segerstedt]] | ''Show Me What Love Is'' | 1 |- style="background:#fc6;" | 4 | [[Klara Hammarström]] | ''On and On and On'' | 2 |- | 5 | [[Fredrik Lundman]] | ''The Heart of a Swedish Cowboy'' | 5 |- style="background:honeyDew;" | 6 | [[Kaliffa Karlsson|Kaliffa]] | ''Salute'' | 3 |} Kyehti pyeremuu artist [[Erik Segerstedt]] já [[Klara Hammarström]] peesáin finalân. Kuálmádin pyeremus artist [[Kaliffa Karlsson|Kaliffa]] peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="expressen-vidare-2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/de-ar-vidare-till-final-i-melodifestivalen/ | Nommâ = De är vidare till final i Melodifestivalen | Tahhee = Rätzer, Sarah | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-02-08 | Čujottum = 2025-02-08 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> <gallery mode="packed" caption="Koveh nube uásikišto kenraalhárjuttâsâst"> Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Nomi Tales sjunger Funniest thing på torsdagens artistrepetition 04.jpg|[[Nomi Tales]] Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Schlagerz sjunger Don Juan på torsdagens artistrepetition 04 (cropped).jpg|[[Schlagerz|SCHLAGERZ]] Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Erik Segerstedt sjunger Show me what love is på torsdagens artistrepetition 13 (cropped).jpg|[[Erik Segerstedt]] Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Klara Hammarström sjunger On and on and on på torsdagens artistrepetition 01.jpg|[[Klara Hammarström]] Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Fredrik Lundman sjunger The heart of a swedish cowboy på torsdagens artistrepetition 05 (cropped).jpg|[[Fredrik Lundman]] Melodifestivalen 2025, deltävling 2, Göteborg, Kaliffa sjunger Salute på torsdagens artistrepetition 05 (cropped).jpg|[[Kaliffa Karlsson|Kaliffa]] </gallery> === 3. uásikišto === [[Tiätuvuárkká:Alla bidrag - Melodifestivalen 2025, Västerås - Presskonferens Torsdag-1 (cropped).jpg|thumb|Kuálmád uásikišto artisteh]] Kuálmád uásikišto uárnejui lávurduv [[kuovâmáánu 15.]] peeivi [[2025]] [[ABB Arena]]st, [[Västerås]]ist. {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Saje |- style="background:#fc6;" | 1 | [[Greczula]] | ''Believe Me'' | 1 |- | 2 | [[Malou Prytz]] | ''24K Gold'' | 4 |- | 3 | [[Björn Holmgren (artist)|Björn Holmgren]] | ''Rädda mig'' | 6 |- style="background:honeyDew;" | 4 | [[Dolly Style]] | ''YIHAA'' | 3 |- | 5 | [[Angelino]] | ''Teardrops'' | 5 |- style="background:#fc6;" | 6 | [[Annika Wickihalder]] | ''Life Again'' | 2 |} Kyehti pyeremuu artist [[Greczula]] já [[Annika Wickihalder]] peesáin finalân. Kuálmádin pyeremus artist [[Dolly Style]] peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="expressen-vidare-3">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/resultat-de-gar-vidare-till-final-i-melodifestivalen-fran-deltavling-3-i-vasteras/ | Nommâ = Resultat: De går vidare till final i Melodifestivalen från deltävling 3 i Västerås | Tahhee = Slobodnik, Maja | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-02-15 | Čujottum = 2025-02-15 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> Kuálmád uásikištoost jienah lijjii ohtsis 497 032.<ref name="svtplay-jienah-3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.svtplay.se/video/KMy3AJW/melodifestivalen/deltavling-3 | Nommâ = Melodifestivalen: Deltävling 3 | Almostittem = SVTPlay | Äigimuddo = 2025-02-15 | Čujottum = 2025-02-15 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> <gallery mode="packed" caption="Koveh kuálmád uásikišto kenraalhárjuttâsâst"> Greczula - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Torsdag-14.jpg|[[Greczula]] Malou Prytz - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Torsdag-6.jpg|[[Malou Prytz]] Björn Holmgren - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Torsdag-3.jpg|[[Björn Holmgren (artist)|Björn Holmgren]] Dolly Style - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Torsdag-6.jpg|[[Dolly Style]] Angelino - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Torsdag-1.jpg|[[Angelino]] Annika Wickihalder - Melodifestivalen 2025, Västerås - Artistrepetition Fredag-2.jpg|[[Annika Wickihalder]] </gallery> === 4. uásikišto === [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö artistpresentation gruppbild (cropped).jpg|thumb|Niäljád uásikišto artisteh]] Niäljád uásikišto uárnejui lávurduv [[kuovâmáánu 22.]] peeivi [[2025]] [[Malmö Arena]]st, [[Malmö]]st. {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Saje |- | 1 | [[Andreas Lundstedt]] | ''Vicious'' | 4 |- style="background:honeyDew;" | 2 | [[Ella Tiritiello]] | ''Bara du är där'' | 3 |- | 3 | [[Tennessee Tears]] | ''Yours'' | 5 |- style="background:#fc6;" | 4 | [[KAJ]] | ''Bara bada bastu'' | 2 |- | 5 | [[AmenA]] | ''Do Good Be Better'' | 6 |- style="background:#fc6;" | 6 | [[Måns Zelmerlöw]] | ''Revolution'' | 1 |} Kyehti pyeremuu artist [[Måns Zelmerlöw]] já [[KAJ]] peesáin finalân. Kuálmádin pyeremus artist [[Ella Tiritiello]] peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="expressen-vidare-4">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/resultat-de-gar-vidare-till-final-i-melodifestivalen-fran-deltavling-4-i-malmo/ | Nommâ = Måns Zelmerlöw och KAJ direkt till final i Melodifestivalen | Tahhee = Slobodnik, Maja | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-02-22 | Čujottum = 2025-02-23 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> <gallery mode="packed" caption="Koveh niäljád uásikišto kenraalhárjuttâsâst"> Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö Andreas Lundstedt artistrepetition torsdag 03.jpg|[[Andreas Lundstedt]] Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö Ella Tiritiello artistrepetition torsdag 01.jpg|[[Ella Tiritiello]] Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö Tennessee Tears artistrepetition torsdag 03.jpg|[[Tennessee Tears]] Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö KAJ artistrepetition torsdag 04.jpg|[[KAJ]] Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö AmenA artistrepetition torsdag 03.jpg|[[AmenA]] Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö Måns Zelmerlöv artisrepetition torsdag 03.jpg|[[Måns Zelmerlöw]] </gallery> === 5. uásikišto === [[Tiätuvuárkká:Melodifestivalen 2025, Jönköping, artistpresentationen 14.jpg|thumb|Viiđâd uásikišto artisteh]] Viiđâd uásikišto uárnejui lávurduv [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2025]] [[Husqvarna Garden]]ist, [[Jönköping]]ist. {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Saje |- | 1 | [[Arvingarna]] | ''Ring baby ring'' | 5 |- style="background:honeyDew;" | 2 | [[Arwin (lávloo)|Arwin]] | ''This Dream of Mine'' | 3 |- style="background:#fc6;" | 3 | [[Saga Ludvigsson]] | ''Hate You So Much'' | 1 |- | 4 | [[Victoria Silvstedt]] | ''Love It!'' | 6 |- | 5 | [[Vilhelm Buchaus]] | ''I'm Yours'' | 4 |- style="background:#fc6;" | 6 | [[Scarlet|SCARLET]] | ''Sweet N' Psycho'' | 2 |} Kyehti pyeremuu artist [[Scarlet|SCARLET]] já [[Saga Ludvigsson]] peesáin finalân. Kuálmádin pyeremus artist [[Arwin (lávloo)|Arwin]] peesâi kočâttemkiišton, mast sun keččâlij uđđâsist peessâđ finalân.<ref name="expressen-vidare-5">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/de-gar-vidare-till-final-i-melodifestivalen-i-jonkoping/ | Nommâ = De går vidare till final i Melodifestivalen i Jönköping | Tahhee = Rätzer, Sarah | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-03-01 | Čujottum = 2025-03-02 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> <gallery mode="packed" caption="Koveh viiđâd uásikišto kenraalhárjuttâsâst"> Arvingarna, Melodifestivalen 2025, Jönköping, torsdagsrepetition 13.jpg|[[Arvingarna]] Arwin,_Melodifestivalen_2025,_Jönköping,_torsdagsrep_05.jpg|[[Arwin (lávloo)|Arwin]] Saga Ludvigsson, Melodifestivalen 2025, Jönköping, torsdagsrep 07.jpg|[[Saga Ludvigsson]] Victoria Silvstedt, Melodifestivalen 2025, Jönköping, torsdagsrepetition 06 (cropped).jpg|[[Victoria Silvstedt]] Vilhelm Buchaus, Melodifestivalen 2025, Jönköping, fredagsrep 09.jpg|[[Vilhelm Buchaus]] Scarlet, Melodifestivalen 2025, Jönköping, torsdagsrep 09.jpg|[[Scarlet|SCARLET]] </gallery> === Kočâttemkišto === Kočâttemkišto uárnejui 5. uásikišto maŋa siämmáá peeivi já saajeest ko uásikišto-uv ađai lávurduv [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2025]] [[Husqvarna Garden]]ist, [[Jönköping]]ist.<ref name="expressen-vidare-3"/> {| class="wikitable sortable" ! Uásikišto ! Artist ! Pittá ! Saje |- style="background:#fc6;" | align="center" | [[#1. uásikišto|1]] | [[Meira Omar]]<ref name="expressen-vidare-1"/><ref name="expressen-vidare-5"/> | ''Hush Hush | 2 |- | align="center" | [[#2. uásikišto|2]] | [[Kaliffa Karlsson|Kaliffa]]<ref name="expressen-vidare-2"/> | ''Salute'' | 4 |- style="background:#fc6;" | align="center" | [[#3. uásikišto|3]] | [[Dolly Style]]<ref name="expressen-vidare-3"/><ref name="expressen-vidare-5"/> | ''YIHAA'' | 1 |- | align="center" | [[#4. uásikišto|4]] | [[Ella Tiritiello]]<ref name="expressen-vidare-4"/> | ''Bara du är där'' | 3 |- | align="center" | [[#5. uásikišto|5]] | [[Arwin (lávloo)|Arwin]]<ref name="expressen-vidare-5"/> | ''This Dream of Mine'' | 5 |} == Fiinaal == [[Tiätuvuárkká:Artister_&_programledare_-_Melodifestivalen_2025,_Stockholm_-_Presskonferens_Torsdag-1.jpg|thumb|Ive 2025 Melodifestivalen jođetteijeekyevtis já finalân uásálistám artisteh]] Fiinaal uárnejui lávurduv [[njučâmáánu 8.]] peeivi [[2025]] [[Strawberry Arena]]st, [[Solna]]st, [[Tukholma]]st. Toos lasseen fiinaal meid vuolgâttui njuolgâ vuolgâttâssân aainâs-uv<!--jiem tieđe, láá-uv lase sajeh já te aainâs-uv--> [[SVT Play]]st já [[Yle Areena]]st.<ref name="yle-10073692">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/7-10073692|nommâ=Nu laddar vi upp inför Melodi­festivalens final – så här följer du tävlingen|tahhee=Eklund, Monica|almostittem=Yle Svenska|äigimuddo=2025-03-05|čujottum=2025-03-09|kielâ={{sv}}}}</ref> Finalist artisteh lávdástii čuávuváá oornigist:<ref name="expressen-fiinaal-oornig">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/melodifestivalen-final-2025-allt-du-behover-veta-7mnwr/ |nommâ=Melodifestivalen 2025 final – startordning och artister |tahhee= Berg, Rosanna|almostittem=Expressen|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-09|kielâ={{sv}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Uásikišto |- | 1 | [[John Lundvik]]<ref name="expressen-vidare-1"/> | ''[[Voice of the Silent]]'' | [[#1. uásikišto|1.]] |- | 2 | [[Dolly Style]]<ref name="expressen-vidare-5"/> | ''[[YIHAA]]'' | [[#Kočâttemkišto|Kočâttemkišto]]<br/><small>(3. uásikišto)</small> |- | 3 | [[Greczula]]<ref name="expressen-vidare-3"/> | ''[[Believe Me]]'' | [[#3. uásikišto|3.]] |- | 4 | [[Klara Hammarström]]<ref name="expressen-vidare-2"/> | ''[[On and On and On]]'' | [[#2. uásikišto|2.]] |- | 5 | [[Scarlet|SCARLET]]<ref name="expressen-vidare-5"/> | ''[[Sweet N' Psycho]]'' | [[#5. uásikišto|5.]] |- | 6 | [[Erik Segerstedt]]<ref name="expressen-vidare-2"/> | ''[[Show Me What Love Is]]'' | [[#2. uásikišto|2.]] |- | 7 | [[Maja Ivarsson]]<ref name="expressen-vidare-1"/> | ''[[Kamikaze Life]] | [[#1. uásikišto|1.]] |- | 8 | [[Meira Omar]]<ref name="expressen-vidare-5"/> | ''[[Hush Hush (Meira Omar pittá)|Hush Hush]]'' | [[#Kočâttemkišto|Kočâttemkišto]]<br/><small>(1. uásikišto)</small> |- | 9 | [[Måns Zelmerlöw]]<ref name="expressen-vidare-4"/> | ''[[Revolution]]'' | [[#4. uásikišto|4.]] |- | 10 | [[Saga Ludvigsson]]<ref name="expressen-vidare-5"/> | ''[[Hate You So Much]]'' | [[#5. uásikišto|5.]] |- | 11 | [[Annika Wickihalder]]<ref name="expressen-vidare-3"/> | ''[[Life Again]]'' | [[#3. uásikišto|3.]] |- | 12 | [[KAJ]]<ref name="expressen-vidare-4"/> | ''[[Bara bada bastu]]'' | [[#4. uásikišto|4.]] |} === Jienâstem === Keččeeh já kuldâleijeeh puohtii jienâstiđ mielâšuoŋâs tuše talle ko kišto jienâstemäigi lâi joođoost. {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- |+ Čuággáh aalmugijkoskâsijn raađijn<ref name="expressen-fiinaal-jienah"/><ref name="mello2025-resultat-pdf"/> |- !Nr. !Artist !Pittá ! {{Lippukove|Liettua}} ! {{Lippukove|Italia}} ! {{Lippukove|Sveicci}} ! {{Lippukove|Irland}} ! {{Lippukove|Ranska}} ! {{Lippukove|Taažâ}} ! {{Lippukove|Kreikka}} ! {{Lippukove|Serbia}} !Ohtsis |- | 1 | align="left" | [[John Lundvik]] | align="left" | ''[[Voice of the Silent]]'' | 8 | 7 | 8 | 5 | 6 | 5 | 4 | 6 | 49 |- | 2 | align="left" | [[Dolly Style]] | align="left" | ''[[YIHAA]]'' | 10 | 10 | 4 | 6 | 1 | 6 | 8 | 3 | 48 |- | 3 | align="left" | [[Greczula]] | align="left" |''[[Believe Me]]'' | 3 | 8 | 7 | 4 | 7 | 3 | 5 | 10 | 47 |- | 4 | align="left" | [[Klara Hammarström]] | align="left" |''[[On and On and On]]'' | | 1 | 3 | 3 | 8 | 8 | 7 | 4 | 34 |- | 5 | align="left" | [[Scarlet|SCARLET]] | align="left" | ''[[Sweet n' Psycho]]'' | 6 | 4 | | 2 | 4 | 7 | | 8 | 31 |- | 6 | align="left" | [[Erik Segerstedt]] | align="left" |''[[Show Me What Love Is]]'' | 5 | 2 | 1 | 8 | 2 | 2 | 2 | 2 | 24 |- | 7 | align="left" | [[Maja Ivarsson]] | align="left" |''[[Kamikaze Life]]'' | 2 | | | | | | | | 2 |- | 8 | align="left" | [[Meira Omar]] | align="left" | ''[[Hush Hush (Meira Omar pittá)|Hush Hush]]'' | | | 6 | 10 | 3 | 4 | 3 | | 26 |- | 9 | align="left" | [[Måns Zelmerlöw]] | align="left" | ''[[Revolution (Måns Zelmerlöw pittá)|Revolution]]'' | 7 | 6 | '''12''' | 7 | '''12''' | 10 | 10 | '''12''' | '''76''' |- | 10 | align="left" | [[Saga Ludvigsson]] | align="left" | ''[[Hate You So Much]]'' | 1 | 3 | 10 | | | 1 | 1 | 1 | 17 |- | 11 | align="left" | [[Annika Wickihalder]] | align="left" |''[[Life Again (Annika Wickihalder pittá)|Life Again]]'' | '''12''' | 5 | 2 | 1 | 5 | | 6 | 5 | 36 |- | 12 | align="left" | [[KAJ]] | align="left" | ''[[Bara bada bastu]]'' | 4 | '''12''' | 5 | '''12''' | 10 | '''12''' | '''12''' | 7 | 74 |} {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- |+ Čuággáh aalmugjienâstmist<ref name="expressen-fiinaal-jienah">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/sa-manga-fler-roster-fick-kaj-an-zelmerlow/ | Nommâ = Så många fler röster fick KAJ än Zelmerlöw | Tahhee = Hedlund, Viktor | Almostittem = [[Expressen]] | Äigimuddo = 2025-03-14 | Čujottum = 2025-03-14 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="mello2025-resultat-pdf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mellopedia.svt.se/images/e/e6/Slutresultat_Melodifestivalen_2025.pdf|nommâ=Melodifestivalen 2025 - slutresultat röstning|almostittem=SVT|čujottum=2025-03-14|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{sv}}}}</ref> |- ! rowspan="2" | Nr. ! rowspan="2" | Pittá ! rowspan="2" | Jienah ! colspan="7" | Ahejuávhuh ! rowspan="2" | Puh. peht ! rowspan="2" | Čuággáh<br/>(ohtsis) |- ! style="background:#76C043;color:white;" | <small>3–9</small> ! style="background:#55BF9A;color:white;" | <small>10–15</small> ! style="background:#09AAE0;color:white;" | <small>16–29</small> ! style="background:#804F9F;color:white;" | <small>30–44</small> ! style="background:#D94599;color:white;" | <small>45–59</small> ! style="background:#ED3E23;color:white;" | <small>60–74</small> ! style="background:#F6931D;color:white;" | <small>> 75</small> |- | 1 | align="left" | ''[[Voice of the Silent]]'' | 1 578 564 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 5 | 7 | 3 | 25 |- | 2 | align="left" | ''[[YIHAA]]'' | 2 011 149 | 10 | 7 | 4 | 5 | | | | 1 | 27 |- | 3 | align="left" |''[[Believe Me]]'' | 2 696 753 | 3 | 5 | 10 | 8 | 8 | 8 | 6 | 8 | 56 |- | 4 | align="left" |''[[On and On and On]]'' | 2 461 721 | 8 | 8 | 7 | 6 | 7 | 2 | 3 | 2 | 43 |- | 5 | align="left" | ''[[Sweet n' Psycho]]'' | 1 943 638 | 6 | 4 | 2 | 7 | 6 | 3 | | 5 | 33 |- | 6 | align="left" |''[[Show Me What Love Is]]'' | 1 615 974 | 1 | 1 | 3 | 1 | 4 | 6 | 5 | 6 | 27 |- | 7 | align="left" |''[[Kamikaze Life]]'' | 1 435 634 | | | | 3 | 5 | 7 | 8 | 7 | 30 |- | 8 | align="left" | ''[[Hush Hush (Meira Omar pittá)|Hush Hush]]'' | 1 901 356 | 5 | 6 | 6 | 4 | 2 | | 1 | | 24 |- | 9 | align="left" | ''[[Revolution (Måns Zelmerlöw pittá)|Revolution]]'' | 3 278 385 | 7 | 10 | 8 | 10 | '''12''' | '''12''' | '''12''' | 10 | 81 |- | 10 | align="left" | ''[[Hate You So Much]]'' | 1 472 693 | 4 | 3 | | | | 1 | 2 | | 10 |- | 11 | align="left" |''[[Life Again (Annika Wickihalder pittá)|Life Again]]'' | 1 370 687 | | | 5 | | 1 | 4 | 4 | 4 | 18 |- | 12 | align="left" | ''[[Bara bada bastu]]'' | 4 305 774 | '''12''' | '''12''' | '''12''' | '''12''' | 10 | 10 | 10 | '''12''' | '''90''' |} == Kišto loppâpuáđus == Finalist aalmugijkoskâsij raađij adelem jienah já aalmugjienah reknistuvvojii oohtân nuuvt ete aalmugjienâi [[tiädduárvu]] lâi 50 % já aalmugijkoskâsij raađij jienâi 50 %.<ref name="eurovoix-mello-juries"/> [[KAJ]] finnij aalmugijkoskâsijn raađijn 74 čyegisid já telejienâstmist 90 čyegisid ađai ohtsis 164 čyegisid.<ref name="expressen-fiinaal-čuággáh"/> [[Måns Zelmerlöw]] poođij nubben, ko sun finnij finalist 157 čyegisid.<ref name="expressen-fiinaal-čuággáh"/> Vuáitu čovdii keččeei já kuldâleijei adelem čuággáh, tastko Zelmerlöw finnij eenâb čuággáid aalmugijkoskâsijn raađijn ko KAJ.<ref name="expressen-fiinaal-čuággáh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/hela-resultatet-i-melodifestvialen-2025/|nommâ=Hela resultatet i Melodifestvialen 2025 |tahhee= Malmlöf, Emma |almostittem=Expressen|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Čuággáh<br/>aalmugijkoskâsijn raađijn ! Čuággáh<br/>aalmugjienâstmist ! Ohtsis ! Saje |- | 1 | align="left" | [[John Lundvik]] | align="left" | ''[[Voice of the Silent]] | 49 | 25 | 74 | 6 |- | 2 | align="left" | [[Dolly Style]] | align="left" | ''[[YIHAA]]'' | 48 | 27 | 75 | 5 |- bgcolor="#cd7f32" | 3 | align="left" | [[Greczula]] | align="left" | ''[[Believe Me]]'' | 47 | 56 | 103 | 3 |- | 4 | align="left" | [[Klara Hammarström]] | align="left" | ''[[On and On and On]]'' | 34 | 43 | 77 | 4 |- | 5 | align="left" | [[Scarlet|SCARLET]] | align="left" | ''[[Sweet N' Psycho]]'' | 31 | 33 | 64 | 7 |- | 6 | align="left" | [[Erik Segerstedt]] | align="left" | ''[[Show Me What Love Is]]'' | 24 | 27 | 51 | 9 |- | 7 | align="left" | [[Maja Ivarsson]] | align="left" | ''[[Kamikaze Life]] | 2 | 30 | 32 | 11 |- | 8 | align="left" | [[Meira Omar]] | align="left" | ''[[Hush Hush (Meira Omar pittá)|Hush Hush]]'' | 26 | 24 | 50 | 10 |- bgcolor="silver" | 9 | align="left" | [[Måns Zelmerlöw]] | align="left" | ''[[Revolution (Måns Zelmerlöw pittá)|Revolution]]'' | 76 | 81 | 157 | 2 |- | 10 | align="left" | [[Saga Ludvigsson]] | align="left" | ''[[Hate You So Much]]'' | 17 | 10 | 27 | 12 |- | 11 | align="left" | [[Annika Wickihalder]] | align="left" | ''[[Life Again (Annika Wickihalder pittá)|Life Again]]'' | 36 | 18 | 54 | 8 |- bgcolor="gold" | 12 | align="left" | [[KAJ]] | align="left" | ''[[Bara bada bastu]]'' | 74 | 90 | 164 | 1 |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.svtplay.se/kategori/melodifestivalen Melodifestivalen 2025] SVT Playst * [https://arenan.yle.fi/1-3947681 Melodifestivalen 2025] Yle Areenast ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Melodifestivalen-kištoh}} [[Luokka:Melodifestivalen 2025|*]] fogjkyjpe5kqiukax3tlrw5d4o0oyhq 0 25890 159938 150496 2026-09-26T02:47:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159938 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Roland TB-303 Panel.jpg|thumb|300px|Roland TB-303 ovdâpaaneel]] '''Roland TB-303 Bass Line''' (tobdoo meid noomáin 303) lii [[syntetisaattor|bassosyntetisaattor]], mon [[Roland Corporation]] almostitij ive 1981 já valmâštij ive 1984 räi.<ref name="tadao-kikumoto-roland">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2011/jun/15/tadao-kikumoto-roland|nommâ=Tadao Kikumoto invents the Roland TB-303|tahhee=Vine, Richard|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2011-06-14|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> ==Historjá== Roland TB-303 sundáttâlâi [[Tadao Kikumoto]].<ref name="tadao-kikumoto-roland"/><ref name="tadao-kikumoto-exclusive-conversation">{{Nettikäldee|čujottâs=https://articles.roland.com/tadao-kikumoto-exclusive-conversation/|nommâ=Tadao Kikumoto: An Exclusive Conversation|tahhee=McCabe, Paul|almostittem=Roland Articles|äigimuddo=2020-07-31|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Tot lii sundáttâllum bassokitarij ađđiistâlmân,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.soundonsound.com/people/history-roland-part-2|nommâ=The History Of Roland: Part 2|almostittem=www.soundonsound.com|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> mut ton jienâ ij sulâstit ollágin [[bassokiitaar]].<ref name="jasperhamill20140325">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forbes.com/sites/jasperhamill/2014/03/25/one-synth-to-rule-them-all-roland-takes-on-clones-with-reissue-of-legendary-tb-303/#346a468359d5|nommâ=The world's most famous electronic instrument is back. Will anyone buy the reissued TB-303?|tahhee=Hamill, Jasper|almostittem=Forbes|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140329023727/http:/www.forbes.com/sites/jasperhamill/2014/03/25/one-synth-to-rule-them-all-roland-takes-on-clones-with-reissue-of-legendary-tb-303/#346a468359d5|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tast lii ohtâ analogâlâš oskillaator (VCO), mii pyevtit jo-uv sááhá- tâi neljihâšpárusignaal. Taan maŋa signaal jotá 24 dB/oktaav jienâsillee (LPF) čoođâ,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://rolandcorp.com.au/blog/flashback-tb-303-bassline-synth?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Flashback: TB-303 Bassline Synth|tahhee=|almostittem=Roland Resource Centre|äigimuddo=2020-07-02|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> maid stivree lijnekavregeneraattor. Čuojânist lii meid oovtâkiärdánis sekveensser. Sekveensser ohjelmistem lâi hiđes já vaigâd, já tot ij iššeed, et ruustig fáárust lâi tuše raavâkirje [[jaapaankielâ|jaapaankiellân]]. Tai suujâi tiet TB-303 vuobdui hyeneest, já Roland Corporation lopâttij ton valmâštem. Tuše 10 000 pittád valmâštuvvojii.<ref name="jasperhamill20140325"/> Roland Corporation vuobdij majemuš čuojânâsâid hälbis hodijguin. 1980-lovo aalgâst motomeh artisteh kevttii TB-303. Ovdâmerkkân [[Charanjit Singh (musikkár)|Charanjit Singh]] keevtij tom albumist ''Ten Ragas to a Disco Beat'' (1982), já [[Orange Juice (muusikjuávkku)|Orange Juice]] singlest ''Rip It Up'' (1983).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://stylusmagazine.com/articles/seconds/buzzcocks-boredom-orange-juice-rip-it-up.htm|nommâ=Buzzcocks: Boredom / Orange Juice: Rip It Up|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-06-04|almostittee=Stylus Magazine|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20110604010309/http://stylusmagazine.com/articles/seconds/buzzcocks-boredom-orange-juice-rip-it-up.htm|vyerkkejum=2011-06-04}}</ref> Sij iä kuittâg lamaš uáli pegâlmeh. [[Chicago]]lâš artist [[Phuture]] almostitij ive 1987 pitá ''Acid Tracks''. Taat pittá šoddâdij uđđâ muusikstiijlâ: [[acid house]]. Taan stiijlâst TB-303 čuojât oovtâkiärdánis já kiärdoo bassokovvoos já jienâšuoŋâ muttoo juurâtmáin jienâsillee távjus ({{k-en|cutoff frequency}}) já resonans (eŋg. ''resonance'') -regulaattorijd. Melodia puáhtá iäláskittiđ piejâmáin motomáid nuottáid nanodâs (eŋg. ''accent'') teikâ snjagottem (eŋg. ''slide''). Maaŋgah artisteh keksejii, et čuojânâs siähánij, jis ton pattereh váldojii meddâl. Taan maŋa čuojânist lii šoddâm uđđâ sätihámásâš melodia. Motomin taat melodia lâi pyeri já artist keevtij tom. Távjá jienâ muttoo kevttimáin pehtilitteerustigijd tegu tävismašinijd tâi juármi (eŋg. ''distortion''). Távjá TB-303 kiävttoo oovtâst [[Roland TR-808]]- tâi [[Roland TR-909]] -rumbumašináin, mon Tadao Kikumoto lii meiddei sundáttâllâm.<ref name="tadao-kikumoto-exclusive-conversation"/> Čuojânâsâst šoodâi piivnoh já maaŋgah artisteh kevttii tom uđđâ elektronlii tanssâmuusikist, ovdâmerkkân [[Derrick May (musikkár)|Derrick May]] já [[Jeff Mills]] (muusikstijlâ ''Detroit techno'', 1980-lovo loopâst), [[Hardfloor]] (album ''Acperience'', 1992), [[Josh Wink]] (pittá ''Higher State of Consciousness'', 1995)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.attackmagazine.com/features/you-just-have-move-your-feet-30-years-acid/2/|nommâ=You Just Have To Move Your Feet: 30 Years Of Acid|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-10-17|almostittee=Attack Magazine|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151017044719/http://www.attackmagazine.com/features/you-just-have-move-your-feet-30-years-acid/2/|vyerkkejum=2015-10-17}}</ref> já [[Daft Punk]] (pittá ''Da Funk'', 1996).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mixdownmag.com.au/features/the-13-most-iconic-tb-303-basslines-of-all-time/|nommâ=The 13 most iconic Roland TB-303 basslines of all time|tahhee=Brewster, Will|almostittem=Mixdown Magazine|äigimuddo=2024-03-06|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> Ive 2011 [[The Guardian]] -aavis čaalij, et TB-303 almostittem ive 1981 lii ohtâ 50 tehálumos tábáhtusâin tanssâmuusik historjást.<ref name="tadao-kikumoto-roland"/> Tááláá ääigi aalgâlâš Roland TB-303 lii uáli härvinâš já tiivrâs.<ref name="jasperhamill20140325"/> Tot puáhtá mäksiđ 2 000–5 000 dollarid. Rustigist láá meid muttum versioh, ovdâmerkkân ''Devilfish'', ''Acidlab'', ''Kenton'' já ''Borg''. Toh láá meid uáli tivrâseh já vaigâdeh kavnâđ. Ton tiet čuojânâsâst láá valmâštum ennuv kopioh,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2014/feb/15/old-electronic-instruments-popular-software|nommâ=Retro electronics still popular – but why not just use modern software?|tahhee=Reidy, Tess|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2014-02-15|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.factmag.com/2017/04/08/behringer-minimoog-synth-clones/|nommâ=Attack of the clones: Is Behringer's Minimoog a synth replica too far?|tahhee=Warwick, Oli|almostittem=Fact Magazine|äigimuddo=2017-04-08|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ovdâmerkkân Behringer TD-3 (2019), Roland Aira TB-3<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.soundonsound.com/reviews/roland-tb3-touch-bassline|nommâ=Roland TB3 Touch Bassline|almostittem=www.soundonsound.com|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já Roland TB-03.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.musicradar.com/reviews/roland-tb-03-bass-line|nommâ=Roland TB-03 Bass Line review|tahhee=Aisher, Bruce|almostittem=MusicRadar|äigimuddo=2017-03-14|čujottum=2025-02-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Láá meid ennuv tiätturohjelmeh (ovdâmerkkân ReBirth RB-338, 2005), moh šoddâdeh siämmáálágánijd jienâid ko olmâ Roland TB-303. Toh mäksih ennuv ucceeb ko aalgâlâš Roland TB-303. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Acid house]] [[Luokka:Analogisiih syntetisaattoreh]] [[Luokka:Roland syntetisaattoreh]] o2vz9vxhdhrwc1k95f4ulsmd4h5merq 0 25920 159461 150501 2026-09-26T00:32:20Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159461 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:SEE-Eneolithic-cultures-Cucuteni.jpg|thumb|Kárttá, mast uáinoo Cucuteni–Trypillia-kulttuur kuávlu]] '''Cucuteni–Trypillia-kulttuur''' lâi olmoošsiärvádâh, mii eelij suullân 6 000 ihheed tassaaš [[Čapismeerâ]] taavaabeln.<ref name="nature07012025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nature.com/articles/d41586-024-04216-1|nommâ=Who built Europe’s first cities? Clues about the urban revolution emerge|tahhee=Marris, Emma|äigimuddo=7.1.2025|čujottum=13.2.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Arponen, V. P. J.; Ohlrau, René & Kerig, Tim|Paječaalâ=The Capability Approach and Archaeological Interpretation of Transformations: On the Role of Philosophy for Archaeology|Almostittem=Open Archaeology|Äigimuddo=2024|Doi=10.1515/opar-2024-0013}}</ref> Sij huksejii stuorrâ aassâmsoojijd tááláin [[Romania]], [[Moldova]] já [[Ukraina]] kuávluin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|nommâ=7,000 years ago, Neolithic optical art flourished|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2015-12-24|almostittee=NBC News|čujottum=2025-02-13|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151224112849/http://www.nbcnews.com/id/26839697/ns/technology_and_science-science/t/years-ago-neolithic-optical-art-flourished/|vyerkkejum=2015-12-24}}</ref> Motomijn aassâmsoojijn láá tuhátteh tááluh. Maaŋgah totkeeh aneh täid aassâmsoojijd [[Euroop]] vuossâmužžân stuorrâ kaavpugin. Nubeh oppeet suogârdeh, lii-uv koččâmâš olmâ kaavpugijn vâi tuše stuorrâ siijdâin. Jyehi tááhust taah sajeh lijjii uáli epitáváliih Euroop arâhistorjást.<ref name="nature07012025"/> Cucuteni–Trypillia-kulttuur piištij kuhháá, suulân 2 000 ihheed. Talle tot lappui kyeđehánnáá magarijdgin meerhâid. Ovdil maaŋgah tiäđuh taan aalmugist illá huámmášuvvojii, tastko sii aassâmkuávlu lii kukken kuávluin, moh táválávt láá tutkum eenâb, tegu Sumer teikâ toovláš [[Egypt]].<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/02/13/udda-tutkamus-cielgee-kiah-huksejii-euroop-vuossamuid-kaavpugijd/|nommâ=Uđđâ tutkâmuš čielgee, kiäh huksejii Euroop vuossâmuid kaavpugijd|tahhee=Rämö, Pauli|äigimuddo=2025-02-13|čujottum=2025-02-13}}</ref> ==Ohtsâškodde já megasajeh== [[Tiätuvuárkká:02022 1117 Cucuteni–Trypillia and Lipitsa ceramic vessels, Podolian Upland, Dniester–Carpathian region.jpg|thumb|left|Cucuteni–Trypillia-kulttuur keramiik]] Arkeologeh láá kavnâm ennuv keramiik, ađai [[njaajâ]]st rahtum liitijd. Tain láá mučis čapis kovoseh kuovgis ponneest. Lii olâttittee, et puoh ulmuuh kevttii täid fiijnâ tiiŋgâid, iä tuše riges ulmuuh. Toh láá kavnum táválijn tááluin. Tot sáttá merhâšiđ, et ohtsâškodde lâi viehâ täsiárvusâš. Arkeologeh iä lah kavnâm stuorrâ palacijd teikâ riges ulmui haavdijd, nuuvt ete kenski sist ij lamaš čielgâ jođetteijee tego eres stuorrâ kulttuurijn.<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025"/> [[Tiätuvuárkká:Maidanetske Cucuteni-Trypilla mega site, illustration.png|thumb|Megasaje]] Taah stuorrâ aassâmsajeh kočoduvvojeh motomin "megasaijeen" ({{k-en|megasite}}). Tain stuárráámuin sattii leđe joba 3 000 táállud. Tááluh lijjii huksejum távjá siämmáánáál, ige kihheen orroom asâmin fijnásubbooht ko iäráseh. Maaŋgâin aassâmsoojijn lâi kaskoo stuorrâ kuárus kuávlu, mast iä lamaš rakânâsah. Kihheen ij tieđe vissásávt, mađe várás tot lâi. Motomeh arvâledeh, et tobbeen puovtij toollâđ ubâ siärvus čuákkimijd já juuhlijd teikâ kuáđuttiđ käärji.<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025"/> Iivij ääigi uđđâ ääših láá kavnum ovdâmerkkân áimučuovâkuuvijn já magneetmittedmijn. Tááluh puáldojii távjá tátulávt, kenski oskoldâhlij suujâi keežild. Tááluin láá pááccám enâmân puálu meerhah, já arkeologeh pyehtih návt sárguđ káártáid tovláin aassâmsoojijn. Kávnuseh čujotteh toos, et ulmuuh šoddâdii käärji, viljâlii eennâm já rahtii fiijnâ keramiik. Piärgust ij lamaš stuorrâ rooli purrâmâšvááljust, pic sij purrii eenâb valje já palgošaddoid.<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025"/> Cucuteni–Trypillia-kulttuur eromâš jiešvyehi lii tot, et puoh tááluh lijjii siämmáálágáneh. Tot sáttá muštâliđ täsiáárvust. Nube tááhust moonnâmääigi kávnuseh čujotteh toos, et ohtsâškoddeest aalgij maŋeláá oinuđ monniilágán hierarkia. Motomijn majebijn aassâmsoojijn láá kavnum stuárráábeh rakânâsah, moh kočoduvvojeh "megastruktuurin". Tain sattii leđe ohtâsiih vuárháh teikâ eromâš sajeh, main ulmuuh porgii oovtâst. Motomij totkei mield täin rakânâsâin lijjii jođetteijeeh teikâ paapah.<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025"/> ==Lappum== Loopâst Cucuteni–Trypillia-kulttuur lappui suulân 3400 oKr. Ij lah vises tiätu tast, mondiet sij vuolgii teikâ mondiet sii kulttuur nuuvâi. Motomeh totkeeh oskoh, et šoŋŋâdâhnubástus tovâttij čuolmâid eennâmtuálun. Nubeh jurdeh, et uđđâ noomaadaalmugeh pottii nuorttân já olgoštittii sii. Kenski meddei sisâruossâriijdoh teikâ jo ovdánmin lamaš eresárvusâšvuotâ vaikuttii kulttuur lappuumân.<ref name="nature07012025"/><ref name="aavis13022025"/> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Cucuteni–Trypillia-kulttuur|*]] rhju42vu3cwz975n615qcxkil1kres3 0 25921 159952 150502 2026-09-26T02:49:25Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159952 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/kuobbâreh | nommâ = Saavzâčááná | kove = Schaf-Porling Albatrellus ovinus.jpg | kobdodâh = 250 | kovetekstâ = Saavzâčáánáh | status = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Kuobbâreh]] ''Fungi'' | tävgi = ''Basidiomycota'' | vyelitävgi = ''Agaricomycotina'' | luokka = ''Agaricomycetes'' | vyeliluokka = | lahko = ''[[Russulales]]'' | hiäimu = ''Albatrellaceae'' | suuhâ = [[Saavzâčáánáh]] ''Albatrellus'' | šlaajâ = ''ovinus'' | šlaajâ_auktor = | vyelišlaajâ = | vyelišlaajâ_auktor = | kyevtiuásásâš = Albatrellus ovinus | kyevtiuásásâš_auktor = ([[Jacob Christian Schäffer|Schaeff.]]) [[František Kotlaba|Kotl.]] & [[Zdeněk Pouzar|Pouzar]]<ref>[http://www.indexfungorum.org/Names/namesrecord.asp?RecordId=292351 Taksonomia käldee: Index Fungorum] 16.8.2008</ref> | lavdâmkárttá = | lavdâm_kobdodâh = | lavdâm_tekstâ = | synonymeh = * Polyporus ovinus | wikispecies = | commonscat = Albatrellus ovinus }} '''Saavzâčááná''' (''Albatrellus ovinus'') lii ''[[Russulales]]''-laahkon kullee [[kuobbâreh|kuobâr]], mii šadda eromâšávt kuosâmeecijn.<ref name="martatlampaankääpä">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ruoka/ruoanvalmistus/ruoka-aineet/sienet/lampaankaapa/|nommâ=Lampaankääpä|almostittem=|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Suomâst== Maadâ-Suomâst tot lii uáli táválâš kuobâr, tavveen vist tot lii härvinub. Kuobbâr puáhtá čuággiđ porgemáánust roovvâdmáánu pelimudo räi.<ref name="martatlampaankääpä"/> ==Purrâmâškuobâr== Saavzâčááná lii eromâš šiev purrâmâškuobâr. Nuorâ kuobbârij smakkâ lii lääivib, ko vist puárásub kuobbâreh láá ucánjáhháá riččâsuboh. Saavzâčááná puáhtá kopšâdiđ nuhtán. Tot suápá puohlágán kuobârpurrâmâššáid, já tom puáhtá meid passeeđ páánust saavzâčáánápihvin. Saavzâčááná puáhtá kalmaattiđ tâi kuškâdiđ čáláttâssân. Tast puáhtá meid rähtiđ maaŋgâlágánijd kuobârsiäiluttuvâid.<ref name="martat2025-01-14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ajankohtaista/vuoden-2025-luonnontuotteet-ovat-pihlaja-lampaankaapa-ja-nokkonen/|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2025-01-14|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Saavzâčáánást lii ennuv sáigu já [[D-vitamiin]]. Tot siskeeld meid [[seeleen]] sehe mottoom verd [[kalium]].<ref name="martat2025-01-14"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|čujottum=17.2.2025|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250217095134/https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|vyerkkejum=2025-02-17}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Purrâmâškuobâreh]] [[Luokka:Russulales]] j2wzyzkawkzqdgghbkffka56xug2cq3 0 25927 159706 150503 2026-09-26T01:38:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159706 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/šadoh | nommâ = Käskee | tieđâlâš nommâ = Urtica dioica | kove = Brennnessel_1.JPG | tile = | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš) | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Šadoh]] ''Plantae'' | vyelikodde = [[Pocceešadoh]] ''Tracheobionta'' | pajetävgi = | tävgi = [[Siemâšadoh]] ''Spermatophyta'' | vyelitävgi = [[Čiähásiemmânsiih]] ''Magnoliophytina'' | pajeluokka = | luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida'' | pajeluokka = | luokka = | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = ''Rosales'' | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = ''Urticaceae'' | vyelihiäimu = | suuhâ = ''Urtica'' | šlaajâ = ''dioica'' | vyelišlaajâ = }} '''Käskee''' (''Urtica dioica'') lii táválâš šaddo pirrâ [[Suomâ]], eereeb tavemuu [[Laapi eennâmkodde|Laapist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|čujottum=17.2.2025|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250217095134/https://www.arktisetaromit.fi/sitenews/view/-/nid/607/ngid/1|vyerkkejum=2025-02-17}}</ref> Tondiet ko käskei čoggâšuvá älkkeht nitraat, šado ij kolgâččii nuurrâđ tagarijn soojijn, mast lii ennuv [[typpi]].<ref name="martatnokkonen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ruoka/ruoanvalmistus/ruoka-aineet/luonnonyrtit/nokkonen/|nommâ=Nokkonen|almostittem=|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Tágáreh sajeh láá ovdâmerkkân kompostij já navittij aldasijn.<ref name="martatnokkonen"/> ==Kiävttu== Käskee loostâid já nuorâ versoid puáhtá kevttiđ vorâsin, kalmaattiđ já kuškâdiđ. Taid puáhtá kevttiđ uáli maaŋgâpiälálávt purrâmušâin, liäibumist, orttâjuhâmušâin já pulverin. Käskee siemânijd puáhtá kevttiđ njaddon purrâmušâin já liäibumist. Ton lasseen käskee kiävttoo kosmetiikist. Käskeečääci lii meid pyeri luándumiäldálâs šaddosuojâlemamnâs já suvle. Käskeesááiguin valmâštuvvojeh tekstiileh.<ref name="martat2025-01-14">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.martat.fi/ajankohtaista/vuoden-2025-luonnontuotteet-ovat-pihlaja-lampaankaapa-ja-nokkonen/|nommâ=Vuoden 2025 luonnontuotteet ovat pihlaja, lampaankääpä ja nokkonen|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2025-01-14|čujottum=2025-02-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Käskest láá eromâš pyereh raavvâdáárvuh. Tot siskeeld ennuv protein já raavvâdsááigu. Käskest láá meid stuorrâ mereh [[magnesium]], [[kalium]], [[fosfor]] já [[ryevdi]] sehe eromâšávt ennuv [[kalsium]]. Tast lii meid ennuv [[C-vitamiin|C-]] já [[B-vitamiin]]. Käskee siemânijn lii eereeb iärrás [[E-vitamiin]] sehe [[linolsuvrâ]].<ref name="martat2025-01-14"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Käskeeh]] [[Luokka:Purrâmâššân kevttum šadoh]] [[Luokka:Sáigušadoh]] [[Luokka:Tiivrij tuástumamnâseh]] 8jiep3ts72q9r0hn1ryq17ohyf39bg2 0 25995 159426 150510 2026-09-26T00:20:45Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159426 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Anu Kaaja | kove = | šoddâm = 1984, [[Tampere]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, kietâčällee | noomah = | šlaajâ = surrealism | kielâ = suomâkielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Anu Kaaja''' (š. [[1984]] [[Tampere]], [[Suomâ]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002861955.html|nommâ=HS esittää kolme kysymystä esikoiskirjailijoille|tahhee=Majander, Antti|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2015-10-24|sitaat=Anu Kaaja syntyi 1984 Tampereella. Hän on käsikirjoittaja ja asuu Turussa.|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/http%253A%252F%252Fdata.kirjasampo.fi%252Factor_Kaaja%25252C%252BAnu|nommâ=Kaaja, Anu|almostittem=Kirjasampo.fi|čujottum=2025-03-02|kielâ={{fi}}}}</ref>) lii syemmilâš kirječällee já kietâčällee.<ref name=":0" /><ref name="teos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.teos.fi/Kaaja+Anu|nommâ=Anu Kaaja|almostittee=Teos|čujottum=2025-03-02|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun čáálá [[suomâkielâ]]n. == Škovlim == Kaaja valmâštui medianomin [[Tampere áámmátollâškovlá|Tampere áámmátollâškoovlâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://richter-stiftung.uni-greifswald.de/wp-content/uploads/2018/10/P_2018.pdf|nommâ=Junge Literatur in Europa|almostittem=Hans Werner Richter-Stiftung|äigimuddo=2018|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2025-03-05|kielâ={{de}}}}</ref> Tast maŋa sun luvâškuođij elleekuuvij kietâčäällim [[Salford ollâopâttâh|Salford ollâopâttuvvâst]], mast sun maŋeláá valmâštui taiđuu maisterin.<ref name=":1" /> Helsigist sun luuvâi [[Kreatiivlâš čäällim|kreatiivlii čäällim]] [[Kriittisâš ollâškoovlâ|Kriittisii ollâškoovlâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sets.fi/fi/blog/2025/02/27/the-ribbon-bow-by-anu-kaaja-nominated-for-the-nordic-council-literature-prize/|nommâ=The Ribbon Bow by Anu Kaaja nominated for the Nordic Council Literature Prize|almostittem=Schildts & Söderströms|äigimuddo=2025-02-27|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref> Tobbeen sun čäliškuođij vuossâmuu kirjees ''Muodonmuuttoilmoitus.'' == Karrieer == Kaaja vuossâmuš kirje ''Muodonmuuttoilmoitus'' lii ive 2015 almostum [[Surrealism|surrealistisâš]] nooveelčuágáldâh. Kirje lâi iävtukkâssân siämmáá ive [[Helsingin Sanomat -kirjálâšvuotâpalhâšume|Helsingin Sanomat -kirjálâšvuotâpalhâšumán]], mii mieđettuvvoo ive pyeremuu suomâkielâg vuosâkiirján.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirjasampo.fi/fi/node/5931|nommâ=Helsingin Sanomien kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2015|almostittem=www.kirjasampo.fi|čujottum=2025-03-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name=":2" /> Kirje poođij nubben já finnij kunneemainâšume.<ref name="teos" /> Čuávuváá ive kirje lâi iävtukkâssân Mahdollisen Kirjallisuuden Seura -palhâšumán-uv, mut ij vuáittám.<ref name="mks-2016">{{Nettikäldee|čujottâs=http://mahdollisenkirjallisuudenseura.net/wp-content/uploads/MKS-palkinto-2016.pdf|nommâ=Mahdollisen Kirjallisuuden Seuran palkinnon saavat vuonna 2016 seuraavat teokset:|almostittem=Mahdollisen Kirjallisuuden Seura|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250305030015/http://mahdollisenkirjallisuudenseura.net/wp-content/uploads/MKS-palkinto-2016.pdf|vyerkkejum=2025-03-05}}</ref> Ive 2017 siämmáš kirje lâi oppeet iävtukkâssân, taan keerdi [[Jarkko Laine -palhâšume|Jarkko Laine -palhâšumán]].<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ts.fi/kulttuuri/3515037|nommâ=TS Kirja {{!}} Iloinen ilmaisumuodonmuuttaja|tahhee=Karhu, Tuomo|almostittem=Turun Sanomat|äigimuddo=2017-05-17|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250304233216/https://www.ts.fi/kulttuuri/3515037|vyerkkejum=2025-03-04|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref> Taam palhâšume kirje vuoitij-uv.<ref name=":3" /> Ive 2017 almostui Kaaja nubbe kirje já vuossâmuš roomaan ''[[Leda (romaani)|Leda]]''. Kirje lii peividum versio antiikáigásii kreikkalii ''Leda''-mainâsist, mon Kaaja lii sajaldittám antiikáigásii Kreika saajeest 1700-lovo loopâ Raanskan.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aamulehti.fi/kulttuuri/raiskaajapatongeilla-savayttaneen-kirjailijan-teravin-hulluus-hukkuu-vanhaan-myyttiin-24324771/|nommâ=Raiskaajapatongeilla säväyttäneen kirjailijan terävin hulluus hukkuu vanhaan myyttiin|almostittem=Aamulehti|äigimuddo=2017-03-07|almostittee=Alma Media|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171215053715/https://www.aamulehti.fi/kulttuuri/raiskaajapatongeilla-savayttaneen-kirjailijan-teravin-hulluus-hukkuu-vanhaan-myyttiin-24324771/|vyerkkejum=2017-12-15|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref> Roomaan lâi iävtukkâssân sehe ive 2017 [[Toisinkoinen-palhâšume|Toisinkoinen-palhâšumán]] já ive 2018 [[Runeberg-palhâšume|Runeberg-palhâšumán]].<ref name="ts-3766959">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ts.fi/kulttuuri/kirjat/3766959/Juha+Kulmala+ja+Anu+Kaaja+Runebergehdokkaina|nommâ=Juha Kulmala ja Anu Kaaja Runeberg-ehdokkaina|almostittem=Turun Sanomat|äigimuddo=2017-12-14|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20171214140802/http://www.ts.fi/kulttuuri/kirjat/3766959/Juha+Kulmala+ja+Anu+Kaaja+Runebergehdokkaina|vyerkkejum=2017-12-14|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":4" /> Kaaja vuoitij Toisinkoinen-palhâšume, mut ij Runeberg-palhâšume.<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://toisinkoinen.wordpress.com/2018/02/06/toisinkoisen-2017-voitti-anu-kaajan-leda/|nommâ=Toisinkoisen 2017 voitti Anu Kaajan Leda|tahhee=toisinkoinen|almostittem=Toisinkoinen|äigimuddo=2018-02-06|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190407094805/https://toisinkoinen.wordpress.com/2018/02/06/toisinkoisen-2017-voitti-anu-kaajan-leda/|vyerkkejum=2019-04-07|čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Gummerus]] almostitij ive 2017 nooveelčuágálduv ''[[Jatkuu!]]'', mon 10 čälled čallii mainâsijd [[Syemmilâš kirjálâšvuotâ|syemmilii kirjálâšvuođâ]] klassikkoi vuáđuld. Kaaja maainâs ''Toinen talvi'' vuáđuduvá [[Tove Jansson]] [[Tijdâtälvi|''Tijdâtáálván'']].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibobook.fi/2018/05/17/miksi-en-osaa-lukea-novelleja/|nommâ=Miksi en osaa lukea novelleja?|tahhee=Kuivalahti, Laura|almostittem=Bibbidi Bobbidi Book|äigimuddo=2018-05-17|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 2020 almostui Kaaja kuálmád kirje ''[[Katie-Kate]]''. Provokatorisii roomaan nommâ čuujoot [[Katie Price|glamourmalli Katie Pricen]] já [[Catherine (Wales prinses)|herttuatar Kate Middletonân]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000006420025.html|nommâ=Anu Kaajan kirjallinen leka murjoo prinsessuutta hulvattomasti ja älykkäästi|tahhee=Riihinen, Eleonoora|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2020-02-27|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200227055939/https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000006420025.html|vyerkkejum=2020-02-27|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":5" /> Taan kirjeest Kaaja finnij ive 2020 [[Kalevi Jäntti -palhâšume]].<ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007656003.html|nommâ=Anu Kaaja, Helmi Kajaste ja Sini Silveri saavat Kalevi Jäntin palkinnot: ”Häiritsevä romaani”, luonnehtii raati median naiskuvia ruotivaa teosta|tahhee=Koppinen, Mari|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2020-12-02|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201202084344/https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007656003.html|vyerkkejum=2020-12-02|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11675570|nommâ=Provosoiva pornoromaani voitti merkittävän kirjallisuuspalkinnon|tahhee=Aromaa, Jonni|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2020-12-02|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}}}</ref> Muáddi ive maŋeláá almostui Kaaja vuossâmuš párnáikirje [[Florian & Griselda|''Florian & Griselda'']].<ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lastenkirjainstituutti.fi/arvostelut/kiire-kaaos-ja-vapaus|nommâ=Kiire, kaaos ja vapaus|tahhee=Korolainen, Tuula|almostittem=Párnáikirjeinstituut|čujottum=2025-03-05|kielâ={{fi}}}}</ref> Mainâsij [[Kuuhâs|kukkâseh]] láá riimijguin. Kirje lii kuvvim syemmilâš nukketeattertaaidâr [[Lee Lahikainen]].<ref name=":6" /> Kaaja niäljád kirje rävisulmuid, kollaasroomaan [[Rusetti (Kaaja roomaan)|''Rusetti'']], almostui ive 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009626660.html|nommâ=Anu Kaajan kollaasiromaani on esteettinen nautinto lukijalle|tahhee=Seppänen, Arttu|almostittem=HS.fi|äigimuddo=2023-06-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230610145623/https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009626660.html|vyerkkejum=2023-06-10||čujottum=2025-03-04|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Kuovâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] [[Tave-enâmij rääđi]] almottij, ete Kaaja kollaasroomaan lii ohtâ iävtukkâsâin [[Ive 2025 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|ive 2025 Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán]].<ref name="kvp-2025">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/fi/news/tassa-ovat-pohjoismaiden-neuvoston-kirjallisuuspalkinnon-ehdokkaat-2025|Nommâ=Tässä ovat Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2025|Äigimuddo=2025-02-27|Almostittee=[[Tave-enâmij rääđi]]|Čujottum=2025-03-02|Kielâ={{fi}}}}</ref> == Palhâšumeh == * 2015 – [[Jarkko Laine -palhâšume]]<ref name=":1" /><ref name=":3" /> * 2017 – [[Toisinkoinen-palhâšume]]<ref name=":1" /> * 2020 – [[Kalevi Jäntti -palhâšume]]<ref name=":1" /> == Pargo == * 2015 – ''[[Muodonmuuttoilmoitus]]'' * 2017 – [[Leda (Kaaja roomaan)|''Leda'']] * 2020 – ''[[Katie-Kate]]'' * 2022 – [[Florian & Griselda|''Florian & Griselda'']] * 2023 – [[Rusetti (Kaaja roomaan)|''Rusetti'']] === Antologia === * 2017 – ''[[Jatkuu!]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/anders.1623304|nommâ=Jatkuu! fanifiktiota kirjallisuutemme klassikoista|almostittem=Finna|sitaat=Novellistit: Antti Heikkinen, Iida Sofia Hirvonen, Juha Hurme, Anu Kaaja, Juhani Karila, Joonas Konstig, Laura Lindstedt, Erkka Mykkänen, Petri Tamminen ja Saara Turunen.|čujottum=2025-03-05|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250305030015/https://www.finna.fi/Record/anders.1623304|vyerkkejum=2025-03-05}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1984 šoddâmeh]] [[Luokka:Syemmiliih kirječälleeh]] hiy9rq0s912isem1zkf602nrqob64s5 0 26271 159506 150533 2026-09-26T00:42:29Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159506 wikitext text/x-wiki '''Glarus kanton historjá''' kie [[Glarus kanton]] historjá. Glarus kanton seervâi Sveeici vuárnumliiton ive&nbsp;1352.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Glarus-district-Switzerland?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Glarus|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Suvorov suátimätki Glarusist ive 1799== [[Tiätuvuárkká:Joseph Kreutzinger - Portrait of Count Alexander Suvorov - WGA12281.jpg|thumb|Aleksandr Suvorov]] Ive&nbsp;1799 pegâlmâs ryeššilâš suátihovdâ [[Aleksandr Suvorov]] marssij suátivievváin Sveeici kuovdin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/041517/2012-07-26/|nommâ=Suvorov, Aleksandr|almostittem=hls-dhs-dss.ch|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> Talle [[Ranska]] suáđih ullii meddei Aalpâi räi. Suvorov juávhuh juttii vaigâdis várádâhkiäinui peht. Mottoom tehálâš tuáru tábáhtui ''Teufelsbrücke'' (piiru šalde) puotâ. Taan tuárust ryeššiliih já ranskaliih suáldátteh kuáhtájii. Suáldátteh torruu ciägukällei já njalahâs pálgái alne. Maŋgâseh lammâšuvvii teikâ jammii kolmâ já vaigâdis meecist. Kolmum lâi táválâš. Lusis riäidui keežild lihâdem lâi uáli vaigâd. Meiddei purrâmâš já čääci lijjii tuše váhá. Tot vaibâdij suáldáttijd ain eenâb.<ref name="suvorovrüegg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://blog.nationalmuseum.ch/en/2018/08/suvorov-an-offensive-goes-awry-in-the-high-mountains/|nommâ=Suvorov: An offensive goes awry in the high mountains|tahhee=Rüegg, Severin|čujottum=26.3.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Suvorov ferttij mutteđ vuáváámis. Sun ij puáhtám jotteeđ algâalgâlii kiäinu mield. Glarus lâi uási uđđâ já vaigâdis kiäinust. Suáti vaiguttij čuuvtij páiháláid ässeid. Suáldátteh suáládii ässei käärji. Purrâmâš nuuvâi maaŋgâin perruin, já ulmuuh nelguu. Meiddei maaŋgah tááluh puáldojii. Suáldátteh suáládii tivrâs tiiŋgâid já kirhoi aarnijd. Páiháliih ferttejii eelliđ vaigâdis tiileest kuhháá suátimääđhi maŋa. Suvorov suátimätki lâi uánihâš, mutâ tot lâi lusis paje Glarus historjást.<ref name="suvorovrüegg"/> ==Glarus tekstiilráhtulâšvuotâ 1800-lovvoost== Glarusist aalgij stuorrâ tekstiilráhtulâšvuotâ jo 1800-lovvoost. Maaŋgâin fabrikijn valmâštuvvojii kággáh já toid teddiluvvojii kovoseh. Ohtâ pegâlmâs pyevtittâs lâi "Glarner Tüechli" -lijne. Taah lijneh vuábdojii pirrâ maailm. Ive&nbsp;1870 suulân kuálmádâs kanton ässein porgii tekstiilfabrikijn. Glarus hutkoseh já mašineh lijjii oovdâstjotteeh maailmist, já toh vijđánii eres ráhtulâšvuotâstaatáid. Uđđâ mašineh kuittâg valdii pargei saje, já maaŋgah fabrikeh steŋgejuvvojii. Ive&nbsp;1900 maŋa Glarusist ovdánškuottii meiddei eres ráhtulâšvuotâsyergih. Kuávlust valmâštuuškuottii päävir, meetaalpyevtittâsah já mašineh.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Einbürgerung Kanton Glarus|Pittá=Glarus – der Industriekanton|Sijđo=66|Almostittee=Kanton Glarus}}</ref> ==Varrim Amerikân 1800-lovvoost== 1800-lovvoost Glarus olmoošloho lasanij jotelávt. Fabrikeh já eennâmtááluh iä pastam adeliđ puohháid pargo. Maaŋgah ulmuuh paccii pargottáá, ko mašineh valdii olmoošpargovyeimi saje. Tondiet uási aalmugist meridij varriđ meddâl Sveeicist. Maŋgâseh mađhâšii [[Amerik]]ân teikâ [[Ruoššâ|Ruošân]]. Ive&nbsp;1884 vuáđudui ''Glarnerischer Auswanderungsverein'' (Glarus siirdolâšservi). Ton ulmen lâi išediđ ulmuid orniđ ohtâsii määđhi olgoenâmân. Ive&nbsp;1845 vuolgij 193 persovn juávkku [[Glarus]]ist [[Rotterdam]] kulij. Juávkku juuđij vistig [[Zürich]] já [[Basel]] peht. Talle sij lävkkejii taampân. Tamppâmätki piištij 48 peivid ovdil ko sij pottii Amerikân. Merikeejist sij jotkii määđhi junáiguin já juhâtampâiguin. Porgemáánu 8.&nbsp;peeivi sij pottii sajan, kost šoodâi [[New Glarus (Wisconsin)|New Glarus]]. Taat uđđâ aassâmsaje lii onnáá peeivi tobdosumos sveiccilâš sijdâ [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. New Glarus lii ain čiävláá glaruslijn ärbivuovijnis já historjástis.<ref>{{Kirjekäldee|Nommâ=Einbürgerung Kanton Glarus|Pittá=Auswanderung|Sijđo=66|Almostittee=Kanton Glarus}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Tschudy, J. Jacob|Nommâ=Wisconsin Historical Collections, Volume VIII|Ihe=1879|Pittá=Additional Notes on New Glarus|Siijđoh=440–445|Almostittee=State Historical Society of Wisconsin}}</ref> ==Glarus pyellim ive 1861== [[Tiätuvuárkká:CH-NB - Grafiken Orts- und Landschaftsansichten - GS-GRAF-ANSI-GL-144.tif|thumb|left|Ive 1861 pyellim]] Ive&nbsp;1861 [[Glarus|Glarus uáivikaavpugist]] cokkânij stuorrâ pyellim. Pyellim aalgij uccâ njuovčâtuuliist maŋŋeed ehidist ääitist, mii lâi Christoph Tschudi táálu paaldâst Landsgemeindeplatzist. Lieggâ föhn-pieggâ levâttij njuovčâtuulâid. Njuovčâtuulah levânii jotelávt muorâtáálust nuubán. Časkâdempiergâseh iä lamaš tuárvi. Pyelimist tuušâi stuorrâ uási kuávdáást. Maaŋgah tááluh puollii ollásávt. Ulmuuh irâttii piäluštiđ tävirijdis, mutâ tullâ ovdánij liijkás jotelávt. Suulân love olmožid jammii. Pyellim maŋa kaavpug ferttij huksiđ masaba ollásávt uđđâsist. Uđđâ kaavpug huksejui torvolub vuovijguin. Tááluh huksejuvvojii keeđgist já tiijlâst. Návt toh iä cokkânâm älkkeht. Pyellim muštoo ain stuorrâ pärttin. Tot muutij meiddei kaavpugvuávám, já tast šoddii uđđâáigásuboh huksimvyevih. Puálu maŋa uárnejui vijđes ruttânuurrâm. Meiddei New Glarus adelij 1&nbsp;250 dollarid<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|nommâ=New Glarus History/Timeline|almostittem=Swiss Historical Village & Museum|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en-US|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250506125949/https://www.swisshistoricalvillage.org/new-glarus-history-timeline?utm_source=chatgpt.com|vyerkkejum=2025-05-06}}</ref> (suulân 40&nbsp;000 dollarid onnáá peeivi ruuđâst) uđđâsisthuksiimân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Glarus_(capital)|nommâ=Glarus (capital)|almostittem=Encyclopædia Britannica (11th ed.)|äigimuddo=1911|almostittee=Cambridge University Press|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{clear|left}} ==Värivierrâm ive 1881== [[Tiätuvuárkká:Der Bergsturz von Elm nach Buss und Heim.jpg|thumb|Ive 1881 värivierrâm]] [[Čohčâmáánu 11.]] peeivi [[1881]] [[Elm]]ist tábáhtui stuorrâ luándukatastrof. Väärist luovânii ennuv eennâm já keeđgih. Ubâ rihte koočâi. Tot peeitij vuálá maaŋgâid tááluid já ulmuid. Maaŋgah loveh ulmuuh jammii. Taat pärtti lâi ohtâ paamuin Sveeici historjást. Maŋgâseh monâttii pääihis já omâduvâs. Motomij totkei mield ruukipargoh sattii hiäjusmittiđ vääri. Päärti maŋa siijdâ koolgâi huksiđ masa ollásávt uđđâsist. Ässeeh išedii nubijdis já algâttii elimis uđđâsist. Rakânâsah huksejuuškuottii sävribijn materiaalijn, tego keeđgist já betonist. Návt viggui estuđ tot, et siämmáámuđusiih päärtih iä šodâččii puátteevuođâst. Onnáá peeivi Elm-siijdâst láá muštomeerhah, moh kunnijâtteh jämmeid. Tábáhtusâst lii oppum ennuv. Totkeeh totkeh vala-uv, maht vierrâm tábáhtui, vâi siämmáálágáneh katastrofeh puávtáččii estuđ puátteevuođâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|nommâ=Der Bergsturz von Elm|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-10-11|almostittee=Elm Ferienregion|čujottum=2025-03-23|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161011145502/http://www.elm.ch/sommer/nav-main/region/geschichte/bergsturz-elm.html|vyerkkejum=2016-10-11}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Glarus kanton|Historjá]] [[Luokka:Sveeici historjá]] i71mato7xex734ic8jncov4g50yjere 0 26275 159672 150535 2026-09-26T01:31:16Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159672 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Klausenpass Hotel Passhoehe.jpg|thumb|Klausen-várádâhnjuáski]] '''Klausen-várádâhnjuáski''' ({{k-de|Klausenpass}}) lii [[várádâhnjuáski]] [[Uri kanton]]ist [[Sveicci|Sveeicist]]. Ton alodâh lii 1&nbsp;948&nbsp;m merâase paajaabeln.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.alpen-paesse.ch/de/alpenpaesse/klausenpass/|nommâ=Klausenpass|almostittem=Alpenpässe|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=de-DE}}</ref> ==Historjá== ===Klausenrennen=== Klausen-várádâhnjuáski várádâhmaađij lii kevttum jo čuođij ivij ääigi. Algâaalgâst maađij huksejui keeđgijn já čunnust. Huksim lâi uáli vaigâd, tastko väärih láá ciägguseh, keezih já äŋgireh. 1920-lovvoost Klausen-várádâhnjuáski šoodâi pegâlmin autokištottâlmijnis. Vyeijeeh irâttii vyeijiđ várádâhnjuáski nuuvt jotelávt ko máhđulâš. Kištottâllâmrađe lâi 20 kilomeetterid kukke já siskeldij ennuv mokkáás oosijd. Maaŋgah Euroop pegâlmâs vyeijeeh pottii kištottâllâđ taan vaigâdis kiäinun. Kištottâllâm uážui noomâ ''Klausenrennen''. Torvolâšvuođâ keežild kištottâlmeh uárnejuuškuottii härvibeht, já loopâst toh nuhhii ollásávt. Tääl ennuv maŋeláá puáris já härvinâš autoh vyejih oppeet Klausen-várádâhnjuáskist. Tábáhtusâst láá ennuv keččeeh. Ulmuuh peesih keččâđ historjálijd autoid, kuullâđ puáris moottorij jienâ já ihástâllâđ čuálččáás várádâhenâduvâid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.klausenrennen.com/de/geschichte|nommâ=Geschichte|almostittem=www.klausenrennen.com|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=de|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250419044237/https://klausenrennen.com/de/geschichte|vyerkkejum=2025-04-19}}</ref> ===Glarus já Uri kantonij rääji=== Legend mield tovle Glarus já Uri ässeeh rijdâlii ohtânmaanoost enâmijdis raajijn. Sij meridii čuávdiđ riijdo. Ive kuhemuu peeivi, tállán ko käniores piškoi iđedist, sehe [[Glarus kanton]] já Uri kanton vuolgâttii oovtâ kievrâs já hárjánâm käččee Klausen-várádâhnjuáski kulij. Ulmen lâi pieijâđ räjisárgá toho, kogo käččeekyevtis teiváin. Käččeeh väljejuin tárkká. Meiddei känioráseh väljejuvvojii tárkká, tastko toh kolgii piškođ eidu rievtis ääigi. Uri ässeeh purâttâllii käniorásis tuše váhá, tastko sij uskuu, et nelgi já koško uážžuh tom koccáđ tolebáá. Sij tollii käniorráás iärust kaanijn, amas tot hettejuđ. Glarus ässeeh vist väljejii pyeidis käniorráás, vâi tot puávtáččij piškođ korrâsávt.<ref name="dongklausen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dong.world/2020/06/from-klausenpass-to-griesslisee-a-hidden-lake-fed-by-the-claridenglacier/?utm_source=chatgpt.com|nommâ=From Klausenpass to Griesslisee – a hidden lake fed by the Clariden Glacier - Dong’s Journey|tahhee=|äigimuddo=2020-06-17|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref name="academyklausen">{{Kirjekäldee|Nommâ=The Academy and Literature, Vol. 42|Ihe=1892|Sijđo=27|Almostittee=Academy Publishing Company|www=https://books.google.fi/books?id=LkVRAAAAYAAJ&q=glarus+uri+1315+cock+-wikipedia&redir_esc=y#v=snippet&q=glarus%20uri%201315%20cock%20-wikipedia&f=false}}</ref> Ko čuávduspuddâ poođij, ulmuuh kuccii ubâ iijâ já vuordii käniorráás jienâ. Uri käniores Altdorfist koccái tooláá iđedist já piškoi vuossâmužžân. Uri käččee kaččâlij tállán. Siämmáá ääigi Glarus käniores oođij vala, nuuvt ete Glarus käččee kuođâldui. Forgâ meiddei Glarus käniores koccái já piškoi. Taan maŋa Glarus käččee kaččâlij. Sun kaačâi jotelávt pajas vääri kuhes lavhijguin. Forgâ sun huámášij, et Uri käččee poođij jo suu oovdeld. Talle Uri käččee čuárvui: "Täst lii rääji!" Glarus käččee eeđâi sorolâžžân: "Ránnjá, liähu vuoigâlâš já addel munjin vala pitá nijttoost, mon tun lah vuáittám!" Vistig Uri käččee ij miettâm toos, mutâ talle sun ärmittij vaibâm vuástálistes. Sun iävtuttij: "Mun adelâm tunjin nuuvt ennuv ko tun pastah kyeddiđ muu vääri pajas selgistâd." Talle Glarus ruokis käččee vaaldij Uri almaa siälgásis. Sun irâttij kuárŋuđ váárán, mutâ sun luhostui pajaniđ tuše muáddi läävhi. Talle sun ij puáhtám vuoiŋâđ innig pyereest. Sun halijdij juuhâđ kolmâ aijust, mutâ Uri almai tiiptij juuhâđ tuše, jis sun lâi Glarus almaa seelgist. Talle Glarus almai lâi nuuvt vaibâm, et sun jaamij. Vala tááláá ääigi taat aajâ kočoduvvoo räjiaajân. Uri ässeeh ilodii uđđâ enâmist, já Glarus ässeeh lijjii čiävlááh ruokis já vievsâs käččestis.<ref name="dongklausen"/><ref name="academyklausen"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalpâi várádâhnjuáskih]] [[Luokka:Sveeici várádâhnjuáskih]] [[Luokka:Uri kanton]] lced4y7ahkz0ih97urnk9a8q73gzd79 0 26480 159339 150571 2026-09-26T00:08:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159339 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=5}} '''537''' ('''DXXXVII''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[tuotâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[530-loho|530-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Hagia Sofia]] vihkui anon [[Konstantinopol]]ist.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Müller-Wiener, Wolfgang|Nommâ=Bildlexikon zur Topographie Istanbuls: Byzantion, Konstantinupolis, Istanbul bis zum Beginn d. 17 Jh|Ihe=1977|Sijđo=86|Almostittemsaje=Tübingen|Almostittee=Wasmuth|Isbn=978-3-8030-1022-3}}</ref> ==Šoddâmeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Chen Chang]], [[Chen-dynastia]] prinssâ (j. [[560]]) ==Jämimeh== ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Husi Chun]], [[Tave-Wei-dynstia]] kenraal (š. [[495]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.cyclopaedia.info/wiki/Husi-Chun|nommâ=Husi Chun|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-08-13|almostittee=Cyclopaedia|čujottum=2025-04-15|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140813181746/http://www.cyclopaedia.info/wiki/Husi-Chun|vyerkkejum=2014-08-13}}</ref> * [[Gartnait I]], [[Pikteh|piktij]] kunâgâs iivij [[531]]–537 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Anderson, Alan Orr|Nommâ=Early Sources of Scottish History A.D. 500–1286, volume 1|Ihe=1990|Almostittemsaje=Stamford|Almostittee=Paul Watkins|Isbn=1-871615-03-8}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|537}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:537|*]] qtren8xgmkuu5y9xt76as3zzj4xvp9z 0 26659 159473 150603 2026-09-26T00:34:15Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159473 wikitext text/x-wiki {{Tennisturnam ihe SD | nommâ = Düsseldorf Open | ihe = 2014 | staatâ = {{lippu|Saksa}} | kaavpug = [[Düsseldorf]] | šlaajâ = niäljásspellâ | kategoria = ATP 250 | ase = massa | oornigist = 2. | turnam aalgij = 18. vyesimáánu 2014 | turnam nuuvâi = 24. vyesimáánu 2014 | spelleeh = 32 (16 paarrâd) | miäštár = {{flagicon|MEX}} [[Santiago González (tennis)|Santiago González]]<br />{{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky]] | finalist = {{flagicon|GER}} [[Martin Emmrich]]<br />{{flagicon|GER}} [[Christopher Kas]] | puáđus = 7–5, 4–6, [10–3] | šlaajâ2 = Kuáhtásspellâ | ovdebáš turnam = [[Power Horse Cup 2013 – Niäljásspellâ|2013]] | turnam nommâ = [[Düsseldorf Open (ATP)|Düsseldorf Open]] | čuávuvâš turnam = }} {{Válduartikkâl|[[Düsseldorf Open 2014]]}} Taat lâi nubbe tohe, ko [[Düsseldorf Open (ATP)|Düsseldorf Open]] uárnejui. Turnam spellui massakiedijn. Tot aalgij [[vyesimáánu 18.]] peeivi já nuuvâi [[vyesimáánu 24.]] peeivi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://duesseldorf-open.org/www/start/|nommâ=Düsseldorf Open|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-05-18|čujottum=2025-04-25|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20140518080602/http://duesseldorf-open.org/www/start/|vyerkkejum=2014-05-18}}</ref><ref name="doubles">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.protennislive.com/posting/2014/6710/mdd.pdf|nommâ=2014 Düsseldorf Open – Doubles Draw|almostittem=www.protennislive.com|äigimuddo=2014|almostittee=|čujottum=25.4.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Finalist [[Santiago González (tennis)|Santiago González]] já [[Scott Lipsky]] vuoittijn [[Martin Emmrich]] já [[Christopher Kas]] 7–5, 4–6, [10–3].<ref name="doubles"/> ==Saijejum paarah== Nelji pyeremuu paarâ ranking-listo mield lijjii saijejum. {{columns-list|colwidth=30em| #{{flagicon|PHI}} [[Treat Conrad Huey|Treat Huey]] / {{flagicon|GBR}} [[Dominic Inglot]] ''(1. kiärdu)'' #{{flagicon|GRB}} [[Jamie Murray]] / {{flagicon|AUS}} [[John Peers]] ''(pelifinaleh)'' #{{flagicon|MEX}} '''[[Santiago González (tennis)|Santiago González]] / {{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky]] (miäštáreh)''' #{{flagicon|POL}} [[Tomasz Bednarek]] / {{flagicon|CZE}} [[Lukáš Dlouhý]] ''(1. kiärdu)'' }} ==Turnammuorâ== {{Draw key}} {{16TeamBracket-Compact-Tennis3 | RD1=1. kiärdu | RD2=Niäljádâsfinaleh | RD3=Pelifinaleh | RD4=Fiinaal | RD1-seed01=1 | RD1-team01={{flagicon|PHI}} [[Treat Conrad Huey|T Huey]]<br>{{flagicon|GBR}} [[Dominic Inglot|D Inglot]] | RD1-score01-1=3 | RD1-score01-2='''6''' | RD1-score01-3=[7] | RD1-seed02= | RD1-team02='''{{flagicon|ESP}} [[Marcel Granollers|M Granollers]]<br>{{flagicon|ESP}} [[Pere Riba|P Riba]]''' | RD1-score02-1='''6''' | RD1-score02-2=4 | RD1-score02-3='''[10]''' | RD1-seed03= | RD1-team03='''{{flagicon|SWE}} [[Johan Brunström|J Brunström]]<br>{{flagicon|DEN}} [[Frederik Nielsen|F Nielsen]]''' | RD1-score03-1='''6''' | RD1-score03-2='''6''' | RD1-score03-3= | RD1-seed04= | RD1-team04={{flagicon|RUS}} [[Teymuraz Gabashvili|T Gabashvili]]<br>{{flagicon|NED}} [[Igor Sijsling|I Sijsling]] | RD1-score04-1=3 | RD1-score04-2=2 | RD1-score04-3= | RD1-seed05=4 | RD1-team05={{flagicon|POL}} [[Tomasz Bednarek|T Bednarek]]<br>{{flagicon|CZE}} [[Lukáš Dlouhý|L Dlouhý]] | RD1-score05-1=2 | RD1-score05-2=6⁵ | RD1-score05-3= | RD1-seed06= | RD1-team06='''{{flagicon|CZE}} [[František Čermák|F Čermák]]<br>{{flagicon|RUS}} [[Mikhail Elgin|M Elgin]]''' | RD1-score06-1='''6''' | RD1-score06-2='''7⁷''' | RD1-score06-3= | RD1-seed07= | RD1-team07={{flagicon|USA}} [[Nicholas Monroe|N Monroe]]<br>{{flagicon|GER}} [[Simon Stadler|S Stadler]] | RD1-score07-1='''6''' | RD1-score07-2=4 | RD1-score07-3=[7] | RD1-seed08= | RD1-team08='''{{flagicon|GER}} [[Martin Emmrich|M Emmrich]]<br>{{flagicon|GER}} [[Christopher Kas|C Kas]]''' | RD1-score08-1=2 | RD1-score08-2='''6''' | RD1-score08-3='''[10]''' | RD1-seed09=PR | RD1-team09={{flagicon|GBR}} [[Colin Fleming|C Fleming]]<br>{{flagicon|GBR}} [[Ross Hutchins|R Hutchins]] | RD1-score09-1='''6''' | RD1-score09-2=6¹ | RD1-score09-3=[5] | RD1-seed10= | RD1-team10='''{{flagicon|CRO}} [[Marin Draganja|M Draganja]]<br>{{flagicon|FIN}} [[Henri Kontinen|H Kontinen]]''' | RD1-score10-1=3 | RD1-score10-2='''7⁷''' | RD1-score10-3='''[10]''' | RD1-seed11=WC | RD1-team11={{flagicon|SRB}} [[Dušan Lajović|D Lajović]]<br>{{flagicon|TPE}} [[Lu Yen-hsun|Y-h Lu]] | RD1-score11-1='''7⁷''' | RD1-score11-2=0 | RD1-score11-3=[8] | RD1-seed12=3 | RD1-team12='''{{flagicon|MEX}} [[Santiago González (tennis)|S González]]<br>{{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky|S Lipsky]]''' | RD1-score12-1=6⁵ | RD1-score12-2='''6''' | RD1-score12-3='''[10]''' | RD1-seed13= | RD1-team13={{flagicon|GER}} [[Dustin Brown (tennis)|D Brown]]<br>{{flagicon|AUT}} [[Julian Knowle|J Knowle]] | RD1-score13-1=2 | RD1-score13-2='''6''' | RD1-score13-3=[8] | RD1-seed14= | RD1-team14='''{{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Pablo Carreño Busta|P Carreño Busta]]}}<br>{{flagicon|POR}} [[João Sousa|J Sousa]]''' | RD1-score14-1='''6''' | RD1-score14-2=4 | RD1-score14-3='''[10]''' | RD1-seed15=WC | RD1-team15={{flagicon|ARG}} [[Facundo Argüello (tennis)|F Argüello]]<br>{{flagicon|ARG}} [[Manuel Peña López|M Peña López]] | RD1-score15-1='''6''' | RD1-score15-2=2 | RD1-score15-3=[5] | RD1-seed16=2 | RD1-team16='''{{flagicon|GBR}} [[Jamie Murray|J Murray]]<br>{{flagicon|AUS}} [[John Peers|J Peers]]''' | RD1-score16-1=4 | RD1-score16-2='''6''' | RD1-score16-3='''[10]''' | RD2-seed01= | RD2-team01={{flagicon|ESP}} [[Marcel Granollers|M Granollers]]<br>{{flagicon|ESP}} [[Pere Riba|P Riba]] | RD2-score01-1=2 | RD2-score01-2=4 | RD2-score01-3= | RD2-seed02= | RD2-team02='''{{flagicon|SWE}} [[Johan Brunström|J Brunström]]<br>{{flagicon|DEN}} [[Frederik Nielsen|F Nielsen]]''' | RD2-score02-1='''6''' | RD2-score02-2='''6''' | RD2-score02-3= | RD2-seed03= | RD2-team03={{flagicon|CZE}} [[František Čermák|F Čermák]]<br>{{flagicon|RUS}} [[Mikhail Elgin|M Elgin]] | RD2-score03-1=3 | RD2-score03-2=4 | RD2-score03-3= | RD2-seed04= | RD2-team04='''{{flagicon|GER}} [[Martin Emmrich|M Emmrich]]<br>{{flagicon|GER}} [[Christopher Kas|C Kas]]''' | RD2-score04-1='''6''' | RD2-score04-2='''6''' | RD2-score04-3= | RD2-seed05= | RD2-team05={{flagicon|CRO}} [[Marin Draganja|M Draganja]]<br>{{flagicon|FIN}} [[Henri Kontinen|H Kontinen]] | RD2-score05-1=6⁸ | RD2-score05-2=2 | RD2-score05-3= | RD2-seed06=3 | RD2-team06='''{{flagicon|MEX}} [[Santiago González (tennis)|S González]]<br>{{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky|S Lipsky]]''' | RD2-score06-1='''7¹⁰''' | RD2-score06-2='''6''' | RD2-score06-3= | RD2-seed07= | RD2-team07={{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Pablo Carreño Busta|P Carreño Busta]]}}<br>{{flagicon|POR}} [[João Sousa|J Sousa]] | RD2-score07-1=2 | RD2-score07-2=3 | RD2-score07-3= | RD2-seed08=2 | RD2-team08='''{{flagicon|GBR}} [[Jamie Murray|J Murray]]<br>{{flagicon|AUS}} [[John Peers|J Peers]]''' | RD2-score08-1='''6''' | RD2-score08-2='''6''' | RD2-score08-3= | RD3-seed01= | RD3-team01={{flagicon|SWE}} [[Johan Brunström|J Brunström]]<br>{{flagicon|DEN}} [[Frederik Nielsen|F Nielsen]] | RD3-score01-1=0 | RD3-score01-2=5 | RD3-score01-3= | RD3-seed02= | RD3-team02='''{{flagicon|GER}} [[Martin Emmrich|M Emmrich]]<br>{{flagicon|GER}} [[Christopher Kas|C Kas]]''' | RD3-score02-1='''6''' | RD3-score02-2='''7''' | RD3-score02-3= | RD3-seed03=3 | RD3-team03='''{{flagicon|MEX}} [[Santiago González (tennis)|S González]]<br>{{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky|S Lipsky]]''' | RD3-score03-1='''6''' | RD3-score03-2='''7''' | RD3-score03-3= | RD3-seed04=2 | RD3-team04={{flagicon|GBR}} [[Jamie Murray|J Murray]]<br>{{flagicon|AUS}} [[John Peers|J Peers]] | RD3-score04-1=4 | RD3-score04-2=5 | RD3-score04-3= | RD4-seed01= | RD4-team01={{flagicon|GER}} [[Martin Emmrich|M Emmrich]]<br>{{flagicon|GER}} [[Christopher Kas|C Kas]] | RD4-score01-1=5 | RD4-score01-2='''6''' | RD4-score01-3=[3] | RD4-seed02=3 | RD4-team02='''{{flagicon|MEX}} [[Santiago González (tennis)|S González]]<br>{{flagicon|USA}} [[Scott Lipsky|S Lipsky]]''' | RD4-score02-1='''7''' | RD4-score02-2=4 | RD4-score02-3='''[10]''' }} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{2014 ATP World Tour}} [[Luokka:Düsseldorf Open 2014|Niäljásspellâ]] kuiqtkpw3qlc4fl2hfddl3ycmbumxgy 0 26670 159474 150607 2026-09-26T00:34:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159474 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Ebola virus virion.jpg|thumb|Ebola virus]] '''Ebola''' lii härvinâš mut eromâš pehtilávt njuámmoo tavdâ. Aalgâst pyeccee killáá uáivipohčâsist, rašes teehijn já korrâ kumeštâsâst. Jis pyeccee tile viärrán, te sun sáttá meid vyeksiđ, luččoođ já finniđ siskáldâs vardemijd. Ebolanjuámmum finnim pyeccein paijeel peeli jäämih.<ref name="aavis30042025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/30/uganda-illood-taankiardasas-ebolaepidemia-lii-vuoittum/|nommâ=Uganda illood: taankiärdásâš ebolaepidemia lii vuoittum|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-04-30|čujottum=2025-04-29}}</ref> Tavdâ lii finnim noomâs [[Kongo demokraatlâš täsiväldi|Kongo demokraatlii täsivääldist]] leijee [[Ebolajuuhâ|juuvâ]] mield, kost [[Ebolavirus|virus]] kavnui vuosmuu tove ive 1976.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|nommâ=Ebola virus disease|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2014-12-14|almostittee=World Health Organization|čujottum=2025-04-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20141214011751/https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|vyerkkejum=2014-12-14}}</ref> ==Epidemiah== Korrâ [[epidemia]]pároh láá lamaš [[Uganda]] ránnjáenâmist Kongo demokraatlii täsivääldist, kost ivij 2018–2020 masaba 2 300 olmožid jammii ebolan.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-53179323|nommâ=DR Congo's deadliest Ebola outbreak declared over|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2020-12-31|almostittee=BBC News|čujottum=2025-04-27|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201231180943/https://www.bbc.com/news/world-africa-53179323|vyerkkejum=2020-12-31}}</ref> Enâmustáá ulmuuh láá jáámmám ebolan [[Viestâr-Afrik]]ist ivij 2013–2016, kuás paijeel 11 000 olmožid jammii taavdân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://apps.who.int/ebola/current-situation/ebola-situation-report-16-march-2016|nommâ=Ebola Situation Report - 16 March 2016|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2016-03-18|almostittee=World Health Organization|čujottum=2025-04-27|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170630162059/http://apps.who.int/ebola/current-situation/ebola-situation-report-16-march-2016|vyerkkejum=2017-06-30}}</ref> [[Uganda]]st-uv láá lamaš ebolaepidemiah. Ivij 2000–2001 čyeđeh ulmuuh jammii taavdân. Ive 2022 eennâm kierdâi nube viärráás epidemiapáároost: talle 77 olmožid jammii ebolan.<ref name="aavis30042025"/> ===Ugandast ive 2025=== Uganda uáivikaavpugist [[Kampala]]st vuottui ebolaepidemia ive 2025 uđđivemáánust. Talle 32-ihásâš pyecceitipšoo jaamij ebolan. Sun poorgâi Kampalast leijee pyecceiviäsust. Virgeulmuuh kuorrii ulmuid, kiäh lijjii lamaš kontaktist tain ebolan jáámmám almain. Sust lijjii 44 kontaktid, kiäh puáhuttuvvojii. Almast pajanij [[kumeštâs]], já laboratorioteestah čaittii, et sun lâi puáccám ebolan. Taat lâi enâmist vuosmuš ebolanjuámmum kyevti ihán.<ref name="aavis30042025"/> Ive 2025 cuáŋuimáánu loppâbeln Ugandast iä lam lamaš 42 piäiván uđđâ ebolanjuámumeh, já [[Uganda tiervâsvuotâministeriö|eennâm tiervâsvuotâministeriö]] almottij, et epidemia lii vuoittum já nuuhâm. Ive 2025 epidemian jammii neeljis, já neljinubáloves lijjii finnim njuámmum. Koččâmušâst lâi nuuvt kočodum Sudan-variant.<ref name="aavis30042025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:RNA-viruseh]] [[Luokka:Virustaavdah]] mokzcgr4jz101n997lben53km69df1e 0 26710 159705 150620 2026-09-26T01:38:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159705 wikitext text/x-wiki {{Suomâ sijdâ | nommâ = Käresavvoon | kove = Karesuvanto entering.jpg | kove-čielgiittâs = Käresavvoon | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Käresavvoon | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = right | latd = 68 | latm = 26 | lats = 57 | latNS = N | longd = 22 | longm = 29 | longs = 04 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Iänudâh]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 1673 | alodâh = | ässeeloho = 270 | ässeeloho_ihe = 2024 | postânummeer = 99470 | äigi = UTC+2 }} '''Käresavvoon'''<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Nommâ=Anarâš päikkinoomah|Ihe=2015|Sijđo=118|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]|Isbn=978-952-67439-7-4}}</ref> ({{k-se|Gárasavvon}}, {{k-fi|Karesuvanto}} já {{k-sv|Karesuando}}) lii sijdâ [[Muoniojuuhâ|Muoniojuuvâ]] riddoost [[Iänudâh|Iänuduv]] kieldâst. Tot lii suullân 65&nbsp;km keččin [[Hetta]]ast, 88&nbsp;km keččin [[Muonio]]st já 109&nbsp;km keččin [[Kilbisjävri|Kilbisjäävrist]].<ref name="elkäre">{{Nettikäldee|čujottâs=https://enontekiolapland.com/wp-content/uploads/2024/06/Kaaresuvanto.pdf|nommâ=Kaaresuvanto|čujottum=3.5.2025|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250503133800/https://enontekiolapland.com/wp-content/uploads/2024/06/Kaaresuvanto.pdf|vyerkkejum=2025-05-03}}</ref> Ive&nbsp;2024 Käresavonist assii suullân 270&nbsp;olmožid.<ref name="elkäre"/> ==Historjá== Käresavvoon vuáđudui ive&nbsp;1673. Tom vuáđudáin Matti Martinpoika já Niilo Niilonpoika&nbsp;Niva.<ref name="elkäre"/> ==Škovlâ== Käresavvoon škovlâ fáálá ovdâ- já vuáđumáttááttâs (luokah 0–6) [[suomâkielâ|suomâ]]- já [[orjâlâškielâ]]n.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://peda.net/enontekio/pv/karesuvannon-koulu|nommâ=Karesuvannon koulu/Gárasavvona skuvla|almostittem=Peda.net|čujottum=2025-05-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Iänuduv siijdah]] tmbs2chhb96s1jontpuc72ajx1oc4c4 0 26719 159611 150623 2026-09-26T01:21:28Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159611 wikitext text/x-wiki {{Jieŋâskiäru SM-liigapaje | ihe1 = 2024 | ihe2 = 2025 | oornigist leijee paje = 50 | juávhuh = 16 | vuáđuspellâmrááiđu älgimpeivi já -mánuppaje = čohčâmáánu 10. peeivi | vuáđuspellâmrááiđu älgimihe = 2024 | vuáđuspellâmrááiđu nuuhâmpeivi já -mánuppaje = njuhčâmáánu 15. peeivi | vuáđuspellâmrááiđu nuuhâmihe = 2025 | vuáđuspellâmrááiđu vyeittee = [[Lukko]] | čyegispöörsi vyeittee eennâm koodi = FIN | čyegispöörsi vyeittee = [[Atro Leppänen]] | juávkku1 = [[Vaasan Sport|Sport]] | pyeremus spellee eennâm koodi = FIN | pyeremus spellee = [[Atro Leppänen]] | juávkku2 = [[Vaasan Sport|Sport]] | playoff-speelâi älgimpeivi já -mánuppaje = njuhčâmáánu 18. peeivi | playoff-speelâi älgimihe = 2025 | playoff-speelâi nuuhâmpeivi já -mánuppaje = vyesimáánu 3. peeivi | playoff-speelâi nuuhâmihe = 2025 | miäštár = [[KalPa]]<ref name="hs-2000011208450">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html|nommâ=KalPa on Suomen mestari|tahhee=Salmensaari, Antti|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-05-03|čujottum=2025-05-04|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250503214011/https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html |vyerkkejum=2025-05-04|kielâ={{fi}}}}</ref> | nubbe = [[SaiPa]] | kuálmád = [[Tampereen Ilves (jieŋâskiärru)|Ilves]] | playoff-speelâi čyegispöörsi vyeittee eennâm koodi = FIN | playoff-speelâi čyegispöörsi vyeittee = [[Juuso Mäenpää]] | juávkku3 = [[KalPa]] | juávkku4 = | playoff-speelâi pyeremus spellee eennâm koodi = FIN | playoff-speelâi pyeremus spellee = [[Juuso Mäenpää]] | juávkku4 = [[KalPa]] | liigajuávkku = | mestisjuávkku = | playout-speelâi vyeittee = | vyeleeb ráiđutääsi = [[Mestis-paje 2024–2025|Mestis]] | ovdebáš paje = [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2023–2024|2023–2024]] | čuávuvâš paje = [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|2025–2026]] }} '''Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2024–2025''' lâi [[jieŋâskiäru SM-liiga|SM-liiga]] 50. paje.<ref name="tamperelainen-7984135">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.tamperelainen.fi/paikalliset/7984135|nommâ=Haluatko kuvaan Kanada-maljan kanssa? – Liigan 50-vuotisjuhlakiertue käy kahdesti Tampereella|tahhee=Nurmi, Teemu|almostittem=Tamperelainen|äigimuddo=2024-10-15|čujottum=2025-05-04|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáđuspellâmráiđu aalgij čohčâmáánu 10. peeivi 2024 já nuuvâi njuhčâmáánu 15. peeivi 2025. Playoff-speelâi 1. kiärdu aalgij njuhčâmáánu 18. peeivi, já niäljádâsfinaleh algii njuhčâmáánu 26. peeivi. [[Rauma]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Lukko]] vuoitij vuáđuspellâmrááiđu. [[Ilves]] poođij nubben, [[KalPa]] kuálmádin já [[HIFK]] niäljádin. Playoff-speelâin HIFK táppái [[SaiPa]]n 0–4, já te SaiPa mätki jotkui pelifinalij peht fiinaalrááiđun, mast juávkku speelâi [[kuopio]]lii jieŋâskiärrujuávhu KalPa vuástá. [[KalPa]] vuoitij fiinaalrááiđu 4–2, já SaiPa vuoitij silbâmiitaal. [[Cuáŋuimáánu 25.]] peeivi [[2025]] Ilves vuoitij pronssispeelâst Lukko 5–4 jotkâääigist já te vuoitij pronssimiitaal.<ref name="yle-20158200">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20158200|nommâ=Ilves nappasi vuosikymmenen kolmannen SM-pronssinsa – runkosarjavoittaja jäi neljänneksi|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-04-25|čujottum=2025-05-04|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 2025 lâi vuossâmuš tohe, ko KalPa vuoitij suomâmiäštárvuođâ, veikkâ tot lâi jo lamaš finalist kuohtii iivij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 1990–1991|1991]] já [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2016–2017|2017]]. Kyevti silbâmiitaal lasseen KalPa lâi vuáittám oovtâ proonsi ive [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2008–2009|2009]]. Tot lâi meiddei vuáittám vuáđuspellâmrááiđu ohtii ive [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2011–2012|2012]]. SaiPa ij lam ovdil kuássin lamaš finalist. Tot lâi tuše vuáittám oovtâ proonsi ive 1966.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/05/kalpa-adai-kalevan-pallo-lii-suoma-udda-jienaskiarrumiastar/|nommâ=KalPa ađai Kalevan Pallo lii Suomâ uđđâ jieŋâskiärrumiäštár|tahhee=Tervaniemi, Henna|äigimuddo=2025-05-05|čujottum=2025-05-05}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://records.finhockey.fi/historia/sm-sarja-ja-liiga-vuosi-vuodelta|nommâ=Jääkiekon SM-sarja ja SM-liiga vuosi vuodelta|almostittem=Suomi-kiekon ennätykset ja tilastot|čujottum=2025-05-05|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250505075725/https://records.finhockey.fi/historia/sm-sarja-ja-liiga-vuosi-vuodelta|vyerkkejum=2025-05-05}}</ref> == Juávhuh == Fáárust lijjii ohtsis 16 juávkkud. [[Tampere]] lâi áinoo kaavpug, mast lijjii kyehti juávhu. {{Location map+ |Suomâ |float = left |width = 265 |places = {{Location map~ |Suomâ |lat=61.705 |long=27.243069 |label=Jukurit|position=right}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.189167 |long=24.922222 |label=HIFK|position=right}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.995 |long=24.431944 |label=HPK|position=left}} {{Location map~ |Suomâ |lat=61.495833 |long=23.824167 |label=Ilves<br>Tappara|position=top}} {{Location map~ |Suomâ |lat=62.237222 |long=25.7225 |label=JYP|position=top}} {{Location map~ |Suomâ |lat=62.895278 |long=27.666111 |label=KalPa|position=top}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.177778 |long= 24.785833 |label=K-Espoo|position=left}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.8725 |long=26.7108 |label=KooKoo|position=bottom}} {{Location map~ |Suomâ |lat=65.008333 |long=25.495 |label=Kärpät|position=top}} {{Location map~ |Suomâ |lat=61.120556 |long=21.503056 |label=Lukko|position=left}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.981667 |long=25.638889 |label=Pelicans|position=top}} {{Location map~ |Suomâ |lat=61.0575 |long=28.227778 |label=SaiPa|position=right}} {{Location map~ |Suomâ |lat=61.473611 |long=21.765278 |label=Ässät|position=left}} {{Location map~ |Suomâ |lat=63.079722 |long=21.641667 |label=Sport}} {{Location map~ |Suomâ |lat=60.456389 |long=22.186944 |label=TPS|position=left}} |caption = SM-liigapaje 2024–2025 juávhui sajadâh kárttáást }} {{clear|left}} {|class="wikitable sortable" |- ! Juávkku !! Päikkikaavpug !! Areena !! Kapasiteet !! Uáivivälmejeijee !! Kapteen |- || [[HIFK Hockey|HIFK]] || [[Helsig]] || [[Helsig jieŋâhalli]] || align="center"|8&nbsp;200|| {{Lippukove|FIN}} [[Ville Peltonen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Ilari Melart]] |- || [[Hämeenlinnan Pallokerho|HPK]] || [[Hämeenlinna]] || [[Ritari-areena|Pohjantähti Areena]] || align="center"|5&nbsp;360|| {{Lippukove|FIN}} [[Mikko Manner]] || {{Lippukove|FIN}} [[Petteri Nikkilä]] |- || [[Tampereen Ilves (jieŋâskiärru)|Ilves]] || [[Tampere]] || [[Tampereen Kannen areena|Nokia Arena]] || align="center"|12&nbsp;700|| {{Lippukove|FIN}} [[Tommi Niemelä]] || {{Lippukove|FIN}} [[Niklas Friman]] |- || [[Mikkelin Jukurit|Jukurit]] || [[Mikkeli]] || [[Kalevankangas jieŋâhalli|Let’s Go Areena]] || align="center"|4&nbsp;200|| {{Lippukove|FIN}} [[Jonne Virtanen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Jesper Piitulainen]] |- || [[JYP]] || [[Jyväskylä]] || [[Synergia-areena|LähiTapiola Areena]] || align="center"|4&nbsp;437|| {{Lippukove|SWE}} [[Johan Pennerborn]] || {{Lippukove|FIN}} [[Teemu Eronen]] |- || [[Kalevan Pallo|KalPa]] || [[Kuopio]] || [[Kuopio jieŋâhalli|Olvi Areena]] || align="center"|5&nbsp;300|| {{Lippukove|FIN}} [[Petri Karjalainen (välmejeijee)|Petri Karjalainen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Tuomas Kiiskinen]] |- || [[Kiekko-Espoo|K-Espoo]]<ref name="is-2000010273843">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://www.is.fi/sm-liiga/art-2000010273843.html|Nommâ = Kiekko-Espoo pelaa ensi kaudella SM-liigassa – näin paljon liigaosake maksaa|Almostittem = Ilta-Sanomat|Äigimuddo= 2024-03-05|Tahhee = Huttunen, Sasha, Hoffrén, Sami já Lempinen, Marko |Čujottum = 2025-05-04 |Kielâ={{fi}}}}</ref>|| [[Espoo]] || [[Espoo Metro Areena]] || align="center"|6&nbsp;982|| {{Lippukove|FIN}} [[Jyrki Aho]] || {{Lippukove|FIN}} [[Ville Lajunen]] |- || [[KooKoo]] || [[Kouvola]] || [[Lumon Areena]] || align="center"|5&nbsp;250|| {{Lippukove|FIN}} [[Jouko Myrrä]] || {{Lippukove|FIN}} [[Otto Paajanen]] |- || [[Oulun Kärpät|Kärpät]] || [[Oulu]] || [[Oulu jieŋâhalli|Oulun Energia Areena]] || align="center"|6&nbsp;300|| {{Lippukove|FIN}} [[Petri Matikainen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Marko Anttila]] |- || [[Rauman Lukko|Lukko]] || [[Rauma]] || [[Kivikylän Areena]] || align="center"|4&nbsp;500|| {{Lippukove|FIN}} [[Tomi Lämsä]] || {{Lippukove|FIN}} [[Sebastian Repo]] |- || [[Pelicans]] || [[Lahti]] || [[Isku Areena]] || align="center"|4&nbsp;403|| {{Lippukove|FIN}} [[Sami Kapanen]] |<s> {{Lippukove|FIN}} [[Miika Roine]] </s> <small> 18.2.2025 </small> <br> {{Lippukove|SWE}} [[Lars Bryggman]] |- || [[Saimaan Pallo|SaiPa]] || [[Lappeenranta]] || [[Lappeenranta jieŋâhalli|Kisapuisto jieŋâhalli]] || align="center"|4&nbsp;820|| {{Lippukove|FIN}} [[Raimo Helminen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Ville Petman]] |- || [[Vaasan Sport|Sport]] || [[Vaasa]] || [[Vaasa Arena|Vaasan Sähkö Areena]] || align="center"|5&nbsp;185|| {{Lippukove|FIN}} [[Juuso Hahl]] || {{Lippukove|SWE}} [[Sebastian Stålberg]] |- || [[Tappara]] || [[Tampere]] || [[Tampereen Kannen areena|Nokia Arena]] || align="center"|12&nbsp;700|| {{Lippukove|SWE}} [[Rikard Grönborg]] || {{Lippukove|FIN}} [[Otto Rauhala]] |- || [[Turun Palloseura (jieŋâskiärru)|TPS]] || [[Turku]] || [[Gatorade Center]] || align="center"|10&nbsp;500|| {{Lippukove|FIN}} [[Tommi Miettinen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Casimir Jürgens]] |- || [[Porin Ässät|Ässät]] || [[Pori]] || [[Isomäki Areena|Enersense Areena]] || align="center"|6&nbsp;150|| {{Lippukove|FIN}} [[Jarno Pikkarainen]] || {{Lippukove|FIN}} [[Jan-Mikael Järvinen]] |} == Vuáđuspellâmrááiđu tavlustâh == {{Jieŋâskiäru 2024–2025 SM-liiga tavlustâh}} <!-- === Vuáđuspellâmrááiđu lovottuvah ===--> == Playoff-speelah == {{12TeamBracket <!--| boldwinner = high--> | RD4a = Pronssispellâ | RD1-RD2-path=0 | RD2-RD3-path=0 | RD3-group1= | RD1=1. kiärdu | RD2=Niäljádâsfinaleh | RD3=Pelifinaleh | RD4=Finaleh | RD4b=Pronssispellâ | RD1-seed1='''5''' | RD1-team1='''[[Saimaan Pallo|SaiPa]]''' | RD1-score1='''3''' | RD1-seed2=12 | RD1-team2=[[Turun Palloseura (jieŋâskiärru)|TPS]] | RD1-score2=2 | RD1-seed3=6 | RD1-team3=[[KooKoo]] | RD1-score3=1 | RD1-seed4='''11''' | RD1-team4='''[[Vaasan Sport|Sport]]''' | RD1-score4='''3''' | RD1-seed5='''7''' | RD1-team5='''[[Porin Ässät|Ässät]]''' | RD1-score5='''3''' | RD1-seed6=10 | RD1-team6=[[Hämeenlinnan Pallokerho|HPK]] | RD1-score6=0 | RD1-seed7=8 | RD1-team7=[[Kiekko-Espoo|K-Espoo]] | RD1-score7=2 | RD1-seed8='''9''' | RD1-team8='''[[Tappara]]''' | RD1-score8='''3''' | RD2-seed1='''1''' | RD2-team1='''[[Rauman Lukko|Lukko]]''' | RD2-score1='''4''' | RD2-seed2=11 | RD2-team2=[[Vaasan Sport|Sport]] | RD2-score2=0 | RD2-seed3='''2''' | RD2-team3='''[[Tampereen Ilves (jieŋâskiärru)|Ilves]]''' | RD2-score3='''4''' | RD2-seed4=9 | RD2-team4=[[Tappara]] | RD2-score4=0 | RD2-seed5='''3''' | RD2-team5='''[[Kalevan Pallo|KalPa]]''' | RD2-score5='''4''' | RD2-seed6=7 | RD2-team6=[[Porin Ässät|Ässät]] | RD2-score6=3 | RD2-seed7=4 | RD2-team7=[[HIFK Hockey|HIFK]] | RD2-score7=0 | RD2-seed8='''5''' | RD2-team8='''[[Saimaan Pallo|SaiPa]]''' | RD2-score8='''4''' | RD3-seed1=1 | RD3-team1=[[Rauman Lukko|Lukko]] | RD3-score1=2 | RD3-seed2='''5''' | RD3-team2='''[[Saimaan Pallo|SaiPa]]''' | RD3-score2='''4''' | RD3-seed3=2 | RD3-team3=[[Tampereen Ilves (jieŋâskiärru)|Ilves]] | RD3-score3=2 | RD3-seed4='''3''' | RD3-team4='''[[Kalevan Pallo|KalPa]]''' | RD3-score4='''4''' | RD4-seed1='''3''' | RD4-team1='''[[Kalevan Pallo|KalPa]]''' | RD4-score1='''4''' | RD4-seed2=5 | RD4-team2=[[Saimaan Pallo|SaiPa]] | RD4-score2=2 | RD4-seed3=1 | RD4-team3=[[Rauman Lukko|Lukko]] | RD4-score3=4 | RD4-seed4='''2''' | RD4-team4='''[[Tampereen Ilves (jieŋâskiärru)|Ilves]]''' | RD4-score4='''5''' }} <!--=== Pronssispellâ === == Palhâšumeh ==--> == Lopâliih sajeh == {| class="wikitable" cellspacing="1" cellpadding="3" style="border:1px solid #AAAAAA;font-size:90%" |-bgcolor="#E4E4E4" !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" width=40|Saje !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" width=100|Juávkku |- bgcolor="#F7F6A8" | align="center" style="height:23px"| [[Tiätuvuárkká:gold medal icon.svg|16px]] || [[Kalevan Pallo|KalPa]] |- bgcolor="#DCE5E5" | align="center" style="height:23px"| [[Tiätuvuárkká:silver medal icon.svg|16px]] || [[Saimaan Pallo|SaiPa]] |- bgcolor="#FFDAB9" | align="center" style="height:23px"| [[Tiätuvuárkká:bronze medal icon.svg|16px]] || [[Tampereen Ilves (jieŋâskiäru)|Ilves]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 4. || [[Rauman Lukko|Lukko]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 5. || [[HIFK Hockey|HIFK]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 6. || [[Porin Ässät|Ässät]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 7. || [[Tappara]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 8. || [[Vaasan Sport|Sport]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"| 9. || [[KooKoo]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|10. || [[Kiekko-Espoo]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|11. || [[Hämeenlinnan Pallokerho|HPK]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|12. || [[Turun Palloseura (jieŋâskiäru)|TPS]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|13. || [[Oulun Kärpät|Kärpät]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|14. || [[JYP]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|15. || [[Mikkelin Jukurit|Jukurit]] |- style="background:#ffffff;" |align="center"|16. || [[Pelicans]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jieŋâskiäru SM-liigapajeh}} [[Luokka:Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2024–2025|*]] olytl98lxyp28swgtji69stvpwmmln0 0 27027 159823 150665 2026-09-26T02:26:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159823 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Muorâtikke | tieđâlâš nommâ = Ixodes ricinus<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Ixodes_ricinus_on_dry_grass.jpg | tile = | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš) | kove_tile = Status_iucn3.1_LC_smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = [[Käibiruáháliih]] ''Chelicerata'' | pajeluokka = | luokka = [[Evnielleeh]] ''Arachnida'' | vyeliluokka = [[Puuŋkih]] ''Acari'' | uásiluokka = | lahko = ''[[Ixodida]]'' | vyelilahko = | paječerdâ = | čerdâ = [[Muorâtiheh]] ''Ixodidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = ''Ixodes'' | šlaajâ = ''ricinus'' | vyelišlaajâ = }} '''Muorâtikke''' (''Ixodes ricinus'') tâi '''puŋkki''' lii [[elleekodde|ellee]], mii kulá [[puuŋkih|puŋkkijd]].<ref name="laji202370">{{Nettikäldee|čujottâs=https://laji.fi/taxon/MX.202370|nommâ=Puutiainen – Ixodes ricinus|almostittem=laji.fi|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ton käskim puáhtá levâttiđ varâlijd taavdâid ulmuid.<ref name="thl_borrelioos">{{Nettikäldee|čujottâs=https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/borrelia|nommâ=Borrelia|almostittem=Terveyden ja hyvinvoinnin laitos|äigimuddo=2023-12-07|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250512120514/https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/borrelia|vyerkkejum=2025-05-12}}</ref><ref name="thl_vuoiŋâškuddum>{{Nettikäldee|čujottâs=https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/puutiaisaivotulehdus|nommâ=Puutiaisaivotulehdus eli TBE - THL|almostittem=Terveyden ja hyvinvoinnin laitos|äigimuddo=2025-01-10|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250414073706/https://thl.fi/aiheet/infektiotaudit-ja-rokotukset/taudit-ja-torjunta/taudit-ja-taudinaiheuttajat-a-o/puutiaisaivotulehdus|vyerkkejum=2025-04-14}}</ref> Muorâtikke tiättoo [[Tave-Afrik]]ist já vijđes kuávluin [[Euroop]]ist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/facts/tick-factsheets/ixodes-ricinus|nommâ=Ixodes ricinus - Factsheet for experts|almostittem=www.ecdc.europa.eu|äigimuddo=2017-06-17|čujottum=2025-06-08|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Suomâ]]st ton tiettumkuávlu olá [[Åland]]ist rááján, mii jotá [[Joensuu]]st [[Oulu]]n.<ref name="punkkinet" /> Tavemuuh näälih láá [[Ruávinjargâ|Ruávinjaargâ]] kuávlust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20086812|nommâ=Punkki voi väijyä lumen keskellä sulassa paikassa – Professori: ”Lapin aikaiset havainnot ovat harvinaisia, mutta mahdollisia”|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2024-05-03|čujottum=2025-06-08|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Olgohäämi == Muorâtikke lii smavvâ ellee: rävis muorâtihe roppâ lii 3–4&nbsp;mm kukkosâš. Nuorâ muorâtiihij ađai [[nymfi|nyymfij]] kukkodâh lii vuálá 2&nbsp;mm, já [[kiksâ|kiivsâ]] kukkodâh lii vuálá 1&nbsp;mm. Niŋálâs lii kuohtii nuuvt styeres ko ores. Ton roppâ lii tuolbâs.<ref name="laji202370"/> Tego puoh evniellein, muorâtihheest láá nelji jyelgipaarâ, käibiruáhih já kyevtuáság roppâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://animalfact.com/tick-ixodida/|nommâ=Tick (Ixodida) - Types, Size, Diet, Anatomy, Habitat, and Pictures|tahhee=Chatterjee, Anushka|almostittem=AnimalFact.com|äigimuddo=2024-03-28|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Kiivsâin láá kuittâg tuše kulmâ jyelgipaarâ. Muorâtihe jyelgih láá tevkkâdeh. Ovdâroppâ lii čappâd, já monnjâroppâ vist lii ruopsisruškâd.<ref name="laji202370"/> Talle ko muorâtikke njama voorâ iššeedstis, te ton monnjâroppâ pogâštuvá.<ref name="punkkinet">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.punkki.net/punkit-puutiaiset-luonnossa/|nommâ=Punkit (puutiaiset) luonnossa|tahhee=|almostittem=www.punkki.net|äigimuddo=2024-05-30|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Mudoh já eellimtäävih == Muorâtikke iälá 2–4 ive. Tast láá kulmâ ovdánemmudo: kiksâ, nymfi já rävis muorâtikke. Suomâ šoŋŋâduvâst ohtâ muddo pištá suulân oovtâ ive, mutâ lieggâsub šoŋŋâduvâst ellee sáttá šoddâđ kiivsâst rävis muorâtikken oovtâ keesi ääigi. Muorâtikke taarbâš voorâ, vâi tot puáhtá ovdániđ muddoost nuubán. Rävis niŋálâs taarbâš voorâ meid toos, ete tot puáhtá monniđ.<ref name="punkkinet"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rokotesuoja.fi/punkkiklinikka/tietoa-punkeista|nommâ=Tietoa punkeista {{!}} Rokotesuoja|almostittem=www.rokotesuoja.fi|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="duodecim">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.terveyskirjasto.fi/kpp00003|nommâ=Puutiaisten elämä|almostittem=Duodecim Terveyskirjasto|äigimuddo=2021-09-06|čujottum=2025-06-07|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Muorâtikke taarbâš liegâsvuođâ já lahtâvuođâ. Tot šadda aktivlâžžân talle ko liegâsvuotâ paijaan viiđâ ceehi paajaabel. Tot ij killáá koškesvuođâ: 25&nbsp;°C liegâsvuođâst niŋálâsmuorâtikke ciävzá paijeel kulmâ mánuppaje, jis ááimu lahtâvuotâ lii 95 %, mutâ tot jáámá oovce peeivi siste, jis lahtâvuotâ lii 70 %. Ollásávt koškes ááimust tot jáámá oovtâ pirrâmpeeivist. Nuuvtpa muorâtikke iälust eromâšávt riddokuávluin, kost lii tuárvi laavtâs. Tot tiättoo kuittâg jyehi saajeest, kost máhđuliih iššeedelleeh láá tuárvi ennuv. Kiivsah já nyymfih-uv kevttih táválávt iššeednis [[jursseeh|jursseid]], tivreporreid, [[njuámmil]]ijd, [[lodeh|luudijd]] já joba [[kašmârdeijeeh|kašmârdeijeid]]. Rävis muorâtiheh vist oceh stuárráábijd elleid.<ref name="duodecim"/> Muorâtikke ij liihâd ennuv. Tot lii hiđes ige määti njuškiđ. Ko šoŋŋâ lii hiäivulâš, te muorâtikke vuárdá vuálááššadolâšvuođâst uđđâ iššeedellee já talle tarvan toos kiddâ. Muorâtihheest iä lah čalmeh, peic tot áiccá ovdâjuolgijdiskuin sierâlágánijd kemialijd ovtâstuvâid tego [[čiđđâdioksid]], moh vuáččuh ellein já ulmuin. Ton lasseen muorâtikke áiccá spoorrân, jođo já čuovâ.<ref name="duodecim"/> Ko muorâtikke lii tarvanâm uđđâ išedân, te tot ocá pyeri saje já cááhá njamonjuunees išedân. Rävis muorâtikkeniŋálâs porá koskâmiärálávt 7–8 pirrâmpeivid. Nyymfih já kiivsah poreh muáddi peeivi. Puurrâmpaje aalgâst muorâtikke lii vala viehâ tuolbâs, mutâ ton loopâst tot pogâštuvá. Puurrâmpaje maŋa ellee čuáldás iššeedstis já kačča meddâl.<ref name="duodecim"/> [[Tiätuvuárkká:Ixodes ricinus ticks.jpg|pienoiskuva|pysty|vasen|Ores já niŋálâs láá parâttâlmin.]] Rävis niŋálâs čuággá voorâ suulân čyetikiärdásávt jieijâs tiädu verd. Tot parâttâl távjá jo puurrâmpaje ääigi teikâ tállán ton maŋa iššeedellee tuurhâst. Niŋálâs mannee 2&nbsp;000–3&nbsp;000 manneed.<ref name="punkkinet"/><ref name="duodecim"/> Muorâtiihij jamâlâšvuotâ lii styeres: kyevtituhháát maaneest ovdáneh kyehtičyeđe kiksâd, main vist ovdáneh kyehtlov nymfid. Loppâloopâst tuše muáddi kiivsâ šaddeh rävisin já juátkih suuvâ.<ref name="duodecim"/> Muorâtiheh lävdih uđđâ kuávloid iššeedellei fáárust. Návt toh pyehtih lavdâđ meid ovdâmerkkân suolluid. Tastko muorâtiheh iä liihâd ennuv, te toh kávnojeh távjá stuorrâ ellei kiäinui já jurssei piäjui alda.<ref name="duodecim"/> == Taavdah == Muorâtikke puáhtá njuámuttiđ varâlijd taavdâid ulmuid. Taavdah njuámuh käskim peht. ==== Borrelioos ==== [[Borrelioos]] ađai Lyme tavdâ lii táválumos muorâtihe njuámuttem tavdâ. Suomâst láá suulân 7 000 tábáhtussâd ihásávt. Borrelioos lii njuámmootavdâ, mon toovvât [[Borrelia burgdorferi]] -[[bakteer]]. Borrelioos njuámu muorâtihe käskim peht 1–2 peeivi siste. Mađe kuhheeb ellee lii kiddâ liškeest, te tađe stuárráb lii riskâ toos, ete borrelioos njuámu.<ref name="thl_borrelioos"/> Borrelioos vuosâtavdâmerkkân lii távjá ruopsis ittum, mii vijđán käskimsaje pirrâ. Nubbe máhđulâš vuosâtavdâmerkkâ lii pyeriluándug šodâlmâs, mii ruápsáá teikâ čuávjáá. Motomin vuosâtavdâmeerhah iä lah ollágin. Jis tavdâ ij hoittájuu, te tast sättih šoddâđ jieškote-uvlágáneh čuolmah liškeest, niärváduvâst, lođđâsijn, teekijn, vááimust já čoolmijn. Borrelioos hoittájuvvoo antibiootijguin.<ref name="thl_borrelioos"/> ==== Muorâtikkevuoiŋâškuddum ==== [[Muorâtikkevuoiŋâškuddum]] ađai TBE ({{k-en|tick-borne encephalitis}}) lii härvinub mutâ viärráb muorâtihe njuámuttem tavdâ. Suomâst láá suulân 60–150 tábáhtussâd ihásávt. Tot lii virustavdâ já njuámu käskim peht tuše muádi miinutist. Vuosâtavdâmeerhah iteh 4–28 pirrâmpeeivi keččin käskimist, táválávt kuittâg suulân oho siste. Tavdâmerháid kuleh kumeštâs já illávaijeem, moh pišteh koskâmiärálávt 4–7 peivid.<ref name="thl_vuoiŋâškuddum/> Suulân 20–30 prosentid ulmuin tavdâ ovdán nube muudon ađai eidusii [[vuoiŋâškuddum|vuoiŋâškudduumân]]. Tot itá suulân oho keččin tast, ko vuosâtavdâmeerhah láá lappum. Vuoiŋâškuddum tavdâmerháid kuleh kumeštâs, uáivipoovčâs, illávaijeem, storgâ niske, ärgivuotâ čuovân sehe máhđuliih nevrologliih tavdâmeerhah tego fiätu hemâdâsah, čarviittuvah já vuoččum.<ref name="thl_vuoiŋâškuddum/> Muorâtikkevuoiŋâškudduumân ij lah tiätu talhâstipšo, peic tipšo meriduvvoo tavdâmeerhâi mield. Vuoiŋâškuddum kalga távjá tipšuđ pyecceeviäsust.<ref name="thl_vuoiŋâškuddum/> === Taavdâi estim === Puoh tehálumos vyehi estiđ taavdâid lii kárvudâttâđ olmânáál talle ko jotá muorâtikkekuávluin. Kuhes puksânjäälmih já suájáh sehe ollâ stevileh estih muorâtihe pesâmist liške oolâ ovdil ko olmooš huámmáš tom. Kannat meid pieijâđ puksânjaalmijd suhái siisâ. Jis uási liškeest páácá päljisin, te ton oolâ kannat pieijâđ tivremiirhâ. Jo jođedijnis puáhtá tärhistiđ, láá-uv pihtâsijn muorâtiheh, já te pääihist kannat tärhistiđ sehe pihtâsijd já ubâ liške olmânáál. Eromâšávt kannat kiddiđ huámášume vuoptáid, peljijd já tagaráid soojijd ko käŋŋiráid, idduid já háácán.<ref name="thl_borrelioos"/><ref name="thl_vuoiŋâškuddum/> [[Tiätuvuárkká:Castor Bean Tick biting 2.jpg|pienoiskuva|Nymfi lii káskám ulmuu.]] Tot, et pääihist täärhist pihtâsijd já roopâ, lii pyeri vyehi estiđ borrelioos. Mutâ tastko muorâtikkevuoiŋâškuddum njuámu jo muádi miinut siste, te lii eromâš tehálâš kárvudâttâđ olmânáál já estiđ muorâtihe käskim ollásávt. Muorâtikkevuoiŋâškuddum várás lii meiddei [[puákuttâs]]. Jis jotá riskâkuávluin, te kannat puákuttuđ. Tot lii Suomâst nuuvtá tagaráid ulmuid, kiäh ääsih riskâkuávluin. Riskâkuávluh kávnojeh [https://www.thl.fi/ttr/gen/atlas/html/atlas.html?show=tbe_riskienarviointi THL kárttáheiviittâsâst].<ref name="thl_vuoiŋâškuddum/> Jis muorâtikke lii káskám, te tom kalga meddâlistiđ tállán ovdâmerkkân pinsetijguin. Käskimsaje kalga putestiđ putestemamnâsáin, já kieđâid kalga poossâđ pyereest. Jis käskimsajan iteh tavdâmeerhah, te kalga ájáttâlhánnáá moonnâđ tuáhtárân.<ref name="thl_borrelioos"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.punkkilive.fi/ www.punkkilive.fi – Puŋkkiaiccâmij almottemsijđo] * [https://www.anarasaavis.fi/?s=pu%C5%8Bkki www.anarasaavis.fi – Uđđâseh muorâtiihijn] == Keejâ meid == * [[Siberiamuorâtikke]] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ixodes]] qcrj28foreliraif3vi0iuc1otw3vfq 0 27122 160115 150670 2026-09-26T03:37:57Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160115 wikitext text/x-wiki '''Vinokino''' lii ive 1991 vuáđudum syemmilâš elleekovefestivaal, mon [[TuSeta|Tuurku Seta]] (TuSeta) uárnee jyehi ive čohčâ-roovvâdmáánust.<ref name="tuseta-vinokino">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tuseta.fi/toiminta/vinokino/|nommâ= Vinokino|almostittem=[[TuSeta|Tuurku Seta]]|čujottum=2025-06-15|kielâ={{fi}}}}</ref> Vinokinost čáittojeh tagareh elleekoveh, moh muštâleh [[Seksuaalucceeblovoh |seksuaal]]- já [[suhâpeliucceeblovoh|suhâpeliucceeblovoi]] mainâsijd.<ref name="meistä">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.vinokino.fi/meista/|nommâ=Meistä|almostittem=Vinokino|čujottum=2025-06-14|kielâ={{fi}}}}</ref> Aalgâst festivaal uárnejui tuše [[Turku|Tuurkust]], mut maŋeláá tot lii vijđánâm meiddei eres kaavpugáid tegu [[Helsig]]ân, [[Oulu]]n, [[Jyväskylä]]n já [[Tampere]]n.<ref name="yle-6115343">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6115343|nommâ=Vinokinokin kysyy, elämmekö 2000-luvun Euroopassa|almostittem=Yle|äigimuddo=2008-10-15|čujottum=2025-06-14|kielâ={{fi}}}}</ref> Toos lasseen Vinokino lii távjá fáárust jieškote-uvlágánijn [[pride]]-tábáhtusâin [[Suomâ]]st noomáin ''Pridekino''.<ref name="yle-10363448">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10363448|nommâ=Vinokinokin kysyy, elämmekö 2000-luvun Euroopassa|almostittem=Yle|äigimuddo=2018-08-25|čujottum=2025-06-14|tahhee=Aula, Minna já Huovinen, Jutta|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="oulupride2022-pridekino">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oulupride.fi/ohjelma/2025/pridekino/|nommâ= Pridekino|almostittem=[[Oulu Pride]]|čujottum=2025-06-14|kielâ={{fi}}}}</ref> == Historjá == Ive 1991 TuSeta ávudij 20 ive pargoos já tooimâs já meridij orniđ muáddi kulttuurtábáhtus ton kunnen.<ref name="meistä"/> Proojeektčällee [[Hannele Lehtikuusi]] iävtuttij, ete TuSeta puávtáččij meiddei čäittiđ [[lesbo]]- já [[homo]]elleekuuvijd, já te Suomâ vuossâmuš lesbo- já homoelleekovefestivaal uárnejui Tuurkust čuávuváá ive [[cuáŋuimáánu 22.]]–[[cuáŋuimáánu 24.|24.]] peeivi noomáin ''Lesbo- ja homoelokuvan & kulttuurin tapahtuma''.<ref name="biosampo-p6221">{{Nettikäldee|čujottâs=https://biografiasampo.fi/henkilo/p6221 |nommâ=Hannele Lehtikuusi|almostittem=Biografiasampo|čujottum=2025-06-15|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="25vuotta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.vinokino.fi/wp-content/uploads/2021/09/25-vuotta-Vinokinoa.png |nommâ=25 vuotta Vinokinoa |tahhee=Lietzén, Erkki|almostittem=Vinokino|čujottum=2025-06-14|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="aikajana">{{Nettikäldee |čujottâs=https://sateenkaarihistoria.fi/aikajana/ |nommâ=Suomen sateenkaarihistorian aikajana |almostittem=Sateenkaarihistorian ystävät |čujottum=2025-06-14 |kielâ={{fi}} |arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250427201002/https://sateenkaarihistoria.fi/aikajana/ |vyerkkejum=2025-04-27}}</ref> Festivaal nommâ lii mulsâšum maŋgii iivij mield. Vuossâmuš nommâ ''Lesbo- ja homoelokuvan & kulttuurin tapahtuma'' kevttui ive 1994 festivaal räi. Ive 1995 festivaal nommâ muttui ''Pervoplanet''in. Festivaal uárnejeijeeh lijjii keččâlâm jurgâliđ ''[[queer]]''-sääni [[suomâkielâ]]n, mut ko toos ij kávnum šiev jurgâlus, te sij meridii kevttiđ ''pervo''-sääni. Festivaal kolliistâllei mielâst tot ij kuittâg heivim ''queer''-sääni [[jurgâlemvaastâ]]n, já te sij iävtuttii, ete uđđâ nommâ väljejuuččij nommâkišto peht.<ref name="25vuotta"/> Enâmustáá jienâid uážui nommâ ''Vinokino'', já te tast šoodâi festivaal nommâ ive 1998.<ref name="25vuotta"/> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Vinokino|*]] 50sz4fswdhbdinrl2ds5dmj16fqj5r9 0 27267 159529 150695 2026-09-26T00:51:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159529 wikitext text/x-wiki '''Helsinki Pride -servi''' (ovdil '''Helsig kuávlu Seta''' ađai '''HeSeta''') lii ive 1990 vuáđudum [[olmoošvuoigâdvuotâ]]- já [[aalmuglâšservi]].<ref name="pridehistorjá">{{Nettikäldee|čujottâs=https://pride.fi/meista/pride-historiaa/|nommâ=Pride-historia|almostittem=Helsinki Pride|čujottum=2025-06-28|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name=skhy-seta-osa-3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sateenkaarihistoria.fi/setan-historia-osa-3-valtakunnalliseksi-kattojarjestoksi/|nommâ=Setan historia, osa 3: valtakunnalliseksi kattojärjestöksi|tahhee=Koskinen, Niklas|almostittem=[[Sateenkaarihistorian ystävät]]|äigimuddo=2025-01-23|čujottum=2025-06-29|sitaat=Asioita hankaloitti Setan kaksoisrooli valtakunnallisena kattojärjestönä ja pääkaupunkiseudun paikallisyhdistyksenä, kunnes vuonna 1990 organisaatiomuutos saatettiin loppuun perustamalla Helsingin seudun Seta ry (HeSeta, nykyinen Helsinki Pride -yhteisö).|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250516204837/https://sateenkaarihistoria.fi/setan-historia-osa-3-valtakunnalliseksi-kattojarjestoksi/|vyerkkejum=2025-05-16}}</ref> Servi registeristui [[kuovâmáánu 1.]] peeivi [[1991]] noomáin Helsig kuávlu Seta ({{k-fi|Helsingin seudun Seta}}).<ref name="pridehistorjá"/> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 1990 vuáđđudmeh]] [[Luokka:Syemmiliih aalmuglâšseervih]] [[Luokka:Syemmiliih olmoošvuoigâdvuotâornijdumeh]] styoyq5yai01d4r04df2sti7r3b40ix 0 27319 159599 150705 2026-09-26T01:11:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159599 wikitext text/x-wiki Taan siijđost láá '''[[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|ive 2025 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] juávhuh já spelleeh'''. Jyehi juávhust láá 23 spelled, kiäin kuulmâs láá moolâvaavtah. Meripeivi spelleelistoi almootmân lâi 25.6.2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://documents.uefa.com/r/Regulations-of-the-UEFA-European-Women-s-Championship-including-UEFA-Nations-League-and-European-Qualifiers-2023-25/Article-57-Player-lists-Online|nommâ=Article 57 Player lists - Women's EURO|almostittem=documents.uefa.com|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 2. peeivi 2025 ađai turnam vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2025 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. ==Uásádâh A== ===Suomâ=== Välmejeijee: [[Marko Saloranta]] [[Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku|Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 19. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.palloliitto.fi/ajankohtaista/helmarit-nimetty-em-lopputurnaukseen|nommâ=Helmarit nimetty EM-lopputurnaukseen|almostittem=Palloliitto.fi|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Syeinimáánu 2. peeivi [[Adelina Engman]] kiäsádâđâi kištoin jyelgiváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Anni Hartikainen]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://swedenherald.com/article/adelina-engman-out-of-european-championship-anni-hartikainen-steps-in|nommâ=Adelina Engman Out of European Championship, Anni Hartikainen Steps In|almostittem=swedenherald.com|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Anna|Koivunen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|11|6}}|caps=5|goals=0|club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgården]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2 |pos=KKS|name={{sortname|Vilma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|21}}|caps=9|goals=1|club=[[Linköping FC|Linköping]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Eva|Nyström}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|11|29}}|caps=29|goals=2|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4 |pos=KKS|name={{sortname|Ria|Öling}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|15}}|caps=94|goals=11|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Emma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|25}}|caps=109|goals=7|club=[[AC Milan Women|AC Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Joanna|Tynnilä}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|9|1}}|caps=21|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7 |pos=P|name={{sortname|Anni|Hartikainen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|8|19}}|caps=12|goals=1|club=[[Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Olga|Ahtinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|8|15}}|caps=75|goals=4|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9 |pos=KKS|name={{sortname|Katariina|Kosola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|24}}|caps=22|goals=3|club=[[Malmö FF (nisoneh)|Malmö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=P|name={{sortname|Emmi|Siren}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|23}}|caps=8|goals=0|club=[[FC Nordsjælland (nisoneh)|Nordsjælland]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Nora|Heroum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|7|20}}|caps=93|goals=2|club=[[UC Sampdoria (nisoneh)|Sampdoria]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Anna|Tamminen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|10|30}}|caps=16|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Oona|Siren}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|23}}|caps=24|goals=1|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Heidi|Kollanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|6}}|caps=40|goals=3|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Natalia|Kuikka}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|12|1}}|caps=99|goals=4|club=[[Chicago Stars FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Nea|Lehtola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|10|24}}|caps=14|goals=3|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sanni|Franssi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|3|19}}|caps=91|goals=7|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Linda|Sällström}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|7|13}}|caps=152|goals=64|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Maaria Roth]]|sortname=Roth, Maaria|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|13}}|caps=2|goals=0|club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Eveliina|Summanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|5|29}}|caps=76|goals=14|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Oona|Sevenius}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|4|28}}|caps=26|goals=5|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Jutta|Rantala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|11|11}}|caps=31|goals=10|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Tinja-Riikka|Korpela}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1986|5|5}}|caps=128|goals=0|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g end}} ===Island=== Välmejeijee: [[Þorsteinn Halldórsson]] [[Island]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 13. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2025/06/13/Hopur-Islands-fyrir-EM-2025/|nommâ=Hópur Íslands fyrir EM 2025|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=is|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250620083453/https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2025/06/13/Hopur-Islands-fyrir-EM-2025/|vyerkkejum=2025-06-20}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Cecilía Rán|Rúnarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|7|26}}|caps=20|goals=0|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name={{sortname|Berglind Rós|Ágústsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|28}}|caps=20|goals=1|club=[[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=3|pos=V|name={{sortname|Sandra|Jessen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|1|18}}|caps=54|goals=7|club=[[Þór/KA]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Glódís Perla|Viggósdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|6|27}}|caps=137|goals=11|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Sædís Rún|Heiðarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|9|16}}|caps=19|goals=0|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Ingibjörg|Sigurðardóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|10|7}}|caps=75|goals=2|club=[[Brøndby IF Women|Brøndby]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Karólína Lea|Vilhjálmsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|8}}|caps=54|goals=15|club=[[Bayer 04 Leverkusen (nisoneh)|Bayer Leverkusen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Alexandra|Jóhannsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|3|19}}|caps=55|goals=6|club=[[Kristianstads DFF|Kristianstad]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Diljá Ýr|Zomers}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|11|11}}|caps=20|goals=2|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Dagný|Brynjarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|8|10}}|caps=119|goals=38|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Natasha|Anasi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|10|2}}|caps=9|goals=1|club=[[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Telma|Ívarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|3|30}}|caps=12|goals=0|club=[[Breiðablik (nisonij jyelgipállu)|Breiðablik]]||clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Fanney Inga|Birkisdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2005|3|17}}|caps=8|goals=0|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Hlín|Eiríksdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|12}}|caps=50|goals=6|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Katla|Tryggvadóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2005|5|5}}|caps=6|goals=0|club=[[Kristianstads DFF|Kristianstad]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Hildur|Antonsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|9|18}}|caps=27|goals=2|club=[[Madrid CFF]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Agla María|Albertsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|8|5}}|caps=61|goals=4|club=[[Breiðablik (nisonij jyelgipállu)|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Guðrún|Arnardóttir|Guðrún Arnardóttir (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|29}}|caps=52|goals=1|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Áslaug Munda|Gunnlaugsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|6|2}}|caps=20|goals=0 |club=[[Breiðablik (nisonij jyelgipállu)|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Guðný|Árnadóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|7|29}}|caps=41|goals=0|club=[[Kristianstads DFF|Kristianstad]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name={{sortname|Hafrún Rakel|Halldórsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|10|1}}|caps=16|goals=1|club=[[Brøndby IF Women|Brøndby]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Amanda|Andradóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|12|18}}|caps=24|goals=2|club=[[FC Twente (nisoneh)|Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Sveindís Jane|Jónsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|6|5}}|caps=51|goals=14|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Taažâ=== Välmejeijee: {{flagicon|ENG}} [[Gemma Grainger]] [[Taažâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 16. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-kvinner/2025/her-er-norges-em-tropp/|nommâ=Her er Norges EM-tropp|tahhee=|almostittem=fotball.no|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi [[Guro Bergsvand]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Marthine Østenstad]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-kvinner/2025/endring-i-norges-em-tropp/|nommâ=Endring i Norges EM-tropp|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Cecilie|Fiskerstrand}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|3|20}}|caps=61|goals=0|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Marit Bratberg|Lund}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|11|7}}|caps=21|goals=1|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Emilie|Woldvik}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|8}}|caps=14|goals=0|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Tuva|Hansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|8|4}}|caps=54|goals=2|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Marthine|Østenstad}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|3|18}}|caps=5|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Maren|Mjelde}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1989|11|6}}|caps=180|goals=20|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7 |pos=KKS|name={{sortname|Ingrid Syrstad|Engen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|4|29}}|caps=86|goals=6|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Vilde Bøe|Risa}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|13}}|caps=87|goals=4|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Karina|Sævik}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|03|24}}|caps=61|goals=8|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Caroline Graham|Hansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|02|18}}|caps=116|goals=51|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Guro|Reiten}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|7|26}}|caps=102|goals=21|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Selma|Panengstuen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|22}}|caps=1|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Thea|Bjelde}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|5}}|caps=29|goals=1|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Ada|Hegerberg}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|07|10}}|caps=91|goals=49|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Justine|Kielland}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|22}}|caps=7|goals=0|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Mathilde|Harviken}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|12|29}}|caps=33|goals=1|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Celin|Bizet}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|10|24}}|caps=28|goals=7|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Frida|Maanum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|7|16}}|caps=91|goals=21|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Elisabeth|Terland}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|6|28}}|caps=42|goals=10|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Synne|Jensen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|2|15}}|caps=29|goals=5|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Lisa|Naalsund}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|6|11}}|caps=26|goals=1|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Signe|Gaupset}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2005|6|18}}|caps=8|goals=1|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Aurora|Mikalsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|3|21}}|caps=21|goals=0|club=[[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Sveicci=== Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Pia Sundhage]] [[Sveicci|Sveeici]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 23. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/https:/www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/frauen-nationalteam-das-kader-fuer-die-uefa-women-s-euro-2025-steht-fest.aspx|nommâ=Frauen-Nationalteam: Das Kader für die UEFA Women’s EURO 2025 steht fest|tahhee=|almostittem=www.football.ch|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Kesimáánu 30. peeivi [[Luana Bühler]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Laia Ballesté]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/https:/www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/frauen-nationalteam-luana-buehler-faellt-fuer-das-heim-turnier-aus.aspx|nommâ=Frauen-Nationalteam: Luana Bühler fällt für das Heim-Turnier aus|tahhee=Dominik, Erb|almostittem=www.football.ch|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Elvira|Herzog}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|3|5}}|caps=21|goals=0|club=[[RB Leipzig (nisoneh)|RB Leipzig]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Julia|Stierli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|4|3}}|caps=49|goals=1|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=V|name=[[Leila Wandeler]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|4|11}}|caps=1|goals=0|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Noemi|Ivelj}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|11|1}}|caps=11|goals=1|club=[[Grasshopper Club Zurich (nisoneh)|Grasshoppers]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Noelle|Maritz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|12|23}}|caps=129|goals=2|club=[[Aston Villa W.F.C.|Aston Villa]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Géraldine Reuteler]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|4|21}}|caps=77|goals=14|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Riola|Xhemaili}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|3|5}}|caps=31|goals=6|club=[[PSV Eindhoven (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name={{sortname|Nadine|Riesen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|4|11}}|caps=30|goals=1|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=P|name={{sortname|Ana-Maria|Crnogorčević}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|10|3}}|caps=169|goals=74|club=[[Seattle Reign FC|Seattle Reign]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Meriame Terchoun]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|10|27}}|caps=44|goals=3|club=[[Dijon FCO (nisoneh)|Dijon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Coumba|Sow}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|8|27}}|caps=55|goals=13|club=[[FC Basel Frauen|Basel]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Livia|Peng}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|3|14}}|caps=10|goals=0|club=[[SV Werder Bremen (nisoneh)|Werder Bremen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Lia|Wälti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|4|19}}|caps=127|goals=5|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Smilla|Vallotto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|3|23}}|caps=23|goals=3|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Laia|Ballesté}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|2|22}}|caps=1|goals=0|club=[[RCD Espanyol (nisoneh)|Espanyol]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Sandrine|Mauron}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|12|19}}|caps=46|goals=2|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Svenja|Fölmli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|8|19}}|caps=26|goals=5|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Viola|Calligaris}}|age={{Birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|3|17}}|caps=67|goals=8|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Iman|Beney}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|7|23}}|caps=11|goals=0|club=[[BSC YB Frauen|Young Boys]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Alayah|Pilgrim}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|4|29}}|caps=13|goals=3|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Nadine|Böhi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|21}}|caps=0|goals=0|club=[[FC St. Gallen Frauen|St Gallen]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name=[[Sydney Schertenleib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2007|1|30}}|caps=13|goals=2|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Alisha|Lehmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|21}}|caps=59|goals=8|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh B== ===Belgia=== Välmejeijee: {{flagicon|ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir]] [[Belgia]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 11. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rbfa.be/en/news/belgian-red-flames-squad-euro-2025|nommâ=Royal Belgian FA|almostittem=www.rbfa.be|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Nicky|Evrard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|5|26}}|caps=73|goals=0|club=[[PSV Eindhoven (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Davina|Philtjens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1989|2|26}}|caps=127|goals=10|club=[[US Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3 |pos=V|name={{sortname|Ella|Van Kerkhoven}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|11|20}}|caps=30|goals=16|club=[[Feyenoord (nisoneh)|Feyenoord]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Amber|Tysiak}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|1|26}}|caps=40|goals=5|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5 |pos=KKS|name={{sortname|Sarah|Wijnants}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|10|13}}|caps=41|goals=3|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=6 |pos=KKS|name={{sortname|Tine|De Caigny}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|9}}|caps=109|goals=42|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=7 |pos=V|name={{sortname|Hannah|Eurlings}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|1|1}}|caps=41|goals=6|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Jarne|Teulings}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|1|11}}|caps=24|goals=2|club=[[Feyenoord (nisoneh)|Feyenoord]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Tessa|Wullaert}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|3|19}}|caps=146|goals=93|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Justine|Vanhaevermaet}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|4|29}}|caps=74|goals=9|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Janice|Cayman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|10|12}}|caps=163|goals=48|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Femke|Bastiaen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|4|11}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Elena|Dhont}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|3|27}}|caps=42|goals=4|club=[[US Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Jassina|Blom}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|3}}|caps=42|goals=11|club=[[UD Tenerife]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Mariam|Toloba}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|9|20}}|caps=10|goals=2|club=[[Standard Liège (nisoneh)|Standard Liège]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Zenia|Mertens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|27}}|caps=6|goals=0|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Jill|Janssens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|10|3}}|caps=39|goals=3|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|TSG Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Isabelle|Iliano}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|3|2}}|caps=13|goals=0|club=[[Club YLA]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Sari|Kees}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|17}}|caps=39|goals=5|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Marie|Detruyer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|1|13}}|caps=27|goals=3|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Lisa|Lichtfus}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|12|28}}|caps=18|goals=0|club=[[Le Havre AC (nisoneh)|Le Havre]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Laura|Deloose}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|6|18}}|caps=105|goals=4|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name={{sortname|Kassandra|Missipo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|2|3}}|caps=72|goals=2|club=[[US Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g end}} ===Italia=== Välmejeijee: [[Andrea Soncin]] [[Italia]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 25. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://total-italianfootball.com/italy-womens-euro-2025-squad-confirmed/|nommâ=Confirmed: Italy's 23-player Women's Euro 2025 squad announced|tahhee=Clancy, Conor|almostittem=Total Italian Football|äigimuddo=2025-06-25|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Laura|Giuliani}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1993|6|6}}|caps=97|goals=0|club=[[AC Milan (nisoneh)|AC Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Elisabetta|Oliviero}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|7|18}}|caps=7|goals=0|club=[[SS Lazio Women 2015|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Lucia|Di Guglielmo}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|6|26}}|caps=36|goals=2|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Eva|Schatzer}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2005|1|16}}|caps=4|goals=0|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Elena|Linari}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1994|4|15}}|caps=115|goals=6|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Manuela|Giugliano}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|8|18}}|caps=91|goals=11|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{sortname|Sofia|Cantore}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1999|8|4}}|caps=36|goals=5|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Emma|Severini}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2003|7|18}}|caps=10|goals=1|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Martina|Piemonte}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|11|7}}|caps=24|goals=3|club=[[SS Lazio Women 2015|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Cristiana|Girelli}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1990|4|23}}|caps=118|goals=58|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Barbara|Bonansea}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1991|6|13}}|caps=110|goals=31|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Rachele|Baldi}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1994|10|2}}|caps=1|goals=0|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Julie|Piga}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1998|1|12}}|caps=5|goals=0|club=[[AC Milan (nisoneh)|AC Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Chiara|Beccari}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2004|9|27}}|caps=17|goals=2|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Annamaria|Serturini}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1998|5|13}}|caps=27|goals=1|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Eleonora|Goldoni}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1996|2|16}}|caps=6|goals=0|club=[[SS Lazio Women 2015|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Lisa|Boattin}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|5|3}}|caps=67|goals=1|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Arianna|Caruso}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1999|11|6}}|caps=58|goals=15|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Martina|Lenzini}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1998|7|23}}|caps=39|goals=0|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Giada|Greggi}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2000|2|18}}|caps=23|goals=1|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Michela|Cambiaghi}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1996|2|4}}|caps=17|goals=5|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Francesca|Durante}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|2|12}}|caps=13|goals=0|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Cecilia|Salvai}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1993|12|2}}|caps=59|goals=3|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g end}} ===Portugal=== Välmejeijee: [[Francisco Neto]] [[Portugal]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 24. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.record.pt/futebol/selecao-feminina/detalhe/lista-final-as-23-convocadas-de-portugal-para-o-europeu-feminino|nommâ=Lista final com Kika Nazareth: as 23 convocadas de Portugal para o Europeu feminino|almostittem=www.record.pt|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=pt-PT}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Inês|Pereira}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1999|5|26}}|caps=48|goals=0|club=[[Deportivo de La Coruña (nisoneh)|Deportivo La Coruña]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Catarina|Amado}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1999|7|21}}|caps=47|goals=2|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Lúcia|Alves}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|10|22}}|caps=24|goals=2|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Ana|Seiça}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2001|3|25}}|caps=13|goals=0|club=[[Tigres UANL (nisoneh)|Tigres UANL]]|clubnat=MEX}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Joana|Marchão}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1996|10|24}}|caps=55|goals=3|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Andreia|Jacinto}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2002|6|8}}|caps=52|goals=1|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Kika|Nazareth}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2002|11|17}}|caps=43|goals=10 |club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Andreia|Norton}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1996|8|15}}|caps=99|goals=5|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=9|pos=P|name={{sortname|Ana|Borges}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1990|6|15}}|caps=185|goals=11|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Jéssica|Silva}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1994|12|11}}|caps=122|goals=18|club=[[NJ/NY Gotham FC|Gotham FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Tatiana|Pinto}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1994|3|28}}|caps=126|goals=7|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Patrícia|Morais}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1992|6|17}}|caps=98|goals=0|club=[[S.C. Braga (nisoneh)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Fátima|Pinto}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1996|1|16}}|caps=92|goals=4|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Dolores|Silva}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1991|8|7}}|caps=172|goals=18|club=[[S.C. Braga (nisoneh)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Carole|Costa}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1990|5|3}}|caps=180|goals=25|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Andreia|Faria}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2000|4|19}}|caps=32|goals=2|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Diana|Silva|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1995|6|4}}|caps=117|goals=26|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Carolina|Correia}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2002|4|3}}|caps=2|goals=0|club=[[S.C.U. Torreense (nisoneh)|Torreense]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Diana|Gomes|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1998|7|26}}|caps=56|goals=6|club=[[Sevilla FC (nisoneh)|Sevilla]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Beatriz|Fonseca}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1998|9|15}}|caps=5|goals=1|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Ana|Capeta}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|1997|12|22}}|caps=48|goals=11|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Sierra|Cota-Yarde}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2003|7|4}}|caps=1|goals=0|club=[[AFC Toronto]]|clubnat=CAN}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Telma|Encarnação}}|age={{birth date and age2|df=y|2025|7|2|2001|10|11}}|caps=41|goals=7|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g end}} ===Espanja=== Välmejeijee: [[Montse Tomé]] [[Espanja]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 10. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://rfef.es/en/noticias/official-montse-tome-announces-her-squad-for-the-european-championships-in-switzerland|nommâ=Montse Tomé’s announces her squad for the European Championships in Switzerland|almostittem=rfef.es|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Esther|Sullastres}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|3|20}}|caps=1|goals=0|club=[[Sevilla FC (nisoneh)|Sevilla]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Ona|Batlle}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|6|10}}|caps=62|goals=2|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Jana|Fernández}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|2|18}}|caps=9|goals=0|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Irene|Paredes}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|7|4}}|caps=116|goals=13|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|María|Méndez}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|4|10}}|caps=14|goals=2|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Aitana|Bonmatí}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|1|18}}|caps=78|goals=30|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Olga|Carmona}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|12}}|caps=56|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name={{sortname|Mariona|Caldentey}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|3|19}}|caps=89|goals=29|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Esther|González}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|12|8}}|caps=51|goals=33|club=[[Gotham FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Athenea|del Castillo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|10|24}}|caps=60|goals=16|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Alexia|Putellas}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|2|4}}|caps=132|goals=34|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name={{sortname|Patricia|Guijarro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|5|17}}|caps=69|goals=12|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Cata|Coll}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|4|23}}|caps=27|goals=0|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Laia|Aleixandri}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|8|25}}|caps=42|goals=3|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Leila|Ouahabi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|3|22}}|caps=62|goals=1|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name={{sortname|Cristina|Martín-Prieto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|3|14}}|caps=5|goals=2|club=[[S.L. Benfica (nisoneh)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Lucía|García}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|7|14}}|caps=57|goals=13|club=[[C.F. Monterrey (nisoneh)|Monterrey]]|clubnat=MEX}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Salma|Paralluelo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|11|13}}|caps=39|goals=14|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Vicky|López}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|7|26}}|caps=10|goals=3|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Clàudia|Pina}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|12}}|caps=15|goals=7|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Alba|Redondo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|8|27}}|caps=43|goals=16|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Maite|Zubieta}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|5|28}}|caps=6|goals=0|club=[[Athletic Bilbao (nisoneh)|Athletic Bilbao]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Adriana|Nanclares}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|5|9}}|caps=2|goals=0|club=[[Athletic Bilbao (nisoneh)|Athletic Bilbao]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh C== ===Tanska=== Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Andrée Jeglertz]] [[Tanska]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 20. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dbu.dk/nyheder/2025/juni/her-er-kvindelandsholdets-trup-til-em-2025/|nommâ=Her er Kvindelandsholdets trup til EM 2025|tahhee=|almostittem=DBU|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=da-DK}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Maja Bay|Østergaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|3|28}}|caps=18|goals=0|club=[[Växjö DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Sara|Thrige}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|5|15}}|caps=28|goals=2|club=[[PSV Eindhoven (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Stine|Ballisager|Stine Ballisager Pedersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|1|3}}|caps=69|goals=4|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Emma|Færge}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|12|6}}|caps=12|goals=1|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Isabella|Obaze|Isabella Bryld Obaze}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|10|30}}|caps=14|goals=1|club=[[Portland Thorns FC|Portland Thorns]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=KKS|name={{sortname|Karen|Holmgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|28}}|caps=34|goals=3|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7 |pos=P|name={{sortname|Sanne|Troelsgaard|Sanne Troelsgaard Nielsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|8|15}}|caps=195|goals=57|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Emma|Snerle}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|3|23}}|caps=44|goals=2|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Nadia|Nadim}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|1|2}}|caps=105|goals=38|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Pernille|Harder}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|11|15}}|caps=162|goals=78|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Katrine|Veje}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|6|19}}|caps=168|goals=9|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name={{sortname|Kathrine|Kühl|Kathrine Møller Kühl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|7|5}}|caps=49|goals=2|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Josefine|Hasbo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|11|20}}|caps=33|goals=3|club=[[Gotham FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Sofie|Bredgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|1|18}}|caps=19|goals=2|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Frederikke|Thøgersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|24}}|caps=84|goals=3|club=[[AS Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Kathrine|Larsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|5|5}}|caps=8|goals=0|club=[[UC Sampdoria (nisoneh)|Sampdoria]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Rikke|Madsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|8|9}}|caps=33|goals=1|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Sara|Holmgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|28}}|caps=23|goals=2|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Janni|Thomsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|16}}|caps=49|goals=9|club=[[Utah Royals]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Signe|Bruun}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|4|6}}|caps=52|goals=24|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Amalie|Vangsgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|11|29}}|caps=35|goals=10|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Alberte|Vingum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|11|14}}|caps=1|goals=0|club=[[HB Køge (nisoneh)|HB Køge]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Cornelia|Kramer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|12|16}}|caps=4|goals=1|club=[[Bayer 04 Leverkusen (nisoneh)|Bayer Leverkusen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Saksa=== Välmejeijee: [[Christian Wück]] [[Saksa]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 12. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dfb.de/news/squad-uefa-womens-euros-in-switzerland|nommâ=Wück announces squad for UEFA Women’s EUROs in Switzerland|almostittem=www.dfb.de|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Ann-Katrin|Berger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|10|9}}|caps=22|goals=0|club=[[Gotham FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Sarai|Linder}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|10|26}}|caps=25|goals=1|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Kathrin|Hendrich}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|4|6}}|caps=83|goals=5|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Rebecca|Knaak}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|6|23}}|caps=4|goals=0|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Carlotta|Wamser}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|11|1}}|caps=2|goals=0|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Janina|Minge}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|6|11}}|caps=21|goals=1|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Giulia|Gwinn}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|7|2}}|caps=63|goals=14|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Sydney|Lohmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|19}}|caps=39|goals=6|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Sjoeke|Nüsken}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|1|22}}|caps=45|goals=5|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Laura|Freigang}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|2|1}}|caps=39|goals=17|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Lea|Schüller}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|11|12}}|caps=75|goals=52|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Stina|Johannes}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|1|23}}|caps=3|goals=0|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Sara|Däbritz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|2|15}}|caps=108|goals=18|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Cora|Zicai}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|11|29}}|caps=3|goals=2|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Selina|Cerci}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|5|31}}|caps=9|goals=5|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|TSG Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Linda|Dallmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|2}}|caps=67|goals=14|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Franziska|Kett}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|10|24}}|caps=3|goals=0|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Giovanna|Hoffmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|9|20}}|caps=7|goals=3|club=[[RB Leipzig (nisoneh)|RB Leipzig]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Klara|Bühl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|12|7}}|caps=67|goals=28|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Elisa|Senß}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|1|10}}|caps=21|goals=2|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Ena|Mahmutovic}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|12|23}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Jule|Brand}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|10|16}}|caps=60|goals=9|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Sophia|Kleinherne}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|4|12}}|caps=34|goals=1|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Puola=== Välmejeijee: [[Nina Patalon]] [[Puola]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 13. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pzpn.pl/reprezentacje/reprezentacja-a/aktualnosci/2025-06-13/kadra-reprezentacji-polski-kobiet-na-euro-2025|nommâ=Kadra reprezentacji Polski kobiet na EURO 2025|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=pl}}</ref> Kesimáánu 22. peeivi [[Martyna Brodzik]] kiäsádâđâi kištoin tiervâsvuotâsuujâi tiet, já suu sajan väljejui [[Małgorzata Mesjasz]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://pzpn.pl/federacja/aktualnosci/2025-06-22/zmiana-w-liscie-zawodniczek-powolanych-na-uefa-euro-2025|nommâ=Zmiana w liście zawodniczek powołanych na UEFA EURO 2025|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=pl}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Kinga|Szemik}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|25}}|caps=28|goals=0|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Martyna|Wiankowska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|12|24}}|caps=93|goals=11|club=[[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Wiktoria|Zieniewicz}}|age={{Birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|05|09}}|caps=22|goals=0|club=[[FC Basel Frauen|Basel]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Paulina|Dudek}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|16}}|caps=60|goals=7|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Oliwia|Woś}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|8|15}}|caps=22|goals=0|club=[[FC Basel Frauen|Basel]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Sylwia|Matysik}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|5|20}}|caps=64|goals=0|club=[[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7 |pos=P|name={{sortname|Małgorzata|Mesjasz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|12}}|caps=52|goals=4|club=[[AC Milan Women|AC Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Ewelina|Kamczyk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|2|22}}|caps=100|goals=17|club=[[FC Fleury 91 (nisoneh)|Fleury]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Ewa|Pajor}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|12|3}}|caps=101|goals=68|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Weronika|Zawistowska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|12|17}}|caps=42|goals=8|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Tanja|Pawollek}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|18}}|caps=26|goals=1|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Natalia|Radkiewicz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|8|8}}|caps=2|goals=0|club=[[Pogoń Szczecin (nisoneh)|Pogoń Szczecin]]|clubnat=POL}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Emilia|Szymczak}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|6|17}}|caps=11|goals=0|club=[[FC Barcelona B (nisoneh)|Barcelona B]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Dominika|Grabowska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|12|26}}|caps=88|goals=9|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|TSG Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Milena|Kokosz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|17}}|caps=8|goals=1|club=[[Åsane Fotball#Åsane Fotball Damer|Åsane]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name={{sortname|Klaudia|Jedlińska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|9}}|caps=14|goals=1|club=[[Dijon FCO (nisoneh)|Dijon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Klaudia|Słowińska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|8|13}}|caps=7|goals=1|club={{ill|GKS Katowice (nisoneh)|lt=GKS Katowice|pl|GKS Katowice (piłka nożna kobiet)}}|clubnat=POL}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Nadia|Krezyman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|6|22}}|caps=10|goals=1|club=[[Dijon FCO (nisoneh)|Dijon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Natalia|Padilla}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|6}}|caps=44|goals=12|club=[[Sevilla FC (nisoneh)|Sevilla]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Kayla|Adamek}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|2|1}}|caps=22|goals=2|club=[[Ottawa Rapid FC|Ottawa Rapid]]|clubnat=CAN}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Paulina|Tomasiak}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|1|2}}|caps=6|goals=4||club=[[Górnik Łęczna (nisoneh)|Górnik Łęczna]]|clubnat=POL}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Kinga|Seweryn}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2005|3|31}}|caps=0|goals=0|club={{ill|GKS Katowice (nisoneh)|lt=GKS Katowice|pl|GKS Katowice (piłka nożna kobiet)}}|clubnat=POL}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name={{sortname|Adriana|Achcińska}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|04|22}}|caps=42|goals=7|club=[[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Ruotâ=== Välmejeijee: [[Peter Gerhardsson]] [[Ruotâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 11. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/landslag/2025/06/svenska-em-truppen-2025/|nommâ=Svenska EM-truppen 2025|almostittem=www.svenskfotboll.se|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Emma|Holmgren}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|5|13}}|caps=0|goals=0|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Jonna|Andersson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|1|2}}|caps=108|goals=3|club=[[Linköping FC|Linköping]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Linda|Sembrant}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1987|5|15}}|caps=156|goals=19|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Hanna|Lundkvist}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|7|17}}|caps=22|goals=0|club=[[San Diego Wave FC|San Diego Wave]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Amanda|Nildén}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|8|7}}|caps=13|goals=0|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Magdalena|Eriksson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|9|8}}|caps=121|goals=14|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7 |pos=KKS|name={{sortname|Madelen|Janogy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|11|12}}|caps=54|goals=10|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8 |pos=V|name={{sortname|Lina|Hurtig}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|9|5}}|caps=73|goals=22|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Kosovare|Asllani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1989|7|29}}|caps=199|goals=48|club=[[London City Lionesses]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Sofia|Jakobsson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|4|23}}|caps=165|goals=23|club=[[London City Lionesses]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Stina|Blackstenius}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|2|5}}|caps=117|goals=39|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Jennifer|Falk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|4|26}}|caps=31|goals=0|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Amanda|Ilestedt}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|1|17}}|caps=77|goals=12|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Nathalie|Björn}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|5|4}}|caps=74|goals=6|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Julia|Zigiotti Olme}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|12|24}}|caps=44|goals=2|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Filippa|Angeldahl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|7|14}}|caps=71|goals=22|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Ellen|Wangerheim}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|9|1}}|caps=3|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Fridolina|Rolfö}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|11|24}}|caps=98|goals=32|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Johanna|Rytting Kaneryd}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|2|12}}|caps=57|goals=8|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Hanna|Bennison}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|10|16}}|caps=56|goals=3|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Tove|Enblom}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|11|20}}|caps=1|goals=0|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Smilla|Holmberg}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|10|11}}|caps=2|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Rebecka|Blomqvist}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|7|24}}|caps=36|goals=9|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh D== ===Eŋland=== Välmejeijee: {{flagicon|NED}} [[Sarina Wiegman]] [[Eŋland]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 5. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Jun/05/england-womens-senior-squad-named-for-uefa-womens-euro-2025-20240506|nommâ=England squad named for UEFA Women's EURO 2025|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Hannah|Hampton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|11|16}}|caps=16|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Lucy|Bronze}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|10|28}}|caps=134|goals=19|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Niamh|Charles}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|6|21}}|caps=24|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4 |pos=KKS|name={{sortname|Keira|Walsh}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|4|8}}|caps=87|goals=1|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Alex|Greenwood}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|9|7}}|caps=99|goals=7|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Leah|Williamson}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|3|29}}|caps=58|goals=5|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7 |pos=V|name={{sortname|Lauren|James}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|9|29}}|caps=28|goals=7|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Georgia|Stanway}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|3}}|caps=78|goals=22|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Beth|Mead}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|5|9}}|caps=68|goals=36|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Ella|Toone}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|9|2}}|caps=59|goals=21|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Lauren|Hemp}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|8|7}}|caps=64|goals=18|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=P|name={{sortname|Maya|Le Tissier}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|4|18}}|caps=8|goals=0|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Anna|Moorhouse}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|3|30}}|caps=0|goals=0|club=[[Orlando Pride]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Grace|Clinton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|3|31}}|caps=11|goals=3|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Esme|Morgan}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|10|18}}|caps=14|goals=0|club=[[Washington Spirit]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Jess|Carter}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|10|27}}|caps=45|goals=2|club=[[Gotham FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Michelle|Agyemang}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|2|3}}|caps=1|goals=1|club=[[Brighton & Hove Albion W.F.C.|Brighton & Hove Albion]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Chloe|Kelly}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|01|15}}|caps=53|goals=8|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Aggie|Beever-Jones}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|7|27}}|caps=8|goals=5|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Jess|Park}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|10|21}}|caps=19|goals=3|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Khiara|Keating}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|6|27}}|caps=0|goals=0|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Lotte|Wubben-Moy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|11}}|caps=13|goals=1|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Alessia|Russo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|2|8}}|caps=51|goals=23|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===Ranska=== Välmejeijee: [[Laurent Bonadei]] [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 5. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c3d42n70mzdo|nommâ=France Euro 2025 squad: Wendie Renard and Eugenie Le Sommer left out|almostittem=BBC Sport|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Justine|Lerond}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|29}}|caps=0|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Maëlle|Lakrar}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|5|27}}|caps=30|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Thiniba|Samoura}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|2|11}}|caps=7|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Alice|Sombath}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|10|16}}|caps=4|goals=0|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Élisa|De Almeida}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|1|11}}|caps=44|goals=5|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=KKS|name={{sortname|Sandie|Toletti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|13}}|caps=69|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7 |pos=KKS|name={{sortname|Sakina|Karchaoui}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|1|26}}|caps=89|goals=3|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Grace|Geyoro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|7|2}}|caps=99|goals=21|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Melvine|Malard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|28}}|caps=29|goals=9|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Amel|Majri}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|1|25}}|caps=80|goals=12|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Kadidiatou|Diani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|4|1}}|caps=114|goals=30|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Marie-Antoinette|Katoto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|11|1}}|caps=55|goals=38|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Selma|Bacha}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|11|9}}|caps=46|goals=3|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Clara|Mateo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|11|28}}|caps=37|goals=7|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Kelly|Gago}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|5}}|caps=6|goals=2|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Pauline|Peyraud-Magnin}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|3|17}}|caps=65|goals=0|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Sandy|Baltimore}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|19}}|caps=43|goals=9|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Oriane|Jean-François}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|14}}|caps=14|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Griedge|Mbock Bathy}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|2|26}}|caps=92|goals=8 |club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Delphine|Cascarino}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|2|5}}|caps=76|goals=14|club=[[San Diego Wave FC|San Diego Wave]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Constance|Picaud}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|7|5}}|caps=13|goals=0|club=[[FC Fleury 91 (nisoneh)|Fleury]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Melween|N'Dongala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|9|6}}|caps=3|goals=0|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Lou|Bogaert}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|6|25}}|caps=4|goals=0|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} ===Vuáládâhenâmeh=== Välmejeijee: [[Andries Jonker]] [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmij]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 21. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ad.nl/voetbal/andries-jonker-maakt-ek-selectie-bekend-merel-van-dongen-en-shanice-van-de-sanden-vallen-nog-af~ab607f0e/|nommâ=Andries Jonker maakt EK-selectie bekend: Merel van Dongen en Shanice van de Sanden vallen nog af|tahhee=Groenstege, Minne|almostittem=|äigimuddo=2025-06-21|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=nl-NL}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Daphne|van Domselaar}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|3|6}}|caps=34|goals=0|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Lynn|Wilms}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|10|3}}|caps=53|goals=1|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Caitlin|Dijkstra}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|30}}|caps=27|goals=1|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Veerle|Buurman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2006|4|21}}|caps=6|goals=1|club=[[PSV (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=5 |pos=V|name={{sortname|Romée|Leuchter}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|1|12}}|caps=23|goals=5|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=KKS|name={{sortname|Jill|Roord}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|4|22}}|caps=108|goals=30|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7 |pos=V|name={{sortname|Lineth|Beerensteyn}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|10|11}}|caps=114|goals=39|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8 |pos=P|name={{sortname|Sherida|Spitse}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|5|29}}|caps=244|goals=46|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Vivianne|Miedema}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|07|15}}|caps=125|goals=99|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Daniëlle|van de Donk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|8|5}}|caps=168|goals=38|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Esmee|Brugts}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|7|28}}|caps=46|goals=10|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Chasity|Grant}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|4|19}}|caps=17|goals=1|club=[[Aston Villa W.F.C.|Aston Villa]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name={{sortname|Renate|Jansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|12|7}}|caps=71|goals=8|club=[[PSV (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Jackie|Groenen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|12|17}}|caps=125|goals=10|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Katja|Snoeijs}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|8|31}}|caps=38|goals=12|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Lize|Kop}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|3|17}}|caps=15|goals=0|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Victoria|Pelova}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|6|3}}|caps=60|goals=4|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Kerstin|Casparij}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|8|19}}|caps=45|goals=0|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Wieke|Kaptein}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2005|8|29}}|caps=21|goals=2|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Dominique|Janssen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|1|17}}|caps=125|goals=6|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Damaris|Egurrola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|8|26}}|caps=41|goals=7|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Ilse|van der Zanden}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|25}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Daniëlle|de Jong}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|10|11}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g end}} ===Wales=== Välmejeijee: {{flagicon|CAN}} [[Rhian Wilkinson]] [[Wales]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 19. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://faw.cymru/news/cymru-squad-announced-for-uefa-womens-euro-2025-finals/|nommâ=Cymru squad announced for UEFA Women’s EURO 2025 finals|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2025-06-19|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Olivia|Clark}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|30}}|caps=30|goals=0|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Lily|Woodham}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|9|3}}|caps=39|goals=3|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Gemma|Evans|Gemma Evans (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|8|1}}|caps=77|goals=1|club=[[Liverpool F.C. Women|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4 |pos=KKS|name={{sortname|Sophie|Ingle}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1991|9|2}}|caps=141|goals=6|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Rhiannon|Roberts}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1990|8|30}}|caps=79|goals=2|club=[[Real Betis Féminas|Real Betis]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Josie|Green}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|4|25}}|caps=39|goals=0|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7 |pos=KKS|name={{sortname|Ceri|Holland}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|12|12}}|caps=43|goals=7|club=[[Liverpool F.C. Women|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Angharad|James-Turner}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|6|1}}|caps=132|goals=6|club=[[Seattle Reign FC|Seattle Reign]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Kayleigh|Barton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|3|22}}|caps=86|goals=22|club=[[Charlton Athletic W.F.C.|Charlton Athletic]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Jess|Fishlock}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1987|1|14}}|caps=162|goals=47|club=[[Seattle Reign FC|Seattle Reign]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Hannah|Cain}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|2|11}}|caps=16|goals=3|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Poppy|Soper}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|5|4}}|caps=0|goals=0|club=[[Blackburn Rovers W.F.C.|Blackburn Rovers]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Rachel|Rowe}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|9|13}}|caps=76|goals=8|club=[[Southampton F.C. Women|Southampton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Hayley|Ladd}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|10|6}}|caps=105|goals=3|club=[[Everton W.F.C.|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Elise|Hughes}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|4|15}}|caps=31|goals=3|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG|}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Charlie|Estcourt}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|5|27}}|caps=48|goals=3|club=[[DC Power FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Lois|Joel}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|6|2}}|caps=9|goals=0|club=[[Newcastle United W F C|Newcastle United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Esther|Morgan|Esther Morgan (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|8|28}}|caps=11|goals=0|club=[[Sheffield United W.F.C.|Sheffield United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Ella|Powell}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|1}}|caps=14|goals=0|club=[[Bristol City W.F.C.|Bristol City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Carrie|Jones|Carrie Jones (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|9|4}}|caps=37|goals=3|club=[[IFK Norrköping (nisoneh)|IFK Norrköping]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Safia|Middleton-Patel}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|9|21}}|caps=4|goals=0|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Alice|Griffiths}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|1|22}}|caps=16|goals=0|club=[[Durham W.F.C.|Durham]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Ffion|Morgan}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|5|11}}|caps=43|goals=2|club=[[Bristol City W.F.C.|Bristol City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ==Statistiikeh== ===Ahe=== *Puárásumos spellee: {{flagicon|FIN}} [[Tinja-Riikka Korpela]] (39 ihheed, 58 peivid) *Nuorâmus spellee: {{flagicon|SUI}} [[Sydney Schertenleib]] (18 ihheed, 153 peivid) ===Spelleeh liigajuávhu mield=== Tavlustuvâst láá fáárust tagareh juávhuh, main lijjii ucemustáá kulmâ spellee ive 2025 euroopmiäštárkištoin. {| class="wikitable" ! Spelleeh !! Liigajuávkku |- |align="center"|18||{{flagicon|ESP}} [[FC Barcelona Femení|Barcelona]] |- |align="center"|16||{{flagicon|GER}} [[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]] |- |align="center"|14||{{flagicon|ENG}} [[Chelsea F.C. Women|Chelsea]], {{flagicon|ITA}} [[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]] |- |align="center"|13||{{flagicon|ENG}} [[Arsenal W.F.C.|Arsenal]] |- |align="center"|10||{{flagicon|ENG}} [[Manchester City W.F.C.|Manchester City]], {{flagicon|GER}} [[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]] |- |align="center"|9||{{flagicon|ENG}} [[Manchester United W.F.C.|Manchester United]], {{flagicon|FRA}} [[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]], {{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]] |- |align="center"|8||{{flagicon|ENG}} [[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]], {{flagicon|GER}} [[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]], {{flagicon|ITA}} [[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]], {{flagicon|ITA}} [[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]], {{flagicon|ESP}} [[Real Madrid Femenino|Real Madrid]] |- |align="center"|7||{{flagicon|POR}} [[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]] |- |align="center"|6||{{flagicon|ENG}} [[Leicester City W.F.C.|Leicester City]], {{flagicon|ITA}} [[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]], {{flagicon|POR}} [[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]] |- |align="center"|5||{{flagicon|ENG}} [[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]], {{flagicon|ENG}} [[West Ham United F.C. Women|West Ham United]], {{flagicon|NED}} [[PSV Eindhoven (nisoneh)|PSV]], {{flagicon|NOR}} [[SK Brann Kvinner|Brann]], {{flagicon|SWE}} [[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]], {{flagicon|USA}} [[Gotham FC]] |- |align="center"|4||{{flagicon|ENG}} [[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]], {{flagicon|GER}} [[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]], {{flagicon|ITA}} [[AC Milan Women|AC Milan]], {{flagicon|NOR}} [[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]], {{flagicon|SWE}} [[FC Rosengård|Rosengård]] |- |align="center"|3||{{flagicon|BEL}} [[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]], {{flagicon|BEL}} [[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]], {{flagicon|FRA}} [[Dijon FCO (nisoneh)|Dijon]], {{flagicon|FRA}} [[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]], {{flagicon|GER}} [[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]], {{flagicon|GER}} [[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|TSG Hoffenheim]], {{flagicon|ISL}} [[Breiðablik (nisonij jyelgipállu)|Breiðablik]], {{flagicon|ITA}} [[SS Lazio Women 2015|Lazio]], {{flagicon|ITA}} [[U.S. Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]], {{flagicon|ESP}} [[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]], {{flagicon|ESP}} [[Sevilla FC (nisoneh)|Sevilla]], {{flagicon|SWE}} [[Kristianstads DFF|Kristianstad]], {{flagicon|SUI}} [[FC Basel Frauen|Basel]], {{flagicon|SUI}} [[Servette FC Chênois Féminin|Servette]], {{flagicon|USA}} [[Seattle Reign FC|Seattle Reign]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|Juávhuh]] 0flo4m676gx5lk7ce54b2pe12e6isia 0 27330 159594 150707 2026-09-26T01:10:50Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159594 wikitext text/x-wiki Taan siijđost láá '''[[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|ive 2022 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] juávhuh já spelleeh'''. Jyehi juávhust láá 23 spelled, kiäin kuulmâs láá moolâvaavtah. Meripeivi spelleelistoi almootmân lâi love peivid ovdil kištoi vuossâmuu speelâ. Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 6. peeivi 2022 ađai turnam vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2022 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. ==Uásádâh A== ===Nuorttâriijkâ=== [[Nuorttâriijkâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 27. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oefb.at/oefb/News/Kader-des-Frauen-Nationalteams-fuer-die-UEFA-Women-s-EURO-2022|nommâ=Der EURO-Kader steht|almostittem=oefb.at|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Syeinimáánu 4. peeivi [[Lisa Kolb]] kiäsádâđâi kištoin tiervâsvuođâ suujâi tiet, já suu sajan väljejui [[Virginia Kirchberger]].<ref name="WNT-EURO2022-ENGAUT">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oefb.at/oefb/News/WNT-EURO2022-ENGAUT-Kaderupdate|nommâ=Frauen-Team bei EURO ohne Plattner und Kolb|almostittem=oefb.at|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Siämmáá peeivi [[Maria Plattner]] kiäsádâđâi kištoin uálgátuáiviváádu keežild. Suu sajan väljejui [[Annabel Schasching]].<ref name="WNT-EURO2022-ENGAUT"/> Välmejeijee: [[Irene Fuhrmann]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Manuela|Zinsberger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|10|19}}|caps=79|goals=0|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Marina|Georgieva}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|4|13}}|caps=13|goals=0|club=[[SC Sand]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Katharina|Naschenweng}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|12|16}}|caps=30|goals=3|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Celina|Degen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|5|16}}|caps=5|goals=1|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name={{sortname|Annabel|Schasching}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|7|26}}|caps=2|goals=1|club=[[SK Sturm Graz|Sturm Graz]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Katharina|Schiechtl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|2|27}}|caps=62|goals=8|club=[[SV Werder Bremen (nisoneh)|Werder Bremen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Carina|Wenninger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|2|6}}|caps=116|goals=6|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Barbara|Dunst}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|9|25}}|caps=55|goals=9|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Sarah|Zadrazil}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|2|19}}|caps=96|goals=13|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Laura|Feiersinger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|4|5}}|caps=92|goals=16|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Viktoria|Schnaderbeck}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|1|4}}|caps=80|goals=2|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=P|name={{sortname|Laura|Wienroither}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|13}}|caps=23|goals=1|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Virginia|Kirchberger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|5|25}}|caps=88|goals=2|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Marie-Therese|Höbinger|Marie Höbinger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|7|1}}|caps=19|goals=5|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Nicole|Billa}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|3|5}}|caps=79|goals=43|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Jasmin|Eder}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|10|8}}|caps=55|goals=1|club=[[SKN St. Pölten (nisoneh)|St. Pölten]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Sarah|Puntigam}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|10|13}}|caps=120|goals=18|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Julia|Hickelsberger-Füller|Julia Hickelsberger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|8|1}}|caps=17|goals=5|club=[[SKN St. Pölten (nisoneh)|St. Pölten]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Verena|Hanshaw}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|1|20}}|caps=85|goals=10|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Lisa|Makas}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|5|11}}|caps=71|goals=19|club=[[FK Austria Wien|Austria Wien]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Isabella|Kresche}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|11|28}}|caps=2|goals=0|club=[[SKN St. Pölten (nisoneh)|St. Pölten]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Stefanie|Enzinger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|11|25}}|caps=30|goals=6|club=[[SKN St. Pölten (nisoneh)|St. Pölten]]|clubnat=AUT}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Jasmin|Pal}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|08|24}}|caps=2|goals=0|club=[[SC Sand]]|clubnat=GER}} {{nat fs end}} ===Eŋland=== [[Eŋland]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 15. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.englandfootball.com/articles/2022/Jun/15/england-womens-final-squad-named-for-UEFA-EURO-2022-20221506|nommâ=England Women's final squad named for EURO 2022|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|NED}} [[Sarina Wiegman]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Mary|Earps}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|3|7}}|caps=19|goals=0|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Lucy|Bronze}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|10|28}}|caps=90|goals=10|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Rachel|Daly}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|12|6}}|caps=51|goals=8|club=[[Houston Dash]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Keira|Walsh}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|4|8}}|caps=42|goals=0|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Alex|Greenwood}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|9|7}}|caps=61|goals=5|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Millie|Bright}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|8|21}}|caps=52|goals=5|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{Sortname|Beth|Mead}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|5|9}}|caps=39|goals=22|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Leah|Williamson}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|3|29}}|caps=31|goals=2|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Ellen|White|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|5|9}}|caps=107|goals=50|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Georgia|Stanway}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|3}}|caps=34|goals=9|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Lauren|Hemp}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|8|7}}|caps=22|goals=7|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=P|name={{sortname|Jess|Carter}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|10|17}}|caps=10|goals=1|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{Sortname|Hannah|Hampton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|11|16}}|caps=2|goals=0|club=[[Aston Villa W.F.C.|Aston Villa]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{Sortname|Fran|Kirby}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|6|29}}|caps=57|goals=15|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Demi|Stokes}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|12|12}}|caps=67|goals=1|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Jill|Scott|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|2|2}}|caps=157|goals=27|club=[[Aston Villa W.F.C.|Aston Villa]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Nikita|Parris}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|3|10}}|caps=65|goals=15|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Chloe|Kelly}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|01|15}}|caps=10|goals=1|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Bethany|England}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|6|3}}|caps=19|goals=9|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Ella|Toone}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|9|2}}|caps=15|goals=11|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Ellie|Roebuck}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|9|23}}|caps=8|goals=0|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Lotte|Wubben-Moy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|11}}|caps=8|goals=0|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Alessia|Russo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|2|8}}|caps=7|goals=4|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs end}} ===Tave-Irland=== [[Tave-Irland]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 27. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.irishfa.com/news/2022/june/northern-ireland-uefa-women-s-euro-squad-announced|nommâ=Northern Ireland UEFA Women’s Euro squad announced|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Kenny Shiels]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Jackie|Burns|dab=footballer, born 1997}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|3|6}}|caps=39|goals=0|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Rebecca|McKenna}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|04|13}}|caps=20|goals=1|club=[[Lewes F.C. Women|Lewes]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Demi|Vance}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|5|2}}|caps=75|goals=4|club=[[Rangers W.F.C.|Rangers]]|clubnat=SCO}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Sarah|McFadden}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|05|23}}|caps=86|goals=6|club=[[Durham W.F.C.|Durham]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Julie|Nelson|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1985|6|4}}|caps=125|goals=8|club=[[Crusaders Newtownabbey Strikers|Crusaders Strikers]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Ashley|Hutton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|11|2}}|caps=114|goals=9|club=[[Linfield Ladies F.C.|Linfield]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Chloe|McCarron}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|12|22}}|caps=23|goals=1|club=[[Glentoran W.F.C.|Glentoran]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Marissa|Callaghan}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1985|09|2}}|caps=72|goals=9|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Simone|Magill}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|11|1}}|caps=70|goals=21|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Rachel|Furness}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|06|19}}|caps=85|goals=38|club=[[Liverpool F.C. Women|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Kirsty|McGuinness}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|11|4}}|caps=57|goals=14|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Becky|Flaherty}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|3|6}}|caps=7|goals=0|club=[[Brighouse Town L.F.C.|Brighouse Town]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Kelsie|Burrows}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|2|22}}|caps=8|goals=0|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Lauren|Wade}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|11|22}}|caps=41|goals=7|club=[[Glentoran W.F.C.|Glentoran]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Rebecca|Holloway}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|8|25}}|caps=9|goals=3|club=[[Racing Louisville FC|Racing Louisville]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Nadene|Caldwell}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|1|24}}|caps=67|goals=2|club=[[Glentoran W.F.C.|Glentoran]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Laura|Rafferty}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|4|29}}|caps=32|goals=0|club=[[Southampton F.C. Women|Southampton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Louise|McDaniel}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|5|24}}|caps=8|goals=1|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Emily|Wilson|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|8|26}}|caps=11|goals=1|club=[[Crusaders Newtownabbey Strikers|Crusaders Strikers]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Joely|Andrews}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|4|20}}|caps=7|goals=1|club=[[Glentoran W.F.C.|Glentoran]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Caitlin|McGuinness}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|8|30}}|caps=11|goals=1|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Abbie|Magee}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|11|15}}|caps=6|goals=0|club=[[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]|clubnat=NIR}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Shannon|Turner|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|9|8}}|caps=0|goals=0|club=[[Wolverhampton Wanderers W.F.C.|Wolverhampton Wanderers]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===Taažâ=== [[Taažâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 7. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-kvinner/2022/her-er-norges-em-tropp/|nommâ=Se Norges EM-tropp|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Kesimáánu 26. peeivi [[Lisa Naalsund]] kiäsádâđâi kištoin jyelgiváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Thea Bjelde]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-kvinner/2022/lisa-naalsund-mister-em-etter-strekkskade/|nommâ=Lisa Naalsund mister EM etter strekkskade|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Martin Sjögren]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Guro|Pettersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|8|22}}|caps=3|goals=0|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Anja|Sønstevold}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|6|21}}|caps=21|goals=1|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Maria|Thorisdottir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|6|5}}|caps=61|goals=3|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Tuva|Hansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|8|4}}|caps=16|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Guro|Bergsvand}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|3|3}}|caps=12|goals=4|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Maren|Mjelde}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|11|6}}|caps=153|goals=19|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Ingrid Syrstad|Engen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|4|29}}|caps=48|goals=6|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Vilde Bøe|Risa}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|7|13}}|caps=50|goals=2|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Karina|Sævik}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|3|24}}|caps=31|goals=4|club=[[Avaldsnes IL|Avaldsnes]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Caroline Graham|Hansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|2|18}}|caps=95|goals=43|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Guro|Reiten}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|7|26}}|caps=66|goals=16|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Sunniva|Skoglund}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|7|7}}|caps=0|goals=0|club=[[Stabæk Fotball|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name={{sortname|Celin|Bizet Ildhusøy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|10|23}}|caps=6|goals=4|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Ada|Hegerberg}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|7|10}}|caps=70|goals=42|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Amalie|Eikeland}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|8|26}}|caps=33|goals=3|club=[[Reading F.C. Women|Reading]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Thea|Bjelde}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|6|5}}|caps=0|goals=0|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Julie|Blakstad}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|8|27}}|caps=15|goals=2|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Frida|Maanum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|7|16}}|caps=51|goals=7|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Elisabeth|Terland}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|06|28}}|caps=16|goals=6|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Synne Skinnes|Hansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|8|12}}|caps=27|goals=0|club=[[Rosenborg BK Kvinner|Rosenborg]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name={{sortname|Anna|Jøsendal}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|4|29}}|caps=2|goals=0|club=[[Rosenborg BK Kvinner|Rosenborg]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Sophie Roman|Haug}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|6|4}}|caps=1|goals=0|club=[[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Aurora|Mikalsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|3|21}}|caps=1|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh B== ===Tanska=== [[Tanska]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 16. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dbu.dk/nyheder/2022/juni/her-er-holdet-til-em-2022/|nommâ=Her er holdet til EM 2022|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-06-16|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=DA}}</ref> Välmejeijee: [[Lars Søndergaard]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Lene|Christensen|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|2|4}}|caps=13|goals=0|club=[[Rosenborg BK Kvinner|Rosenborg]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name={{sortname|Sara|Thrige|Sara Andersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|5|15}}|caps=23|goals=2|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Stine|Ballisager|Stine Ballisager Pedersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|1|3}}|caps=31|goals=2|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Rikke|Sevecke}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|6|15}}|caps=38|goals=4|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Simone|Boye|Simone Boye Sørensen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|3|3}}|caps=72|goals=5|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Karen|Holmgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|28}}|caps=17|goals=1|club=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Sanne|Troelsgaard|Sanne Troelsgaard Nielsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|8|15}}|caps=166|goals=55|club=[[Reading F.C. Women|Reading]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Sara|Holmgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|28}}|caps=7|goals=0|club=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Nadia|Nadim}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|1|2}}|caps=100|goals=38|club=[[Racing Louisville FC|Racing Louisville]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Pernille|Harder|dab=footballer}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|11|15}}|caps=134|goals=68|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Katrine|Veje}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|6|19}}|caps=137|goals=9|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Stine|Larsen|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|1|24}}|caps=63|goals=21|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Sofie|Junge Pedersen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|4|24}}|caps=79|goals=7|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Sofie|Bredgaard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|1|18}}|caps=2|goals=0|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Kathrine|Kühl|Kathrine Møller Kühl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|7|5}}|caps=15|goals=1|club=[[FC Nordsjælland (nisoneh)|FC Nordsjælland]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Katrine|Svane}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|3|17}}|caps=1|goals=0|club=[[AGF Fodbold (nisoneh)|AGF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Rikke Marie|Madsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|8|9}}|caps=18|goals=1|club=[[Madrid CFF]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Luna|Gevitz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|3|3}}|caps=16|goals=0|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Janni|Thomsen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|2|16}}|caps=15|goals=3|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Signe|Bruun}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|4|6}}|caps=23|goals=15|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Mille|Gejl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|9|23}}|caps=19|goals=7|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Laura|Worsøe}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|10|28}}|caps=1|goals=0|club=[[Odense Q]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name={{sortname|Sofie|Svava}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|8|11}}|caps=29|goals=2|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g end}} ===Suomâ=== [[Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 9. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.palloliitto.fi/jalkapallouutiset/helmareiden-em-kisajoukkue-valittu|nommâ=Helmareiden EM-kisajoukkue valittu|almostittem=www.palloliitto.fi|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220609124004/https://www.palloliitto.fi/jalkapallouutiset/helmareiden-em-kisajoukkue-valittu|vyerkkejum=2022-06-09}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Anna Signeul]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Katriina|Talaslahti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|9|21}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Fleury 91 (nisoneh)|FC Fleury 91]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Elli|Pikkujämsä}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|10|24}}|caps=15|goals=0|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Tuija|Hyyrynen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|3|10}}|caps=120|goals=3|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Ria|Öling}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|9|15}}|caps=59|goals=9|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Emma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|9|25}}|caps=75|goals=3|club=[[Brighton & Hove Albion W.F.C.|Brighton & Hove Albion]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Anna|Auvinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|3|2}}|caps=19|goals=0|club=[[U.C. Sampdoria (nisoneh)|Sampdoria]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{sortname|Adelina|Engman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|10|11}}|caps=83|goals=12|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Olga|Ahtinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|8|15}}|caps=43|goals=3|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Juliette|Kemppi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|5|14}}|caps=63|goals=5|club=[[IFK Kalmar]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Emmi|Alanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|4|30}}|caps=94|goals=21|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Nora|Heroum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|7|20}}|caps=83|goals=1|club=[[S.S. Lazio Women 2015|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Anna|Tamminen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|10|30}}|caps=6|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Jenny|Danielsson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|8|30}}|caps=37|goals=7|club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Heidi|Kollanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|6|6}}|caps=18|goals=2|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Natalia|Kuikka}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|12|1}}|caps=68|goals=3|club=[[Portland Thorns FC|Portland Thorns]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Anna|Westerlund}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|4|9}}|caps=143|goals=4|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sanni|Franssi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|3|19}}|caps=58|goals=3|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Linda|Sällström}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|7|13}}|caps=117|goals=50|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Essi|Sainio}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|9|9}}|caps=55|goals=3|club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Eveliina|Summanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|5|29}}|caps=41|goals=7|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Amanda|Rantanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|5|11}}|caps=11|goals=1|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Jutta|Rantala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|11|11}}|caps=8|goals=1|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Tinja-Riikka|Korpela}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|5|5}}|caps=107|goals=0|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===Saksa=== [[Saksa]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 18. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/sport/football/61612631|nommâ=Euro 2022: A guide to the Germany team|almostittem=BBC Sport|äigimuddo=2022-06-20|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Välmejeijee: [[Martina Voss-Tecklenburg]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Merle Frohms]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1995|1|28|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Sophia Kleinherne]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2000|4|12|df=yes}}|caps=16|goals=0|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Kathrin Hendrich]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1992|4|6|df=yes}}|caps=46|goals=5|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Lena Lattwein]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2000|5|2|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Marina Hegering]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1990|4|17|df=y}}|caps=20|goals=3|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Lena Oberdorf]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2001|12|19|df=yes}}|caps=27|goals=3|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Lea Schüller]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1997|11|12|df=yes}}|caps=39|goals=25|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Sydney Lohmann]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2000|6|19|df=yes}}|caps=12|goals=2|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name=[[Svenja Huth]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1991|1|25|df=yes}}|caps=66|goals=13|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Laura Freigang]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1998|2|1|df=yes}}|caps=13|goals=9|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Alexandra Popp]]|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1991|4|6|df=yes}}|caps=114|goals=53|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Almuth Schult]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1991|2|9|df=yes}}|caps=64|goals=0|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Sara Däbritz]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1995|2|15|df=yes}}|caps=86|goals=17|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Nicole Anyomi]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2000|2|10|df=yes}}|caps=8|goals=0|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Giulia Gwinn]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1999|7|2|df=yes}}|caps=27|goals=3|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Linda Dallmann]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1994|9|2|df=yes}}|caps=45|goals=12|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Felicitas Rauch]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1996|4|30|df=yes}}|caps=21|goals=3|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Tabea Waßmuth]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1996|8|26|df=yes}}|caps=15|goals=5|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Klara Bühl]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2000|12|7|df=yes}}|caps=24|goals=12|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Lina Magull]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1994|8|15|df=y}}|caps=60|goals=19|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Ann-Katrin Berger]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1990|10|9|df=yes}}|caps=3|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name=[[Jule Brand]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|2002|10|16|df=yes}}|caps=16|goals=5|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name=[[Sara Doorsoun]]|age={{birth date and age2|2022|7|6|1991|11|17|df=yes}}|caps=36|goals=1|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Espanja=== [[Espanja]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 27. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sefutbol.com/oficial-esta-es-lista-convocadas-seleccion-espanola-femenina-euro-2022|nommâ=Esta es la lista de convocadas por la Selección española femenina para la EURO 2022|almostittem=www.sefutbol.com|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220628211755/https://www.sefutbol.com/oficial-esta-es-lista-convocadas-seleccion-espanola-femenina-euro-2022|vyerkkejum=2022-06-28}}</ref> Kesimáánu 29. peeivi [[Salma Paralluelo]] kiäsádâđâi kištoin tekkiváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Teresa Abelleira]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sefutbol.com/oficial-i-teresa-abelleira-entra-lista-seleccion-femenina-eurocopa|nommâ=Teresa Abelleira entra en la lista de la Selección Femenina para la Eurocopa|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220629144738/https://sefutbol.com/oficial-i-teresa-abelleira-entra-lista-seleccion-femenina-eurocopa|vyerkkejum=2022-06-29}}</ref> Vyesimáánu 5. peeivi [[Alexia Putellas]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Amaiur Sarriegi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sefutbol.com/oficial-i-alexia-putellas-sufre-rotura-del-ligamento-cruzado-anterior-su-rodilla-izquierda|nommâ=Alexia Putellas sufre una rotura del ligamento cruzado anterior de su rodilla izquierda|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220705193226/https://www.sefutbol.com/oficial-i-alexia-putellas-sufre-rotura-del-ligamento-cruzado-anterior-su-rodilla-izquierda|vyerkkejum=2022-07-05}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sefutbol.com/oficial-i-amaiur-sarriegi-se-une-concentracion-seleccion-espanola|nommâ=Amaiur Sarriegi se une a la concentración de la Selección Española|almostittem=|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220706154518/https://sefutbol.com/oficial-i-amaiur-sarriegi-se-une-concentracion-seleccion-espanola|vyerkkejum=2022-07-06}}</ref> Välmejeijee: [[Jorge Vilda]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Lola|Gallardo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|6|10}}|caps=37|goals=0|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Ona|Batlle}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|6|10}}|caps=23|goals=0|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Laia|Aleixandri}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|8|25}}|caps=11|goals=2|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Irene|Paredes}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|07|4}}|caps=83|goals=9|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Ivana|Andrés}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|07|13}}|caps=36|goals=0|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Aitana|Bonmatí}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|1|18}}|caps=42|goals=15|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Irene|Guerrero}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|12|12}}|caps=14|goals=4|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Mariona|Caldentey}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|3|19}}|caps=49|goals=18|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Esther|González}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|12|8}}|caps=23|goals=15|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Athenea|del Castillo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|10|24}}|caps=11|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Marta|Cardona}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|5|26}}|caps=18|goals=1|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name={{sortname|Patricia|Guijarro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|5|17}}|caps=46|goals=10|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Sandra|Paños}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|11|4}}|caps=52|goals=0|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Amaiur|Sarriegi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|12|13}}|caps=12|goals=12|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Leila|Ouahabi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|3|22}}|caps=49|goals=1|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|María Pilar|León}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|06|13}}|caps=50|goals=1|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Lucía|García}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|07|14}}|caps=33|goals=8|club=[[Athletic Club Femenino|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Teresa|Abelleira}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|1|9}}|caps=5|goals=0|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Olga|Carmona}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|6|12}}|caps=10|goals=0|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Andrea|Pereira}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|9|19}}|caps=41|goals=0|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Sheila|García}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|3|15}}|caps=7|goals=0|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Clàudia|Pina}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|8|12}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Misa|Rodríguez}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|07|22}}|caps=5|goals=0|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh C== ===Vuáládâhenâmeh=== [[Vuáđádâhenâmeh|Vuáládâhenâmij]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 31. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-vrouwenelftal/80212/definitieve-selectie-oranjeleeuwinnen-voor-ek-engeland|nommâ=Definitieve selectie OranjeLeeuwinnen voor EK in Engeland|almostittem=www.onsoranje.nl|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> Syeinimáánu 11. peeivi [[Sari van Veenendaal]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Jacintha Weimar]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.fotmob.com/es/news/1xqpld640x2zz1n8muf13npdk3/Women's-Euros:-Netherlands-captain-Van-Veenendaal-to-miss-remainder-of-tournament|nommâ=Women's Euros: Netherlands captain Van Veenendaal to miss remainder of tournament|almostittem=FotMob|äigimuddo=2022-07-11|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|ENG}} [[Mark Parsons]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Sari van|Veenendaal}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]; 11.7. räi|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|4|3}}|caps=90|goals=0|club=[[PSV Eindhoven (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Jacintha|Weimar}}|other=11.7. rääjist|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|6|11}}|caps=0|goals=0|club=[[Feyenoord (nisoneh)|Feyenoord]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Aniek|Nouwen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|3|9}}|caps=31|goals=2|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Stefanie van der|Gragt}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|8|16}}|caps=89|goals=11|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Merel van|Dongen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|2|11}}|caps=59|goals=2|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Lynn|Wilms}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|10|3}}|caps=21|goals=1|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Jill|Roord}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|4|22}}|caps=77|goals=19|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{sortname|Lineth|Beerensteyn}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|10|11}}|caps=81|goals=20|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Sherida|Spitse}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|5|29}}|caps=202|goals=43|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Vivianne|Miedema}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|7|15}}|caps=111|goals=94|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Daniëlle van de|Donk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|8|5}}|caps=126|goals=32|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Lieke|Martens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|12|16}}|caps=136|goals=55|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name={{sortname|Victoria|Pelova}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|6|3}}|caps=27|goals=2|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name={{sortname|Renate|Jansen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|12|7}}|caps=51|goals=4|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Jackie|Groenen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|12|17}}|caps=87|goals=9|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Caitlin|Dijkstra}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|1|30}}|caps=5|goals=1|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Daphne van|Domselaar}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|3|6}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Romée|Leuchter}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|1|12}}|caps=4|goals=0|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Kerstin|Casparij}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|8|19}}|caps=10|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Marisa|Olislagers}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|9|9}}|caps=7|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Dominique|Janssen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|1|17}}|caps=84|goals=4|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Damaris|Egurrola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|8|26}}|caps=5|goals=2|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Esmee|Brugts}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|7|28}}|caps=6|goals=1|club=[[PSV (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Barbara|Lorsheyd}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|3|26}}|caps=1|goals=0|club=[[ADO Den Haag (nisoneh)|ADO Den Haag]]|clubnat=NED}} {{nat fs g end}} ===Portugal=== [[Portugal]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 30. peeivi 2022. Kesimáánu 17. peeivi [[Mariana Azevedo]] kiäsádâđâi kištoin iidâváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Lúcia Alves]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://rr.pt/bola-branca/noticia/clube-portugal/2022/06/17/lucia-alves-substitui-mariana-azevedo-no-europeu/288790/|nommâ=Lúcia Alves substitui Mariana Azevedo no Europeu|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-06-17|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=pt-pt}}</ref> Syeinimáánu 5. peeivi [[Andreia Jacinto]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Suzane Pires]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://rr.pt/bola-branca/noticia/clube-portugal/2022/07/05/suzane-pires-rende-andreia-jacinto-na-selecao-feminina/290931/|nommâ=Suzane Pires rende Andreia Jacinto na seleção feminina|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-07-05|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=pt-pt}}</ref> Välmejeijee: [[Francisco Neto]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Inês|Pereira}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|5|26}}|caps=28|goals=0|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette FCCF]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Catarina|Amado}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|7|21}}|caps=16|goals=0|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Alícia|Correia}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|4|29}}|caps=9|goals=0|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Sílvia|Rebelo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|5|20}}|caps=117|goals=1|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Joana|Marchão}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|10|24}}|caps=27|goals=0|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Suzane|Pires}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|8|17}}|caps=26|goals=0|club=[[Associação Ferroviária de Esportes (nisoneh)|Ferroviária]]|clubnat=BRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Vanessa|Marques}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|4|12}}|caps=82|goals=10|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Andreia|Norton}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|8|15}}|caps=61|goals=4|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Ana|Borges}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|6|15}}|caps=143|goals=11|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Jéssica|Silva}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|12|11}}|caps=88|goals=10|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Tatiana|Pinto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|3|28}}|caps=86|goals=2|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Patrícia|Morais}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|6|17}}|caps=75|goals=0|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Fátima|Pinto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|1|16}}|caps=68|goals=2|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Dolores|Silva}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|8|7}}|caps=135|goals=15|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Carole|Costa}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|5|3}}|caps=141|goals=15|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name={{sortname|Diana|Silva|Diana Silva (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|6|4}}|caps=80|goals=17|club=[[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Lúcia|Alves}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|10|22}}|caps=4|goals=0|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Carolina|Mendes}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|11|27}}|caps=106|goals=23|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Diana|Gomes|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|7|26}}|caps=21|goals=3|club=[[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Francisca|Nazareth}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|11|17}}|caps=15|goals=2|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Andreia|Faria}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|4|19}}|caps=15|goals=0|club=[[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Rute|Costa}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|6|1}}|caps=6|goals=0|club=[[F.C. Famalicão (nisoneh)|Famalicão]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Telma|Encarnação}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|10|11}}|caps=14|goals=3|club=[[C.S. Marítimo (nisonij jyelgipállu)|Marítimo]]|clubnat=POR}} {{nat fs g end}} ===Ruotâ=== [[Ruotâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 7. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/landslag/2022/06/em-truppen-2022/|nommâ=Sveriges EM-trupp 2022|almostittem=www.svenskfotboll.se|äigimuddo=2022-06-07|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/landslag/2022/06/em-truppens-trojnummer/|nommâ=EM-truppens tröjnummer|almostittem=www.svenskfotboll.se|äigimuddo=2022-06-15|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> Välmejeijee: [[Peter Gerhardsson]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Hedvig|Lindahl}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1983|4|29}}|caps=184|goals=0|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Jonna|Andersson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|1|2}}|caps=70|goals=2|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Linda|Sembrant}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|5|15}}|caps=128|goals=15|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Hanna|Glas}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|4|16}}|caps=54|goals=1|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Amanda|Nildén}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|8|7}}|caps=3|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Magdalena|Eriksson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|9|8}}|caps=84|goals=10|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Emma|Kullberg}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|9|25}}|caps=10|goals=0|club=[[Brighton & Hove Albion W.F.C.|Brighton & Hove Albion]] |clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name={{sortname|Lina|Hurtig}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1995|9|5|df=y}}|caps=55|goals=19|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Kosovare|Asllani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|7|29}}|caps=161|goals=43|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Sofia|Jakobsson}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1990|4|23|df=y}}|caps=138|goals=23|club=[[San Diego Wave FC|San Diego Wave]] |clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Stina|Blackstenius}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|2|5}}|caps=77|goals=26|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Jennifer|Falk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|4|26}}|caps=13|goals=0|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Amanda|Ilestedt}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|1|17}}|caps=55|goals=7|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Nathalie|Björn}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|5|4}}|caps=37|goals=4|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Rebecka|Blomqvist}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1997|7|24|df=y}}|caps=13|goals=2|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Filippa|Angeldahl}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1997|7|14|df=y}}|caps=28|goals=8|club=[[Manchester City W.F.C.|Manchester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Caroline|Seger}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1985|3|19}}|caps=230|goals=32|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Fridolina|Rolfö}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|11|24}}|caps=65|goals=22|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Johanna|Rytting Kaneryd}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1997|2|12|df=y}}|caps=12|goals=1|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Hanna|Bennison}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|10|16}}|caps=22|goals=0|club=[[Everton Women|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Zećira|Mušović}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|5|26}}|caps=5|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Olivia|Schough}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|3|11}}|caps=98|goals=12|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name={{sortname|Elin|Rubensson}}|age={{birth date and age2|2022|7|6|1993|5|11|df=y}}|caps=71|goals=3|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g end}} ===Sveicci=== [[Sveicci|Sveeici]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 21. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/uwnl/news/https:/www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/uwnl/news/das-em-aufgebot-von-nils-nielsen.aspx|nommâ=Das EM-Aufgebot von Nils Nielsen|tahhee=|almostittem=www.football.ch|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Kesimáánu 27. peeivi [[Ella Touon]] kiäsádâđâi kištoin vuodâttemváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Nadine Riesen]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/https:/www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team-frauen/UWNL/news/ella-touon-faellt-fuer-die-europameisterschaft-in-england-aus.aspx|nommâ=Ella Touon fällt für die Europameisterschaft in England aus|tahhee=|almostittem=www.football.ch|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|DEN}} [[Nils Nielsen]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Gaëlle|Thalmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|1|18}}|caps=96|goals=0|club=[[Real Betis Féminas|Real Betis]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Julia|Stierli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|4|3}}|caps=21|goals=0|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Lara|Marti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|9|21}}|caps=10|goals=0|club=[[Bayer 04 Leverkusen (nisoneh)|Bayer Leverkusen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Rachel|Rinast}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|6|2}}|caps=44|goals=3|club=[[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Noelle|Maritz}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|12|23}}|caps=93|goals=2|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Géraldine|Reuteler}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|4|21}}|caps=43|goals=7|club=[[1. FFC Frankfurt|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Riola|Xhemaili}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|3|5}}|caps=15|goals=2|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Sandy|Maendly}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|4|4}}|caps=86|goals=12|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette FCCF]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Ana-Maria|Crnogorčević}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|10|3}}|caps=135|goals=67|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Ramona|Bachmann}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|12|25}}|caps=123|goals=53|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Coumba|Sow}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|8|27}}|caps=25|goals=8|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Livia|Peng}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|3|14}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Lia|Wälti}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|4|19}}|caps=99|goals=5|club=[[Arsenal W.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Rahel|Kiwic}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|1|5}}|caps=81|goals=13|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Luana|Bühler}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|4|28}}|caps=29|goals=0|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Sandrine|Mauron}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|12|19}}|caps=23|goals=2|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Svenja|Fölmli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|8|19}}|caps=17|goals=4|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Viola|Calligaris}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|3|17}}|caps=33|goals=3|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Eseosa|Aigbogun}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|5|23}}|caps=81|goals=3|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Fabienne|Humm}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|12|20}}|caps=72|goals=24|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Seraina|Friedli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|3|20}}|caps=10|goals=0|club=[[FC Aarau Frauen|FC Aarau]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Nadine|Riesen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|4|11}}|caps=2|goals=0|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Meriame|Terchoun}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|10|27}}|caps=15|goals=2|club=[[FC Zürich Frauen|FC Zürich]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh D== ===Belgia=== [[Belgia]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 20. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rbfa.be/en/news/european-championship-selection-red-flames-announced|nommâ=European Championship Selection Red Flames Announced|almostittem=www.rbfa.be|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Ives Serneels]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Nicky|Evrard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|5|26}}|caps=51|goals=0|club=[[K.A.A. Gent (nisoneh)|Gent]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Davina|Philtjens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|2|26}}|caps=108|goals=10|club=[[U.S. Sassuolo Calcio Femminile|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=V|name={{sortname|Ella|Van Kerkhoven}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|11|20}}|caps=18|goals=9|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Amber|Tysiak}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|1|26}}|caps=16|goals=5|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=5|pos=V|name={{sortname|Sarah|Wijnants}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|10|13}}|caps=25|goals=2|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Tine|De Caigny}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|6|9}}|caps=75|goals=37|club=[[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{sortname|Hannah|Eurlings}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|1|1}}|caps=18|goals=4|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Féli|Delacauw}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|4|4}}|caps=8|goals=0|club=[[K.A.A. Gent (nisoneh)|Gent]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Tessa|Wullaert}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|3|19}}|caps=109|goals=67|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Justine|Vanhaevermaet}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|4|29}}|caps=34|goals=4|club=[[Reading F.C. Women|Reading]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Janice|Cayman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|10|12}}|caps=126|goals=47|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Diede|Lemey}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|10|7}}|caps=7|goals=0|club=[[U.S. Sassuolo Calcio Femminile|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name={{sortname|Elena|Dhont}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|3|27}}|caps=22|goals=3|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Davinia|Vanmechelen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|8|30}}|caps=47|goals=10|club=[[Standard Liège (nisoneh)|Standard Liège]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Jody|Vangheluwe}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|7|15}}|caps=10|goals=0|club=[[Club YLA]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name={{sortname|Marie|Minnaert}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|5|5}}|caps=26|goals=3|club=[[Club YLA]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Charlotte|Tison}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|4|21}}|caps=13|goals=0|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Laura|De Neve}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|10|9}}|caps=55|goals=2|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Sari|Kees}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|2|17}}|caps=7|goals=0|club=[[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Julie|Biesmans}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|5|4}}|caps=92|goals=3|club=[[PSV (nisoneh)|PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Lisa|Lichtfus}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|12|29}}|caps=0|goals=0|club=[[Dijon FCO (nisoneh)|Dijon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Laura|Deloose}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|6|18}}|caps=68|goals=4|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name={{sortname|Kassandra|Missipo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|2|3}}|caps=40|goals=0|club=[[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]]|clubnat=BEL}} {{nat fs g end}} ===Ranska=== [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 30. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://media.fff.fr/uploads/files/2782fdcffc88597d793d4453e6b7afe4.pdf|nommâ=Championnat d'Europe de l'UEFA 2022: Liste des joueuses retenues|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=4.7.2025|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Välmejeijee: [[Corinne Diacre]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Mylène|Chavas}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|01|7}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name={{sortname|Ella|Palis}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|03|24}}|caps=8|goals=0|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Wendie|Renard}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|07|20}}|caps=131|goals=33|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Marion|Torrent}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|04|17}}|caps=46|goals=1|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Aïssatou|Tounkara}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|03|16}}|caps=33|goals=3|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Sandie|Toletti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|07|13}}|caps=29|goals=2|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Sakina|Karchaoui}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|01|26}}|caps=47|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Grace|Geyoro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|07|2}}|caps=49|goals=8|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Marie-Antoinette|Katoto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|11|1}}|caps=30|goals=25|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Clara|Matéo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|11|28}}|caps=12|goals=2|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Kadidiatou|Diani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|04|1}}|caps=71|goals=18|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Melvine|Malard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|06|28}}|caps=13|goals=4|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Selma|Bacha}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|11|9}}|caps=6|goals=1|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Charlotte|Bilbault}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|06|5}}|caps=45|goals=1|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Kenza|Dali}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|07|31}}|caps=44|goals=9|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Justine|Lerond}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|02|29}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Metz (nisoneh)|Metz]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sandy|Baltimore}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|02|19}}|caps=15|goals=2|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Ouleymata|Sarr}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|10|8}}|caps=17|goals=5|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Griedge|Mbock Bathy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|02|26}}|caps=67|goals=7|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Delphine|Cascarino}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|02|5}}|caps=42|goals=10|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Pauline|Peyraud-Magnin}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|03|17}}|caps=26|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Ève|Périsset}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|12|24}}|caps=36|goals=3|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Hawa|Cissoko}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|04|10}}|caps=6|goals=0|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===Island=== [[Island]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 11. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/06/11/Hopur-A-kvenna-fyrir-EM-2022/|nommâ=Hópur A kvenna fyrir EM 2022|almostittem=www.ksi.is|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=is|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220611133932/https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/06/11/Hopur-A-kvenna-fyrir-EM-2022/|vyerkkejum=2022-06-11}}</ref> Syeinimáánu 9. peeivi [[Mariana Azevedo]] kiäsádâđâi kištoin suormâváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Auður Sveinbjörnsdóttir Scheving]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/07/09/Cecilia-fingurbrotin-Audur-Scheving-kemur-inn-i-EM-hopinn/|nommâ=Cecilía fingurbrotin – Auður Scheving kemur inn í EM-hópinn|almostittem=www.ksi.is|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=is|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220714182304/https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/07/09/Cecilia-fingurbrotin-Audur-Scheving-kemur-inn-i-EM-hopinn/|vyerkkejum=2022-07-14}}</ref> Syeinimáánu 15. peeivi [[Telma Ívarsdóttir]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Íris Dögg Gunnarsdóttir]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/07/14/Iris-Dogg-Gunnarsdottir-i-EM-hopinn/|nommâ=Íris Dögg Gunnarsdóttir í EM-hópinn|almostittem=www.ksi.is|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=is|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220714182305/https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/07/14/Iris-Dogg-Gunnarsdottir-i-EM-hopinn/|vyerkkejum=2022-07-14}}</ref> Välmejeijee: [[Þorsteinn Halldórsson]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Sandra|Sigurðardóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|10|2}}|caps=42|goals=0|club=[[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Sif|Atladóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1985|7|15}}|caps=89|goals=0|club=[[Selfoss women's football|Selfoss]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Elísa|Viðarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|5|26}}|caps=47|goals=0|club=[[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Glódís Perla|Viggósdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|6|27}}|caps=102|goals=6|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name={{sortname|Gunnhildur Yrsa|Jónsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|9|28}}|caps=90|goals=14|club=[[Orlando Pride]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Ingibjörg|Sigurðardóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|10|7}}|caps=45|goals=0|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Sara Björk|Gunnarsdóttir}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|9|29}}|caps=139|goals=22|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name={{sortname|Karólína Lea|Vilhjálmsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|8|8}}|caps=19|goals=7|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Berglind Björg|Þorvaldsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|1|18}}|caps=63|goals=11|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Dagný|Brynjarsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|8|10}}|caps=102|goals=34|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Hallbera Guðný|Gísladóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|9|14}}|caps=128|goals=3|club=[[IFK Kalmar]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Telma|Ívarsdóttir}}|other=14.7. räi |age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|3|30}}|caps=1|goals=0|club=[[Breiðablik women's football|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Íris Dögg|Gunnarsdóttir}}|other=14.7. rääjist |age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|9|18}}|caps=0|goals=0|club=[[Knattspyrnufélagið_Þróttur|Þróttur Reykjavík]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Auður Sveinbjörnsdóttir|Scheving}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2002|8|12}}|caps=1|goals=0|club=[[UMF Afturelding]]||clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Selma Sól|Magnúsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|4|23}}|caps=17|goals=2|club=[[Rosenborg BK Kvinner|Rosenborg]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Alexandra|Jóhannsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|3|19}}|caps=24|goals=3|club=[[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name={{sortname|Elín Metta|Jensen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|3|1}}|caps=59|goals=16|club=[[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Agla María|Albertsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|8|5}}|caps=47|goals=4|club=[[BK Häcken FF|BK Häcken]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name={{sortname|Guðrún|Arnardóttir|Guðrún Arnardóttir (footballer)}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|7|29}}|caps=19|goals=1|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Áslaug Munda|Gunnlaugsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|6|2}}|caps=6|goals=0|club=[[Breiðablik women's football|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Guðný|Árnadóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|7|29}}|caps=15|goals=0|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Svava Rós|Guðmundsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|11|11}}|caps=36|goals=2|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name={{sortname|Amanda|Andradóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2003|12|18}}|caps=6|goals=0|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name={{sortname|Sveindís Jane|Jónsdóttir}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2001|6|5}}|caps=19|goals=7|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Italia=== [[Italia]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 26. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://figc.it/en/national-teams/news/ufficializzata-la-lista-delle-23-azzurre-che-parteciperanno-all-europeo-domani-il-via-all-ultima-fase-del-raduno/|nommâ=Confirmed the 23 players for Euro 2022. Tomorrow, the final training camp starts|tahhee=|almostittem=Federazione Italiana Giuoco Calcio|äigimuddo=2022-06-26|čujottum=2025-07-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Milena Bertolini]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Laura|Giuliani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1993|6|6}}|caps=67|goals=0|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name={{sortname|Valentina|Bergamaschi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|1|22}}|caps=44|goals=7|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Sara|Gama}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|3|27}}|caps=130|goals=7|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Aurora|Galli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|12|13}}|caps=56|goals=6|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Elena|Linari}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|4|15}}|caps=78|goals=4|club=[[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Manuela|Giugliano}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|8|18}}|caps=56|goals=6|club=[[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Flaminia|Simonetti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|2|17}}|caps=3|goals=0|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Martina|Rosucci}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|5|9}}|caps=70|goals=4|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Daniela|Sabatino}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1985|6|26}}|caps=68|goals=32|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Cristiana|Girelli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|4|23}}|caps=89|goals=53|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Barbara|Bonansea}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|6|13}}|caps=81|goals=30|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Katja|Schroffenegger}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|4|28}}|caps=15|goals=0|club=[[ACF Fiorentina (nisoneh)|Fiorentina]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Elisa|Bartoli}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|5|7}}|caps=78|goals=3|club=[[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Agnese|Bonfantini}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|7|4}}|caps=7|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Maria Luisa|Filangeri}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|1|28}}|caps=2|goals=0|club=[[U.S. Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Lucia|Di Guglielmo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|6|26}}|caps=6|goals=0|club=[[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name={{sortname|Lisa|Boattin}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|5|3}}|caps=38|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Arianna|Caruso}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|11|6}}|caps=20|goals=6|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name={{sortname|Valentina|Giacinti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|1|2}}|caps=50|goals=18|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Martina|Piemonte}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|11|7}}|caps=7|goals=1|club=[[A.C. Milan Women|Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name={{sortname|Valentina|Cernoia}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|6|22}}|caps=71|goals=14|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name={{sortname|Francesca|Durante}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|2|12}}|caps=3|goals=0|club=[[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Martina|Lenzini}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|7|23}}|caps=12|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g end}} ==Statistiikeh== ===Ahe=== *Puárásumos spellee: {{flagicon|SWE}} [[Hedvig Lindahl]] (39 ihheed, 68 peivid) *Nuorâmus spellee: {{flagicon|ISL}} [[Amanda Andradóttir]] (18 ihheed, 200 peivid) ===Spelleeh liigajuávhu mield=== Tavlustuvâst láá fáárust tagareh juávhuh, main lijjii ucemustáá kulmâ spellee ive 2022 euroopmiäštárkištoin. {| class="wikitable" ! Spelleeh !! Liigajuávkku |- |align="center"|15||{{flagicon|ITA}} [[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]] |- |align="center"|14||{{flagicon|ESP}} [[FC Barcelona Femení|Barcelona]] |- |align="center"|13|| {{flagicon|GER}} [[FC Bayern Munich (nisoneh)|Bayern Munich]], {{flagicon|GER}} [[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]] |- |align="center"|12||{{flagicon|ENG}} [[Arsenal W.F.C.|Arsenal]], {{flagicon|ENG}} [[Chelsea F.C. Women|Chelsea]], {{flagicon|GER}} [[Eintracht Frankfurt (nisoneh)|Eintracht Frankfurt]] |- |align="center"|11||{{flagicon|ENG}} [[Manchester City W.F.C.|Manchester City]] |- |align="center"|10||{{flagicon|FRA}} [[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]] |- |align="center"|9||{{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]], {{flagicon|ESP}} [[Real Madrid Femenino|Real Madrid]] |- |align="center"|8||{{flagicon|ENG}} [[Manchester United W.F.C.|Manchester United]], {{flagicon|SWE}} [[BK Häcken FF|BK Häcken]] |- |align="center"|7||{{flagicon|POR}} [[S.L. Benfica (nisonij jyelgipállu)|Benfica]], {{flagicon|SUI}} [[FC Zürich Frauen|FC Zürich]] |- |align="center"|6||{{flagicon|BEL}} [[RSC Anderlecht (nisoneh)|Anderlecht]], {{flagicon|ENG}} [[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]], {{flagicon|GER}} [[TSG 1899 Hoffenheim (nisoneh)|1899 Hoffenheim]], {{flagicon|ITA}} [[A.C. Milan Women|Milan]], {{flagicon|ITA}} [[A.S. Roma (nisoneh)|Roma]], {{flagicon|NED}} [[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]], {{flagicon|NIR}} [[Cliftonville F.C.|Cliftonville]], {{flagicon|NOR}} [[SK Brann Kvinner|Brann]], {{flagicon|POR}} [[S.C. Braga (nisonij jyelgipállu)|Braga]], {{flagicon|ESP}} [[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]], {{flagicon|SWE}} [[FC Rosengård|Rosengård]] |- |align="center"|5||{{flagicon|NOR}} [[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]], {{flagicon|POR}} [[Sporting CP (nisonij jyelgipállu)|Sporting CP]] |- |align="center"|4||{{flagicon|FRA}} [[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]], {{flagicon|FRA}} [[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]], {{flagicon|GER}} [[1. FC Köln (nisoneh)|1. FC Köln]], {{flagicon|NED}} [[AFC Ajax (nisoneh)|Ajax]], {{flagicon|NIR}} [[Glentoran W.F.C.|Glentoran]], {{flagicon|NOR}} [[Rosenborg BK Kvinner|Rosenborg]], {{flagicon|ESP}} [[Levante UD Femenino|Levante]] |- |align="center"|3||{{flagicon|AUT}} [[SKN St. Pölten (nisoneh)|St. Pölten]], {{flagicon|BEL}} [[Oud-Heverlee Leuven (nisoneh)|OH Leuven]], {{flagicon|ENG}} [[Reading F.C. Women|Reading]], {{flagicon|ENG}} [[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]], {{flagicon|ISL}} [[Valur (nisonij jyelgipállu)|Valur]], {{flagicon|ITA}} [[Inter Milan (nisoneh)|Inter Milan]], {{flagicon|ITA}} [[U.S. Sassuolo Calcio (nisoneh)|Sassuolo]], {{flagicon|NED}} [[PSV (nisoneh)|PSV]], {{flagicon|SWE}} [[KIF Örebro DFF]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|Juávhuh]] 3tu07r4ejsoybazc4z49mw6j9bto9lu 0 27429 159627 150720 2026-09-26T01:24:07Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159627 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013''', '''UEFA nisonij Euro 2013''' teikkâ '''Euro 2013''' lâi 11. kerdi, ko jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh uárnejuvvojii. Kištoh uárnejuvvojii nube keerdi [[Ruotâ]]st. Vuossâmuš kerdi lâi [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1997|ive 1997]], kuás kištoh uárnejuvvojii [[Taažâ]]st já Ruotâst. Ton lasseen Ruotâst spiällojii meiddei kyehti speelâ [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|ive 1984 kištoin]] já ohtâ spellâ [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1995|ive 1995 kištoin]]. Kištoh algii syeinimáánu 10. peeivi, já fiinaal spellui syeinimáánu 28. peeivi 2013 [[Friends Arena]]st [[Solna]]st. Saksa vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref name="uefa2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/2011602--germany-vs-norway/final/ |nommâ=2013 final tournament|almostittem=UEFA|aigimuddo=2010-11-30|čujottum=2025-07-17|kielâ={{en}}}}</ref> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii čiččâm stadionist:<ref name="uefa2013"/> {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Gamla Ullevi inside.JPG|200px]] | [[Gamla Ullevi]] | 16 600 | [[Göteborg]] |- | [[Tiätuvuárkká:Friends Arena from inside.jpg|200px]] | [[Friends Arena]] | 50 000 | [[Solna]] |- | [[Tiätuvuárkká:Nyaparken.jpg|200px]] | [[Nya Parken]] | 10 500 | [[Norrköping]] |- | [[Tiätuvuárkká:Linköpings Arena.jpg|200px]] | [[Linköping Arena]] | 7 300 | [[Linköping]] |- | [[Tiätuvuárkká:Goldenbird arena1.png|190px]] | [[Guldfågeln Arena]] | 10 900 | [[Kalmar]] |- | [[Tiätuvuárkká:HBK-Gefle.JPG|200px]] | [[Örjans Vall]] | 7 500 | [[Halmstad]] |- | [[Tiätuvuárkká:Myresjöhus Arena 120903 OIF-VMO 1-1 210337 4677.jpg|200px]] | [[Myresjöhus Arena]] | 10 000 | [[Växjö]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 2013 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 23 spelled, kiäin kuulmâs lijjii moolâvaavtah. Meripeivi spelleelistoi almootmân lâi 30.6.2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/78/71/58/1787158_DOWNLOAD.pdf|nommâ=Regulations of the UEFA European Women' s Championship 2011–13|almostittem=|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2025-07-23|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120515091454/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/78/71/58/1787158_DOWNLOAD.pdf|vyerkkejum=2012-05-15}}</ref> == Kištoi algâuási: uásáduvah == === Uásádâh A === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Ruotâ}} '''Ruotâ''' |'''7'''||3||2||1||0||9||2||+7 |- {{Sfondo|Q}} |2.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Italia}} '''Italia''' |'''4'''||3||1||1||1||3||4||-1 |- {{Sfondo|Q}} |3.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Tanska}} '''Tanska''' |'''2'''||3||0||2||1||3||4||-1 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Suomâ}} Suomâ |'''2'''||3||0||2||1||1||6||-5 |} === Uásádâh B === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Taažâ}} '''Taažâ''' ||'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- {{Sfondo|Q}} |2.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Saksa}} '''Saksa''' ||'''4'''||3||1||1||1||3||1||+2 |- {{Sfondo|Q}} |3.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Island}} '''Island''' ||'''4'''||3||1||1||1||2||4||-2 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Vuáládâhenâmeh}} Vuáládâhenâmeh ||'''1'''||3||0||1||2||0||2||-2 |} === Uásádâh C === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Ranska}} '''Ranska''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+6 |- {{Sfondo|Q}} |2.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Espanja}} '''Espanja''' |'''4'''||3||1||1||1||4||4||0 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Ruoššâ}} Ruoššâ |'''2'''||3||0||2||1||3||5||-2 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Eŋland}} Eŋland |'''1'''||3||0||1||2||3||7||-4 |} == Kištoi loppâuási: kočâttemspeelah == Kočâttemspelláid pessii 8 juávkkud ađai kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst já kyehti pyeremuu kuálmádin puáttám juávhu. === Puátuseh === {{#invoke:RoundN|N8 |3rdplace=no|bold_winner=high|widescore=yes|style=white-space:nowrap |RD1=Niäljádâsfinaleh |RD2=Pelifinaleh |RD3=Fiinaal <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Quarter-finals--> |21. syeinimáánu – [[Halmstad]]|{{mj|SWE|jn}}|4|{{mj|ISL|jn}}|0 |21. syeinimáánu – [[Växjö]]|{{mj|ITA|jn}}|0|{{mj|GER|jn}}|1 |22. syeinimáánu – [[Kalmar]]|{{mj|NOR|jn}}|3|{{mj|ESP|jn}}|1 |22. syeinimáánu – [[Linköping]]|{{mj|FRA|jn}}|1 (2)|{{mj|DEN|jn}} (rč.)|1 (4) <!--Semi-finals--> |24. syeinimáánu – [[Göteborg]]|{{mj|SWE|jn}}|0|{{mj|GER|jn}}|1 |25. syeinimáánu – [[Norrköping]]|{{mj|NOR|jn}} (rč.)|1 (4)|{{mj|DEN|jn}}|1 (2) <!--Final--> |28. syeinimáánu – [[Solna]]|{{mj|GER|jn}}|1|{{mj|NOR|jn}}|0 }} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|2013 UEFA Women's Championship}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|*]] n4f9xtrgbmfd57d62r7wmtve3sf5mgw 0 27453 159626 150722 2026-09-26T01:24:06Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159626 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005''', '''UEFA nisonij Euro 2005''' teikkâ '''Euro 2005''' lâi 9. kerdi, ko jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh uárnejuvvojii. Kištoh uárnejuvvojii vuossâmuu keerdi [[Eŋland]]ist.<ref name="thefa20030602181507">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.thefa.com/application?origin=footer.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refresh&pageid=maximise&pageName=england_womenssenior&pillar=england&navMax=true|nommâ=England to host Euro 2005|almostittem=|čujottum=18.7.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20030602181507/http://www.thefa.com/application?origin=footer.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refresh&pageid=maximise&pageName=england_womenssenior&pillar=england&navMax=true|vyerkkejum=2003-06-02}}</ref> Kištoh algii kesimáánu 5. peeivi, já fiinaal spellui kesimáánu 19. peeivi 2005 [[Ewood Park]] -stadionist [[Blackburn]]ist. Saksa vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref name="thefa20030602181507"/> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii viiđâ stadionist viiđâ kaavpugist Taveviestâr-Eŋlandist: {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Blackpool football club.jpg|250px]] | [[Bloomfield Road]] | 9 000 | [[Blackpool]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ewood Park Football Ground - geograph.org.uk - 777044.jpg|240px]] | [[Ewood Park]] | 31 400 | [[Blackburn]] |- | [[Tiätuvuárkká:Halliwell Jones.jpg|250px]] | [[Halliwell Jones Stadium]] | 14 200 | [[Warrington]] |- | [[Tiätuvuárkká:Deepdale - Home of Preston North End - geograph.org.uk - 1588268.jpg|250px]] | [[Deepdale]] | 22 300 | [[Preston]] |- | [[Tiätuvuárkká:City of Manchester Stadium 2.jpg|240px]] | [[Etihad Stadium (Manchester)|City of Manchester Stadium]] | 48 000 | [[Manchester]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 2005 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 20 spelled, kiäin kuulmâs lijjii moolâvaavtah. == Kištoi algâuási: uásáduvah == === Uásádâh A === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Ruotâ}} '''Ruotâ''' |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- {{Sfondo|Q}} |2.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Suomâ}} '''Suomâ''' |'''4'''||3||1||1||1||4||4||0 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Tanska}} Tanska |'''4'''||3||1||1||1||4||4||0 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Eŋland}} Eŋland |'''3'''||3||1||0||2||4||5||-1 |} === Uásádâh B === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} |1.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Saksa}} '''Saksa''' |'''9'''||3||3||0||0||8||0||+8 |- {{Sfondo|Q}} |2.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Taažâ}} '''Taažâ''' |'''4'''||3||1||1||1||6||5||+1 |- |3.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Ranska}} Ranska |'''4'''||3||1||1||1||4||5||-1 |- |4.||style="text-align:left;"|{{Lippukove|Italia}} Italia |'''0'''||3||0||0||3||4||12||-8 |} == Kištoi loppâuási: kočâttemspeelah == Kočâttemspelláid pessii 4 juávkkud ađai kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4600000/newsid_4604100/4604147.stm|nommâ=Women's Euro 2005 Fixtures|almostittem=news.bbc.co.uk|čujottum=2025-07-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Puátuseh === {{Round4 |widescore=yes |RD1=Pelifinaleh |RD2=Fiinaal <!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!-- semi-finals --> |15. kesimáánu – [[Deepdale|Preston]]|'''{{mj|GER|jn}}'''|'''4'''|{{mj|FIN|jn}}|1 |16. kesimáánu – [[Halliwell Jones Stadium|Warrington]]|{{mj|SWE|jn}}|2|'''{{mj|NOR|jn}}''' (jä.)|'''3''' <!-- final --> |19. kesimáánu – [[Ewood Park|Blackburn]]|'''{{mj|GER|jn}}'''|'''3'''|{{mj|NOR|jn}}|1}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|2005 UEFA Women's Championship}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005|*]] ozvotfal65reve3nklmej42tluygmq0 0 27471 159625 150724 2026-09-26T01:24:05Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159625 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2001''', '''UEFA nisonij Euro 2001''' teikkâ '''Euro 2001''' lâi 7. kerdi, ko jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh uárnejuvvojii. Kištoh uárnejuvvojii vuossâmuu keerdi [[Saksa]]ast. Toh lijjii kuittâg jo uárnejum [[Viestâr-Saksa]]ast [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1989|ive 1989]]. Saksaast spiällojii meiddei kyehti speelâ [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1995|ive 1995 kištoin]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kištoh algii kesimáánu 23. peeivi, já fiinaal spellui syeinimáánu 7. peeivi 2001 [[Ulm]]ist. Saksa vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/in_depth/2001/womens_euro_2001/1427760.stm|nommâ=Germany retain Euro crown|čujottum=19.7.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190802123502/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/in_depth/2001/womens_euro_2001/1427760.stm|vyerkkejum=2019-08-02}}</ref> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii viiđâ stadionist viiđâ kaavpugist: {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Luftbild Steigerwaldstadion Erfurt.jpg|240px]] | [[Steigerwaldstadion]] | 19 500 | [[Erfurt]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ernst-Abbe-Sportfeld-Haupttribüne.jpg|250px]] | [[Ernst-Abbe-Sportfeld]] | 15 600 | [[Jena]] |- | [[Tiätuvuárkká:Stadion an der Kreuzeiche.jpg|220px]] | [[Stadion an der Kreuzeiche]] | 9 400 | [[Reutlingen]] |- | [[Tiätuvuárkká:Donaustadion Ulm.jpg|250px]] | [[Donaustadion]] | 21 000 | [[Ulm]] |- | [[Tiätuvuárkká:WaldstadionAalen.jpg|250px]] | [[Ostalb Arena|Waldstadion]] | 11 200 | [[Aalen]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 2001 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 20 spelled, kiäin kuulmâs lijjii moolâvaavtah. == Kištoi algâuási: uásáduvah == === Uásádâh A === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} ||1.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Saksa}} '''Saksa''' |'''9'''||3||3||0||0||11||1||+10 |- {{Sfondo|Q}} ||2.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Ruotâ}} '''Ruotâ''' |'''6'''||3||2||0||1||6||3||+3 |- ||3.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Ruoššâ}} Ruoššâ |'''1'''||3||0||1||2||1||7||-6 |- ||4.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Eŋland}} Eŋland |'''1'''||3||0||1||2||1||8||-7 |} === Uásádâh B === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !Saje !width=30% |Juávkku !width=10% |{{Uán|Č|Čuággáh}} !{{Uán|S|Speelah}} !{{Uán|V|Vuáituh}} !{{Uán|Tä|Täsispeelah}} !{{Uán|Tá|Táápuh}} !{{Uán|PM|Paččum moolah}} !{{Uán|LM|Luoštum moolah}} !{{Uán|MI|Moolâiäru}} |- {{Sfondo|Q}} ||1.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Tanska}} '''Tanska''' |'''6'''||3||2||0||1||6||5||+1 |- {{Sfondo|Q}} ||2.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Taažâ}} '''Taažâ''' |'''4'''||3||1||1||1||4||2||+2 |- ||3.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Italia}} Italia |'''4'''||3||1||1||1||3||4||-1 |- ||4.||style="text-align:left;"| {{Lippukove|Ranska}} Ranska |'''3'''||3||1||0||2||5||7||-2 |} == Kištoi loppâuási: kočâttemspeelah == Kočâttemspelláid pessii 4 juávkku ađai kyehti pyeremuu juávhu jyehi uásáduvâst. === Puátuseh === {{#invoke:RoundN|N4 |3rdplace=no|bold_winner=high|widescore=yes|style=white-space:nowrap |RD1=Pelifinaleh |RD2=Fiinaal <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Semi-finals--> |4. syeinimáánu – [[Donaustadion|Ulm]]|{{mj|GER|jn}}|1|{{mj|NOR|jn}}|0 |4. syeinimáánu – [[Donaustadion|Ulm]]|{{mj|DEN|jn}}|0|{{mj|SWE|jn}}|1 <!--Final--> |7. syeinimáánu – [[Donaustadion|Ulm]]|{{mj|GER|jn}} ([[kolláás moolâ|k.m.]])|1|{{mj|SWE|jn}}|0 }} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2001|*]] jqd9hxmgt0fznf60rzoi1d1tichvzof 0 27562 159582 150737 2026-09-26T01:06:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159582 wikitext text/x-wiki Taan siijđost láá '''[[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|ive 2009 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] juávhuh já spelleeh'''. Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. ==Uásádâh A== ===Tanska=== Välmejeijee: {{flagicon|DEN}} [[Kenneth Heiner-Møller]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01dc-0e11a5f194c0-cb85b97247b3-1000--jensen-bolsters-denmark-squad/|nommâ=Jensen bolsters Denmark squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Heidi Johansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|06|9}}|caps= |goals= |club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Mia Brogaard]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|10|15}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Katrine Pedersen]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|04|13}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk IF]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Mette V. Jensen|Mette Jensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|5|28}}|caps= |goals= |club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Line Røddik Hansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|01|31}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Marie Bjerg]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|07|16}}|caps= |goals= |club=[[IK Skovbakken (nisoneh)|IK Skovbakken]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Cathrine Paaske-Sørensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|06|14}}|caps= |goals= |club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Julie Rydahl Bukh]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|01|9}}|caps= |goals= |club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Maiken Pape]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|02|20}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk IF]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Camilla Sand Andersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|02|14}}|caps= |goals= |club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Nadia Nadim]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|01|2}}|caps= |goals= |club=[[IK Skovbakken (nisoneh)|IK Skovbakken]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=12|pos=P|name=[[Janne Madsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|03|12}}|caps= |goals= |club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Johanna Rasmussen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|07|2}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Lene Jensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1976|03|17}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Sanne Troelsgaard Nielsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|08|15}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Tine Cederkvist]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|03|21}}|caps= |goals= |club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Tina Rasmussen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|04|14}}|caps= |goals= |club=[[IK Skovbakken (nisoneh)|IK Skovbakken]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Nanna Christiansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|06|17}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Ditte Larsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|04|24}}|caps= |goals= |club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Katrine Veje]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1991|06|19}}|caps= |goals= |club=[[Odense BK (nisoneh)|Odense BK]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Mia-Maria Kjærsgaard-Andersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|1|19}}|caps= |goals= |club=[[IK Skovbakken (nisoneh)|IK Skovbakken]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Marianne Pedersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|2|28}}|caps= |goals= |club=[[IK Skovbakken (nisoneh)|IK Skovbakken]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g end}} ===Suomâ=== Välmejeijee: {{flagicon|FIN}} [[Michael Käld]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304284_pk.pdf|nommâ=Match Press Kit – Finland vs Denmark|almostittem=uefa.com|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121127165729/http://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304284_pk.pdf|vyerkkejum=2012-11-27}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Minna Meriluoto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|10|4}}|caps= |goals= |club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Petra Vaelma]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|05|11}}|caps= |goals= |club=[[Klepp IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Jessica Julin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|12|6}}|caps= |goals= |club=[[Stattena IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Sanna Valkonen]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|12|12}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Miia Niemi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|07|9}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Tiina Salmén]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|3}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Anne Mäkinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1976|02|1}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Katri Mattsson|Katri Nokso-Koivisto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|11|22}}|caps= |goals= |club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Laura Österberg Kalmari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|05|27}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Anna-Kaisa Rantanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|02|10}}|caps= |goals= |club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Susanna Lehtinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|05|8}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Petra Häkkinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|01|31}}|caps= |goals= |club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Tuija Hyyrynen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|03|10}}|caps= |goals= |club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=14|pos=MV|name=[[Tinja-Riikka Korpela]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|05|5}}|caps= |goals= |club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Sanna Malaska]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|04|6}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Anna Westerlund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|04|9}}|caps= |goals= |club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Maiju Hirvonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|12|25}}|caps= |goals= |club=[[NiceFutis]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Linda Sällström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|07|13}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgårdens IF Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Essi Sainio]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|09|9}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Annica Sjölund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|31}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgårdens IF Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Sanna Talonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|6|15}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Maija Saari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|3|26}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g end}} ===Vuáládâhenâmeh=== Välmejeijee: {{flagicon|NED}} [[Vera Pauw]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01dc-0e11a46ca727-8ae9ea9c7986-1000--pauw-puts-final-seal-on-dutch-squad/|nommâ=Pauw puts final seal on Dutch squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Loes|Geurts}}*|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|1|12}}|caps=125|goals=0|club=[[AZ (ladies football club)|AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Dyanne|Bito}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|08|10}}|caps=146|goals=6|club=[[AZ (ladies football club)|AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Daphne|Koster}} ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|03|13}}|caps=139|goals=7|club=[[AZ (ladies football club)|AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Manoe|Meulen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|09|11}}|caps=55|goals=1|club=[[Willem II (nisoneh)|Willem II]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Petra|Hogewoning}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|03|26}}|caps=100|goals=0|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|FC Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Anouk|Hoogendijk}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|6}}|caps=103|goals=9|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|FC Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name={{sortname|Annemieke|Kiesel-Griffioen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|11|30}}|caps=156|goals=19|club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Kirsten|van de Ven||Ven, Kirsten van de}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|11}}|caps=87|goals=18|club=[[Willem II (nisoneh)|Willem II]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Manon|Melis}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|08|31}}|caps=136|goals=59|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Karin|Stevens}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|06|11}}|caps=35|goals=16|club=[[Willem II (nisoneh)|Willem II]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Sylvia|Smit}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|07|4}}|caps=106|goals=30|club=[[SC Heerenveen (nisoneh)|SC Heerenveen]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=12|pos=P|name={{sortname|Marije|Brummel}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|19}}|caps=29|goals=1|club=[[SC Heerenveen (nisoneh)|SC Heerenveen]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name={{sortname|Angela|Christ}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|03|6}}|caps=17|goals=0|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|FC Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name={{sortname|Marloes|de Boer||Boer, Marloes de}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|01|30}}|caps=60|goals=4|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Claudia|van den Heiligenberg||Heiligenberg, Claudia van den}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|25}}|caps=97|goals=8|club=[[AZ (ladies football club)|AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Petra|Dugardein}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|04|14}}|caps=4|goals=0|club=[[Willem II (nisoneh)|Willem II]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Sherida|Spitse}}*|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|05|29}}|caps=181|goals=41|club=[[SC Heerenveen (nisoneh)|SC Heerenveen]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Lianne|de Vries||Vries, Lianne de}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|06|28}}|caps=9|goals=1|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|FC Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Marlous|Pieëte}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|07|19}}|caps=51|goals=8|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name={{sortname|Jeanine|van Dalen||Dalen, Jeanine van}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|06|18}}|caps=10|goals=0|club=[[ADO Den Haag (nisoneh)|ADO Den Haag]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Chantal|de Ridder||Ridder, Chantal de}}|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|1|19}}|caps=46|goals=10|club=[[AZ (ladies football club)|AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Shanice|van de Sanden||Sanden, Shanice van de}}*|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1992|10|2}}|caps=82|goals=18|club=[[FC Utrecht (nisoneh)|FC Utrecht]]|clubnat=NED}} {{nat fs g end}} <small>* Speelah já moolah juovlâmáánu 2020 räi. Eres spellei speelah já moolah karrieer loopâ räi. </small> ===Ukraina=== Välmejeijee: {{flagicon|UKR}} [[Anatoliy Kutsev]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304291_pk.pdf|nommâ=Match Press Kit – Ukraine vs Denmark|almostittem=uefa.com|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230327161957/https://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304291_pk.pdf|vyerkkejum=2023-03-27}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Iryna Zvarych]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|05|8}}|caps= |goals= |club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Olena Mazurenko]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1969|10|24}}|caps= |goals= |club=[[1. FC Nürnberg (nisoneh)|FC Nürnberg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Tetyana Chorna]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|02|25}}|caps= |goals= |club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Valentyna Kotyk]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|01|8}}|caps= |goals= |club=[[ShVSM-Izmaylovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=5|pos=V|name=[[Oksana Yakovyshyn]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1993|03|20}}|caps= |goals= |club=[[Lehenda Chernihiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=6|pos=V|name=[[Lyudmyla Pekur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|6}}|caps= |goals= |club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name=[[Olena Khodyreva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|05|19}}|caps= |goals= |club=[[Lehenda Chernihiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Olha Boychenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|01|6}}|caps= |goals= |club=[[Lehenda Chernihiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name=[[Vira Dyatel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|03|3}}|caps= |goals= |club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Svitlana Frishko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1976|03|15}}|caps= |goals= |club=[[Zhytlobud-1 Kharkiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Natalia Zinchenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|10|3}}|caps= |goals= |club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Nadiya Baranova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|07|5}}|caps= |goals= |club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Inessa Tytova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1976|03|18}}|caps= |goals= |club=[[Zhytlobud-1 Kharkiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Yuliya Vaschenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|01|31}}|caps= |goals= |club=[[Zhytlobud-1 Kharkiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Lyudmyla Lemeshko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|11|12}}|caps= |goals= |club=[[ShVSM-Izmaylovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Alla Lyshafay]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|12|24}}|caps= |goals= |club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Daryna Apanaschenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|05|16}}|caps= |goals= |club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Nataliya Sukhorukova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1975|10|18}}|caps= |goals= |club=[[Zhytlobud-1 Kharkiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Maryna Masalska]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|17}}|caps= |goals= |club=[[Zhytlobud-1 Kharkiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Iryna Vasylyuk]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|18}}|caps= |goals= |club=[[WFC Illichivka Mariupol|Illichivka Mariupol]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Tetyana Romanenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|10|3}}|caps= |goals= |club=[[Energiya Voronezh]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Kateryna Samson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|07|5}}|caps= |goals= |club=[[Lehenda Chernihiv]]|clubnat=UKR}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh B== ===Saksa=== Välmejeijee: {{flagicon|GER}} [[Silvia Neid]]<ref name="uefacompetitions">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/woco/87/33/03/873303_download.pdf|nommâ=UEFA Competitions|almostittem=uefa.com|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160513074250/http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/woco/87/33/03/873303_download.pdf|vyerkkejum=2016-05-13}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Nadine Angerer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|11|10}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Kerstin Stegemann]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|09|29}}|caps= |goals= |club=[[FC Gütersloh]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Saskia Bartusiak]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|09|9}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Babett Peter]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|05|12}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Annike Krahn]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|07|1}}|caps= |goals= |club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Simone Laudehr]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|07|12}}|caps= |goals= |club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Melanie Behringer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|11|18}}|caps= |goals= |club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|FC Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Inka Grings]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|10|31}}|caps= |goals= |club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Birgit Prinz]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|10|25}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Linda Bresonik]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|12|7}}|caps= |goals= |club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Anja Mittag]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|16}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Ursula Holl]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|06|26}}|caps= |goals= |club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Célia Okoyino da Mbabi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|06|27}}|caps= |goals= |club=[[SC 07 Bad Neuenahr]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Kim Kulig]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|04|9}}|caps= |goals= |club=[[Hamburger SV (nisoneh)|Hamburger SV]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Sonja Fuss]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|11|5}}|caps= |goals= |club=[[1. FC Köln]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name=[[Martina Müller (jyelgipálluspellee)|Martina Müller]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|04|18}}|caps= |goals= |club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)| VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Ariane Hingst]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|07|25}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Kerstin Garefrekes]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|09|4}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Fatmire Bajramaj]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|04|1}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Jennifer Zietz]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|09|14}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Lisa Weiß]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|10|29}}|caps= |goals= |club=[[SG Essen-Schönebeck]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Bianca Schmidt]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|01|23}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Ranska=== Välmejeijee: {{flagicon|FRA}} [[Bruno Bini]]<ref name="uefacompetitions"/> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Céline Deville]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|01|24}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Laure Lepailleur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|7}}|caps= |goals= |club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Ophélie Meilleroux]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|18}}|caps= |goals= |club=[[FCF Nord Allier Yzeure|Nord Allier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|20}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Sabrina Viguier]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|4}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1973|08|16}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Corine Franco]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|10|5}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Sonia Bompastor]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|06|8}}|caps= |goals= |club=[[Washington Freedom (soccer)|Washington Freedom]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Candie Herbert]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|06|4}}|caps= |goals= |club=[[FCF Hénin-Beaumont|Hénin-Beaumont]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|12|5}}|caps= |goals= |club=[[Los Angeles Sol]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Laëtitia Tonazzi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|31}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name=[[Élodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|08|13}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Sandrine Brétigny]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|07|2}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louisa Necib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|01|23}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Élise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|9|24}}|caps= |goals= |club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|10|17}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Gaëtane Thiney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|10|28}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Amandine Henry]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|09|28}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Eugénie Le Sommer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|05|18}}|caps= |goals= |club=[[Stade Briochin (Ladies)|Stade Briochin]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Delphine Blanc]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|06|7}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name=[[Ludivine Diguelman]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|04|15}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Laëtitia Stribick-Burckel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|22}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux|Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} ===Island=== Välmejeijee: {{flagicon|ISL}} [[Sigurður Ragnar Eyjólfsson]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Publications/uefa/UEFAMedia/92/78/89/927889_DOWNLOAD.pdf|nommâ=Technical Report|almostittem=uefa.com|čujottum=22.7.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Þóra Björg Helgadóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|05|5}}|caps= |goals= |club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Guðrún Sóley Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|09|15}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)| Djurgårdens IF Fotboll]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|11|16}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Edda Garðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|07|15}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Ásta Árnadóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|06|9}}|caps= |goals= |club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Hólmfríður Magnúsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|09|20}}|caps= |goals= |club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Dóra Stefánsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|04|27}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Katrín Jónsdóttir]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|05|31}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|07|25}}|caps= |goals= |club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Dóra María Lárusdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|07|24}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Sara Björk Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|09|29}}|caps= |goals= |club=[[Breiðablik (sports club)|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Guðný Björk Óðinsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|09|27}}|caps= |goals= |club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Guðbjörg Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|05|18}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)| Djurgårdens IF Fotboll]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Erna Björk Sigurðardóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|12|30}}|caps= |goals= |club=[[Breiðablik (sports club)|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Katrín Ómarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|6|27}}|caps= |goals= |club=[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Rakel Logadóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|03|22}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Erla Steina Arnardóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|5|18}}|caps= |goals= |club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Rakel Hönnudóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|12|30}}|caps= |goals= |club=[[Þór Akureyri]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Sif Atladóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|07|15}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Fanndís Friðriksdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|05|9}}|caps= |goals= |club=[[Breiðablik (sports club)|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|02|1}}|caps= |goals= |club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Sandra Sigurðardóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|10|2}}|caps= |goals= |club=[[Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g end}} ===Taažâ=== Välmejeijee: {{flagicon|NOR}} [[Bjarne Berntsen]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01da-0e119a3609b3-b9470554f3d3-1000--berntsen-springs-surprises-in-norway-squad/|nommâ=Berntsen springs surprises in Norway squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Ingrid Hjelmseth]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|04|10}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk Fotball|Stabæk FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Toril Hetland Akerhaugen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|03|5}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk Fotball|Stabæk FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Marita Skammelsrud Lund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|01|29}}|caps= |goals= |club=[[Team Strømmen FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Ingvild Stensland]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|08|3}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Anneli Giske]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|07|25}}|caps= |goals= |club=[[IF Fløya]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Camilla Huse]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|08|31}}|caps= |goals= |club=[[Røa IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Trine Rønning]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|06|14}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk Fotball|Stabæk FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Solveig Gulbrandsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|12}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk Fotball|Stabæk FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Isabell Herlovsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|06|23}}|caps= |goals= |club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Melissa Wiik]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|02|7}}|caps= |goals= |club=[[Stabæk Fotball|Stabæk FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Leni Larsen Kaurin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|03|21}}|caps= |goals= |club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Caroline Knutsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|11|21}}|caps= |goals= |club=[[Røa IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Christine Colombo Nilsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|04|30}}|caps= |goals= |club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Marit Sandvei]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|05|21}}|caps= |goals= |club=[[Team Strømmen FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Hedda Strand Gardsjord]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|6|28}}|caps= |goals= |club=[[Røa IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name=[[Elise Hove Thorsnes]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|08|14}}|caps= |goals= |club=[[Røa IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Maren Mjelde]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|11|6}}|caps= |goals= |club=[[Arna-Bjørnar Fotball|Arna-Bjørnar]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Runa Vikestad]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|13}}|caps= |goals= |club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Ingvild Isaksen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|02|10}}|caps= |goals= |club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Kristin Lie]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|12|13}}|caps= |goals= |club=[[Trondheims-Ørn SK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Lene Storløkken]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|06|20}}|caps= |goals= |club=[[Team Strømmen FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name=[[Cecilie Pedersen (Norwegian footballer)|Cecilie Pedersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|09|14}}|caps= |goals= |club=[[Avaldsnes IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh C== ===Eŋland=== Välmejeijee: {{flagicon|ENG}} [[Hope Powell]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/6169660/England-Womens-Euro-2009-squad.html|nommâ=England Women's Euro 2009 squad|almostittem=The Telegraph|äigimuddo=2009-09-10|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/women/8184041.stm|nommâ=England drop Yankey for Euro 2009|äigimuddo=2009-08-04|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Rachel Brown]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|07|2}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Alex Scott (female footballer)|Alex Scott]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|10|14}}|caps= |goals= |club=[[Boston Breakers (WPS)|Boston Breakers]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Casey Stoney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|05|13}}|caps= |goals= |club=[[Chelsea L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Fara Williams]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|25}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Lindsay Johnson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|05|8}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Anita Asante]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|04|27}}|caps= |goals= |club=[[Sky Blue FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Karen Carney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|08|1}}|caps= |goals= |club=[[Chicago Red Stars]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Katie Chapman]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|06|15}}|caps= |goals= |club=[[Arsenal L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Eniola Aluko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|02|21}}|caps= |goals= |club=[[Saint Louis Athletica]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Kelly Smith]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|10|29}}|caps= |goals= |club=[[Boston Breakers (WPS)|Boston Breakers]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Sue Smith (jyelgipálluspellee)|Sue Smith]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|11|24}}|caps= |goals= |club=[[Leeds Carnegie L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Jill Scott (jyelgipálluspellee)|Jill Scott]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|02|2}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Siobhan Chamberlain]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|08|15}}|caps= |goals= |club=[[Chelsea L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Faye White]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|02|2}}|caps= |goals= |club=[[Arsenal L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Rachel Unitt]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|06|5}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name=[[Jody Handley]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|03|12}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Lianne Sanderson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|02|3}}|caps= |goals= |club=[[Chelsea L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Emily Westwood (jyelgipálluspellee)|Emily Westwood]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|04|5}}|caps= |goals= |club=[[Everton L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Laura Bassett]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|08|2}}|caps= |goals= |club=[[Arsenal L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Danielle Buet]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|10|31}}|caps= |goals= |club=[[Chelsea L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Jessica Clarke (jyelgipálluspellee)|Jessica Clarke]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|05|5}}|caps= |goals= |club=[[Leeds Carnegie L.F.C.]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Karen Bardsley]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|10|14}}|caps= |goals= |club=[[Sky Blue FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g end}} ===Italia=== Välmejeijee: {{flagicon|ITA}} [[Pietro Ghedin]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01dc-0e11a5f9baaa-90bee0b8ee47-1000--great-honour-for-ghedin-s-italy-squad/|nommâ='Great honour' for Ghedin's Italy squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Anna Maria Picarelli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|11|4}}|caps= |goals= |club=[[Los Angeles Legends (W-League)|Los Angeles Legends]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Sara Gama]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|03|27}}|caps= |goals= |club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Roberta D'Adda]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|10|5}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Alessia Tuttino]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|03|15}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Elisabetta Tona]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|22}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Viviana Schiavi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|09|1}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Giulia Domenichetti]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|04|29}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Melania Gabbiadini]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|08|28}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Patrizia Panico]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1975|02|8}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Tatiana Zorri]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|10|19}}|caps= |goals= |club=[[S.S. Lazio Femminile]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Silvia Fuselli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|07|1}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Michela Cupido]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|05|2}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Giorgia Motta]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|03|18}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Alice Parisi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|12|11}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. CF Bardolino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Alia Guagni]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|10|1}}|caps= |goals= |club=[[ACF Firenze]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Laura Neboli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|03|14}}|caps= |goals= |club=[[AC Reggiana Femminile]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Evelyn Vicchiarello]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|10|24}}|caps= |goals= |club=[[AC Reggiana Femminile]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Pamela Conti]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|04|4}}|caps= |goals= |club=[[Levante UD Femenino]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Carolina Pini]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|06|13}}|caps= |goals= |club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|FC Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Raffaella Manieri]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|11|21}}|caps= |goals= |club=[[A.S.D. Torres Calcio (ladies)|A.S.D. Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Marta Carissimi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|05|3}}|caps= |goals= |club=[[ACF Torino]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Sara Penzo]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|12|16}}|caps= |goals= |club=[[CF Venezia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g end}} ===Ruoššâ=== Välmejeijee: {{flagicon|RUS}} [[Igor Shalimov]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01dc-0e11a77d0dc9-0d9b10dc3c33-1000--russia-give-youngsters-a-lesson/|nommâ=Russia give youngsters a lesson|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Elvira Todua]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|1|31}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=2|pos=V|name=[[Elena Terekhova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|7|5}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Anna Kozhnikova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|7|10}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Ekaterina Sochneva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|8|12}}|caps=|goals=|club=[[ShVSM-Izmaylovo Moskva]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Tatiana Skotnikova]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|11|27}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Nadezhda Myskiv]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|3|7}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name=[[Oksana Shmachkova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|6|20}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Valentina Savchenkova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|4|29}}|caps=|goals=|club=[[Zvezda-2005]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name=[[Elena Fomina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|4|5}}|caps=|goals=|club=[[ShVSM-Izmaylovo Moskva]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Olesya Kurochkina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|9|6}}|caps=|goals=|club=[[Zvezda-2005]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name=[[Olga Poryadina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|12|10}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Elena Kochneva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|8|27}}|caps=|goals=|club=[[ShVSM-Izmaylovo Moskva]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Alla Rogova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|7|27}}|caps=|goals=|club=[[ShVSM-Izmaylovo Moskva]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Nadezhda Kharchenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|3|27}} |caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Olga Petrova (jyelgipálluspellee)|Olga Petrova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|7|9}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Natalia Pertseva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|6|4}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Elena Danilova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|6|17}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Svetlana Tsydikova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|2|4}}|caps=|goals=|club=[[FC Energy Voronezh]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Ksenia Tsybutovich]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|6|26}}|caps=|goals=|club=[[Zvezda-2005]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Natalia Barbashina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1973|8|26}}|caps=|goals=|club=[[Zvezda-2005]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Elena Morozova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|3|15}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Galina Vazhnova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1968|1|18}}|caps=|goals=|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g end}} ===Ruotâ=== Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Thomas Dennerby]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01db-0e11a1d4249e-1252cd5a039b-1000--nilsson-and-liljegard-make-sweden-cut/|nommâ=Nilsson and Liljegärd make Sweden cut|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Hedvig Lindahl]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|4|29}}|caps=|goals=|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Charlotte Rohlin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|12|2}}|caps=|goals=|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Stina Segerström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|6|17}}|caps=|goals=|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Anna Paulson (jyelgipálluspellee)|Anna Paulson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|02|29}}|caps=|goals=|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Caroline Seger]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|19}}|caps=|goals=|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Sara Thunebro]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|04|26}}|caps=|goals=|club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)| Djurgårdens IF Fotboll]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name=[[Sara Larsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|05|13}}|caps=|goals=|club=[[Saint Louis Athletica]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Lotta Schelin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|02|27}}|caps=|goals=|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Jessica Landström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|12|12}}|caps=|goals=|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Kosovare Asllani]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|07|29}}|caps=|goals=|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Victoria Sandell Svensson]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|05|18}}|caps= |goals=|club= [[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)| Djurgårdens IF Fotboll]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Kristin Hammarström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|3|29}}|caps=|goals=|club= [[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Karin Lissel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|05|25}}|caps=|goals=|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louise Schillgard|Louise Fors]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|10|23}} |caps=|goals=|club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Therese Sjögran]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|04|8}}|caps=|goals=|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Petra Johansson|Petra Larsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|09|30}}|caps=|goals=|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Lisa Dahlkvist]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|02|6}}|caps=|goals=|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Nilla Fischer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|2}}|caps=|goals=|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Sara Lindén]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|09|1}}|caps=|goals=|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Linnea Liljegärd]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|12|8}}|caps=|goals=|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Ulla-Karin Rönnlund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|02|19}}|caps=|goals=|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Lina Nilsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|06|17}}|caps=|goals=|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g end}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|Juávhuh]] d830vfhrb9116acyw2sq55k4me3uji1 0 27564 159586 150741 2026-09-26T01:06:49Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159586 wikitext text/x-wiki Taan siijđost láá '''[[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|ive 2013 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] juávhuh já spelleeh'''. Jyehi juávhust láá 23 spelled, kiäin kuulmâs láá moolâvaavtah. Meripeivi spelleelistoi almootmân lâi 30.6.2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/78/71/58/1787158_DOWNLOAD.pdf|nommâ=Regulations of the UEFA European Women' s Championship 2011–13|almostittem=|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2025-07-23|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20120515091454/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/78/71/58/1787158_DOWNLOAD.pdf|vyerkkejum=2012-05-15}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 10. peeivi 2013 ađai turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2013 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. ==Uásádâh A== ===Tanska=== [[Tanska]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 21. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1416d60e73-ef0048a5dc34-1000--upbeat-heiner-moller-confirms-denmark-squad/|nommâ=Upbeat Heiner-Møller confirms Denmark squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Kenneth Heiner-Møller]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Stina Lykke Petersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|2|9}}|caps=20|goals=0|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Line Røddik Hansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|1|31}}|caps=82|goals=10|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Katrine Pedersen]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1977|8|13}}|caps=205|goals=9|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Christina Ørntoft]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|7|2}}|caps=59|goals=1|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Janni Arnth Jensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|15}}|caps=36|goals=1|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Mariann Gajhede Knudsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|11|16}}|caps=88|goals=2|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Emma Madsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|11|18}}|caps=2|goals=0|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Julie Rydahl Bukh]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|1|9}}|caps=86|goals=10|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name=[[Nanna Christiansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|6|17}}|caps=48|goals=4|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Pernille Harder (jyelgipálluspellee)|Pernille Harder]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|11|15}}|caps=43|goals=21|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Katrine Veje]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|6|19}}|caps=49|goals=5|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Line Jensen (jyelgipálluspellee)|Line Jensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|8|23}}|caps=21|goals=1|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Johanna Rasmussen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|7|2}}|caps=105|goals=29|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Malene Olsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|2|2}}|caps=13|goals=0|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Sofie Junge Pedersen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|4|24}}|caps=15|goals=2|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Cecilie Sørensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|3|25}}|caps=2|goals=0|club=[[B93/HIK/Skjold]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Nadia Nadim]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|1|2}}|caps=36|goals=5|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Theresa Nielsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|7|20}}|caps=57|goals=3|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Mia Brogaard]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|10|15}}|caps=68|goals=3|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Sine Hovesen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|8|19}}|caps=12|goals=1|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name=[[Cecilie Sandvej]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|6|13}}|caps=6|goals=0|club=[[Brøndby IF (nisoneh)|Brøndby IF]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Katrine Abel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|6|28}}|caps=0|goals=0|club=[[Taastrup FC]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Karoline Smidt Nielsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1994|5|12}}|caps=4|goals=0|club=[[Fortuna Hjørring]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g end}} ===Suomâ=== [[Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 28. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1419537520-b0bd3aca0c9d-1000--jeglertz-turns-to-youth-for-finland/|nommâ=Jeglertz turns to youth for Finland|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Andrée Jeglertz]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Minna Meriluoto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|10|4}}|caps=44|goals=0|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Nea-Stina Liljedahl]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|1|16}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Tuija Hyyrynen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|3|10}}|caps=53|goals=0|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Susanna Lehtinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|8|5}}|caps=68|goals=3|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Tiina Saario]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|1|15}}|caps=20|goals=0|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Laura Kivistö]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|6|26}}|caps=9|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Annika Kukkonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|12}}|caps=38|goals=1|club=[[Sunnanå SK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Katri Nokso-Koivisto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|11|22}}|caps=76|goals=1|club=[[LSK Kvinner FK|Lillestrøm SK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Marianna Tolvanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|12|27}}|caps=30|goals=4|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Emmi Alanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|4|30}}|caps=26|goals=6|club=[[Kokkola F10]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Nora Heroum]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1994|7|20}}|caps=12|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Siiri Välimaa]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|10}}|caps=0|goals=0|club=[[NiceFutis]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Heidi Kivelä]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|11|6}}|caps=3|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Sanna Talonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|6|15}}|caps=87|goals=24|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Leena Puranen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|16}}|caps=55|goals=6|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Anna Westerlund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|4|9}}|caps=56|goals=0|club=[[Piteå IF ladies team|Piteå IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Jaana Lyytikäinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|10|22}}|caps=32|goals=2|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Natalia Kuikka]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|12|1}}|caps=2|goals=0|club=[[Merilappi United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Henni Malinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|11|17}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Annica Sjölund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|3|31}}|caps=62|goals=14|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Ella Vanhanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|9|15}}|caps=2|goals=0|club=[[Pallokissat]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Pirjo Leppikangas]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|9|12}}|caps=2|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[Tinja-Riikka Korpela]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|5|5}}|caps=45|goals=0|club=[[LSK Kvinner FK|Lillestrøm SK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g end}} ===Italia=== [[Italia]] spelleeh almottuvvojii syeinimáánu 1. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020b-0e141b067d60-461134da16e5-1000--cabrini-finalises-italy-s-women-s-euro-squad/|nommâ=Cabrini finalises Italy's Women's EURO squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Syeinimáánu 9. peeivi [[Elisabetta Tona]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Federica Di Criscio]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.figc.it/en/204/37013/2013/07/News.shtml|nommâ=Euro: today debut with finland; Tona out, Di Criscio arrives|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Antonio Cabrini]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Sara Penzo]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|12|16}}|caps=7|goals=0|club=[[ACF Brescia Femminile|ACF Brescia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Sara Gama]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|3|27}}|caps=68|goals=5|club=[[ACF Brescia Femminile|ACF Brescia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Roberta D'Adda]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|10|5}}|caps=71|goals=1|club=[[ACF Brescia Femminile|ACF Brescia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Alessia Tuttino]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|3|15}}|caps=117|goals=8|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Federica Di Criscio]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|5|12}}|caps=|goals=|club=[[A.S.D. C.F. Bardolino Verona|Bardolino Verona]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Laura Neboli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|3|14}}|caps=26|goals=0|club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Giulia Domenichetti]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|4|29}}|caps=81|goals=6|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Melania Gabbiadini]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|8|28}}|caps=86|goals=30|club=[[A.S.D. C.F. Bardolino Verona|Bardolino Verona]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Patrizia Panico]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1975|2|8}}|caps=184|goals=98|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Cristiana Girelli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|23}}|caps=5|goals=0|club=[[A.S.D. C.F. Bardolino Verona|Bardolino Verona]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Alice Parisi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|12|11}}|caps=48|goals=8|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Chiara Marchitelli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|5|4}}|caps=40|goals=0|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Elisa Camporese]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|3|16}}|caps=84|goals=23|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Sandy Iannella]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|4|6}}|caps=22|goals=1|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Ilaria Mauro]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|5|22}}|caps=8|goals=0|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Elisa Bartoli]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|5|7}}|caps=0|goals=0|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Martina Rosucci]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|5|9}}|caps=0|goals=0|club=[[ACF Brescia Femminile|ACF Brescia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Daniela Stracchi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|9|2}}|caps=6|goals=0|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Paola Brumana]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|11|26}}|caps=6|goals=0|club=[[UPC Tavagnacco]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Raffaella Manieri]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|11|21}}|caps=31|goals=3|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name=[[Giorgia Motta]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|3|18}}|caps=26|goals=0|club=[[ASD Torres Calcio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Katja Schroffenegger]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|4|28}}|caps=4|goals=0|club=[[FF USV Jena]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name=[[Cecilia Salvai]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|12|2}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Rapid Lugano]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g end}} ===Ruotâ=== [[Ruotâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 25. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1417dc6cc5-2cc13892931e-1000--sundhage-selects-uncapped-ilestedt-and-hjohlman/|nommâ=Sundhage selects uncapped Ilestedt and Hjohlman|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Pia Sundhage]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Kristin Hammarström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|3|29}}|caps=22|goals=0|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Charlotte Rohlin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1980|12|20}}|caps=61|goals=6|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Stina Segerström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|6|17}}|caps=57|goals=3|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Amanda Ilestedt]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|1|17}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Nilla Fischer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|8|20}}|caps=102|goals=15|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Sara Thunebro]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1979|4|26}}|caps=107|goals=5|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Lisa Dahlkvist]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|2|6}}|caps=70|goals=9|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Lotta Schelin]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|2|27}}|caps=121|goals=54|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Kosovare Asllani]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|7|29}}|caps=50|goals=11|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Sofia Jakobsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|23}}|caps=31|goals=5|club=[[Chelsea L.F.C.|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Antonia Göransson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|9|16}}|caps=36|goals=7|club=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Hedvig Lindahl]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|4|29}}|caps=91|goals=0|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Emmelie Konradsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|4|9}}|caps=7|goals=0|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Josefine Öqvist]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|7|23}}|caps=73|goals=18|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Therese Sjögran]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1977|4|8}}|caps=183|goals=19|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Lina Nilsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|6|17}}|caps=44|goals=0|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Caroline Seger]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|3|19}}|caps=107|goals=14|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Jessica Samuelsson (jyelgipálluspellee)|Jessica Samuelsson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|1|30}}|caps=7|goals=0|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Elin Magnusson]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|6|20}}|caps=1|goals=0|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Marie Hammarström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|3|29}}|caps=35|goals=4|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Sofia Lundgren]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|9|20}}|caps=30|goals=0|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name=[[Olivia Schough]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|3|11}}|caps=5|goals=0|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name=[[Jenny Hjohlman]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|2|13}}|caps=1|goals=0|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh B== ===Saksa=== [[Saksa]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 20. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1416434941-a259a8271f52-1000--neid-turns-to-youth-for-germany/|nommâ=Neid turns to youth for Germany|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Silvia Neid]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Nadine Angerer]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1978|11|10|df=y}}|caps=118|goals=0|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Bianca Schmidt]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|1|23|df=y}}|caps=33|goals=2|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Saskia Bartusiak]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|9|9|df=y}}|caps=68|goals=0|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Leonie Maier]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|9|29|df=y}}|caps=9|goals=2|club=[[SC 07 Bad Neuenahr]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Annike Krahn]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|7|1|df=y}}|caps=88|goals=4|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Simone Laudehr]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|7|12|df=y}}|caps=59|goals=14|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Melanie Behringer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|11|18|df=y}}|caps=88|goals=24|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Nadine Keßler]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|4|4|df=y}}|caps=12|goals=4|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Lena Lotzen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|9|11|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[FC Bayern Munich (nisoneh)|FC Bayern Munich]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Dzsenifer Marozsán]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|4|18|df=y}}|caps=18|goals=6|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Anja Mittag]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|4|18|df=yes}}|caps=91|goals=16|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Almuth Schult]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|2|9|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[SC 07 Bad Neuenahr]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Célia Okoyino da Mbabi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|6|27|df=y}}|caps=79|goals=41|club=[[SC 07 Bad Neuenahr]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Isabelle Linden]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|1|15|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Bayer 04 Leverkusen (nisoneh)|Bayer Leverkusen]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Jennifer Cramer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|2|24|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[1. FFC Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Melanie Leupolz]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1994|4|14|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Josephine Henning]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|9|8|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Svenja Huth]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|1|25|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Fatmire Bajramaj]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|4|1|df=y}}|caps=62|goals=13|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Lena Goeßling]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|3|8|df=y}}|caps=50|goals=4|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Laura Benkarth]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|10|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Luisa Wensing]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|2|8|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Sara Däbritz]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|2|15|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[SC Freiburg (nisoneh)|SC Freiburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g end}} ===Island=== [[Island]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 24. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1417612768-34fe525bc964-1000--familiar-squad-for-iceland/|nommâ=Familiar squad for Iceland|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Syeinimáánu 4. peeivi [[Katrín Ásbjörnsdóttir]] kiäsádâđâi kištoin, já suu sajan väljejui [[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ksi.is/landslid/nr/11062|nommâ=Katrín Ásbjörnsdóttir ekki með á EM 2013 - Soffía Arnþrúður kemur inn|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=is|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20130905163420/http://www.ksi.is/landslid/nr/11062|vyerkkejum=2013-09-05}}</ref> Välmejeijee: [[Sigurður Ragnar Eyjólfsson|Siggi Eyjólfsson]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Þóra Björg Helgadóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|5|5}}|caps=98|goals=0|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Sif Atladóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|7|15}}|caps=47|goals=0|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|11|16}}|caps=60|goals=2|club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Glódís Perla Viggósdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|6|27}}|caps=9|goals=0|club=[[Stjarnan Women|Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Hallbera Guðný Gísladóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|9|14}}|caps=40|goals=1|club=[[Piteå IF ladies team|Piteå IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=6|pos=V|name=[[Hólmfríður Magnúsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|9|20}}|caps=82|goals=32|club=[[Avaldsnes IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Sara Björk Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|9|29}}|caps=60|goals=14|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Katrín Jónsdóttir]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1977|7|31}}|caps=128|goals=21|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|7|25}}|caps=88|goals=69|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Dóra María Lárusdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|7|24}}|caps=90|goals=15|club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Katrín Ómarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|6|27}}|caps=53|goals=9|club=[[Liverpool L.F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Sandra Sigurðardóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|2}}|caps=6|goals=0|club=[[Stjarnan Women|Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Guðbjörg Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|5|10}}|caps=23|goals=0|club=[[Avaldsnes IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Dagný Brynjarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|8|10}}|caps=30|goals=3|club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Anna Björk Kristjánsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|10|14}}|caps=0|goals=0|club=[[Stjarnan Women|Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=16|pos=V|name=[[Harpa Þorsteinsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|6|27}}|caps=29|goals=1|club=[[Stjarnan Women|Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Elísa Viðarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|5|26}}|caps=8|goals=0|club=[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Guðný Björk Óðinsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|9|27}}|caps=33|goals=0|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Fanndís Friðriksdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|5|9}}|caps=38|goals=2|club=[[Kolbotn IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Þórunn Helga Jónsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|12|17}}|caps=9|goals=0|club=[[Avaldsnes IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|10|22}}|caps=0|goals=0|club=[[Stjarnan Women|Stjarnan]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name=[[Rakel Hönnudóttir]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|12|30}}|caps=50|goals=3|club=[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g player|no=23|pos=V|name=[[Elín Metta Jensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|3|1}}|caps=4|goals=0|club=[[Valur women's football|Valur]]|clubnat=ISL}} {{nat fs g end}} ===Vuáládâhenâmeh=== [[Vuáládâhenâmeh| Vuáládâhenâmij]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 30. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e141a15fbbb-55b8e880af32-1000--trio-miss-cut-in-netherlands-squad/|nommâ=Trio miss cut in Netherlands squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Syeinimáánu 1. peeivi [[Mandy van den Berg]] kiäsádâđâi kištoin iidâváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Merel van Dongen]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020b-0e141b4283b0-b005232703b8-1000--van-dongen-replaces-van-den-berg-for-oranje/|nommâ=Van Dongen replaces Van den Berg for Oranje|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Maŋeláá meiddei [[Marlous Pieëte]] kiäsádâđâi kištoin iidâváádu keežild. Suu sajan väljejui [[Maayke Heuver]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/020b-0e141f5fff88-d5f97bab7205-1000--pieete-ruled-out-of-netherlands-challenge/|nommâ=Pieëte ruled out of Netherlands challenge|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Roger Reijners]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Loes Geurts]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|1|12}}|caps=84|goals=0|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Dyanne Bito]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|8|10}}|caps=136|goals=6|club=[[Telstar (women's football club)|Telstar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Daphne Koster]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|3|13}}|caps=133|goals=6|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Merel van Dongen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|2|11}}|caps=1|goals=0|club=[[Alabama Crimson Tide women's soccer|Alabama Crimson Tide]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Claudia van den Heiligenberg]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|3|25}}|caps=83|goals=7|club=[[Telstar (women's football club)|Telstar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Anouk Hoogendijk]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|5|6}}|caps=91|goals=8|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Kirsten van de Ven]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|5|11}}|caps=69|goals=15|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Sherida Spitse]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|5|29}}|caps=79|goals=12|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Manon Melis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|8|31}}|caps=98|goals=45|club=[[FC Rosengård|LdB FC Malmö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Daniëlle van de Donk]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|8|5}}|caps=18|goals=1|club=[[FCE/PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Lieke Martens]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|12|16}}|caps=22|goals=7|club=[[FCR 2001 Duisburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Maayke Heuver]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|7|26}}|caps=12|goals=1|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Sylvia Smit]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|7|4}}|caps=106|goals=30|club=[[PEC Zwolle (nisoneh)|PEC Zwolle]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Renée Slegers]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|2|5}}|caps=32|goals=5|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Leonne Stentler]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|4|23}}|caps=17|goals=0|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sari van Veenendaal]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|3}}|caps=6|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Siri Worm]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|4|20}}|caps=5|goals=0|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Anouk Dekker]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|11|15}}|caps=18|goals=2|club=[[FC Twente (nisoneh)|FC Twente]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Mandy Versteegt]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|2|23}}|caps=3|goals=0|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Desiree van Lunteren]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|12|30}}|caps=6|goals=1|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Chantal de Ridder]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|1|19}}|caps=47|goals=11|club=[[AFC Ajax (nisoneh)|AFC Ajax]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Mirte Roelvink]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|11|23}}|caps=8|goals=0|club=[[FSV Gütersloh 2009]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[Angela Christ]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|3|6}}|caps=11|goals=0|club=[[FCE/PSV]]|clubnat=NED}} {{nat fs g end}} ===Taažâ=== [[Taažâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 13. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e141277a7f3-7d49004b79bd-1000--pellerud-excited-by-norway-squad/|nommâ=Pellerud 'excited' by Norway squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Even Pellerud]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Ingrid Hjelmseth]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1980|4|10}}|caps=67|goals=0|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Marita Skammelsrud Lund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|1|29}}|caps=43|goals=2|club=[[LSK Kvinner FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Marit Fiane Christensen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1980|12|11}}|caps=81|goals=10|club=[[Amazon Grimstad]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Ingvild Stensland]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|8|3}}|caps=123|goals=8|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Toril Hetland Akerhaugen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|3|5}}|caps=50|goals=0|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Maren Mjelde]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|11|6}}|caps=55|goals=5|club=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Trine Bjerke Rønning]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|6|14}}|caps=132|goals=20|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Solveig Gulbrandsen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|1|12}}|caps=163|goals=47|club=[[Vålerenga Fotball Damer|Vålerenga]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Elise Thorsnes]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|8|14}}|caps=60|goals=11|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Caroline Graham Hansen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|2|18}}|caps=16|goals=4|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Leni Larsen Kaurin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|3|21}}|caps=96|goals=5|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Silje Vesterbekkmo]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|6|22}}|caps=3|goals=0|club=[[Røa IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Melissa Bjånesøy]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|4|18}}|caps=7|goals=1|club=[[IL Sandviken]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Gry Tofte Ims]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|3|2}}|caps=30|goals=3|club=[[Klepp IL|Klepp]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Nora Holstad Berge]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|3|26}}|caps=26|goals=0|club=[[Arna-Bjørnar]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Kristine Wigdahl Hegland]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|8|8}}|caps=20|goals=1|club=[[Arna-Bjørnar]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Lene Mykjåland]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|2|20}}|caps=54|goals=9|club=[[LSK Kvinner FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Ingrid Ryland]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|5|29}}|caps=18|goals=0|club=[[Arna-Bjørnar]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Ingvild Isaksen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|2|10}}|caps=29|goals=0|club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Emilie Haavi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|6|16}}|caps=21|goals=5|club=[[LSK Kvinner FK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Ada Hegerberg]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|7|10}}|caps=9|goals=4|club=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name=[[Cathrine Dekkerhus]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|9|17}}|caps=5|goals=0|club=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[Nora Neset Gjøen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|2|20}}|caps=2|goals=0|club=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g end}} ==Uásádâh C== ===Eŋland=== [[Eŋland]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 17. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e141447746a-48b2831a10a1-1000--bonner-and-bronze-make-england-squad/|nommâ=Bonner and Bronze make England squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Hope Powell]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Karen Bardsley]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|10|27}}|caps=29|goals=0|club=[[Lincoln Ladies F.C.|Lincoln Ladies]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Alex Scott (footballer born 1984)|Alex Scott]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|10|14}}|caps=98|goals=12|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Steph Houghton]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|4|23}}|caps=35|goals=6|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Jill Scott (jyelgipálluspellee)|Jill Scott]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|2|2}}|caps=67|goals=12|club=[[Everton L.F.C.|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Sophie Bradley]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|10|21}}|caps=23|goals=0|club=[[Lincoln Ladies F.C.|Lincoln Ladies]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Casey Stoney]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|5|13}}|caps=110|goals=5|club=[[Lincoln Ladies F.C.|Lincoln Ladies]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Eniola Aluko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|2|21}}|caps=70|goals=14|club=[[Chelsea L.F.C.|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Anita Asante]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|4|27}}|caps=64|goals=1|club=[[Kopparbergs/Göteborg FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Ellen White (jyelgipálluspellee)|Ellen White]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|5|9}}|caps=37|goals=14|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Fara Williams]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|1|25}}|caps=114|goals=36|club=[[Liverpool L.F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Rachel Yankey]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1979|11|1}}|caps=127|goals=19|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Jessica Clarke (jyelgipálluspellee)|Jessica Clarke]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|5|5}}|caps=39|goals=10|club=[[Lincoln Ladies F.C.|Lincoln Ladies]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Rachel Brown]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1980|7|18}}|caps=81|goals=0|club=[[Everton L.F.C.|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Karen Carney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|8|1}}|caps=82|goals=13|club=[[Birmingham City L.F.C.|Birmingham City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Laura Bassett]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|8|2}}|caps=31|goals=0|club=[[Birmingham City L.F.C.|Birmingham City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Jordan Nobbs]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|12|8}}|caps=6|goals=1|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Toni Duggan]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|7|25}}|caps=8|goals=2|club=[[Everton L.F.C.|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Dunia Susi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|8|11}}|caps=21|goals=0|club=[[Chelsea L.F.C.|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Gemma Bonner]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|7|13}}|caps=0|goals=0|club=[[Liverpool L.F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name=[[Jade Moore]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|10|22}}|caps=5|goals=1|club=[[Birmingham City L.F.C.|Birmingham City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name=[[Lucy Bronze]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|10|28}}|caps=1|goals=0|club=[[Liverpool L.F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name=[[Kelly Smith]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1978|10|29}}|caps=113|goals=46|club=[[Arsenal L.F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[Siobhan Chamberlain]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|8|15}}|caps=25|goals=0|club=[[Bristol Academy W.F.C.|Bristol Academy]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===Ranska=== [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 31. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/0252-0ce3ec7ac464-5b1ae4fc7f82-1000--lyon-dominate-france-squad/|nommâ=Lyon dominate France squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kesimáánu 19. peeivi [[Laëtitia Tonazzi]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Viviane Asseyi]]. Välmejeijee: [[Bruno Bini]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Céline Deville]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|1|24}}|caps=58|goals=0|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Wendie Renard]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|7|20}}|caps=36|goals=6|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Laure Boulleau]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|22}}|caps=39|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|8|20}}|caps=136|goals=5|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Ophélie Meilleroux]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|1|18}}|caps=67|goals=0|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1973|8|16}}|caps=194|goals=17|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name=[[Corine Franco]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|10|5}}|caps=81|goals=11|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Élise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|9|24}}|caps=111|goals=20|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Eugénie Le Sommer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|5|18}}|caps=74|goals=26|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Amandine Henry]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|9|28}}|caps=13|goals=1|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name=[[Julie Soyer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|6|30}}|caps=6|goals=0|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name=[[Élodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|8|13}}|caps=90|goals=27|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Camille Catala]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|5|6}}|caps=18|goals=2|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louisa Nécib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|1|23}}|caps=97|goals=20|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Jessica Houara]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|9|29}}|caps=7|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|17}}|caps=67|goals=0|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Gaëtane Thiney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|10|28}}|caps=88|goals=35|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Marie-Laure Delie]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|1|29}}|caps=59|goals=45|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Sandrine Brétigny]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|7|2}}|caps=22|goals=9|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Viviane Asseyi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|11|20}}|caps=1|goals=0|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Karima Benameur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|7|19}}|caps=2|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Sabrina Delannoy]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|5|18}}|caps=5|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|12|5}}|caps=116|goals=23|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} ===Ruoššâ=== [[Ruoššâ|Ruošâ]] spelleeh almottuvvojii syeinimáánu 1. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020b-0e141b6a6fb4-63e198202e2c-1000--russia-take-a-chance-on-injured-keeper-todua/|nommâ=Russia take a chance on injured keeper Todua|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Sergei Lavrentyev]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Elvira Todua]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|1|31}}|caps=69|goals=0|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Yulia Gordeeva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|1|5}}|caps=5|goals=0|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Ekaterina Stepanenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|5|21}}|caps=8|goals=0|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name=[[Maria Dyatchkova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|5|26}}|caps=27|goals=0|club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Olga Petrova (jyelgipálluspellee)|Olga Petrova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|7|9}}|caps=52|goals=8|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Yulia Bessolova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|8|23}}|caps=0|goals=0|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Olesya Kurochkina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|9|6}}|caps=50|goals=19|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Valentina Savchenkova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|4|29}}|caps=55|goals=7|club=[[Ryazan VDV]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name=[[Anastasia Pozdeeva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|6|12}}|caps=3|goals=0|club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Elena Terekhova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|7|5}}|caps=45|goals=4|club=[[Ryazan VDV]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Ekaterina Sochneva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|8|12}}|caps=51|goals=18|club=[[FC Zorky Krasnogorsk (nisoneh)|Zorky Krasnogorsk]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Yulia Grichenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|3|10}}|caps=3|goals=0|club=[[Kubanochka Krasnodar]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Alla Sidorovskaya]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|7|27}}|caps=9|goals=0|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Tatyana Skotnikova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1978|11|27}}|caps=88|goals=9|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Anastasia Kostyukova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|5|15}}|caps=20|goals=2|club=[[FC Zorky Krasnogorsk (nisoneh)|Zorky Krasnogorsk]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Natalia Pertseva]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|6|4}}|caps=47|goals=1|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Natalia Shlyapina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|7|12}}|caps=54|goals=23|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Elena Medved]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|1|23}}|caps=24|goals=1|club=[[FC Zorky Krasnogorsk (nisoneh)|Zorky Krasnogorsk]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Ksenia Tsybutovich]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|6|26}}|caps=53|goals=1|club=[[Ryazan VDV]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Nelli Korovkina]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|11|1}}|caps=8|goals=3|club=[[Izmailovo Moscow]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Margarita Shirokova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|1|14}}|caps=1|goals=0|club=[[WFC Rossiyanka]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Daria Makarenko]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|3|7}}|caps=16|goals=0|club=[[Zvezda 2005 Perm]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Elena Morozova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|3|15}}|caps=58|goals=12|club=[[FC Zorky Krasnogorsk (nisoneh)|Zorky Krasnogorsk]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g end}} ===Espanja=== [[Espanja]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 29. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/020a-0e1419947790-c24e4777e0f1-1000--spain-stick-with-tried-and-trusted/|nommâ=pain stick with tried and trusted|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Välmejeijee: [[Ignacio Quereda]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Ainhoa Tirapu]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|9|4}}|caps=29|goals=0|club=[[Athletic Club (nisoneh)|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name=[[Virginia Torrecilla]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|9|4}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Leire Landa]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|12|19}}|caps=8|goals=0|club=[[Athletic Club (nisoneh)|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Melisa Nicolau]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|6|20}}|caps=31|goals=0|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Ruth García]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|4|26}}|caps=28|goals=2|club=[[Levante UD (nisoneh)|Levante UD]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Miriam Diéguez]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|5|4}}|caps=25|goals=0|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Priscila Borja]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|4|28}}|caps=11|goals=5|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=V|name=[[Sonia Bermúdez (jyelgipálluspellee)|Sonia Bermúdez]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|11|18}}|caps=29|goals=14|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Verónica Boquete]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|4|9}}|caps=29|goals=22|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Adriana Martín]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|11|27}}|caps=32|goals=26|club=[[Western New York Flash]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Sandra Vilanova]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|1|1}}|caps=45|goals=2|club=[[RCD Espanyol (nisoneh)|RCD Espanyol]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Alexia Putellas]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1994|2|4}}|caps=4|goals=1|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=MV|name=[[Dolores Gallardo]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|6|10}}|caps=2 |goals=0 |club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Victoria Losada]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|3|5}}|caps=7|goals=0|club=[[FC Barcelona (nisoneh)|FC Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Silvia Meseguer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|3|12}}|caps=26|goals=4|club=[[RCD Espanyol (nisoneh)|RCD Espanyol]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Nagore Calderón]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|6|2}}|caps=4|goals=0|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Elixabet Ibarra]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|6|29}}|caps=29|goals=2|club=[[Athletic Club (nisoneh)|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=P|name=[[Marta Torrejón]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|2|27}}|caps=28|goals=4|club=[[RCD Espanyol (nisoneh)|RCD Espanyol]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Erika Vázquez]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|2|6}}|caps=38|goals=7|club=[[Athletic Club (nisoneh)|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Irene Paredes]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|7|4}}|caps=7|goals=0|club=[[Athletic Club (nisoneh)|Athletic Club]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=21|pos=KKS|name=[[Jennifer Hermoso]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|5|9}}|caps=7|goals=1|club=[[Tyresö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=KKS|name=[[Amanda Sampedro]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|6|26}}|caps=0|goals=0|club=[[Atlético Madrid Féminas|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[María José Pons]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|8|8}}|caps=5 |goals=0 |club=[[RCD Espanyol (nisoneh)|RCD Espanyol]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g end}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|Juávhuh]] 68lwlo0ydsb8izioteb92nqnx48h102 0 27606 159624 150743 2026-09-26T01:24:03Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159624 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1989''', '''UEFA nisonij Euro 1989''' teikkâ '''Euro 1989''' lâi 2. kerdi, ko jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh uárnejuvvojii. Kištoh uárnejuvvojii vuossâmuu keerdi [[Viestâr-Saksa]]ast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kištoh algii kesimáánu 28. peeivi, já fiinaal spellui syeinimáánu 2. peeivi 1989 [[Stadion an der Bremer Brücke]]st [[Osnabrück]]ist. Viestâr-Saksa vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/seasons/1989/|nommâ=West Germany cruise to maiden title|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1989/index.html|nommâ=1989: Germany arrive in style|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100720175429/http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1989/index.html|vyerkkejum=2010-07-20}}</ref> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii kuulmâ stadionist: {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Siegen_Leimbachstadion.jpg|200px]] | [[Leimbach stadion]] | [[Siegen]] |- | [[Tiätuvuárkká:Nattenbergstadion.JPG|200px]] | [[Nattenberg stadion]] | [[Lüdenscheid]] |- | [[Tiätuvuárkká:Bremer-bruecke.jpg|200px]] | [[Stadion an der Bremer Brücke]] | [[Osnabrück]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1989 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 16–18 spelled. Italiast, Saksaast já Ruotâst lijjii kyehti moolâvaavtâ. Taažâst vist lâi tuše ohtâ moolâvahtâ. == Puátuseh == Jyehi speelâst eidusâš spellâmäigi lâi 80 minuttid (kyehti 40 miinut kukkosii uási). Jis ton maŋa puáđusin lâi täsispellâ, te spellui jotkâäigi (kyehti 10 miinut kukkosii uási). Jis vyeittee speelân ij kavnum jotkâääigigin, te speelâ koolgâi čuávdiđ ráŋgáštâsčiehčâmijguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/women/4559941.stm|nommâ=How Women's Euros have evolved|äigimuddo=2005-06-01|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{#invoke:RoundN|N4|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=Pelifinaleh |RD2=Fiinaal |Consol=Pronssispellâ <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--semi-finals--> |28. kesimáánu &ndash; [[Leimbachstadion|Siegen]]|{{mj|FRG|jn}} (rč.)|1 (4)|{{mj|ITA|jn}}|1 (3) |28. kesimáánu &ndash; [[Nattenberg Stadion|Lüdenscheid]]|{{mj|SWE|jn}}|1|{{mj|NOR|jn}}|2 <!--final--> |2. syeinimáánu &ndash; [[Stadion an der Bremer Brücke|Osnabrück]]|{{mj|FRG|jn}}|4|{{mj|NOR|jn}}|1 <!--3rd place--> |30. kesimáánu &ndash; [[Stadion an der Bremer Brücke|Osnabrück]]|{{mj|ITA|jn}}|1|{{mj|SWE|jn}} (jä.)|2 }} ===Pelifinaleh=== {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 28. kesimáánu | aika = 16:00 | joukkue1 = {{mj2|FRG|jn}} | tulos = 1–1 (jä.) | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ITA|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/1123--germany-vs-italy/ Raapoort] | maalit1 = [[Silvia Neid|Neid]] {{goal|59}} | maalit2 = [[Elisabetta Vignotto|Vignotto]] {{goal|72}} | stadion = [[Leimbachstadion]], [[Siegen]] | yleisömäärä = 8 000 | tuomari = {{lippukove|ENG}} [[Brian Hill (tuámmár)|Brian Hill]] | rpotkut = 4–3 | rpotkut1 = [[Frauke Kuhlmann|Kuhlmann]] {{rpotku|maali}}<br />[[Roswitha Bindl|Bindl]] {{rpotku|maali}}<br />[[Doris Fitschen|Fitschen]] {{rpotku|maali}}<br />[[Angelika Fehrmann|Fehrmann]] {{rpotku|ei}}<br />[[Petra Landers|Landers]] {{rpotku|ei}}<br />[[Martina Voss|Voss]] {{rpotku|ei}}<br />[[Marion Isbert|Isbert]] {{rpotku|maali}} | rpotkut2 = {{rpotku|maali}} [[Feriana Ferraguzzi|Ferraguzzi]]<br />{{rpotku|ei}} [[Antonella Carta|Carta]]<br />{{rpotku|maali}} [[Carolina Morace|Morace]]<br />{{rpotku|ei}} [[Elisabetta Vignotto|Vignotto]]<br />{{rpotku|maali}} [[Federica D'Astolfo|D'Astolfo]]<br />{{rpotku|ei}} [[Emma Iozzelli|Iozzelli]]<br />{{rpotku|ei}} [[Adele Marsiletti|Marsiletti]] }} {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 28. kesimáánu | aika = 19:30 | joukkue1 = {{mj2|SWE|jn}} | tulos = 1–2 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|NOR|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/1124--sweden-vs-norway/ Raapoort] | maalit1 = [[Lena Videkull|Videkull]] {{goal|54}} | maalit2 = [[Linda Medalen|Medalen]] {{goal|2}}<br />[[Sissel Grude|Grude]] {{goal|53}} | stadion = [[Nattenberg Stadion]], [[Lüdenscheid]] | yleisömäärä = 3 000 | tuomari = {{lippukove|NED}} Cornelius Bakker }} ===Pronssispellâ=== {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 30. kesimáánu | aika = 19:30 | joukkue1 = {{mj2|SWE|jn}} | tulos = 2–1 (jä.) | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ITA|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/1127--italy-vs-sweden/ Raapoort] | maalit1 = [[Pia Sundhage|Sundhage]] {{goal|43}}<br />[[Helen Johansson|Johansson]] {{goal|93}} | maalit2 = [[Feriana Ferraguzzi|Ferraguzzi]] {{goal|27}} | stadion = [[Osnatel-Arena|Stadion an der Bremer Brücke]], [[Osnabrück]] | yleisömäärä = 2 500 | tuomari = {{lippukove|TCH}} Ivan Gregr }} ===Fiinaal=== {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 2. syeinimáánu | aika = 11:00 | joukkue1 = {{mj2|FRG|jn}} | tulos = 4–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|NOR|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/1128--germany-vs-norway/ Raapoort] | maalit1 = [[Ursula Lohn|Lohn]] {{goal|22||36}}<br />[[Heidi Mohr|Mohr]] {{goal|44}}<br />[[Angelika Fehrmann|Fehrmann]] {{goal|75}} | maalit2 = [[Sissel Grude|Grude]] {{goal|53}} | stadion = [[Osnatel-Arena|Stadion an der Bremer Brücke]], [[Osnabrück]] | yleisömäärä = 22 000 | tuomari = {{lippukove|POR}} [[Carlos Silva Valente]] }} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1989|*]] gyp14qsrmioufny7152rv5aixa8du1i 0 27607 159623 150744 2026-09-26T01:24:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159623 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1987''', '''UEFA nisonij Euro 1987''' teikkâ '''Euro 1987''' lâi vuossâmuš kerdi, ko jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh uárnejuvvojii. Kištoh uárnejuvvojii vuossâmuu keerdi [[Taažâ]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kištoh algii syeinimáánu 6. peeivi, já fiinaal spellui syeinimáánu 31. peeivi 1987 [[Ullevaal stadion]]ist [[Oslo]]st. Taažâ vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/seasons/1987/|nommâ=Hosts Norway triumph through Stendal double|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1987/index.html|nommâ=1987: Norway victorious in Oslo|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20151112130100/http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1987/index.html|vyerkkejum=2015-11-12}}</ref> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii kuulmâ stadionist: {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Ullevaal_Stadion_(29._april_2018).jpg|240px]] | [[Ullevaal stadion]] | [[Oslo]] |- | [[Tiätuvuárkká:Marienlyst_stadion.jpg|240px]] | [[Marienlyst stadion]] | [[Drammen]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melløs Stadion.png|240px]] | [[Melløs stadion]] | [[Moss]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1987 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 16–17 spelled. Italiast, Taažâst já Ruotâst lijjii kyehti moolâvaavtâ. Eŋlandist vist lâi tuše ohtâ moolâvahtâ. == Puátuseh == Jyehi speelâst eidusâš spellâmäigi lâi 80 minuttid (kyehti 40 miinut kukkosii uási). Jis ton maŋa puáđusin lâi täsispellâ, te spellui jotkâäigi (kyehti 10 miinut kukkosii uási). Jis vyeittee speelân ij kavnum jotkâääigigin, te speelâ koolgâi čuávdiđ ráŋgáštâsčiehčâmijguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/women/4559941.stm|nommâ=How Women's Euros have evolved|äigimuddo=2005-06-01|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{#invoke:RoundN|N4|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=Pelifinaleh |RD2=Fiinaal |Consol=Pronssispellâ <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--semi-finals--> |11. kesimáánu &ndash; [[Ullevaal Stadion|Oslo]]|{{mj|NOR|jn}}|2|{{mj|ITA|jn}}|0 |11. kesimáánu &ndash; [[Melløs Stadion|Moss]]|{{mj|SWE|jn}} (jä.)|3|{{mj|ENG|jn}}|2 <!--final--> |14. kesimáánu &ndash; [[Ullevaal Stadion|Oslo]]|{{mj|NOR|jn}}|2|{{mj|SWE|jn}}|1 <!--3rd place--> |13. kesimáánu &ndash; [[Marienlyst Stadion|Drammen]]|{{mj|ITA|jn}}|2|{{mj|ENG|jn}}|1 }} === Pelifinaleh === {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 11. kesimáánu | aika = 19:00 | joukkue1 = {{mj2|NOR|jn}} | tulos = 2–0 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ITA|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54732--norway-vs-italy/ Raapoort] | maalit1 = [[Trude Stendal|Stendal]] {{moolâ|40}}<br />[[Heidi Støre|Støre]] {{moolâ|78}} | maalit2 = | stadion = [[Ullevaal stadion]], [[Oslo]] | yleisömäärä = 5 154 | tuomari = {{lippukove|ISL}} Eysteinn Guðmundsson }} {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 11. kesimáánu | aika = 19:00 | joukkue1 = {{mj2|SWE|jn}} | tulos = 3–2 (jä.) | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ENG|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54733--sweden-vs-england/ Raapoort] | maalit1 = [[Karin Åhman-Svensson|Åhman-Svensson]] {{goal|7||100}}<br />[[Anette Börjesson|Börjesson]] {{goal|53}} | maalit2 = [[Marieanne Spacey|Spacey]] {{goal|31}}<br />[[Gillian Coultard|Coultard]] {{goal|42}} | stadion = [[Melløs stadion]], [[Moss (Taažâ)|Moss]] | yleisömäärä = 300 | tuomari = {{lippukove|POL}} Michał Listkiewicz }} ===Pronssispellâ=== {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 13. kesimáánu | aika = 13:30 | joukkue1 = {{mj2|ITA|jn}} | tulos = 2–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ENG|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54734--england-vs-italy/ Raapoort] | maalit1 = [[Carolina Morace|Morace]] {{goal|37}}<br />[[Elisabetta Vignotto|Vignotto]] {{goal|50}} | maalit2 = [[Kerry Davis|Davis]] {{goal|4|rč.}} | stadion = [[Marienlyst stadion]], [[Drammen]] | yleisömäärä = 504 | tuomari = {{lippukove|DEN}} [[Peter Mikkelsen (tuámmár)|Peter Mikkelsen]] }} ===Fiinaal=== {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 14. kesimáánu | aika = 16:00 | joukkue1 = {{mj2|NOR|jn}} | tulos = 2–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|SWE|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54735--norway-vs-sweden/ Raapoort] | maalit1 = [[Trude Stendal|Stendal]] {{goal|28||72}} | maalit2 = [[Lena Videkull|Videkull]] {{goal|75}} | stadion = [[Ullevaal stadion]], [[Oslo]] | yleisömäärä = 8 408 | tuomari = {{lippukove|FIN}} Eero Aho }} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1987|*]] ozo330s4qu4d80crqshq2wbycrkyu5t 0 27609 159622 150746 2026-09-26T01:24:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159622 wikitext text/x-wiki '''Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984''', '''UEFA nisonij Euro 1984''' teikkâ '''Euro 1984''' lijjii vuossâmuuh jyelgipáálu euroopmiäštárkištoh nisonáid. Toh iä kuittâg lamaš virgáliih. Kištoh uárnejuvvojii neelji staatâst: [[Eŋland]]ist, [[Italia]]st, [[Ruotâ]]st já [[Tanska]]ast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kištoh algii cuáŋuimáánu 8. peeivi, já fiinaalspeelah spiällojii vyesimáánu 12. já 27. peeivi. Vuossâmuš fiinaalspellâ spellui [[Ullevi]]st [[Göteborg]]ist [[Ruotâ]]st já nubbe [[Kenilworth Road]] -stadionist [[Luton]]ist [[Eŋland]]ist. Ruotâ vuoitij euroopmiäštárvuođâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/seasons/1984/|nommâ=Sundhage seals glory for Sweden|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1984/index.html|nommâ=1984: Sweden take first title|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170706222753/http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1984/index.html|vyerkkejum=2017-07-06}}</ref> <!--== Historjá == == Uásálisteeh == == Valjimproosees ==--> == Spellâmsajeh == Speelah spiällojii kuuđâ stadionist: {| class="sortable wikitable" style="text-align:center" ! Kove ! Stadion ! Kapasiteet ! Kaavpug |- | [[Tiätuvuárkká:Gresty_Road,_Crewe.jpg|200px]] | [[Gresty Road]] | 10 153 | [[Crewe]], [[Cheshire]], [[Eŋland]] |- | [[Tiätuvuárkká:2011-02-05_Rugby_Stadio_Flaminio_ITA_-_IRL.jpg|200px]] | [[Stadio Flaminio]] | 24 973 | [[Roma]], [[Italia]] |- | | [[Hjørring stadion]] | 10 000 | [[Hjørring]], [[Tanska]] |- | [[Tiätuvuárkká:Folkungavallen_2011-07-16.JPG|200px]] | [[Folkungavallen]] | 8 000 | [[Linköping]], [[Ruotâ]] |- | [[Tiätuvuárkká:Nya_Ullevi_2013-07-06_001.jpg|200px]]<!--jiem kavnâm kove puáris stadionist; taat lii kove uđđâ stadionist--> | [[Ullevi]] | 10 153 | [[Göteborg]], [[Ruotâ]] |- | [[Tiätuvuárkká:Luton_Town_FC_-_geograph.org.uk_-_1407783.jpg|200px]] | [[Kenilworth Road]] | 24 973 | [[Luton]], [[Eŋland]] |} == Juávhuh já spelleeh == {{Válduartikkâl|[[Ive 1984 jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi juávhuh já spelleeh]]}} Jyehi juávhust lijjii 15–19 spelled, kiäin kyevtis láin moolâvaavtah. == Puátuseh == Jyehi speelâst eidusâš spellâmäigi lâi 80 minuttid (kyehti 40 miinut kukkosii uási). Jis ton maŋa puáđusin lâi täsispellâ, te spellui jotkâäigi (kyehti 10 miinut kukkosii uási). Jis vyeittee speelân ij kavnum jotkâääigigin, te speelâ koolgâi čuávdiđ ráŋgáštâsčiehčâmijguin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/women/4559941.stm|nommâ=How Women's Euros have evolved|äigimuddo=2005-06-01|čujottum=2025-07-28|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> {{#invoke:RoundN|N4 |style=white-space:nowrap|score-boxes=3 |widescore=yes|3rdplace=no |RD1=Pelifinaleh |RD2=Fiinaal <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--semi-finals--> ||{{mj|ITA|jn}}|2|1|'''3'''|'''{{mj|SWE|jn}}'''|3|2|'''5''' ||'''{{mj|ENG|jn}}'''|2|1|'''3'''|{{mj|DEN|jn}}|1|0|'''1''' <!--final--> ||'''{{mj|SWE|jn}}''' (rč.)|1|0|'''1 (4)'''|{{mj|ENG|jn}}|0|1|'''1 (3)''' }} === Pelifinaleh === {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 8. cuáŋuimáánu | aika = | joukkue1 = {{mj2|ITA|jn}} | tulos = 2–3 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|SWE|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54671--italy-vs-sweden/ Raapoort] | maalit1 = [[Carolina Morace|Morace]] {{maali|18}}<br />[[Elisabetta Vignotto|Vignotto]] {{maali|29}} | maalit2 = [[Helen Johansson|Johansson]] {{maali|23}}<br />[[Pia Sundhage|Sundhage]] {{maali|48}}<br />[[Doris Uusitalo|Uusitalo]] {{maali|57}} | stadion = [[Stadio Flaminio]], [[Rooma]] | yleisömäärä = 5 000 | tuomari = {{lippukove|BRD}} Werner Föckler }} {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 8. cuáŋuimáánu | aika = 15:30 | joukkue1 = {{mj2|ENG|jn}} | tulos = 2–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|DEN|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54669--england-vs-denmark/ Raapoort] | maalit1 = [[Linda Curl|Curl]] {{maali|31}}<br />[[Elisabeth Deighan|Deighan]] {{maali|51}} | maalit2 = [[Inge Hindkjær|Hindkjær]] {{maali|49}} | stadion = [[Gresty Road]], [[Crewe]] | yleisömäärä = 1 000 | tuomari = {{lippukove|IRL}} Kevin O'Sullivan }} ---- {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 28. cuáŋuimáánu | aika = | joukkue1 = {{mj2|SWE|jn}} | tulos = 2–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ITA|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54672--sweden-vs-italy/ Raapoort] | maalit1 = [[Pia Sundhage|Sundhage]] {{maali|28||52}} | maalit2 = [[Carolina Morace|Morace]] {{maali|50}} | stadion = [[Folkungavallen]], [[Linköping]] | yleisömäärä = 5 162 | tuomari = {{lippukove|NOR}} Rolf Haugen }} {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 28. cuáŋuimáánu | aika = 14:00 | joukkue1 = {{mj2|DEN|jn}} | tulos = 0–1 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ENG|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54670--denmark-vs-england/ Raapoort] | maalit1 = | maalit2 = [[Debbie Bampton|Bampton]] {{maali|44}} | stadion = [[Hjørring Stadium]], [[Hjørring]] | yleisömäärä = 1 439 | tuomari = {{lippukove|FIN}} Kaj Natri }} === Fiinaal === {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 12. vyesimáánu | aika = 13:30 | joukkue1 = {{mj2|SWE|jn}} | tulos = 1–0 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|ENG|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54673--sweden-vs-england/ Raapoort] | maalit1 = [[Pia Sundhage|Sundhage]] {{maali|57}} | maalit2 = | stadion = [[Ullevi]], [[Gothenburg]] | yleisömäärä = 5 662 | tuomari = {{lippukove|NED}} Cees Bakker }} ---- {{Jalkapallo-ottelu2 | päivämäärä = 27. vyesimáánu | aika = 15:30 | joukkue1 = {{mj2|ENG|jn}} | tulos = 1–0 | Puoliaika = | joukkue2 = {{mj|SWE|jn}} | raportti = [https://www.uefa.com/womenseuro/match/54674--england-vs-sweden/ Raapoort] | maalit1 = [[Linda Curl|Curl]] {{maali|31}} | maalit2 = | stadion = [[Kenilworth Road]], [[Luton]] | yleisömäärä = 2 567 | tuomari = {{lippukove|BEL}} Ignace Goris | rpotkut = 3–4 | rpotkut1 = [[Linda Curl|Curl]] {{rpotku|ei}}<br />[[Angela Gallimore|Gallimore]] {{rpotku|maali}}<br />[[Debbie Bampton|Bampton]] {{rpotku|maali}}<br />[[Lorraine Hanson (jyelgipálluspellee)|Hanson]] {{rpotku|ei}}<br />[[Kerry Davis|Davis]] {{rpotku|maali}} | rpotkut2 = {{rpotku|maali}} [[Anette Börjesson|Börjesson]]<br />{{rpotku|maali}} [[Eva Andersson (jyelgipálluspellee)|Andersson]]<br />{{rpotku|ei}} [[Helen Johansson|Björk]]<br />{{rpotku|maali}} [[Ann Jansson (jyelgipálluspellee)|Jansson]]<br />{{rpotku|maali}} [[Pia Sundhage|Sundhage]] }} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh}} [[Luokka:Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|*]] r4pl90r1u6htbunivuabsgr5m2ndac1 0 27610 160005 150747 2026-09-26T03:05:23Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160005 wikitext text/x-wiki {{Jyelgipállueennâmjuávkku | Nommâ = Suomâ | kove = Finland national football team crest.png | kovestuárudâh = 150px | kovetekstâ = Suomâ pállulito eennâmtubdâldâh | Kočodemnommâ = Helmarit <small>([[suomâkielâ]]n)</small> | Litto = [[Suomâ pállulitto]] | Eennâmuásilitto = [[UEFA]] | Välmejeijee = [[Marko Saloranta]] | Kapteen = [[Tinja-Riikka Korpela]] | Enâmustáá speelah = [[Linda Sällström]] (155) | Enâmustáá moolah = [[Linda Sällström]] (64) | FIFA-ranking = 26. <small>(12.6.2025)</small><ref name="fifa-ranking">{{Nettikäldee|čujottâs=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/women|nommâ=Latest Women’s World Ranking|almostittem=FIFA|äigimuddo=2025-06-12|čujottum=2025-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> | pattern_la1 = _nikevapor5w | pattern_b1 = _fin25h | pattern_ra1 = _nikevapor5w | pattern_sh1 = _nikevapor5w | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _nikevapor5gr | pattern_b2 = _fin25a | pattern_ra2 = _nikevapor5gr | pattern_sh2 = _nikevapor5gr | pattern_so2 = | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF | Vuossâmuš spellâ = {{mj|FIN|jn}} 0–0 {{mj2|SWE|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Maarianhamina]], [[Suomâ]]; [[porgemáánu 25.|25.8.]][[1973]])<ref name="lautela2007">{{Kirjekäldee|Tahhee=Lautela, Y. & Wallén, G.|Nommâ=Rakas jalkapallo|Ihe=2007|Siijđoh=228–229|Almostittemsaje=Hämeenlinna|Almostittee=Teos|Isbn=978-951-851-068-3}}</ref></span> | Stuárráámus vuáittu = {{mj|BUL|jn}} 0–8 {{mj2|FIN|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Lovech]], [[Bulgaria]]; [[porgemáánu 21.|21.8.]][[2014]])<ref name="Jalkapallokirja 2015">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www-assets.palloliitto.fi/62562/1650977709-jalkapallokirja_2015.pdf|nommâ=Jalkapallokirja 2015|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=30.7.2025|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref></span><br /> {{mj|FIN|jn}} 8–0 {{mj2|HUN|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Larnaka]], [[Kypros]]; [[kuovâmáánu 19.|19.2.]][[2023]])<ref name="finhun80">{{Nettikäldee|čujottâs=https://cypruswomenscup.eu/fixtures-results/|nommâ=Fixtures and Results|almostittem=Cyprus Women's Cup|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref></span> | Stuárráámus táppu = {{mj|DEN|jn}} 9–0 {{mj2|FIN|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Vejen]], [[Tanska]]; [[syeinimáánu 26.|26.7.]][[1975]]).<ref name="dbu1653">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dbu.dk/landshold/landsholdsdatabasen/MatchInfo/1653?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Danmark - Finland 9 - 0|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=da}}</ref></span> | MM-kištoh = | vuossâmuuh MM-kištoh = | pyeremus MM-saje = | kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh|EM-kištoh]] | kuávlulijn kištoin = 5 | vuossâmuuh kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005|2005]] | pyeremus saje kuávlulijn kištoin = pelifinaleh ([[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005|2005]]) |}} '''Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku''' oovdâst [[Suomâ]] nisonij jyelgipáálu aalmugijkoskâsijn eennâmjuávkkukištoin. Eennâmjuávkku tuáimá [[Suomâ pállulitto|Suomâ pállulito]] vuálásâžžân. [[Suomâkielâ]]n eennâmjuávkku kočoduvvoo noomáin ''Helmarit''. == Historjá == === Vuossâmuš spellâ === Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku speelâi vuossâmuu speelâs [[porgemáánu 25.]] peeivi [[1973]] [[Maarianhamina]]st Ruotâ vuástá. Speelâ loppâpuáđus lâi 0–0.<ref name="lautela2007"/> === Tave-enâmij miäštárkištoh === Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku uásálistij Tave-enâmij miäštárkištoid, moh uárnejuvvojii iivij 1974–1982.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rsssf.org/tablesw/wnord7482.html|nommâ=Nordic Championships (Women) 1974-82|almostittem=www.rsssf.org|čujottum=2025-07-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" width="300px" |- ! Ihe ! Saje ! {{Uán|S|Speelah}} ! {{Uán|V|Vuáituh}} ! {{Uán|Tä|Täsispeelah}} ! {{Uán|Tá|Táápuh}} |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Suomâ}} 1974 || 3 / 3 || 2 || 0 || 0 || 2 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Tanska}} 1975 || 3 / 3 || 2 || 0 || 0 || 2 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Ruotâ}} 1976 || 3 / 3 || 2 || 0 || 0 || 2 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Suomâ}} 1977 || 3 / 3 || 2 || 0 || 0 || 2 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Tanska}} 1978 || 3 / 4 || 3 || 1 || 1 || 1 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Taažâ}} 1979 || 3 / 4 || 3 || 1 || 1 || 1 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Ruotâ}} 1980 || 4 / 4 || 3 || 0 || 2 || 1 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Suomâ}} 1981 || 2 / 4 || 3 || 1 || 1 || 1 |- | style="text-align: left;" | {{Lippukove|Tanska}} 1982 || 4 / 4 || 3 || 0 || 1 || 2 |- |colspan=2| '''Ohtsis''' | 23 || 3 || 6 || 14 |} == Ulâttâsah == === Stuárráámus vuáittu === Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii vuáittám kuohtii 8–0. Juávkku vuoitij 8–0 Bulgaria [[Lovech]]ist [[Bulgaria]]st [[porgemáánu 21.]] peeivi [[2014]]<ref name="Jalkapallokirja 2015"/> já Uŋgar [[Larnaka]]st [[Kypros]]ist [[kuovâmáánu 19.]] peeivi [[2023]].<ref name="finhun80"/> === Stuárráámus táppu === Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku táppái Taanskan 0–9 [[Vejen]]ist [[Tanska]]ast [[syeinimáánu 26.]] peeivi [[1975]].<ref name="dbu1653"/> == Maailmmiäštárkištoh == Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku ij lah vala kuássin peessâm fáárun nisonij maailmmiäštárkištoi loppâturnaamân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.archives.fifa.com/fifa_womens_world_cup?utm_source=chatgpt.com|nommâ=FIFA Women´s World Cup|almostittem=FIFA Archives|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Euroopmiäštárkištoh == Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku peesâi vuossâmuu tove nisonij euroopmiäštárkištoi loppâturnaamân ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005|2005]], kuás tot peesâi pelifinaláid. Tastmaŋa juávkku peesâi fáárun meiddei iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|2009]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|2013]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|2022]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|2025]]. Ive 2009 tot peesâi niäljádâsfinaláid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ===2005=== Spellei ahe lii sii ahe [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2005|turnam]] vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FIN}} [[Michael Käld]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01a9-0e13cf7224c9-9bdb08f3acfc-1000--kald-makes-finnish-choice/|nommâ=Käld makes Finnish choice|äigimuddo=23.5.2005|čujottum=29.7.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Satu Kunnas]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|09|3}}|caps= |goals= |club=[[FC United (Jakobstad)|FC United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Petra Vaelma]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1982|05|11}}|caps= |goals= |club=[[FC United (Jakobstad)|FC United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Jessica Julin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1978|12|6}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Sanna Valkonen]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|12|12}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Tiina Salmén]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1978|08|3}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Evelina Sarapää]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1976|09|29}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Anne Mäkinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1976|02|1}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Minna Mustonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|07|26}}|caps= |goals= |club=[[FC United (Jakobstad)|FC United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Laura Kalmari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1979|05|27}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgården/Älvsjö]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Anna-Kaisa Rantanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1978|02|10}}||caps= |goals= |club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Heidi Kackur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1978|10|31}}|caps= |goals= |club=[[Kopparbergs/Göteborg FC|Göteborgs FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Virva Junkkari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|10|14}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Jessica Thorn]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1981|12|6}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Heidi Ahonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|03|25}}|caps= |goals= |club=[[FC Espoo]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Sanna Malaska]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1983|04|6}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Terhi Uusi-Luomalahti]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1974|02|20}}|caps= |goals= |club=[[FC Espoo]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Linda Lindqvist]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1980|01|3}}|caps= |goals= |club=[[FC Espoo]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Sanna Talonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|06|15}}|caps= |goals= |club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Heidi Lindström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1981|11|15}}|caps= |goals= |club=[[HJK Helsinki (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=MV|name=[[Noora Matikainen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1980|09|1}}|caps= |goals= |club=[[FC Espoo]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g end}} ===2009=== Spellei ahe lii sii ahe [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|turnam]] vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FIN}} [[Michael Käld]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304284_pk.pdf|nommâ=Match Press Kit – Finland vs Denmark|almostittem=uefa.com|čujottum=2025-07-29|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20121127165729/http://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/woco/2009/E/E_304284_pk.pdf|vyerkkejum=2012-11-27}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Minna Meriluoto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|10|4}}|caps= |goals= |club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Petra Vaelma]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|05|11}}|caps= |goals= |club=[[Klepp IL]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=3|pos=KKS|name=[[Jessica Julin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|12|6}}|caps= |goals= |club=[[Stattena IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Sanna Valkonen]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|12|12}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Miia Niemi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|07|9}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Tiina Salmén]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|3}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Anne Mäkinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1976|02|1}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Katri Mattsson|Katri Nokso-Koivisto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|11|22}}|caps= |goals= |club=[[VfL Wolfsburg (nisoneh)|VfL Wolfsburg]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Laura Österberg Kalmari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|05|27}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Anna-Kaisa Rantanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1978|02|10}}|caps= |goals= |club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Susanna Lehtinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|05|8}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Petra Häkkinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1979|01|31}}|caps= |goals= |club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Tuija Hyyrynen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|03|10}}|caps= |goals= |club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK Helsinki]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=14|pos=MV|name=[[Tinja-Riikka Korpela]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|05|5}}|caps= |goals= |club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Sanna Malaska]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|04|6}}|caps= |goals= |club=[[Amazon Grimstad]] FK|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=16|pos=KKS|name=[[Anna Westerlund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|04|9}}|caps= |goals= |club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=17|pos=P|name=[[Maiju Hirvonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1990|12|25}}|caps= |goals= |club=[[NiceFutis]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Linda Sällström]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|07|13}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgårdens IF Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Essi Sainio]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|09|9}}|caps= |goals= |club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK Fotboll Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Annica Sjölund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|31}}|caps= |goals= |club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgårdens IF Dam]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Sanna Talonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|6|15}}|caps= |goals= |club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Maija Saari]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|3|26}}|caps= |goals= |club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g end}} ===2013=== [[Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 28. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e1419537520-b0bd3aca0c9d-1000--jeglertz-turns-to-youth-for-finland/|nommâ=Jeglertz turns to youth for Finland|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 10. peeivi 2013 ađai [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|turnam]] vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2013 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Andrée Jeglertz]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Minna Meriluoto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|10|4}}|caps=44|goals=0|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Nea-Stina Liljedahl]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|1|16}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Tuija Hyyrynen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|3|10}}|caps=53|goals=0|club=[[Umeå IK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Susanna Lehtinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|8|5}}|caps=68|goals=3|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Tiina Saario]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|1|15}}|caps=20|goals=0|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name=[[Laura Kivistö]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1981|6|26}}|caps=9|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Annika Kukkonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|12}}|caps=38|goals=1|club=[[Sunnanå SK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Katri Nokso-Koivisto]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|11|22}}|caps=76|goals=1|club=[[LSK Kvinner FK|Lillestrøm SK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Marianna Tolvanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1992|12|27}}|caps=30|goals=4|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Emmi Alanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|4|30}}|caps=26|goals=6|club=[[Kokkola F10]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Nora Heroum]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1994|7|20}}|caps=12|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name=[[Siiri Välimaa]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|4|10}}|caps=0|goals=0|club=[[NiceFutis]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Heidi Kivelä]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|11|6}}|caps=3|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name=[[Sanna Talonen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|6|15}}|caps=87|goals=24|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Leena Puranen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|16}}|caps=55|goals=6|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name=[[Anna Westerlund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|4|9}}|caps=56|goals=0|club=[[Piteå IF ladies team|Piteå IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name=[[Jaana Lyytikäinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|10|22}}|caps=32|goals=2|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Natalia Kuikka]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1995|12|1}}|caps=2|goals=0|club=[[Merilappi United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Henni Malinen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|11|17}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Honka (nisoneh)|FC Honka]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Annica Sjölund]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|3|31}}|caps=62|goals=14|club=[[Jitex BK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name=[[Ella Vanhanen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|9|15}}|caps=2|goals=0|club=[[Pallokissat]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Pirjo Leppikangas]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|9|12}}|caps=2|goals=0|club=[[PK-35 Vantaa (nisoneh)|PK-35 Vantaa]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name=[[Tinja-Riikka Korpela]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|5|5}}|caps=45|goals=0|club=[[LSK Kvinner FK|Lillestrøm SK]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g end}} ===2022=== [[Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 9. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.palloliitto.fi/jalkapallouutiset/helmareiden-em-kisajoukkue-valittu|nommâ=Helmareiden EM-kisajoukkue valittu|almostittem=www.palloliitto.fi|čujottum=2025-07-29|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220609124004/https://www.palloliitto.fi/jalkapallouutiset/helmareiden-em-kisajoukkue-valittu|vyerkkejum=2022-06-09}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 6. peeivi 2022 ađai [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|turnam]] vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2022 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: {{flagicon|SWE}} [[Anna Signeul]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Katriina|Talaslahti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|9|21}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Fleury 91 (nisoneh)|FC Fleury 91]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name={{sortname|Elli|Pikkujämsä}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|10|24}}|caps=15|goals=0|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Tuija|Hyyrynen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|3|10}}|caps=120|goals=3|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=4|pos=KKS|name={{sortname|Ria|Öling}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|9|15}}|caps=59|goals=9|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Emma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|9|25}}|caps=75|goals=3|club=[[Brighton & Hove Albion W.F.C.|Brighton & Hove Albion]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=P|name={{sortname|Anna|Auvinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1987|3|2}}|caps=19|goals=0|club=[[U.C. Sampdoria (nisoneh)|Sampdoria]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name={{sortname|Adelina|Engman}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|10|11}}|caps=83|goals=12|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Olga|Ahtinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|8|15}}|caps=43|goals=3|club=[[Linköpings FC]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=9|pos=KKS|name={{sortname|Juliette|Kemppi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|5|14}}|caps=63|goals=5|club=[[IFK Kalmar]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Emmi|Alanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|4|30}}|caps=94|goals=21|club=[[Kristianstads DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name={{sortname|Nora|Heroum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|7|20}}|caps=83|goals=1|club=[[S.S. Lazio Women 2015|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Anna|Tamminen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|10|30}}|caps=6|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Jenny|Danielsson}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|8|30}}|caps=37|goals=7|club=[[AIK Fotboll (nisoneh)|AIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Heidi|Kollanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|6|6}}|caps=18|goals=2|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Natalia|Kuikka}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|12|1}}|caps=68|goals=3|club=[[Portland Thorns FC|Portland Thorns]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Anna|Westerlund}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1989|4|9}}|caps=143|goals=4|club=[[Åland United]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sanni|Franssi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|3|19}}|caps=58|goals=3|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Linda|Sällström}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1988|7|13}}|caps=117|goals=50|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name={{sortname|Essi|Sainio}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|9|9}}|caps=55|goals=3|club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Eveliina|Summanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|5|29}}|caps=41|goals=7|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Amanda|Rantanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|5|11}}|caps=11|goals=1|club=[[KIF Örebro DFF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Jutta|Rantala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|11|11}}|caps=8|goals=1|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Tinja-Riikka|Korpela}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1986|5|5}}|caps=107|goals=0|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} ===2025=== [[Suomâ]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 19. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.palloliitto.fi/ajankohtaista/helmarit-nimetty-em-lopputurnaukseen|nommâ=Helmarit nimetty EM-lopputurnaukseen|almostittem=Palloliitto.fi|čujottum=2025-07-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Syeinimáánu 2. peeivi [[Adelina Engman]] kiäsádâđâi kištoin jyelgiváádu keežild, já suu sajan väljejui [[Anni Hartikainen]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://swedenherald.com/article/adelina-engman-out-of-european-championship-anni-hartikainen-steps-in|nommâ=Adelina Engman Out of European Championship, Anni Hartikainen Steps In|almostittem=swedenherald.com|čujottum=2025-07-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe syeinimáánu 2. peeivi 2025 ađai [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|turnam]] vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2025 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: [[Marko Saloranta]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Anna|Koivunen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|11|6}}|caps=5|goals=0|club=[[Djurgårdens IF Fotboll (nisoneh)|Djurgården]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=2 |pos=KKS|name={{sortname|Vilma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2002|11|21}}|caps=9|goals=1|club=[[Linköping FC|Linköping]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Eva|Nyström}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|11|29}}|caps=29|goals=2|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=4 |pos=KKS|name={{sortname|Ria|Öling}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|15}}|caps=94|goals=11|club=[[Crystal Palace F.C. (nisoneh)|Crystal Palace]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Emma|Koivisto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|9|25}}|caps=109|goals=7|club=[[AC Milan Women|AC Milan]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=P|name={{sortname|Joanna|Tynnilä}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|9|1}}|caps=21|goals=0|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=7 |pos=P|name={{sortname|Anni|Hartikainen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|8|19}}|caps=12|goals=1|club=[[Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Olga|Ahtinen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|8|15}}|caps=75|goals=4|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=9 |pos=KKS|name={{sortname|Katariina|Kosola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|24}}|caps=22|goals=3|club=[[Malmö FF (nisoneh)|Malmö FF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=10|pos=P|name={{sortname|Emmi|Siren}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|23}}|caps=8|goals=0|club=[[FC Nordsjælland (nisoneh)|Nordsjælland]]|clubnat=DEN}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name={{sortname|Nora|Heroum}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|7|20}}|caps=93|goals=2|club=[[UC Sampdoria (nisoneh)|Sampdoria]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=MV|name={{sortname|Anna|Tamminen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1994|10|30}}|caps=16|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll (nisoneh)|Hammarby IF]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name={{sortname|Oona|Siren}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|2|23}}|caps=24|goals=1|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Heidi|Kollanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|6}}|caps=40|goals=3|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name={{sortname|Natalia|Kuikka}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|12|1}}|caps=99|goals=4|club=[[Chicago Stars FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=16|pos=P|name={{sortname|Nea|Lehtola}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|10|24}}|caps=14|goals=3|club=[[SK Brann Kvinner|Brann]]|clubnat=NOR}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sanni|Franssi}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|3|19}}|caps=91|goals=7|club=[[Real Sociedad Femenino|Real Sociedad]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Linda|Sällström}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1988|7|13}}|caps=152|goals=64|club=[[Vittsjö GIK]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Maaria Roth]]|sortname=Roth, Maaria|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|6|13}}|caps=2|goals=0|club=[[Helsingin Jalkapalloklubi (nisoneh)|HJK]]|clubnat=FIN}} {{nat fs g player|no=20|pos=KKS|name={{sortname|Eveliina|Summanen}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|5|29}}|caps=76|goals=14|club=[[Tottenham Hotspur F.C. Women|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=21|pos=V|name={{sortname|Oona|Sevenius}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|4|28}}|caps=26|goals=5|club=[[FC Rosengård|Rosengård]]|clubnat=SWE}} {{nat fs g player|no=22|pos=V|name={{sortname|Jutta|Rantala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|11|11}}|caps=31|goals=10|club=[[Leicester City W.F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=23|pos=MV|name={{sortname|Tinja-Riikka|Korpela}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1986|5|5}}|caps=128|goals=0|club=[[Servette FC Chênois Féminin|Servette]]|clubnat=SUI}} {{nat fs g end}} <!--== Spellei ulâttâsah == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop nisonij eennâmjuávhuh (UEFA)}} <!--{{Suomâ jyelgipáálu}} {{Suomâ eennâmjuávhuh}}--> [[Luokka:Suomâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku|*]] 6gy0dyk0c7wx5mql157c3849rw7f139 0 27678 159923 150749 2026-09-26T02:42:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159923 wikitext text/x-wiki {{Jyelgipállueennâmjuávkku | Nommâ = Ranska | kove = | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | Kočodemnommâ = Les Bleues ("Čuovjâdeh") | Litto = [[Ranska jyelgipállulitto]] | Eennâmuásilitto = [[UEFA]] | Välmejeijee = {{Lippukove|FRA}} [[Laurent Bonadei]] | Kapteen = [[Griedge Mbock Bathy]] | Enâmustáá speelah = [[Eugénie Le Sommer]] (200)<ref name="fff-record">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.fff.fr/selection/3-equipe-de-france-feminine/palmares-et-histoire-des-bleus.html | Nommâ = Équipe de France Féminine: Records | Almostittem = FFF | Äigimuddo = 2025-07-29 | Čujottum = 2025-07-30 | Kielâ = {{fr}}}}</ref> | Enâmustáá moolah = [[Eugénie Le Sommer]] (94)<ref name="fff-record"/> | FIFA-ranking = 10. <small>(12.6.2025)</small><ref name="fifa-ranking">{{Nettikäldee|čujottâs=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/women|nommâ=Latest Women’s World Ranking | almostittem=FIFA |äigimuddo=2025-06-12|čujottum=2025-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> | pattern_la1 = _fra25hw | pattern_b1 = _fra25hw | pattern_ra1 = _fra25hw | pattern_sh1 = _fra25hw | pattern_so1 = | leftarm1 = 000628 | body1 = 000628 | rightarm1 = 000628 | shorts1 = 000628 | socks1 = e40000 | pattern_la2 = _fra25aw | pattern_b2 = _fra25aw | pattern_ra2 = _fra25aw | pattern_sh2 = _fra25aw | pattern_so2 = _fra25awl | leftarm2 = faf9e4 | body2 = faf9e4 | rightarm2 = faf9e4 | shorts2 = faf9e4 | socks2 = faf9e4 | Vuossâmuš spellâ = {{mj|FRA|jn}} 4–0 {{mj2|NED|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Hazebrouck]], [[Ranska]]; [[cuáŋuimáánu 17.|17.4.]][[1971]])<ref name="franed40">{{Nettikäldee|čujottâs=https://uk.fff.fr/2-our-history.html?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Our history|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></span> | Stuárráámus vuáittu = {{mj|FRA|jn}} 14–0 {{mj2|ALG|jn}}<br/><span style="font-size:90%;">([[Cesson-Sévigné]], [[Ranska]]; [[vyesimáánu 14.|14.5.]][[1998]])<ref name="fff-record"/></span><br>{{mj|FRA|jn}} 14–0 {{mj2|BUL|jn}}<br/><span style="font-size:90%;">([[Le Mans]], [[Ranska]]; [[skammâmáánu 28.|28.11.]][[2013]])<ref name="fff-record"/></span> | Stuárráámus táppu = {{mj|GER|jn}} 7–0 {{mj2|FRA|jn}}<br/><span style="font-size:90%;">([[Bad Kreuznach]], [[Saksa]]; [[čohčâmáánu 2.|2.9.]][[1992]])<ref name="fff-record"/></span> | MM-kištoh = 5 | vuossâmuuh MM-kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2003|2003]] | pyeremus MM-saje = 4. ([[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2011|2011]]) | kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh|EM-kištoh]] | kuávlulijn kištoin = 8 | vuossâmuuh kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1997|1997]] | pyeremus saje kuávlulijn kištoin = pelifinaleh ([[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|2022]]) }} '''Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku''' oovdâst [[Ranska]] nisonij jyelgipáálu aalmugijkoskâsijn eennâmjuávkkukištoin. Eennâmjuávkku tuáimá [[Ranska pállulitto|Ranska pállulito]] vuálásâžžân. [[Ranskakielâ]]n eennâmjuávkku kočoduvvoo noomáin ''Les Bleues''. == Historjá == === Vuossâmuš spellâ === Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku speelâi vuossâmuu speelâs [[cuáŋuimáánu 17.]] peeivi [[1971]] [[Hazebrouck]]ist Ranskaast Vuáládâhenâmij vuástá. Speelâ loppâpuáđus lâi 4–0.<ref name="franed40"/> == Ulâttâsah == === Stuárráámus vuáittu === Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii vuáittám kuohtii 14–0. Kuohtuuh speelah spiällojii Ranskaast. Juávkku vuoitij 14–0 Algeria [[Cesson-Sévigné]]st [[vyesimáánu 14.]] peeivi [[1998]] já Bulgaria [[Le Mans]]ist [[skammâmáánu 28.]] peeivi [[2013]].<ref name="fff-record"/> === Stuárráámus táppu === Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku táppái Saaksan 0–7 [[Bad Kreuznach]]ist [[čohčâmáánu 2.]] peeivi [[1992]].<ref name="fff-record"/> == Maailmmiäštárkištoh== Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku peesâi vuossâmuu tove nisonij maailmmiäštárkištoi loppâturnaamân ive [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2003|2003]]. Tastmaŋa juávkku peesâi fáárun meiddei iivij [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2011|2011]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2015|2015]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2019|2019]] já [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2023|2023]]. Tot poođij niäljádin ive 2011 já peesâi niäljádâsfinaláid iivij 2015, 2019 já 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.archives.fifa.com/fifa_womens_world_cup?utm_source=chatgpt.com|nommâ=FIFA Women´s World Cup|almostittem=FIFA Archives|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Euroopmiäštárkištoh== Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku peesâi vuossâmuu tove nisonij euroopmiäštárkištoi loppâturnaamân ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1997|1997]]. Tastmaŋa juávkku lii peessâm fáárun jyehi tove. Tot poođij kuálmádin ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2022|2022]] já peesâi niäljádâsfinaláid iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|2009]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|2013]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2017|2017]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|2025]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === 1997 === Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FRA}} [[Aimé Mignot]]<ref name="uefa53406">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/53406--france-vs-spain/|nommâ=France 1-1 Spain|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="uefa53409">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/53409--russia-vs-france/|nommâ=Russia* 1-3 France|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="uefa53410">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/53410--sweden-vs-france/|nommâ=Sweden 3-0 France|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Sandrine Roux]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1966|12|22}}|caps= |goals= |club=[[VGA Saint-Maur]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Hélène Hillion-Guillemin]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1969|1|2}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Laëtitia Gravier]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1978|07|3}}|caps= |goals= |club=[[FC Vendenheim]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Cécile Locatelli]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1970|11|12}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)| Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Corinne Diacre]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1974|08|4}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Elodie Woock]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1976|1|13}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Candie Herbert]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1977|6|4}}|caps= |goals= |club=[[USO Bruay-la-Buissière]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Jocelyne Gout]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1968|03|10}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)| Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Anne Zenoni]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1971|3|26}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=P|name=[[Sandrine Ringler]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1973|09|10}}|caps= |goals= |club=[[FC Vendenheim]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Marinette Pichon]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1975|11|26}}|caps= |goals= |club=[[Saint-Memmie Olympique]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Aude Banasiak]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1975|10|8}}|caps= |goals= |club=[[Saint-Memmie Olympique]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Elodie Jacq]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1975|6|29}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche-sur-Yon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1973|8|16}}|caps= |goals= |club=[[SC Caluire]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Angélique Roujas]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1974|9|15}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche-sur-Yon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Céline Marty]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1976|3|30}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Stéphanie Mugneret-Béghé]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1974|3|22}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Stéphanie Trognon]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1976|10|18}}|caps= |goals= |club=[[ASPTT Strasbourg]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Emmanuelle Sykora]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1976|02|21}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)| Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=MV|name=[[Sandrine Capy]]|age={{birth date and age2|df=yes|1997|06|29|1969|1|19}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2001 === Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FRA}} [[Élisabeth Loisel]]<ref name="uefa67470">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/67470--france-vs-denmark/|nommâ=France 3-4 Denmark|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="uefa67465">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/67465--norway-vs-france/|nommâ=Norway 3-0 France|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="uefa67474">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/match/67474--france-vs-italy/|nommâ=France 2-0 Italy|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Corinne Lagache]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1975|12|9}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche ESOF]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Emmanuelle Sykora]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1976|2|21}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Élodie Woock]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1976|1|13}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Sabrina Viguier]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1981|1|4}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Corinne Diacre]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1974|8|4}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1973|8|16}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Stephanie Mugneret-Beghe]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1974|3|22}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Gaëlle Blouin]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1972|8|14}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Anne Zenoni]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1971|3|26}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Françoise Jezequel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1970|3|30}}|caps= |goals= |club=[[En Avant de Guingamp (Ladies)|Saint-Brieuc]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Marinette Pichon]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1975|11|26}}|caps= |goals= |club=[[Saint-Memmie Olympique]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Sarah M'Barek]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1977|10|13}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche ESOF]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Marie Kubiak]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1981|5|11}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Aline Riera]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1972|1|21}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Angélique Roujas]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1974|9|15}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche ESOF]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Céline Marty]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1976|3|30}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Severine Lecoufle]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1975|3|31}}|caps= |goals= |club=[[ES Cormelles]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Hoda Lattaf]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1978|8|31}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche ESOF]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Candie Herbert]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1977|6|4}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Sonia Bompastor]]|age={{birth date and age2|df=yes|2001|06|23|1980|6|8}}|caps= |goals= |club=[[ESOF Vendée La Roche-sur-Yon|La Roche ESOF]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2005 === Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FRA}} [[Élisabeth Loisel]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/news/01a9-0e12576e7b47-9db608f527af-1000--thomis-earns-loisel-call/|nommâ=Thomis earns Loisel call|äigimuddo=26.5.2005|čujottum=30.7.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Sandrine Capy]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1969|01|19}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Sabrina Viguier]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1981|01|4}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Peggy Provost]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|09|19}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|08|20}}|caps= |goals= |club=[[Boston College Eagles]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Corinne Diacre]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1974|08|4}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux-Charente|Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1973|08|16}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Stéphanie Mugneret-Béghé]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1974|03|22}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Sonia Bompastor]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1980|06|8}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Marinette Pichon]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1975|11|26}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name=[[Candie Herbert]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1977|06|4}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux-Charente|Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name=[[Sandrine Dusang]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|03|23}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|12|5}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name=[[Anne-Laure Casseleux]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|01|13}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux-Charente|Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louisa Necib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1987|01|23}}|caps= |goals= |club=[[CNFE Clairefontaine]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name=[[Elodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1986|08|13}}|caps= |goals= |club=[[CNFE Clairefontaine]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Céline Deville]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1982|01|24}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Marie-Ange Kramo]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1979|02|20}}|caps= |goals= |club=[[Toulouse FC (nisoneh)|Toulouse FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Hoda Lattaf]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1985|09|24}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=KKS|name=[[Elise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1984|02|29}}|caps= |goals= |club=[[Paris FC (nisoneh)|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2005|06|05|1986|10|17}}|caps= |goals= |club=[[CNFE Clairefontaine]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2009 === Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Välmejeijee: {{flagicon|FRA}} [[Bruno Bini]]<ref name="uefacompetitions">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/woco/87/33/03/873303_download.pdf|nommâ=UEFA Competitions|almostittem=uefa.com|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160513074250/http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/woco/87/33/03/873303_download.pdf|vyerkkejum=2016-05-13}}</ref> {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Céline Deville]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1982|01|24}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Laure Lepailleur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|03|7}}|caps= |goals= |club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Ophélie Meilleroux]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|18}}|caps= |goals= |club=[[FCF Nord Allier Yzeure|Nord Allier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|08|20}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Sabrina Viguier]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|4}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1973|08|16}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=KKS|name=[[Corine Franco]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|10|5}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Sonia Bompastor]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1980|06|8}}|caps= |goals= |club=[[Washington Freedom (soccer)|Washington Freedom]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Candie Herbert]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1977|06|4}}|caps= |goals= |club=[[FCF Hénin-Beaumont|Hénin-Beaumont]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|12|5}}|caps= |goals= |club=[[Los Angeles Sol]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name=[[Laëtitia Tonazzi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1981|01|31}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name=[[Élodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|08|13}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Sandrine Brétigny]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|07|2}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louisa Necib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1987|01|23}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Élise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|9|24}}|caps= |goals= |club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1986|10|17}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Gaëtane Thiney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1985|10|28}}|caps= |goals= |club=[[FCF Juvisy|Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name=[[Amandine Henry]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1989|09|28}}|caps= |goals= |club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyonnais]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Eugénie Le Sommer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1988|05|18}}|caps= |goals= |club=[[Stade Briochin (Ladies)|Stade Briochin]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=P|name=[[Delphine Blanc]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1983|06|7}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=P|name=[[Ludivine Diguelman]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|04|15}}|caps= |goals= |club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MV|name=[[Laëtitia Stribick-Burckel]]|age={{birth date and age2|df=yes|2009|08|23|1984|01|22}}|caps= |goals= |club=[[ASJ Soyaux|Soyaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2013 === [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 31. peeivi 2013.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/news-media/news/0252-0ce3ec7ac464-5b1ae4fc7f82-1000--lyon-dominate-france-squad/|nommâ=Lyon dominate France squad|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kesimáánu 19. peeivi [[Laëtitia Tonazzi]] kiäsádâđâi kištoin váádu keežild, já suu sajan väljejui [[Viviane Asseyi]]. Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Jis spellee noomâ maŋa lii "([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])", te tot meerhâš tom, et koččâmušâst leijee spellee lii juávhu kapteen. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2013 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: [[Bruno Bini]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Céline Deville]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1982|1|24}}|caps=58|goals=0|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Wendie Renard]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1990|7|20}}|caps=36|goals=6|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Laure Boulleau]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|22}}|caps=39|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|8|20}}|caps=136|goals=5|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name=[[Ophélie Meilleroux]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|1|18}}|caps=67|goals=0|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Sandrine Soubeyrand]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|k]])|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1973|8|16}}|caps=194|goals=17|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name=[[Corine Franco]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1983|10|5}}|caps=81|goals=11|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name=[[Élise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|9|24}}|caps=111|goals=20|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Eugénie Le Sommer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|5|18}}|caps=74|goals=26|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Amandine Henry]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|9|28}}|caps=13|goals=1|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=P|name=[[Julie Soyer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|6|30}}|caps=6|goals=0|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name=[[Élodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|8|13}}|caps=90|goals=27|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=KKS|name=[[Camille Catala]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1991|5|6}}|caps=18|goals=2|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name=[[Louisa Nécib]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|1|23}}|caps=97|goals=20|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=P|name=[[Jessica Houara]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1987|9|29}}|caps=7|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|10|17}}|caps=67|goals=0|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Gaëtane Thiney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1985|10|28}}|caps=88|goals=35|club=[[FCF Juvisy]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Marie-Laure Delie]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1988|1|29}}|caps=59|goals=45|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=V|name=[[Sandrine Brétigny]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|7|2}}|caps=22|goals=9|club=[[1. FFC Frankfurt]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Viviane Asseyi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1993|11|20}}|caps=1|goals=0|club=[[Montpellier HSC (Ladies)|Montpellier HSC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Karima Benameur]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1989|7|19}}|caps=2|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Sabrina Delannoy]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1986|5|18}}|caps=5|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain F.C. (Ladies)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2013|7|10|1984|12|5}}|caps=116|goals=23|club=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2017 === [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 30. peeivi 2017. Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2017 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: [[Olivier Echouafni]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name=[[Laëtitia Philippe]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1991|4|30}}|caps=4|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=P|name=[[Eve Perisset]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1994|12|24}}|caps=7|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name=[[Wendie Renard]] ([[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]])|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1990|7|20}}|caps=91|goals=19|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name=[[Laura Georges]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1984|8|20}}|caps=179|goals=6|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=KKS|name=[[Sandie Toletti]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1995|7|13}}|caps=12|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name=[[Amandine Henry]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1989|9|28}}|caps=61|goals=6|club=[[Portland Thorns FC|Portland Thorns]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=7|pos=V|name=[[Clarisse Le Bihan]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1994|12|14}}|caps=14|goals=4|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=P|name=[[Jessica Houara]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1987|9|29}}|caps=60|goals=3|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name=[[Eugénie Le Sommer]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1989|5|18}}|caps=137|goals=60|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name=[[Camille Abily]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1984|12|5}}|caps=179|goals=36|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=KKS|name=[[Claire Lavogez]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1994|6|18}}|caps=33|goals=3|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name=[[Elodie Thomis]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1986|8|13}}|caps=139|goals=32|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=V|name=[[Camille Catala]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1991|5|6}}|caps=28|goals=3|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=P|name=[[Aïssatou Tounkara]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1995|3|16}}|caps=4|goals=0|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name=[[Élise Bussaglia]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1985|9|24}}|caps=172|goals=28|club=[[FC Barcelona Femení|Barcelona]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name=[[Sarah Bouhaddi]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1986|10|17}}|caps=120|goals=0|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name=[[Gaëtane Thiney]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1985|10|28}}|caps=138|goals=55|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name=[[Marie-Laure Delie]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1988|1|29}}|caps=117|goals=65|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name=[[Griedge Mbock Bathy]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1995|2|26}}|caps=30|goals=2|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name=[[Kadidiatou Diani]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1995|4|1}}|caps=25|goals=2|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name=[[Méline Gérard]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1990|5|30}}|caps=11|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name=[[Sakina Karchaoui]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1996|1|26}}|caps=11|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=KKS|name=[[Grace Geyoro]]|age={{birth date and age2|df=yes|2017|7|16|1997|7|2}}|caps=5|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain Féminines|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} === 2022 === [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii vyesimáánu 30. peeivi 2022.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://media.fff.fr/uploads/files/2782fdcffc88597d793d4453e6b7afe4.pdf|nommâ=Championnat d'Europe de l'UEFA 2022: Liste des joueuses retenues|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=30.7.2025|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2022 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: [[Corinne Diacre]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=MV|name={{sortname|Mylène|Chavas}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|01|7}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2|pos=KKS|name={{sortname|Ella|Palis}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1999|03|24}}|caps=8|goals=0|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=3|pos=P|name={{sortname|Wendie|Renard}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|07|20}}|caps=131|goals=33|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=P|name={{sortname|Marion|Torrent}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|04|17}}|caps=46|goals=1|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5|pos=P|name={{sortname|Aïssatou|Tounkara}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|03|16}}|caps=33|goals=3|club=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=6|pos=KKS|name={{sortname|Sandie|Toletti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|07|13}}|caps=29|goals=2|club=[[Levante UD Femenino|Levante]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7|pos=P|name={{sortname|Sakina|Karchaoui}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1996|01|26}}|caps=47|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8|pos=KKS|name={{sortname|Grace|Geyoro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|07|2}}|caps=49|goals=8|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9|pos=V|name={{sortname|Marie-Antoinette|Katoto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1998|11|1}}|caps=30|goals=25|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=10|pos=V|name={{sortname|Clara|Matéo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|11|28}}|caps=12|goals=2|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Kadidiatou|Diani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|04|1}}|caps=71|goals=18|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Melvine|Malard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|06|28}}|caps=13|goals=4|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Selma|Bacha}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|11|9}}|caps=6|goals=1|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=KKS|name={{sortname|Charlotte|Bilbault}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1990|06|5}}|caps=45|goals=1|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=KKS|name={{sortname|Kenza|Dali}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1991|07|31}}|caps=44|goals=9|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Justine|Lerond}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|02|29}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Metz (nisoneh)|Metz]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=17|pos=V|name={{sortname|Sandy|Baltimore}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|2000|02|19}}|caps=15|goals=2|club=[[Paris Saint-Germain Féminine|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=18|pos=V|name={{sortname|Ouleymata|Sarr}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|10|8}}|caps=17|goals=5|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Griedge|Mbock Bathy}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1995|02|26}}|caps=67|goals=7|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Delphine|Cascarino}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|02|5}}|caps=42|goals=10|club=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Pauline|Peyraud-Magnin}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1992|03|17}}|caps=26|goals=0|club=[[Juventus F.C. (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Ève|Périsset}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1994|12|24}}|caps=36|goals=3|club=[[FC Girondins de Bordeaux (nisoneh)|Bordeaux]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Hawa|Cissoko}}|age={{birth date and age2|df=yes|2022|7|6|1997|04|10}}|caps=6|goals=0|club=[[West Ham United F.C. Women|West Ham United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g end}} === 2025 === [[Ranska]] spelleeh almottuvvojii kesimáánu 5. peeivi 2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c3d42n70mzdo|nommâ=France Euro 2025 squad: Wendie Renard and Eugenie Le Sommer left out|almostittem=BBC Sport|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Spellei ahe lii sii ahe turnam vuossâmuu peeivi. Speelâi já moolâi mereh iä siskeeld ive 2025 euroopmiäštárkištoi speelâid já moolâid. Välmejeijee: [[Laurent Bonadei]] {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1 |pos=MV|name={{sortname|Justine|Lerond}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|29}}|caps=0|goals=0|club=[[Montpellier HSC (nisoneh)|Montpellier]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=2 |pos=P|name={{sortname|Maëlle|Lakrar}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|5|27}}|caps=30|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3 |pos=P|name={{sortname|Thiniba|Samoura}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|2|11}}|caps=7|goals=0|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4 |pos=P|name={{sortname|Alice|Sombath}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2003|10|16}}|caps=4|goals=0|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=5 |pos=P|name={{sortname|Élisa|De Almeida}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|1|11}}|caps=44|goals=5|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=6 |pos=KKS|name={{sortname|Sandie|Toletti}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|7|13}}|caps=69|goals=3|club=[[Real Madrid Femenino|Real Madrid]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=7 |pos=KKS|name={{sortname|Sakina|Karchaoui}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1996|1|26}}|caps=89|goals=3|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=8 |pos=KKS|name={{sortname|Grace|Geyoro}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|7|2}}|caps=99|goals=21|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=9 |pos=V|name={{sortname|Melvine|Malard}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|6|28}}|caps=29|goals=9|club=[[Manchester United W.F.C.|Manchester United]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=KKS|name={{sortname|Amel|Majri}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1993|1|25}}|caps=80|goals=12|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=11|pos=V|name={{sortname|Kadidiatou|Diani}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|4|1}}|caps=114|goals=30|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=12|pos=V|name={{sortname|Marie-Antoinette|Katoto}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|11|1}}|caps=55|goals=38|club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=13|pos=P|name={{sortname|Selma|Bacha}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|11|9}}|caps=46|goals=3|club=[[OL Lyonnes|Lyon]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=14|pos=V|name={{sortname|Clara|Mateo}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|11|28}}|caps=37|goals=7|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=15|pos=V|name={{sortname|Kelly|Gago}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1999|1|5}}|caps=6|goals=2|club=[[Everton F.C. (nisoneh)|Everton]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=16|pos=MV|name={{sortname|Pauline|Peyraud-Magnin}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1992|3|17}}|caps=65|goals=0|club=[[Juventus FC (nisoneh)|Juventus]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=KKS|name={{sortname|Sandy|Baltimore}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2000|2|19}}|caps=43|goals=9|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=KKS|name={{sortname|Oriane|Jean-François}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2001|8|14}}|caps=14|goals=0|club=[[Chelsea F.C. Women|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=P|name={{sortname|Griedge|Mbock Bathy}}|other=[[Kapteen (jyelgipállu)|kapteen]]|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1995|2|26}}|caps=92|goals=8 |club=[[Paris Saint-Germain FC (nisoneh)|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=20|pos=V|name={{sortname|Delphine|Cascarino}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1997|2|5}}|caps=76|goals=14|club=[[San Diego Wave FC|San Diego Wave]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MV|name={{sortname|Constance|Picaud}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|1998|7|5}}|caps=13|goals=0|club=[[FC Fleury 91 (nisoneh)|Fleury]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=22|pos=P|name={{sortname|Melween|N'Dongala}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|9|6}}|caps=3|goals=0|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=23|pos=P|name={{sortname|Lou|Bogaert}}|age={{birth date and age2|df=yes|2025|7|2|2004|6|25}}|caps=4|goals=0|club=[[Paris FC (nisoneh)|Paris FC]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g end}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop nisonij eennâmjuávhuh (UEFA)}} <!--{{Ranska eennâmjuávhuh}} {{Ranska jyelgipáálu}}--> [[Luokka:Ranska nisonij jyelgipállueennâmjuávkku|*]] 634b2u6uoe31nihzx151anmqimtp4o3 0 27684 159550 150751 2026-09-26T00:59:04Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159550 wikitext text/x-wiki {{Jyelgipállueennâmjuávkku | Nommâ = Italia | kove = FIGC Logo 2017 (no stars).svg | kovestuárudâh = 150px | kovetekstâ = Italia jyelgipállueennâmjuávkku eennâmtubdâldâh | Kočodemnommâ = Azzurre (''Čuovjâdeh'') | Litto = [[Italia jyelgipállulitto]] | Eennâmuásilitto = [[UEFA]] | Välmejeijee = [[Andrea Soncin]] | Kapteen = [[Elena Linari]] | Enâmustáá speelah = [[Patrizia Panico]] (204) | Enâmustáá moolah = [[Patrizia Panico]] (110) | FIFA-ranking = 13. <small>(12.6.2025)</small><ref name="fifa-ranking">{{Nettikäldee|čujottâs=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/women|nommâ=Latest Women’s World Ranking | almostittem=FIFA |äigimuddo=2025-06-12|čujottum=2025-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> | pattern_la1=_ita24h|pattern_b1=_ita24h|pattern_ra1=_ita24h|pattern_sh1=_ita24h2 | leftarm1= |body1= |rightarm1= |shorts1= |socks1=0000FF | pattern_la2=_ita25aw|pattern_b2=_ita25aw|pattern_ra2=_ita25aw|pattern_sh1=_ita25aw | leftarm2=c8f0ce|body2=c8f0ce|rightarm2=c8f0ce|shorts2=c8f0ce|socks2=ee002c | Vuossâmuš spellâ = {{mj|ITA|jn}} 2–1 {{mj2|TCH|jn}} <br><span style="font-size:90%;">([[Viareggio]], [[Italia]]; [[kuovâmáánu 23.|23.2.]][[1968]])<ref name="itatch21">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rsssf.org/tablesi/ital-wom-intres.html?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Italy - Women - International Results|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></span> | Stuárráámus vuáittu = {{mj|ITA|jn}} 15–0 {{mj2|MKD|jn}} <br><span style="font-size:90%;">([[Vercelli]], [[Italia]]; [[čohčâmáánu 17.|17.9.]][[2014]])<ref name="itamak150">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-gara/|nommâ=Dettaglio Gara|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2024-08-30|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=it}}</ref></span> | Stuárráámus táppu = {{mj|DEN|jn}} 6–0 {{mj2|ITA|jn}} <br><span style="font-size:90%;">([[Ringsted]], [[Tanska]]; [[vyesimáánu 16.|16.5.]][[1982]])<ref name="tanita60">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dbu.dk/landshold/landsholdsdatabasen/MatchInfo/1691?utm|nommâ=Danmark - Italien 6 - 0|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=da}}</ref></span><br>{{mj|ITA|jn}} 0–6 {{mj2|CHE|jn}}<br><span style="font-size:90%;">([[Lárnaka]], [[Kypros]]; [[njuhčâmáánu 6.|6.3.]][[2017]])<ref name="itasve06">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mondosportivo.it/2017/03/06/cyprus-cup-2017-italia-svizzera-0-6/|nommâ=Cyprus Cup 2017, Italia-Svizzera 0-6|tahhee=Stefano Pellone|almostittem=mondosportivo.it|äigimuddo=2017-03-06|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=it-IT|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251004153736/https://www.mondosportivo.it/2017/03/06/cyprus-cup-2017-italia-svizzera-0-6/|vyerkkejum=2025-10-04}}</ref></span> | MM-kištoh = 4 | vuossâmuuh MM-kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1991|1991]] | pyeremus MM-saje = niäljádâsfinaleh ([[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1991|1991]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2019|2019]]) | kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh|EM-kištoh]] | kuávlulijn kištoin = 13 | vuossâmuuh kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]] | pyeremus saje kuávlulijn kištoin = 2. ([[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1993|1993]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1997|1997]]) }} '''Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku''' oovdâst [[Italia]] nisonij jyelgipáálu aalmugijkoskâsijn eennâmjuávkkukištoin. Eennâmjuávkku tuáimá [[Italia jyelgipállulitto|Italia jyelgipállulito]] vuálásâžžân. [[Italiakielâ]]n eennâmjuávkku kočoduvvoo noomáin ''Azzurre'' ({{k-smn|Čuovjâdeh}}). == Historjá == === Vuossâmuš spellâ === Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku speelâi vuossâmuu speelâs [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[1968]] [[Viareggio]]st [[Italia]]st Čekkoslovakia vuástá. Speelâ loppâpuáđus lâi 2–1.<ref name="itatch21"/> == Ulâttâsah == === Stuárráámus vuáittu === Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku vuoitij Tave-Makedonia 15–0 [[Vercelli]]st [[Italia]]st [[čohčâmáánu 17.]] peeivi [[2014]].<ref name="itamak150"/> === Stuárráámus táppu === Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii táppám kuohtii 0–6. Tot táppái 0–6 vuossâmuu tove Taanskan [[Ringsted]]ist [[Tanska]]ast [[vyesimáánu 16.]] peeivi [[1982]]<ref name="tanita60"/> já talle Sveeicin [[Lárnaka]]st [[Kypros]]ist [[njuhčâmáánu 6.]] peeivi [[2017]].<ref name="itasve06"/> == Maailmmiäštárkištoh== Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku peesâi vuossâmuu tove nisonij maailmmiäštárkištoi loppâturnaamân ive [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1991|1991]]. Tastmaŋa juávkku peesâi fáárun meiddei iivij [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1999|1999]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2019|2019]] já [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2023|2023]]. Tot peesâi niäljádâsfinaláid iivij 1991 já 2019.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.archives.fifa.com/fifa_womens_world_cup?utm_source=chatgpt.com|nommâ=FIFA Women´s World Cup|almostittem=FIFA Archives|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Euroopmiäštárkištoh== Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku peesâi vuossâmuu tove nisonij euroopmiäštárkištoi loppâturnaamân ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]]. Tastmaŋa juávkku lii peessâm fáárun jyehi tove eereeb ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1995|1995]]. Tot poođij nubben iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1993|1993]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1997|1997]], kuálmádin ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1987|1987]] já niäljádin iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1989|1989]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1991|1991]]. Ton lasseen juávkku peesâi pelifinaláid iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025|2025]] sehe niäljádâsfinaláid iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2009|2009]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2013|2013]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop nisonij eennâmjuávhuh (UEFA)}} <!--{{Italia eennâmjuávhuh}} {{Italia jyelgipáálu}}--> [[Luokka:Italia nisonij jyelgipállueennâmjuávkku|*]] 4i2jyoecfank2vc3v2pefblm47nulik 0 27688 159946 150752 2026-09-26T02:48:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159946 wikitext text/x-wiki {{Jyelgipállueennâmjuávkku | Nommâ = Ruotâ | kove = Sweden at the Women's Algarve Cup 2015 (16523064939).jpg | kovestuárudâh = 250px | kovetekstâ = Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku [[Algarve Cup 2015|ive 2015 Algarve Cupist]] | Kočodemnommâ = Blågult (''Čuovjisfiskâdeh'') | Litto = [[Ruotâ jyelgipállulitto]] | Eennâmuásilitto = [[UEFA]] | Välmejeijee = {{Lippukove|SWE}} [[Peter Gerhardsson]] | Kapteen = | Enâmustáá speelah = [[Caroline Seger]] (240)<ref name="record">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.svenskfotboll.se/mediaguide/the-swedish-football-association/ | Nommâ = The Swedish FA - General Information | Almostittem = Svenska Fotbollförbundet | Čujottum = 22.6.2025 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> | Enâmustáá moolah = [[Lotta Schelin]] (88)<ref name="record"/> | FIFA-ranking = 6. <small>(12.6.2025)</small><ref name="fifa-ranking">{{Nettikäldee|čujottâs=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/women|nommâ=Latest Women’s World Ranking | almostittem=FIFA |äigimuddo=2025-06-12|čujottum=2025-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> | pattern_la1=_swe13h|pattern_b1=_swe13h|pattern_ra1=_swe13h | leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=0000FF|socks1=FFFF00 | pattern_la2=_swe13a|pattern_b2=_swe13a|pattern_ra2=_swe13a | leftarm2=000060|body2=000060|rightarm2=000060|shorts2=000060|socks2=000060 | Vuossâmuš spellâ = {{mj|FIN|jn}} 0–0 {{mj2|SWE|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Maarianhamina]], [[Suomâ]]; [[porgemáánu 25.|25.8.]][[1973]])<ref name="suoruo00">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rsssf.org/tablesf/fin-womintres.html?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Finland - Women International Matches|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></span> | Stuárráámus vuáittu = {{mj|SWE|jn}} 17–0 {{mj2|AZE|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Göteborg]], [[Ruotâ]]; [[kesimáánu 23.|23.6.]] [[2010]])<ref name="footballdatabase2300624">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/2300624-suede-azerbaidjan|nommâ=Sweden W 17 - 0 Azerbaijan Fém.|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></span> | Stuárráámus táppu = {{mj|NOR|jn}} 4–0 {{mj2|SWE|jn}}<br /><span style="font-size:90%;">([[Hamar]], [[Taažâ]]; [[uđđâivemáánu 21.|21.1.]][[1996]])<ref name="taaruo40">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rsssf.no/1996/WNational.html?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Norwegian women national team 1996|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref></span> | MM-kištoh = 9 | vuossâmuuh MM-kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1991|1991]] | pyeremus MM-saje = 2. ([[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2003|2003]]) | kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh|EM-kištoh]] | kuávlulijn kištoin = 11 | vuossâmuuh kuávluliih kištoh = [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]] | pyeremus saje kuávlulijn kištoin = 1. ([[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]]) }} '''Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku''' ({{k-sv|Sveriges damlandslag i fotboll}}) oovdâst [[Ruotâ]] nisonij jyelgipáálu aalmugijkoskâsijn eennâmjuávkkukištoin. Eennâmjuávkku tuáimá [[Ruotâ jyelgipállulitto|Ruotâ jyelgipállulito]] vuálásâžžân. [[Ruotâkielâ]]n eennâmjuávkku kočoduvvoo noomáin ''Blågult'' ({{k-smn|Čuovjisfiskâdeh}}). == Historjá == === Vuossâmuš spellâ === Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku speelâi vuossâmuu speelâs [[porgemáánu 25.]] peeivi [[1973]] [[Maarianhamina]]st Suomâ vuástá. Speelâ loppâpuáđus lâi 0–0.<ref name="suoruo00"/> == Ulâttâsah == === Stuárráámus vuáittu === Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku vuoitij Azerbaidžan 17–0 [[Göteborg]]ist [[Ruotâ]]st [[kesimáánu 23.]] peeivi [[2010]].<ref name="footballdatabase2300624"/> === Stuárráámus táppu === Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii táppám neelji moolâ iäroin maŋgii. Vuossâmuš kerdi lâi ko tot táppái Taažân 0–4 [[Hamar]]ist [[Taažâ]]st [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi [[1996]].<ref name="taaruo40"/> == Olympialiih == Nisonij jyelgipállu lii lamaš olympiašlaajâ ive 1996 rääjist. Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii peessâm fáárun [[Kesiolympialiih|kesiolympialáid]] jyehi tove eereeb ive [[Kesiolympialiih 2024|2024]]. Olympialijn Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku lii vuáittám siilbâ kuohtii: [[Jyelgipállu kesiolympialijn 2016|ive 2016 Rio de Janeirost]] já [[Jyelgipállu kesiolympialijn 2021|ive 2021 Tokiost]]. == Maailmmiäštárkištoh== [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh|MM-kištoin]] Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku vuoitij siilbâ ive [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2003|2003]] sehe proonsi iivij [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 1991|1991]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2011|2011]], [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2019|2019]] já [[Jyelgipáálu nisonij maailmmiäštárkištoh 2023|2023]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.archives.fifa.com/fifa_womens_world_cup?utm_source=chatgpt.com|nommâ=FIFA Women´s World Cup|almostittem=FIFA Archives|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Euroopmiäštárkištoh== [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh|EM-kištoin]] Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku vuoitij kole ive [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1984|1984]].<ref name="uefa-womenseuro-1984">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/seasons/1984/|nommâ=Sundhage seals glory for Sweden|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="uefa-womenseuro-1984-first">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1984/index.html|nommâ=1984: Sweden take first title|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170706222753/http://www.uefa.com/womenseuro/history/season=1984/index.html|vyerkkejum=2017-07-06}}</ref> Ton lasseen tot lii vuáittám siilbâ kulmii: iivij [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1987|1987]], [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 1995|1995]] já [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2001|2001]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uefa.com/womenseuro/history/|nommâ=History|tahhee=|almostittem=|čujottum=2025-07-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop nisonij eennâmjuávhuh (UEFA)}} <!--{{Ruotâ eennâmjuávhuh}} {{Ruotâ jyelgipáálu}}--> [[Luokka:Ruotâ nisonij jyelgipállueennâmjuávkku|*]] r8ux5w152xiocqty4smvq43yykdg9je 0 27736 159780 159129 2026-09-26T02:11:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 196 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159780 wikitext text/x-wiki Taat lii '''listo maailm [[Listo maailm staatâin|staatâin]] vijđoduv mield'''. ==Listo== {|class="wikitable sortable" |- !rowspan=2|Saje !rowspan=2|Staatâ !colspan=3 align=center|Vijđodâh (km²) !colspan=3 align=center|Rääjih (km) |- !Ohtsis !Eennâm !Čääci !Ohtsis !Eennâmrääji !Riddo |- | |'''[[Eennâmpállu]]'''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/world/|nommâ=World|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260114224200/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/world/|vyerkkejum=2026-01-14}}</ref> |align=right|{{Nts|510072000}} |align=right|{{Nts|148940000}} |align=right|{{Nts|361899899}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|–}} |- |1 |{{lippu|Ruoššâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/|nommâ=Russia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|17098242}} |align=right|{{Nts|16377742}} |align=right|{{Nts|720500}} |align=right|{{Nts|60060}} |align=right|{{Nts|22407}} |align=right|{{Nts|37653}} |- | |''[[Antarktis]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/|nommâ=Antarctica|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220509192134/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/|vyerkkejum=2022-05-09}}</ref> |align=right|{{Nts|14200000}} |align=right|{{Nts|14200000}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|17968}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|17968}} |- |3 |{{lippu|Kanada}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/|nommâ=Canada|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210922212931/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/|vyerkkejum=2021-09-22}}</ref> |align=right|{{Nts|9984670}} |align=right|{{Nts|9093507}} |align=right|{{Nts|891163}} |align=right|{{Nts|210972}} |align=right|{{Nts|8892}} |align=right|{{Nts|202080}} |- |4 |{{lippu|Ovtâstum staatah}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|nommâ=United States|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250316043011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|vyerkkejum=2025-03-16}}</ref> |align=right|{{Nts|9833517}} |align=right|{{Nts|9147593}} |align=right|{{Nts|685924}} |align=right|{{Nts|31926}} |align=right|{{Nts|12002}} |align=right|{{Nts|19924}} |- |5 |{{lippu|Kiina}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/|nommâ=China|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250117221942/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/|vyerkkejum=2025-01-17}}</ref> |align=right|{{Nts|9596960}} |align=right|{{Nts|9326410}} |align=right|{{Nts|270550}} |align=right|{{Nts|36957}} |align=right|{{Nts|22457}} |align=right|{{Nts|14500}} |- |6 |{{lippu|Brasilia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/|nommâ=Brazil|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812124129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> |align=right|{{Nts|8515770}} |align=right|{{Nts|8358140}} |align=right|{{Nts|157630}} |align=right|{{Nts|23636}} |align=right|{{Nts|16145}} |align=right|{{Nts|7491}} |- |7 |{{lippu|Australia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/australia/|nommâ=Australia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109090604/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/australia/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|7741220}} |align=right|{{Nts|7682300}} |align=right|{{Nts|58920}} |align=right|{{Nts|25760}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|25760}} |- | |''{{lippu|Euroop union}}''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/european-union/|nommâ=European Union|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210122190105/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/european-union/|vyerkkejum=2021-01-22}}</ref> |align=right|{{Nts|4236351}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|67333.9}} |align=right|{{Nts|13770}} |align=right|{{Nts|53563.9}} |- |8 |{{lippu|India}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/|nommâ=India|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181226142553/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html|vyerkkejum=2018-12-26}}</ref> |align=right|{{Nts|3287263}} |align=right|{{Nts|2973193}} |align=right|{{Nts|314070}} |align=right|{{Nts|20888}} |align=right|{{Nts|13888}} |align=right|{{Nts|7000}} |- |9 |{{lippu|Argentiina}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/|nommâ=Argentina|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/|vyerkkejum=2021-04-17}}</ref> |align=right|{{Nts|2780400}} |align=right|{{Nts|2736690}} |align=right|{{Nts|43710}} |align=right|{{Nts|16957}} |align=right|{{Nts|11968}} |align=right|{{Nts|4989}} |- |10 |{{lippu|Kazakstan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109132304/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|2724900}} |align=right|{{Nts|2688700}} |align=right|{{Nts|25200}} |align=right|{{Nts|13364}} |align=right|{{Nts|13364}} |align=right|{{Nts|0}} |- |11 |{{lippu|Algeria}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/|nommâ=Algeria|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230613110736/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/|vyerkkejum=2023-06-13}}</ref> |align=right|{{Nts|2381740}} |align=right|{{Nts|2381740}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|7732}} |align=right|{{Nts|6734}} |align=right|{{Nts|998}} |- |12 |{{lippu|Kongo demokraatlâš täsiväldi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|nommâ=Democratic Republic of the Congo|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|vyerkkejum=2021-02-22}}</ref> |align=right|{{Nts|2344858}} |align=right|{{Nts|2267048}} |align=right|{{Nts|77810}} |align=right|{{Nts|11064}} |align=right|{{Nts|11027}} |align=right|{{Nts|37}} |- | |''{{lippu|Ruánááeennâm}}''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/|nommâ=Greenland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|2166086}} |align=right|{{Nts|2166086}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|44087}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|44087}} |- |14 |{{lippu|Saudi-Arabia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/|nommâ=Saudi Arabia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110010831/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|2149690}} |align=right|{{Nts|2149690}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|6912}} |align=right|{{Nts|4272}} |align=right|{{Nts|2640}} |- |15 |{{lippu|Meksiko}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico/|nommâ=Mexico|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126164719/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|1964375}} |align=right|{{Nts|1943945}} |align=right|{{Nts|20430}} |align=right|{{Nts|13719}} |align=right|{{Nts|4389}} |align=right|{{Nts|9330}} |- |16 |{{lippu|Indonesia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/indonesia/|nommâ=Indonesia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210413004319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/indonesia|vyerkkejum=2021-04-13}}</ref> |align=right|{{Nts|1904569}} |align=right|{{Nts|1811569}} |align=right|{{Nts|93000}} |align=right|{{Nts|57674}} |align=right|{{Nts|2958}} |align=right|{{Nts|54716}} |- |17 |{{lippu|Sudan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|nommâ=Sudan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111020040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|1861484}} |align=right|{{Nts|1731671}} |align=right|{{Nts|129813}} |align=right|{{Nts|7672}} |align=right|{{Nts|6819}} |align=right|{{Nts|853}} |- |18 |{{lippu|Libya}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/|nommâ=Libya|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211012090746/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/|vyerkkejum=2021-10-12}}</ref> |align=right|{{Nts|1759549}} |align=right|{{Nts|1759549}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|6109}} |align=right|{{Nts|4339}} |align=right|{{Nts|1770}} |- |19 |{{lippu|Iran}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|nommâ=Iran|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250626192242/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|vyerkkejum=2025-06-26}}</ref> |align=right|{{Nts|1648195}} |align=right|{{Nts|1531595}} |align=right|{{Nts|116600}} |align=right|{{Nts|8334}} |align=right|{{Nts|5894}} |align=right|{{Nts|2440}} |- |20 |{{lippu|Mongolia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/|nommâ=Mongolia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230114155343/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/|vyerkkejum=2023-01-14}}</ref> |align=right|{{Nts|1564116}} |align=right|{{Nts|1553556}} |align=right|{{Nts|10560}} |align=right|{{Nts|8082}} |align=right|{{Nts|8082}} |align=right|{{Nts|0}} |- |21 |{{lippu|Peru}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru/|nommâ=Peru|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|1285216}} |align=right|{{Nts|1279996}} |align=right|{{Nts|5220}} |align=right|{{Nts|9476}} |align=right|{{Nts|7062}} |align=right|{{Nts|2414}} |- |22 |{{lippu|Tšad}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/|nommâ=Chad|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126032225/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|1284000}} |align=right|{{Nts|1259200}} |align=right|{{Nts|24800}} |align=right|{{Nts|6406}} |align=right|{{Nts|6406}} |align=right|{{Nts|0}} |- |23 |{{lippu|Niger}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/|nommâ=Niger|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210330032003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/|vyerkkejum=2021-03-30}}</ref> |align=right|{{Nts|1267000}} |align=right|{{Nts|1266700}} |align=right|{{Nts|300}} |align=right|{{Nts|5834}} |align=right|{{Nts|5834}} |align=right|{{Nts|0}} |- |24 |{{lippu|Angola}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|nommâ=Angola|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111204444/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|1246700}} |align=right|{{Nts|1246700}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|7239}} |align=right|{{Nts|5639}} |align=right|{{Nts|1600}} |- |25 |{{lippu|Mali}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/|nommâ=Mali|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210330032030/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/|vyerkkejum=2021-03-30}}</ref> |align=right|{{Nts|1240192}} |align=right|{{Nts|1220190}} |align=right|{{Nts|20002}} |align=right|{{Nts|7908}} |align=right|{{Nts|7908}} |align=right|{{Nts|0}} |- |26 |{{lippu|Maadâ-Afrik}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/|nommâ=South Africa|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110042951/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|1219090}} |align=right|{{Nts|1214470}} |align=right|{{Nts|4620}} |align=right|{{Nts|8042}} |align=right|{{Nts|5244}} |align=right|{{Nts|2798}} |- |27 |{{lippu|Kolumbia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/|nommâ=Colombia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210618105825/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/|vyerkkejum=2021-06-18}}</ref> |align=right|{{Nts|1138910}} |align=right|{{Nts|1038700}} |align=right|{{Nts|100210}} |align=right|{{Nts|9880}} |align=right|{{Nts|6672}} |align=right|{{Nts|3208}} |- |28 |{{lippu|Etiopia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|nommâ=Ethiopia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|vyerkkejum=2021-04-21}}</ref> |align=right|{{Nts|1104300}} |align=right|{{Nts|1096570}} |align=right|{{Nts|7730}} |align=right|{{Nts|5925}} |align=right|{{Nts|5925}} |align=right|{{Nts|0}} |- |29 |{{lippu|Bolivia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/|nommâ=Bolivia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260114023116/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/|vyerkkejum=2026-01-14}}</ref> |align=right|{{Nts|1098581}} |align=right|{{Nts|1083301}} |align=right|{{Nts|15280}} |align=right|{{Nts|7252}} |align=right|{{Nts|7252}} |align=right|{{Nts|0}} |- |30 |{{lippu|Mauritania}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/|nommâ=Mauritania|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210107034713/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/|vyerkkejum=2021-01-07}}</ref> |align=right|{{Nts|1030700}} |align=right|{{Nts|1030700}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|5756}} |align=right|{{Nts|5002}} |align=right|{{Nts|754}} |- |31 |{{lippu|Egypt}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/|nommâ=Egypt|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210104191953/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/|vyerkkejum=2021-01-04}}</ref> |align=right|{{Nts|1001450}} |align=right|{{Nts|995450}} |align=right|{{Nts|6000}} |align=right|{{Nts|5062}} |align=right|{{Nts|2612}} |align=right|{{Nts|2450}} |- |32 |{{lippu|Tansania}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/|nommâ=Tanzania|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|947300}} |align=right|{{Nts|885800}} |align=right|{{Nts|61500}} |align=right|{{Nts|5585}} |align=right|{{Nts|4161}} |align=right|{{Nts|1424}} |- |33 |{{lippu|Nigeria}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria/|nommâ=Nigeria|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109223449/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|923768}} |align=right|{{Nts|910768}} |align=right|{{Nts|13000}} |align=right|{{Nts|5330}} |align=right|{{Nts|4477}} |align=right|{{Nts|853}} |- |34 |{{lippu|Venezuela}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/|nommâ=Venezuela|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241203070406/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/|vyerkkejum=2024-12-03}}</ref> |align=right|{{Nts|912050}} |align=right|{{Nts|882050}} |align=right|{{Nts|30000}} |align=right|{{Nts|8067}} |align=right|{{Nts|5267}} |align=right|{{Nts|2800}} |- |35 |{{lippu|Namibia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|nommâ=Namibia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|824292}} |align=right|{{Nts|823290}} |align=right|{{Nts|1002}} |align=right|{{Nts|5792}} |align=right|{{Nts|4220}} |align=right|{{Nts|1572}} |- |36 |{{lippu|Mosambik}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|nommâ=Mozambique|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|799380}} |align=right|{{Nts|786380}} |align=right|{{Nts|13000}} |align=right|{{Nts|7253}} |align=right|{{Nts|4783}} |align=right|{{Nts|2470}} |- |37 |{{lippu|Pakistan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|nommâ=Pakistan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|796095}} |align=right|{{Nts|770875}} |align=right|{{Nts|25220}} |align=right|{{Nts|8303}} |align=right|{{Nts|7257}} |align=right|{{Nts|1046}} |- |38 |{{lippu|Turkki}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey-turkiye/|nommâ=Turkey|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250901084419/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey-turkiye/|vyerkkejum=2025-09-01}}</ref> |align=right|{{Nts|783562}} |align=right|{{Nts|769632}} |align=right|{{Nts|13930}} |align=right|{{Nts|10016}} |align=right|{{Nts|2816}} |align=right|{{Nts|7200}} |- |39 |{{lippu|Chile}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/|nommâ=Chile|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109224147/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|756102}} |align=right|{{Nts|743812}} |align=right|{{Nts|12290}} |align=right|{{Nts|14236}} |align=right|{{Nts|7801}} |align=right|{{Nts|6435}} |- |40 |{{lippu|Sambia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zambia/|nommâ=Zambia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126032804/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zambia/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|752618}} |align=right|{{Nts|743398}} |align=right|{{Nts|9220}} |align=right|{{Nts|6043.15}} |align=right|{{Nts|6043.15}} |align=right|{{Nts|0}} |- |41 |{{lippu|Marokko}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/|nommâ=Morocco|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/|vyerkkejum=2022-12-02}}</ref> |align=right|{{Nts|716550}} |align=right|{{Nts|716300}} |align=right|{{Nts|250}} |align=right|{{Nts|6468.5}} |align=right|{{Nts|3523.5}} |align=right|{{Nts|2945}} |- |43 |{{lippu|Afganistan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/|nommâ=Afghanistan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210104184342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/|vyerkkejum=2021-01-04}}</ref> |align=right|{{Nts|652230}} |align=right|{{Nts|652230}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|5987}} |align=right|{{Nts|5987}} |align=right|{{Nts|0}} |- |44 |{{lippu|Maadâ-Sudan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-sudan/|nommâ=South Sudan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220706110837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-sudan/|vyerkkejum=2022-07-06}}</ref> |align=right|{{Nts|644329}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|–}} |align=right|{{Nts|6018}} |align=right|{{Nts|6018}} |align=right|{{Nts|0}} |- |45 |{{lippu|Ranska}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/|nommâ=France|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/|vyerkkejum=2022-03-16}}</ref> |align=right|{{Nts|643801}} |align=right|{{Nts|640427}} |align=right|{{Nts|3374}} |align=right|{{Nts|8809}} |align=right|{{Nts|3956}} |align=right|{{Nts|4853}} |- |46 |{{lippu|Somalia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/somalia/|nommâ=Somalia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250822103819/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/somalia/|vyerkkejum=2025-08-22}}</ref> |align=right|{{Nts|637657}} |align=right|{{Nts|627337}} |align=right|{{Nts|10320}} |align=right|{{Nts|5410}} |align=right|{{Nts|2385}} |align=right|{{Nts|3025}} |- |47 |{{lippu|Koskâ-Afrik täsiväldi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/central-african-republic/|nommâ=Central African Republic|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html|vyerkkejum=2018-12-24}}</ref> |align=right|{{Nts|622984}} |align=right|{{Nts|622984}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|5920}} |align=right|{{Nts|5920}} |align=right|{{Nts|0}} |- |48 |{{lippu|Ukraina}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/|nommâ=Ukraine|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210214235424/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/|vyerkkejum=2021-02-14}}</ref> |align=right|{{Nts|603550}} |align=right|{{Nts|579330}} |align=right|{{Nts|24220}} |align=right|{{Nts|8363}} |align=right|{{Nts|5581}} |align=right|{{Nts|2782}} |- |49 |{{lippu|Madagaskar}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/madagascar/|nommâ=Madagascar|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210214064652/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/madagascar/|vyerkkejum=2021-02-14}}</ref> |align=right|{{Nts|587041}} |align=right|{{Nts|581540}} |align=right|{{Nts|5501}} |align=right|{{Nts|4828}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|4828}} |- |50 |{{lippu|Botswana}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/|nommâ=Botswana|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109202201/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|581730}} |align=right|{{Nts|566730}} |align=right|{{Nts|15000}} |align=right|{{Nts|4347.15}} |align=right|{{Nts|4347.15}} |align=right|{{Nts|0}} |- |51 |{{lippu|Kenia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/|nommâ=Kenya|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230309165257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/|vyerkkejum=2023-03-09}}</ref> |align=right|{{Nts|580367}} |align=right|{{Nts|569140}} |align=right|{{Nts|11227}} |align=right|{{Nts|3994}} |align=right|{{Nts|3457}} |align=right|{{Nts|536}} |- |52 |{{lippu|Jemen}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|nommâ=Yemen|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118124109/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|527968}} |align=right|{{Nts|527968}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|3507}} |align=right|{{Nts|1601}} |align=right|{{Nts|1906}} |- |53 |{{lippu|Thaieennâm}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/|nommâ=Thailand|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |align=right|{{Nts|513120}} |align=right|{{Nts|510890}} |align=right|{{Nts|2230}} |align=right|{{Nts|8892}} |align=right|{{Nts|5673}} |align=right|{{Nts|3219}} |- |54 |{{lippu|Espanja}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/spain/|nommâ=Spain|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210927024323/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/spain/|vyerkkejum=2021-09-27}}</ref> |align=right|{{Nts|505370}} |align=right|{{Nts|498980}} |align=right|{{Nts|6390}} |align=right|{{Nts|6916.7}} |align=right|{{Nts|1952.7}} |align=right|{{Nts|4964}} |- |55 |{{lippu|Turkmenistan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkmenistan/|nommâ=Turkmenistan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110134553/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkmenistan/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|488100}} |align=right|{{Nts|469930}} |align=right|{{Nts|18170}} |align=right|{{Nts|4158}} |align=right|{{Nts|4158}} |align=right|{{Nts|0}} |- |56 |{{lippu|Kamerun}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/|nommâ=Cameroon|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110023649/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|475440}} |align=right|{{Nts|472710}} |align=right|{{Nts|2730}} |align=right|{{Nts|5420}} |align=right|{{Nts|5018}} |align=right|{{Nts|402}} |- |57 |{{lippu|Papua Uđđâ-Guinea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/papua-new-guinea/|nommâ=Papua New Guinea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210412232302/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/papua-new-guinea|vyerkkejum=2021-04-12}}</ref> |align=right|{{Nts|462840}} |align=right|{{Nts|452860}} |align=right|{{Nts|9980}} |align=right|{{Nts|5976}} |align=right|{{Nts|824}} |align=right|{{Nts|5152}} |- |58 |{{lippu|Ruotâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden/|nommâ=Sweden|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|450295}} |align=right|{{Nts|410335}} |align=right|{{Nts|39960}} |align=right|{{Nts|5429}} |align=right|{{Nts|2211}} |align=right|{{Nts|3218}} |- |59 |{{lippu|Uzbekistan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uzbekistan/|nommâ=Uzbekistan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251010003458/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uzbekistan/|vyerkkejum=2025-10-10}}</ref> |align=right|{{Nts|447400}} |align=right|{{Nts|425400}} |align=right|{{Nts|22000}} |align=right|{{Nts|6893}} |align=right|{{Nts|6893}} |align=right|{{Nts|0}} |- |60 |{{lippu|Irak}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/|nommâ=Iraq|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250715202836/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq|vyerkkejum=2025-07-15}}</ref> |align=right|{{Nts|438317}} |align=right|{{Nts|437367}} |align=right|{{Nts|950}} |align=right|{{Nts|3867}} |align=right|{{Nts|3809}} |align=right|{{Nts|58}} |- |61 |{{lippu|Paraguay}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/paraguay/|nommâ=Paraguay|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181231111825/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/pa.html|vyerkkejum=2018-12-31}}</ref> |align=right|{{Nts|406752}} |align=right|{{Nts|397302}} |align=right|{{Nts|9450}} |align=right|{{Nts|4655}} |align=right|{{Nts|4655}} |align=right|{{Nts|0}} |- |62 |{{lippu|Zimbabwe}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/|nommâ=Zimbabwe|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|390757}} |align=right|{{Nts|386847}} |align=right|{{Nts|3910}} |align=right|{{Nts|3229}} |align=right|{{Nts|3229}} |align=right|{{Nts|0}} |- |63 |{{lippu|Jaapaan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/|nommâ=Japan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210105105736/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/|vyerkkejum=2021-01-05}}</ref> |align=right|{{Nts|377915}} |align=right|{{Nts|364485}} |align=right|{{Nts|13430}} |align=right|{{Nts|29751}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|29751}} |- |64 |{{lippu|Saksa}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/|nommâ=Germany|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|357022}} |align=right|{{Nts|348672}} |align=right|{{Nts|8350}} |align=right|{{Nts|6084}} |align=right|{{Nts|3694}} |align=right|{{Nts|2389}} |- |65 |{{lippu|Kongo täsiväldi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-republic-of-the/|nommâ=Republic of the Congo|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109222956/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-republic-of-the|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|342000}} |align=right|{{Nts|341500}} |align=right|{{Nts|500}} |align=right|{{Nts|5723}} |align=right|{{Nts|5554}} |align=right|{{Nts|169}} |- |66 |{{lippu|Suomâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/finland/|nommâ=Finland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221224052716/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/finland/|vyerkkejum=2022-12-24}}</ref> |align=right|{{Nts|338145}} |align=right|{{Nts|303815}} |align=right|{{Nts|34330}} |align=right|{{Nts|3813}} |align=right|{{Nts|2563}} |align=right|{{Nts|1250}} |- |67 |{{lippu|Vietnam}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/|nommâ=Vietnam|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260202081654/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/|vyerkkejum=2026-02-02}}</ref> |align=right|{{Nts|331210}} |align=right|{{Nts|310070}} |align=right|{{Nts|21140}} |align=right|{{Nts|8060}} |align=right|{{Nts|4616}} |align=right|{{Nts|3444}} |- |68 |{{lippu|Malesia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/|nommâ=Malaysia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211015225421/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/|vyerkkejum=2021-10-15}}</ref> |align=right|{{Nts|329847}} |align=right|{{Nts|328657}} |align=right|{{Nts|1190}} |align=right|{{Nts|7417}} |align=right|{{Nts|2742}} |align=right|{{Nts|4675}} |- |69 |{{lippu|Taažâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|nommâ=Norway|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|323802}} |align=right|{{Nts|304282}} |align=right|{{Nts|19520}} |align=right|{{Nts|27714}} |align=right|{{Nts|2566}} |align=right|{{Nts|25148}} |- |70 |{{lippu|Elefanttähtiriddo}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cote-divoire/|nommâ=Cote d'Ivoire|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109221218/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cote-divoire|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|322463}} |align=right|{{Nts|318003}} |align=right|{{Nts|4460}} |align=right|{{Nts|3973}} |align=right|{{Nts|3458}} |align=right|{{Nts|515}} |- |71 |{{lippu|Puola}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/|nommâ=Poland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211008070737/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/|vyerkkejum=2021-10-08}}</ref> |align=right|{{Nts|312685}} |align=right|{{Nts|304255}} |align=right|{{Nts|8430}} |align=right|{{Nts|3265}} |align=right|{{Nts|2865}} |align=right|{{Nts|400}} |- |72 |{{lippu|Oman}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/oman/|nommâ=Oman|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210313050143/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/oman/|vyerkkejum=2021-03-13}}</ref> |align=right|{{Nts|309500}} |align=right|{{Nts|309500}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|3653}} |align=right|{{Nts|1561}} |align=right|{{Nts|2092}} |- |73 |{{lippu|Italia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/|nommâ=Italy|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/|vyerkkejum=2021-07-01}}</ref> |align=right|{{Nts|301340}} |align=right|{{Nts|294140}} |align=right|{{Nts|7200}} |align=right|{{Nts|9436.4}} |align=right|{{Nts|1836.4}} |align=right|{{Nts|7600}} |- |74 |{{lippu|Filippiineh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/|nommâ=Philippines|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210820022910/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/|vyerkkejum=2021-08-20}}</ref> |align=right|{{Nts|300000}} |align=right|{{Nts|298170}} |align=right|{{Nts|1830}} |align=right|{{Nts|36289}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|36289}} |- |75 |{{lippu|Ecuador}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ecuador/|nommâ=Ecuador|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ecuador|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|283561}} |align=right|{{Nts|276841}} |align=right|{{Nts|6720}} |align=right|{{Nts|2237}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2237}} |- |76 |{{lippu|Burkina Faso}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso/|nommâ=Burkina Faso|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111020045/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burkina-faso|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|274200}} |align=right|{{Nts|273800}} |align=right|{{Nts|400}} |align=right|{{Nts|3611}} |align=right|{{Nts|3611}} |align=right|{{Nts|0}} |- |77 |{{lippu|Uđđâ-Seeland}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/new-zealand/|nommâ=New Zealand|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109223000/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/new-zealand/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|268838}} |align=right|{{Nts|264537}} |align=right|{{Nts|4301}} |align=right|{{Nts|15134}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|15134}} |- |78 |{{lippu|Gabon}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gabon/|nommâ=Gabon|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118145830/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gabon/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|267667}} |align=right|{{Nts|257667}} |align=right|{{Nts|10000}} |align=right|{{Nts|4146}} |align=right|{{Nts|3261}} |align=right|{{Nts|885}} |- |79 |{{lippu|Guinea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea/|nommâ=Guinea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210910203013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea/|vyerkkejum=2021-09-10}}</ref> |align=right|{{Nts|245857}} |align=right|{{Nts|245717}} |align=right|{{Nts|140}} |align=right|{{Nts|4366}} |align=right|{{Nts|4046}} |align=right|{{Nts|320}} |- |80 |{{lippu|Ovtâstum kunâgâskodde}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/|nommâ=United Kingdom|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109221834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|243610}} |align=right|{{Nts|241930}} |align=right|{{Nts|1680}} |align=right|{{Nts|12928}} |align=right|{{Nts|499}} |align=right|{{Nts|12429}} |- |81 |{{lippu|Uganda}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|nommâ=Uganda|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210213104751/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|vyerkkejum=2021-02-13}}</ref> |align=right|{{Nts|241038}} |align=right|{{Nts|197100}} |align=right|{{Nts|43938}} |align=right|{{Nts|2729}} |align=right|{{Nts|2729}} |align=right|{{Nts|0}} |- |82 |{{lippu|Ghana}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ghana/|nommâ=Ghana|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109003331/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ghana/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|238533}} |align=right|{{Nts|227533}} |align=right|{{Nts|11000}} |align=right|{{Nts|2959}} |align=right|{{Nts|2420}} |align=right|{{Nts|539}} |- |83 |{{lippu|Romania}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania/|nommâ=Romania|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230308121324/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/romania/|vyerkkejum=2023-03-08}}</ref> |align=right|{{Nts|238391}} |align=right|{{Nts|229891}} |align=right|{{Nts|8500}} |align=right|{{Nts|3069}} |align=right|{{Nts|2844}} |align=right|{{Nts|225}} |- |84 |{{lippu|Laos}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/laos/|nommâ=Laos|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210307193820/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/laos/|vyerkkejum=2021-03-07}}</ref> |align=right|{{Nts|236800}} |align=right|{{Nts|230800}} |align=right|{{Nts|6000}} |align=right|{{Nts|5274}} |align=right|{{Nts|5274}} |align=right|{{Nts|0}} |- |85 |{{lippu|Guyana}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guyana/|nommâ=Guyana|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210107032754/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guyana/|vyerkkejum=2021-01-07}}</ref> |align=right|{{Nts|214969}} |align=right|{{Nts|196849}} |align=right|{{Nts|18120}} |align=right|{{Nts|1392}} |align=right|{{Nts|2933}} |align=right|{{Nts|459}} |- |86 |{{lippu|Vielgis-Ruoššâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belarus/|nommâ=Belarus|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109091720/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belarus/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|207600}} |align=right|{{Nts|202900}} |align=right|{{Nts|4700}} |align=right|{{Nts|3599}} |align=right|{{Nts|3599}} |align=right|{{Nts|0}} |- |87 |{{lippu|Kirgisia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan/|nommâ=Kyrgyzstan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250419185252/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan|vyerkkejum=2025-04-19}}</ref> |align=right|{{Nts|199951}} |align=right|{{Nts|191801}} |align=right|{{Nts|8150}} |align=right|{{Nts|4573}} |align=right|{{Nts|4573}} |align=right|{{Nts|0}} |- |88 |{{lippu|Senegal}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/|nommâ=Senegal|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143936/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|196722}} |align=right|{{Nts|192530}} |align=right|{{Nts|4192}} |align=right|{{Nts|3215}} |align=right|{{Nts|2684}} |align=right|{{Nts|531}} |- |89 |{{lippu|Syyria}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|nommâ=Syria|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251007110332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|vyerkkejum=2025-10-07}}</ref> |align=right|{{Nts|187437}} |align=right|{{Nts|185887}} |align=right|{{Nts|1550}} |align=right|{{Nts|2556}} |align=right|{{Nts|2363}} |align=right|{{Nts|193}} |- |90 |{{lippu|Kambodža}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|nommâ=Cambodia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|vyerkkejum=2021-06-10}}</ref> |align=right|{{Nts|181035}} |align=right|{{Nts|176515}} |align=right|{{Nts|4520}} |align=right|{{Nts|2973}} |align=right|{{Nts|2530}} |align=right|{{Nts|443}} |- |91 |{{lippu|Uruguay}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uruguay/|nommâ=Uruguay|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211216123435/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uruguay/|vyerkkejum=2021-12-16}}</ref> |align=right|{{Nts|176215}} |align=right|{{Nts|175015}} |align=right|{{Nts|1200}} |align=right|{{Nts|2251}} |align=right|{{Nts|1591}} |align=right|{{Nts|660}} |- |92 |{{lippu|Suriname}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/|nommâ=Suriname|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118155641/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|163820}} |align=right|{{Nts|156000}} |align=right|{{Nts|7820}} |align=right|{{Nts|2293}} |align=right|{{Nts|1907}} |align=right|{{Nts|386}} |- |93 |{{lippu|Tunisia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tunisia/|nommâ=Tunisia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110024851/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tunisia/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|163610}} |align=right|{{Nts|155360}} |align=right|{{Nts|8250}} |align=right|{{Nts|2643}} |align=right|{{Nts|1495}} |align=right|{{Nts|1148}} |- |94 |{{lippu|Bangladesh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/|nommâ=Bangladesh|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210730024842/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/|vyerkkejum=2021-07-30}}</ref> |align=right|{{Nts|148460}} |align=right|{{Nts|130170}} |align=right|{{Nts|18290}} |align=right|{{Nts|4993}} |align=right|{{Nts|4413}} |align=right|{{Nts|580}} |- |95 |{{lippu|Nepal}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/|nommâ=Nepal|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143940/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|147181}} |align=right|{{Nts|143351}} |align=right|{{Nts|3830}} |align=right|{{Nts|3159}} |align=right|{{Nts|3159}} |align=right|{{Nts|0}} |- |96 |{{lippu|Tadžikistan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tajikistan/|nommâ=Tajikistan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250713031044/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tajikistan/|vyerkkejum=2025-07-13}}</ref> |align=right|{{Nts|144100}} |align=right|{{Nts|141510}} |align=right|{{Nts|2590}} |align=right|{{Nts|4130}} |align=right|{{Nts|4130}} |align=right|{{Nts|0}} |- |97 |{{lippu|Kreikka}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|nommâ=Greece|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109063832/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|131957}} |align=right|{{Nts|130647}} |align=right|{{Nts|1310}} |align=right|{{Nts|14786}} |align=right|{{Nts|1110}} |align=right|{{Nts|13676}} |- |98 |{{lippu|Nicaragua}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nicaragua/|nommâ=Nicaragua|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260115152740/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nicaragua/|vyerkkejum=2026-01-15}}</ref> |align=right|{{Nts|130370}} |align=right|{{Nts|119990}} |align=right|{{Nts|10380}} |align=right|{{Nts|1253}} |align=right|{{Nts|2163}} |align=right|{{Nts|910}} |- |99 |{{lippu|Tave-Korea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-north/|nommâ=North Korea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210927094507/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-north/|vyerkkejum=2021-09-27}}</ref> |align=right|{{Nts|120538}} |align=right|{{Nts|120408}} |align=right|{{Nts|130}} |align=right|{{Nts|4102}} |align=right|{{Nts|1607}} |align=right|{{Nts|2495}} |- |100 |{{lippu|Malawi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malawi/|nommâ=Malawi|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malawi/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|118484}} |align=right|{{Nts|94080}} |align=right|{{Nts|24404}} |align=right|{{Nts|2857}} |align=right|{{Nts|2857}} |align=right|{{Nts|0}} |- |101 |{{lippu|Eritrea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/|nommâ=Eritrea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210121011902/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/|vyerkkejum=2021-01-21}}</ref> |align=right|{{Nts|117600}} |align=right|{{Nts|101000}} |align=right|{{Nts|16600}} |align=right|{{Nts|4074}} |align=right|{{Nts|1840}} |align=right|{{Nts|2234}} |- |102 |{{lippu|Benin}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/|nommâ=Benin|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250915200101/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/|vyerkkejum=2025-09-15}}</ref> |align=right|{{Nts|112622}} |align=right|{{Nts|110622}} |align=right|{{Nts|2000}} |align=right|{{Nts|2244}} |align=right|{{Nts|2123}} |align=right|{{Nts|121}} |- |103 |{{lippu|Honduras}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/honduras/|nommâ=Honduras|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210411181209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/honduras/|vyerkkejum=2021-04-11}}</ref> |align=right|{{Nts|112090}} |align=right|{{Nts|111890}} |align=right|{{Nts|200}} |align=right|{{Nts|2398}} |align=right|{{Nts|1575}} |align=right|{{Nts|823}} |- |104 |{{lippu|Liberia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia/|nommâ=Liberia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210319020318/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia|vyerkkejum=2021-03-19}}</ref> |align=right|{{Nts|111369}} |align=right|{{Nts|96320}} |align=right|{{Nts|15049}} |align=right|{{Nts|2246}} |align=right|{{Nts|1667}} |align=right|{{Nts|579}} |- |105 |{{lippu|Bulgaria}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/|nommâ=Bulgaria|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250830015437/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria|vyerkkejum=2025-08-30}}</ref> |align=right|{{Nts|110879}} |align=right|{{Nts|108489}} |align=right|{{Nts|2744}} |align=right|{{Nts|1806}} |align=right|{{Nts|1806}} |align=right|{{Nts|354}} |- |106 |{{lippu|Kuuba}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|nommâ=Cuba|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> |align=right|{{Nts|110860}} |align=right|{{Nts|109820}} |align=right|{{Nts|1040}} |align=right|{{Nts|3763.5}} |align=right|{{Nts|28.5}} |align=right|{{Nts|3735}} |- |107 |{{lippu|Guatemala}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/|nommâ=Guatemala|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210416041152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/|vyerkkejum=2021-04-16}}</ref> |align=right|{{Nts|108889}} |align=right|{{Nts|107159}} |align=right|{{Nts|1730}} |align=right|{{Nts|2067}} |align=right|{{Nts|1667}} |align=right|{{Nts|400}} |- |108 |{{lippu|Island}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/|nommâ=Iceland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210523194636/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/|vyerkkejum=2021-05-23}}</ref> |align=right|{{Nts|103000}} |align=right|{{Nts|100250}} |align=right|{{Nts|2750}} |align=right|{{Nts|4970}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|4970}} |- |109 |{{lippu|Maadâ-Korea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-south/|nommâ=South Korea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |align=right|{{Nts|99720}} |align=right|{{Nts|96920}} |align=right|{{Nts|2800}} |align=right|{{Nts|2650}} |align=right|{{Nts|237}} |align=right|{{Nts|2413}} |- |110 |{{lippu|Uŋgar}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|nommâ=Hungary|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> |align=right|{{Nts|93028}} |align=right|{{Nts|89608}} |align=right|{{Nts|3420}} |align=right|{{Nts|2106}} |align=right|{{Nts|2106}} |align=right|{{Nts|0}} |- |111 |{{lippu|Portugal}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal/|nommâ=Portugal|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109122645/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|92090}} |align=right|{{Nts|91470}} |align=right|{{Nts|620}} |align=right|{{Nts|3017}} |align=right|{{Nts|1224}} |align=right|{{Nts|1793}} |- |112 |{{lippu|Jordania}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/|nommâ=Jordan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210603094219/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/|vyerkkejum=2021-06-03}}</ref> |align=right|{{Nts|89342}} |align=right|{{Nts|88802}} |align=right|{{Nts|540}} |align=right|{{Nts|1770}} |align=right|{{Nts|1744}} |align=right|{{Nts|26}} |- |113 |{{lippu|Azerbaidžan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/|nommâ=Azerbaijan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210127171042/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/|vyerkkejum=2021-01-27}}</ref> |align=right|{{Nts|86600}} |align=right|{{Nts|82629}} |align=right|{{Nts|3971}} |align=right|{{Nts|2468}} |align=right|{{Nts|2468}} |align=right|{{Nts|0}} |- |114 |{{lippu|Nuorttâriijkâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/|nommâ=Austria|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110074413/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|83871}} |align=right|{{Nts|82445}} |align=right|{{Nts|1426}} |align=right|{{Nts|2524}} |align=right|{{Nts|2524}} |align=right|{{Nts|0}} |- |115 |{{lippu|Ovtâstum arabiemiirikodeh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/|nommâ=United Arab Emirates|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118040211/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|83600}} |align=right|{{Nts|83600}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2384}} |align=right|{{Nts|1066}} |align=right|{{Nts|1318}} |- |116 |{{lippu|Tsekki}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/czechia/|nommâ=Czechia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210413003102/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/czechia|vyerkkejum=2021-04-13}}</ref> |align=right|{{Nts|78867}} |align=right|{{Nts|77247}} |align=right|{{Nts|1620}} |align=right|{{Nts|2046}} |align=right|{{Nts|2046}} |align=right|{{Nts|0}} |- |117 |{{lippu|Serbia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/|nommâ=Serbia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204144154/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|77474}} |align=right|{{Nts|77474}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2322}} |align=right|{{Nts|2322}} |align=right|{{Nts|0}} |- |118 |{{lippu|Panama}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/panama/|nommâ=Panama|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260114023146/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/panama/|vyerkkejum=2026-01-14}}</ref> |align=right|{{Nts|75420}} |align=right|{{Nts|74340}} |align=right|{{Nts|1080}} |align=right|{{Nts|3177}} |align=right|{{Nts|687}} |align=right|{{Nts|2490}} |- |119 |{{lippu|Sierra Leone}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sierra-leone/|nommâ=Sierra Leone|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210403133725/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sierra-leone/|vyerkkejum=2021-04-03}}</ref> |align=right|{{Nts|71740}} |align=right|{{Nts|71620}} |align=right|{{Nts|120}} |align=right|{{Nts|1495}} |align=right|{{Nts|1093}} |align=right|{{Nts|402}} |- |120 |{{lippu|Irland}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/|nommâ=Ireland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210118202615/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/|vyerkkejum=2021-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|70273}} |align=right|{{Nts|68883}} |align=right|{{Nts|1390}} |align=right|{{Nts|1938}} |align=right|{{Nts|490}} |align=right|{{Nts|1448}} |- |121 |{{lippu|Georgia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/georgia/|nommâ=Georgia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250430021230/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/georgia/|vyerkkejum=2025-04-30}}</ref> |align=right|{{Nts|69700}} |align=right|{{Nts|69700}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2124}} |align=right|{{Nts|1814}} |align=right|{{Nts|310}} |- |122 |{{lippu|Sri Lanka}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|nommâ=Sri Lanka|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|vyerkkejum=2021-12-17}}</ref> |align=right|{{Nts|65610}} |align=right|{{Nts|64630}} |align=right|{{Nts|980}} |align=right|{{Nts|1340}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1340}} |- |123 |{{lippu|Liettua}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lithuania/|nommâ=Lithuania|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210622180812/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lithuania/|vyerkkejum=2021-06-22}}</ref> |align=right|{{Nts|65300}} |align=right|{{Nts|62680}} |align=right|{{Nts|2620}} |align=right|{{Nts|1635}} |align=right|{{Nts|1545}} |align=right|{{Nts|90}} |- |124 |{{lippu|Latvia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia/|nommâ=Latvia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109203805/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|64589}} |align=right|{{Nts|62249}} |align=right|{{Nts|2340}} |align=right|{{Nts|1868}} |align=right|{{Nts|1370}} |align=right|{{Nts|498}} |- |126 |{{lippu|Togo}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/togo/|nommâ=Togo|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231012171517/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/togo/|vyerkkejum=2023-10-12}}</ref> |align=right|{{Nts|56785}} |align=right|{{Nts|54385}} |align=right|{{Nts|2400}} |align=right|{{Nts|1936}} |align=right|{{Nts|1880}} |align=right|{{Nts|56}} |- |127 |{{lippu|Kroatia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/|nommâ=Croatia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240216034630/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/|vyerkkejum=2024-02-16}}</ref> |align=right|{{Nts|56594}} |align=right|{{Nts|55974}} |align=right|{{Nts|620}} |align=right|{{Nts|8072}} |align=right|{{Nts|2237}} |align=right|{{Nts|5835}} |- |128 |{{lippu|Bosnia-Hercegovina}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bosnia-and-herzegovina/|nommâ=Bosnia and Herzegovina|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210124195757/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bosnia-and-herzegovina/|vyerkkejum=2021-01-24}}</ref> |align=right|{{Nts|51197}} |align=right|{{Nts|51187}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|1563}} |align=right|{{Nts|1543}} |align=right|{{Nts|20}} |- |129 |{{lippu|Costa Rica}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/costa-rica/|nommâ=Costa Rica|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111084149/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/costa-rica/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|51100}} |align=right|{{Nts|51060}} |align=right|{{Nts|40}} |align=right|{{Nts|1951}} |align=right|{{Nts|661}} |align=right|{{Nts|1290}} |- |130 |{{lippu|Slovakia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia/|nommâ=Slovakia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210319021658/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia|vyerkkejum=2021-03-19}}</ref> |align=right|{{Nts|49035}} |align=right|{{Nts|48105}} |align=right|{{Nts|930}} |align=right|{{Nts|1587}} |align=right|{{Nts|1587}} |align=right|{{Nts|0}} |- |131 |{{lippu|Dominikaanisâš täsiväldi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominican-republic/|nommâ=Dominican Republic|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210730042746/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominican-republic/|vyerkkejum=2021-07-30}}</ref> |align=right|{{Nts|48670}} |align=right|{{Nts|48320}} |align=right|{{Nts|350}} |align=right|{{Nts|1664}} |align=right|{{Nts|376}} |align=right|{{Nts|1288}} |- |132 |{{lippu|Eestieennâm}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/estonia/|nommâ=Estonia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230929053321/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/estonia/|vyerkkejum=2023-09-29}}</ref> |align=right|{{Nts|45228}} |align=right|{{Nts|42388}} |align=right|{{Nts|2840}} |align=right|{{Nts|4451}} |align=right|{{Nts|657}} |align=right|{{Nts|3794}} |- |133 |{{lippu|Tanska}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|nommâ=Denmark|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|vyerkkejum=2021-07-05}}</ref> |align=right|{{Nts|43094}} |align=right|{{Nts|42434}} |align=right|{{Nts|660}} |align=right|{{Nts|7455}} |align=right|{{Nts|141}} |align=right|{{Nts|7314}} |- |134 |{{lippu|Vuáládâhenâmeh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/|nommâ=Netherlands|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/|vyerkkejum=2022-05-13}}</ref> |align=right|{{Nts|41543}} |align=right|{{Nts|33893}} |align=right|{{Nts|7650}} |align=right|{{Nts|1504}} |align=right|{{Nts|1053}} |align=right|{{Nts|451}} |- |135 |{{lippu|Sveicci}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/switzerland/|nommâ=Switzerland|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241114180445/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/switzerland/|vyerkkejum=2024-11-14}}</ref> |align=right|{{Nts|41277}} |align=right|{{Nts|39997}} |align=right|{{Nts|1280}} |align=right|{{Nts|1770}} |align=right|{{Nts|1770}} |align=right|{{Nts|0}} |- |136 |{{lippu|Bhutan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/|nommâ=Bhutan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220530134529/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/|vyerkkejum=2022-05-30}}</ref> |align=right|{{Nts|38394}} |align=right|{{Nts|38394}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1136}} |align=right|{{Nts|1136}} |align=right|{{Nts|0}} |- |137 |{{lippu|Guinea-Bissau}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|nommâ=Guinea-Bissau|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|36125}} |align=right|{{Nts|28120}} |align=right|{{Nts|8005}} |align=right|{{Nts|1112}} |align=right|{{Nts|762}} |align=right|{{Nts|350}} |- |138 |{{lippu|Taiwan}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/taiwan/|nommâ=Taiwan|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109223447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/taiwan/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|35980}} |align=right|{{Nts|32260}} |align=right|{{Nts|3720}} |align=right|{{Nts|1566.3}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1566.3}} |- |139 |{{lippu|Moldova}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|nommâ=Moldova|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|vyerkkejum=2021-01-05}}</ref> |align=right|{{Nts|33851}} |align=right|{{Nts|32891}} |align=right|{{Nts|960}} |align=right|{{Nts|1885}} |align=right|{{Nts|1885}} |align=right|{{Nts|0}} |- |140 |{{lippu|Belgia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/|nommâ=Belgium|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109104644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|30528}} |align=right|{{Nts|30278}} |align=right|{{Nts|250}} |align=right|{{Nts|1363.5}} |align=right|{{Nts|1297}} |align=right|{{Nts|66.5}} |- |141 |{{lippu|Lesotho}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|nommâ=Lesotho|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231102150309/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|vyerkkejum=2023-11-02}}</ref> |align=right|{{Nts|30355}} |align=right|{{Nts|30355}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1106}} |align=right|{{Nts|1106}} |align=right|{{Nts|0}} |- |142 |{{lippu|Armenia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/|nommâ=Armenia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210104184358/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/|vyerkkejum=2021-01-04}}</ref> |align=right|{{Nts|29743}} |align=right|{{Nts|28203}} |align=right|{{Nts|1540}} |align=right|{{Nts|1570}} |align=right|{{Nts|1570}} |align=right|{{Nts|0}} |- |143 |{{lippu|Salomonsuolluuh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/|nommâ=Solomon Islands|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211022092556/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/|vyerkkejum=2021-10-22}}</ref> |align=right|{{Nts|28896}} |align=right|{{Nts|27986}} |align=right|{{Nts|910}} |align=right|{{Nts|5313}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|5313}} |- |144 |{{lippu|Albania}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/albania/|nommâ=Albania|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211217104041/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/albania/|vyerkkejum=2021-12-17}}</ref> |align=right|{{Nts|28748}} |align=right|{{Nts|27398}} |align=right|{{Nts|1350}} |align=right|{{Nts|1053}} |align=right|{{Nts|691}} |align=right|{{Nts|362}} |- |145 |{{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea/|nommâ=Equatorial Guinea|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109235259/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|28051}} |align=right|{{Nts|28051}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|824}} |align=right|{{Nts|528}} |align=right|{{Nts|296}} |- |146 |{{lippu|Burundi}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burundi/|nommâ=Burundi|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210122232849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burundi/|vyerkkejum=2021-01-22}}</ref> |align=right|{{Nts|27830}} |align=right|{{Nts|25680}} |align=right|{{Nts|2150}} |align=right|{{Nts|1140}} |align=right|{{Nts|1140}} |align=right|{{Nts|0}} |- |147 |{{lippu|Haiti}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/|nommâ=Haiti|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210209014627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/|vyerkkejum=2021-02-09}}</ref> |align=right|{{Nts|27750}} |align=right|{{Nts|27560}} |align=right|{{Nts|190}} |align=right|{{Nts|2147}} |align=right|{{Nts|376}} |align=right|{{Nts|1771}} |- |148 |{{lippu|Ruanda}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/rwanda/|nommâ=Rwanda|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260113152528/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/rwanda/|vyerkkejum=2026-01-13}}</ref> |align=right|{{Nts|26338}} |align=right|{{Nts|24668}} |align=right|{{Nts|1670}} |align=right|{{Nts|930}} |align=right|{{Nts|930}} |align=right|{{Nts|0}} |- |149 |{{lippu|Tave-Makedonia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/|nommâ=North Macedonia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210121024841/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/|vyerkkejum=2021-01-21}}</ref> |align=right|{{Nts|25713}} |align=right|{{Nts|25433}} |align=right|{{Nts|280}} |align=right|{{Nts|838}} |align=right|{{Nts|838}} |align=right|{{Nts|0}} |- |150 |{{lippu|Djibouti}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/djibouti/|nommâ=Djibouti|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109085133/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/djibouti|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|23200}} |align=right|{{Nts|23180}} |align=right|{{Nts|20}} |align=right|{{Nts|842}} |align=right|{{Nts|528}} |align=right|{{Nts|314}} |- |151 |{{lippu|Belize}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/|nommâ=Belize|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109132306/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|22966}} |align=right|{{Nts|22806}} |align=right|{{Nts|160}} |align=right|{{Nts|910}} |align=right|{{Nts|542}} |align=right|{{Nts|368}} |- |152 |{{lippu|Israel}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/|nommâ=Israel|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250414141120/https://www.cia.gov./the-world-factbook/countries/israel/|vyerkkejum=2025-04-14}}</ref> |align=right|{{Nts|21937}} |align=right|{{Nts|21497}} |align=right|{{Nts|440}} |align=right|{{Nts|1341}} |align=right|{{Nts|1068}} |align=right|{{Nts|273}} |- |153 |{{lippu|El Salvador}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/el-salvador/|nommâ=El Salvador|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210507021641/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/el-salvador/|vyerkkejum=2021-05-07}}</ref> |align=right|{{Nts|21041}} |align=right|{{Nts|20721}} |align=right|{{Nts|320}} |align=right|{{Nts|897}} |align=right|{{Nts|590}} |align=right|{{Nts|307}} |- |154 |{{lippu|Slovenia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovenia/|nommâ=Slovenia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109194253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovenia/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|20273}} |align=right|{{Nts|20151}} |align=right|{{Nts|122}} |align=right|{{Nts|1257.6}} |align=right|{{Nts|1211}} |align=right|{{Nts|46.6}} |- |156 |{{lippu|Fidži}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/fiji/|nommâ=Fiji|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the|vyerkkejum=2021-08-27}}</ref> |align=right|{{Nts|18274}} |align=right|{{Nts|18274}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1129}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1129}} |- |157 |{{lippu|Kuwait}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/|nommâ=Kuwait|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250528133005/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/|vyerkkejum=2025-05-28}}</ref> |align=right|{{Nts|17818}} |align=right|{{Nts|17818}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|974}} |align=right|{{Nts|475}} |align=right|{{Nts|499}} |- |158 |{{lippu|Eswatini}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eswatini/|nommâ=Eswatini|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181231101755/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/wz.html|vyerkkejum=2018-12-31}}</ref> |align=right|{{Nts|17364}} |align=right|{{Nts|17204}} |align=right|{{Nts|160}} |align=right|{{Nts|546}} |align=right|{{Nts|546}} |align=right|{{Nts|0}} |- |159 |{{lippu|Nuorttâ-Timor}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/timor-leste/|nommâ=Timor-Leste|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110035005/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/timor-leste|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|14874}} |align=right|{{Nts|14874}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|959}} |align=right|{{Nts|253}} |align=right|{{Nts|706}} |- |160 |{{lippu|Bahama}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahamas-the/|nommâ=The Bahamas|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126031906/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahamas-the/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|13880}} |align=right|{{Nts|10010}} |align=right|{{Nts|3870}} |align=right|{{Nts|3542}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|3542}} |- |161 |{{lippu|Montenegro}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/|nommâ=Montenegro|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210108060348/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/|vyerkkejum=2021-01-08}}</ref> |align=right|{{Nts|13812}} |align=right|{{Nts|13452}} |align=right|{{Nts|360}} |align=right|{{Nts|973.5}} |align=right|{{Nts|680}} |align=right|{{Nts|293.5}} |- |162 |{{lippu|Vanuatu}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu/|nommâ=Vanuatu|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109132322/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|12189}} |align=right|{{Nts|12189}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2528}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|2528}} |- |164 |{{lippu|Qatar}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/qatar/|nommâ=Qatar|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210709105408/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/qatar/|vyerkkejum=2021-07-09}}</ref> |align=right|{{Nts|11586}} |align=right|{{Nts|11586}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|650}} |align=right|{{Nts|87}} |align=right|{{Nts|563}} |- |165 |{{lippu|Gambia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/|nommâ=The Gambia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210403011250/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/|vyerkkejum=2021-04-03}}</ref> |align=right|{{Nts|11300}} |align=right|{{Nts|10120}} |align=right|{{Nts|1180}} |align=right|{{Nts|829}} |align=right|{{Nts|749}} |align=right|{{Nts|80}} |- |166 |{{lippu|Jamaika}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jamaica/|nommâ=Jamaica|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111023238/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jamaica|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|10991}} |align=right|{{Nts|10831}} |align=right|{{Nts|160}} |align=right|{{Nts|1022}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1022}} |- |168 |{{lippu|Libanon}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lebanon/|nommâ=Lebanon|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210111113708/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lebanon/|vyerkkejum=2021-01-11}}</ref> |align=right|{{Nts|10400}} |align=right|{{Nts|10230}} |align=right|{{Nts|170}} |align=right|{{Nts|709}} |align=right|{{Nts|484}} |align=right|{{Nts|225}} |- |169 |{{lippu|Kypros}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/|nommâ=Cyprus|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109202203/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|9251}} |align=right|{{Nts|9241}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|804}} |align=right|{{Nts|156}} |align=right|{{Nts|648}} |- |172 |{{lippu|Brunei}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brunei/|nommâ=Brunei|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html|vyerkkejum=2015-07-21}}</ref> |align=right|{{Nts|5765}} |align=right|{{Nts|5265}} |align=right|{{Nts|500}} |align=right|{{Nts|427}} |align=right|{{Nts|266}} |align=right|{{Nts|161}} |- |173 |{{lippu|Trinidad já Tobago}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago/|nommâ=Trinidad and Tobago|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|5128}} |align=right|{{Nts|5128}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|362}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|362}} |- |175 |{{lippu|Kap Verde}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|nommâ=Cabo Verde|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240114115644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|vyerkkejum=2024-01-14}}</ref> |align=right|{{Nts|4033}} |align=right|{{Nts|4033}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|965}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|965}} |- |177 |{{lippu|Samoa}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/|nommâ=Samoa|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231013114555/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/|vyerkkejum=2023-10-13}}</ref> |align=right|{{Nts|2831}} |align=right|{{Nts|2821}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|403}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|403}} |- |178 |{{lippu|Luxemburg}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg/|nommâ=Luxembourg|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109075735/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|2586}} |align=right|{{Nts|2586}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|327}} |align=right|{{Nts|327}} |align=right|{{Nts|0}} |- |179 |{{lippu|Komoreh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/comoros/|nommâ=Comoros|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110042946/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/comoros|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> |align=right|{{Nts|2235}} |align=right|{{Nts|2235}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|340}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|340}} |- |180 |{{lippu|Mauritius}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius/|nommâ=Mauritius|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118092211/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|2040}} |align=right|{{Nts|2030}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|177}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|177}} |- |184 |{{lippu|Sao Tome já Principe}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sao-tome-and-principe/|nommâ=São Tomé and Príncipe|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409145152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sao-tome-and-principe/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref> |align=right|{{Nts|964}} |align=right|{{Nts|964}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|209}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|209}} |- |186 |{{lippu|Kiribati}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/|nommâ=Kiribati|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143718/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|811}} |align=right|{{Nts|811}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1143}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1143}} |- |187 |{{lippu|Bahrain}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahrain/|nommâ=Bahrain|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211120193210/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahrain/|vyerkkejum=2021-11-20}}</ref> |align=right|{{Nts|760}} |align=right|{{Nts|760}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|161}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|161}} |- |188 |{{lippu|Dominica}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/|nommâ=Dominica|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210124230138/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/|vyerkkejum=2021-01-24}}</ref> |align=right|{{Nts|751}} |align=right|{{Nts|751}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|148}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|148}} |- |189 |{{lippu|Tonga}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tonga/|nommâ=Tonga|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109192022/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tonga|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|747}} |align=right|{{Nts|717}} |align=right|{{Nts|30}} |align=right|{{Nts|419}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|419}} |- |190 |{{lippu|Singapore}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore/|nommâ=Singapore|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210320131051/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore|vyerkkejum=2021-03-20}}</ref> |align=right|{{Nts|719}} |align=right|{{Nts|709.2}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|193}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|193}} |- |191 |{{lippu|Mikronesia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/|nommâ=Micronesia Federated States Of|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210126143854/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/|vyerkkejum=2021-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|702}} |align=right|{{Nts|702}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|6112}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|6112}} |- |192 |{{lippu|Saint Lucia}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/|nommâ=Saint Lucia|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220212013122/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/|vyerkkejum=2022-02-12}}</ref> |align=right|{{Nts|616}} |align=right|{{Nts|606}} |align=right|{{Nts|10}} |align=right|{{Nts|158}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|158}} |- |195 |{{lippu|Andorra}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/|nommâ=Andorra|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/|vyerkkejum=2022-07-06}}</ref> |align=right|{{Nts|468}} |align=right|{{Nts|468}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|118}} |align=right|{{Nts|118}} |align=right|{{Nts|0}} |- |197 |{{lippu|Palau}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau/|nommâ=Palau|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210109110934/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau|vyerkkejum=2021-01-09}}</ref> |align=right|{{Nts|459}} |align=right|{{Nts|459}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1519}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|1519}} |- |198 |{{lippu|Seychelleh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/|nommâ=Seychelles|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118085040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> |align=right|{{Nts|455}} |align=right|{{Nts|455}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|491}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|491}} |- |200 |{{lippu|Antigua já Barbuda}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/|nommâ=Antigua and Barbuda|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210827032000/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/|vyerkkejum=2021-08-27}}</ref> |align=right|{{Nts|443}} |align=right|{{Nts|443}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|153}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|153}} |- |201 |{{lippu|Barbados}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/barbados/|nommâ=Barbados|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210123091149/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/barbados/|vyerkkejum=2021-01-23}}</ref> |align=right|{{Nts|430}} |align=right|{{Nts|430}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|97}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|97}} |- |204 |{{lippu|Saint Vincent já Grenadiineh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-vincent-and-the-grenadines/|nommâ=Saint Vincent and the Grenadines|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240112025207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-vincent-and-the-grenadines/|vyerkkejum=2024-01-12}}</ref> |align=right|{{Nts|389}} |align=right|{{Nts|389}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|84}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|84}} |- |207 |{{lippu|Grenada}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/grenada/|nommâ=Grenada|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220811231159/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/grenada/|vyerkkejum=2022-08-11}}</ref> |align=right|{{Nts|344}} |align=right|{{Nts|344}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|121}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|121}} |- |208 |{{lippu|Malta}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malta/|nommâ=Malta|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210402195116/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malta/|vyerkkejum=2021-04-02}}</ref> |align=right|{{Nts|316}} |align=right|{{Nts|316}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|196.8}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|196.8}} |- |209 |{{lippu|Malediiveh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/maldives/|nommâ=Maldives|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260130092321/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/maldives/|vyerkkejum=2026-01-30}}</ref> |align=right|{{Nts|298}} |align=right|{{Nts|298}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|644}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|644}} |- |211 |{{lippu|Saint Kitts já Nevis}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-kitts-and-nevis/|nommâ=Saint Kitts and Nevis|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201205061139/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/sc.html|vyerkkejum=2020-12-05}}</ref> |align=right|{{Nts|261}} |align=right|{{Nts|261}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|135}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|135}} |- |217 |{{lippu|Marshallsuolluuh}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/|nommâ=Marshall Islands|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210204143516/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/|vyerkkejum=2021-02-04}}</ref> |align=right|{{Nts|181}} |align=right|{{Nts|181}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|370.4}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|370.4}} |- |219 |{{lippu|Liechtenstein}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/|nommâ=Liechtenstein|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210310115106/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/|vyerkkejum=2021-03-10}}</ref> |align=right|{{Nts|160}} |align=right|{{Nts|160}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|75}} |align=right|{{Nts|75}} |align=right|{{Nts|0}} |- |227 |{{lippu|San Marino}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/san-marino/|nommâ=San Marino|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210112213547/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/san-marino/|vyerkkejum=2021-01-12}}</ref> |align=right|{{Nts|61}} |align=right|{{Nts|61}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|37}} |align=right|{{Nts|37}} |align=right|{{Nts|0}} |- |236 |{{lippu|Tuvalu}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tuvalu/|nommâ=Tuvalu|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210112151520/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tuvalu/|vyerkkejum=2021-01-12}}</ref> |align=right|{{Nts|26}} |align=right|{{Nts|26}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|24}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|24}} |- |238 |{{lippu|Naoero}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/|nommâ=Naoero|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210812172003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/|vyerkkejum=2021-08-12}}</ref> |align=right|{{Nts|21}} |align=right|{{Nts|21}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|30}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|30}} |- |249 |{{lippu|Monaco}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/monaco/|nommâ=Monaco|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20211230233800/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/monaco/|vyerkkejum=2021-12-30}}</ref> |align=right|{{Nts|2}} |align=right|{{Nts|2}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|10.1}} |align=right|{{Nts|6}} |align=right|{{Nts|4.1}} |- |250 |{{lippu|Vatikaanriijkâ}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|nommâ=Holy See (Vatican City)|čujottum=3.8.2025|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220126204237/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|vyerkkejum=2022-01-26}}</ref> |align=right|{{Nts|0.44}} |align=right|{{Nts|0.44}} |align=right|{{Nts|0}} |align=right|{{Nts|3.4}} |align=right|{{Nts|3.4}} |align=right|{{Nts|0}} |} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Listoh staatâin|* vijđoduv mield]] qle33dl0we2nbw2hlhsngvu6be094kz 0 27894 159736 155297 2026-09-26T01:48:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159736 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Uganda Topography.png|thumb|Uganda topografisâš kárttá]] Taat lii '''listo [[Uganda]] vaarijn'''. Uganda alemus vääri lii [[Mount Speke]], mii paijaan {{Nts|4990}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/226220/mount-speke.html|nommâ=Mount Speke|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Láá kuittâg meiddei motomeh käldeeh, moi mield Uganda alemus vääri lii [[Margherita Peak]] ({{Nts|5110}}&nbsp;m).<ref name="cia-uganda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|nommâ=Uganda|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-16|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210213104751/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/|vyerkkejum=2021-02-13}}</ref> == Listo == {| class="wikitable sortable" ! Alodâh ! Nommâ ! Kuávlu ! Koordinaateh ! Käldee |- | {{Nts|4990}} m | [[Mount Speke]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|24|7.2|N|29|53|31.2|E|format=dms}} | rowspan="10" align="center" | <ref name="geonamesuganda">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/UG/highest-mountains-in-uganda.html|nommâ=Uganda - Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |- | {{Nts|4752}} m | [[Baker]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|21|54.0|N|29|53|34.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|4715}} m | [[Mount Gessi]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|25|19.2|N|29|55|4.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|4627}} m | [[Mount Luigi di Savoia]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|20|2.4|N|29|53|27.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4321}} m | [[Jacksons Summit]] | [[Nuorttâkuávlu (Uganda)|Nuorttâ]] | {{coord|1|6|10.8|N|34|31|33.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4253}} m | [[Watamagufu]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|16|30.0|N|29|54|18.0|E|format=dms}} |- | {{Nts|4209}} m | [[Mubiyi]] | [[Nuorttârkuávlu (Uganda)|Nuorttâ]] | {{coord|1|7|26.4|N|34|34|15.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4152}} m | [[Rukenga]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|19|12.0|N|29|55|48.0|E|format=dms}} |- | {{Nts|4008}} m | [[Nyamyalilo]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|15|3.6|N|29|55|4.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|3536}} m | [[Ruato]] | [[Viestârkuávlu (Uganda)|Viestâr]] | {{coord|0|11|27.6|N|29|51|28.8|E|format=dms}} |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of Uganda}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik väärih staatâ mield}} [[Luokka:Listoh Uganda eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Uganda väärih]] [[Luokka:Uganda väärih|*]] 4crmfuu9poxylytstu8k9u4a9hxuugy 0 27900 159663 150798 2026-09-26T01:28:02Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159663 wikitext text/x-wiki '''Kinttâlpeivi''' lii ristâlâš juhlepeivi, mii viättoo 40 peivid [[juovlah|juovlâi]] maŋa ađai [[kuovâmáánu 2.]] peeivi ton mušton, et [[Jeesus]] tolvui 40 peeivi ahasâžžân [[Jerualem nubbe temppâl|temppâlân]] já [[Simeon]] sivnedij suu.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://katolinen.fi/?page_id=302|nommâ=Liturginen kalenteri|almostittem=katolinen.fi|čujottum=2025-08-17|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20170817043455/http://katolinen.fi/?page_id=302|vyerkkejum=2017-08-17}}</ref> ==Anarâš-kalender== Anarâš-kalenderist kinttâlpeivi lii ain [[Merkkâohoh|kinttâlpeivoho]] pasepeeivi. Peivi lii Nieidâ Máárjá nuuvtkočodum putestem. Talle tovlááh sämmiliih peskidii [[savzâ|saavzâi]] tälviulloid meddâl. Tain suulâin tohhii išedeh še [[Reisvuonmätki|Reisvuonmääđhi]], veikkâ táválávt talle lijjii korrâ puolâšeh, mut meiddei korrâ puurgah-uv. Kinttâlpeeivi rahttâsškuottii ovdiih anarâšäijiheh tälvikoddepiivdon.<ref name="kalender1996">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Kuovâmáánu|Almostittem=Anarâš-kalender 1996|Äigimuddo=1996|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref><ref name="kalender2013">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Kuovâmáánu|Almostittem=Anarâš-kalender 2013|Äigimuddo=2013|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref><ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2025-08-17|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> Anarâš-kalenderist kinttâlpeivi lii táválávt [[kuovâmáánu]] aalgâst, mut motomin tot lii [[uđđâivemáánu]] loopâst: {{col div|colwidth=15em}} * 1996: 11.2. * 1997: 2.2. * 1998: 8.2. * 2000: 6.2. * 2002: 3.2. * 2004: 8.2. * 2005: 30.1. * 2006: 5.2. * 2007: 4.2. * 2009: 8.2. * 2010: 7.2. * 2011: 6.2. * 2012: 5.2. * 2013: 3.2. * 2014: 2.2. * 2015: 8.2. * 2016: 31.1. * 2017: 5.2. * 2018: 4.2. * 2019: 3.2. * 2021: 7.2. * 2022: 6.2. * 2023: 5.2. * 2024: 4.2. * 2025: 2.2. {{Col div end}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Anarâš-kalender merkkâpeeivih]] [[Luokka:Kuovâmáánu juhlepeeivih]] [[Luokka:Ristâliih juhlepeeivih]] o5v30ivwt3novja9n156mjmqcargvax 0 27910 160004 150800 2026-09-26T03:05:17Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160004 wikitext text/x-wiki '''Suomâ Kulttuurruttârááju rs''' lii priivaat siäđus, mii oovded tiettuu, taiđuu já kulttuur [[Suomâ|Suomâst]]. Tot vuáđudui kuovâmáánu 27. peeivi&nbsp;1939.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/historia/|nommâ=Historia|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kulttuurruttâráájun kuleh kuávdášruttârááju já 17 eennâmkodderuttârááijud. Siättus haldâttâsâst láá 12&nbsp;jesânid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/organisaatio/|nommâ=Organisaatio|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ohtâ siättus vuáđudeijein lâi [[Lauri Aadolf Puntila|L.&nbsp;A.&nbsp;Puntila]]. Ive&nbsp;1937 aalgâst sun čaalij [[Suomâ Kovelostâ|Suomâ Koveloostân]] artikkâl, mast vuosmuu tove oovdânpuohtui juurdâ Kulttuurruttârááju vuáđđudmist. Čohčuv&nbsp;1938 Puntila ornij vuáđudemčuággim. Suulân 30&nbsp;000 [[Aalmugškovlâ|aalmugškovlâlâžžâd]] čoggii 2,7 miljovn märkkid 170&nbsp;000 syemmiliist. Ton lasseen uárnejui skeŋkkâčuággim várálub skeŋkkejeijeid.<ref name=":0" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-5807756|nommâ=Kulttuurirahaston perustamiseen rahaa antaneiden nimet verkossa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2007-10-26|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kulttuurruttârááju tooimân kuleh išeruuđâi já palhâšuumij jyehim, tuáhtár [[Juhani Kirpilä]] skeŋkkim [[Taaiđâpäikki Kirpilä]], jyehi kuálmád ive uárnejum [[Mirjam Helin -laavlâkišto]], Mirjam Helin -akatemia, residensohjelm taidâráid já jieškote-uvlágáneh haavah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/toiminta/|nommâ=Toiminta|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Išeruttâ == Kulttuurruttârááju juáhá ihásávt išeruuđâid. Tast lii nelji uuccâmääigi. Kuávdášruttârááju uuccâmääigih láá njuhčâmáánust, porgemáánust já roovvâdmáánust. Eennâmkodderuttârááju uuccâmäigi lii uđđâive–kuovâmáánust.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/apurahat/|nommâ=Apurahat|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Mieđettum išeruuđâi árvu lii lasanâm ucánjáhháá 2020-lovvoost. Ive&nbsp;2020 tot lâi 45 miljovn eurod.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/apurahat/yleista-apurahoista/|nommâ=Yleistä apurahoista|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250906163739/https://skr.fi/apurahat/yleista-apurahoista/|vyerkkejum=2025-09-06}}</ref> Ive&nbsp;2024 Kulttuurruttârááju vuástávaaldij 22&nbsp;000 išeruttâucâmuššâd já mieđettij 2&nbsp;700 išeruttâd, moi árvu lâi ohtsis 55,2 miljovn eurod.<ref name=":1" /> Ive&nbsp;2024 taiđuu išeruuđâin 31&nbsp;% juáhhojii kovetaiđui, 23&nbsp;% nuottâtaiđui, 16&nbsp;% čaittâlemtaiđui, 10&nbsp;% kirjálâšvuotân já 20&nbsp;% eres taiđuid. Tiettuu išeruuđâin vist 26&nbsp;% juáhhojii humanistlii tiettui, 21&nbsp;% talhâstiettui, 18&nbsp;% ohtsâškoddetiettui, 14&nbsp;% luándutiettui já 21&nbsp;% eres tiettuid.<ref name=":2" /> Išeruttâ lii mieđettum meid sämikielâi já -kulttuur oovdedmân. Kuhháá Kulttuurruttârááju njunošäššialmajin porgâm [[Paavo Hohti]] išedij [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] finniđ stuorrâ išeruuđâ, moin servi puovtij orniđ [[kielâpiervâl]] vittâ ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/07/paavo-hohti-in-memoriam/|nommâ=Paavo Hohti in memoriam|tahhee=Morottaja, Matti|äigimuddo=2025-08-07|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=smn}}</ref> Vorrâsub ovdâmerkkân láá [[Čyeti čälled anarâškielân]] -haahâ, mii finnij 90&nbsp;000 eurod ive&nbsp;2020 teevstâi kielâtipšomân já toimâtmân, sehe [[Aalto-ollâopâttâh|Aalto-ollâopâttuv]] totkeejuávhu haahâ, mii oovded [[Tahojiermi|tahojiermipiergâsijd]] [[Pajekielâ|pajekielân]]. Tot finnij 200&nbsp;000 euro išeruuđâ ive&nbsp;2025.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/apurahat/myonnetyt-apurahat/|nommâ=Myönnetyt apurahat|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Eennâmkodderuttâráájuh == Eennâmkodderuttâráájui ulmen lii kattiđ já ovdediđ eennâmkode kulttuur. {| class="wikitable sortable" ! Eennâmkodde ! Vuáđudemihe ! Jiečânâs ruttârááju ! Oovdiš ruttârááju |- | [[Maadâ-Kärjil eennâmkodde|Maadâ-Kärjil]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/etela-karjalan-rahasto/|nommâ=Etelä-Karjala|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-21|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1962 | 1962 | – |- | [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/etela-pohjanmaa/|nommâ=Etelä-Pohjanmaa|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-14|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1959 | 1963 | Pohjanmaa ruttârááju |- | [[Maadâ-Savo eennâmkodde|Maadâ-Savo]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/etela-savo/|nommâ=Etelä-Savo|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-06-10|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1961 | 1961 | – |- | [[Kanta-Häme eennâmkodde|Häme]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/hame/|nommâ=Häme|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-14|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1960 | 1960 | – |- | [[Kainuu eennâmkodde|Kainuu]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/kainuu/|nommâ=Kainuu|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-07|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |- | [[Koskâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Koskâ-Pohjanmaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/keski-pohjanmaa/|nommâ=Keski-Pohjanmaa|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-04-10|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1959 | 1963 | Pohjanmaa ruttârááju |- | [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde|Koskâ-Suomâ]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/keski-suomi/|nommâ=Keski-Suomi|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-16|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1958 | 1958 | – |- | [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/kymenlaakso/|nommâ=Kymenlaakso|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-21|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1960 | 1960 | – |- | [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/lappi/|nommâ=Lappi|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-24|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |- | [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/pirkanmaa/|nommâ=Pirkanmaa|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1961 | 1961 | – |- | [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/pohjois-karjala/|nommâ=Pohjois-Karjala|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-18|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1961 | 1961 | – |- | [[Tave-Pohjanmaa eennâmkodde|Tave-Pohjanmaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/pohjois-pohjanmaa/|nommâ=Pohjois-Pohjanmaa|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-16|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |- | [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/pohjois-savo/|nommâ=Pohjois-Savo|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1963 | 1963 | – |- | [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/paijat-hame/|nommâ=Päijät-Häme|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-27|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1971 | 1971 | – |- | [[Satakunta eennâmkodde|Satakunta]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/satakunta/|nommâ=Satakunta|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1959 | 1959 | – |- | [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/uusimaa/|nommâ=Uusimaa|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-15|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1963 | 1963 | – |- | [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]] <ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://skr.fi/tietoa-meista/maakuntarahastot/varsinais-suomi/|nommâ=Varsinais-Suomi|almostittem=Suomen Kulttuurirahasto - SKR|äigimuddo=2025-05-20|čujottum=2025-08-18|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> | 1964 | 1964 | – |} == Fáádást eres soojijn == * [https://skr.fi/ Suomâ Kulttuurruttârááju päikkisijđoh] {{fi}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Syemmiliih kulttuurornijdumeh]] [[Luokka:Syemmiliih ruttâráájuh]] [[Luokka:Syemmiliih siättuseh]] ak5h3nwhrqm6y9ktftjabyqgngycth5 0 27936 159730 155275 2026-09-26T01:43:59Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159730 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Congo Kinshasa Topography.png|thumb|Kongo demokraatlii täsivääldi topografisâš kárttá]] Taat lii '''listo [[Kongo demokraatlâš täsiväldi|Kongo demokraatlii täsivääldi]] vaarijn'''. Kongo demokraatlii täsivääldi alemus vääri lii [[Margherita Peak]], mii paijaan {{Nts|5109}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/209547/margherita-peak.html|nommâ=Margherita Peak|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Nube käldee mield tot paijaan {{Nts|5110}}&nbsp;m alodâhân.<ref name="cia-drotc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|nommâ=Democratic Republic of the Congo|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-19|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|vyerkkejum=2021-02-22}}</ref> == Listo == {| class="wikitable sortable" ! Alodâh ! Nommâ ! Eennâmkodde ! Koordinaateh ! Käldee |- | {{Nts|5109}} m | [[Margherita Peak]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|0|23|6.0|N|29|52|22.8|E|format=dms}} | rowspan="10" align="center" | <ref name="geonamesdrc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/CD/highest-mountains-in-dr-congo.html|nommâ=DR Congo – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-19|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |- | {{Nts|5109}} m | [[Mount Stanley]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|0|23|16.8|N|29|52|15.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4891}} m | [[Mount Speke]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|0|24|21.6|N|29|53|27.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4798}} m | [[Mount Emin]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|0|25|55.2|N|29|54|3.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|4792}} m | [[Mount Emin]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|0|26|13.2|N|29|54|0.0|E|format=dms}} |- | {{Nts|4437}} m | [[Volcan Mikeno]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|1|27|46.8|S|29|25|4.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|3634}} m | [[Sabinio]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|1|23|9.6|S|29|35|20.4|E|format=dms}} |- | {{Nts|3480}} m | [[Mont Mohi]] | [[Maadâ-Kivu eennâmkodde|Maadâ-Kivu]] | {{coord|2|57|10.8|S|28|46|55.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|3470}} m | [[Volcan Nyiragongo]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|1|31|8.4|S|29|15|14.4|E|format=dms}} |- | {{Nts|3055}} m | [[Volcan Nyamulagira]] | [[Tave-Kivu eennâmkodde|Tave-Kivu]] | {{coord|1|24|43.2|S|29|12|10.8|E|format=dms}} |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of the Democratic Republic of the Congo}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik väärih staatâ mield}} [[Luokka:Listoh Kongo demokraatlii täsivääldi eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Kongo demokraatlii täsivääldi väärih]] [[Luokka:Kongo demokraatlii täsivääldi väärih|*]] 8r9lflj5fjlriqplozt79c4lqjyqnah 0 27950 159731 155285 2026-09-26T01:45:53Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159731 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Namibia Topography.png|thumb|Namibia topografisâš kárttá]] Taat lii '''listo [[Namibia]] vaarijn'''. Namibia alemus vääri lii [[Königstein]], mii paijaan {{Nts|2573}} m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/3356008/koenigstein.html|nommâ=Königstein|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="cia-namibia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|nommâ=Namibia|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-21|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia|vyerkkejum=2021-01-10}}</ref> == Listo == {| class="wikitable sortable" ! Alodâh ! Nommâ ! Kuávlu ! Koordinaateh ! Käldee |- | {{Nts|2573}} m | [[Königstein]] | [[Erongo]] | {{coord|21|8|56.40|S|14|34|40.80|E|format=dms}} | rowspan="10" align="center" | <ref name="geonamesnamibia">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/NA/highest-mountains-in-namibia.html|nommâ=Namibia – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |- | {{Nts|2573}} m | [[Brandberg Mountain]] | [[Erongo]] | {{coord|21|7|33.60|S|14|32|56.40|E|format=dms}} |- | {{Nts|2479}} m | [[Moltkeblick]] | [[Khomas]] | {{coord|22|39|3.60|S|17|10|44.40|E|format=dms}} |- | {{Nts|2424}} m | [[Stormberg]] | [[Khomas]] | {{coord|22|37|22.80|S|17|13|51.60|E|format=dms}} |- | {{Nts|2417}} m | [[Bismarckfelsen]] | [[Khomas]] | {{coord|22|52|12.00|S|17|1|48.00|E|format=dms}} |- | {{Nts|2410}} m | [[Auas]] | [[Khomas]] | {{coord|22|37|1.20|S|17|15|43.20|E|format=dms}} |- | {{Nts|2392}} m | [[Oorlogstein]] | [[Khomas]] | {{coord|22|37|15.60|S|17|14|52.80|E|format=dms}} |- | {{Nts|2347}} m | [[Gamsberg]] | [[Khomas]] | {{coord|23|21|0.00|S|16|13|1.20|E|format=dms}} |- | {{Nts|2336}} m | [[Grossherzog Friedrich Berg]] | [[Khomas]] | {{coord|22|42|32.40|S|17|3|39.60|E|format=dms}} |- | {{Nts|2326}} m | [[Klein Gamsberg]] | [[Khomas]] | {{coord|23|19|51.60|S|16|15|21.60|E|format=dms}} |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of Namibia}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik väärih staatâ mield}} [[Luokka:Listoh Namibia eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Namibia väärih]] [[Luokka:Namibia väärih|*]] 8nnzje015wg05csm1rio0bdj46dv1nz 0 27998 160129 150809 2026-09-26T03:39:26Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160129 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Campus of the University of Vienna.jpg|thumb|Wien ollâopâttuv kampus ive 2022]] '''XIII''' fennougristkongres lii [[aalmugijkoskâsâš fennougristkongres]], mii uárnejui porgemáánu 22.–26. peeivi 2022 [[Wien ollâopâttâh|Wien ollâopâttuv]] kampusist, mii lii ohtâ ollâopâttuv soojijn pirrâ [[Wien|kaavpug]]. Ovdil tobbeen lâi stuorrâ pyecceiviäsu, mut ton huksiittâsah já rakânâsah váldojii virgálávt ollâopâttuv kiävtun ive 1998.<ref name="anarâšcifu2022">{{Lostâkäldee|Tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|Paječaalâ=CIFU XIII -konferens Wienist|Almostittem=[[Anarâš-lostâ]]|Äigimuddo=2022|Ihekerdi=35|Siijđoh=10–12|Almostittee=[[Anarâškielâ servi]]}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://cifu13.univie.ac.at/programme/|nommâ=Programme|almostittem=cifu13.univie.ac.at|čujottum=2025-08-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Fáárust lijjii ennuv [[anarâškielâ]] sárnooh, já anarâškielâ lâi korrâsávt uáinusist. Anarâškielân kyeskee sahâvuáruid tollii [[Marja-Liisa Olhtuis]], [[Taarna Valtonen]], [[Annika Pasanen]], [[Jukka Mettovaara]] já [[Tuomas Koukkari]]. Olthuis oovdânpuovtij [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] tooimâ, Valtonen sáárnui anarâškielâlijn päikkinoomâin, já Pasanen muštâlij [[sämikielah|sämikielâi]] [[kielâiäláskittem|iäláskittem]] puátusijn sehe tast, mon ennuv onnáá peeivi Suomâst sarnum sämikielah sirdâšuveh suhâpuolvâst nuubán. Mettovaara já Kuokkari vuod kieđâvušáin kielâ- já sujâttemopâlijd aašijd.<ref name="anarâšcifu2022"/> == Sahâvuárhuh anarâškielâst já eres sämikielâin == Marja-Liisa Olthuis oovdânpuovtij ''Čyeti čälled anarâškielân'' -projekt já ton uálgiprojekt ''Tuhháát sijđod nuorâikirjálâšvuotâ anarâškielân'', moh lijjii eidu nuhâmin Anarâškielâ seervist. Suu sahâvuáru vuájui toos, maht kreatiivlii čäällim já jurgâlem puáhtá pyehtiđ uáinusân anarâškielâ iäláskittempargoost. Luuhâm- já čäällimkulttuur nanosmitten lâi talle luándulâš jotkâuási anarâškielâ iäláskittemprojektân, mii aalgij 1980-lovvoost. Ovdil jotkâuási älgim anarâškielâ lâi iänááš sárnum kielâ. 1980- já 1990-lovoin anarâš siärváduvâst lâi tuše ohtâ aktiivlâš čällee, já suu lasseen lijjii suulân love olmožid, kiäh čallii anarâškielân tyellittälli. Čälleeh lijjii iänááš eenikielâliih. 2020-lovo aalgâst tile lâi ereslágán. Sárnooh lijjii eenâb, suulân 450–500. Čällei meeri lâi meid lasanâm uáli jo ennuv, mut stuárráámus uási čällein lijjii nuuvt kočodum L2-sárnooh ađai tagareh ulmuuh, kiäh mättih sämikielâ pyereest mut iä sáárnu tom eenikiellân.<ref name="anarâšcifu2022"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://cifu13.univie.ac.at/programme/abstracts-toc/|nommâ=Abstracts|almostittem=cifu13.univie.ac.at|čujottum=2025-08-26|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250719074532/https://cifu13.univie.ac.at/programme/abstracts-toc/|vyerkkejum=2025-07-19}}</ref> Annika Pasasii sahâvuáru kieđâvušâi tom, maht já mon ennuv [[tavesämikielâ]], [[anarâškielâ]] já [[nuorttâlâškielâ]] sirdâšuvvii talle suhâpuolvâst nuubán [[Suomâ]]st. 2020-lovo aalgâst Suomâst lijjii suulân 10 000 sämmilâžžâd, já suulân 1 500 tavesämikielâ sárnod, 450–500 anarâškielâ sárnod já 300 nuorttâlâškielâ sárnod. Anarâš já nuorttâlâš siärváduvâin kielâ sirdum potkânij ollásávt maailmsoođij maŋa. Tavesämmilâš siärváduvâst vuod kielâ sirdum jotkui, veikkâ tot kal kiäppánij čuuvtij. Tile muttui kuuloold 1990-lovvoost kielâiäláskittem tooimâ áánsust. Anarâškielâ iäláskitmist kuávdáš kielâiäláskittemohjelmeh lijjii [[Anarâškielâ kielâpiervâl|kielâpiervâleh]] vuálá škovlâahasáid já kielâ máttááttâs tievâsmittemškovliittâssáin pargoahasâš rävisulmuid.2020-lovo aalgâst meiddei škoovlâst lâi merhâšittee roolâ kielâ sirdemist nuorâbáid sárnoid. Kielâ sirdum potkânem lasseen nubbe stuorrâ čuolmâ lâi tot, et suulân 60 % Suomâ sämmilijn assii talle Säämi ulguubeln, kost sii kielâliih vuoigâdvuođah lijjii hiäjuh. Čuolmâin huolâhánnáá sämikielâi sajattâh Suomâst lâi ennuv pyereeb ko 1980-lovvoost – eromâšávt ko saahâ lâi anarâškielâst. Pasasii tutkâmuš mield Suomâst lijjii 2020-lovo aalgâst 20–30 peerâd, main anarâškielâ sirdâšuvá suhâpuolvâst nuubán. Tot lâi ennuv eenâb, jis verdid ive 1997 tilán, ko tuše nelji vuálá 30-ahasii nuorâ kevttii anarâškielâ aktiivlávt. Meiddei tavesämikielâ sirdum suhâpuolvâst nuubán lâi lassaanmin ton ääigi. Nuorttâlâškielâ tile vuod ij lamaš siämmáá pyeri, já kielâ sirdum tábáhtui tuše muádi perrust.<ref name="anarâšcifu2022"/><ref name="anarâšcifu2022"/> Taarna Valtonen muštâlij [[Aanaar]] kieldâ päikkinoomâin. Anarist sárnojeh nelji kielâ, nomâlâs suomâkielâ, tavesämikielâ, anarâškielâ já nuorttâlâškielâ. Valtonen lâi tutkâm tom kielâi koskâsij vuáruvaikuttâsâi vaikuttâs Aanaar kieldâst kevttum noomáid. Suu tutkâmušâst tehálumoseh päikkinoomah láá tagareh, moh láá luávnejum kielâst nuubán. Toi vuáđuld oro lemin čielgâ lovnimmyenster sämikielâi já suomâkielâ kooskâst. Tave-Suomâ kuávlukielah já tagareh suomâkielâ varianteh ko [[meänkielâ]], mii sárnoo Tave-[[Ruotâ]]st, já [[kveenikielâ]], mii sárnoo Tave-[[Taažâ]]st, láá lovnim ennuv saanijd sämikielâin. Tot tiäđust-uv taha päikkinoomâi lovnim toi kielâi kooskâst älkkeebin. Siämmáš kolgâččij leđe tuotâ meiddei talle ko saahâ lii päikkinoomâi lovnim sämikielâi kooskâst, mut taam äšši ij lamaš talle vala tutkum systemaatlávt.<ref name="anarâšcifu2022"/><ref name="anarâšcifu2022"/> Anarâškielâ kieđâvuššii vala kyehti sahâvuáru, ko Jukka Mettovaara já Tuomas Koukkari sárnoin vokaláid kyeskee almonijn.<ref name="anarâšcifu2022"/><ref name="anarâšcifu2022"/> == Keejâ meid == * [[XIV fennougristkongres]] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Aalmugijkoskâsâš fennougristkongres]] [[Luokka:Ihe 2022 Nuorttâriijkâst]] [[Luokka:Wien]] 9o8za7wocyulu6w1baiyi0n9o6jyt5z 0 28030 159735 155293 2026-09-26T01:48:37Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159735 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Syria Topography.png|thumb|Syyria topografisâš kárttá]] Taat lii '''listo [[Syyria]] vaarijn'''. Syyria alemus vääri lii [[Hermon (vääri)|Hermon]], mii paijaan {{Nts|2814}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/169612/mount-hermon.html|nommâ=Mount Hermon|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="cia-syria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|nommâ=Syria|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-29|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251007110332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|vyerkkejum=2025-10-07}}</ref> == Listo == {| class="wikitable sortable" ! Alodâh ! Nommâ ! Eennâmkodde ! Koordinaateh ! Käldee |- | {{Nts|2814}} m | [[Hermon (vääri)|Hermon]] | [[Al-Qunaytra eennâmkodde|Al-Qunaytra]] | {{coord|33|24|50.4|N|35|51|25.2|E|format=dms}} | rowspan="10" align="center" | <ref name="geonamessyyria">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/SY/highest-mountains-in-syria.html|nommâ=Syria – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |- | {{Nts|1803}} m | [[Jabal al-Druze]] | [[As-Suwayda eennâmkodde|As-Suwayda]] | {{coord|32|40|26.4|N|36|44|27.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|1259}} m | [[Jabal al Kanā'is]] | [[Hama eennâmkodde|Hama]] | {{coord|35|13|37.2|N|36|17|2.4|E|format=dms}} |- | {{Nts|1174}} m | [[Jabal al Fawwār]] | [[Hama eennâmkodde|Hama]] | {{coord|35|12|3.6|N|36|16|15.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|1151}} m | [[Jabal Kasiyun]] | [[Damaskus eennâmkodde|Rif Dimašq]] | {{coord|33|32|2.4|N|36|16|22.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|920}} m | [[Abd al-Aziz]] | [[Al-Hasaka eennâmkodde|Al-Hasaka]] | {{coord|36|26|27.6|N|40|29|49.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|876}} m | [[Jabal Laylūn]] | [[Aleppo eennâmkodde|Aleppo]] | {{coord|36|32|13.2|N|36|55|33.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|876}} m | [[Shaykh Barakāt]] | [[Aleppo eennâmkodde|Aleppo]] | {{coord|36|16|33.6|N|36|49|19.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|848}} m | [[Jabal Barşah]] | [[Aleppo eennâmkodde|Aleppo]] | {{coord|36|38|9.6|N|37|1|58.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|847}} m | [[Hanash]] | [[Idlib eennâmkodde|Idlib]] | {{coord|36|4|26.4|N|36|27|18.0|E|format=dms}} |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of Syria}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia väärih staatâ mield}} [[Luokka:Listoh Syyria eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Syyria väärih]] [[Luokka:Syyria väärih|*]] hqpee6848yelx0m434sa3z89f8bmxs9 0 28039 159729 155271 2026-09-26T01:43:58Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159729 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Yemen Topography.png|thumb|Jemen topografisâš kárttá]] Taat lii '''listo [[Jemen]] vaarijn'''. Jemen alemus vääri lii [[Jabal an Nabī Shu'ayb]], mii paijaan {{Nts|3666}}&nbsp;m alodâhân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/72377/jabal-an-nabi-shu-ayb.html|nommâ=Jabal an Nabī Shu‘ayb|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref name="cia-yemen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|nommâ=Yemen|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-08-29|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260118124109/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/|vyerkkejum=2026-01-18}}</ref> == Listo == {| class="wikitable sortable" ! Alodâh ! Nommâ ! Eennâmkodde ! Koordinaateh ! Käldee |- | {{Nts|3666}} m | [[Jabal an Nabī Shu‘ayb]] | [[Sanaa kuávlu|Sanaa]] | {{coord|15|16|51.6|N|43|58|40.8|E|format=dms}} | rowspan="10" align="center" | <ref name="geonamesjemen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geonames.org/YE/highest-mountains-in-yemen.html|nommâ=Yemen – Highest Mountains|almostittem=www.geonames.org|čujottum=2025-08-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> |- | {{Nts|3491}} m | [[Jabal aţ Ţiyāl]] | [[Sanaa (eennâmkodde)|Sanaa]] | {{coord|15|23|27.6|N|44|37|33.6|E|format=dms}} |- | {{Nts|3491}} m | [[Jabal Ţiyāl]] | [[Sanaa (eennâmkodde)|Sanaa]] | {{coord|15|24|0.0|N|44|33|0.0|E|format=dms}} |- | {{Nts|3233}} m | [[Jabal al Qullah]] | [[Ibb (eennâmkodde)|Ibb]] | {{coord|14|18|43.2|N|44|17|13.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|3218}} m | [[Jabal Shakhab 'Ammār]] | [[Ibb (eennâmkodde)|Ibb]] | {{coord|14|8|42.0|N|44|29|38.4|E|format=dms}} |- | {{Nts|3187}} m | [[Jabal 'Aybān]] | [[Sanaa (eennâmkodde)|Sanaa]] | {{coord|15|17|45.6|N|44|7|22.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|3082}} m | [[Jabal Rihqah]] | [[Sanaa (eennâmkodde)|Sanaa]] | {{coord|15|13|1.2|N|44|4|58.8|E|format=dms}} |- | {{Nts|3079}} m | [[Jabal ash Sha'r]] | [[Ibb (eennâmkodde)|Ibb]] | {{coord|14|5|24.0|N|44|21|43.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|3070}} m | [[Jabal Şabir]] | [[Taizz (eennâmkodde)|Taizz]] | {{coord|13|30|54.0|N|44|3|7.2|E|format=dms}} |- | {{Nts|3004}} m | [[Jabal Z̧ufār]] | [[Sanaa (eennâmkodde)|Sanaa]] | {{coord|15|15|21.6|N|44|10|44.4|E|format=dms}} |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs|Mountains of Yemen}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Aasia väärih staatâ mield}} [[Luokka:Jemen väärih|*]] [[Luokka:Listoh Jemen eennâmtiettust|Väärih]] [[Luokka:Listoh vaarijn staatâ mield|Jemen väärih]] aynh3fozxx8380bf9b01925b653y6bt 0 28112 160056 150824 2026-09-26T03:32:21Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160056 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:La Tomatina (25.08.2010) - Spain, Buñol 08.jpg|pienoiskuva|Tomatina 25.08.2010]] '''Tomatina''' lii juhle, mii uárnejuvvoo ain porgemáánu majemuu koskoho [[Buñol]] siijdâst [[Valencia]] eennâmkoddeest [[Espanja|Nuorttâ-Espanjast]]. Juhleest ulmuuh kaškeh nubijdis [[toomaat|tomattijguin]] oovtâ tiijme. Juhle šoodâi ive&nbsp;1945, máhđulávt páihálij párnái purrâmušsuáđi tiet.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/09/02/porgemaanu-majemus-koskokko-lii-toomaatruopsad-espanja-bunolist/|nommâ=Porgemáánu majemuš koskokko lii toomaat­ruopsâd Espanja Buñolist|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-09-02|čujottum=2025-09-02}}</ref> Tomatina-juhle álgá tijme&nbsp;11 [[Palo Jabón -kišto]]in, mast juhlooh irâtteh kuárŋuđ kuhes stáágu mield pajas já kočâttiđ piärgupitá ton keejist. Stággu lii vuoidum, nuuvt ete ulmuuh kalgeh kuárŋuđ nubijdis oolâ, vâi sij luhostuuččii.<ref name=":0" /> Toomaattuáru álgá tijme&nbsp;12, kuás kyermiautoh pyehtih tomattijd siijdâ kuávdážân. Kuosijn lii ohtâ tijme äigi ivniđ nubijdis já Buñol kááđuid ruopsâdin. Juhle várás šoddâduvvojeh 120&nbsp;000 kiillud tomatteh [[Extremadura]] [[Espanja jiešhaldâšemkuávluh|jiešhaldâšemkuávlust]] Uárji-Espanjast. Taah tomatteh iä lah purâtteijeeh.<ref name=":0" /> Maaŋgâ uásálistest láá vuoijâmlaasah teikâ piäivášlaasah čoolmij syeijin. Siijdâ kävppijâsah vist syeijejeh jieijâs kaavpijd stuorrâ lastiksuojijguin. Tuáru maŋa puáluautoh čorgejeh kááđuid čassijn.<ref name=":0" /> Juuhlán tarbâšuvvoo lippu. Liipuh láá vyebdimnáál suulân 22&nbsp;000&nbsp;pittád. Kyesih puátih pirrâ Espanja já maailm. Ovdil ive&nbsp;2013 kyesih sattii leđe paijeel 40&nbsp;000, mutâ talle Buñol váldustivrâ meridij raijiđ uásálistei mere. Suulân 9&nbsp;500 ulmuu siijdâst 7&nbsp;500 lippud láá väridum páiháláid ulmuid.<ref name=":0" /> == Ive 2021 == Ive 2021 juhle ij uárnejum [[koronapandemia]] keežild.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu%C3%B1ol.es/comunicados/bunol-suspende-la-tomatina-2021|nommâ=Buñol suspende La Tomatina 2021|almostittem=Ayuntamiento de Bunyol|äigimuddo=2021-03-11|čujottum=2025-09-02|ietf-kielâkoodi=es|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20210616075204/https://www.bu%c3%b1ol.es/comunicados/bunol-suspende-la-tomatina-2021|vyerkkejum=2021-06-16}}</ref> == Ive 2025 == Juhle uárnejui porgemáánu 27. peeivi. Teeman lâi ”tomaterapia”, mii čuujoot ihán 2024, kuás 228 olmožid jammii [[Espanja tulveh 2024|tuulvijn]] Valenciast. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://tomatina.es/en/ Virgáliih nettisiijđoh] {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Espanja juhleh]] [[Luokka:Porgemáánu tábáhtusah]] [[Luokka:Valencia jiešhaldâšemkuávlu]] pov5nujmhvlg3agdzxh3wboygn24ph5 0 28396 159818 150852 2026-09-26T02:24:44Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159818 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Parlamentsgebäude Chișinău 20250406 1.jpg|pienoiskuva|Moldova parlament-táálu ive 2025]] [[Tiätuvuárkká:28.03.2024 Ședința plenară a Parlamentului Parlamentului Republicii Moldova - 53615347152.jpg|thumb|Moldova täsivääldi parlament tievâsčuákkim ive 2024]] '''Moldova parlament''' ({{k-ro|Parlamentul Republicii Moldova}}) lii [[Moldova täsiväldi|Moldova täsivääldi]] [[oovtkáámmársâš parlament]] já alemus aalmugovdâstemlágádâs.<ref name="moldova-vuáđulaahâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.constcourt.md/public/files/file/Actele%20Curtii/acte_en/MDA_Constitution_EN.pdf|nommâ=Constitution of the Republic of Moldova|čujottum=2025-10-02|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20231231150111/https://www.constcourt.md/public/files/file/Actele%20Curtii/acte_en/MDA_Constitution_EN.pdf|vyerkkejum=2023-12-31}}</ref> Parlamentist láá 101 [[Aalmugovdâsteijee|aalmugovdâsteijed]], kiäh väljejuvvojeh toos [[koskâvuođâlâš vaaljâvyehi|koskâvuođâlijn vaaljâvuovvijn]]. [[Moldova parlamentvaaljah]] tuállojeh neelji ive kooskâi. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Moldova parlament|*]] ij8mmqe76fwwktx4w68iw3irawg4tqs 0 28469 160009 150864 2026-09-26T03:05:52Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160009 wikitext text/x-wiki {{Tiettee | nommâ = Susumu Kitagawa<br/>北川 進 <small>(jaapaankielân)</small> | kove = Susumu_Kitagawa_cropped_Susumu_Kitagawa_20191212.jpg | šoddâm = [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1951]] [[Kioto]], [[Jaapaan]]<ref name="np-kitagawa-2025"/> | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = | tuđhos = | náguspargo stivrejeijee(h) = | instituut = [[Kioto ollâopâttâh]] | máttáátteijee(h) = | uáppee(h) = | tutkâmušsyergi = [[kemia]] | tobdos pargoh = [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtuseh]] | palhâšumeh = [[Humboldt-tutkâmpalhâšume]] <small>([[2008]])</small> <br/>[[De Gennes -palhâšume]] <small>([[2013]])</small> <br/>[[Jaapaan akatemia -palhâšume]] <small>([[2016]])</small> <br/>[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] <small>([[2025]])</small> }} '''Susumu Kitagawa''' ({{k-ja|北川 進|Kitagawa Susumu}}; š. [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1951]] [[Kioto]], [[Jaapaan]]<ref name="np-kitagawa-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/kitagawa/facts/ | Nommâ = Susumu Kitagawa | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref>) lii jaapaanlâš kemist. Ive [[2025]] sun vuoitij oovtâst [[Richard Robson]]áin já [[Omar M. Yaghi]]jn [[Nobel-kemiapalhâšume]] [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtusij]] oovdedmist.<ref name="np-chem-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-08|äigimuddo=2025-10-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="hs-2000011540537">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|nommâ=Kemian Nobelin saavat tutkijat, jotka kehittivät uudenlaisen molekyylien arkkitehtuurin|tahhee=Paukku, Timo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-10-08|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251008103558/https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|vyerkkejum=2025-10-08|čujottum=2025-10-08|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--== Eellim já škovlim == == Karrieer == == Palhâšumeh já tubdâstâsah ==--> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Kitagawa, Susumu}} [[Luokka:Ive 1951 šoddâmeh]] [[Luokka:Jaapaanliih kemisteh]] [[Luokka:Nobel-kemiapalhâšume vyeitteeh]] ers5dpuaw8qjkc9mj8ah6ofvw9ilw4a 0 28474 159933 150865 2026-09-26T02:47:22Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159933 wikitext text/x-wiki {{Tiettee | nommâ = Richard Robson | kove = | šoddâm = [[kesimáánu 4.]] peeivi [[1937]] [[Glusburn]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]]<ref name="np-robson-2025"/> | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = | tuđhos = | náguspargo stivrejeijee(h) = | instituut = | máttáátteijee(h) = | uáppee(h) = | tutkâmušsyergi = | tobdos pargoh = [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtuseh]] | palhâšumeh = [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] <small>([[2025]])</small> }} '''Richard Robson''' (š. [[kesimáánu 4.]] peeivi [[1937]] [[Glusburn]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]]<ref name="np-robson-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/robson/facts/ | Nommâ = Michel H. Devoret | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref>) lii brittilâš kemist já professor. Ive [[2025]] sun vuoitij oovtâst [[Susumu Kitagawa]]in já [[Omar M. Yaghi]]jn [[Nobel-kemiapalhâšume]] [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtusij]] oovdedmist.<ref name="np-chem-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-08|äigimuddo=2025-10-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="hs-2000011540537">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|nommâ=Kemian Nobelin saavat tutkijat, jotka kehittivät uudenlaisen molekyylien arkkitehtuurin|tahhee=Paukku, Timo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-10-08|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251008103558/https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|vyerkkejum=2025-10-08|čujottum=2025-10-08|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--== Eellim já škovlim == == Karrieer == == Palhâšumeh já tubdâstâsah ==--> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Robson, Richard}} [[Luokka:Brittiliih kemisteh]] [[Luokka:Brittiliih professoreh]] [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Nobel-kemiapalhâšume vyeitteeh]] 79o8uy7cnov9l2mrjf4jtx7if3upw0p 0 28475 159863 150866 2026-09-26T02:32:43Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159863 wikitext text/x-wiki {{Tiettee | nommâ = Omar M. Yaghi | kove = Omar_Yaghi_413953_by_Christopher_Michel_1-7-2025.jpg | šoddâm = [[kuovâmáánu 9.]] peeivi [[1965]] [[Amman]], [[Jordania]]<ref name="np-yaghi-2025"/> | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = | tuđhos = | náguspargo stivrejeijee(h) = | instituut = | máttáátteijee(h) = | uáppee(h) = | tutkâmušsyergi = | tobdos pargoh = [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtuseh]] | palhâšumeh = [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] <small>([[2025]])</small> }} '''Omar Mwannes Yaghi''' ({{k-ar|عمر مونّس ياغي|Umar Muwannis Yāġī}} ; š. [[kuovâmáánu 9.]] peeivi [[1965]] [[Amman]], [[Jordania]]<ref name="np-yaghi-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/yaghi/facts/ | Nommâ = Omar M. Yaghi | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref>) lii [[palestiina]]lâš-[[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]]-[[jordania]]lâš kemist já professor. Ive [[2025]] sun vuoitij oovtâst [[Susumu Kitagawa]]in já [[Richard Robson]]áin [[Nobel-kemiapalhâšume]] [[meetaalorgaanlâš ruŋgorááhtus|meetaalorgaanlij ruŋgoráhtusij]] oovdedmist.<ref name="np-chem-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-08|äigimuddo=2025-10-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="hs-2000011540537">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|nommâ=Kemian Nobelin saavat tutkijat, jotka kehittivät uudenlaisen molekyylien arkkitehtuurin|tahhee=Paukku, Timo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-10-08|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251008103558/https://www.hs.fi/tiede/art-2000011540537.html|vyerkkejum=2025-10-08|čujottum=2025-10-08|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--== Eellim já škovlim == == Karrieer == == Palhâšumeh já tubdâstâsah ==--> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Yaghi, Omar M.}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Jordanialiih kemisteh]] [[Luokka:Jordanialiih professoreh]] [[Luokka:Nobel-kemiapalhâšume vyeitteeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih kemisteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih professoreh]] [[Luokka:Palestiinaliih kemisteh]] [[Luokka:Palestiinaliih professoreh]] 2xnglnhauvvnd4im4yvd1y3bl5wmblq 0 28761 159516 150882 2026-09-26T00:48:27Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159516 wikitext text/x-wiki {{Staatânjunoš | nommâ = Halla Tómasdóttir | algâalgâlâš nommâ = | kove = Halla_Tómasdóttir_at_Arctic_Circle_2024_cropped.jpg | kobdodâh = | kovetekstâ = Halla Tómasdóttir ive 2024 | árvu = [[Island president|Island 7. president]] | virgeest = [[porgemáánu 1.]] peeivi [[2024]] | oovdeb = [[Guðni Thorlacius Jóhannesson]] | čuávvoo = | aalmugovdâsteijen = | ovdâskoddejuávkku = | valjâpirrâdâh = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|10|1968}} | šoddâmsaje = {{Lippukove|Island}} [[Reykjavík]], [[Island]] | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | olmâ nommâ = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippukove|Island}} [[Island aalmugjeessânvuotâ|islandlâš]] | piäládâh = ij kuulâ piäládâhân | eres piäláduvah = | pelikyeimi = Björn Skúlason<ref name="forseti-halla"/> | kyeimi = | koskâvuođah = | párnááh = 2<ref name="forseti-halla"/> | vanhimeh = Tómas Björn Þórhallsson já Kristjana Sigurðardóttir<ref name="kjarninn-2016-05-13"/> | aassâmsajeh = | škovlim = | alma mater = | áámmát = finnodâholmooš já politikkár | haldâttâh = | váljukodeh = | lavkkâ = | oskoldâh = | kunneečuujootmeh = | etnisiteet = | árvunoomah = | vuáláčaalâ = | päikkisijđo = | huám = | jiellâhnommâ = | enâmeh = | piäluštâssyergi = | palvâlemiveh = | suáldátárvu = | juávkkuohtâdâh = | pargokoččomeh = | suáđih = | kunneemeerhah = }} '''Halla Tómasdóttir''' (š. [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi [[1968]] [[Reykjavík]] [[Island]]<ref name="forseti-halla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|nommâ=Halla Tomasdottir|almostittem=Island president|čujottum=2025-10-27|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250904190321/https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|vyerkkejum=2025-09-04}}</ref><ref name="kjarninn-2016-05-13">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://kjarninn.is/folk/2016-05-13-bessastadir-thurfa-fyrirlida-og-modur/|Nommâ = Bessastaðir þurfa fyrirliða og móður|Almostittem = Kjarninn|Äigimuddo = 2016-05-16|Čujottum = 2025-10-27|Kielâ = {{is}}}}</ref>) lii [[island]]lâš finnodâholmooš já politikkár. [[Ive 2024 Island presidentvaaljah|Ive 2024 Island presidentvaaljâin]] Halla finnij 34,3&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui [[Island president]]in.<ref name="ruv-414495">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-06-01-kosningavakan-halla-tomasdottir-verdur-forseti-islands-414495|Nommâ = Kosningavakan: Halla Tómasdóttir verður forseti Íslands |Almostittem = [[RÚV]] |Äigimuddo = 2024-06-01 |Čujottum = 2025-10-27|Kielâ = {{is}}}}</ref> Sun algâttij virgeest [[porgemáánu 1.]] peeivi [[2024]].<ref name="hs-2000010601862">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://www.hs.fi/maailma/art-2000010601862.html|Nommâ = Uusi presidentti Halla Tómasdóttir vannoo virka­valansa|Tahhee = Ilkka, Ilmo|Almostittem = Helsingin Sanomat|Čujottum = 2024-08-01|Äigimuddo = 2025-10-27|Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Tómasdóttir, Halla}} [[Luokka:Island presidenteh]] [[Luokka:Islandliih finnodâhulmuuh]] [[Luokka:Ive 1968 šoddâmeh]] 86s3jgviuswbtzy4wein8k81clw76ss 0 29015 159826 153860 2026-09-26T02:26:32Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159826 wikitext text/x-wiki '''Muumileehi''' ({{K-sms|Muumlieʹǩǩ}}, {{K-se|Mumenvággi}}, {{K-sv|Mumindalen}}, {{K-en|Moominvalley}}) lii kuovâmáánust 2019 vuosmuu tove oinum syemmilâš-brittilâš animistum televisioráiđu, mii vuáđuduvá [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-kiirjijd já Tove já [[Lars Jansson|Lars Janssonin]] ''[[Muumistáálu (ráiđukove)|Muumistáálu]]''-ráiđukuuvijd.<ref name="Nurmio">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-9901349|nommâ=Uusi Muumi-sarja alkaa Ylellä ja Briteissä keväällä 2019|tahhee=Nurmio, Satu|almostittem=Yle|äigimuddo=26.10.2017, päivitetty 19.6.2018|čujottum=5.8.2018}}</ref> Rááiđu lii stivrim brittilâš [[Steve Box]] já tom láá olášuttâm tiätumaašinanimaation. Pyevittâsfinnodâh lii syemmilâš [[Gutsy Animations]] ohtsâšpargoost [[Yle|Yleisradioin]]. Fáárust lii meiddei syemmilâš Anima Vitae -animaatiostudio. Sämikielâlij dubbaamij stivriimist västidij [[Susa Saukko]] já suomâkielâlij [[Carla Rindell]]. Anarâškielân rááiđu lii jurgâlâm [[Neeta Jääskö|Neeta Jääskö,]] nuorttâlâškielân [[Tiina Sanila-Aikio|Tiina Sanila-Aikio,]] pajekielân [[Inger-Mari Aikio]] já suomâkielân [[Minna Tasanto]], kii jurgâlij meiddei ''Muumilaakson tarinoita-''rááiđu ive 2017 versio.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/tv-ja-leffat/a/201702092200068045|nommâ=Muumeilta viedään vaapukkamehu ja sukupuoliviittauksia karsitaan - Näin kieli muuttuu uusissa Muumilaakson tarinoissa|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2017-02-09|čujottum=2020-03-03}}</ref> Rááiđu dramaturg lii Melli Maikkula. Rááiđu budjet lâi paijeel 20 miljovn eurod, mii taha rááiđust puoh tivrâsumos syemmilâš televisiopyevtittâs kuássin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/news/finlands_most_expensive_tv_show_new_moominvalley_series/10614150|nommâ=Finland’s most expensive TV show: New Moominvalley series|almostittem=YLE News|äigimuddo=25.1.2019|čujottum=2.5.2019}}</ref> [[PGS Entertainment]] hommái rááiđu jyehimvuoigâdvuođâid [[Vyesimáánu 1.|vyesimáánu 1. peeivi]] [[2019]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.animationmagazine.net/tv/pgs-brings-moominvalley-to-the-world-as-global-distributor/|nommâ=PGS Brings ‘Moominvalley’ to the World as Global Distributor|almostittem=animationmagazine.net|äigimuddo=1.5.2019|čujottum=6.5.2019}}</ref> == Pajeh == === Vuosmuš paje === Rááiđu vuosmuu paajeest lijjii 13 uássid, main vuosmuš oinui vuosmuu tove Suomâst [[Kuovâmáánu 25.|kuovâmáánu 25. peeivi]] [[2019]] suomâkielân já čuávuváá peeivi ruotâkielân. Pajekielân vuosmuu paje uásih oinuuškuottii cuáŋuimáánu 13. peeivi 2020. Anarâškielân vuosmuu paje uásih iä rahtum ollágin. Suomâkielâlijd oosijd puovtij keččâđ televisiost vuosmuu tove ain vuossaargâ [[Yle TV2]]:st<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2019/01/23/muumilaakson-lasten-ensi-ilta-taynna-odotusta-lapset-nakivat-rakastetut-muumit|nommâ=Muumilaakson lasten ensi-ilta täynnä odotusta – lapset näkivät rakastetut muumit ensimmäisinä|almostittem=Yle|äigimuddo=23.1.2019|čujottum=26.1.2019}}</ref> já ruotâkielân jyehi majebaargâ [[Yle Teema & Fem]] -kanavast. Uđđâ oosijd almostittii sehe suomâ- já ruotâkielân kuittâg jo ain vuossaargâ [[Yle Areena|Yle Areenast]]. Stuorrâ-Britanniast televisiofinnodâh Sky lii vuolgâttâm rááiđu [[Cuáŋuimáánu 19.|cuáŋuimáánu 19. peeivi]] 2019 rääjist.<ref name="Nimetön-rEyw-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gutsy.fi/voice-cast|nommâ=Voices of Moominvalley|almostittem=Gutsy Animations|äigimuddo=|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190403203158/https://www.gutsy.fi/voice-cast|vyerkkejum=3.4.2019|čujottum=3.4.2019}}</ref> === Nubbe paje === Meid rááiđu nube paajeest láá 13 uássid. Tain čiččâm jurgâlui já dubbajui meid anarâškielân (uásih 2-8). Loopah nube paje uásih pottii nuorttâlâškielân. Pajekielân oosijd iä ráhtám ollágin. Anarâškielâliih uásih almostuvvii Yle Areenan ain jyehi vuossaargâ čohčâmáánu 7. peeivi 2020 rääjist. Siämmáá peeivi taid puovtij keččâđ meiddei televisiost, kost toh pottii [[Unna Junná]] saajeest. Nuorttâlâškielân vuosmuš uási oinui roovvâdmáánu 26. peeivi 2020. Suomâkielân paje vuosmuuh nelji uási almostuvvii Yle Areenast jo tolebáá, njuhčâmáánu 2. peeivi 2020, já čuávuvááh nelji njuhčâmáánu 30. peeivi. Majemuuh vittâ uási almostuvvii cuáŋuimáánu 27. peeivi. Oosijd puovtij keččâđ suomâkielân Yle TV2:st njuhčâmáánu 2. peeivi rääjist, já ruotâkielân taid láá čáittám BUU-klubben -ohjelm ohtâvuođâst Yle Teema & Fem -kanavast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/fi/blogi/muumilaakso-saa-jatkoa-toinen-kausi-alkaa-ylella-alkuvuodesta/#0bff819f|nommâ="Muumilaakso" saa jatkoa: toinen kausi alkaa Ylellä alkuvuodesta|almostittem=Moomin Characters|äigimuddo=2.12.2019|čujottum=3.12.2019}}</ref> Kyehti vuosmuu uási čaittii meid Finnkino elleekoveteatterijn kuovâmáánu 2. peeivi 2020.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finnkino.fi/event/303371/title/muumilaakso_juhlii/?dt=02.02.2020|nommâ=Muumilaakso juhlii Finnkinolla helmikuussa|almostittem=Finnkino|äigimuddo=2.2.2020|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200720004511/https://www.finnkino.fi/event/303371/title/muumilaakso_juhlii/?dt=02.02.2020|vyerkkejum=20.7.2020|čujottum=12.1.2020}}</ref> Stuorrâ-Britanniast nube paje algâttii vuolgâttiđ juovlâmáánu 21. peeivi 2019 já Japanist uđđâivemáánu 9. peeivi 2020 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://twitter.com/MoominvalleyTV/status/1201504560885444610|nommâ=Hooray, Moominvalley season 2 confirmed!|almostittem=Moomin Characters|äigimuddo=2.12.2019|čujottum=4.12.2019}}</ref> === Kuálmád paje === Rááiđu kuálmád paje rähtimist almottii skammâmáánust 2020. Tast-uv lijjii 13 uássid, main nelji šoodâi meid anarâškielân (uásih 6-9). Uásih 1-5 šoddii pajekielân, já 10-13 vist nuorttâlâškielân. Stuorrâ-Britanniast kuálmád paje oinuuškuođij cuáŋuimáánu 1. peeivi 2022. Suomâst tot vist almostui roovvâdmáánu 3. peeivi 2022. Vuosmuš uási mii oinui anarâškielân lâi 6. uási ađai ''Tohto hirmos mainâseh'', mii oinui televisiost já poođij Yle Areenan roovvâdmáánu 23. peeivi 2023. === Niäljád paje === Rááiđu niäljád paajeest almottii uđđâivemáánust 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.animationmagazine.net/2023/01/gutsy-secures-moominvalley-season-4-greenlight/|nommâ=GUTSY ANIMATIONS CONFIRMED SEASON 4|äigimuddo=2023-01-10|čujottum=2023-03-28|julk}}</ref> Nuuvtko ovdebijn-uv poojijn, meid niäljád paajeest láá 13 uássid. Toh še láá jurgâlum já dubbajum jo-uv anarâš-, nuorttâlâš- tâi pajekielân, já toh oinuuškyetih keesi 2026 aalgâst Yle TV2:st.<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Sámegielat mumeniid dubben joatkašuvvá guhkes bottu maŋŋá –sámi ruhtadeapmi gájui heajos ruhtadilis|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20205723|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-01-28|čujottum=2026-02-01|ietf-kielâkoodi=se|tahhee=Länsman, Kirsti}}</ref> Stuorrâ-Britanniast paje oinuuškuođij roovvâdmáánu 26. peivi 2024, já Suomâst tot almostui uđđâivemáánu 6. peivi 2025. == Huáđđooh já jienâčaittâleijeeh == {| class="wikitable" !Rááiđu nommâ !Muumileehi !Muumlieʹǩǩ !Mumenvággi !Muumilaakso !Mumindalen !Moominvalley !ムーミン谷のなかまたち |- !Huáđđoo !Anarâškielâlâš jienâčaittâleijee !Nuorttâlâškielâlâš jienâčaittâleijee !Pajekielâlâš jienâčaittâleijee !Suomâkielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-10527671|nommâ=Uuden Muumi-animaation ääninä kuullaan Putous-tähtiä – katso näyte sarjasta|almostittem=yle.fi|äigimuddo=27.11.2018|čujottum=27.11.2018}}</ref><ref name="Nimetön-rEyw-1"/> !Ruotâkielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/sv/blog/har-ar-skadespelarna-som-ger-rost-at-den-nya-animationsserien-mumindalen/|nommâ=Här är skådespelarna som ger röst åt den nya animationsserien Mumindalen|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=|almostittee=|čujottum=}}</ref><ref name="Nimetön-rEyw-1" /> !Eŋgâlâskielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/en/blog/new-cast-members-of-the-upcoming-animated-series-moominvalley/|nommâ=New cast members of the upcoming animated series MOOMINVALLEY|almostittem=Muumien viralliset nettisivut|äigimuddo=13.3.2018}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2017/09/12/kansainvaliset-tahdet-antavat-aanensa-muumeille-uuden-sarjan|nommâ=Kansainväliset tähdet antavat äänensä Muumeille uuden sarjan englanninkielisessä versiossa|almostittem=yle.fi|äigimuddo=12.9.2017}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gutsy.fi/post/gutsy-animations-multi-award-winning-moominvalley-confirmed-for-season-3|nommâ=GUTSY ANIMATIONS’ MULTI AWARD-WINNING ‘MOOMINVALLEY’ CONFIRMED FOR SEASON 3|almostittem=Gutsy|äigimuddo=2.11.2020|čujottum=2025-11-15|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201108235342/https://www.gutsy.fi/post/gutsy-animations-multi-award-winning-moominvalley-confirmed-for-season-3|vyerkkejum=2020-11-08}}</ref> !Jaapaankielâlâš jienâčaittâleijee |- |[[Muumistáálu]] |[[Amoc|Mikkâl Morottaja]] |[[Teemu Titola]] |[[Ailu Valle|Áilu Valle]] |Joonas Nordman |Christoffer Strandberg |Taron Egerton <small>(Pajeh 1–2)</small><br /><br />[[Jack Rowan]] <small>(Pajeh 3–4)</small> |[[Junta Terashima]] |- |[[Muumienni]] |[[Anna Morottaja]] |[[Tiina Sanila-Aikio]] |[[Siri Broch Johansen]] |Satu Silvo |Maria Sid |[[Rosamund Pike]] |[[Kikuko Inoue]] |- |[[Muumieeči]] |[[Aimo Aikio]] |[[Tauno Ljetoff]] |[[Mikkel Gaup]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Pekka Aikio]] <small>(paje 3)</small> |[[Ville Haapasalo]] |Carl-Kristian Rundman |Matt Berry |[[Yasunori Matsumoto]] |- |[[Uccâ Myy]] |[[Auri Ahola]] <small>(paje 2)</small> [[Neeta Jääskö]] <small>(paje 3)</small> |[[Neeta Jääskö]] |[[Irene Länsman]] |[[Kiti Kokkonen]] <small>(pajeh 1-3)</small><br /><br />Aksa Korttila <small>(paje 4)</small> |Saga Sarkola |Bel Powley |Ikue Ōtani |- |[[Noskemudágâš]] |[[Tomi Koivunen]] |[[Tuomas Kiprianoff]] |[[Niko Valkeapää]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Niillas Holmberg]] <small>(paje 3)</small> |[[Olavi Uusivirta]] |Paavo Kerosuo |[[Edvin Endre]] |[[Issey Takahashi]] |- |[[Nipso]] |[[Marko Tervaniemi]] |[[Pavlo Heikkinen]] |[[Aslak Paltto]] |Markku Haussila |Andreas af Enehielm |Warwick Davis |[[Kōji Ochiai]] |- |[[Nisonieidâ]] |[[Heli Huovinen]] |[[Heidi Gauriloff]] |[[Linda Tammela]] |[[Alina Tomnikov]] |[[Edith Holmström]] |[[Akiya Henry]] |[[Minami Tsuda]] |- |[[Piisamrottá]] |[[Yrjö Musta]] |[[Erkki Lumisalmi]] <small>(paje 2)</small> [[Ivor Vainoja]] <small>(paje 3)</small> |[[Pentti Pieski]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Niillas Holmberg]] <small>(paje 3)</small> |Heikki Harma |Max Bremer <br /><br /><small>(paje 1, 2. paje uásih 1–5, 13)</small> <br /><br /> Sixten Lundberg <br /><br /><small>(2. paje uásih 6–9)</small> |Will Self |[[Nobuaki Kanemitsu]] |- |Almai-[[Hemulâš|Hemulááh]] |[[Tuomo Huusko]] |[[Jouko Moshnikoff]] |[[Tuomo Huusko]] |Taisto Oksanen |Pekka Strang <small>(pajeh 1-3)</small> Martin Bahne <small>(paje 4)</small> |[[Joe Wilkinson]] |[[Tetsuharu Ōta]] |- |Nissoon-Hemulááh |[[Ulpu Mattus-Kumpunen]] |? |[[Inger-Mari Aikio]] |Ella Pyhältö |[[Cecilia Paul]] |[[Susie Brann]] |? |- |[[Vilijoŋka|Rovvá Vilijoŋka]] |[[Suvi King]] |[[Tiina Sanila-Aikio]] |[[Anna Näkkäläjärvi-Länsman]] |Kristiina Halttu |Nina Hukkinen |[[Kate Winslet]] |[[Shiho Hisajima]] |- |[[Komme (muumih)|Komme]] | | | | colspan="4" style="text-align:center;" |[[Susie Brann]] |- |[[Tuu-tik]] |[[Ulpu Mattus-Kumpunen]] |? |[[Anne Olli]] |[[Elina Knihtilä]] |[[Nina Palmgren]] |Katie Leung |? |- |[[Listo Muumi-mainâsij huáđđoin|Tijdár]] |[[Veikko Aikio]] |[[Olavi Kiprianoff]] |? |[[Jorma Uotinen]] |Nicke Lignell |Adewale Akinnuoye-Agbaje |[[Hidenari Ugaki]] |- |[[Timmee já Vimmee]] |[[Sari Sarre]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Niina Aikio-Siltala]] <small>(Vimmee)</small> |?<br /><br />? |?<br /><br />? |[[Anna Puu]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Paula Vesala]] <small>(Vimmee)</small> |Iida Kuningas <small>(Timmee)</small><br /><br /> Sara Soulié <small>(Vimmee)</small> |[[Jon Monie]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Susie Brann]] <small>(Vimmee)</small> |[[Kōsuke Echigoya]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Mitsuhiro Inose]] <small>(Vimmee)</small> |- |[[Mymmel]] (puárásub) |[[Marke Laaksonen]] |[[Heini Wesslin]] |[[Annukka Hirvasvuopio-Laiti]] |Lotta Lindroos |Hellen Willberg |[[Jennifer Saunders]] |[[Yuriko Ishigane]] |- |Teatterrottá Emma | | | | colspan="2" style="text-align:center;" |Arja Saijonmaa |Alison Steadman |? |- |Ti-ti-uu |? |? |Pekka Aikio |Lauri Ketonen |[[Olli Liljeström]] |Matt Lucas |[[Kunihiro Kawamoto]] |- |Miska |? |? |Aslak Paltto |Miiko Toiviainen |Kaj Korkea-aho |[[Rebecca Root]] |[[Kozue Harashima]] |- |[[Uccâ Kumâttâs]] |? |? |Pekka Aikio |[[Ali Jahangiri]] |[[André Wickström]] |[[Richard Ayoade]] |[[Kyousei Tsukui]] |- |Ninni |? |? |[[Inga Ravna-Pieski]] |Yasmine Yamajako |[[Jenna Hukkinen]] |[[Mayumi Kawai]] |[[Yui Fukuo]] |- |Hiärrá Virkkunen |? |[[Juha Feodoroff]] |[[Sverre Porsanger]] |[[Riku Nieminen]] |Kristoffer Gummerus |[[Julian Barratt]] |[[Yukito Soma]] |- |Tohto |[[Satu Aikio]] |[[Mariann Bernhardt]] <small>(Paje 2)</small> [[Sara Kelemeny]] <small>(Paje 3)</small> |[[Sari Sarre]] |[[Iina Kuustonen]] |[[Nina Palmgren]] |Iina Kuustonen |[[Sachiko Honma]] |- |Merâhiäppušeh |? |[[Anna Lumikivi]]<br /><br />[[Sonja Hofslagare]] |? |[[Saara Aalto]]<br /><br />Anna-Maija Tuokko |Emma Klingenberg<br /><br />[[Jennie Storbacka]] |[[Miriam-Teak Lee]]<br /><br />[[Shalon Brune-Franklin]] |[[Mariko Munakata]]<br /><br />[[Sayaka Narita]] |- |Kuálásteijee |[[Aleksi Ahlakorpi]] |[[Markus Juutinen]] |[[Aleksi Ahlakorpi]] |Kari Ketonen |Oskar Pöysti |[[Rhys Darby]] |[[Hiroyuki Shibamoto]] |- |Hiärrá Vilijoŋka | | | | colspan="2" style="text-align:center;" |Peter Kanerva |[[Jon Monie]] |? |- |[[Nissoo]] |[[Petter Morottaja]] |[[Erkki Feodoroff]] |[[Aslak Holmberg]] |Deogracias Masomi |[[Tom Rejstörm]] |[[Chance Perdomo]] |? |- |[[Háisoo]] |[[Eljas Niskanen]] |[[Ivor Vainoja]] |[[Sverre Porsanger]] |Santeri Kinnunen |Elmer Bäck |[[Mike Wilmot]] |? |- |Taaidâr |? |? |? |Teemu Keisteri |Alvar Gullichsen |Julian Rhind-Tutt |? |- |Mimmi |? |? |? |Kaisla Löyttyjärvi |Jonna Järnefelt |[[Ellen Thomas]] |? |- |[[Ilbe]] | | | | colspan="3" style="text-align:center;" |Joonas Saartamo |? |- |Laseroolih |[[Satu Aikio]],<br /><br />[[Neeta Jääskö]] |[[Erkki Feodoroff]],<br />[[Markus Juutinen]],<br />[[Sara Kelemeny]],<br />[[Susa Saukko]],<br />[[Heini Wesslin]] |Pekka Aikio,<br /><br />[[Anna Näkkäläjärvi-Länsman]],<br /><br />Aslak Paltto |Jukka Nylund,<br /><br /> Ella Pyhältö,<br /><br /> Taina West |[[Cecilia Paul]],<br /><br /> Taina West |[[Susie Brann]],<br /><br /> [[Jon Monie]] |? |} == Rááiđu muusik == Rááiđu muusikijd láá ráhtám syemmiliih šuoŋârähteeh [[Pekka Kuusisto]] já Samuli Kosminen. Kuusisto eeči, Ilkka Kuusisto, lii ráhtám šuoŋâ ''Muumiooppera''-čaaitâlmân ive 1974.<ref name="Nimetön-rEyw-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/en/blog/each-episode-of-the-highly-anticipated-moomin-animation-series-will-include-a-featured-track-by-the-international-top-artists/|nommâ=Each episode of the highly-anticipated Moomin animation series will include a featured track by top international artists|almostittem=Moomin|äigimuddo=11.9.2018|čujottum=6.5.2019}}</ref> Čohčâmáánust 2018 almottii, ete [[Gutsy Animations]] raahtij sopâmuš [[Sony Music Entertainment|Sony Musicijn]], mast maaŋgah artisteh lávluuččii pitá jyehi uásán.<ref name="Nimetön-rEyw-2"/> Pittálisto almostui [[Uđđâivemáánu 25.|uđđâivemáánu 25. peeivi]] [[2019]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/fi/blog/uusi-muumilaakso-televisiosarja-saa-muun-muassa-alman-mon-ja-first-aid-kitin-tahdittaman-soundtrack-levyn/|nommâ=Uusi Muumilaakso-televisiosarja saa muun muassa Alman, MØ:n ja First Aid Kitin tähdittämän soundtrack-levyn|almostittem=Moomin|äigimuddo=29.1.2019|čujottum=6.5.2019}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} == Fáádást eres soojijn == * [https://areena.yle.fi/1-50609735 Muumileehi Yle Areenast] [[Luokka:Syemmiliih animaatiorááiđuh]] [[Luokka:Brittiliih animaatiorááiđuh]] [[Luokka:Muumi-televisiorááiđuh]] g0froglp12k96i3xszniz2p0c6a8vc7 0 29085 160023 153904 2026-09-26T03:11:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 160023 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Riddu 2022 Lørdag Ailu Valle + Amoc + Trio Boogiemen Foto Ørjan Marakatt Bertelsen -3 (52220541702).jpg|pienoiskuva|[[Amoc]] já [[Áilu Valle]] vuoittijn ive 2026 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]]]] '''Sámi Grand Prix 2026''' lâi [[Sámi Grand Prix]] {{nowrap|-juoigâm- já}} lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]] {{nowrap|-servi}} ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi [[2026]].<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> Koččâmušâst lâi 36.&nbsp;tohe, ko kišto uárnejui.<ref name="yle-74-20191057"/> [[Ánte Niillas Bongo]] finnij finalist 71 čyegisid juáigusistis ''Nášša álddut'' já vuoitij juoigâmuási. Lávlumuási vuoitij [[Ellinor Halvari|ELLINOR]], tastko suoi finnijn 58 čyegisid pitástis ''Du Dušši''. Kišto uásálisteeh já pitáh almottuvvojii [[njuhčâmáánu 5.]] peeivi [[2026]].<ref name="nrk-1.17776284">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/xl/dette-er-deltakerne-i-sami-grand-prix-2026_-_-det-blir-bare-bedre-og-bedre-1.17776284|nommâ=Klart for Sámi Grand Prix: Lover fest og «bangers»|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2026-03-26|tahhee= Dunfjeld-Mølnvik, Jonna|äigimuddo=2026-03-05|kielâ={{nb}}}}</ref> Čuávuváá peeivi [[DAT]] almostitij [[Sámi Grand Prix 2026 (album)|ive 2026 nurâldâhskiäru]] njuolgist muusikpalvâlussáid neetist.<ref name="spotify-675d7IqScGavq1nfPPq0og">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/675d7IqScGavq1nfPPq0og|nommâ=Sámi Grand Prix 2026|almostittem=Spotify|čujottum=2026-03-26|kielâ={{en}}}}</ref> == Tábáhtussaje == Sámi Grand Prix 2026 uárnejui [[Báktehárji]]st, kost kišto lii uárnejum ovdil-uv.<ref name="äigi-já-saje-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/events/sami-grand-prix-2026|nommâ=Sámi Grand Prix 2026|almostittem=Sámi beassášmárkanat|čujottum=2025-12-01|sitaat=Áigi ja báiki 2026 njuk 28 21:10 – 23:00 Báktehárji , Báktevárri 5, 9522 Kautokeino, Norge|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="sef-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/s%C3%A1mi-grand-prix-2025|nommâ=Sámi Grand Prix 2025|almostittem=Sámi beassášmárkanat|čujottum=2024-10-26|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241103130753/https://www.samieasterfestival.com/s%C3%A1mi-grand-prix-2025|vyerkkejum=2024-11-03}}</ref> == Formaat == === Jođetteijeeh === Ive 2026 kišto jođetteijen láin sämmiliih komikkáreh [[Isalill Kolpus]] já [[Ánte Siri]].<ref name="nrk-1.17794300">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/presse/isalill-kolpus-og-ante-siri-er-programledere-for-sami-grand-prix-2026-1.17794300|nommâ=Isalill Kolpus og Ánte Siri leder Sámi Grand Prix 2026|tahhee=Frogg, Heidi Gjestad|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2026-03-05|čujottum=2026-03-26|kielâ={{nb}}}}</ref> == Ovdil fiinaal == Algâaalgâst occeeh puohtii vuolgâttiđ pitáidis ive 2025 loopâst [[roovvâdmáánu 2.]] peeivist [[skammâmáánu 3.]] piäiván.<ref name="nrk-1.17595311">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-2026-sisadie_iheapmi-lea-rahppon-1.17595311|nommâ=Sámi Grand Prix 2026 sisadieđiheapmi lea rahppon|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-10-02|čujottum=2025-12-01|kielâ={{se}}}}</ref> Sij finnejii kuittâg laseääigi pitái vuolgâtmân, tastko uuccâmäigi kuhedui [[skammâmáánu 26.]] peeivi räi.<ref name="nrk-1.17667761">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/ohcanaigemearri-sami-grand-prix--gilvvuide-lea-odne-1.17667761 |nommâ=Ohcanáigemearri Sámi Grand Prix -gilvvuide lea odne |almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-11-26|čujottum=2025-12-01|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="eurovoix-2025/11/17">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix-world.com/2025/11/17/sami-grand-prix-2026-submission-deadline-extended/ |nommâ=Sámi Grand Prix 2026 Submission Deadline Extended | almostittem=Eurovoix | čujottum=2025-12-01 | äigimuddo=2025-11-17 | kielâ={{en}}}}</ref> Kiišton pottii ohtsis 45 pittád.<ref name="1.17668996">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/45-innmeldte-til-neste-ars-sami-grand-prix-1.17668996|nommâ=45 innmeldte til neste års Sámi Grand Prix | tahhee= Varsi, Line Alette Bjørnback |almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-11-27|čujottum=2025-12-01|kielâ={{nb}}}}</ref> ===Juoigâmuási uásálisteeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Juáigus !! Kielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Ánte Niillas Bongo]] || ''Nášša álddut'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Biret Risten Sara]] já [[Rávná Anti Guttorm]] || ''Heajat'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Iŋgor Nila]] || ''[[Marianne (Iŋgor Nila pittá)|Marianne]]'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Ruotâ}} || [[Lars-Ánte Kuhmunen]] || ''Nils-Issát'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Per Bueng]] || ''Liv Slotte'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Sárá Nilut]] || ''Ayla Gáren Audhild'' || orjâlâškielâ |} ===Lávlumuási uásálisteeh=== {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Pittá !! Kielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Anne-Helen Joks-Hanssen|Alo Joks]] || ''Mun lean'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Ruotâ}} || [[Caroline Johansson Kuhmunen]] || ''Dorvobáiki'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Helge Reinsnes Moen|Han Helge]] já [[Håkon Mathias Guttormsen|Han Håkon]] || ''Ingen andre'' || orjâlâš- já tárukielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Ellinor Halvari|ELLINOR]] || ''Du Dušši'' || orjâlâškielâ |- | {{Lippu|Taažâ}} || [[Kalle Urheim]] || ''Duottara bárnne / Tundra's Son'' || juulevsämikielâ |- | {{Lippu|Taažâ}}/{{Lippu|Suomâ}} || [[Sofia Mienna]] já [[Niko Mansikka-aho|OK NIKO]] || ''Gos don leat?'' || orjâlâškielâ |} == Fiinaal == Fiinaal uárnejui [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi [[Báktehárji]]-maaŋgâtoimâhaalist [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln. === Lávdástemoornig === Finalist artisteh lávdástii čuávuváá oornigist: {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" ! Nr. ! Artist ! Pittá ! Uási |- | 1 || [[Ellinor Halvari|ELLINOR]] || ''Du Dušši'' || lávlumuási |- | 2 || [[Sárá Nilut]] || ''Ayla Gáren Audhild'' || juoigâmuási |- | 3 || [[Kalle Urheim]] || ''Duottara bárnne / Tundra's Son'' || lávlumuási |- | 4 || [[Per Bueng]] || ''Liv Slotte'' || juoigâmuási |- | 5 || [[Caroline Johansson Kuhmunen]] || ''Dorvobáiki'' || lávlumuási |- | 6 || [[Iŋgor Nila]] || ''[[Marianne (Iŋgor Nila pittá)|Marianne]]'' || juoigâmuási |- | 7 || [[Biret Risten Sara]] já [[Rávná Anti Guttorm]] || ''Heajat'' || juoigâmuási |- | 8 || [[Anne-Helen Joks-Hanssen|Alo Joks]] || ''Mun lean'' || lávlumuási |- | 9 || [[Ánte Niillas Bongo]] || ''Nášša álddut'' || juoigâmuási |- | 10 || [[Sofia Mienna]] já [[Niko Mansikka-aho|OK NIKO]] || ''Gos don leat?'' || lávlumuási |- | 11 || [[Lars-Ánte Kuhmunen]] || ''Nils-Issát'' || juoigâmuási |- | 12 || [[Helge Reinsnes Moen|Han Helge]] já [[Håkon Mathias Guttormsen|Han Håkon]] || ''Ingen andre'' || lávlumuási |} === Jienâstem === Áámmáträäđi adelem jienah já aalmugjienah reknistuvvojii oohtân nuuvt ete aalmugjienâi [[tiädduárvu]] lâi 60 % já áámmáträäđi jienâi tiädduárvu 40 %. == Kišto loppâpuáđus == {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ Juáigumuási |- ! scope="col" rowspan="2" | Artist ! scope="col" rowspan="2" | Pittá ! scope="colgroup" colspan="3" | Čuággáh |- ! scope="col" | Rääđi ! scope="col" | Telejienâstem ! scope="col" | Ohtsis |- bgcolor="silver" | [[Sárá Nilut]] || ''Ayla Gáren Audhild'' || 27 || 44 || 71 |- | [[Per Bueng]] || ''Liv Slotte'' || 5 || 17 || 22 |- | [[Iŋgor Nila]] || ''[[Marianne (Iŋgor Nila pittá)|Marianne]]'' || 20 || 24 || 44 |- | [[Biret Risten Sara]] já [[Rávná Anti Guttorm]] || ''Heajat'' || 15 || 19 || 34 |- bgcolor="gold" | [[Ánte Niillas Bongo]] || ''Nášša álddut'' ||36 ||36 ||72 |- | [[Lars-Ánte Kuhmunen]] || ''Nils-Issát'' || 11 || 31 || 42 |} {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ Lávlumuási |- ! scope="col" rowspan="2" | Artist ! scope="col" rowspan="2" | Pittá ! scope="colgroup" colspan="3" | Čuággáh |- ! scope="col" | Rääđi ! scope="col" | Telejienâstem ! scope="col" | Ohtsis |- bgcolor="gold" | [[Ellinor Halvari|ELLINOR]] || ''Du Dušši'' || 25 || 33 || 58 |- | [[Kalle Urheim]] || ''Duottara bárnne / Tundra's Son'' || 20 || 24 || 44 |- bgcolor="silver" | [[Caroline Johansson Kuhmunen]] || ''Dorvobáiki'' || 31 || 26 || 57 |- | [[Anne-Helen Joks-Hanssen|Alo Joks]] || ''Mun lean'' || 9 || 20 || 29 |- | [[Sofia Mienna]] já [[Niko Mansikka-aho|OK NIKO]] || ''Gos don leat?'' || 26 || 30 || 56 |- | [[Helge Reinsnes Moen|Han Helge]] já [[Håkon Mathias Guttormsen|Han Håkon]] || ''Ingen andre'' || 3 || 38 || 41 |} == Áillohaš-muusikpalhâšume == [[Mikkâl Morottaja]] já [[Áilu Valle]] vuoittijn ive 2026 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="yle-1.17380068">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20217801 | Tahhee = Aikio, Piibe | Nommâ = Sámi Grand Prix vuoitit leat čielgan ja Áillohaš-bálkkašupmi juhkojuvvon | Äigimuddo = 2026-03-28 | Almostittee = Yle Säämi | Čujottum = 2026-03-28 | Kielâ = {{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * [https://areena.yle.fi/1-77572402 Red Carpet – Sámi Grand Prix Yle Areenast] * [https://areena.yle.fi/1-77285319 Sámi Grand Prix 2026 Yle Areenast] * [https://www.svtplay.se/sami-grand-prix-samiska-melodifestivalen-1 Sámi Grand Prix 2026 SVT Playst] * [https://tv.nrk.no/serie/sami-grand-prix-tv/sesong/2026/episode/SAPP63010026 Sámi Grand Prix 2026 NRK TV:st] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sámi Grand Prix -kištoh}} [[Luokka:Sámi Grand Prix 2026|*]] 09lqg7d0d36fq9qgo7qkzopaqkp6whi 0 29766 159423 156319 2026-09-26T00:20:14Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159423 wikitext text/x-wiki '''Anna Nilsine Joma Granefjell''' ([[vyesimáánu 24.]] peeivi [[1936]]–[[juovlâmáánu 25.]] peeivi [[2025]]<ref name="vms-anjg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://roob.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4529607&set_site_id=846&cat=ads&sign=7478b5df139e561a964c6581b24e9773|nommâ=Anna Nilsine Joma Granefjell|almostittem=Arbeidets Rett|äigimuddo=2025-12-30|čujottum=2025-01-01|kielâ={{nb}} já {{sma}}}}</ref>) lâi maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee.<ref name="má-troandima-kj">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=2007-01-14|Tahhee=Helander, Astrid|Paječaalâ=Troandima «Katrine Johnsen»|Ihe=2007|Ihekerdi=15|Nummeer=12|Siijđoh=15|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_20070214_15_12_1?page=13|Čujottum=2026-01-01|Kielâ={{se}}}}</ref> == Eellim == Anna Nilsine Joma šoodâi [[vyesimáánu 24.]] peeivi [[1936]].<ref name="vms-anjg"/> Suu eeči lâi Nils Pedersen Jåma (meid ''Joma'', 1905–1948), já suu enni Anna Sofie Johnsen Steinfjell (1904–1974). Suoi láin maadâsämmilâš pajeulmuuh.<ref name="má-troandima-kj"/> Sunnui šoddii vittâ párnáá. Suu viälžáin lâi ei. máttáátteijee já kirječällee [[Ella Holm Bull]] (1929–2006) já tuáijár [[Per Joma]] (1934–1995).<ref name="má-troandima-kj"/> Ko Joma lâi 12-ihásâš, te suu eeči jaamij [[syeinimáánu 5.]] peeivi 1948 tábáhtum nk. [[Dunderlandsdal-pärtti|Dunderlandsdal-päärtist]].<ref name="nrk-1.16709609">{{Nettikäldee | čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/xl/anna-joma-granefjell_-aarjelsaemiej-giele-1.16709609 | nommâ = Åarjelsaemiej gïele | tahhee= Norberg, Solveig | Čielgiittâs = maadâsämikielân jurgâlâm Ellen Bull Jonassen | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo= 2024-01-13 | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250328102503/https://www.nrk.no/sapmi/xl/anna-joma-granefjell_-aarjelsaemiej-giele-1.16709609 | vyerkkejum = 2025-03-28 | Čujottum=2026-01-01 | Kielâ={{sma}}}}</ref><ref name="keskitalo"/><ref name="nrk-1.5961123">{{Nettikäldee | Tahhee=Aslaksen, Eilif Andreas | Čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/minnes-pionerene-som-omkom-1.5961123 | Nommâ=Minnes pionerene som omkom| Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo= 2008-06-11 | Čujottum=29.4.2021 | Kielâ={{nb}}}}</ref> Siämmáá päärtist jammii meid suu [[čeeci]], [[siäsá]], [[iänui]], [[ime]] já ohtâ hyelkki lase.<ref name="keskitalo">{{Nettikäldee | Tahhee= [[Aili Keskitalo|Keskitalo, Aili]] | Čujottâs= https://victorio.uit.no/freecorpus/orig/nob/admin/sd/samediggi.no/samediggi-article-1316.html | Nommâ= Ella Holm Bull - Sámediggi Sametinget | Almostittem= Sämitigge | Čujottum= 2021-04-29 | Kielâ= {{nb}} | arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20151031040045/https://victorio.uit.no/freecorpus/orig/nob/admin/sd/samediggi.no/samediggi-article-1316.html | vyerkkejum= 2015-10-31}}</ref> [[Kesimáánu 10.]] peeivi [[1961]] Anna naajâi [[Ole Granefjell]]áin.<ref name="fjell-ljom-bryllup">{{Lostâkäldee|Almostittem=Fjell-Ljom|Äigimuddo=1961-06-07|Paječaalâ=Røros Østerdalen Gauldalen: Bryllup feires|Ihe=1961|Ihekerdi=75|Nummeer=62|Siijđoh=2|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_fjellljom_null_null_19610607_75_62_1?page=1|Čujottum=2026-01-01|Kielâ={{nb}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce}} {{DEFAULTSORT:Granefjell, Anna Nilsine Joma}} [[Luokka:Ive 1936 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Maadâsämmiliih]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih toimâtteijeeh]] lr50k15qq72rdehvetapi87kwho2tfh 0 30067 159848 159169 2026-09-26T02:30:01Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159848 wikitext text/x-wiki {{Kirkko | nommâ = Njellim Pase kulmâvuođâ já pasotteijee Trifon Piäccámlii kirkko | kove = Pyhän kolminaisuuden ja pyhittäjä Trifon Petsamolaisen kirkko.jpg | kove-čielgiittâs = Kirkko ive 2009 | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Pase kulmâvuođâ já pasotteijee Trifon Piäccámlii kirkko | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = uálgis | latd = 68 | latm = 50 | lats = 41.9 | latNS = N | longd = 28 | longm = 20 | longs = 23.1 | longEW = E | coord_region = | coord_display = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|20px|border]] [[Suomâ]] | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Aanaar]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | kirkkokodde = [[Suomâ ortodoksisâš kirkko]] | pispekodde = [[Oulu ortodoksisâš pispekodde]] | servikodde = [[Tave-Suomâ ortodoksisâš servikodde]], [[Laapi ortodoksisâš kappelservikodde]] | huksejum = [[1987]] | vihkum = [[1988]] | meddâl = | vuávájeijee = [[Seppo Latvala]] | materiaal = [[muorâ]] | čokkámsajeh = | stijlâ = | äigi = UTC+2 }} '''Njellim Pase kulmâvuođâ já pasotteijee Trifon Piäccámlii kirkko''' lii [[Suomâ ortodoksisâš kirkko|Suomâ ortodoksisii kirho]] [[Tave-Suomâ ortodoksisâš servikodde|Tave-Suomâ ortodoksisii servikoodán]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ortlappi.fi/seurakunnan-toiminta/pyhakot/|nommâ=Pyhäköt|almostittem=Lapin ortodoksinen seurakunta|čujottum=2026-03-14|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> kullee kirkko [[Njellim]] siijdâst [[Aanaar|Anarist]] (Siikajärventie 64A). Tot lii valmâštum cesânin ive 1987 já vihkui kirkkon ive 1988. Tom viihkâi [[Leo (arkkâpispe)|metropoliit Leo]]. Ceessân lii pasottum [[Pase Kulmâvuotâ|Pase kulmâvuotân]] ja Trifon Piäccámlâžân. Kirho vuávái Seppo Latvala, já ton ovdâkovveen lii kevttum [[Piäccám]] Yläluostari kirho puáris uási.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ort.fi/pyhakot/pyhan-kolminaisuuden-ja-pyhittaja-trifon-petsamolaisen-kirkko|nommâ=Pyhän kolminaisuuden ja pyhittäjä Trifon Petsamolaisen kirkko|almostittee=Suomen ortodoksinen kirkko|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20181015153238/https://ort.fi/pyhakot/pyhan-kolminaisuuden-ja-pyhittaja-trifon-petsamolaisen-kirkko|vyerkkejum=15.10.2018|čujottum=15.10.2018}}</ref> Kirho paaldâst lii hävdieennâm, kost lii ovdâmerkkân neelji [[Sovjetlitto|sovjetlittolii]] suáldát muštomerkkâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://osastot.suomivenajaseura.fi/artikkelit/neuvostosotilaiden-hauta-alueet-ja-muistomerkit-inarin-alueella/|nommâ=Neuvostosotilaiden hauta-alueet ja -muistomerkit Inarin alueella|äigimuddo=24.6.2020|almostittee=Suomi–Venäjä-Seura|čujottum=18.11.2020|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250617101217/https://osastot.suomivenajaseura.fi/artikkelit/neuvostosotilaiden-hauta-alueet-ja-muistomerkit-inarin-alueella/|vyerkkejum=2025-06-17}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:1980-lovvoost huksejum kirhoh Suomâst]] [[Luokka:Aanaar kirhoh]] [[Luokka:Suomâ muorâkirhoh]] jdqae9qkfifg70hjhzm48t42gggaent 0 30229 159845 155027 2026-09-26T02:28:12Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159845 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Niilo Aikio<br/>Jávrri-Juhán Niillas | kove = | šoddâm = | jáámmám = | hävdi = | áámmát = | noomah = | šlaajâ = muštâlemkirjálâšvuotâ, párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ | kielâ = [[pajekielâ]], [[suomâkielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = [[Inger-Mari Aikio]]<ref name="yle-3-7692671">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7692671|nommâ=Aikion suvussa kirjailijoita kahdessa polvessa|tahhee=[[Pirita Näkkäläjärvi|Näkkäläjärvi, Pirita]]|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-12-17|čujottum=2026-04-26|kielâ={{fi}}}}</ref> | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Niilo Aikio''' teikkâ orjâlâškielân '''Jávrri-Juhán Niillas''' lii orjâlâš toimâtteijee já kirječällee.<ref name="yle-3-7692671"/><ref name="yle-3-10093874">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10093874|nommâ=Jávrre Juhán Niillas čállán joatkkaoasi Nigá-girjái – Girji almmustuvvá njeallji gillii|tahhee=Aikio, Kaisa já Torikka, Xia|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2018-02-27|čujottum=2026-04-26|kielâ={{se}}}}</ref> Sun čáálá sehe pajekielân já suomâkielân. Vuossâmuu Nigá-kirje lii jurgâlâm [[anarâškielâ]]n [[Matti Morottaja]] já nube [[Ilmari Mattus]].<ref name="yle-3-9356900">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9356900|nommâ=Nigá mainâseh tääl meid anarâš- já nuorttâlâškielân|tahhee=[[Anja Kaarret|Kaarret, Anja]]|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2016-12-16|čujottum=2026-04-26}}</ref><ref name="finna-aikio-1287983">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1287983 |nommâ= Nigá : nooveelčuágáldâh |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref><ref name="finna-aikio-1748360"/> == Pargo == === Kirjeh === * [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] – ''[[Boaldimis báhtui]]: Suoma beale sámiid eváhkkomátki 1944-45:s ja sin Norgga beale ránnjáid vásihusat dáid áiggiid''<ref name="finna-aikio-287698">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.287698 |nommâ= Boaldimis báhtui : Suoma beale sámiid eváhkkomátki 1944-45:s ja sin Norgga beale ránnjáid vásihusat dáid áiggiid |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[2000]] – ''[[Liekkejä pakoon]]: saamelaiset evakossa 1944–1945''.<ref name="finna-aikio-356514">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.356514 |nommâ= Liekkejä pakoon : saamelaiset evakossa 1944-1945 |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Dánsa birui]]''<ref name="finna-aikio-1201109">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1201109 |nommâ= Dánsa birui |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> === Jienâkirjeh === * [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] – ''[[Eváhkkohistorjja muitalusat]]''<ref name="finna-aikio-110186">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110186 |nommâ= Eváhkkohistorjja muitalusat |almostittem= Finna |čujottum= 2026-04-26 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20260428091008/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.110186 |vyerkkejum= 2026-04-28}}</ref> {{Small|C-kasseet}} === Aikio kirjeh eres kieláid === * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''Nekk : nove'llnorldõk 1'', [[nuorttâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="yle-3-9356900"/><ref name="finna-aikio-1287985">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1287985 |nommâ= Nekk : nove'llnorldõk |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Nigá]]: nooveelčuágáldâh 1'', [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Matti Morottaja]].<ref name="yle-3-9356900"/><ref name="finna-aikio-1287983"/> * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''Nekk : nove'llnorldõk 2'', [[nuorttâlâškielâ]]n jurgâlâm [[Raija Lehtola]]<ref name="finna-aikio-1767104">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1767104 |nommâ= Nekk : nove'llnorldõk. 2 |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''[[Nigá]]: nooveelčuágáldâh 2'', [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Ilmari Mattus]].<ref name="finna-aikio-1748360">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1748360 |nommâ= Nigá : nooveelčuágáldâh. 2 |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> * [[2022]] – ''Nigá : Abenteuer eines kleinen Sámi-Jungen. Erzählband 1'', [[saksakielâ]]n jurgâlâm [[Hannele Kara]]<ref name="finna-aikio-1888129">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1888129 |nommâ= Nigá : Abenteuer eines kleinen Sámi-Jungen. Erzählband 1 |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-26 |kielâ ={{se}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Aikio, Niilo}} [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih toimâtteijeeh]] 892db8mcbcbstvzqjjmqou4bbn0lqbr 0 30626 159590 158584 2026-09-26T01:08:39Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159590 wikitext text/x-wiki '''Ive 2015 sämikielâlâš muusik''' -sijđo kieđâvuš muusik, mii almostui mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2015]]. <!--== Anarâškielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> <!--== Nuorttâlâškielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === == Juulevsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Ummeesämikielân == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === * [[Katarina Barruk]] – ''[[Báruos]]''<ref name="spotify-1SlN6ez44a61dBWnlEMHx0">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1SlN6ez44a61dBWnlEMHx0| Nommâ = Báruos | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-12-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> <!-- == Maadâsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === == Pittáámsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Orjâlâškielân == === Singleh === * [[Ravggon]] – ''[[In dárbbat appelsiinnaid]]''<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/in-darbbat-appelsiinnaid/|nommâ=“In dárbbat appelsiinnaid!”|tahhee=Kemi, Marit Elin|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2015-03-10|čujottum=2023-05-12|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230513075320/https://www.avvir.no/in-darbbat-appelsiinnaid/|vyerkkejum=2023-05-13}}</ref> <!--=== EP:h === === Albumeh ===--> == Maŋgáid kieláid == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === ==== Nurâldâhskiäruh ==== * Maaŋgah artisteh – ''[[Russuoh vuölieb]]'' ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Sämikielâlâš muusik}} [[Luokka:Ive 2015 muusik|* sämikielâlâš muusik]] [[Luokka:Sämikielâlâš muusik ive mield|2015]] [[Luokka:Sämimuusik ive mield|2015]] 8kil6hqbaw5y5dxfcqexq4scblvvukj 0 30631 159315 158750 2026-09-25T12:56:29Z Seipinne 19 /* Maŋgáid kieláid */ 159315 wikitext text/x-wiki '''Ive 2026 sämikielâlâš muusik''' -sijđo kieđâvuš muusik, mii almostui mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2026]]. <!-- == Anarâškielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Nuorttâlâškielân == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === * [[Suõmmkar]] – ''[[Peäccam da Paččjokk]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/dav/aigeguovdil/ijahis-idja-cohkke-sameeatnama-nasteartisttaid-anarii-14-15-8/|nommâ=Ijahis Idja čohkke Sámeeatnama násteartisttaid Anárii 14.-15.8.|almostittem=Sámediggi|äigimuddo=2026-08-14|čujottum=2026-08-15|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Juulevsämikielân == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === * [[Jarŋŋa]] – ''[[Mánálávllaga]]''<ref name="spotify-3qakqwkm3DLSU2zg7zsVar">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/3qakqwkm3DLSU2zg7zsVar| Nommâ = Mánálávllaga | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> <!-- == Maadâsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === == Pittáámsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Orjâlâškielân == === Singleh === * [[Mari Boine]] – ''Dolla''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mari-boine-slipper-en-brennaktuell-singel-1.17937072|nommâ=Mari Boine slipper en brennaktuell singel|tahhee=NRK|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-06-26|čujottum=2026-06-26|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Áhkku]]''<ref name="spotify-2Z1Fval4YU4IImVLta5W1Q">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/2Z1Fval4YU4IImVLta5W1Q |nommâ=Áhkku|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Romsa - Tromsø - Tromssa]]''<ref name="spotify-0tv92BJZEV8DQu7cfkwlt1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0tv92BJZEV8DQu7cfkwlt1 |nommâ=Romsa - Tromsø - Tromssa|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Ellinor Halvari|ELLINOR]] – ''Du Dušši'' * ELLINOR – ''Gájo Mu'' <!--=== EP:h ===--> === Albumeh === * [[Jezebro]] – ''[[Sábmái]]''<ref name="yle-74-20239715">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239715|nommâ=Jezebro vuossâmuš album muštâl nuorâ sämmilii jurduin já fiäránijn|tahhee=Seurujärvi, Sáárákáisá|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-08-06|čujottum=2026-08-07}}</ref> * [[Ingá-Máret Gaup-Juuso]] – ''[[Davvi Oktavuohta]]/[[Pohjoinen yhteys]]'' muusikjuávhoin [[Oulu All Star Big Band]]áin<ref name="yle-20206473">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20206473|nommâ=Big Band čuovvu nuohtaid vai čuodjá čábbát – Ingá-Máret Gaup-Juuso juoigá sin fárus nuohtaid haga, luonddugovaid vehkiin|tahhee=Länsman, Kaija já Toppari, Vesa|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-02-02|čujottum=2026-02-06|kielâ={{se}}}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Duottar ja Vuotna]]''<ref name="nrk-1.17937208">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/manne-ja-inger-marja-o__a-skearruin-1.17937208|nommâ=Manne ja Inger Márjá ođđa skearruin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2026-06-26|čujottum=2026-06-27|kielâ={{se}}}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Singleh === * JeeJee – Lulla lullu<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotus.fi/kotimaisten-kielten-teemavuosi/|nommâ=Kotimaisten kielten teemavuosi, 25.9.2026: ”Lulla lullu” – monikielisen tuutulaulun julkaisu|almostittem=Kotus|äigimuddo=2026-09-21|čujottum=2026-09-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--=== EP:h ===--> === Albumeh === * Čuovvâd – ''[[Šuoŋâsuonjâreh (album)|Šuoŋâsuonjâreh]]''<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20179363|nommâ=Uđđâ šuoŋah čuojâškyetih kuulmâ sämikielân puáttee ive, ko párnái muusikalbum já nuottâkirje almostuveh|tahhee=Seipiharju, Sáárá|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-08-29|čujottum=2026-06-23}}</ref> * ''[[Sámi Grand Prix 2026 (album)|Sámi Grand Prix 2026]]''<ref name="spotify-675d7IqScGavq1nfPPq0og">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/675d7IqScGavq1nfPPq0og|nommâ=Sámi Grand Prix 2026|almostittem=Spotify|čujottum=2026-03-26|kielâ={{en}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâlâš muusik}} [[Luokka:Ive 2026 muusik|* sämikielâlâš muusik]] [[Luokka:Sämikielâlâš muusik ive mield|2026]] [[Luokka:Sämimuusik ive mield|2026]] 6gsbm3um98ic8h3a4t51c6cgy7gv4wx 159316 159315 2026-09-25T12:57:24Z Seipinne 19 159316 wikitext text/x-wiki '''Ive 2026 sämikielâlâš muusik''' -sijđo kieđâvuš muusik, mii almostui mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2026]]. <!-- == Anarâškielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Nuorttâlâškielân == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === * [[Suõmmkar]] – ''[[Peäccam da Paččjokk]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/dav/aigeguovdil/ijahis-idja-cohkke-sameeatnama-nasteartisttaid-anarii-14-15-8/|nommâ=Ijahis Idja čohkke Sámeeatnama násteartisttaid Anárii 14.-15.8.|almostittem=Sámediggi|äigimuddo=2026-08-14|čujottum=2026-08-15|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Juulevsämikielân == <!--=== Singleh === === EP:h ===--> === Albumeh === * [[Jarŋŋa]] – ''[[Mánálávllaga]]''<ref name="spotify-3qakqwkm3DLSU2zg7zsVar">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/3qakqwkm3DLSU2zg7zsVar| Nommâ = Mánálávllaga | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-07-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> <!-- == Maadâsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === == Pittáámsämikielân == === Singleh === === EP:h === === Albumeh === --> == Orjâlâškielân == === Singleh === * [[Mari Boine]] – ''Dolla''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mari-boine-slipper-en-brennaktuell-singel-1.17937072|nommâ=Mari Boine slipper en brennaktuell singel|tahhee=NRK|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-06-26|čujottum=2026-06-26|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Áhkku]]''<ref name="spotify-2Z1Fval4YU4IImVLta5W1Q">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/2Z1Fval4YU4IImVLta5W1Q |nommâ=Áhkku|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Romsa - Tromsø - Tromssa]]''<ref name="spotify-0tv92BJZEV8DQu7cfkwlt1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0tv92BJZEV8DQu7cfkwlt1 |nommâ=Romsa - Tromsø - Tromssa|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[Ellinor Halvari|ELLINOR]] – ''Du Dušši'' * ELLINOR – ''Gájo Mu'' <!--=== EP:h ===--> === Albumeh === * [[Jezebro]] – ''[[Sábmái]]''<ref name="yle-74-20239715">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239715|nommâ=Jezebro vuossâmuš album muštâl nuorâ sämmilii jurduin já fiäránijn|tahhee=Seurujärvi, Sáárákáisá|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-08-06|čujottum=2026-08-07}}</ref> * [[Ingá-Máret Gaup-Juuso]] – ''[[Davvi Oktavuohta]]/[[Pohjoinen yhteys]]'' muusikjuávhoin [[Oulu All Star Big Band]]áin<ref name="yle-20206473">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20206473|nommâ=Big Band čuovvu nuohtaid vai čuodjá čábbát – Ingá-Máret Gaup-Juuso juoigá sin fárus nuohtaid haga, luonddugovaid vehkiin|tahhee=Länsman, Kaija já Toppari, Vesa|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-02-02|čujottum=2026-02-06|kielâ={{se}}}}</ref> * [[Herman Rundberga|Manne]] já [[Inger Marie Eira|Inger Márjá]] – ''[[Duottar ja Vuotna]]''<ref name="nrk-1.17937208">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/manne-ja-inger-marja-o__a-skearruin-1.17937208|nommâ=Manne ja Inger Márjá ođđa skearruin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2026-06-26|čujottum=2026-06-27|kielâ={{se}}}}</ref> == Maŋgáid kieláid == === Singleh === * JeeJee – Lulla lullu<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kotus.fi/kotimaisten-kielten-teemavuosi/|nommâ=Kotimaisten kielten teemavuosi, 25.9.2026: ”Lulla lullu” – monikielisen tuutulaulun julkaisu|almostittem=Kotus|äigimuddo=2026-09-21|čujottum=2026-09-25|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--=== EP:h ===--> === Albumeh === * Čuovvâd – ''[[Šuoŋâsuonjâreh (album)|Šuoŋâsuonjâreh]]''<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20179363|nommâ=Uđđâ šuoŋah čuojâškyetih kuulmâ sämikielân puáttee ive, ko párnái muusikalbum já nuottâkirje almostuveh|tahhee=Seipiharju, Sáárá|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-08-29|čujottum=2026-06-23}}</ref> * ''[[Sámi Grand Prix 2026 (album)|Sámi Grand Prix 2026]]''<ref name="spotify-675d7IqScGavq1nfPPq0og">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/675d7IqScGavq1nfPPq0og|nommâ=Sámi Grand Prix 2026|almostittem=Spotify|čujottum=2026-03-26|kielâ={{en}}}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Sämikielâlâš muusik}} [[Luokka:Ive 2026 muusik|* sämikielâlâš muusik]] [[Luokka:Sämikielâlâš muusik ive mield|2026]] [[Luokka:Sämimuusik ive mield|2026]] 0kl7kri0g801azgc6u4ktbo0jvczffz 0 31182 159616 159273 2026-09-26T01:23:10Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 159616 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Jon Einar Eira | kove = | šoddâm = 1954 | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, toimâtteijee | noomah = Jon Einar Eira<br/>John Einar Eira<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.idut.no/forfatter/jon-einar-eira/|nommâ=Jon Einar Eira|almostittem=idut.no|čujottum=2026-09-18|kielâ={{nb}}}}</ref> | šlaajâ = párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ | kielâ = pajekielâ | vanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Jon Einar Eira''', ovdil '''John Einar Eira''', (š. 1954) lii orjâlâš kirječällee já toimâtteijee. == Pargo == * [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] – ''[[Jori jeaggejogas]]''<ref name="finna-eira-464944">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464944 |nommâ= Jori jeaggejogas |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009203405/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.464944 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|2011]] – ''[[Jeaggejogas mearariikii]]''<ref name="finna-eira-1037049">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1037049 |nommâ= Jeaggejogas mearariikii |almostittem= Finna |čujottum=2024-10-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Jori internáhtas]]''<ref name="finna-eira-1941588">{{Nettikäldee |čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1941588 |nommâ= Jori internáhtas |almostittem= Finna |čujottum= 2024-10-09 |kielâ= {{se}} |arkkâdâh= https://web.archive.org/web/20241009202838/https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1941588 |vyerkkejum= 2024-10-09}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Eira, Jon Einar}} [[Luokka:Ive 1954 šoddâmeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] [[Luokka:Sämmiliih toimâtteijeeh]] mhpwcyd96dx3thc66e2q5skk8pkts05