Wikipedia
smnwiki
https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Tooimah
Savâstâllâm
Kevttee
Savâstâllâm kevttest
Wikipedia
Savâstâllâm Wikipedia
Tiätuvuárkká
Savâstâllâm tiätuvuárhást
Systeemviestâ
Savâstâllâm systeemviestâst
Myenster
Savâstâllâm myensterist
Raavâ
Savâstâllâm ravvust
Luokka
Savâstâllâm luokkaast
TimedText
TimedText talk
Mooduul
Savâstâllâm modulist
Event
Event talk
Kroatia
0
743
160403
160274
2026-10-18T21:01:46Z
Taivo
3842
160403
wikitext
text/x-wiki
{{Staatâ tiäđuh
| nommâ = Kroatia täsiväldi
| noomah_virgálijn_kielâin = Republika Hrvatska ''<small>([[kroatiakielâ]]n)</small>'
| lippu = Flag of Croatia.svg
| vaakun = Coat of arms of Croatia.svg
| nommâ-genetiivist = Kroatia
| sajadâh = Location Croatia Europe.png
| sajadâh-čielgiittâs =
| staatâhäämi = täsiväldi
| staatâjođetteijee-tittel = [[Kroatia täsivääldi president|President]]
| tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}}
| haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kroatia täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]]
| tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}}
| uáivikaavpug = [[Zagreb]]
| eres-kaavpugeh = [[Split]],<br>[[Rijeka]],<br >[[Osijek]]
| vijđodâh = 56 594
| sisčääci_% = 1,09
| ässeeloho_ihe = 2020
| ässeeloho = 4 058 165
| ässeesaahâdvuotâ = 73
| aalmugstuárrum =
| aalmugstuárrum_ihe =
| virgáliih-kielah = [[kroatiakielâ]]
| vaaluut = [[euro]]
| vaaluut-tubdâldâh = EUR
| bap-ihe =
| bap =
| bap-per-ässee =
| hdi-ihe =
| hdi =
| eennâmtuálu =
| palvâlusah =
| ráhtálâšvuotâ =
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Jugoslavia]]st
| jiečânâsvuotâ = [[kesimáánu 25.]] peivi [[1991]]
| uánádâs = HR
| fiävruin = HR
| kirdemmašinijn = 9A
| jotolâh = uálgispiälásâš
| sundenummeer = +385
| internet TLD = .hr já .eu
| motto =
| aalmuglaavlâ = [[Lijepa naša domovino]]
| aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Lijepa nasa domovino instrumental.ogg
| luuhâmmáttu =
| oovdiš-staatah =
}}
[[Tiätuvuárkká:Adriameerâ kárttá smn.svg|thumb|right|Kroatia lii [[Adriameerâ]] riddoost.]]
'''Kroatia''' ({{k-hr|Hrvatska}}) ađai '''Kroatia täsiväldi''' ({{k-hr|Republika Hrvatska}}) lii jiečânâs [[täsiväldi]] [[Adriameerâ]] riddoost Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Zagreb]].<ref name="kroatia-eust">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/croatia_fi|nommâ=Kroatia|almostittem=Euroop union|čujottum=2023-1-1|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Historjá ==
=== Kroatia já Euroop union ===
Kroatia seervâi [[Euroop union]]ân [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2013]]. [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2023]] Kroatia seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 20. jeessânstaatâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.consilium.europa.eu/es/press/press-releases/2022/07/12/croatia-set-to-join-the-euro-area-on-1-january-2023-council-adopts-final-required-legal-acts/|nommâ=Croacia entrará en la zona del euro el 1 de enero de 2023: el Consejo adopta los últimos actos jurídicos necesarios|almostittem=Euroop union rääđi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-07-12|kielâ={{es}}}}</ref> Siämmáá peeivi Kroatia seervâi meiddei [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="il-554af2a0c0e5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/720d1fc9-e8de-4884-84e2-554af2a0c0e5|nommâ=Suomalaisten reissaaminen suosittuun kohteeseen helpottuu: Kroatia liittyy Schengen-alueeseen|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-01-01|tahhee=Rinne, Mika|äigimuddo=2022-12-08|kielâ={{fi}}}}</ref>
==Eennâmtieđâ==
Kroatia vijđodâh lii 56 594 km², mast 620 km² ađai 1,09 % lii čääci.<ref name="cia-kroatia">{{Nettikäldee | čujottâs = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ | nommâ = Explore All Countries — Croatia | almostittem = The World Factbook | čujottum = 2024-10-22 | kielâ = {{en}} | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240216034630/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ | vyerkkejum = 2024-02-16}}</ref> Vijđoduv mield Kroatia lii maailm 127. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-kroatia"/>
===Sajadâh já rääjih===
Kroatia lii staatâ Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton ránnjástaatah láá taveviestârist [[Slovenia]], tavenuorttân [[Uŋgar]], nuorttân [[Serbia]] já maadânuorttân [[Bosnia-Hercegovina]] já [[Montenegro]]. Kroatiast staatârääjih láá ohtsis 2 237 km. Ton kuhemus rääji lii Bosnia-Hercegovinain; tot lii 1 011 km kukke. Uánihumos lii 23 km rääji Montenegroin.<ref name="croatia.eu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://croatia.eu/index.php?view=article&lang=2&id=6|nommâ=Croatia in brief|almostittem=www.croatia.eu|čujottum=2023-01-02|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230101193949/http://www.croatia.eu/index.php?view=article&lang=2&id=6|vyerkkejum=2023-01-01}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh<ref name="croatia.eu"/> !! Kárttá
|-
| [[Slovenia]] || 668 km || rowspan=5|[[Tiätuvuárkká:Croatia in its region.svg|350px]]
|-
| [[Uŋgar]] || 355 km
|-
| [[Serbia]]|| 318 km
|-
| [[Bosnia-Hercegovina]] || 1 011 km
|-
| [[Montenegro]] || 23 km
|}
Viestârist Kroatia rájášuvá [[Adriameerâ]]n, mon nubebeln lii [[Italia]]. Merâriddo lii ohtsis 5 835 km (4 058 km suolluin).<ref name="croatia.eu"/>
===Suolluuh===
{{Válduartikkâl|[[Listo Kroatia suolluin]]}}
[[Kroatia hydrograflâš instituut]] ({{k-hr|Hrvatski Hidrografski Institut}}) mield Kroatiast láá ohtsis 79 suollud.<ref name="hrcak.srce.hr">{{Lostâkäldee|Tahhee=Tea Duplančić Leder, Tin Ujević, Mendi Čala|Paječaalâ=Coastline lenghts and areas of islands in the Croatian part of the Adriatic Sea determined from the topographic maps at the scale of 1 : 25 000|Almostittem=Geoadria|Äigimuddo=2004|Ihekerdi=9|Nummeer=1|Siijđoh=5–32|Doi=|Issn=|www=https://hrcak.srce.hr/clanak/14783|Kielâ={{en}}}}</ref> Siämmáá instituut mield saavâst lii [[suálui]], jis vijđodâh lii > 1,0 km². Jis vijđodâh lii 0,1 km² já 1,0 km² kooskâst, te saavâst lii [[lássá]]. Jis vijđodâh lii < 0,1 km², te saavâst lii [[keđgi]].<ref name="hrcak.srce.hr"/>
Kroatia stuárráámuuh suolluuh láá [[Cres]] (405,70 km²), [[Krk]] (405,22 km²) já [[Brač]] (395,44 km²). Eres suolluuh, moi vijđodâh lii paijeel 100 km², láá [[Hvar]] (297,38 km²), [[Pag]] (284,18 km²), [[Korčula]] (271,47 km²) já [[Dugi Otok]] (113,30 km²).
===Jäävrih já juuvah===
[[Tiätuvuárkká:PlitviceWaterfall.jpg|thumb|right|Korže Plitvice aalmuglâšmeecist]]
[[Dalmatia]]st leijee [[Vranajävri]] lii Kroatia stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 30,7 km². Kroatiast lii nubbe [[Vranajävri]], mii lii [[Cres]]suollust. Ton vijđodâh lii tuše 5,8 km², mut tot lii Kroatia stuárráámus jävri saijaavuođâ mield.
Kroatia kuhemuuh juuvah láá [[Sava]] (562 km) já [[Drava]] (505 km).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.croatia.eu/index.php?view=article&lang=2&id=9|nommâ=Rivers and lakes|almostittem=www.croatia.eu|čujottum=2023-01-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>
<!--=== Geologia ===-->
=== Morfologia ===
{{Válduartikkâl|[[Listo Kroatia vaarijn]]}}
[[Tiätuvuárkká:Sinjal_top_of_Croatia.jpg|thumb|right|[[Dinara (čokke)|Dinara]] ađai [[Sinjal]] lii Kroatia alemus vääri.]]
Kroatia alemus saje lii [[Dinara (čokke)|Dinara]] čokke (1 831 m); vyeligumos lii Adriameerâ riddo (0 m).
{|class="wikitable"
! colspan=4|[[Listo Kroatia vaarijn|Alemuuh čoheh Kroatiast]]
|-
! Vääri
! Čokke
! Alodâh
! Koordinaateh
|-align=center
| Dinara || Dinara || {{convert|1831|m|abbr=on}} || {{Coord|44|3|N|16|23|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Biokovo || Sveti Jure || {{convert|1762|m|abbr=on}} || {{coord|43|20|N|17|03|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Velebit || Vaganski vrh || {{convert|1757|m|abbr=on}} || {{coord|44|32|N|15|14|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Plješivica || Ozeblin || {{convert|1657|m|abbr=on}} || {{Coord|44|47|N|15|45|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Velika kapela || Bjelolasica (Kula) || {{convert|1533|m|abbr=on}} || {{Coord|45|16|N|14|58|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Risnjak || Risnjak || {{convert|1528|m|abbr=on}} || {{Coord|45|25|N|14|45|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Svilaja || Svilaja || {{convert|1508|m|abbr=on}} || {{Coord|43|49|N|16|27|E|region:HR_type:mountain}}
|-align=center
| Snježnik || Snježnik || {{convert|1506|m|abbr=on}} || {{Coord|45|26|N|14|35|E|region:HR_type:mountain}}
|}
<!--
=== Šoŋŋâdâh ===
=== Biodiversiteet ===
-->
== Haldâttâh já politiik ==
Kroatia staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]]. Kroatia staatâhovdâ lii [[Kroatia täsivääldi president|president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}.
<!--
=== Kuávlulâš jyehim ===
=== Staatâhäämi ===
=== Vuáđulaahâ ===
=== President ===
=== Parlament ===
=== Tuámustoovlih ===
=== Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah ===
=== Piäluštâsvyeimih ===
=== Sosiaaltorvo ===
=== Olmoošvuoigâdvuođah ===
== Ekonomia ==
=== Iäláttâsah ===
=== Energia ===
=== Ráhtulâšvuotâ ===
=== Tuuriism ===
== Jotolâh ==
=== Maađijjotolâh===
=== Ryevdirađejotolâh ===
=== Kirdemjotolâh ===
=== Čäcijotolâh ===
-->
== Viehâdâh ==
=== Ässeeloho ===
Kroatiast láá suulân 4 miljovn ässed.
<!--=== Kielah ===
X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z).
-->
=== Kaavpugeh ===
Kroatia stuárráámuuh kaavpugeh láá:
{|class="wikitable sortable"
! colspan=5|Kroatia stuárráámuuh kaavpugeh<ref name="croatia.eu"/>
|-
! Kaavpug
! Ässeeloho (2021)
|-align=center
| [[Zagreb]]|| 663 592
|-align=center
| [[Split]]|| 149 830
|-align=center
| [[Rijeka]]|| 107 964
|-align=center
| [[Osijek]]|| 75 535
|-align=center
| [[Zadar]]|| 67 309
|-align=center
| [[Pula]]|| 52 220
|}
<!--=== Oskoldâh ===
=== Tiervâsvuotâ ===
=== Škovlim ===
=== Tieđâ ===
== Kulttuur ==
=== Kirjálâšvuotâ ===
=== Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur ===
=== Muusik ===
=== Elleekoveh já TV ===
=== Media ===
=== Valastâllâm ===
=== Purrâmâš já juhâmâš ===
=== Almoliih rijjâpeeivih ===
=== Aalmuglâšsymboleh ===
-->
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Euroop staatah}}
{{Euroop union}}
{{NATO}}
[[Luokka:Kroatia|*]]
2xyrvn2gsnxgh7lakxscdpbnvby4llx
Somalia
0
1612
160405
151813
2026-10-18T22:20:25Z
Yupik
23
160405
wikitext
text/x-wiki
{{Staatâ tiäđuh
| nommâ = Somalia littotäsiväldi
| noomah_virgálijn_kielâin = Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ''<small>([[somalikielâ]]n)</small>''</small><br>''جمهورية الصومال الاتحادية <small>([[arabiakielâ]]n)''<br>Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Itihadiya</small>
| lippu = Flag of Somalia.svg
| vaakun = Coat of arms of Somalia.svg
| nommâ-genetiivist = Somalia
| sajadâh = Location Somalia AU Africa.svg
| sajadâh-čielgiittâs =
| staatâhäämi = littotäsiväldi
| staatâjođetteijee-tittel = [[Somalia littotäsivääldi president|President]]
| tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}}
| haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Somalia littotäsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]]
| tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}}
| uáivikaavpug = [[Mogadishu]]
| eres-kaavpugeh = [[Hargeisa]]
| vijđodâh = 637 657
| sisčääci_% =
| ässeeloho_ihe =
| ässeeloho =
| ässeesaahâdvuotâ =
| aalmugstuárrum =
| aalmugstuárrum_ihe =
| virgáliih-kielah = [[somalikielâ]], [[arabiakielâ]]
| vaaluut = [[Somalia šillink]]
| vaaluut-tubdâldâh = SOS
| bap-ihe =
| bap =
| bap-per-ässee =
| hdi-ihe =
| hdi =
| eennâmtuálu =
| palvâlusah =
| ráhtálâšvuotâ =
| äigi = UTC+3
| kesiäigi =
| jiečânâsvuotâ-kiäst =
| jiečânâsvuotâ =
| uánádâs = {{ISO 3166|somalia}}
| fiävruin = SO
| kirdemmašinijn = 6O
| jotolâh = uálgispiälásâš
| sundenummeer = +252
| internet TLD = .so
| motto =
| aalmuglaavlâ = [[Qolobaa Calankeed]]
| aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Somali national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
| luuhâmmáttu =
| oovdiš-staatah =
}}
'''Somalia littotäsiväldi''' ({{k-so|Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya}}, {{k-ar|جمهورية الصومال الاتحادية|Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Itihadiya}}) ađai '''Somalia''' ({{k-so|Soomaaliya}}, {{k-ar|الصومال|aṣ-Ṣūmāl}}) lii [[staatâ]] [[Nuorttâ-Afrik]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Mogadishu]].
<!--== Historjá ==
== Eennâmtieđâ ==
Somalia vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci. Vijđoduv mield Somalia lii maailm Q. stuárráámus staatâ.
=== Sajadâh já rääjih ===
Somalia lii staatâ [[Nuorttâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. Somaliast staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. Somalia rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin).
=== Suolluuh ===
Somalia stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²).
=== Jäävrih já juuvah ===
Somalia kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km).
D lii Somalia stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km².
=== Geologia ===
=== Morfologia ===
[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Somalia alemus vääri.]]
Somalia alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m).
=== Šoŋŋâdâh ===
=== Biodiversiteet ===
== Haldâttâh já politiik ==
Somalia staatâhäämi lii Z. Somalia staatâhovdâ lii Q.
=== Kuávlulâš jyehim ===
=== Staatâhäämi ===
=== Vuáđulaahâ ===
=== President ===
[[Hassan Sheikh Mohamud]]<ref name="bbc-61438047">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-africa-61438047 | Nommâ = Somalia's new president elected by 327 people | Tahhee = Ali, Mohamud | Almostittem = BBC News | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 15.5.2022 | Čujottum = 16.5.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Vyesimáánu 15. peeivi 2026 rääjist taat lii nággufáddá.
=== Parlament ===
=== Tuámustoovlih ===
=== Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah ===
=== Piäluštâsvyeimih ===
=== Sosiaaltorvo ===
=== Olmoošvuoigâdvuođah ===
== Ekonomia ==
=== Iäláttâsah ===
=== Energia ===
=== Ráhtulâšvuotâ ===
=== Tuuriism ===
== Jotolâh ==
=== Maađijjotolâh===
=== Ryevdirađejotolâh ===
=== Kirdemjotolâh ===
=== Čäcijotolâh ===
== Viehâdâh ==
=== Ässeeloho ===
=== Kielah ===
Somalia virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z).
=== Kaavpugeh ===
=== Oskoldâh ===
=== Tiervâsvuotâ ===
=== Škovlim ===
=== Tieđâ ===
== Kulttuur ==
=== Kirjálâšvuotâ ===
=== Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur ===
=== Muusik ===
=== Elleekoveh já TV ===
=== Media ===
=== Valastâllâm ===
=== Purrâmâš já juhâmâš ===
=== Almoliih rijjâpeeivih ===
=== Aalmuglâšsymboleh ===
-->
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Afrik staatah}}
[[Luokka:Somalia|*]]
25stqw56uojijkefnlf7s7e22ceqr7q
Wikipedia:Oho artikkâl/46 (2026)
4
31212
160404
2026-10-18T21:05:17Z
Taivo
3842
Uđđâ sijđo: [[Tiätuvuárkká:Flag of Croatia.svg|left|160px|Kroatia lippu]] '''[[Kroatia]]''' ({{k-hr|Hrvatska}}) ađai '''Kroatia täsiväldi''' ({{k-hr|Republika Hrvatska}}) lii jiečânâs [[täsiväldi]] [[Adriameerâ]] riddoost Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Zagreb]]. Kroatia vijđodâh lii 56 594 km², mast 620 km² ađai 1,09 % lii čääci. Vijđoduv mield Kroatia lii maailm 127. stuárráámus staatâ. Kroatia seervâi Euro...
160404
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Flag of Croatia.svg|left|160px|Kroatia lippu]]
'''[[Kroatia]]''' ({{k-hr|Hrvatska}}) ađai '''Kroatia täsiväldi''' ({{k-hr|Republika Hrvatska}}) lii jiečânâs [[täsiväldi]] [[Adriameerâ]] riddoost Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Zagreb]].
Kroatia vijđodâh lii 56 594 km², mast 620 km² ađai 1,09 % lii čääci. Vijđoduv mield Kroatia lii maailm 127. stuárráámus staatâ.
Kroatia seervâi [[Euroop union]]ân [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2013]]. [[Uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2023]] Kroatia seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 20. jeessânstaatâ. Siämmáá peeivi Kroatia seervâi meiddei [[Schengen-kuávlu]]n.
Kroatia kuhemuuh juuvah láá [[Sava]] (562 km) já [[Drava]] (505 km).
ox5xv389rh07yi9as2mpkpujsiio2dd