Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mabvazuva
0
3918
113340
112053
2026-05-15T21:26:28Z
JayMezza
20555
/* Mitauro ye Chibantu */
113340
wikitext
text/x-wiki
[[File:CompassRose (mul) 16 blue E.svg|thumb|Kombasi ine mabazuva aka [[Jekeso|jekeswa]]]]
'''Mabvazuva''' (ku[[Chingezi]]: ''East'') kana '''kuhutonga''' muzvidzidzo zvinotevera: [[pimanyika]]; [[Jekanyika]]; ne[[Tarachisi]], idivi kana [[rudzivo]] kunobuda nako zuva mangawani ega ega. Panopimwa gonya rinokwana 180<sup>o</sup> kubva kuMabvazuva kusvika ku[[Madokero]].
==Horokodzwa==
=== Mamwe mashandisirwo: ===
* '''[[Mabvirazuva]], uvutongi''' - ''eastern''
* [[Chamhembechemabviruva]] - ''south'''eastern'''''
* [[Maodzanyembaemabvirazuva]] - ''north'''eastern'''''
=== Mamwe mashoko ===
*[[Kubuda kwezuva]], [[kuduka kwezuva]] kana [[kubangura]] (sunrise) zvichireva [[kuyedza kwezuva]].
*Zvichida izwi rokuti [[kubangura]] rinokwanisa kushandiswa kuturikira izwi rinoti: '''oriental''' rinoreva vanhu kana zvine chekuita neku[[Mabvazuva]].
*Iti nzira [[bangwa_(nenzira)|bangwa]] - ideophone for following the path closely.
==Mitauro ye Chibantu==
*[[Barotse]] vanoti '''bucabela''' kana '''upa''' (n. east; orient) kureva ku[[mabvazuva]].
*[[VaTsonga]] vanoti '''vurhonga''' (n. east or direction where the sun rises).
*VaTsonga vanoti '''vurhonga''' (n. dawn ) kureva [[mambakwedza]].
*[[Xilenge]] inoti '''vutonga''' (n. east). Tonga inoti '''kujwe''' (n. east) kureva [[mabvazuva]].
*[[Takwane]] vanoti '''mpaddi''' (n. direction). [[VaTaabwa]] inoti '''kabanda''' (n. east, orient).
*[[Digo]] inoti '''mlairo we dzuwa''' (n. east) kureva ku[[mabvazuva]]
*[[Lingala]] inoti '''monyele''' (n. east) kureva [[mabvazuva]].
*[[VaTonga]] vanoti '''pata''' (to rise - of the sun) kureva kuyedza kwezuva.
[[Category:pimanyika]]
[[Category:Tarachisi]]
rwm9e0kbkaed44u4rmols6wq2tl5one
Kuredza
0
7724
113362
109820
2026-05-16T01:10:51Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113362
wikitext
text/x-wiki
[[File:Djibouti Fisherman 01.jpg|thumb|300px|Masunci daga Djibouti ya tafi kamun kifi a cikin Bahar Maliya]]
Shoko rokuti [[kuredza]] kana [[kuraura]] (fishing) rinoreva kuteya hove kuti udzibate nechirauro.
[[Kubvuva]] zvinoreva kushandisa rutava pamvura yakadzika kuti ubate [[hove]]. Wacho anobata hove nenzira iyi anonzi [[mubvuvi_(hove)|mubvuvi]], vawanda vonzi [[vabvuvi_(hove)|vabvuvi]].
*[[Usvasvi]], [[chitava]], nhava kana [[rutava]] (fishing net).
*[[Hwambo]], [[dyiro]], [[bwazo]] kana [[hwazo]] (a bait for fishing).
*[[Gwezvo]] kana [[makwezvo]] (bait for attracting people or animals).
==Chinamato==
*Jesu akati kuvadzidzi vake "Ndichakuitai varedzi vevanhu''.
*Kune chikwata chevarume vechitendero chechiKristu vanoimba [[nziyo]] vachizvidana kunzi [[vabvuvi]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Digo]] inoti '''vuwa''' kureva kubvuwa. Digo inoti '''mvuvi''' (fisherman) kureva [[mubvuwi]].
*[[VaSwahili]] vanoti '''chambo''' kana '''vyambo''' pakuwanda (bait, lure) kureva [[hwambo]]. [[VaKinande]] vanoti '''ekyambo''' (n. bait) vachireva [[hwambo]].
*[[Kikongo]] inoti '''taka''' (a wooden hitch). [[VaLungu]] vanoti '''ukuvuwa''' (to fish with a net) kureva [[kubvuwa]].
*[[Kikongo]] inoti '''taka''' (a short piece of wood fastened in the centre to a fishing line, which hitches crosswise when swallowed, so the fish is caught).
*[[Nyanja]] vanoti '''chiwanza''' (a fishnet). [[VaKagulu]] vanoti '''-lowa''' (v. fish) vachireva [[kuredza]]. [[Nsenga]] vanoti '''vuika''' (v. put in water).
*[[Herero]] vanoti '''tungura''' kana '''raura''' (take down as something from an elevated place; bring down from a height; cause to descend).
*[[VaMaore]] vanoti '''uruva''' (n. plant poison for fishing) kureva hwanga hunoshandiswa kubata hove.
[[category:hushangazhi]]
sgqbn9vynofre33kn74fg7yuebs3jka
113363
113362
2026-05-16T01:11:26Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113363
wikitext
text/x-wiki
[[File:Djibouti Fisherman 01.jpg|thumb|300px|Masunci daga Djibouti ya tafi kamun kifi a cikin Bahar Maliya]]
Shoko rokuti [[kuredza]] kana [[kuraura]] (fishing) rinoreva kuteya hove kuti udzibate nechirauro.
[[Kubvuva]] zvinoreva kushandisa rutava pamvura yakadzika kuti ubate [[hove]]. Wacho anobata hove nenzira iyi anonzi [[mubvuvi_(hove)|mubvuvi]], vawanda vonzi [[vabvuvi_(hove)|vabvuvi]].
*[[Usvasvi]], [[chitava]], nhava kana [[rutava]] (fishing net).
*[[Hwambo]], [[dyiro]], [[bwazo]] kana [[hwazo]] (a bait for fishing).
*[[Gwezvo]] kana [[makwezvo]] (bait for attracting people or animals).
==Chinamato==
*Jesu akati kuvadzidzi vake "Ndichakuitai varedzi vevanhu''.
*Kune chikwata chevarume vechitendero chechiKristu vanoimba [[nziyo]] vachizvidana kunzi [[vabvuvi]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Digo]] inoti '''vuwa''' kureva kubvuwa. Digo inoti '''mvuvi''' (fisherman) kureva [[mubvuwi]].
*[[VaSwahili]] vanoti '''chambo''' kana '''vyambo''' pakuwanda (bait, lure) kureva [[hwambo]].
*[[VaKinande]] vanoti '''ekyambo''' (n. bait) vachireva [[hwambo]].
*[[Kikongo]] inoti '''taka''' (a wooden hitch). [[VaLungu]] vanoti '''ukuvuwa''' (to fish with a net) kureva [[kubvuwa]].
*[[Kikongo]] inoti '''taka''' (a short piece of wood fastened in the centre to a fishing line, which hitches crosswise when swallowed, so the fish is caught).
*[[Nyanja]] vanoti '''chiwanza''' (a fishnet). [[VaKagulu]] vanoti '''-lowa''' (v. fish) vachireva [[kuredza]]. [[Nsenga]] vanoti '''vuika''' (v. put in water).
*[[Herero]] vanoti '''tungura''' kana '''raura''' (take down as something from an elevated place; bring down from a height; cause to descend).
*[[VaMaore]] vanoti '''uruva''' (n. plant poison for fishing) kureva hwanga hunoshandiswa kubata hove.
[[category:hushangazhi]]
t4fnokrgqxcvqda0li5mgs3n7s1aiqs
Musana wemunhu
0
8131
113355
99183
2026-05-16T00:34:41Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113355
wikitext
text/x-wiki
Musana wemunhu chikamu chemuviri chiri kumashure, chinobvira pamusoro pemagaro kusvika seri kwe[[mutsipa]] ne[[mapendekete]]. Musana uri seri kwe[[dundundu]] wakamira uchitevedza mapfupa e[[muzongoza]], uye une hwasha hwakatsigirwa ne[[mbabvu]] uye nemapendekete.
[[Mudinhi]] (the coccyx, bone at the end of the spine).
==Mamwe Mazwi==
*[[Kufuratira]] kunoreva kuti munhu akupira musana atarira divi rimwe risiri kwauri.
*[[Mhuvha]] kana [[muvha]] (Place or direction behind one's back).
==Mitauro yeBantu==
*[[Chewa]] inoti '''msana''' (the back). VaShambala vanoti '''pingili''' (n. vertebrae).
*[[Taabwa]] inoti '''musana''' kana '''muongo''' (the back) kureva [[musana]].
*[[VaBukusu]] vanoti '''kúmúkóongo''' (n. back of body, spine, backbone) kureva '''musana'''.
*[[VaYao]] vanoti '''mgongo''' (the back, the backbone) vachireva musana.
*[[VaNgala]] vanoti '''mokongo''' (back of body) kureva '''musana'''.
*[[Kikuyu]], [[Shambala]] ne[[Lunyoro]] vanoti '''mugongo''' (back of body - lumbar region) kureva '''musana'''.
*[[Luwanga]] inoti '''omukongo''' (n. back) kureva '''musana'''.
*[[Zigula]] inoti '''mwiwa''' (spine) kureva muzongoza. [[Shilluk]] inoti '''chan''' (adj. behind).
*[[VaBwisi]] vanoti '''mughongo''' (n. back) kureva '''musana'''. VaBwisi vanoti '''chiwisa cha mgongo''' (a vertebra) kureva rimwe remapfupa anomisa musana.
[[category:chezvipenyu]]
[[category:muviri]]
6pdvfmfhsrhpszir4uln42e6hk0kgz4
Bumburudzi
0
8654
113344
50428
2026-05-15T22:31:12Z
JayMezza
20555
113344
wikitext
text/x-wiki
*[[Bumburudzi_(chitsumbu)|Bumburudzi]] (cluster of fruits) kana kuti chitsumbu kana [[bumha]]. Consider using this to translate ''polity''.
*[[Bumburudzi_(chichese)|Bumburudzi]] (clump of trees).
*[[Bumburudzi_(chichese)|Bumburudzi]], [[bato]] kana [[chaunga]] (group of people).
*[[Bumburudzi_(mipanda yose)|Bumburudzi]] (General ??) apa kureva chinhu kubatanidzwa kwendudzi dzose dzezvinhu zviri panzvimbo. Apa kutsvaga mwazwi ekuturikira shoko rinoti ''General'' ku[[English]].
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kibumbulu''' (n. clod of earth).
{{Kujekesa}}
nfraokzomxd0b1glq1zbmymclj9jm3g
113345
113344
2026-05-15T22:34:11Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113345
wikitext
text/x-wiki
*[[Bumburudzi_(chitsumbu)|Bumburudzi]] (cluster of fruits) kana kuti chitsumbu kana [[bumha]]. Consider using this to translate ''polity''.
*[[Bumburudzi_(chichese)|Bumburudzi]] (clump of trees).
*[[Bumburudzi_(chichese)|Bumburudzi]], [[bato]] kana [[chaunga]] (group of people).
*[[Bumburudzi_(mipanda yose)|Bumburudzi]] (General ??) apa kureva chinhu kubatanidzwa kwendudzi dzose dzezvinhu zviri panzvimbo. Apa kutsvaga mwazwi ekuturikira shoko rinoti ''General'' ku[[English]].
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kibumbulu''' kana '''kibumburubwe''' (n. clod of earth).
{{Kujekesa}}
52ypizacwf2b957qxqprn9mg5bkk6cp
Mamina
0
11027
113361
71610
2026-05-16T01:01:35Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113361
wikitext
text/x-wiki
*[[Kupipa|Mamina]] apa kureva mapipi.
*[[Mamina, Zimbabwe]]
==Mitauro yeBantu==
*[[Lenje]] ne[[Chewa]] kune izwi rinoti '''mamina''' (mucus of the nose).
*[[Mang'anja]] vanoti '''chominira''' (anything used for blowing one's nose) kureva [[hengechefu]].
*[[Barotse]] vanoti '''mamina''' (nasal discharge, mucus) vachireva [[madzihwa]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''mamina''' (nasal discharge, mucus) kureva [[madzihwa]].
{{Kujekesa}}
jst64lg3dbrf6c3qxqr505t0s5u4y87
Mwenje weKuvheneka
0
12347
113346
106840
2026-05-15T22:38:39Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113346
wikitext
text/x-wiki
Mwenje (a lamp) zvinoreva chinhu chakagadzirwa nechinangwa chekupa chiedza pane rima. Mwenje unogona kava: rambhi, kenduru, bhoni, tochi kana zhenje romoto.
*[[Bhoni]] (Light Bulb) zvinoreva icho chinounza mwenje kana [[ruvheneko]] pangava pa[[tochi]] kana magetsi emumba.
*[[Chitimiko]] chemwenje (light stand) zvinoreva chigadziko chinogadzwa kenduru, rambhi kana imwe mhando yemwenje.
*[[Chibani]] (Lamp) izwi iri rinoreva rambhi ku[[ChiNdau]].
==Kurerutsa Mutauro==
*Ngokukasira kwakabuda [[zvinwe]] zve[[nyara]] yomunhu, zvikanyora pakatsetswa pa[[rukumbati]] rwe[[ngome]] youmambo pasinde ne[[chigadzikiro]] che[[chibani]]: Suddenly the fingers of a human hand appeared and wrote on the plaster of the wall, near the '''lampstand''' in the royal palace. (Daniel 5:5, [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Mitauro yeAfrika==
*[[Maconde]] inoti '''nchenje''' (source of heat and light - sun, fire, torch).
*[[Maconde]] vanoti '''shenje''' (n. flashlight, lantern) kureva [[zhenje]].
*[[Mambwe]] inoti '''lukozyo''' (a torch made of dry grass or twigs) kureva [[zhenje]] remoto.
*[[MaNdebele]] vanoti '''emini''' kureva [[masikati]]. Nyanja inoti mwenje (light, shine or gleam).
*[[Kikongo]] inoti '''mini''' (n. light, a light, torch, candle, lamp, lantern) kureva mwenje.
*VaKongo vanoti '''minika''' (v. enlighten; show a light, to give a light, gleam) [[kuvheneka]].
*[[Zigula]] inoti '''kunurisha''' (light up, enlighten).
*[[Herero]] inoti '''oku-yerisa''' (to light up, enlighten; brighten; polish).
*[[Lomwe]] inoti '''mwenje''' (n. light, lamp).
*[[Chewa]] inoti '''mwenje''' (n. light, shine or gleam; a straw to give light).
*[[Taabwa]] vanoti muenge (n. torch) kureva mwenje.
[[category:kuvaka]]
ernbp2dyoahh66znevckyckuypnvzl2
113347
113346
2026-05-15T22:39:51Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113347
wikitext
text/x-wiki
Mwenje (a lamp) zvinoreva chinhu chakagadzirwa nechinangwa chekupa chiedza pane rima. Mwenje unogona kava: rambhi, kenduru, bhoni, tochi kana zhenje romoto.
*[[Bhoni]] (Light Bulb) zvinoreva icho chinounza mwenje kana [[ruvheneko]] pangava pa[[tochi]] kana magetsi emumba.
*[[Chitimiko]] chemwenje (light stand) zvinoreva chigadziko chinogadzwa kenduru, rambhi kana imwe mhando yemwenje.
*[[Chibani]] (Lamp) izwi iri rinoreva rambhi ku[[ChiNdau]].
==Kurerutsa Mutauro==
*Ngokukasira kwakabuda [[zvinwe]] zve[[nyara]] yomunhu, zvikanyora pakatsetswa pa[[rukumbati]] rwe[[ngome]] youmambo pasinde ne[[chigadzikiro]] che[[chibani]]: Suddenly the fingers of a human hand appeared and wrote on the plaster of the wall, near the '''lampstand''' in the royal palace. (Daniel 5:5, [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Mitauro yeAfrika==
*[[Maconde]] inoti '''nchenje''' (source of heat and light - sun, fire, torch).
*[[Maconde]] vanoti '''shenje''' (n. flashlight, lantern) kureva [[zhenje]].
*[[Mambwe]] inoti '''lukozyo''' (a torch made of dry grass or twigs) kureva [[zhenje]] remoto.
*[[Zigula]] inoti '''kunurisha''' (light up, enlighten).
*[[Herero]] inoti '''oku-yerisa''' (to light up, enlighten; brighten; polish).
*[[Lomwe]] inoti '''mwenje''' (n. light, lamp).
*[[Chewa]] inoti '''mwenje''' (n. light, shine or gleam; a straw to give light).
*[[Taabwa]] vanoti muenge (n. torch) kureva mwenje.
[[category:kuvaka]]
ghbyg3nidw3d5z2e3zqf6u2dla9wxj8
Marowa
0
12878
113360
100410
2026-05-16T00:56:48Z
JayMezza
20555
113360
wikitext
text/x-wiki
*'''Marowa'''
*[[Marowa sezita]] (a family name).
==Mitauro yeAfrika==
*[[Kimbundu]] inoti '''kiloa''' kana '''maloa''' (n. mud; sludge) kureva matope. Fananidzai nokuti [[murove]]?
*[[VaTaabwa]] inoti '''kusonsa''' kana '''kuloa''' (n. soft, mild, gentle, smoothness, gentleness).
{{Kujekesa}}
otrawunsh8x9bq9zx8j5mbqne4t74ts
Mupambo
0
12987
113336
109168
2026-05-15T20:31:03Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113336
wikitext
text/x-wiki
*Mupambo
*[[Mupambo sezita]] (a family name).
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Herero]] inoti '''omu-pambo''' (n. seam; cut).
*Herero inoti pamba (v. weave, plait, to braid, draw close together).
*[[VaGulu]] vanoti '''mphambo''' kana '''isondo''' (n. gout).
*[[VaTaabwa]] inoti '''kupamba''' (v. wrap around, envelop) kureva [[kupamba]].
{{Kujekesa}}
a63e9274od97u4d8970bxtr09iesobn
Chipepera
0
13323
113357
113307
2026-05-16T00:48:18Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113357
wikitext
text/x-wiki
[[Chipepera]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*[[Kupepera]] (to flutter, to wave as a flag) apa kureva [[kupepereka]] sezvinoita [[mureza]] uchipeperetswa nemhepo.
*Mazwi ari pedyo: [[Kapepera]]
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana.
*[[VaSwahili]] vanoti '''capepela''' (light weight) kureva chakareruka.
*[[Herero]] vanoti '''pepera''' (to bring up a child with much care).
*[[VaTaita]] vanoti '''kupepea''' (v. to fan, to wave) kureva [[kupepera]].
*[[VaZigula]] vanoti '''chipepero''' (n. fan) kureva [[chipepero]].
*[[Digo]] inoti '''mphephera''' (rain which comes with a heavy wind).
*[[Umbundu]] inoti '''ocipepe''' (n. whirlwind) kureva [[chamupupuri]].
*Digo inoti '''phepheruka''' (fly away in the wind, blow around in the wind) kureva [[kupeperuka]].
*[[Taabwa]] inoti '''kapepera''' (n. flag) kureva [[mureza]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
ahqxeayoj9xlp12bciya3zychtysfvh
Kupurura
0
14216
113366
109366
2026-05-16T04:59:02Z
JayMezza
20555
/* Mazwi eBantu */
113366
wikitext
text/x-wiki
[[Kupurura]] (to strip off e.g. leaves from a bush).
*[[Kupuruzira]] (v. to caress; rub gently).
== Mazwi eBantu ==
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kupulula''' (to prune) vachireva kupurura.
*[[Yao]] inoti '''kupulula''' (to strip off - as leaves off a tree, or bead off a string).
*[[Zigula]] vanoti '''kuhulula''' (to reap rice or beans) kukohwa [[mupunga]] kana [[bhinzi]].
*[[Maconde]] inoti '''pulula''' (strip off; harvest rice) kureva kupurura kana kukohwa [[mupunga]].
*[[MaZulu]] vanoti '''phulula''' (Stroke; smooth, rub gently). Muenzaniso: '''ukuphulula ikati''' (to stroke a cat) vachireva [[kupuruzira]] katsi.
*[[VaWabo]] vanoti '''okupulra''' (v. pluck feathers).
*[[Kinande]] vanoti '''erihulula''' (harvest beans; loosen pods or seeds).
*[[VaChewa]] vanoti '''kupula''' (to take a pot off the fire, to take wax from honeycomb).
[[Category:tsika]]
i8bsmx4i2too12zz3itm4ow67uma38a
Gotsi reMusoro
0
14619
113333
83576
2026-05-15T20:05:21Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113333
wikitext
text/x-wiki
[[Gotsi reMusoro]] kana [[Gotsi reMusoro|Makotsi]] pakuwanda (Back of head. Occipital bone) kureva chikamu chimusoro chiri seri zvichibva pa[[mutsipa]] nokukwira.
==Kurerutsa Mutauro==
*Anowanza kutaura gotsi: he is always backbiting.
*Rega kufamba negotsi kana uchidarika mugwagwa. do not walk backwards when crossing the road.
*Pakuona chipoko akanzwa gotsi kuoma.
*[[Kupira gotsi]] (to have one's back facing stated direction) [[kufuratira]] nzvimbo yarehwa, zvoreva kuti gotsi nenzvimbo yarehwa zvakatarisana.
==Chirevo==
*Gotsi [[rutsito]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Barotse]] vanoti '''likoshi''' kana '''makoshi''' (n. nape of the neck, back of the head) kureva gotsi. [[VaZigula]] vanoti '''kigosi''' kureva gotsi.
*[[VaNyungwe]] vanoti '''khosi''' kana '''makhosi''' (n. necks) kureva '''mutsipa'''.
*[[VaFwe]] vanoti '''kosi''' kana '''makosi''' (nape of the neck).
*[[Swahili]] inoti '''kosi''' kana '''makosi''' (nape of the neck, cervical vertebrae).
*[[VaYao]] vanoti '''ndungu''' (n. occiput) vachireva [[gotsi remusoro]].
*[[VaBukusu]] vanoti '''chiingooro''' (n. backs of head, nape of the neck).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''mukosi'' (n. neck) kureva mutsipa.
3seysfysgz3g2auz9f57dswmxj978at
Manyoka
0
15747
113350
94990
2026-05-15T22:55:29Z
JayMezza
20555
113350
wikitext
text/x-wiki
Manyoka (diarrhoea, dysentry) chirwere chinoita kuti [[dhodhi|tsvina]] ibude kakawanda yakaita mvura-mvura. Chirwere ichi chinoonekwa kana munhu achibuditsa tsvina yakaita muchururu katatu pazuva kana kanodarika. Manyoka anoitika kana matumbu achikundika kunwira mvura kana kuti achibuditsa mvura yakawandisa. Nguva zhinji manyoka anogona kupera ega pasina kurapwa.
==Zviratidzo zveManyoka==
Manyoka anoratidzika nenzira dzinoti:
*Kunzwa kurutsa
*Kupisa Muviri
*Kurukutika
*Kusvotwa
==Mitauro yeAfrika==
*[[Lugwere]] inoti mbiro (diarrhoea) kureva [[manyoka]].
*[[Kinande]] inoti eripanza (v. scatter) kureva [[kumwararidza]]. Fananidzai nokuti [[kupandana]]. Mamwe mazwi: erituruka (v. have diarrhea) kuita manyoka.
*[[Nuer]] inoti nyok (v. repeat) kureva [[kudzokorora]]. Fananidzai nokuti [[manyoka]]?
*[[Dinka]] inoti nyok (adv. repeatedly, often) kureva kudzokorora.
*[[VaTaabwa]] inoti '''kupambuka, lupalo''' kana '''kupala''' (n. diarrhoea) kureva [[manyoka]].
*Mazwi ari pedyo: [[runyoka]].
g1wkmxvmf7cptd2koxzyg2exx73m3jk
Kusendama
0
15867
113354
113175
2026-05-16T00:28:35Z
JayMezza
20555
/* Mazwi eBantu */
113354
wikitext
text/x-wiki
[[Kusendama]] kana kutseyama (recline; to lean) zvinodudza chinhu chisina kuti twasu kumira.
*[[Sendeka]] kana [[kusendeka]] (put in leaning position).
== Mitauro yeBantu ==
*[[Kimbundu]] inoti '''kuzendala''' (recline, sit back, lean).
*[[Chewa]] inoti '''kuseama''' (recline). [[Taabwa]] inoti '''kusendama''' (v. sleep) kureva kurara.
*[[Herero]] vanoti '''hendama''' (awry, aslant, out of straight line). Lozi vanoti '''-shendamisa''' kana '''-shendeka''' (to lay someone down) kureva [[kusendeka]].
*[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to lean; lie on the side, lean on the elbow) kureva [[kusendama]].
*[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to fall asleep) kukotsira.
*[[Lozi]] inoti '''imushendami''' munhu akakotsira. [[VaFwe]] vanoti '''-shendama''' (v. lean).
*[[Yangben]] vanoti '''kʊ̀≠sɛ́ⁿd–ɛ̀k''' (v. place something at an oblique angle) kureva [[kusendeka]].
*[[Vei]] inoti sembe (place or lean against; to go, turn, hang on one side) kureva [[kuzembera]].
[[category:tsika]]
[[category:hushangazhi]]
hk2xywzeafu9hiit8xl04xkvmn35oux
Dlamini
0
16440
113348
108017
2026-05-15T22:41:18Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113348
wikitext
text/x-wiki
'''Dlamini''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], [[South Africa]] ne[[Eswatini]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mamwe mazwi.
*[[MaZulu]] vanoti '''uDlamini''' (dla +loc. imini, lit. midday eater) kureva munhu anodya masikati.
*MaZulu vanoti '''indlamini''' (Midday meal, lunch).
*MaZulu vanoti '''Dlamini''' (1. A clan name, ancestral name; 2. Dlamini tribe).
*[[MaNdebele]] vanoti '''emini''' kureva [[masikati]]. Nyanja inoti mwenje (light, shine or gleam).
*[[Kikongo]] inoti '''mini''' (n. light, a light, torch, candle, lamp, lantern) kureva mwenje.
*VaKongo vanoti '''minika''' (v. enlighten; show a light, to give a light, gleam) [[kuvheneka]].
[[Category:Mazita eVanhu muEswatini]]
[[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]]
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
g2a2b5m7z86zz1hnmhpfrzj0ppp5tsy
Kupamba
0
17314
113334
99789
2026-05-15T20:29:59Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113334
wikitext
text/x-wiki
*[[Kupamba]] (to take by force; kidnap, colonize).
==Mamwe Mazwi==
*[[Mupambwa]] (one who is taken by force).
*[[Vapambevhu]] (n. colonizers).
*[[Nhapwa|Kutapa]] (kidnap, capture person for slaves) zvichireva kubata muvengi panguva yehondo achiitwa [[nhapwa]].
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTaabwa]] inoti '''kupamba''' (v. wrap around, envelop) kureva [[kupamba]].
*[[Chewa]] inoti '''mpambi''' (n. a thief) kureva [[mbavha]]. Fanannidzai nokuti [[vapambevhu]].
*[[Lugungu]] inoti '''kuhamba''' (v. kidnap; hijack; ensalve) vachireva [[kupamba]].
*[[Lugungu]] inoti '''mu̱hambi''' (n. kidnapper).
*[[Lugungu]] inoti '''muhambwa''' (n. kidnapped person) kureva [[mupambwa]].
*[[Lugungu]] inoti '''kuhamba''' (v. rape) vachireva [[kubhinya]]
*VaGungu vanoisa [[h]] pamwe patinoisa [[p]] ku[[Shona]]. Sokuti '''kuliha''' vachireva [[kuripa]].
[[category:Matare emhosva]]
ffn8p5pz3ij0ev9mepw20e8ykmdaqxv
113335
113334
2026-05-15T20:30:20Z
JayMezza
20555
113335
wikitext
text/x-wiki
*[[Kupamba]] (to take by force; kidnap, colonize).
==Mamwe Mazwi==
*[[Mupambwa]] (one who is taken by force).
*[[Vapambevhu]] (n. colonizers).
*[[Nhapwa|Kutapa]] (kidnap, capture person for slaves) zvichireva kubata muvengi panguva yehondo achiitwa [[nhapwa]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Chewa]] inoti '''mpambi''' (n. a thief) kureva [[mbavha]]. Fanannidzai nokuti [[vapambevhu]].
*[[Lugungu]] inoti '''kuhamba''' (v. kidnap; hijack; ensalve) vachireva [[kupamba]].
*[[Lugungu]] inoti '''mu̱hambi''' (n. kidnapper).
*[[Lugungu]] inoti '''muhambwa''' (n. kidnapped person) kureva [[mupambwa]].
*[[Lugungu]] inoti '''kuhamba''' (v. rape) vachireva [[kubhinya]]
*VaGungu vanoisa [[h]] pamwe patinoisa [[p]] ku[[Shona]]. Sokuti '''kuliha''' vachireva [[kuripa]].
[[category:Matare emhosva]]
8j487bgx4zk2a5o15qm2plcugli8h14
Chikanza sezita
0
17756
113353
109968
2026-05-16T00:21:40Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113353
wikitext
text/x-wiki
'''Chikanza''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Darlington Chikanza; Jane Chikanza; Ian Chikanza; Tanya Chikanza.
*Mazwi ari pedyo: [[Makanza sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaTaabwa]] vanoti '''vikanza''' (n. Dispute) kureva [[kukanirana]].
*[[VaTsonga]] vanoti '''xikandza''' (n. face) kureva [[kumeso|chiso]].
*[[Lenje]] inoti '''kansa, kansha''' (v. rebuke, chide, scold) kureva [[kutuka]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
9yxxt5u1d4m4bvnwirb6zpojfs7dtqz
Murowa sezita
0
18143
113358
84350
2026-05-16T00:52:47Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113358
wikitext
text/x-wiki
'''Murowa''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe, DRC ne[[Malawi]].
*Vanhu vane zita iri: '''Tanatswanashe Murowa; Faith Murowa; Tadala Murowa; Mapenzi Murowa; Thenjiwe Murowa'''.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*Lenje vanoti '''lilowa''' kana '''malowa''' (soil, earth) kureva [[dhaga]].
*Lenje vanoti '''wulowa''' kana '''malowa''' (n. blood) vachireva [[ropa]].
*[[VaLenje]] vanoti '''lowa''' (fish with line and hook) kureva [[kuredza|kuraura]].
*[[Nsenga]] vanoti '''kuloba''' (v. to fish with a hook).
*[[VaZigula]] vanoti '''kulowa''' (v. to fish) kureva [[kuredza]].
*[[VaBukusu]] vanoti '''khuuloba''' (v. hook, angle, fish with line and hook).
*[[Bavili]] vanoti '''lowu''' (v. fish with a line).
*[[Yao]] inoti '''lilowe''' (n. sound) kureva [[izwi]].
*[[Nsenga]] vanoti '''kuloba''' (v. cut marks on the body).
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
av33aqgqq7mej67hi1kfmci2jvsm9cn
Taabwa
0
18462
113329
86293
2026-05-15T18:58:52Z
JayMezza
20555
113329
wikitext
text/x-wiki
[[Taabwa]] mutauro we[[Bantu]] unowanikwa ku[[Democratic Republic of the Congo]] ne[[Zambia]].
*Taabwa vanoti luala kana ngala (n. fingernail) kureva nzara.
*Taabwa vanoti muaka (n. year) kureva gore.
*Taabwa vanoti nhala (n. plume; plume with wizards and warriors adorn themselves).
*Taabwa vanoti bualwa (n. indigenous beer, made with sorghum) kureva marwa?
*Taabwa vanoti kuarika (v. defame, slander, vilify, malign). Fananidzai nokuti [[Chavarika]].
*Taabwa vanoti kuaula (v, vociferate, clamour, roar, scream). Fananidzai nokuti [[Chivaura]].
*Taabwa vanoti mubili (n. body) kureva [[muviri]].
*Taabwa vanoti lubilo (n. speed, velocity, swiftness, pace). Fananidzai nokuti [[Nyaruviro]].
*Taabwa vanoti kibungurubwe (n. clod of earth) kureva [[vhinga]].
*Taabwa vanoti mbuti (n. grain, seed) kureva [[mbeu]].
*Taabwa vanoti kubumba (v. form, shape) kureva [[kuumba]].
*Taabwa vanoti kubwela (v. return to; come back) kudzoka. Mamwe mazwi: kubwelela kureva [[kuhwirira]].
*Taabwa vanoti muela (n. wind) kureva [[mhepo]]. Mamwe mazwi: muenzi (n. walker) kureva [[mufambi]].
*Taabwa vanoti mueni (n. foreigner, stranger, alien, outsideer) kureva [[mueni]].
*Taabwa vanoti kufina (v. squeeze a wet thing) kureva [[kusvina]].
*Taabwa vanoti kufisa kureva [[kutsvitsa]]. Mamwe mazwi: kufisula (v. to reveal, to discover a hidden thing) kureva [[kutsvitsura]].
*Taabwa vanoti muenzi (n. traveller) kureva [[muenzi]].
*Taabwa vanoti muandi (n. winner). Mamwe mazwi: -anda (v. to win).
*Taabwa vanoti mulobi (n. fisherman) kureva [[muredzi]].
*Taabwa vanoti mulilo (n. fire) kureva [[moto]].
*Taabwa vanoti isabi (n. the fish) kureva [[hove]]. Fananidzai nokuti [[Save]]?
*Taabwa vanoti kupa (v. give) kureva [[kupa]].
*Taabwa vanoti -weme (adj. good, well, nice, lovely, favorable, beneficial). Fananidzai nokuti [[Mawema]]?
*Taabwa vanoti panshi (n. the ground) kureva [[pasi]].
*Taabwa vanoti -nji (many) kureva [[zhinji]].
*Taabwa vanoti inda (n. louse) kureva [[inda]].
*Taabwa vanoti nama (n. meat) kureva [[nyama]].
*Taabwa vanoti luala (n. fingernail, claw) kureva nzara.
*Taabwa vanoti mukosi (n. neck) kureva [[mutsipa]].
*Taabwa vanoti mvula (n. rain) kunaya kwemvura.
*Taabwa vanoti muzi (n. root) kureva [[mudzi]].
*Taabwa vanoti kulanda (v. say, speak, tell, state, mention) kureva [[kutaura]].
*Taabwa vanoti inkanda (n. skin) kureva [[ganda]].
*Taabwa vanoti tulo (n. sleep, slumber, repose) kureva hope.
*Taabwa vanoti -nini (adj. small, little, short) kureva [[diki]].
*Taabwa vanoti lutanda (n. star) kureva [[nyenyedzi]].
*Taabwa vanoti akasuba (n. sun) kureva zuva.
*Taabwa vanoti liino (n. tooth) kureva [[zino]].
*Taabwa vanoti musisi (n. hair) kureva [[vhudzi]].
<ref>https://archive.org/details/dictionnairekita00ackeuoft/page/22/mode/2up</ref>
<ref>https://www.afriprov.org/wp-content/uploads/2008/11/ebooks_etoka_taabwa.pdf</ref>
<ref>https://www.africamuseum.be/sites/default/files/media/docs/research/human-sciences/culture-society/lexico_bantu/M/M41_taabwa.pdf</ref>
[[Category:Mitauro yeAfrica]]
[[Category:Mitauro yeBantu]]
6748jhpngg4zdb99csh1vxfvjtg5zxn
Mubira
0
18463
113343
86228
2026-05-15T22:24:04Z
JayMezza
20555
113343
wikitext
text/x-wiki
'''Mubira''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Democratic Republic of the Congo]].
*Vanhu vane zita iri: '''George Mubira; Clarice Mubira; Franck Mubira'''.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaTaabwa]] vanoti mubila (n. river current) kuyerera kwe[[rwizi]].
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
597ydzqgnvgmbimcikqygqd5767el45
Kabanda sezita
0
19042
113339
94490
2026-05-15T21:19:02Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113339
wikitext
text/x-wiki
'''Kabanda''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Uganda]].
*Vanhu vane zita iri: Peter Kabanda; Abisha Kabanda; Stanford Kabanda; Francis Kabanda.
*Mazwi ari pedyo: [[Chibanda sezita|Chibanda]], [[chipari|banda]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Kimbundu]] vanoti kabanda (n. deputy) kureva [[mutevedzeri]].
*[[Zigula]] inoti kabanda (n. hut). Mamwe mazwi: banda kana mabanda pakuwanda (n. hut).
*[[Kikongo]] inoti bandama (v. begin).
*[[VaTaabwa]] inoti '''kabanda''' (n. bush, uncultivated land.).
[[Category:Mazita eVanhu muUganda]]
i5jdzpesiuflq2u3prjezrcfa9343mq
Mwando sezita
0
19928
113337
92939
2026-05-15T20:55:59Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113337
wikitext
text/x-wiki
Mwando izita remhuri rinowanikwa mu[[Zambia]], [[Congo, Kinshasa]] ne[[Kenya]].
*Vanhu vane zita iri: Mweemba Mwando; Hippolyte Mwando; Christian Mwando; Julius Mwando.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Bemba]] inoti umwando (n. rope, bark fibre string).
*[[VaTaabwa]] inoti muando (n. any braided rope).
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
bdqeq6bvo4a5r45tc3etxor0sl9nar6
Mwambo sezita
0
20649
113364
107938
2026-05-16T01:14:35Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113364
wikitext
text/x-wiki
Mwambo izita remhuri rinowanikwa mu[[Tanzania]], [[Zambia]], ne[[Cameroon]].
*Vanhu vane zita iri: Agnes Mwambo; Tumelo Mwambo; Tabo Mwambo; Frank Mwambo.
*Zvinyorwa zvine hukama: [[Kuturikira Chivakamberi logy]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Lenje]] inoti mwambo (n. word, utterance, speech; saying) kureva kuita [[shoko]].
*[[Hadiyya]] inoti amba (n. vicinity; village; settlement; neighbourhood).
*Hadiyya inoti amba'a (n. village; neighbourhood; surrounding area).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''muambo''' (n. bait) vachireva [[hwambo]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kuambila''' kana '''kuambikila''' (v. to lure, to bait).
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
[[Category:Mazita eVanhu muCameroon]]
ddp5htoxszs6fpyhwpx8knhmplky9ej
Lubali sezita
0
23490
113338
106916
2026-05-15T21:15:25Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113338
wikitext
text/x-wiki
'''Lubali''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Tanzania]].
*Vanhu vane zita iri: Lubali Kalala; Lubali Kabelo; Orliche Lubali; Felicite Lubali.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaBemba]] vanoti '''lubali''' kana '''ntunga''' (n. direction).
*[[VaTaabwa]] inoti '''lubali''' (n. coasts; flank, environ, edge).
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
58aofbrtb6ptdmegp0gm2wr9y065hde
Sawe sezita
0
23970
113332
108393
2026-05-15T19:14:38Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113332
wikitext
text/x-wiki
Sawe izita remhuri rinowanikwa muKenya, [[Tanzania]] ne[[Zambia]].
*Vanhu vane zita iri: Glory Sawe; Rehema Sawe; Emily Sawe; Thomas Sawe; Janneth Sawe.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana.
*[[VaMambwe]] vanoti sawe (a he goat) kureva [[mukono wembudzi]] kana [[gotora]].
*[[VaBemba]] vanoti sawe (a he goat) kureva mukono wembudzi kana [[gotora]].
*[[Chiaushi]] vanoti saawe (a he goat) kureva mukono wembudzi kana [[gotora]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''nsabi''', '''lisabi''' kana '''isabi''' kureva [[hove]].
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muKenya]]
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
s0rtwhvhrn4m6jarukx6khtcyq73kpu
Murove sezita
0
24225
113359
109405
2026-05-16T00:56:06Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113359
wikitext
text/x-wiki
'''Murove''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Fari Murove; Charles Murove; Belinda Murove.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mamwe mazwi.
*[[Lunda]] vanoti malowa (n. mud, mire) kureva [[matope]]. [[Nsenga]] vanoti '''loa''' (v. go in, enter, penetrate).
*[[VaLenje]] vanoti lilowa kana malowa (soil, earth) kureva [[dhaga]].
*[[Yao]] vanoti lilowe (n. sound) kureva [[izwi]].
*[[Maconde]] vanoti '''lilove''' kana '''malove''' (n. word) kureva [[izwi]].
*[[VaTaabwa]] inoti '''kusonsa''' kana '''kuloa''' (n. soft, mild, gentle, smoothness, gentleness).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
pm791spzaj1wfjquit5piiwod2psu95
Lubilo sezita
0
24362
113352
110018
2026-05-16T00:19:42Z
JayMezza
20555
113352
wikitext
text/x-wiki
Lubilo izita rinowanikwa mu[[Zambia]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Barotse]] ne[[BaKalanga]] '''lubilo''' (speed, in running; rapid pace; a race) richireva [[spidhi]].
*[[VaBemba]] vanoti '''lubilo''' (adj. fast). [[VaNyakyusa]] vanoti '''ulubilo''' (race) kureva [[mujawo]].
*[[VaNyungwe]] vanoti '''luwiro''' (speed, race). [[Yao]] vanoti '''mbirimo''' (haste; diligence).
*[[Lenje]] ne[[Yao]] vanoti '''luwilo''' (a race, fast, speed) kureva [[spidhi]].
*[[VaChewa]] ne[[Mang'anja]] vanoti '''liwiro''' (speed), kureva [[spidhi]].
*[[VaTumbuka]] vanoti '''mwaluwiro''' (fast, quickly).
*[[VaGwere]] '''mbiro''' (race, running, athletics; act of running at a fast pace) kureva [[mujawo]] wekumhanya kana kufambisa netsoka.
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
h5zo8kxzb3z5kn6nre6czlj178p7efv
Compak Sporting
0
24772
113365
112735
2026-05-16T02:38:25Z
YiFeiBot
4917
Bot: Migrating 2 langlinks, now provided by [[d:|Wikidata]] on [[d:q5155365]]
113365
wikitext
text/x-wiki
''Kwete kuvhiringidzwa ne [[Sporting clays]] (format reFITASC Sporting).''
[[File:Compak_Sporting_shooter_at_stand_during_competition.jpg|thumb|right|300px|Shooter at a Compak Sporting stand during a clay target shooting competition.]]
'''Compak Sporting''' mutambo we[[Clay pigeon shooting|kupfura zvibodzwa zvevhu]] (''clay targets'') uchishandisa pfuti. Mutambo uyu unoitwa panzvimbo yakarongeka ine nzvimbo shanu dzekupfura (''stands'') uye michina inokanda zvibodzwa mumhepo. Mitemo yepasi rose yemutambo uyu inotongwa ne '''FITASC''' (''Fédération Internationale de Tir aux Armes Sportives de Chasse'').<ref>FITASC. International Regulations for Compak Sporting. https://www.fitasc.com/upload/images/reglements/2025_rglt_cs_eng.pdf</ref>
Mutambo uyu unofanana ne[[Sporting clays]], asi unoitirwa munzvimbo diki uye ine chimiro chakarongeka chezviteshi zvekupfura pamwe nemaitiro ekukandwa kwezvibodzwa.<ref>English Sporting Clays. What is Compak Sporting? https://englishsportingclays.co.uk/compak</ref>
== Sangano rinotungamira mutambo ==
Compak Sporting inotungamirirwa pasi rose ne [[FITASC]] (Fédération Internationale de Tir aux Armes Sportives de Chasse), sangano rinoronga mitemo uye makwikwi epasi rose emimwe mitambo yekupfura zvibodzwa zvevhu.<ref>FITASC. Home. https://www.fitasc.com/</ref>
== Nhoroondo ==
Maererano nemitemo yeFITASC, mutambo weCompak Sporting wakagadzirwa muna '''1989''' uye wakagamuchirwa zviri pamutemo neFITASC muna '''1991'''.<ref>FITASC. International Regulations for Compak Sporting. https://www.fitasc.com/upload/images/reglements/2025_rglt_cs_eng.pdf</ref>
Kubva ipapo wakava chimwe chezvikamu zvakakosha zveclay target shooting pasi rose.
== Maitiro emutambo ==
MuCompak Sporting, vatambi vanopfura zvibodzwa zvevhu zvinokandwa mumhepo nemichina yakasiyana.
=== Nzvimbo yekupfura ===
[[File:Compak_Sporting_shooting_stands_layout_during_competition_2025.jpg|thumb|center|600px|Layout of shooting stands at a Compak Sporting clay target shooting range.]]
Nzvimbo yekupfura muCompak Sporting ine nzvimbo shanu dzemavatambi uye michina yakavanzwa kana kuiswa munzvimbo dzakasiyana dzinokanda zvibodzwa.<ref>FITASC. International Regulations for Compak Sporting. https://www.fitasc.com/upload/images/reglements/2025_rglt_cs_eng.pdf</ref>
=== Mhando dzezvibodzwa ===
MuCompak Sporting panoshandiswa mhando dzakasiyana dzezvibodzwa zvevhu:
* standard
* ''battue''
* ''rabbit''
* ''midi''
* ''mini''
* ''flash''
=== Mhando dzeduplets ===
* ''simultaneous'' - zvibodzwa zviviri zvinobuda panguva imwe chete
* ''on report'' - chibodzwa chechipiri chinobuda mushure mekupfurwa kwekutanga
=== Nhamba yezvibodzwa ===
Round rimwe reCompak Sporting rinowanzova nezvibodzwa '''25'''.
== Midziyo inoshandiswa ==
[[File:Clay_target_launcher_(trap)_with_targets.jpg|thumb|right|250px|Clay target launcher used in clay pigeon shooting competitions.]]
Mitemo yeFITASC inotsanangura zvinodiwa pamidziyo inoshandiswa mumakwikwi.
== Makwikwi epasi rose ==
Compak Sporting chikamu chemakwikwi epasi rose anorongwa neFITASC:
* World Championships
* European Championships
* African Championships
MuAfrica, makwikwi eCompak Sporting anoitwawo pasi pemakwikwi eAfrica ayo dzimwe nguva anoitirwa munyika dzemuSouthern Africa kusanganisira Zimbabwe.<ref>ClayArena. Africa Championship - Sporting - Zimbabwe (March 2026). https://clayarena.com/en/competitions/1763995451377/</ref>
== Compak Sporting muAfrica ==
Compak Sporting rinewo makwikwi eAfrica uye riri chikamu chekuwedzera kweclay target shooting muAfrica.<ref>Compak SA. Competition Results. https://www.compaksa.co.za/competitionResults.php</ref>
== Compak Sporting muZimbabwe ==
MuZimbabwe, mitambo yekupfura inosanganisira clay target shooting inotsigirwa nemasangano akaita se Zimbabwe Shooting Sports Federation.<ref>Sports and Recreation Commission Zimbabwe. Zimbabwe Shooting Sports Federation. https://src.org.zw/dt_team/zimbabwe-shooting-sports-federation/</ref>
Mashonaland Gun Club iri pedyo neHarare inzvimbo yakakosha yemakwikwi eclay target sports.<ref>ClayArena. Mashonaland Gun Club. https://clayarena.com/en/stands/34-mashonaland-gun-club/</ref>
== Gallery ==
<gallery mode="packed" heights="180">
File:Compak_Sporting_shooter_at_stand_during_competition.jpg|Shooter at a Compak Sporting stand
File:Compak_Sporting_shooters_on_stands_during_competition_2025.jpg|Shooters during a Compak Sporting competition
File:Compak_Sporting_shooting_stands_layout_during_competition_2025.jpg|Compak Sporting shooting stands layout
File:Compak_Sporting_shooting_stand_at_clay_target_range_2025.jpg|A Compak Sporting shooting stand
File:Clay_target_launcher_(trap)_with_targets.jpg|Clay target launcher used in the sport
</gallery>
== Zvinyorwa ==
{{reflist}}
[[Category:Mitambo]]
[[Category:Clay pigeon shooting]]
[[Category:Shotgun sports]]
[[Category:Zimbabwe]]
1wyoeywq74m3m0rulmen598aqy975nb
Muropa sezita
0
24892
113330
2026-05-15T19:09:12Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Muropa''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[Bwile]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa. *[[VaTaabwa]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]"
113330
wikitext
text/x-wiki
'''Muropa''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Bwile]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa.
*[[VaTaabwa]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
5v8y52vddedl48o80tdbjjsth5z0c48
113331
113330
2026-05-15T19:09:29Z
JayMezza
20555
113331
wikitext
text/x-wiki
'''Muropa''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Bwile]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa.
*[[VaTaabwa]] vanoti mulopa (n. blood) kureva ropa.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
bef34pd9dbixehppmulaie4oo6ic7o3
Lubanza sezita
0
24893
113341
2026-05-15T21:33:32Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Lubanza''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zambia]] ne[[Congo, Kinshasa]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[VaTaabwa]] vanoti '''lubanza''' (n. vestibule - small entryway, room, or antechamber located between the exterior door and the main interior of a building or space). [[Category:Mazita eVanhu muDRC]]"
113341
wikitext
text/x-wiki
'''Lubanza''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zambia]] ne[[Congo, Kinshasa]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaTaabwa]] vanoti '''lubanza''' (n. vestibule - small entryway, room, or antechamber located between the exterior door and the main interior of a building or space).
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
5hv1omupkubf30x07gga1o3we3556r3
Lubele sezita
0
24894
113342
2026-05-15T21:41:50Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Lubele''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zambia]], [[Tanzania]] ne[[Congo, Kinshasa]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[VaTaabwa]] vanoti '''lubele''' (n. millet). [[Category:Mazita eVanhu muDRC]] [[Category:Mazita eVanhu muTanzania]] [[Category:Mazita eVanhu muZambia]]"
113342
wikitext
text/x-wiki
'''Lubele''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zambia]], [[Tanzania]] ne[[Congo, Kinshasa]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaTaabwa]] vanoti '''lubele''' (n. millet).
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
r6r2bcb9ylwip394hnu1z1wv8csha1i
Nyenze
0
24895
113349
2026-05-15T22:44:45Z
JayMezza
20555
Created page with "Nyenze (cicada). ==Mitauro yeAfrika== *[[VaTaabwa]] vanoti muenze (n. cicada) kureva [[nyenze]]. *[[VaKwere]] vanoti nyenze (n. grasshopper) kureva hwiza."
113349
wikitext
text/x-wiki
Nyenze (cicada).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti muenze (n. cicada) kureva [[nyenze]].
*[[VaKwere]] vanoti nyenze (n. grasshopper) kureva hwiza.
topc4uyesw6svk2wczo57gds5vrxb6c
Bararira
0
24896
113351
2026-05-16T00:16:48Z
JayMezza
20555
Created page with "[[Bararira]] (scattering) kureva kupararira kwezvinhu. *[[Barambara]] kana [[bararamhanya]] (Sudden scattering). ==Mitauro yeBantu== *[[VaTaabwa]] vanoti '''pale pale''' (n. divers, diverse, miscellaneous)."
113351
wikitext
text/x-wiki
[[Bararira]] (scattering) kureva kupararira kwezvinhu.
*[[Barambara]] kana [[bararamhanya]] (Sudden scattering).
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTaabwa]] vanoti '''pale pale''' (n. divers, diverse, miscellaneous).
3eczcnyhl50mp2502xy8zlkg7qxmguo
Maere sezita
0
24897
113356
2026-05-16T00:44:02Z
JayMezza
20555
Created page with "Maere izita evanhu rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Mazita ari pedyo: [[Muyeruza]], [[Kayera]], [[Kayeruza]], [[Kaela]], [[Chiera]], [[Rwere]], [[Mayera]], [[Kuyere]], [[Mwayera]], [[Mayeresa]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] inoti muere (n. flash) kureva [[kuvaima]]. *[..."
113356
wikitext
text/x-wiki
Maere izita evanhu rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Mazita ari pedyo: [[Muyeruza]], [[Kayera]], [[Kayeruza]], [[Kaela]], [[Chiera]], [[Rwere]], [[Mayera]], [[Kuyere]], [[Mwayera]], [[Mayeresa]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Taabwa]] inoti muere (n. flash) kureva [[kuvaima]].
*[[Nyanja]] inoti mayere kana mawere (n. breast milk) kureva mukaka waAmai.
*[[Edo]] inoti ere (white bean) rudzi rwebhinzi chena.
*[[Herero]] inoti yera (to shine, be bright). Mamwe mazwi: oku-yere (n. open plain).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
64bmhq0chy74hxbvz79fo8qyrfwxkvu