Wikipedia snwiki https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mukomana 0 4547 113369 77703 2026-05-16T18:29:20Z JayMezza 20555 113369 wikitext text/x-wiki [[File:Chencha2.jpg|thumb|250px]] '''Mukomana''' (boy) zvinoreva mukono wemunhu achiri mudiki; kana ari mukuru anonzi murume. Asi shoko rokuti [[murume]] rinoshandiswazve kutaura chero mukono wemunhu zvisinei kuti ane makore mangani ekuzvarwa. ==Kuyaruka kwemukomana== *[[Dzvito]] (Puberty for male) - apa kureva kusvika pazera rekuyaruka panotanga kushanduka muviri, izwi richibhesera, vhudzi richimera muhapwa, huronyo huchitanga kuuya. *[[Kudzvita]] (Reach puberty male). vamwe vanoti [[kupundudza]] kana [[kuputudza]]. *[[Dzvita]] apa kureva munhu asvika pakudzvitura. *[[Dandaringo]] kana [[matandaringo]] pahuwandu (1. Long pole 2. Tall, strong person). Idandaringo re[[pwere]]: that child is much too big for his age. == Mitauro yeBantu== *[[VaTonga]] vanoti '''bulombe''' kana '''malombe''' (n. boyhood) vachireva [[hukomana]]. VaTonga vanoti '''mulombe''' (boy) kureva [[mukomana]]. *VaTonga vanoti '''kalombe''' (small boy) kureva [[kakomana]]. *[[VaNyungwe]] vanoti '''mulumbwana''' kana '''alumbwana''' (boy/s) kureva [[mukomana]]. *[[VaShambala]] vanoti '''mgoshi''' (n. male) kureva munhurume. VaShambala vanoti '''kagoshi''' (n. boy, lad) kureva [[mukomana]]. *[[VaTaabwa]] vanoti '''ukomene''' (Adj. valid, healthy, vigorous). [[Category:Tsika]] 3pbsan44ton414m37fdwkn0y4lfatco 113370 113369 2026-05-16T18:29:58Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113370 wikitext text/x-wiki [[File:Chencha2.jpg|thumb|250px]] '''Mukomana''' (boy) zvinoreva mukono wemunhu achiri mudiki; kana ari mukuru anonzi murume. Asi shoko rokuti [[murume]] rinoshandiswazve kutaura chero mukono wemunhu zvisinei kuti ane makore mangani ekuzvarwa. ==Kuyaruka kwemukomana== *[[Dzvito]] (Puberty for male) - apa kureva kusvika pazera rekuyaruka panotanga kushanduka muviri, izwi richibhesera, vhudzi richimera muhapwa, huronyo huchitanga kuuya. *[[Kudzvita]] (Reach puberty male). vamwe vanoti [[kupundudza]] kana [[kuputudza]]. *[[Dzvita]] apa kureva munhu asvika pakudzvitura. *[[Dandaringo]] kana [[matandaringo]] pahuwandu (1. Long pole 2. Tall, strong person). Idandaringo re[[pwere]]: that child is much too big for his age. == Mitauro yeBantu== *[[VaTonga]] vanoti '''bulombe''' kana '''malombe''' (n. boyhood) vachireva [[hukomana]]. *VaTonga vanoti '''mulombe''' (boy) kureva [[mukomana]]. *VaTonga vanoti '''kalombe''' (small boy) kureva [[kakomana]]. *[[VaNyungwe]] vanoti '''mulumbwana''' kana '''alumbwana''' (boy/s) kureva [[mukomana]]. *[[VaShambala]] vanoti '''mgoshi''' (n. male) kureva munhurume. *VaShambala vanoti '''kagoshi''' (n. boy, lad) kureva [[mukomana]]. *[[VaTaabwa]] vanoti '''ukomene''' (Adj. valid, healthy, vigorous). [[Category:Tsika]] 3jw4jbh6y36r5dwqzg25pmiu0jqm4kh Gwai 0 5337 113367 106451 2026-05-16T13:58:07Z ~2026-29488-02 20896 113367 wikitext text/x-wiki Maita Gwai. Maita Gumbi. Mwana waGora. Maita Mukuruwambwa. Maita Goridhe redu. Vane chuma chisingaverengwi. Maita hwai yangu iyi. Ikachema kunofa dangwe. Ukaidya unopera mazino. Maita vana vaMbarure. Maita vana vaChigondo. Vakatorerwa humambo nevarozvi. Vabete hudenga mumaoko. Maita chuma. Vana Mbarure. VeHumambo. Vanodura. Maita Maita Chuma. Goridhe, Goridhe. Maita henyu Gumbi Vanobva kumubvumbi Maita zvenyu vaGwai Munotungamira mamwe makwai Mazvita vakuru vebonde Vakuru vekuisa makaoma Gora vasviriri koo7syrrdo9k6ar71snqf9dclsn78zg Rukweguro 0 9242 113371 82748 2026-05-16T18:41:39Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113371 wikitext text/x-wiki [[File:Habibaadansalat.jpg|thumb|Mukadzi akwegura weku[[Somalia]].]] Rukweguro kana [[kuchembera]] (old age). ==Mamwe Mazwi== *[[Rukweguro|Kutanamara]] (to grow old). *[[Rukweguro|Mutana]] (An old person). Pakuwanda vonzi [[Rukweguro|vatana]] ==Tsumo== *Chinokwegura chinokotama musoro wegudo chave chinokoro. ==Mitauro yeBantu== *[[Swahili]] inoti '''mtu mzima''' (grown person, adult). *[[VaSwahili]] vanoti '''uzee''' (old age) kureva [[rukweguro]]. *[[VaMambwe]] vanoti '''ulanzi''' (longevity, long life, durability, ability of surviving many confinements, sickness, etc) kureva kurarama nguva refu. *[[Kimbundu]] vanoti '''kufa ni ukota''' (die in old age) kufa wakwegura. *[[Kimbundu]] vanoti: '''ukota''' (n. adulthood, majority). *[[VaLenje]] vanoti '''chekula''' (be old, worn out - of persons and things). *[[MaZulu]] vanoti '''xhegula''' (Grow old, attain advanced age (of men). *[[Taabwa]] inoti '''kukota''' (to grow old). [[Taabwa]] inoti '''bukote''' (n. old age). [[Category:Tsika]] 93opxld8z86ha4ph0b35mo8mdrn9jk1 Rukorodzi 0 9675 113376 101552 2026-05-17T03:25:58Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113376 wikitext text/x-wiki Mamwe mazwi anotaura muronga unoyerera mvura ndeaya: *[[Rukorodzi]] kana [[chikorodzi]] (small stream), *[[Rukova]] (brook), *[[Rukoto]] (small stream, tributary?) *[[Mukomba]]. == Mitauro yeBantu== *[[Kikongo]] inoti '''kota''' (enter, come in, pass in, penetrate, flow in, sink in, set as the sun). *Kikongo inoti '''kotwa''' (to be entered). Kikongo inoti '''kota kunanxi''' (to put or pass under). *VaKongo vanoti '''kotesa''' (cause to enter, put, take in, insert, admit, fetch in, load a canoe). *[[Taabwa]] inoti '''kaezi''' (n. stream) kureva [[rukova]]. *[[Yao]] inoti '''kupwa''' (to subside - of water) vachireva [[kupwa]]? *[[Bambara]] inoti '''bani''' (n. little river) kureva [[rukorodzi]]. [[Category:Tarachisi]] kurej5mwl6dod73di76w1139itgw3um Kudzunguruka 0 9709 113374 77771 2026-05-16T19:00:17Z JayMezza 20555 113374 wikitext text/x-wiki Kudzunguruka (to go around as the hand of a clock; revolve; circulate) zvinoreva [[kutendereka]] kana [[kupotereka]] panzvimbo imwechete. ==Mamwe Mazwi== *[[Chamudzungururu]] kureva mutambo unoitwa savana vachitendereka rume ruwoko rwakabata mutikana bango ravanotenderera. *[[Mudzungurukwa wenzira]] (roundabout). *[[Kudzunga]] ==Mitauro yeBantu== *[[VaChewa]] vanoti '''kuzungulira''' (v. circle - to revolve around; to circuit; compass). *VaChewa vanoti '''zungula''' (to go around). *[[VaTaabwa]] vanoti '''kuzunguluka''' (to circulate, go around). *[[Mang'anja]] vanoti '''chizungulire''' kana '''chizungurire''' (adv. a going round) kureva [[kudzunguruka]]. [[VaTonga]] vanoti '''kuzyuluka''' (to revolve). *[[VaZigula]] vanoti '''mzunguluko''' (1. circle, 2. turning around, 3. spinning around, 4. round). *[[VaNyungwe]] vanoti '''-zunga''' (v. turn, turn around) kureva kuvhiririka. *[[VaGiryama]] vanoti '''kudzunguluka ''' (to go around) kureva [[kudzunguruka]]. *VaKongo vanoti '''zunga''' (surround, besiege) kureva [[kukomberedza]]. d48b5cpem4778bdfllse3ma7enfv60y Mukosera 0 13265 113368 85143 2026-05-16T18:28:26Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113368 wikitext text/x-wiki [[Mukosera]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: Rufaro Mukosera; Nyasha Mukosera; Clara Mukosera; Fungayi Mukosera. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[VaDigo]] vanoti '''koseka''' kana '''kukoseka''' (to be faulty, to be at fault). *[[VaWabo]] vanoti '''okosea''' (v. Allow). [[Noni]] vanoti '''kose''' (n. pay back). *[[VaTaita]] vanoti '''kukosa''' (transgress, to sin, to offend, to wrong) kureva kutadzira. *Taita inoti '''mkosi''' (offender) kureva mutadzi. [[Chuabo]] inoti '''okosa''' kureva [[kuita]]. *[[VaGanda]] vanoti '''kosa''' (v.a. to hurt, injure) vachireva [[kukuvadza]]. *[[VaTaabwa]] vanoti '''ukosere''' (Adj. valid, healthy, vigorous). *[[VaWabo]] vanoti '''okosela''' (do for) kureva [[kuitira]]. *[[MaZulu]] vanoti ''ilikhosela''' kana '''amakhosela''' (refuge, place of shelter). *MaZulu vanoti '''khosela''' (Shelter, take refuge) kureva kuduka kana kupotera. *MaZulu vanoti'''ukukhosela emthini''' (to shelter beneath a tree) kureva kuhwanda pasi pemuti. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] cfztejjicsjxs0vc8lng2zpx9ppgm83 Kasimbwi 0 13837 113380 82388 2026-05-17T04:01:27Z JayMezza 20555 113380 wikitext text/x-wiki [[Kasimbwi]] izita renzvimbo rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Mazwi ari pedyo: [[Kachimbwi]] izita remhuri. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[VaLozi]] vanoti '''simbwi''' (n. darkness, obscurity) kureva rima. *[[VaWabo]] vanoti '''kacimbwi''' (n. pipe for smoking tobacco) *[[Mang'anja]] vanoti '''tsimbwi''' (a species of millet; bitter). *[[VaWabo]] vanoti '''nyasibwi''' (n. calf of leg) vachireva [[tsapfu]]. *[[VaTaabwa]] vanoti '''kasimbwe''' (n. red sorghum) kureva [[mapfunde]] matsvuku. *Nyanja inoti '''chimbwi''' kana '''zimbwi''' (web of Malawian native cloth; Malawian native blanket). *[[Zigula]] inoti '''kusimbwa''' (be excavated). Sokuti: '''Kolongo disimbwa''' (The hole has been excavated). [[Category:Mazita eVanhu]] 7xccn3qkcnz8p3grc09618ewlr0l1kd Kusika moto 0 15971 113378 77347 2026-05-17T03:55:55Z JayMezza 20555 113378 wikitext text/x-wiki [[Kusika moto]] (create fire by friction) apa zvichireva moto unopfuta nokukweshanisa chimuti pachikwati chemuti. ==Mitauro yeBantu== *[[Taabwa]] inoti '''kusika muliro''' (v. light a fire; set a fire) kureva [[kusika moto]]. *[[VaMambwe]] vanoti '''-sika umoto''' (to produce fire by friction) kureva [[kusika moto]]. *[[Lenje]] vanoti '''shika''' (n. light fire by friction - i.e. firesticks) kureva [[kusika moto]]. The '''lunya''' is pressed in a notch of the '''chishikwa''' and twirled until a spark is obtained. *[[VaTaita]] vanoti '''kuwasha''' (to light, kindle) kureva kuvesa moto. [[VaGiryama]] vanoti '''ku-asa m'oho''' (v. light a fire) kureva [[kuvesa moto]]. *[[MaZulu]] vanoti '''basa''' (kindle, enkindle) vachireva [[kuvesa moto]]. [[File:Bow Drill with annotations.svg|thumb|Diagram of a bow drill designed for fire starting]] eish27skljvbegivlgydh8iekeonmo4 113379 113378 2026-05-17T03:56:13Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113379 wikitext text/x-wiki [[Kusika moto]] (create fire by friction) apa zvichireva moto unopfuta nokukweshanisa chimuti pachikwati chemuti. ==Mitauro yeBantu== *[[Taabwa]] inoti '''kusika muliro''' (v. light a fire; set a fire) kureva [[kusika moto]]. *[[VaMambwe]] vanoti '''-sika umoto''' (to produce fire by friction) kureva [[kusika moto]]. *[[Lenje]] vanoti '''shika''' (n. light fire by friction - i.e. firesticks) kureva [[kusika moto]]. The '''lunya''' is pressed in a notch of the '''chishikwa''' and twirled until a spark is obtained. *[[VaTaita]] vanoti '''kuwasha''' (to light, kindle) kureva kuvesa moto. *[[VaGiryama]] vanoti '''ku-asa m'oho''' (v. light a fire) kureva [[kuvesa moto]]. *[[MaZulu]] vanoti '''basa''' (kindle, enkindle) vachireva [[kuvesa moto]]. [[File:Bow Drill with annotations.svg|thumb|Diagram of a bow drill designed for fire starting]] b0pwcgecuj8qpvbdi9u342i16xkshyl Kusarudza 0 16096 113375 90516 2026-05-17T03:12:07Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113375 wikitext text/x-wiki [[Kushara]] kana [[kusarudza]] (to select, to choose) zvinoreva kuketa chaunoda kubva pane zvinhu zvakawanda. ==Mamwe Mazwi== *[[Kunyurura]] (to select). *Kusanangurira (to dedicate, separate for). *[[Kutsawura]] kana [[kurawura]] (to separate). *[[Kutotota]] (select carefully). *[[Kuparadzanisa]], kuita [[mhotsa]], [[kutsawura]] kana [[kuravura]] (to separate). ==Mitauro yeAfrika== *[[VaLenje]] vanoti '''sala''' (choose, select, prefer) kureva [[kushara]]. *[[VaBemba]] vanoti '''sala''' (assort) kureva [[kushara]] kana kusarudza. *[[VaVenda]] inoti '''-ta''' (v. choose for; designate; nominate) kureva [[kusharira]]. *[[VaVenda]] '''muto''' (n. nomination). *[[Taabwa]] inoti '''kupona''' kana '''kusala''' (v. choose) kureva [[kusarudza]]. *[[VaNyakyusa]] vanoti '''ukusala''' (v. choose) kureva [[kushara]]. *[[VaNsenga]] vanoti '''salula''' (v. choose; select) kureva [[kusarura]]. *[[Chuwabo]] vanoti '''osakula''' (v. choose) kureva [[kushara]]. *[[Chuwabo]] vanoti '''nsakulano''' (preference). Fananidzai nokuti [[tsarukano]]? *[[Nawdm]] vanoti roobróːb́roo; rool; '''roora'''; room (choose, designate; appoint; sort; choice; appointment; election; thinning of plants or seedlings) kureva [[kusarudza]]. chddkk4y8w1g7290hk4cj7j25hlvk9a Kuwundura 0 16503 113377 104394 2026-05-17T03:41:36Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113377 wikitext text/x-wiki [[Kuwundura]] (to pluck a chicken's feathers) zvinoreva kudzura minhenga yehuku. ==Mitauro yeAfrika== *[[MaZulu]] vanoti '''wundu''' (ideophone 1. of pulling up, uprooting. 2. of grazing, cropping grass) inyaudzosingwi yekuwundura, kudzura kana kufura. *Zulu inoti '''wunduka''' (Come out; get uprooted, pulled up) - kuwunduka kana kudzupuka. Mamwe mazwi: wundula (pull out; uproot) kureva kuwundura. *[[Kabiye]] vanoti wʋndʋ kana '''hʋndʋ''' (1. bird feathers; 2. hair - human or animal; 3. peels of fruit or tubers; 4. peanut shells). *Kabiye vanoti wʋnɖʋʋ (v. shell; peel; strip) kureva [[kutongonora]] kana [[kumenya]]. *[[Shilluk]] inoti '''funo''' (v. to pluck) kureva [[kuwundura]]. *[[Taabwa]] inoti '''kusesa''' (v. cut hair; pluck a bird) kureva [[kugera vhudzi]] kana [[kuwundura]]. 0kigrk7a5ty73f2vxpe6tpdrf5n5e02 Nsongo sezita 0 24898 113372 2026-05-16T18:53:52Z JayMezza 20555 Created page with "Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]]. *Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo. *Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arr..." 113372 wikitext text/x-wiki Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]]. *Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo. *Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arrow, knife, pen, etc). *[[Lubwisi]] vanoti busonga (n. point, tip, point of something sharp). Mamwe mazwi: kusongola (v. be pointed, sharp). *[[VaTaabwa]] vanoti nsongo (n. summit, top, tip, pinnacle). *[[Lenje]] inoti songa (press together, heap up, pile up, cram, give full measure). [[Category:Mazita eVanhu muCameroon]] p70mwk9ufboy9dvxd5oq9s1o7xr75j1 113373 113372 2026-05-16T18:54:26Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113373 wikitext text/x-wiki Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]]. *Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo. *Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arrow, knife, pen, etc). *[[Lubwisi]] vanoti busonga (n. point, tip, point of something sharp). *[[Lubwisi]] vanoti kusongola (v. be pointed, sharp). *[[VaTaabwa]] vanoti nsongo (n. summit, top, tip, pinnacle). *[[Lenje]] inoti songa (press together, heap up, pile up, cram, give full measure). [[Category:Mazita eVanhu muCameroon]] infklaoxwpopxcwll5kj480keflf0o8