Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mukomana
0
4547
113369
77703
2026-05-16T18:29:20Z
JayMezza
20555
113369
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chencha2.jpg|thumb|250px]]
'''Mukomana''' (boy) zvinoreva mukono wemunhu achiri mudiki; kana ari mukuru anonzi murume. Asi shoko rokuti [[murume]] rinoshandiswazve kutaura chero mukono wemunhu zvisinei kuti ane makore mangani ekuzvarwa.
==Kuyaruka kwemukomana==
*[[Dzvito]] (Puberty for male) - apa kureva kusvika pazera rekuyaruka panotanga kushanduka muviri, izwi richibhesera, vhudzi richimera muhapwa, huronyo huchitanga kuuya.
*[[Kudzvita]] (Reach puberty male). vamwe vanoti [[kupundudza]] kana [[kuputudza]].
*[[Dzvita]] apa kureva munhu asvika pakudzvitura.
*[[Dandaringo]] kana [[matandaringo]] pahuwandu (1. Long pole 2. Tall, strong person). Idandaringo re[[pwere]]: that child is much too big for his age.
== Mitauro yeBantu==
*[[VaTonga]] vanoti '''bulombe''' kana '''malombe''' (n. boyhood) vachireva [[hukomana]]. VaTonga vanoti '''mulombe''' (boy) kureva [[mukomana]].
*VaTonga vanoti '''kalombe''' (small boy) kureva [[kakomana]].
*[[VaNyungwe]] vanoti '''mulumbwana''' kana '''alumbwana''' (boy/s) kureva [[mukomana]].
*[[VaShambala]] vanoti '''mgoshi''' (n. male) kureva munhurume. VaShambala vanoti '''kagoshi''' (n. boy, lad) kureva [[mukomana]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''ukomene''' (Adj. valid, healthy, vigorous).
[[Category:Tsika]]
3pbsan44ton414m37fdwkn0y4lfatco
113370
113369
2026-05-16T18:29:58Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113370
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chencha2.jpg|thumb|250px]]
'''Mukomana''' (boy) zvinoreva mukono wemunhu achiri mudiki; kana ari mukuru anonzi murume. Asi shoko rokuti [[murume]] rinoshandiswazve kutaura chero mukono wemunhu zvisinei kuti ane makore mangani ekuzvarwa.
==Kuyaruka kwemukomana==
*[[Dzvito]] (Puberty for male) - apa kureva kusvika pazera rekuyaruka panotanga kushanduka muviri, izwi richibhesera, vhudzi richimera muhapwa, huronyo huchitanga kuuya.
*[[Kudzvita]] (Reach puberty male). vamwe vanoti [[kupundudza]] kana [[kuputudza]].
*[[Dzvita]] apa kureva munhu asvika pakudzvitura.
*[[Dandaringo]] kana [[matandaringo]] pahuwandu (1. Long pole 2. Tall, strong person). Idandaringo re[[pwere]]: that child is much too big for his age.
== Mitauro yeBantu==
*[[VaTonga]] vanoti '''bulombe''' kana '''malombe''' (n. boyhood) vachireva [[hukomana]].
*VaTonga vanoti '''mulombe''' (boy) kureva [[mukomana]].
*VaTonga vanoti '''kalombe''' (small boy) kureva [[kakomana]].
*[[VaNyungwe]] vanoti '''mulumbwana''' kana '''alumbwana''' (boy/s) kureva [[mukomana]].
*[[VaShambala]] vanoti '''mgoshi''' (n. male) kureva munhurume.
*VaShambala vanoti '''kagoshi''' (n. boy, lad) kureva [[mukomana]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''ukomene''' (Adj. valid, healthy, vigorous).
[[Category:Tsika]]
3jw4jbh6y36r5dwqzg25pmiu0jqm4kh
Gwai
0
5337
113367
106451
2026-05-16T13:58:07Z
~2026-29488-02
20896
113367
wikitext
text/x-wiki
Maita Gwai.
Maita Gumbi.
Mwana waGora.
Maita Mukuruwambwa.
Maita Goridhe redu.
Vane chuma chisingaverengwi.
Maita hwai yangu iyi.
Ikachema kunofa dangwe.
Ukaidya unopera mazino.
Maita vana vaMbarure.
Maita vana vaChigondo.
Vakatorerwa humambo nevarozvi.
Vabete hudenga mumaoko.
Maita chuma.
Vana Mbarure.
VeHumambo.
Vanodura.
Maita Maita Chuma.
Goridhe, Goridhe.
Maita henyu Gumbi
Vanobva kumubvumbi
Maita zvenyu vaGwai
Munotungamira mamwe makwai
Mazvita vakuru vebonde
Vakuru vekuisa makaoma Gora
vasviriri
koo7syrrdo9k6ar71snqf9dclsn78zg
Rukweguro
0
9242
113371
82748
2026-05-16T18:41:39Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113371
wikitext
text/x-wiki
[[File:Habibaadansalat.jpg|thumb|Mukadzi akwegura weku[[Somalia]].]]
Rukweguro kana [[kuchembera]] (old age).
==Mamwe Mazwi==
*[[Rukweguro|Kutanamara]] (to grow old).
*[[Rukweguro|Mutana]] (An old person). Pakuwanda vonzi [[Rukweguro|vatana]]
==Tsumo==
*Chinokwegura chinokotama musoro wegudo chave chinokoro.
==Mitauro yeBantu==
*[[Swahili]] inoti '''mtu mzima''' (grown person, adult).
*[[VaSwahili]] vanoti '''uzee''' (old age) kureva [[rukweguro]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''ulanzi''' (longevity, long life, durability, ability of surviving many confinements, sickness, etc) kureva kurarama nguva refu.
*[[Kimbundu]] vanoti '''kufa ni ukota''' (die in old age) kufa wakwegura.
*[[Kimbundu]] vanoti: '''ukota''' (n. adulthood, majority).
*[[VaLenje]] vanoti '''chekula''' (be old, worn out - of persons and things).
*[[MaZulu]] vanoti '''xhegula''' (Grow old, attain advanced age (of men).
*[[Taabwa]] inoti '''kukota''' (to grow old). [[Taabwa]] inoti '''bukote''' (n. old age).
[[Category:Tsika]]
93opxld8z86ha4ph0b35mo8mdrn9jk1
Rukorodzi
0
9675
113376
101552
2026-05-17T03:25:58Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113376
wikitext
text/x-wiki
Mamwe mazwi anotaura muronga unoyerera mvura ndeaya:
*[[Rukorodzi]] kana [[chikorodzi]] (small stream),
*[[Rukova]] (brook),
*[[Rukoto]] (small stream, tributary?)
*[[Mukomba]].
== Mitauro yeBantu==
*[[Kikongo]] inoti '''kota''' (enter, come in, pass in, penetrate, flow in, sink in, set as the sun).
*Kikongo inoti '''kotwa''' (to be entered). Kikongo inoti '''kota kunanxi''' (to put or pass under).
*VaKongo vanoti '''kotesa''' (cause to enter, put, take in, insert, admit, fetch in, load a canoe).
*[[Taabwa]] inoti '''kaezi''' (n. stream) kureva [[rukova]].
*[[Yao]] inoti '''kupwa''' (to subside - of water) vachireva [[kupwa]]?
*[[Bambara]] inoti '''bani''' (n. little river) kureva [[rukorodzi]].
[[Category:Tarachisi]]
kurej5mwl6dod73di76w1139itgw3um
Kudzunguruka
0
9709
113374
77771
2026-05-16T19:00:17Z
JayMezza
20555
113374
wikitext
text/x-wiki
Kudzunguruka (to go around as the hand of a clock; revolve; circulate) zvinoreva [[kutendereka]] kana [[kupotereka]] panzvimbo imwechete.
==Mamwe Mazwi==
*[[Chamudzungururu]] kureva mutambo unoitwa savana vachitendereka rume ruwoko rwakabata mutikana bango ravanotenderera.
*[[Mudzungurukwa wenzira]] (roundabout).
*[[Kudzunga]]
==Mitauro yeBantu==
*[[VaChewa]] vanoti '''kuzungulira''' (v. circle - to revolve around; to circuit; compass).
*VaChewa vanoti '''zungula''' (to go around).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kuzunguluka''' (to circulate, go around).
*[[Mang'anja]] vanoti '''chizungulire''' kana '''chizungurire''' (adv. a going round) kureva [[kudzunguruka]]. [[VaTonga]] vanoti '''kuzyuluka''' (to revolve).
*[[VaZigula]] vanoti '''mzunguluko''' (1. circle, 2. turning around, 3. spinning around, 4. round).
*[[VaNyungwe]] vanoti '''-zunga''' (v. turn, turn around) kureva kuvhiririka.
*[[VaGiryama]] vanoti '''kudzunguluka ''' (to go around) kureva [[kudzunguruka]].
*VaKongo vanoti '''zunga''' (surround, besiege) kureva [[kukomberedza]].
d48b5cpem4778bdfllse3ma7enfv60y
Mukosera
0
13265
113368
85143
2026-05-16T18:28:26Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113368
wikitext
text/x-wiki
[[Mukosera]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rufaro Mukosera; Nyasha Mukosera; Clara Mukosera; Fungayi Mukosera.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaDigo]] vanoti '''koseka''' kana '''kukoseka''' (to be faulty, to be at fault).
*[[VaWabo]] vanoti '''okosea''' (v. Allow). [[Noni]] vanoti '''kose''' (n. pay back).
*[[VaTaita]] vanoti '''kukosa''' (transgress, to sin, to offend, to wrong) kureva kutadzira.
*Taita inoti '''mkosi''' (offender) kureva mutadzi. [[Chuabo]] inoti '''okosa''' kureva [[kuita]].
*[[VaGanda]] vanoti '''kosa''' (v.a. to hurt, injure) vachireva [[kukuvadza]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''ukosere''' (Adj. valid, healthy, vigorous).
*[[VaWabo]] vanoti '''okosela''' (do for) kureva [[kuitira]].
*[[MaZulu]] vanoti ''ilikhosela''' kana '''amakhosela''' (refuge, place of shelter).
*MaZulu vanoti '''khosela''' (Shelter, take refuge) kureva kuduka kana kupotera.
*MaZulu vanoti'''ukukhosela emthini''' (to shelter beneath a tree) kureva kuhwanda pasi pemuti.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
cfztejjicsjxs0vc8lng2zpx9ppgm83
Kasimbwi
0
13837
113380
82388
2026-05-17T04:01:27Z
JayMezza
20555
113380
wikitext
text/x-wiki
[[Kasimbwi]] izita renzvimbo rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Mazwi ari pedyo: [[Kachimbwi]] izita remhuri.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaLozi]] vanoti '''simbwi''' (n. darkness, obscurity) kureva rima.
*[[VaWabo]] vanoti '''kacimbwi''' (n. pipe for smoking tobacco)
*[[Mang'anja]] vanoti '''tsimbwi''' (a species of millet; bitter).
*[[VaWabo]] vanoti '''nyasibwi''' (n. calf of leg) vachireva [[tsapfu]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kasimbwe''' (n. red sorghum) kureva [[mapfunde]] matsvuku.
*Nyanja inoti '''chimbwi''' kana '''zimbwi''' (web of Malawian native cloth; Malawian native blanket).
*[[Zigula]] inoti '''kusimbwa''' (be excavated). Sokuti: '''Kolongo disimbwa''' (The hole has been excavated).
[[Category:Mazita eVanhu]]
7xccn3qkcnz8p3grc09618ewlr0l1kd
Kusika moto
0
15971
113378
77347
2026-05-17T03:55:55Z
JayMezza
20555
113378
wikitext
text/x-wiki
[[Kusika moto]] (create fire by friction) apa zvichireva moto unopfuta nokukweshanisa chimuti pachikwati chemuti.
==Mitauro yeBantu==
*[[Taabwa]] inoti '''kusika muliro''' (v. light a fire; set a fire) kureva [[kusika moto]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''-sika umoto''' (to produce fire by friction) kureva [[kusika moto]].
*[[Lenje]] vanoti '''shika''' (n. light fire by friction - i.e. firesticks) kureva [[kusika moto]]. The '''lunya''' is pressed in a notch of the '''chishikwa''' and twirled until a spark is obtained.
*[[VaTaita]] vanoti '''kuwasha''' (to light, kindle) kureva kuvesa moto.
[[VaGiryama]] vanoti '''ku-asa m'oho''' (v. light a fire) kureva [[kuvesa moto]].
*[[MaZulu]] vanoti '''basa''' (kindle, enkindle) vachireva [[kuvesa moto]].
[[File:Bow Drill with annotations.svg|thumb|Diagram of a bow drill designed for fire starting]]
eish27skljvbegivlgydh8iekeonmo4
113379
113378
2026-05-17T03:56:13Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113379
wikitext
text/x-wiki
[[Kusika moto]] (create fire by friction) apa zvichireva moto unopfuta nokukweshanisa chimuti pachikwati chemuti.
==Mitauro yeBantu==
*[[Taabwa]] inoti '''kusika muliro''' (v. light a fire; set a fire) kureva [[kusika moto]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''-sika umoto''' (to produce fire by friction) kureva [[kusika moto]].
*[[Lenje]] vanoti '''shika''' (n. light fire by friction - i.e. firesticks) kureva [[kusika moto]]. The '''lunya''' is pressed in a notch of the '''chishikwa''' and twirled until a spark is obtained.
*[[VaTaita]] vanoti '''kuwasha''' (to light, kindle) kureva kuvesa moto.
*[[VaGiryama]] vanoti '''ku-asa m'oho''' (v. light a fire) kureva [[kuvesa moto]].
*[[MaZulu]] vanoti '''basa''' (kindle, enkindle) vachireva [[kuvesa moto]].
[[File:Bow Drill with annotations.svg|thumb|Diagram of a bow drill designed for fire starting]]
b0pwcgecuj8qpvbdi9u342i16xkshyl
Kusarudza
0
16096
113375
90516
2026-05-17T03:12:07Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113375
wikitext
text/x-wiki
[[Kushara]] kana [[kusarudza]] (to select, to choose) zvinoreva kuketa chaunoda kubva pane zvinhu zvakawanda.
==Mamwe Mazwi==
*[[Kunyurura]] (to select).
*Kusanangurira (to dedicate, separate for).
*[[Kutsawura]] kana [[kurawura]] (to separate).
*[[Kutotota]] (select carefully).
*[[Kuparadzanisa]], kuita [[mhotsa]], [[kutsawura]] kana [[kuravura]] (to separate).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaLenje]] vanoti '''sala''' (choose, select, prefer) kureva [[kushara]].
*[[VaBemba]] vanoti '''sala''' (assort) kureva [[kushara]] kana kusarudza.
*[[VaVenda]] inoti '''-ta''' (v. choose for; designate; nominate) kureva [[kusharira]].
*[[VaVenda]] '''muto''' (n. nomination).
*[[Taabwa]] inoti '''kupona''' kana '''kusala''' (v. choose) kureva [[kusarudza]].
*[[VaNyakyusa]] vanoti '''ukusala''' (v. choose) kureva [[kushara]].
*[[VaNsenga]] vanoti '''salula''' (v. choose; select) kureva [[kusarura]].
*[[Chuwabo]] vanoti '''osakula''' (v. choose) kureva [[kushara]].
*[[Chuwabo]] vanoti '''nsakulano''' (preference). Fananidzai nokuti [[tsarukano]]?
*[[Nawdm]] vanoti roobróːb́roo; rool; '''roora'''; room (choose, designate; appoint; sort; choice; appointment; election; thinning of plants or seedlings) kureva [[kusarudza]].
chddkk4y8w1g7290hk4cj7j25hlvk9a
Kuwundura
0
16503
113377
104394
2026-05-17T03:41:36Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113377
wikitext
text/x-wiki
[[Kuwundura]] (to pluck a chicken's feathers) zvinoreva kudzura minhenga yehuku.
==Mitauro yeAfrika==
*[[MaZulu]] vanoti '''wundu''' (ideophone 1. of pulling up, uprooting. 2. of grazing, cropping grass) inyaudzosingwi yekuwundura, kudzura kana kufura.
*Zulu inoti '''wunduka''' (Come out; get uprooted, pulled up) - kuwunduka kana kudzupuka. Mamwe mazwi: wundula (pull out; uproot) kureva kuwundura.
*[[Kabiye]] vanoti wʋndʋ kana '''hʋndʋ''' (1. bird feathers; 2. hair - human or animal; 3. peels of fruit or tubers; 4. peanut shells).
*Kabiye vanoti wʋnɖʋʋ (v. shell; peel; strip) kureva [[kutongonora]] kana [[kumenya]].
*[[Shilluk]] inoti '''funo''' (v. to pluck) kureva [[kuwundura]].
*[[Taabwa]] inoti '''kusesa''' (v. cut hair; pluck a bird) kureva [[kugera vhudzi]] kana [[kuwundura]].
0kigrk7a5ty73f2vxpe6tpdrf5n5e02
Nsongo sezita
0
24898
113372
2026-05-16T18:53:52Z
JayMezza
20555
Created page with "Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]]. *Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo. *Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arr..."
113372
wikitext
text/x-wiki
Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]].
*Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo.
*Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana.
*[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arrow, knife, pen, etc).
*[[Lubwisi]] vanoti busonga (n. point, tip, point of something sharp). Mamwe mazwi: kusongola (v. be pointed, sharp).
*[[VaTaabwa]] vanoti nsongo (n. summit, top, tip, pinnacle).
*[[Lenje]] inoti songa (press together, heap up, pile up, cram, give full measure).
[[Category:Mazita eVanhu muCameroon]]
p70mwk9ufboy9dvxd5oq9s1o7xr75j1
113373
113372
2026-05-16T18:54:26Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113373
wikitext
text/x-wiki
Nsongo izita remhuri rinowanikwa mu[[Cameroon]].
*Vanhu vane zita iri: Bil Nsongo.
*Mazwi ari pedyo: [[Chisongo]], [[Songo]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana.
*[[VaMambwe]] vanoti nsongo (point; apex or point of anything; the point or extremity of any instrument, as spear, arrow, knife, pen, etc).
*[[Lubwisi]] vanoti busonga (n. point, tip, point of something sharp).
*[[Lubwisi]] vanoti kusongola (v. be pointed, sharp).
*[[VaTaabwa]] vanoti nsongo (n. summit, top, tip, pinnacle).
*[[Lenje]] inoti songa (press together, heap up, pile up, cram, give full measure).
[[Category:Mazita eVanhu muCameroon]]
infklaoxwpopxcwll5kj480keflf0o8