Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Sekuru
0
4110
113442
101414
2026-05-19T19:51:37Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113442
wikitext
text/x-wiki
[[File:Anker- Die Andacht des Grossvaters 1893.jpg|thumb]]
== Baba vaBaba ==
Shoko rokuti '''sekuru''' rinoreva murume anova baba vababa vako.
The word '''sekuru''' (uncle) means many things in the Shona language.
*1. Your mother or dad's father
*2. Your mother's brother
*3. Your paternal grandmother's brother and his sons.
== Baba vaMai ==
Baba vamai vanodavidzwa kuti ''sekuru.''
== Hanzvadzi yaMai ==
''Sekuru'' ishoko rinoshandiswazve kureva hanzvadzi, kana kuti hanzvadzi, yaAmai vakakubereka.
== Mwana weHanzvadzi yaMai ==
''Sekuru'' ishoko rinorevazve mwana wasekuru, hanzvadzi, kana kuti hanzvadzi, yamai vako.
== Mutogwa Sekuru ==
'''Sekuru''' - pamutauro mutorwa mutana anokwanisa kunzi sekuru, nyangwe pasina hukama.
==Mitauro yeBantu==
*[[Lunyoro]] inoti '''isenkuru''' (grandfather) kureva [[sekuru]]. [[Lozi]] inoti '''sukulu''' (n. grandfather) kureva sekuru
*VaNyoro '''ise''' (his father) kureva [[baba vake]]. [[Digo]] inoti '''ise''' kureva [[baba]].
*[[Kwanyama]] inoti tatekulu (n. grandfather) kureva [[sekuru]].
*[[VaNyole]] vanoti '''sehulu''' (n. grandpa) kureva [[sekuru]]. [[VaIkizu]] vanoti '''sakuru''' (n. grandfather) kureva [[sekuru]].
*[[Luchazi]] vanoti '''ntsenkulu''' (n. lineage head) kureva mukuru we[[dzinza]].
*[[Herero]] vanoti '''tate omunene''' (n. grandfather) kureva [[sekuru]].
*[[Kinande]] vanoti '''isekulu''' (n. grand father) kureva [[sekuru]]. Mamwe mazwi: '''ise''' kana '''tata''' (his father).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''se''' (n. father) kureva [[baba]].
[[Category:Mhuri]]
[[Category:Hukama]]
t3nyhwh157j3xyxynhg0ha9r79i0lfh
Chitaka
0
4847
113446
110633
2026-05-19T20:37:27Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113446
wikitext
text/x-wiki
[[File:Liver2.png|right|160px]]
Chitaka kana [[chiropa]] (Liver in English) inhengo yakakosha yemuviri inowanikwa pa[[mhuka]] [[dzine muzongoza]] nedziwewo ndudzi dzemhuka. Nhengo iyi inemabasa akawanda anosanganisira:
* Kubvisa tsvina inenge yakatakurwa ne[[ropa]] kubva mumuviri.
* Kuumba protein.
* Kugadzira mishonga inodikanwa pa[[kuwotesa]] chikafu.
Chitaka chinotodiwa kuti munhu ararame, pari zvino hakuna nzira yokutsiva kusavepo kwechitaka kwenguva yakareba. Kusukwa kweropa mu[[Chipatara]] kunochenesa ropa kwenguva pfupi.
==Mamwe Mazwi==
*Chitaka (Strong material) vachireva nhumbi yakasimba.
==Mitauro yeBantu==
*[[Nyungwe]] inoti ciropa (liver) kureva [[chitaka]].
*[[Luwanga]] inoti eshitakhalira (liver) kureva [[chitaka]].
*[[Luganda]] inoti ekitaka (n. brown. The liver is reddish-brown in colour) kureva bhurauni.
*[[Runyambo]] inoti '''citaka''' (adj. brown) kureva [[brauni]].
*[[VaTaabwa]] vanoti kutakasa (n. purify, refine, filter) kureva kuchenesa.
[[Category:Muviri]]
[[Category:Hurapi]]
e8qrakxevcis989wfje2xa31aszcx9a
Chipari
0
7190
113469
113037
2026-05-20T05:20:47Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113469
wikitext
text/x-wiki
Chipari, [[barika]] kana kuti guru zvinoreva musha une murume akaroora vakadzi vanodarika mumwechete. Tsika dzemarudzi mazhinji emuAfrica dzinotendera varume kuita barika, ringava barika revakadzi vane hukama kana vatorwa vasina hukama. Mune dzimwe nhambo kunowanikwa vakadzi mukoma nemunin'ina vakaroorwa nemurume mumwe; dzimwe nhambo tete nemuzukuru vanowanikwa vakaroorwa pamurume mumwe. Asi hazvaiwanikwa kuti amai nemwanasikana vanororwa pamurume mumwe - apa shoko rokuti mai riri kushandiswa richibatanidza vakoma nevanin'ina vaAmai nyakutumburura.
==Mamwe Mazwi==
*[[Chipari|Banda]] (First wife of chief) apa kureva mudzimai wekutanga waShe - mukadzi wekutanga akaroorwa naShe.
*[[Mudukutu]], [[vahosi]] kana [[hosi]] mukadzi wekutanga.
*[[Chipari|Mukaranga]], [[Chipari|machipiri]] kana [[Chipari|bandakadzi]] mukadzi wechipiri pachipari.
*[[Varongo]] kana [[bunha]] (concubine).
*[[Gadzinyina]] uhu hukama huripo pakati pevakadzi vari pabarika - zvikurusei zvinetso ne[[shanje]] dziripo hahukama uhu.
*[[Bondwe]], [[vabondwe]] kana [[mabondwe]] (1. Substitute wife given to widower - [[chigadzamapfihwa]], 2. Second wife who is the sister of the first wife. 3. Woman attendant e.g. at marriage).
*[[Chipari|Mubondo]] kana [[chipari|vagota]] (Second and following wifes) zvinoreva mukadzi wepiri nevanotevera.
==Kurerutsa Mutauro==
*[[Kudinginda]] (Lord it over others. Act in conceited and self-sufficient manner. 2. Feel at home).
*Anodinginda norugare: her well being makes her conceited.
*Vahosi vanodingindira varongo: the first wife lords it over the others.
*Ne[[bunha]] rake raizwi Reuma, naro rakabara Thebha, Gahamu, Thahashi naMaakha; His concubine, whose name was Re’umah, bore children also: Tevach, Gacham, Tachash and Ma‘akhah. (''Genesis 22:24'' [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Mitauro yeAfrika==
*[[Nyungwe]] inoti m'kazi wacipali kureva mukadzi wechipiri pabarika.
*[[Mambwe]] vanoti - twala ma mpali kureva [[chipari|kuparika]].
*[[Chewa]] vanoti mtsano (first wife in polygamy) kureva [[vahosi]].
*[[ChiIbani]] vanoti bari (v. add). Ibani vanoti pali (n. second; support) kureva chepiri.
*[[Luwanga]] inoti imbalikha (polygamy; jealously) kureva [[barika]].
*[[Lubukusu]] inoti eembalikha kureva [[barika]]. [[Gyeli]] inoti baala (repeat) - kufanana nokuti [[barika]]?
*[[Teke-Tege]] inoti kapàrì (n. part, partition) kureva [[chikamu]].
*[[Lenje]] inoti mupali (n. 2nd or 3rd wife in polygamy), mukadzi wepiri kana wetatu pa[[chipari]].
*[[Herero]] vanoti vari, mbari, tuvari (n. two) kureva mbiri.
*[[Digo]] inoti pharika (to attach, to put in position, to secure, to fix).
*[[Zigula]] inoti mtala (n. polygamy) kureva [[chipari]]. [[Chewa]] inoti gulu (clan, family, race).
*[[Lenje]] inoti mulongo (number of individuals together; group; company, party, band, herd, flock) - bato kana boka.
[[category:Tsika]]
kxfqpoonx78c2c4xo3nam73s0f7dno8
Kusunura
0
7585
113465
106261
2026-05-20T01:46:09Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113465
wikitext
text/x-wiki
[[Kusunura]] kana [[Kusunura|kudzuna]] (to castrate, to neuter) zvinoreva kucheka machende emhuka hono kuti isakwanisa kubereka. Mombe nembwa dzinosunurwa kuti dzirege kubereka. Mombe kana ichinge yakusunurwa kana kuti kuchekwa inonzi [[dhonza]], ngavi kana kuti [[jong'osi]]. Mhuka dzinosunurwa senzira yokusarudza handira dzine rudzi rwakanaka.
==Mamwe Mazwi==
Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''neutralize, neutral'''.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaNyungwe]] vanoti '''-sunula''' (v. castrate) kureva [[kusunura]]. [[VaZigula]] vanoti '''kushonda''' (v. castrate) kureva [[kusunura]].
*[[Luwanga]] inoti '''okhuberekha''' (to conceive a child) kureva kubata nhumbu.
*[[Lugwere]] inoti musaami (n. castrator; someone who castrates an animal). [[Luganda]] inoti okulaawa (Castrate).
*[[Tumbuka]] vanoti '''nkhpawi''' (bull) kureva [[bhuru|handira]]. [[VaNoni]] vanoti '''son''' (v. castrate) kureva [[kusunura]].
*[[Kinande]] vanoti '''emísúnulire''' (v. way of detaching, loosening or to let something out) kureva [[masunurire]].
*[[VaTaabwa]] vanoti kutungula mapuli (v. to castrate).
[[Category:Kurima]]
8r0e0ol5iz0xc9ff6ch1daeg3w7pt3g
113468
113465
2026-05-20T01:53:27Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113468
wikitext
text/x-wiki
[[Kusunura]] kana [[Kusunura|kudzuna]] (to castrate, to neuter) zvinoreva kucheka machende emhuka hono kuti isakwanisa kubereka. Mombe nembwa dzinosunurwa kuti dzirege kubereka. Mombe kana ichinge yakusunurwa kana kuti kuchekwa inonzi [[dhonza]], ngavi kana kuti [[jong'osi]]. Mhuka dzinosunurwa senzira yokusarudza handira dzine rudzi rwakanaka.
==Mamwe Mazwi==
Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''neutralize, neutral'''.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaNyungwe]] vanoti '''-sunula''' (v. castrate) kureva [[kusunura]]. [[VaZigula]] vanoti '''kushonda''' (v. castrate) kureva [[kusunura]].
*[[Luwanga]] inoti '''okhuberekha''' (to conceive a child) kureva kubata nhumbu.
*[[Lugwere]] inoti musaami (n. castrator; someone who castrates an animal). [[Luganda]] inoti okulaawa (Castrate).
*[[Tumbuka]] vanoti '''nkhpawi''' (bull) kureva [[bhuru|handira]]. [[VaNoni]] vanoti '''son''' (v. castrate) kureva [[kusunura]].
*[[Kinande]] vanoti '''emísúnulire''' (v. way of detaching, loosening or to let something out) kureva [[masunurire]].
*[[VaTaabwa]] vanoti kutungula mapuli (v. to castrate). [[VaTaabwa]] vanoti mapuli (n. testis).
[[Category:Kurima]]
34141f47cthkmwl6dj2axicrxmgj03q
Muparavara
0
8556
113436
112960
2026-05-19T18:18:12Z
JayMezza
20555
113436
wikitext
text/x-wiki
[[Zuda]], [[muparavara]], mbaravara kana [[Muparavara|mupara]] zvinoreva kuveurwa vhudzi rose nechisvo kana chigero chemugeri.
==Mitauro yeBantu==
*[[Teke-Kukuya]] inoti paara (adj. flat) kureva [[musandarara]].
*[[Bemba]] inoti pala (adj. alike) kureva [[kufanana]].
*[[Bemba]] inoti cipasho (n. likeness; the fact or quality of being alike) kureva [[kufanana]].
*[[VaTaabwa]] vanoti lipala (bald) kureva [[muparavara]].
npuljruu4wh8d8ooqxdjf0pq4q1qfce
Chironda
0
10024
113441
102573
2026-05-19T19:47:16Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113441
wikitext
text/x-wiki
[[Chironda]] kana [[chironda|ronda]] (wound, injury) zvinoreva panhu pakakuvara pamuviri wemunhu kana mhuka, zvikurusei pakavhurika ganda kana pakabuda ropa.
*[[Dunda]], [[dundwirwa]] (bruise) zvichireva ronda rekukuzvuka ganda.
*[[Kudunduvira]] (to form blood blister) zvichireva kuungana kweropa panyama yakuvara zvekudzvanyidzirwa. [[Ropa]] rakadunduvira pamunwe wanga wadzvanyiwa nedanda. Mhando yechironda ichi inonzi [[nhuwira]], [[mbundurira]] kana [[mbundishira]] kana [[mbundishire]]
*[[Kunyeka]], [[kunyenga_(ronda)|kunyenga]] (of a sore - to spread or get worse) zvinoreva kuti chironda chinenge chawedzera kushata, kungava kukura, kuita hurwa kana kuwora.
*Muzvere achigere kuvhakacha nokuti ronda rake harisati rapora kubva zvaakasungunuka.
*[[Kutova]] (to poultice, to apply wet heat by a compress) zvinoreva kushandisa jira rakanyiwa mumvura inotonhora uchidzvanya naro pane ronda, zvikurusei pakazvimba.
*[[Kuteta]] (to be nervous, to shrink from) zvinoreva kuzeza chinhu chingava chinorwadza kuita kana chausinganzwe kwazvo pachinoitwa.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaNyungwe]] vanoti '''cironda''' kana '''bzironda''' (wound, injury) kureva [[chironda]].
*[[VaBemba]] vanoti '''cilonda''' (sore, wound, injury) kureva [[chironda]].
*[[Giryama]] inoti '''ranga''' (wound). [[Taabwa]] inoti '''kilonda''' (n. wound, injury).
*[[VaChewa]] vanoti '''utete''' (flinching, a shrinking from pain) kureva kuteta.
*[[VaVenda]] vanoti '''ntho''' kureva [[ronda]].
*[[Maconde]] inoti '''chilonda''' kana '''vilonda''' (n. wound, sore) vachireva chironda. Mamwe mazwi: '''kukuvala''' (stub oneself especially toe) kureva [[kukuvara]].
*[[VaZigula]] vanoti '''nkhwenje''' kana '''hwenje''' (n. wound; sore) kureva chironda. Mamwe mazwi: '''Nkhwenje yangu yakhwina''' (My wound is throbbing).
*[[Xitsonga]] inoti '''mbanga''' (n. wound) kureva chironda.
*[[Saghala]] vanoti ng'ombe (an ox) kureva mombe. Mamwe mazwi: kilonda (abscess) kureva chironda.
[[category:hurapi]]
a90n1v2020dap2olqe73cvu167e6etr
Chapara
0
11598
113440
82257
2026-05-19T18:37:50Z
JayMezza
20555
113440
wikitext
text/x-wiki
'''Chapara''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. Tarisai chinyorwa chinonzi [[kupara]] kuti muone zvingava zvichirehwa nezita iri.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaChewa]] vanoti '''opala''' kana '''opala''' (courtier - one working at court).
*[[VaMambwe]] vanoti '''kapala''' (1. a senior person, chief; 2. a strong person:).
*[[VaWanga]] vanoti '''apala''' (n. white and brown coloring in a female animal).
*[[VaZigula]] vanoti '''kupala''' (v. inherit) - '''ubala''' (artfulness).
*[[VaGungu]] vanoti '''kyapa''' kana '''byapa''' (n. sign, signpost; 2. stain, mark; 3. brand, logo, label; 4. scar).
*[[Xilenge]] vanoti '''kupala''' (v. win in a game).
*[[Mambwe]] ne[[Lozi]] vanoti '''-apala''' (to dress, to wear, to put on) kureva kupfeka mbatya. Mamwe Mazwi: '''siapalo''' (clothes, dress, garment) kureva [[zvipfeko]].
*[[VaTaabwa]] vanoti kipalilo (n. worship, adoration).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
3tv1zpy1xusdorgt2a8acxw2sq342xd
Gava
0
12450
113456
107863
2026-05-19T23:53:39Z
JayMezza
20555
/* Mitauro ye Chibantu */
113456
wikitext
text/x-wiki
[[image:Flickr - Rainbirder - Golden Jackal (1).jpg|thumb|right|Gava]]
'''Gava''' (ku [[chingezi]]: fox; ''jackal'') [[Chikara Chesango|zvikara]] zvemhuka [[Dzinoyamwisa|zvinoyamwisa]] zvidiki. Dzino vhima uye dzinodya mhuka mhenyu, kunyanya [[tsuro]] ne [[marhodhendi]] senge [[tsindi]] ne [[mbeva]]. Pamusoro pezvo, dzinogona kudya [[hwiza]], mazai eshiri, uye michero uye mabheri. Dzimwe nguva dzinodya ''carrion''. Makava ndiwo madiki diki mu[[Mbwa|mhuri ye imbwa]]. Makava anowanzo sanganiswa ne ma[[mhungubwe]] uye [[manyene]].
== Mamwe makava ==
'''Bat eared fox'''<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210830034959/https://www.ewt.org.za/wp-content/uploads/2019/02/30.-Bat-eared-Fox-Otocyon-megalotis_LC.pdf peji rezvemhuka iyi, painozonyorwa nezvayo</ref><ref>https://animalia.bio/bat-eared-fox peji re tsananguro, panozonyorwa nezve mhuka iyi</ref><ref>https://www.environment.gov.au/system/files/consultations/c7d23c79-d0f9-4389-8a0c-35a2ccce57a7/files/bat-eared-fox-draft-tor.pdf imwe referenzi yezve mhuka iyi</ref><ref>https://www.awf.org/wildlife-conservation/bat-eared-fox peji re referenzi</ref> imhando ye gava, asi hayina zita muChishona. Mazita muZimbabwe anowanikwa kumitauro yeChindevere, Chivhenda, Chitsonga, Chitswana, Chisotho ne Chixhosa. Mu[[Chitsonga]] inonzi, '''Xilwanandau''' (Chirwaneshumba? ku Chishona), uye Vandevere vachiti, Unga (Un'a kuChishona).<ref name=":0" />
==Tsumo==
*Unokama gava wakarinyengedzera ne[[chitswanda]] che[[tsubvu]]. In order to milk a jackal you have to divert its attention with a basket of tsubvu fruit.
*Kure kwegava ndokusina [[mutsubvu]].
==Mitauro ye Chibantu==
*[[Chikalanga]] chinoti '''phungubwe''' (jackal) rinoreva [[mhungubwe]]. [[Mapungubwe]] chiri ku[[South Africa|Afurika Chamhembe]].
*[[Chiganda]] chinoti '''kawa''' (to cry, howl, bark, bellow) vachirevakuchema, kuhukura kana kukuma.
*[[Lomwe]] vanoti nanthala (jackal) rinoreva [[gava]]. [[Lunda]] inoti kawa (n. dog) kureva [[imbwa]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''muponda''' (n. jackal) rinoreva [[gava]].
== Mamwe mapeji ekutarisa ==
* [[Mhungubwe]] (''jackal'')
* [[Manyene]] (black-backed jackal)
* [[Mbwa]] (canidae)
* [[Chikara Chesango|Chikara]] (carnivore)
== Mabviro eruzivo ==
[[Category:Mhuka]]
eqbx1vw1c0sw0jawa78bo72y87s20gw
Kutonongora
0
12914
113457
105633
2026-05-20T00:05:22Z
JayMezza
20555
113457
wikitext
text/x-wiki
[[Kutokonora]], [[kuchokonora]], [[kutonongora]] kana [[kupunungura]] (to shell, to remove grain from maize cob).
==Mamwe Mazwi==
*[[Kupura]].
*[[Kuwurutsa]] (to winnow).
==Mitauro yaBantu==
*[[Kirundi]] inoti '''gutonora''' (shell beans, peas, peanut etc.) kureva [[kutonongora]]. '''Gutonorera''' (to shell for or at).
*[[Kirundi]] vanoti '''gutonorwa''' (to be shelled - of beans, peas, peanut etc.) kureva [[kutonongorwa]].
*[[Lugwere]] vanoti butono (v. smallness, littleness, thinness, narrowness).
*[[Lugwere]] vanoti kitono (small, narrow, thin, few).
*[[Luganda]] vanoti '''ekitono''' (adv. less; few; small; little; tiny). Mamwe mazwi: obutono (n. pebble).
*[[VaTaabwa]] vanoti kutongola (v. Remove the kernels from an ear of corn with your thumb).
[[Category:Kurima]]
oqp2rag5lg7hzp173jzrury4t95osj3
Mponda
0
13137
113454
99073
2026-05-19T23:51:45Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113454
wikitext
text/x-wiki
'''Mponda''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Malawi]].
*Vanhu vane zita iri: Dixon Mponda; Lynn Mponda; Tina Mponda; Vimbai Mponda.
*Mazwi ari pedyo: [[Lupondo sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Nyanja]] inoti '''mponda''' (a punting-pole for propelling canoes) kureva chimuti chinoshandiswa kusunda [[bwato]]. [[Shambala]] inoti '''lupondo''' (n. punting-pole).
*Nyanja inoti '''kuponda''' (propelling canoes with a punting-pole) kusunda [[bwato]] nechimuti chirefu chinobayirwa [[murwizi]].
*[[Kikongo]] inoti '''mponda''' (n. slaughter, manner of slaying, murder, killing, execution) kureva nzira ye[[kuuraya]].
*[[Chewa]] inoti '''mponda''' (a species of gourd, without a handle). [[VaLuba]] vanoti '''mponda''' (n. millet) kureva [[rukweza]].
[[File:CambridgePunt.jpg|thumb|350px|Murume akabata '''mponda''' wekusunda bwato - Cambridge, England]]
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
d3ooye4avb3y5xtai3c6kuul54tqshk
113455
113454
2026-05-19T23:52:10Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113455
wikitext
text/x-wiki
'''Mponda''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Malawi]].
*Vanhu vane zita iri: Dixon Mponda; Lynn Mponda; Tina Mponda; Vimbai Mponda.
*Mazwi ari pedyo: [[Lupondo sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Nyanja]] inoti '''mponda''' (a punting-pole for propelling canoes) kureva chimuti chinoshandiswa kusunda [[bwato]].
*[[Shambala]] inoti '''lupondo''' (n. punting-pole).
*Nyanja inoti '''kuponda''' (propelling canoes with a punting-pole) kusunda [[bwato]] nechimuti chirefu chinobayirwa [[murwizi]].
*[[Kikongo]] inoti '''mponda''' (n. slaughter, manner of slaying, murder, killing, execution) kureva nzira ye[[kuuraya]].
*[[Chewa]] inoti '''mponda''' (a species of gourd, without a handle). [[VaLuba]] vanoti '''mponda''' (n. millet) kureva [[rukweza]].
[[File:CambridgePunt.jpg|thumb|350px|Murume akabata '''mponda''' wekusunda bwato - Cambridge, England]]
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
9deyglb51hr9xqohorbtlbk345q3e4z
Kupara sezita
0
13247
113473
102245
2026-05-20T05:53:36Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113473
wikitext
text/x-wiki
'''Kupara''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: [[Langton Muvirimi Kupara]] akatungamira Kereke ye[[AFM]] mumakore ekuma 1980; Joel Kupara; Kurai Kupara.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaTumbuka]] vanoti '''kuphala''' (to tell) kureva [[kuudza]]. VaTumbuka vanoti '''kuphalira''' (to explain) kureva [[kutsanangura]].
*[[Zigula]] inoti '''kupala''' (to inherit) kureva [[kugara nhaka]]. [[Mbugwe]] inoti '''para''' (a lot) kureva [[zhinji]].
*[[VaZigula]] vanoti '''kupala''' (marry - a woman previously married). Sokuti: '''Mpale!''' (Marry her (who was previously married!).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kupala''' (to sow) kureva [[kudyara]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
5aqml83yyjmsx27qy80f9qzyzd95qbq
113474
113473
2026-05-20T05:55:03Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113474
wikitext
text/x-wiki
'''Kupara''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: [[Langton Muvirimi Kupara]] akatungamira Kereke ye[[AFM]] mumakore ekuma 1980; Joel Kupara; Kurai Kupara.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaTumbuka]] vanoti '''kuphala''' (to tell) kureva [[kuudza]]. VaTumbuka vanoti '''kuphalira''' (to explain) kureva [[kutsanangura]].
*[[Zigula]] inoti '''kupala''' (to inherit) kureva [[kugara nhaka]].
*[[Mbugwe]] inoti '''para''' (a lot) kureva [[zhinji]].
*[[Zigula]] inoti '''kupala''' (marry - a woman previously married). Sokuti: '''Mpale!''' (Marry her (who was previously married!).
*[[VaTaabwa]] vanoti kupala (to sow) kureva [[kudyara]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
su5mb6g6riumac69duuu2dn10swudcf
Mareya
0
13464
113448
85147
2026-05-19T23:15:32Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113448
wikitext
text/x-wiki
[[Mareya]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*[[Kureya]] kana [[kurenga]] (to avoid; dodge especially dodging a missile; dodge with head)
*[[Kureyana]] (to miss one another; to dodge one another).
*[[Kuvemberuka]] (to avoid, dodge).
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaMambwe]] vanoti '''-leya''' (to dodge, avoid (blow or missile) vachireva [[kureya]].
*[[Baila]] vanoti '''ku lea''' (to dodge) vachireva kureya. [[VaGiryama]] vanoti '''ku-rea''' (tipsy).
*[[VaTonga]] vanoti '''lea''' (v. step aside) zvichireva [[kudziura]] kana kubva munzira.
*[[Noni]] vanoti '''lew''' (v. 1. dodge or avoid someone; 2. take aside).
*[[VaTaabwa]] vanoti kulea (v. dodge, avoid, sidestep) kureva kureya.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
2jxlelj4zh8vjzmdvaxumoygwja4kx6
Kutunga
0
13504
113461
113031
2026-05-20T00:33:06Z
JayMezza
20555
113461
wikitext
text/x-wiki
*[[Chuma|Kutunga]] kana [[Chuma|kudungira]] (string together) zvichireva kutungira [[chuma]] pashinda.
*[[Kutunga neNyanga|Kutunga]] (to pierce; poked with; stabbed) kureva kubayira - sokuti kutungwa nenyanga yemombe.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaDigo]] vanoti '''chita''' kana '''kudunga''' (to pierce, drive a stick or peg into the ground).
*[[VaTonga]] vanoti '''tunga''' (thread, sew) vachireva kutunga.
*VaTonga vanoti '''tunga''' (to penetrate) vachireva kubayirira.
*Bushong inoti '''tungala''' (pull to pieces, extricate, unloose; disentangle, unravel or pull out, as thread in cloth or mat, untie).
*[[VaTonga]] vanoti '''tunga''' (form a line) vachireva kuita [[mudungwe]].
*[[Kinande]] vanoti '''erithunga''' (v. invent).
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kutunga''' (to string beads) vachireva [[kutunga chuma]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kutungula''' (to unstring beads) vachireva [[kutungura chuma]].
{{Kujekesa}}
c5lfux8a31cbvs6d4xvgy4y5v0eb4o4
Kufanana
0
13858
113471
82299
2026-05-20T05:42:08Z
JayMezza
20555
113471
wikitext
text/x-wiki
Kufanana (resemble, similitude, have same form) zvinoreva kutodzana chimiro kana chiumbiko.
==Kurerutsa Mutauro==
*Kunashe akafanana naSekuru hanzvadzi yaAmai vake.
*[[Kufananidza]] (to compare).
==Mitauro yeBantu==
*VaChewa vanoti '''kufana''' (to be like or similar, to seem, appear) kureva [[kufanana]].
*VaChewa vanoti '''chifa''' (form, likeness). Sokuti '''chifa cha moto''' - (like fire).
*[[VaKongo]] vanoti '''fwanana''' (v. fit, correspond, agree, coincide, match, be similar, resemble, be equal, accord with) kureva [[kufanana]].
*VaKongo vanoti '''fwananisa''' (v.t. to adapt, make things fit, equalize, cause to conform with, adjust, accommodate, match, make like, cause to accord) kureva [[kufananisa]].
*VaKongo vanoti '''fwaniswa''' (model, likeness, type, pattern, design, image, portrait, picture, representation) kureva [[chifanikiso]].
*[[VaZigula]] vanoti '''kufanana''' (look like each other; look alike; to resemble) vachireva [[kufanana]]. [[Xilenge]] vanoti '''kufana''' (to be like).
*[[VaBemba]] vanoti '''pala''' (resemblance) vachireva [[kufanana]]. Mamwe mazwi: '''palana''' (simillar).
[[category:tsika]]
sgx8m8u1d1mr3l48df081a378scioyi
Kuworora
0
14810
113443
112844
2026-05-19T20:09:45Z
JayMezza
20555
/* Mitauro ye Afrika */
113443
wikitext
text/x-wiki
[[Kuworora]] kana [[kuorora]] (to punish; to bring disaster).
==Kurerutsa Mutauro==
*''Genesis 4:13'', ... [[Kuranga|Kuororwa]] kwangu kunopinda ukwo kwendingakona [[kutwara]]: My punishment is greater than I can bear.
==Mitauro ye Afrika==
*[[Taabwa]] vanoti kuoloka (to be straight).
*[[Taabwa]] vanoti kuolola (to make straight, to straighten something that is crooked).
*[[Kikongo]] vanoti bolola (v. defile, degrade, make dirty, spoil). Fananidzai nekuti [[kuworora]].
*[[Kikongo]] vanoti boloka (v. to become filthy, abject, wretched).
*[[Zigula]] vanoti kuholola (get paralyzed; being paralysed) kureva [[kuremara]].
*Zigula vanoti kuhololeswa (be paralyzed) kureva [[kuremadzwa]].
*[[Dinka]] vanoti wor (v. surpass, excel, outdistance, beat (in a game, race).) .
chif08llx9bqxaz8zg44d8m6898gsqd
Mapurisana
0
16684
113466
76076
2026-05-20T01:50:10Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113466
wikitext
text/x-wiki
'''Mapurisana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vakakurumbira vane zita iri: [[Terrence Mapurisana]] mutori wenhau we[[ZBC]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kupulisya''' (v. to bother).
*[[MaZulu]] vanoti '''ubulisana''' (n. Listlessnes).
*MaZulu vanoti '''lisela''' (n. 1. Collapse suddenly. 2. Be listless, enervated).
*MaZulu vanoti '''ubulisela''' (n. Listlessness, enervated state).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
pwkt9erxutzdbilpxp2w9mgt1kl5ym4
113467
113466
2026-05-20T01:51:12Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113467
wikitext
text/x-wiki
'''Mapurisana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vakakurumbira vane zita iri: [[Terrence Mapurisana]] mutori wenhau we[[ZBC]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kupulisya''' (v. to bother, insist, press).
*[[MaZulu]] vanoti '''ubulisana''' (n. Listlessnes).
*MaZulu vanoti '''lisela''' (n. 1. Collapse suddenly. 2. Be listless, enervated).
*MaZulu vanoti '''ubulisela''' (n. Listlessness, enervated state).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
jn1cx9775u08qh6bkxo0autilivpz6b
Chitaka sezita
0
17237
113445
110634
2026-05-19T20:37:07Z
JayMezza
20555
113445
wikitext
text/x-wiki
'''Chitaka''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
*Mazwi ari pedyo: [[Mataka sezita|Mataka]], [[Rutakaza]].
*[[Chitaka]] (n. liver).
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Luganda]] inoti ekitaka (n. brown) kureva bhurauni.
*[[Venda]] inoti '''tshitaka''' (n. undergrowth). [[Runyambo]] inoti '''citaka''' (adj. brown) kureva [[brauni]].
*[[Luganda]] vanoti '''obutaka''' kana '''obuzaale''' (n. ancestry) kureva [[madzitateguru]].
*[[Kinande]] inoti ekitaka (n. earth, domain). Fananidzai nokuti [[dhaga]]?
*[[VaTaabwa]] vanoti kutakasa (n. purify, refine, filter) kureva kuchenesa.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
kvcp0btwesqd4iaurgkx9mlpr222bcr
Chiringarongo
0
17280
113437
110909
2026-05-19T18:22:32Z
JayMezza
20555
113437
wikitext
text/x-wiki
Mazwi okuti [[chiringarongo]] kana [[chipararongo]] (having same parts or members) riri kushandiswa pano kuturikira chinonzi '''isomer''' kureva mishonga ine '''maatomu''' akafanana muhuwandu hwakaenzana, asi '''mishonga''' iyi ine chiumbiko chakasiyana.
==Kupiwa Kwezita==
*Izwi rokuti '''isomer''' rine zvikamu zviviri zvinoti: '''iso''' kureva '''equal''' uye '''-mer''' kureva ''' a combining form meaning, member of a particular group'''.. Nokumwe kutaura '''meros''' inoreva '''portion, part or share'''.
*Mitauro yeBantu inoti: [[kulingana; kulinga; mlingano]] (equal, similar, harmony) kureva kuenzana. Izwi rokuti [[kuringana]] ndiro rinotodzana nechikamu chinoti '''chiringa'''.
*Izwi rokuti '''mulongo''' rinowanikwa kumitauro ye[[Bantu]] iri pasi iyo, ndiro rashandiswa kuturikira chikamu chokuti '''-mer''' pazwi rinonzi '''isomer'''. Fananidzai nokuti [[varongo]].
*[[Zviringarongo]] kana [[zviringamurongo]] (isomers).
*[[Uringarongo]] kana [[uringamurongo]] (isomerism).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti kupalila (resemblance, similarity) kureva [[kufanana]].
*[[VaBemba]] vanoti pala (alike, resemblance, similar) kureva [[kufanana]].
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' : C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O
[[File:Structural isomers.svg|center|400px|Structural isomers of {{chem|C|3|H|8|O}}: '''I''' 1-propanol, '''II''' 2-propanol, '''III''' ethyl-methyl-ether.]]
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>4</sub> ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' C<sub>3</sub>H<sub>4</sub>:
{| style="margin-left:auto; margin-right:auto; border:none;"
|-
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propadiene structure.svg|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propyne-2D-flat.png|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:cyclopropene.png|100px]]
|-
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''I''' Propadiene
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''II''' Propyne
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''III''' Cyclopropene
|-
|}
==Mamwe Mazwi==
*[[Chiringanhara]] (isotope).
*[[Muchechetere]] (to be even; equal, uniform height or size; satisfactory state).
*[[Chirongopedzo]] (part of body) zvinoreva [[nhengo yemuviri]].
*[[Gururongo]] (n. polymer).
==Mitauro yeBantu==
*[[Nsenga]] vanoti '''mulongo''' (n. crowd, collection, herd, flock). [[VaGanda]] ne[[VaNyole]] vanoti '''omulongo''' (twin) kureva [[mupatya]].
*[[VaLenje]] vanoti '''mulongo''' (n. Number of individuals together, group of individuals, band of men; company of people; flock; party of people).
*[[VaYao]] vanoti '''ulongo''' (affinity, relationship) kureva [[hukama]]. Mamwe mazwi: '''mlongo''' (a relation; a member of the same tribal family) kureva [[hama]].
*[[Chewa]] vanoti '''linganika''' (to be equal), kureva [[kuenzana]]. Mamwe mazwi: '''linganiza''' (to make the same; to be equal; to make smooth; level), [[kuenzanisa]].
*[[MaZulu]] vanoti '''linga''' (be equal) zvichireva [[kuenzana]]. Fananidzai nokuti [[kuringana]].
[[category:chemishonga]]
i9ymz2vgcba5auavsfniqy0767wiqdb
113438
113437
2026-05-19T18:23:31Z
JayMezza
20555
113438
wikitext
text/x-wiki
Mazwi okuti [[chiringarongo]] kana [[chipararongo]] (having same parts or members) riri kushandiswa pano kuturikira chinonzi '''isomer''' kureva mishonga ine '''maatomu''' akafanana muhuwandu hwakaenzana, asi '''mishonga''' iyi ine chiumbiko chakasiyana.
==Kupiwa Kwezita==
*Izwi rokuti '''isomer''' rine zvikamu zviviri zvinoti: '''iso''' kureva '''equal''' uye '''-mer''' kureva ''' a combining form meaning, member of a particular group'''.. Nokumwe kutaura '''meros''' inoreva '''portion, part or share'''.
*Mitauro yeBantu inoti: [[kulingana; kulinga; mlingano]] (equal, similar, harmony) kureva kuenzana. Izwi rokuti [[kuringana]] ndiro rinotodzana nechikamu chinoti '''chiringa'''.
*Izwi rokuti '''mulongo''' rinowanikwa kumitauro ye[[Bantu]] iri pasi iyo, ndiro rashandiswa kuturikira chikamu chokuti '''-mer''' pazwi rinonzi '''isomer'''. Fananidzai nokuti [[varongo]].
*[[Zviringarongo]] kana [[zviringamurongo]] (isomers).
*[[Uringarongo]] kana [[uringamurongo]] (isomerism).
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' : C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O
[[File:Structural isomers.svg|center|400px|Structural isomers of {{chem|C|3|H|8|O}}: '''I''' 1-propanol, '''II''' 2-propanol, '''III''' ethyl-methyl-ether.]]
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>4</sub> ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' C<sub>3</sub>H<sub>4</sub>:
{| style="margin-left:auto; margin-right:auto; border:none;"
|-
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propadiene structure.svg|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propyne-2D-flat.png|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:cyclopropene.png|100px]]
|-
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''I''' Propadiene
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''II''' Propyne
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''III''' Cyclopropene
|-
|}
==Mamwe Mazwi==
*[[Chiringanhara]] (isotope).
*[[Muchechetere]] (to be even; equal, uniform height or size; satisfactory state).
*[[Chirongopedzo]] (part of body) zvinoreva [[nhengo yemuviri]].
*[[Gururongo]] (n. polymer).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti kupalila (resemblance, similarity) kureva [[kufanana]].
*[[VaBemba]] vanoti pala (alike, resemblance, similar) kureva [[kufanana]].
*[[Nsenga]] vanoti '''mulongo''' (n. crowd, collection, herd, flock). [[VaGanda]] ne[[VaNyole]] vanoti '''omulongo''' (twin) kureva [[mupatya]].
*[[VaLenje]] vanoti '''mulongo''' (n. Number of individuals together, group of individuals, band of men; company of people; flock; party of people).
*[[VaYao]] vanoti '''ulongo''' (affinity, relationship) kureva [[hukama]]. Mamwe mazwi: '''mlongo''' (a relation; a member of the same tribal family) kureva [[hama]].
*[[Chewa]] vanoti '''linganika''' (to be equal), kureva [[kuenzana]]. Mamwe mazwi: '''linganiza''' (to make the same; to be equal; to make smooth; level), [[kuenzanisa]].
*[[MaZulu]] vanoti '''linga''' (be equal) zvichireva [[kuenzana]]. Fananidzai nokuti [[kuringana]].
[[category:chemishonga]]
0ngwolwtylecrhsgqsnd2el2a1653md
113439
113438
2026-05-19T18:25:13Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113439
wikitext
text/x-wiki
Mazwi okuti [[chiringarongo]] kana [[chipararongo]] (having same parts or members) riri kushandiswa pano kuturikira chinonzi '''isomer''' kureva mishonga ine '''maatomu''' akafanana muhuwandu hwakaenzana, asi '''mishonga''' iyi ine chiumbiko chakasiyana.
==Kupiwa Kwezita==
*Izwi rokuti '''isomer''' rine zvikamu zviviri zvinoti: '''iso''' kureva '''equal''' uye '''-mer''' kureva ''' a combining form meaning, member of a particular group'''.. Nokumwe kutaura '''meros''' inoreva '''portion, part or share'''.
*Mitauro yeBantu inoti: [[kulingana; kulinga; mlingano]] (equal, similar, harmony) kureva kuenzana. Izwi rokuti [[kuringana]] ndiro rinotodzana nechikamu chinoti '''chiringa'''.
*Izwi rokuti '''mulongo''' rinowanikwa kumitauro ye[[Bantu]] iri pasi iyo, ndiro rashandiswa kuturikira chikamu chokuti '''-mer''' pazwi rinonzi '''isomer'''. Fananidzai nokuti [[varongo]].
*[[Zviringarongo]] kana [[zviringamurongo]] (isomers).
*[[Uringarongo]] kana [[uringamurongo]] (isomerism).
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' : C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O
[[File:Structural isomers.svg|center|400px|Structural isomers of {{chem|C|3|H|8|O}}: '''I''' 1-propanol, '''II''' 2-propanol, '''III''' ethyl-methyl-ether.]]
===Muenzaniso: C<sub>3</sub>H<sub>4</sub> ===
Muenzaniso yemishonga mitatu ine '''molecular formula''' C<sub>3</sub>H<sub>4</sub>:
{| style="margin-left:auto; margin-right:auto; border:none;"
|-
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propadiene structure.svg|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:Propyne-2D-flat.png|150px]]
|style="padding: 0px 20px 0px;"|[[File:cyclopropene.png|100px]]
|-
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''I''' Propadiene
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''II''' Propyne
|style="text-align:center;padding-left=20px;"|'''III''' Cyclopropene
|-
|}
==Mamwe Mazwi==
*[[Chiringanhara]] (isotope).
*[[Muchechetere]] (to be even; equal, uniform height or size; satisfactory state).
*[[Chirongopedzo]] (part of body) zvinoreva [[nhengo yemuviri]].
*[[Gururongo]] (n. polymer).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaTaabwa]] vanoti kupalila (resemblance, similarity) kureva [[kufanana]].
*[[VaBemba]] vanoti pala (alike, resemblance, similar) kureva [[kufanana]].
*[[Nsenga]] vanoti '''mulongo''' (n. crowd, collection, herd, flock).
*[[VaGanda]] ne[[VaNyole]] vanoti '''omulongo''' (twin) kureva [[mupatya]].
*[[Lenje]] inoti '''mulongo''' (n. group of individuals, band of men; company of people; flock; party of people).
*[[VaYao]] vanoti '''ulongo''' (affinity, relationship) kureva [[hukama]].
*[[VaYao]] vanoti '''mlongo''' (a relation; a member of the same tribal family) kureva [[hama]].
*[[Chewa]] vanoti '''linganika''' (to be equal), kureva [[kuenzana]].
*[[MaZulu]] vanoti '''linga''' (be equal) zvichireva [[kuenzana]]. Fananidzai nokuti [[kuringana]].
[[category:chemishonga]]
0ot04w3qkq057bj6uhiaoienm07gc9i
Mutara sezita
0
17426
113450
113105
2026-05-19T23:34:37Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113450
wikitext
text/x-wiki
'''Mutara''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Kenya]].
*Vanhu vane zita iri: Kudzanai Mutara; Innocent Mutara; Freeman Mutara; Lucy Mutara.
*Mazwi ari pedyo: [[Madara sezita]]; [[Chitara sezita]], [[Mataranyika sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
*[[Kagulu]] inoti '''mtala''' (n. number). Mamwe mazwi: kutala (v. to count, to number).
*[[Xitsonga]] inoti tala (abound, abundant). [[ChiKaranga]] vanoti mutara kureva [[dara rendiro]].
*[[Kimbundu]] inoti '''mutala''' (n. face; on the top; stature, height) kureva [[kumeso]] kana [[pamusoro]].
*[[Kimbundu]] inoti '''mutale a 'xi''' (n. earth watchman; country watchman).
*[[Lugwere]] inoti mutala (locality, local area) kureva dunhu kana chinzvimbo.
*[[Kinande]] inoti obutala (n. courtyard) kureva [[chivanze]].
*[[Mbukushu]] inoti '''mutara''' (n. page; side of a thing). [[Fwe]] inoti mutara (n. footprint).
*[[VaLamba]] vanoti '''itala''' (n. side; (of position) far side; other side).
[[Category:Mazita eVanhu muKenya]]
mb6d2ic269hsibxu6eutuyzl1vjot85
Kuleya
0
17575
113447
106818
2026-05-19T23:14:57Z
JayMezza
20555
113447
wikitext
text/x-wiki
'''Kuleya''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Zambia]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaTaabwa]] vanoti kulea (v. dodge, avoid, sidestep) kureva kureya.
*[[Shimakonde]] vanoti kuleya (v. forbid, outlaw; prohibit; ban) kureva [[kurambidza]].
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
c7madbiug4hnfsef4f78q9m860sew0y
Katongola
0
18260
113458
100360
2026-05-20T00:11:42Z
JayMezza
20555
113458
wikitext
text/x-wiki
'''Katongola''' izita remhuri rinowanikwa ku[[Zambia]] ne[[Democratic Republic of the Congo]].
*Vanhu vane zita iri: Musonda Katongola; Marian Katongola; Theo Katongola.
*Mamwe mazita: [[Mutongori sezita|Mutongori]]; [[Matongora]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Mambwe]] vanoti '''-tongola''' (v. to shell beans, peas, etc.; to shell a great quantity of beans, peas). Mamwe mazwi: '''-tongoka''' (v. to shed seeds or to fall from pods).
*[[Baila]] vanoti '''katongola''' (peanuts broken up, cooked with salt)) kureva [[nzungu]] dzakamenywa nokukangwa.
*[[Lubwisi]] vanoti '''kitongole''' kana '''bitongole''' (n. organization; association). Mamwe mazwi: '''kwetongola''' (be independent).
*[[Lubwisi]] inoti '''kuba mu kitongole''' (belong to an organization). Mamwe mazwi: '''kutaaha kitongole''' (join an organization).
*[[Taabwa]] inoti katongola (A double bundle carried by a man at the ends of a stick;with the wood is tied vertically).
[[Category:Mazita eVanhu kuDRC]]
0ugnrt71hu69n15yu1y48es4n9oc2cg
113459
113458
2026-05-20T00:21:55Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113459
wikitext
text/x-wiki
'''Katongola''' izita remhuri rinowanikwa ku[[Zambia]] ne[[Democratic Republic of the Congo]].
*Vanhu vane zita iri: Musonda Katongola; Marian Katongola; Theo Katongola.
*Mamwe mazita: [[Mutongori sezita|Mutongori]]; [[Matongora]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Mambwe]] vanoti '''-tongola''' (v. to shell beans, peas, etc.; to shell a great quantity of beans, peas).
*[[Mambwe]] vanoti '''-tongoka''' (v. to shed seeds or to fall from pods).
*[[Baila]] vanoti '''katongola''' (peanuts broken up, cooked with salt)) kureva [[nzungu]] dzakamenywa nokukangwa.
*[[Lubwisi]] vanoti '''kitongole''' kana '''bitongole''' (n. organization; association).
*[[Lubwisi]] vanoti '''kwetongola''' (be independent).
*[[Lubwisi]] inoti '''kuba mu kitongole''' (belong to an organization). Mamwe mazwi: '''kutaaha kitongole''' (join an organization).
*[[Taabwa]] inoti katongola (A double bundle carried by a man at the ends of a stick;with the wood is tied vertically).
[[Category:Mazita eVanhu kuDRC]]
s597xhsyfvn5882554az8r6ir0jwc1g
113460
113459
2026-05-20T00:22:55Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113460
wikitext
text/x-wiki
'''Katongola''' izita remhuri rinowanikwa ku[[Zambia]] ne[[Democratic Republic of the Congo]].
*Vanhu vane zita iri: Musonda Katongola; Marian Katongola; Theo Katongola.
*Mamwe mazita: [[Mutongori sezita|Mutongori]]; [[Matongora]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Mambwe]] vanoti '''-tongola''' (v. to shell beans, peas, etc.; to shell a great quantity of beans, peas).
*[[Mambwe]] vanoti '''-tongoka''' (v. to shed seeds or to fall from pods).
*[[Baila]] vanoti '''katongola''' (peanuts broken up, cooked with salt)) kureva [[nzungu]] dzakamenywa nokukangwa.
*[[Lubwisi]] inoti '''kuba mu kitongole''' (belong to an organization).
*[[Lubwisi]] vanoti '''kutaaha kitongole''' (join an organization). Mamwe mazwi: '''kwetongola''' (be independent).
*[[Taabwa]] inoti katongola (A double bundle carried by a man at the ends of a stick;with the wood is tied vertically).
[[Category:Mazita eVanhu kuDRC]]
m0n2eh3rzi50sfxunpxwpo0byhwy6na
Nhari sezita
0
18908
113451
112635
2026-05-19T23:37:04Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113451
wikitext
text/x-wiki
Nhari izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rogers Nhari; Nomatter Nhari; Edith Nhari; na[[Thomas Nhari]] anotaurwa munhoroondo ye[[Chimurenga]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti: [[Nhari]] (eloquent speaker).
==Mamwe Mazwi==
*Nhari (n. eloquent speaker) rinoreva munhu anogona kutaura zvinobata moyo yevanhu. Fananidzai nokuti [[naari]] sezviri kumutauro we[[Waalii]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti [[Darare]]?
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi.
*[[Njem]] inoti tala (adv. first, firstly) kureva [[chekutanga]]. [[Gyeli]] inoti matala (n. beginning. From:táalɛ - begin) kureva [[mavambo]]. Fananidzai nokuti [[yakadara]]? (It's easy or elementary).
*[[Zigula]] vanoti tali, utali, chitali, mtali (tall, tallness, long, distant) - [[hurefu]].
*Zigula vanoti -tali (tall, long, deep). Kutaliha (v. to increase in height).
*[[VaKagulu]] ne[[Nsenga]] vanoti utali (n. length, tallness, distance) kureva [[hurefu]].
*VaKagulu vanoti ku-tenda utali kureva [[kurebesa]].
*VaKagulu vanoti katali (ancient, a long time ago) vachireva [[karekare]].
*VaKagulu vanoti katalina katali (ever and ever) vachireva [[karekare]].
*[[Waalii]] vanoti [[naari]] (v. protract - draw out or lengthen; extend the duration of; prolong; procrastinate; delay; hinder; slow; tarry) kureva [[kurebesa]].
*[[Teke-Kukuya]] inoti ntaali (n. snake) kureva [[nyoka]].
*[[Bwile]] vanoti mutali (adj. long) kureva [[kureba]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
[[Category:Mazwi anotanga na Nh]]
2il3qmq5827xqh2mwoju5hoq4itr4vs
113452
113451
2026-05-19T23:38:42Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113452
wikitext
text/x-wiki
Nhari izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rogers Nhari; Nomatter Nhari; Edith Nhari; na[[Thomas Nhari]] anotaurwa munhoroondo ye[[Chimurenga]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti: [[Nhari]] (eloquent speaker).
==Mamwe Mazwi==
*Nhari (n. eloquent speaker) rinoreva munhu anogona kutaura zvinobata moyo yevanhu. Fananidzai nokuti [[naari]] sezviri kumutauro we[[Waalii]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti [[Darare]]?
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi.
*[[Njem]] inoti tala (adv. first, firstly) kureva [[chekutanga]]. [[Gyeli]] inoti matala (n. beginning. From:táalɛ - begin) kureva [[mavambo]]. Fananidzai nokuti [[yakadara]]? (It's easy or elementary).
*[[Zigula]] vanoti tali, utali, chitali, mtali (tall, tallness, long, distant) - [[hurefu]].
*Zigula vanoti -tali (tall, long, deep). Kutaliha (v. to increase in height).
*[[VaKagulu]] ne[[Nsenga]] vanoti utali (n. length, tallness, distance) kureva [[hurefu]].
*VaKagulu vanoti ku-tenda utali kureva [[kurebesa]].
*VaKagulu vanoti katali (ancient, a long time ago) vachireva [[karekare]].
*VaKagulu vanoti katalina katali (ever and ever) vachireva [[karekare]].
*[[Waalii]] inoti [[naari]] (v. protract - draw out, lengthen; extend duration of; prolong; procrastinate; delay; hinder; slow; tarry) kureva [[kurebesa]].
*[[Teke-Kukuya]] inoti ntaali (n. snake) kureva [[nyoka]].
*[[Bwile]] vanoti mutali (adj. long) kureva [[kureba]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
[[Category:Mazwi anotanga na Nh]]
sm4w8rmzznzebz1h05cipgbu7xpawyo
113453
113452
2026-05-19T23:39:08Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113453
wikitext
text/x-wiki
Nhari izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rogers Nhari; Nomatter Nhari; Edith Nhari; na[[Thomas Nhari]] anotaurwa munhoroondo ye[[Chimurenga]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti: [[Nhari]] (eloquent speaker).
==Mamwe Mazwi==
*Nhari (n. eloquent speaker) rinoreva munhu anogona kutaura zvinobata moyo yevanhu. Fananidzai nokuti [[naari]] sezviri kumutauro we[[Waalii]].
*-[[dara]] (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti [[Darare]]?
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi.
*[[Njem]] inoti tala (adv. first, firstly) kureva [[chekutanga]]. [[Gyeli]] inoti matala (n. beginning. From:táalɛ - begin) kureva [[mavambo]]. Fananidzai nokuti [[yakadara]]? (It's easy or elementary).
*[[Zigula]] vanoti tali, utali, chitali, mtali (tall, tallness, long, distant) - [[hurefu]].
*Zigula vanoti -tali (tall, long, deep). Kutaliha (v. to increase in height).
*[[VaKagulu]] ne[[Nsenga]] vanoti utali (n. length, tallness, distance) kureva [[hurefu]].
*VaKagulu vanoti ku-tenda utali kureva [[kurebesa]].
*VaKagulu vanoti katali (ancient, a long time ago) vachireva [[karekare]].
*VaKagulu vanoti katalina katali (ever and ever) vachireva [[karekare]].
*[[Waalii]] inoti [[naari]] (v. protract - draw out, lengthen; extend duration of; prolong; procrastinate; delay; hinder; slow; tarry).
*[[Teke-Kukuya]] inoti ntaali (n. snake) kureva [[nyoka]].
*[[Bwile]] vanoti mutali (adj. long) kureva [[kureba]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
[[Category:Mazwi anotanga na Nh]]
fpfpazen3mhkujfb8lfcyq0t5ysi991
Makaradhi
0
20123
113434
93801
2026-05-19T17:53:59Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113434
wikitext
text/x-wiki
[[File:Coloured-family.jpg|thumb]]
'''Coloured''' zvinoreva vanhu vakazvarwa pakasangana vabereki vane ganda rakasiyana. Verudzi urwu vazhinji vanana baba [[Varungu]] nana Amai vanhu Vatema. Pakauya Varungu vachitapa [[Africa]] vakatora vakadzi vechitema vakazvara vana navo. Nokudaro verudzi rwechi'''Coloured''' vanodanwa kunzi vazukuru nokuti zvinenge zvichinzi vana ve[[hanzvadzi]] dzedu.
Zita rokuti Coloured rinoshandiswa nenzira iyi kuno ku[[chamhembe]] kweAfrica munyika dzinoti [[Zimbabwe]], Botswana, South Africa neZambia. Kunyika dzinoti [[Canada]], USA, Britain ma[[Coloureds]] vanoverengwa seVanhu Vatema.
Pari zvino nyika dzakaita vatungamiri vechiColoured dzinosanganisira [[Botswana]] (Ian Khama) ne[[Ghana]] (Jerry Rawlings).
Kunoitawo vamwe maColoured vanana baba veChitema asi ava vashoma kana zvichienzaniswa nevanana [[baba]] Varungu. Varume Vanhu Vatema vakaroora [[Varungu]] vazotanga kuwanda nokuwanda kwevanhu vakanodzidza mhiri kwemakungwa kunyanya kuRussia, Ukraine, Poland neGermany kune madzimai veChirungu vanenge vaigamuchira kuroorwa neVatema pane varungu vakagara vari mu[[Zimbabwe]].
==Mazita emhuri==
Mhuri dzemaColoured dzine mazita anoti, Green, DeKock, Klassen, Jacobs, Josephs, Culverwell, Peters, Young, Rahman, DeJaeger nemamwewo mazita eVarungu ana baba vavo. Kunoitawo maColoured akazvarwa nanababa vechi[[Arab]], Malay, Indian nemamwewo marudzi akatora vakadzi vechitema.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTaabwa]] vanoti '''muswesi''' (n. mixed race) kureva [[mukaradhi]].
*[[VaZigula]] vanoti '''mtanganyiko''' kana '''watanganyiko''' (n. mixed race; mulattos) kureva [[makaradhi]].
*VaZigula vanoti '''Wantru wadya ni watanganyiko''' (Those people are of mixed race.).
[[Category:Zimbabwe]]
[[Category:Africa]]
6prag08gugeoqz56lgbxz8mj8gnc8c3
Lubali sezita
0
23490
113449
113338
2026-05-19T23:30:27Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113449
wikitext
text/x-wiki
'''Lubali''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Tanzania]].
*Vanhu vane zita iri: Lubali Kalala; Lubali Kabelo; Orliche Lubali; Felicite Lubali.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaBemba]] vanoti '''lubali''' kana '''ntunga''' (n. direction).
*[[VaTaabwa]] inoti '''lubali''' (n. coasts; flank, environ, edge).
*[[VaTaabwa]] inoti mu mbali ya muzi (on the outskirts of the village).
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
oqgi7n8ems1l18z7uop03q5pa894c0b
Lipalo sezita
0
24499
113435
110478
2026-05-19T18:03:57Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113435
wikitext
text/x-wiki
Lipalo izita revanhu rinowanikwa mu[[South Africa]], Zambia neLesotho.
*Vanhu vane zita iri: Lipalo Muyemba; Lipalo Mohai; Lipalo Moleko; Lipalo Tsapane.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Silozi]] vanoti '''lipalo''' kana '''dipalo''' (n. Numbers, arithimetic, mathematics) kureva [[masvomhu]].
*[[VaTaabwa]] vanoti lipala (bald) kureva [[muparavara]].
[[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]]
[[Category:Mazita eVanhu muLesotho]]
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
ezmssqsbldf4gl6wss55y9fn98nuq8s
Kutakana sezita
0
24907
113444
2026-05-19T20:24:58Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Kutakana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[Taabwa]] vanoti kutakana (to be equal, of the same dignity, size etc.). *[[Taabwa]] vanoti kutakanya (to make equal in dignity, size..."
113444
wikitext
text/x-wiki
'''Kutakana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Taabwa]] vanoti kutakana (to be equal, of the same dignity, size etc.).
*[[Taabwa]] vanoti kutakanya (to make equal in dignity, size etc.).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
huu9pwjljm0q7lf7mug3xcksjtsrs6i
Kutunga chuma
0
24908
113462
2026-05-20T00:33:39Z
JayMezza
20555
Redirected page to [[Chuma]]
113462
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[chuma]]
5gmo4twdowcexf6rna7qbs6sm4ewvk3
Kutungura chuma
0
24909
113463
2026-05-20T00:34:12Z
JayMezza
20555
Redirected page to [[Chuma]]
113463
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[chuma]]
5gmo4twdowcexf6rna7qbs6sm4ewvk3
Kitungulu sezita
0
24910
113464
2026-05-20T01:38:15Z
JayMezza
20555
Created page with "Kitungulu izita remhuri rinowanikwa muKenya. *Vanhu vane zita iri: Kilonzi Kitungu; John Kitungu; Maimuna Kitungu; Esther Kitungu. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana . *[[VaTaabwa]] vanoti kitungulu (n. bulb) kureva bumbu?. [[Category:Mazita eVanhu muKenya]]"
113464
wikitext
text/x-wiki
Kitungulu izita remhuri rinowanikwa muKenya.
*Vanhu vane zita iri: Kilonzi Kitungu; John Kitungu; Maimuna Kitungu; Esther Kitungu.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana .
*[[VaTaabwa]] vanoti kitungulu (n. bulb) kureva bumbu?.
[[Category:Mazita eVanhu muKenya]]
ilfkj85sp8lmv0xp9i1u1z3l46elbr7
Mpali sezita
0
24911
113470
2026-05-20T05:32:01Z
JayMezza
20555
Created page with "Mpali izita remhuri rinowanikwa mu[[South Africa]]. *Mazwi ari pedyo: [[Chipari]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[Lenje]] inoti mupali (n. 2nd or 3rd wife in polygamy) kureva mukadzi wepiri kana wetatu pa[[chipari]]. *[[VaTaabwa]] vanoti mpali (n. bigamist, who has two wi..."
113470
wikitext
text/x-wiki
Mpali izita remhuri rinowanikwa mu[[South Africa]].
*Mazwi ari pedyo: [[Chipari]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana.
*[[Lenje]] inoti mupali (n. 2nd or 3rd wife in polygamy) kureva mukadzi wepiri kana wetatu pa[[chipari]].
*[[VaTaabwa]] vanoti mpali (n. bigamist, who has two wives) kureva murume ane vakadzi wepiri vaviri.
*[[Kwanyama]] inoti '''mbali''' (n. Two) kureva mbiri. [[Herero]] vanoti vari, mbari, tuvari (n. two) kureva mbiri.
[[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]]
i7cz40e9iz5a59ltr5ge5y2n3b9ny2m
Kufananidza
0
24912
113472
2026-05-20T05:45:03Z
JayMezza
20555
Created page with "[[Kufananidza]] (to compare). ==Mitauro yeBantu== *VaChewa vanoti '''kufana''' (to be like or similar, to seem, appear) kureva [[kufanana]]. *VaChewa vanoti '''chifa''' (form, likeness). Sokuti '''chifa cha moto''' - (like fire). *[[VaKongo]] vanoti '''fwanana''' (v. fit, correspond, agree, coincide, match, be similar, resemble, be equal, accord with) kureva [[kufanana]]. *VaKongo vanoti '''fwananisa''' (v.t. to adapt, make things fit, equalize, cause to conform with,..."
113472
wikitext
text/x-wiki
[[Kufananidza]] (to compare).
==Mitauro yeBantu==
*VaChewa vanoti '''kufana''' (to be like or similar, to seem, appear) kureva [[kufanana]].
*VaChewa vanoti '''chifa''' (form, likeness). Sokuti '''chifa cha moto''' - (like fire).
*[[VaKongo]] vanoti '''fwanana''' (v. fit, correspond, agree, coincide, match, be similar, resemble, be equal, accord with) kureva [[kufanana]].
*VaKongo vanoti '''fwananisa''' (v.t. to adapt, make things fit, equalize, cause to conform with, adjust, accommodate, match, make like, cause to accord) kureva [[kufananisa]].
*[[VaTaabwa]] vanoti '''kupalanya''' (v. Compare) kureva [[kufananidza]].
0e82yoqi0hhuonygijekj2ugyfbd2jp