Wikipedia snwiki https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Bantu 0 3948 114483 95752 2026-09-07T12:32:19Z EmausBot 1292 Fixing double redirect from [[Mitauro ye Chibantu]] to [[Mitauro ye ChiBantu]] 114483 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mitauro ye ChiBantu]] hbi2jw7hol1c6l4wds8mum69h5j784e Hutano 0 4860 114493 112274 2026-09-07T18:23:48Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114493 wikitext text/x-wiki '''Hutano''' (''health'' in English) zvinotaura kuva vatano kana kusimba kwemuviri yevanhu. Munhu mtano ndiye anenge asina chirwere.<ref>[https://www.feelbach.com/ Bach flower]</ref> ==Mamwe Mazwi== *[[Mutano]], [[dano]], [[tano]] kana [[nhano_(hutano)|nhano]] (Healthy) apa kureva chipenyu chine hutano hwakarurama. ==Mitauro yeBantu== *[[Shambala]] inoti tana (adj. fine; beautiful). *[[Malinke]] inoti tana (adj. fine) kureva [[kuva mutano]]. *[[Venda]] inoti mutakalo (n. health) kureva [[hutano]]. Mamwe mazwi: -takala (be healthy). *[[Giryama]] inoti uzima kana matsiya (health) kureva [[hutano]]. *VaGiryama vanoti muzima (healthy) kureva [[munhu mutano]]. *[[Zigula]] inoti udyima kureva [[hutano]]. [[Nyanja]] inoti mlamo (health; preservation). *[[VaKikuyu]] vanoti ogima & hinya (health) kureva [[hutano]]. *[[Lenje]] inoti wuumi & wumi (n. life, health, soundness, safety) vachireva [[hupenyu]], [[hutano]], [[chisvinu]], [[ndaramo]]. *[[VaMambwe]] vanoti ulumi (good health, peace, quietness) kureva [[hutano]]. *[[Kinyarwanda]] inoti ubuzima (health) kureva hutano. *[[Kinyarwanda]] inoti -zima (healthy) vachireva [[mutano]]. Kızıma, muzima etc. Ko kuturikira chinonzi vital signs ku[[English]]. [[Category:Hushangazhi]] fzsy6u0mmm7lc0ezfkqvzhhh77upxje 114494 114493 2026-09-07T18:24:43Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114494 wikitext text/x-wiki '''Hutano''' (''health'' in English) zvinotaura kuva vatano kana kusimba kwemuviri yevanhu. Munhu mtano ndiye anenge asina chirwere.<ref>[https://www.feelbach.com/ Bach flower]</ref> ==Mamwe Mazwi== *[[Mutano]], [[dano]], [[tano]] kana [[nhano_(hutano)|nhano]] (Healthy) apa kureva chipenyu chine hutano hwakarurama. ==Mitauro yeBantu== *[[Shambala]] inoti tana (adj. fine; beautiful). *[[Malinke]] inoti tana (adj. fine) kureva [[kuva mutano]]. *[[Venda]] inoti mutakalo (n. health) kureva [[hutano]]. Mamwe mazwi: -takala (be healthy). *[[Giryama]] inoti uzima kana matsiya (health) kureva [[hutano]]. *VaGiryama vanoti muzima (healthy) kureva [[munhu mutano]]. *[[Zigula]] inoti udyima kureva [[hutano]]. [[Nyanja]] inoti mlamo (health; preservation). *[[VaKikuyu]] vanoti ogima & hinya (health) kureva [[hutano]]. *[[Lenje]] inoti wuumi & wumi (life, health, soundness, safety) - [[hupenyu]], [[hutano]], [[chisvinu]], [[ndaramo]]. *[[VaMambwe]] vanoti ulumi (good health, peace, quietness) kureva [[hutano]]. *[[Kinyarwanda]] inoti ubuzima (health) kureva hutano. *[[Kinyarwanda]] inoti -zima (healthy) vachireva [[mutano]]. Kızıma, muzima etc. Ko kuturikira chinonzi vital signs ku[[English]]. [[Category:Hushangazhi]] hv1edcdvqdkjuw15ke19t4datxuag0n Muroyi 0 5175 114503 109332 2026-09-07T20:13:38Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114503 wikitext text/x-wiki Muroyi munhu anofungirwa kunzi anoshandisa masimba akaipa kana mushonga wakaipa kuti: abudirire, atonge vamwe kana kukuvadza vamwe. Muroyi angava murume kana mukadzi. Mutsika zhinji zvinofungirwa kuti varoyi vanofamba vachiita mabasa avo munguva dze[[husiku]]. Pasichigare huroyi hwakanga hwusinga shandisirirwi vanhu vese-vese. Hwaishandiswa nguva yehondo kukuvadza mhandu. Muenzaniso unowanikwa mubhuku rinonzi Kutonhodzwa kwaChauruka. (kana paine vachiri kutondera nyaya iyi ngava tibatsirewo nekuwedzerera dzinde iri). *[[Hwanga]] (medicines used for evil purposes) mishonga inoshandiswa nenzira yakaipa inokuvadza vamwe. *[[Mhandu]] (hostile person, enemy, person of a disordered mind) zvichireva [[muvengi]] kana [[mudzivisi]]. ==Tsika== *Kusatenda huroyi *Muroyi royera kuri kuti vavakidzani vagokupupurira. *Akaroyiwa neakafa. *Munhu uyu haabvaruri ma[[gumbeze]] - kutaura kuti haarare mumagumbeze acho nokuti anenge achinoroya husiku. ==Hunobvepi Huroyi== Huroyi hunonzi hunouya nenzira dzakatsaukana. *Humwe huroyi hunonzi ndehwemadzinza hunotambidzanwa kubva kuvakuru vedzindza rimwe nemunhu ari kuhupihwa. Mumwe mwanasikana anokwanisa kunge akagamuchidzwa huroyi kubva kumadzitete kana madzimbuya. Pane kutaura kunoti izvi zvinonyanya kutangira kuhope kwaanoedzwa nevaroyi kuti vaone kuti ane moyo ungatambira huipi hwacho here. *Vamwe ndivo vanoita huroyi hwekutsvaga vega vaine zvinangwa nezvikonzero zvakasiyana. Vamwe vanodaro nokuda kweshanje; kuda kutonga, kana kuda kupfuma. ==Tsumo== *Gona haribati pasina rimwe. ==Mitauro yeBantu== *[[Kihaya]] inoti omulogi (witch) kureva [[muroyi]]. *[[Lenje]] inoti lowa (bewitch, put a spell on, destroy by magic) kureva [[kuroya]]. *[[VaFwe]] vanoti [[kuroya|kurowa]] kureva [[kuroya]]. *[[Maconde]] vanoti nnyavi (n. witch; sorcerer) kureva [[muroyi]]. *[[Yao]] inoti usawi (n. witchcraft) kureva huroyi. [[Taabwa]] inoti kuloa kureva [[kuroya]]. *[[VaGungu]] vanoti kulenga (v. curse, bewitch) kureva [[kuroya]]. *[[Zigula]] inoti usawi (n. witchcraft, sorcery, magic, hex, witchs ritual objects) kureva huroyi. *[[Digo]] inoti utsai (n. witchcraft) kureva [[huroyi]]. *[[Digo]] inoti mtsai (n. witch) kureva muroyi. [[Shambala]] inoti ushawi (n. witchcraft). *[[MaZulu]] vanoti lumba (1. Do wonders; perform conjuring tricks; make inventions; 2. Indulge in occult practices; practise witchcraft) *[[Kinande]] vanoti erilenga, [[kurengerera]]. Mamwe mazwi: omúléngere (bewitchment). omúlengere (the way to cast out bad luck). [[Category:tsika]] [[category:Chitendero]] 1ppdha36f7s1eoq0lr29fs40qkmbxo1 114504 114503 2026-09-07T20:16:29Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114504 wikitext text/x-wiki Muroyi munhu anofungirwa kunzi anoshandisa masimba akaipa kana mushonga wakaipa kuti: abudirire, atonge vamwe kana kukuvadza vamwe. Muroyi angava murume kana mukadzi. Mutsika zhinji zvinofungirwa kuti varoyi vanofamba vachiita mabasa avo munguva dze[[husiku]]. Pasichigare huroyi hwakanga hwusinga shandisirirwi vanhu vese-vese. Hwaishandiswa nguva yehondo kukuvadza mhandu. Muenzaniso unowanikwa mubhuku rinonzi Kutonhodzwa kwaChauruka. (kana paine vachiri kutondera nyaya iyi ngava tibatsirewo nekuwedzerera dzinde iri). *[[Hwanga]] (medicines used for evil purposes) mishonga inoshandiswa nenzira yakaipa inokuvadza vamwe. *[[Mhandu]] (hostile person, enemy, person of a disordered mind) zvichireva [[muvengi]] kana [[mudzivisi]]. ==Tsika== *Kusatenda huroyi *Muroyi royera kuri kuti vavakidzani vagokupupurira. *Akaroyiwa neakafa. *Munhu uyu haabvaruri ma[[gumbeze]] - kutaura kuti haarare mumagumbeze acho nokuti anenge achinoroya husiku. ==Hunobvepi Huroyi== Huroyi hunonzi hunouya nenzira dzakatsaukana. *Humwe huroyi hunonzi ndehwemadzinza hunotambidzanwa kubva kuvakuru vedzindza rimwe nemunhu ari kuhupihwa. Mumwe mwanasikana anokwanisa kunge akagamuchidzwa huroyi kubva kumadzitete kana madzimbuya. Pane kutaura kunoti izvi zvinonyanya kutangira kuhope kwaanoedzwa nevaroyi kuti vaone kuti ane moyo ungatambira huipi hwacho here. *Vamwe ndivo vanoita huroyi hwekutsvaga vega vaine zvinangwa nezvikonzero zvakasiyana. Vamwe vanodaro nokuda kweshanje; kuda kutonga, kana kuda kupfuma. ==Tsumo== *Gona haribati pasina rimwe. ==Mitauro yeBantu== *[[Kihaya]] inoti omulogi kureva [[muroyi]]. [[VaFwe]] vanoti [[kuroya|kurowa]] kureva [[kuroya]]. *[[Lenje]] inoti lowa (bewitch, put a spell on, destroy by magic) kureva [[kuroya]]. *[[Maconde]] vanoti nnyavi kureva [[muroyi]]. [[Digo]] inoti utsai kureva [[huroyi]]. *[[Yao]] inoti usawi (n. witchcraft) kureva huroyi. [[Taabwa]] inoti kuloa kureva [[kuroya]]. *[[Lugungu]] inoti kulenga (v. curse, bewitch) kureva [[kuroya]]. *[[Zigula]] inoti usawi (n. witchcraft, sorcery, magic, hex, witchs ritual objects) kureva huroyi. *[[Digo]] inoti mtsai (n. witch) kureva muroyi. [[Shambala]] inoti ushawi (n. witchcraft). *[[MaZulu]] vanoti lumba (1. Do wonders; perform conjuring tricks; make inventions; 2. Indulge in occult practices; practise witchcraft) *[[Kinande]] vanoti erilenga, [[kurengerera]]. Mamwe mazwi: omúléngere (bewitchment). omúlengere (the way to cast out bad luck). [[Category:tsika]] [[category:Chitendero]] 2oaz0rjov3wftmsqel1103lcnlb4ukp Goronga 0 5734 114505 113880 2026-09-07T20:30:11Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114505 wikitext text/x-wiki Goronga (ditch or gully, trench, dry river bed) zvinoreva mugero wakadzika. Goronga ringava rakakonzerwa negukuravhu; gooronga rinowanikwawo pamucheto pe[[mugwagwa]] rakakonerwa nokuunganidzwa kwedhaga pakavakwa mugwagwa. Kana awanda anonzi [[makoronga]] kana [[magoronga]]. *Kusiyana kwegoronga ne[[mugero]] kuri pahudzamu hwezviviri izvi. *Goto (narrow deep donga or ditch - often holds water for long). Nguva ye[[Hondo yePasirose yeChipiri]] mawuto akachera magoronga umo vairidza [[pfuti]] dzavo vachirwisa [[mhandu]]. ==Tsika== *[[Magoronga]] izita remhuri. ==Mitauro yeBantu== *Va[[Swahili]] vanoti korongo (ravine) kureva goronga. *Va[[Ikizu]] vanoti rihoronga (ravine) kureva goronga. *Va[[Kabwa]] vanoti omugera (ditch, channel) kureva [[goronga]] kana [[mugero]]. *[[Lunyoro]] vanoti mugera (a small valley) - zvichida vachireva [[mugero]]. *[[VaTaabwa]] vanoti mukorongwa (n. Canal) - zvichida vachireva [[mukoronga]]. *[[VaTaabwa]] vanoti kukolonganya (v. to gather) vachireva kuungana. [[category:pimanzvimbo]] isemny8o69s72uwfxq8z60zlaee91nc Kupinga 0 6984 114487 113297 2026-09-07T17:42:30Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114487 wikitext text/x-wiki Shoko rokuti [[kupinga]] rinotaura kushandisa mushonga unodzivirira kungava kurwara kana kukuvadzwa nemuchetura kana mishonga inganzi yeuroyi. Mushonga unoshanda sezvizvi pakudzivirira chirwere unonzi [[mupingi]]. Zvichida shoko rokuti [[kupinga]] ringaturikira kubaiwa kwe[[nhomba]] - kureva apo vanhu vanopiwa mishonga inodzivirira zvirwere; iya inonzi '''vaccination or immunization''' ku[[Chirungu]]. ==Mazwi an Hukama== *[[Mupingo]] *[[Chipinge]] *[[Mhingo]] ==Mitauro yeBantu== *[[Lenje]] inoti '''pingila''' (block or obstruct; fasten or bar a door). *[[Kirundi]] inoti gutota (sprinkling medicine to protect from evil). *[[Digo]] inoti '''pinga''' (to oppose) kureva kupinga. *[[VaLamba]] vanoti '''pinga''' kana '''kanga''' (v. hinder) kureva kupinga. *[[Nyakyusa]] inoti '''pinga''' (to obstruct) kureva [[kupinga]]. Nyakyusa inoti '''pingana''' (debate, disagree). *[[Zigula]] inoti '''pinga''' (to contradict; contradicting; to interrogate). *[[MaZulu]] vanoti '''finga''' (Render harmless, destroy the virtue of a harmful charm), [[kupinga]]. *[[MaZulu]] vanoti '''finga''' (Cause to forget, dull the memory) vachireva kukonzera hanganwa. *[[VaBukusu]] vanoti '''khuubiinga''' (stop someone from something bad) kureva [[kupinga]]. [[category:hurapi]] gqgifjw6q75hhc3693gwmi835h41vsa 114488 114487 2026-09-07T17:43:27Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114488 wikitext text/x-wiki Shoko rokuti [[kupinga]] rinotaura kushandisa mushonga unodzivirira kungava kurwara kana kukuvadzwa nemuchetura kana mishonga inganzi yeuroyi. Mushonga unoshanda sezvizvi pakudzivirira chirwere unonzi [[mupingi]]. Zvichida shoko rokuti [[kupinga]] ringaturikira kubaiwa kwe[[nhomba]] - kureva apo vanhu vanopiwa mishonga inodzivirira zvirwere; iya inonzi '''vaccination or immunization''' ku[[Chirungu]]. ==Mazwi an Hukama== *[[Mupingo]] *[[Chipinge]] *[[Mhingo]] ==Mitauro yeBantu== *[[Lenje]] inoti '''pingila''' (block or obstruct; fasten or bar a door). *[[Kirundi]] inoti gutota (sprinkling medicine to protect from evil). *[[Digo]] inoti '''pinga''' (toppose) kureva kupinga. *[[VaLamba]] vanoti '''pinga''' & '''kanga''' (v. hinder) kureva kupinga. *[[Nyakyusa]] inoti '''pinga''' (to obstruct) kureva [[kupinga]]. Nyakyusa inoti '''pingana''' (debate, disagree). *[[Zigula]] inoti '''pinga''' (to contradict; contradicting; to interrogate). *[[MaZulu]] vanoti '''finga''' (Render harmless, destroy the virtue of a harmful charm), [[kupinga]]. *[[MaZulu]] vanoti '''finga''' (Cause to forget, dull the memory) vachireva kukonzera hanganwa. *[[VaBukusu]] vanoti '''khuubiinga''' (stop someone from something bad) kureva [[kupinga]]. [[category:hurapi]] cnhy8ynge9ps8hahx5ydxp62eqx5h4q Kutsvitsa 0 7737 114523 80596 2026-09-08T02:58:05Z JayMezza 20555 114523 wikitext text/x-wiki Shoko rokuti [[kutsvitsa]] kana kuti [[kuvanza]] (being secretive) rinoreva kuita zvinhu muchivande uchivanzira vanhu vari munharaunda. Saka pano tingaturikira secret tichiti [[chakatsvitswa]] kana kuti [[chitsvitswa]]. *[[Chakavanzika]] kana [[chakafishika]] (secret, mystery, that which is hidden). ==Kurerutsa Mutauro== *Secretly inonzi [[kuvaravanda]], mu[[chivande]] kana [[chiverevere]]. *Secretiveness inoturikirwa kunzi [[ruvaravando]]. ==Zvirevo== *Kurebesa muromo unodya chomwedzi, che[[rima]] hauchiwani. If you talk too loud and too much, you will (only) eat something done in moonlight but not something done in darkness. *Kurebesa muromo unodya che[[demo]], che[[banga]] hauchiwani. If you talk too loud and too much, you will (only) eat something cut with an axe but not with a knife. *Kutengana imbwa chiverevere mangwana munorwira changadzo. If you make a deal over a secret, you will fight about the leash tomorrow. ==Mitauro yeBantu== *[[VaGiryama]] vanoti ku-fitsa (v. to conceal from a person). *[[VaGulu]] vanoti ku-fisa (v. to hide). *[[VaYao]] vanoti mapeto (a secret). [[VaZigula]] vanoti chinyere (secretly). *[[Zigula]] inoti mafiso (n. secret). Zigula inoti siri (secret) kureva [[mberembere]]. *Zigula inoti [[Siri]] ya wantru waidi yafisika. - [[Secrets]] of two people are hideable. *[[Taabwa]] noti kufisya (v. To blacken, to darken, to soil, to defile, stain, to cloud a liquid). [[category:tsika]] [[category:dzidzo]] 131likdz05292m0kkrcsjwd9d1t0h02 114525 114523 2026-09-08T03:20:31Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114525 wikitext text/x-wiki Shoko rokuti [[kutsvitsa]] kana kuti [[kuvanza]] (being secretive) rinoreva kuita zvinhu muchivande uchivanzira vanhu vari munharaunda. Saka pano tingaturikira secret tichiti [[chakatsvitswa]] kana kuti [[chitsvitswa]]. *[[Chakavanzika]] kana [[chakafishika]] (secret, mystery, that which is hidden). ==Kurerutsa Mutauro== *Secretly inonzi [[kuvaravanda]], mu[[chivande]] kana [[chiverevere]]. *Secretiveness inoturikirwa kunzi [[ruvaravando]]. ==Zvirevo== *Kurebesa muromo unodya chomwedzi, che[[rima]] hauchiwani. If you talk too loud and too much, you will (only) eat something done in moonlight but not something done in darkness. *Kurebesa muromo unodya che[[demo]], che[[banga]] hauchiwani. If you talk too loud and too much, you will (only) eat something cut with an axe but not with a knife. *Kutengana imbwa chiverevere mangwana munorwira changadzo. If you make a deal over a secret, you will fight about the leash tomorrow. ==Mitauro yeBantu== *[[VaGiryama]] vanoti ku-fitsa (v. to conceal from a person). *[[VaYao]] vanoti mapeto (a secret). [[VaZigula]] vanoti chinyere (secretly). *[[Zigula]] inoti mafiso (n. secret). Zigula inoti siri (secret) kureva [[mberembere]]. *Zigula inoti [[Siri]] ya wantru waidi yafisika. - [[Secrets]] of two people are hideable. *[[Taabwa]] noti kufisya (v. To blacken, to darken, to soil, to defile, stain, to cloud a liquid). *[[VaGulu]] vanoti ku-fisa (v. to hide). [[Taabwa]] inoti kufisula (to reveal, to discover something hidden). [[category:tsika]] [[category:dzidzo]] glnfx47zfqhqxk089zqfphas7rml07b ChiBantu 0 8072 114484 95675 2026-09-07T12:32:29Z EmausBot 1292 Fixing double redirect from [[Mitauro ye Chibantu]] to [[Mitauro ye ChiBantu]] 114484 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mitauro ye ChiBantu]] hbi2jw7hol1c6l4wds8mum69h5j784e Hurwere 0 8577 114492 109189 2026-09-07T18:20:46Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 114492 wikitext text/x-wiki [[Hurwere]] kana [[denda]] (sickness, illness, disease) kurevaa kusanzwa muviri uchishanda mushe semugaro wemunhu mutano. *[[Murwere]] - kureva wacho ane chirwere kana ari kudzimbikana. *Chirwere, ugwadzi kana [[chidzimbo]] (n. Disease). *[[Mudovodzanwa]] kana [[dovodzano]] (Syndrome) zvichireva [[hutachiona]] ne[[hurwere]] huzhinji huri kubata munhu panguva imwechete. ''Syn'' ichireva '''together'''; ''drome'' ichireva '''running'''. *[[Kundowa]], [[kundova]] kana [[hurwere|kupenya]] (to be better) kuva nani mushure mekurwara. Kune zita remhuri rinonzi [[Nyandowe]]. Ndaakundova: I am better. *[[Kuhobodza]] kana [[kuonza]] (Make thin or emaciated). Zvichida izwi iri rinotodzana nezita rinonzi [[Chihoboya]]? *[[Kugwarabvura]] (Lacerate with claws). *Kupomera, kuzodzwa hutachiona kana chirwere (infect). *[[Mudenda]] (invalid) apa kureva murwere. *[[Chiparadenda]] kana [[chibaradenda]] (pathogen) - apa kureva chacho chinokonzera chirwere chingava [[bhakitiriya]] kana [[vhairasi]]. *[[Kurapa]] (to administer medicine and so to heal, or to cure) zvinoreva mabasa anobatwa nechinangwa chokuporesa varwere anosanganisira kupa [[mushonga]], kuwongorora muviri wemurwere, uye kukurudzira varwere [[kuzvipingura]] pane zvimwe zvinhu. *[[Kudzaita]] (be in pain or distress as a result of long illness). Kudzaita kwaanoita kunonzwisa tsitsi: his distress is piteous. *[[Kusinira]] (begin to put on flesh) zvichireva kutanga kuita muviri semunhu anga apera nehurwere. *[[Kufundira]] kana [[kusandauka]] (begin to put on flesh; put on weight after sickness). *[[Hurwere|Kupona]] (to be alive; to get better after sickness). *[[Kuponesa]] (to save from death). *[[Gwangwandiza]] kana [[magwangwandiza]] (Emaciated person or animal). Vamwe vanoti [[rutanjatanja]]. Vamwe vanoti [[gwakwatikwa]] kana [[magwakwatikwa]]. *[[Ndapo]] (cure; treatment). Izwi rokuti [[sengende_(rechirwere)|sengende]] riri kushandisa pachinyorwa chino kureva chinonzi ''pathogen vector'' ku[[English]] - apa kureva tupuka tunotakura hutachiona kana chirwere kubva pamunhu kuenda pane mumwe. Kazhinji tupuka tunotakura zvirwere tunenge turi tunoruma twakadai se[[humhutu]] kana [[tsetse]]. ==Mhando dzehurwere== *[[Chigwadara]] (Sudden, fatal illness affecting many people. 2. Anthrax). *[[Chisomo]] (the core of a boil) kureva chichena chinonekwa kana mota raibva. *-[[dapatapa]] (Be weak from sickness). Muviri unondidapatapa: my body makes me:fÏl weak. Muviri unodapatapa: the body is very weak. Akadapatapwa nomuviri: he was much weakened by his sickness. *[[Hurwere|Dandara]] (mentally retarded person). *[[Mutenda]] kana [[nhenda_(murwere)|nhenda]] (sick person) kureva murwere. Asi [[nhenda]] rinoreva hurwere zvakare - ''sickness''. *[[Matenda]] kana [[nhenda]] (all kinds of diseases). Jesu Kristu wakatakura matenda edu. *[[Uronzadenda]] kana [[uronzanhenda]] (Pathology). *[[Uronzamuviri-nhenda]] (Pathophysiology). *[[Mukondombera]] *[[Kukondekana]] kana [[kubadarika]] (Be in great pain). *[[Kunenga]] kana [[kusvotwa]] (to be nauseated; to feel sick). Zvichida ndipo panobva zita rokuti [[Matinenga]]?? *[[Kukomberwa]] (Infect seriously). Murume wenyu akakomberwa nechirwere: your husband is seriously infected by the sickness. *-[[gombera]] (to make weak). Apa panogona kubva zita rokuti [[Gombera]]. *[[Kupepa]] (to nurse, feed-up the sick) apa kureva kukota murwere uchiedza kuti adye chikafu. *[[Bumburu_(Hurwere)|Bumburu]] (Person or animal recovering from sickness). Irikidzai ava bumburu: Irikidzai is well again. *[[Gwevandiro]] kana [[nhanhi]] (Long wasting sickness). *[[Maberavera]] *[[Mhembwana]] (wasting disease) kureva chirwere chinopedza muviri kana kuwondesa muviri. *[[Ndonda]] (1. An invalid, 2. One with wounds and sores) izwi iri rinoreva murwere zvikurusei uwo ane marondo. Izwi iri rinotodzana nerinoti [[ronda]]. *[[Ngwere]] (malignant disease). *[[Rusukira]] (epidemic) kureva hutachiona hunopomera zvikuru??? *[[Mabesa]] kana [[besa]] (cold in the head). vatauri vemamwe matunhu vanoti [[besha]] kana [[mabesha]]. *[[Bvuyo]] ==Kurerutsa Mutauro== *Ukasevenza uchirwara uno[[dinhidza_(hurwere)|dinhidza]] chirwere chako: if you work when you are ill you make your sickness worse. *Kunyangova akadya zvake machikichori akanyanyodii haambobumbunuki: let him eat food of the greatest delicacy, still he will never get fat. *[[Kusengudza]] (carry an invalid). *[[Hurwere|Dandabvu]] kana [[hurwere|dandadzi]] (convalescent person)?? *[[Hurwere|Dandabvu]] kana [[Hurwere|madandabvu]], (Person seriously ill as the result of an accident e.g. lightning). *[[Hurwere|Kutara]] (to visit, seek, look for). *[[Hurwere|Kutapura]] (to be infected, to catch a sickness) apa zvichireva kutapukirwa nechirwere. ==Mitauro yeAfrika== *[[Lunyoro]] inoti orufu (sickness) kureva [[hurwere]]. *[[Bemba]] inoti bulwele (disease) kureva chirwere. [[Shambala]] inoti mtamu (n. disease, sick). *[[Kinande]] inoti kulumwa (to be hurt, sick) kureva [[kurwara]]. *[[Nyaneka]] inoti ouvera (n. disease, sickness) kureva [[chirwere]]. *Zulu inoti isifo (Disease, sickness; weakness, a failing) kureva [[chirwere]]. *[[Umbundu]] inoti uveli (n. disease) kureva chirwere. *[[Nyanja]] inoti kutenda (to be ill, sick) kureva [[kurwara]]. *[[VaMaconde]] vanoti shilwele (n. disease) kureva [[chirwere]]. *[[Kagulu]] inoti nhamu & matamu (n. diseases) kureva [[zvirwere]]. *[[Kikuyu]] inoti kuruara (v. to fall sick; indisposed - be unwell; to be poorly) kureva [[kurwara]]. *[[Sangho]] vanoti kobela (n. sickness; disease) kureva [[chirwere]]. *MaZulu beba (Spread (as fire, epidemic, swing out as curtains in wind). [[category:hurapi]] mcze94yg4sciovoewk426fjvlq47iz7 Mhende 0 12721 114521 99843 2026-09-08T02:48:36Z JayMezza 20555 114521 wikitext text/x-wiki [[Mhende]] (object made from the tail of a horse carried by men of a certain standing) - shoko iri riri kutodzaniswa nerinoti phende rinotaurwa ku[[Kalanga]]. ==Mitauro yeBantu== *[[Kalanga]] inoti '''phende''' (object made from tail of a horse carried by men of a certain standing). *Kuti tizive madudzirwo - [[BaKalanga]] vanoti '''phepo''' (n. wind) vachireva [[mhepo]]. *[[Nsenga]] vanoti '''penda''' kana '''welenga''' (v. count, reckon, calculate, account). *[[Herero]] vanoti '''ou-penda''' (n. bravery; daring; audacity; valour; courage; boldness; nerve). *[[VaTaabwa]] vanoti kupendela (v. to pile the charcoal in the kiln). *[[VaTaabwa]] vanoti kupenda (v. to count, to enumerate, when it concerns an entire series). [[Category:Tsika]] g3jr9xckjd90sqr361rcesmpekiwex9 114522 114521 2026-09-08T02:49:34Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114522 wikitext text/x-wiki [[Mhende]] (object made from the tail of a horse carried by men of a certain standing) - shoko iri riri kutodzaniswa nerinoti phende rinotaurwa ku[[Kalanga]]. ==Mitauro yeBantu== *[[Kalanga]] inoti '''phende''' (object made from tail of a horse carried by men of a certain standing). *Kuti tizive madudzirwo - [[BaKalanga]] vanoti '''phepo''' (n. wind) vachireva [[mhepo]]. *[[Nsenga]] vanoti '''penda''' kana '''welenga''' (v. count, reckon, calculate, account). *[[Herero]] vanoti '''ou-penda''' (n. bravery; daring; audacity; valour; courage; boldness; nerve). *[[VaTaabwa]] vanoti kupendela (v. to pile the charcoal in the kiln). *[[Taabwa]] inoti kupenda (v. count, enumerate, when it concerns an entire series; number). [[Category:Tsika]] k25tb5o28jyz8e31yrilezzkmfq6e8i Nyaruviro 0 12879 114509 108809 2026-09-07T20:57:18Z JayMezza 20555 114509 wikitext text/x-wiki *Nyaruviro *[[Nyaruviro sezita]] (a family name). ==Mitauro yeBantu== *[[VaTaabwa]] vanoti lubiro (adj. urgent). {{Kujekesa}} pkpm1lk9nptassj53t8y4kxjppmf6t7 Chipendo 0 13108 114515 85178 2026-09-07T22:27:44Z JayMezza 20555 114515 wikitext text/x-wiki [[Chipendo]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: '''Ndomupeishe Chipendo; Rumbidzai Chipendo; Russell Chipendo; Artwell Chipendo'''. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaMakua]] vanoti '''ichipendo''' (favourite) kureva chinodisiswa. *[[Chimbalazi]] vanoti '''shpeendo''' (n. love) kureva [[rudo]]. *[[VaYao]] vanoti '''kupenda''' (to escape from danger) kureva [[kupunyuka]] munjodzi. *[[Chewa]] inoti '''chipendo''' (trial by means of ordeal poison; the man who drinks the ordeal poison for another). *[[Baila]] vanoti '''ku penda''' (of a woman refusing a husband; of a tribe refusing a chief) mukadzi aramba murume kana rudzi rwaramba '''Ishe'''. *[[Kinande]] vanoti '''ekipendo''' (food containing a substance that attracts the man to the point of subjecting him to the woman who served this food) kureva [[mupfuhwira]]. *[[Taabwa]] vanoti kupenda (v. to list a series). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] h47mif431pfvxgmwtzyshbq6llydwmq 114516 114515 2026-09-07T22:28:36Z JayMezza 20555 114516 wikitext text/x-wiki [[Chipendo]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaMakua]] vanoti ichipendo (favourite) kureva chinodisiswa. *[[Chimbalazi]] vanoti shpeendo (n. love) kureva [[rudo]]. *[[VaYao]] vanoti kupenda (to escape from danger) kureva [[kupunyuka]] munjodzi. *[[Chewa]] inoti chipendo (trial by means of ordeal poison; the man who drinks ordeal poison for another). *[[Baila]] vanoti ku penda (of a woman refusing a husband; of a tribe refusing a chief) mukadzi aramba murume kana rudzi rwaramba Ishe. *[[Kinande]] vanoti ekipendo (food containing a substance that attracts the man to the point of subjecting him to the woman who served this food) kureva [[mupfuhwira]]. *[[Taabwa]] vanoti kupenda (v. to list a series). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] 6p1v41f2ihwc4l9s6bu2i0fjtkjv60d 114517 114516 2026-09-07T22:30:08Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 114517 wikitext text/x-wiki [[Chipendo]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaMakua]] vanoti ichipendo (favourite) kureva chinodisiswa. *[[Chimbalazi]] vanoti shpeendo (n. love) kureva [[rudo]]. *[[VaYao]] vanoti kupenda (to escape from danger) kureva [[kupunyuka]] munjodzi. *[[Chewa]] inoti chipendo (trial by means of ordeal poison; one who drinks ordeal poison for another). *[[Baila]] vanoti ku penda (of a woman refusing a husband; of a tribe refusing a chief) mukadzi aramba murume kana rudzi rwaramba Ishe. *[[Kinande]] vanoti ekipendo (food containing a substance that attracts the man to the point of subjecting him to the woman who served this food) kureva [[mupfuhwira]]. *[[Taabwa]] vanoti kupenda (v. to list a series). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] d6gik6p91n5h2win7ph9o9e4xaeum8s Mufarinya 0 13179 114496 102517 2026-09-07T18:31:25Z JayMezza 20555 114496 wikitext text/x-wiki [[Mufarinya]] kana [[mujumbuya]] (cassava) chirimwa chinodyiwa mudzi wacho. Mudzi uyu unofashaidzwa wodyiwa kana unowomeswa wokuuyiwa kuita [[hupfu]]. ==Mitauro yeAfrika== *[[VaYao]] vanoti chinangwa (cassava). [[VaMakua]] vanoti manangwa (cassava) kureva [[mufarinya]]. *[[VaYao]] vanoti utandi (cassava flour). [[Zarma]] inoti gari kureva [[hupfu]] hwe[[mufarinya]]. *[[VaWabo]] vanoti falriinya (n. cassava) vachireva [[mufarinya]]. *[[VaKongo]] vanoti bale (field of cassava) vachireva [[munda]] wemufarinya. *[[VaMaconde]] vanoti makaka (dried pieces of cassava), [[mufarinya]] wakawomeswa. *[[Maconde]] vanoti shinduli (n. cassava leaf) mashizha emufarinya. *[[Luvale]] vanoti mukamba & mikamba (cassava). *[[Venda]] vioti mutumbula (n. cassava), [[mufarinya]]. [[IsiZulu]] vanoti umdumbulu [[mufarinya]]. [[Category:Kurima]] jkbhnffipo3qv10dw2yfkqqqe7usy5w Chisviniro 0 15496 114490 79949 2026-09-07T17:56:32Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114490 wikitext text/x-wiki Chisviniro (press) zvinoreva muchina unoshandiswa kusvina kuti mvura ibude kusare magodo chete. ==Mitauro yeBantu== *[[Kiwanga]] inoti eshitinyiro (n. press; apparatus for squeezing fruit, etc., to extract juice or oil) kureva [[chisviniro]]. *[[MaZulu]] vanoti khama (v. Press, squeeze; wring out; strain, exert force) kureva [[kusvina]], [[kudzvinya]]. Sokuti: lngu6o ngiyayikhama amanzi (I am wringing out the garment). *[[MaZulu]] vanoti khama (v. Drain off - as whey from thick milk; milk dry). Muenzaniso: Ukukhama amasi (to drain sour milk). Ukusenga inkomo ngokukhama (to milk a cow completely dry). *[[VaGungu]] vanoti kukamula (v. wring out) vachireva [[kusvina]]. Mimwe mitauro yeBantu inowona kukama sekusvina (squeezing, pressing). *[[Taabwa]] inoti kufina (n. express; squeeze out; to extract juice or oil) kureva [[kusvina]]. 1v12o3cuig1nalgt6w3qn0dms1zm9k7 114491 114490 2026-09-07T17:58:29Z JayMezza 20555 114491 wikitext text/x-wiki Chisviniro (press) zvinoreva muchina unoshandiswa kusvina kuti mvura ibude kusare magodo chete. *[[Kusvina]] (n. express; squeeze out; to extract juice or oil) kumona kana kudzvanya nechinangwa chekuburitsa zviri mukati mechiri kumonewa kana kudzvanyiwa. ==Mitauro yeBantu== *[[Kiwanga]] inoti eshitinyiro (n. press; apparatus for squeezing fruit, etc., to extract juice or oil) kureva [[chisviniro]]. *[[MaZulu]] vanoti khama (v. Press, squeeze; wring out; strain, exert force) kureva [[kusvina]], [[kudzvinya]]. Sokuti: lngu6o ngiyayikhama amanzi (I am wringing out the garment). *[[MaZulu]] vanoti khama (v. Drain off - as whey from thick milk; milk dry). Muenzaniso: Ukukhama amasi (to drain sour milk). Ukusenga inkomo ngokukhama (to milk a cow completely dry). *[[VaGungu]] vanoti kukamula (v. wring out) vachireva [[kusvina]]. Mimwe mitauro yeBantu inowona kukama sekusvina (squeezing, pressing). *[[Taabwa]] inoti kufina (n. express; squeeze out; to extract juice or oil) kureva [[kusvina]]. pnl139uf47j16fvr6orbuck5khrh57r Chikazaza 0 15707 114518 77372 2026-09-07T22:36:46Z JayMezza 20555 Replaced content with "*[[Chikazaza sezita]] (a family name). *Chikazaza {{Kujekesa}}" 114518 wikitext text/x-wiki *[[Chikazaza sezita]] (a family name). *Chikazaza {{Kujekesa}} t7x1lht5rnnj2yjcilkyytsdm23p2q9 Nyamupingidza sezita 0 16577 114489 106949 2026-09-07T17:49:30Z JayMezza 20555 114489 wikitext text/x-wiki '''Nyamupingidza''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Mazwi ari pedyo: [[Mupinga sezita]]; [[Mupingidza sezita]]; [[Chapinga sezita]]; [[Mhinga sezita]]; [[Chapingidza sezita]]; [[Kapinga sezita]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[MaZulu]] vanoti '''mpingi''' (n. small stump of mealie cob) vachireva chimedu che[[muguri wechibage]]. *MaZulu vanoti '''mpingiza''' (Gather remnants of mealie-cobs left when harvesting) kunganidza [[chibage]] chinosarira pakukohwa. *[[VaGungu]] vanoti '''kubinga''' (v. expel, send away, dismiss, chase away, exorcize) vachireva [[kudzinga]]. *[[Kinande]] vanoti '''omupingi''' (n. a worker, a farmer) vachireva [[mushandi]] kana [[murimi]]. *[[Taabwa]] inoti kupinga (Carry a load placed in the middle of a pole to be held by two people). *[[Taabwa]] inoti mupingo (n. A double bundle carried by a single man at the ends of a stick). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] au2f4qtzcjdrdwtagjafpffp3cp5d3k Chiporombe 0 16599 114501 81591 2026-09-07T20:07:49Z JayMezza 20555 Replaced content with "*[[Chiporombe sezita]] (a family name). *Chiporombe {{Kujekesa}}" 114501 wikitext text/x-wiki *[[Chiporombe sezita]] (a family name). *Chiporombe {{Kujekesa}} hc2y9a5j56hk37aq892t46usul4ts1w Chikota sezita 0 16860 114524 108139 2026-09-08T03:15:35Z JayMezza 20555 114524 wikitext text/x-wiki Chikota izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Zambia]]. *Mazita ari Pedyo: [[Mukota sezita|Makota]], [[Chakota sezita|Chakota]]; [[Rukota sezita|Rukota]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Sangho]] vanoti kota (big, large, enormous, important, superior) kureva [[huru]]. *[[Sangho]] vanoti kota zo (n. dignitary, elder, important person). *[[Sangho]] inoti kota maboko (n. thumb). [[Maconde]] inoti chikota (sweet millet stalk) kureva [[ipwa]]. *[[Kimbundu]] vanoti ukota (superiority). Mamwe mazwi: kikota (n. old) kureva [[chitsaru]]. *[[Kimbundu]] vanoti rikota (the oldest, the biggest, the biggest, the superior, above in hierarchy). *[[Kinande]] vanoti erikota (mature, become very old; last a long time in human life, animal or vegetable). *[[Taabwa]] inoti kukota (v. growing old, to be old, to grow old.). *Taabwa inoti — kote (adj. old, aged, worn). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] h0sia8s6azvyufh2j5l5mxjforfgeuy Chikuse 0 17535 114499 113306 2026-09-07T19:39:02Z JayMezza 20555 114499 wikitext text/x-wiki *Chikuse *[[Chikuse sezita]] (a family name). {{Kujekesa}} tv7csjj15lkhqh5hs1ngthk7dcl5kar Mapendere 0 18369 114511 85759 2026-09-07T21:49:53Z JayMezza 20555 114511 wikitext text/x-wiki *Mapendere *[[Mapendere sezita]] (a family name). {{Kujekesa}} rfp1xitjo8rc5sfjbyh3n1fz9l19or3 Musunga sezita 0 18490 114508 113971 2026-09-07T20:53:02Z JayMezza 20555 114508 wikitext text/x-wiki '''Musunga''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Zambia]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeAfrika anotodzana. *[[Bemba]] inoti musunga (n. Gruel - thin liquid food of oatmeal or other meal boiled in milk or water). *[[VaTaabwa]] vanoti musunga (n. clear porridge; liquid; a type of soup native to DRC). *[[KiTaabwa]] vanoti kusungula (v. soak something in boiling water). *[[VaTaabwa]] vanoti kusungulula (v. to melt) kureva kunyauka. *[[VaTaabwa]] vanoti kusunguluka (v. to melt; to liquefy) kureva kunyauka. [[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]] [[Category:Mazita eVanhu muZambia]] 3pou0qmt53tagua2ubmu7m98do9u4sa Chiororo sezita 0 20793 114486 113994 2026-09-07T17:14:21Z JayMezza 20555 114486 wikitext text/x-wiki Chiororo izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Izwo iri rinogona kunyorwa rakati [[chiwororo]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Lenje]] vanoti '''olola''' (v. make straight; straighten) kureva kutwasura. *[[Lenje]] vanoti '''oloka''' (be straight, level, flat). *[[VaTaabwa]] vanoti kuororoka (to be straight, not crooked). *[[VaTaabwa]] vanoti kulungika (to make straight). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] e32jc71anperzk24tvjs0d84sluhhuy Maruru sezita 0 21592 114497 113294 2026-09-07T18:48:22Z JayMezza 20555 114497 wikitext text/x-wiki Maruru izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Kenya]]. *Mazwi ari pedyo: [[Nemaruru sezita]]; [[Nyamaruru]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Kune tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi: *[[VaDigo]] vanoti maruru (hasty, hastily) kureva [[kuchimbidzika]]. *[[VaWabo]] vanoti maruru (hurry, impatience) kureva [[kuchimbidzika]]. *[[Herero]] inoti omaruru kana ombiira (beer) kureva [[hwahwa]]. Mamwe mazwi: ruru (bitter) kureva [[zvinovava]]. *Herero inoti omeva omaruru (bitter water- used for beer). *[[VaGungu]] vanoti kilulu (adj. adj. bitter or sour tasting). *[[VaFwe]] vanoti ku-rura (to be bitter). Mamwe mazwi: bururu (n. bitterness) kureva kuvava. *[[Kimbundu]] inoti kulurisa (v. to salt; add salt) kuisa [[munyu]]. *[[Luganda]] vanoti amalule (n. sourness; rancidity) kureva kuvava. *[[Kiwanga]] inoti omalulu (fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot). *[[VaZigula]] vanoti lulu kana malulu (n. sapphire) kureva mhando yedombo rinoyevedza. [[Category:Mazita eVanhu muKenya]] [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] a39zvlg3aegq3bkdn5jdxi42odm3a8d Mutauro we Bantu 0 23566 114485 107187 2026-09-07T12:32:39Z EmausBot 1292 Fixing double redirect from [[Mitauro ye Chibantu]] to [[Mitauro ye ChiBantu]] 114485 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mitauro ye ChiBantu]] hbi2jw7hol1c6l4wds8mum69h5j784e Nyaruviro sezita 0 24082 114510 108810 2026-09-07T21:43:14Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 114510 wikitext text/x-wiki Nyaruviro izita rinowanikwa muZimbabwe. *Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Nyaruviro; Tendayi Nyaruviro; Benjamin Nyaruviro; Tinashe Nyaruviro. *Mazita ari pedyo: [[Nyambiro sezita]]. ==Mitauro yeBantu== *[[VaNyungwe]] vanoti luwiro (speed, race). [[Yao]] inoti mbirimo (haste; diligence). *[[VaLenje]] ne[[VaYao]] vanoti luwilo (a race, fast, speed) vachireva [[spidhi]]. *[[Shimaore]] vanoti mbio (adv. quickly, fast, rapidly, speedily) kureva kukasira. *[[Barotse]] ne[[BaKalanga]] lubilo (speed, in running; rapid pace; a race) richireva [[spidhi]]. [[Nyakyusa]] vanoti ulubilo kureva [[mujawo]]. [[VaTumbuka]] vanoti mwaluwiro (fast, quickly). *[[VaChewa]] ne[[Manganja]] vanoti liwiro (speed), kureva [[spidhi]]. *[[VaGwere]] mbiro (race, running, athletics; act of running at a fast pace) kureva [[mujawo]] wekumhanya kana kufambisa netsoka. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] o8ii1qdcs8hjhljwfd7yvdvduhq3ki6 Muranda sezita 0 24813 114495 114387 2026-09-07T18:27:00Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 114495 wikitext text/x-wiki Muranda izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Bemba]] vanoti bulanda (n. calamity; grief) kureva jambwa. *[[Bemba]] vanoti mulandu (n. cause; reason) kureva [[chikonzero]]. *[[VaTaabwa]] vanoti bulanda (n. poverty) kureva [[hurombo]]. *[[VaTaabwa]] vanoti mulanda (n. Destitute). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] i4rkd3k08e0ezt0pehhup8v4tjupgny Karadzandima sezita 0 25107 114498 2026-09-07T18:53:19Z JayMezza 20555 Created page with "Karadzandima izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *[[Kuradza ndima]] kupedza mwaka wese munda usina kurimwa. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Kune tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi: *[[VaTaabwa]] vanoti kilalila (One-year-old cassava) kureva [[mufarinya]] une gore rimwe. *[[VaTaabwa]] vanoti kilalu (three-year-old..." 114498 wikitext text/x-wiki Karadzandima izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *[[Kuradza ndima]] kupedza mwaka wese munda usina kurimwa. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Kune tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi: *[[VaTaabwa]] vanoti kilalila (One-year-old cassava) kureva [[mufarinya]] une gore rimwe. *[[VaTaabwa]] vanoti kilalu (three-year-old cassava) kureva [[mufarinya]] une makore matatu. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] b3p2b2rl74lv4099gc6lokhnic8w16q Chikuse sezita 0 25108 114500 2026-09-07T19:41:47Z JayMezza 20555 Created page with "Chikuse izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaZigula]] vanoti kuse kana kweise (outside, out). *[[VaZigula]] vanoti kukusanya (v. gather together; get together. gathering together) *[[VaTaabwa]] vanoti mukusi (n. pastor, minister, shepherd). Category:Mazit..." 114500 wikitext text/x-wiki Chikuse izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaZigula]] vanoti kuse kana kweise (outside, out). *[[VaZigula]] vanoti kukusanya (v. gather together; get together. gathering together) *[[VaTaabwa]] vanoti mukusi (n. pastor, minister, shepherd). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] bx0bsvwec3vw0slrggtoq9b2ycnbtln Chiporombe sezita 0 25109 114502 2026-09-07T20:09:14Z JayMezza 20555 Created page with "Chiporombe izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaTaabwa]] vanoti mpolombo (n. flute). *[[MaZulu]] vanoti '''pholomba''' (Place snuff in the mouth) vachireva kuisa fodya [[mukanwa]]. *[[Kinande]] vanoti '''oluholo''' (death, mourning) kureva [[rufu]] kana ku..." 114502 wikitext text/x-wiki Chiporombe izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaTaabwa]] vanoti mpolombo (n. flute). *[[MaZulu]] vanoti '''pholomba''' (Place snuff in the mouth) vachireva kuisa fodya [[mukanwa]]. *[[Kinande]] vanoti '''oluholo''' (death, mourning) kureva [[rufu]] kana [[kuchema mufi]]. Mamwe mazwi: '''áyiry’okó lúhólo''' (he went to mourn). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] agrsdt7pr9uclas5bot2iq4o7vtx2wb Makoronga 0 25110 114506 2026-09-07T20:31:47Z JayMezza 20555 Redirected page to [[Goronga]] 114506 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Goronga]] dcdl3be2z6xvceh8sqxwll244dpf8p9 Mukoronga 0 25111 114507 2026-09-07T20:32:10Z JayMezza 20555 Redirected page to [[Goronga]] 114507 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Goronga]] dcdl3be2z6xvceh8sqxwll244dpf8p9 Mapendere sezita 0 25112 114512 2026-09-07T21:50:08Z JayMezza 20555 Created page with "'''Mapendere''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaTaabwa]] vanoti kupendela (v. to pile the charcoal in the kiln). *[[VaTaabwa]] vanoti kupenda (v. to count, to enumerate, when it concerns an entire series). *[[Sangho]] vanoti pendere (beauty, beautiful) k..." 114512 wikitext text/x-wiki '''Mapendere''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi. *[[VaTaabwa]] vanoti kupendela (v. to pile the charcoal in the kiln). *[[VaTaabwa]] vanoti kupenda (v. to count, to enumerate, when it concerns an entire series). *[[Sangho]] vanoti pendere (beauty, beautiful) kureva [[runako]]. *[[Sangho]] vanoti pendere (young. youth). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] jpslbf9w6silfh4c0qa3sc07jxjubgw Mpelo sezita 0 25113 114513 2026-09-07T22:08:40Z JayMezza 20555 Created page with "'''Mpelo''' izita remhuri rinowanikwa ku[[South Africa]] Botswana ne[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti mpela, mpelezyo (n. end, extremity). *[[Taabwa]] vanoti mpela (n. bout - a short period of intense activity of a specified kind). *[[Taabwa]] vanot..." 114513 wikitext text/x-wiki '''Mpelo''' izita remhuri rinowanikwa ku[[South Africa]] Botswana ne[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti mpela, mpelezyo (n. end, extremity). *[[Taabwa]] vanoti mpela (n. bout - a short period of intense activity of a specified kind). *[[Taabwa]] vanoti kupelela (To be at the end, at the extremity of a line, of a series). [[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]] 8v3kholn51fgl859g33z1a9cvfx3gce 114514 114513 2026-09-07T22:14:29Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 114514 wikitext text/x-wiki '''Mpelo''' izita remhuri rinowanikwa ku[[South Africa]] Botswana ne[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti mpela, mpelezyo (n. end, extremity). *[[Taabwa]] vanoti mpela (n. bout - a short period of intense activity of a specified kind). *[[Taabwa]] vanoti kupelela (To be at the end, at the extremity of a line, of a series; last). *[[Taabwa]] vanoti kupelela (to be the last in a series). [[Category:Mazita eVanhu muSouth Africa]] 56q8num12v957cqwbwfwt6r94vaup12 Chikazaza sezita 0 25114 114519 2026-09-07T22:37:27Z JayMezza 20555 Created page with "Chikazaza izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti kupenda (v. to list a series). *[[Mang'anja]] vanoti '''kazaza''' (a load suspended from a pole carried on the shoulders of two people) vachireva katundu kakatembedzanwa pachitanda pamafudzi evanhu..." 114519 wikitext text/x-wiki Chikazaza izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti kupenda (v. to list a series). *[[Mang'anja]] vanoti '''kazaza''' (a load suspended from a pole carried on the shoulders of two people) vachireva katundu kakatembedzanwa pachitanda pamafudzi evanhu vaviri. *[[VaGiryama]] vanoti '''ku-kaza''' (v. to go on with) vachireva [[kuenderera]]. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] g095qdcpkuogb21y3eor7ywlpyi77x9 114520 114519 2026-09-07T22:39:05Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 114520 wikitext text/x-wiki Chikazaza izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]]. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Taabwa]] vanoti mukaza & mukanza (n. Obstinacy; stubbornness; wilfulness). *[[Mang'anja]] vanoti '''kazaza''' (a load suspended from a pole carried on the shoulders of two people) vachireva katundu kakatembedzanwa pachitanda pamafudzi evanhu vaviri. *[[VaGiryama]] vanoti '''ku-kaza''' (v. to go on with) vachireva [[kuenderera]]. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] ki7rpw98w2fguvp24jrilx7gqm9hplu