Wikisource:Scriptorium

Wikisource sourceswiki https://wikisource.org/wiki/Wikisource:Main_Page MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Special Talk User User talk Wikisource Wikisource talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Page Page talk Index Index talk Author Author talk TimedText TimedText talk Module Module talk Translations Translations talk Wikisource:Scriptorium 4 187 1361924 1361782 2026-09-01T13:51:56Z Trizek (WMF) 134846 /* Wishlist 2027, invitation to share feedback */ new section 1361924 wikitext text/x-wiki {{scriptoriumhead}} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (UTC)  == Support for Bodo Wikisource (Ws/brx) on Wikimedia Incubator == Hello, I am working on setting up Bodo Wikisource (language code: brx) on Wikimedia Incubator. I would like guidance on ProofreadPage, Index creation, and language approval process. Bodo is an officially recognized language of India and is written in Devanagari script. Thank you. [[User:Bkbrahma1|Bkbrahma1]] ([[User talk:Bkbrahma1|talk]]) 07:37, 21 January 2026 (UTC) == Page language == It is possible to change page language from default to Lingua Franca Nova (<code>lfn</code> for [[Main Page/Lingua Franca Nova]], [[La Prea a Senior]] and [[Jura de Hipocrate]]? Thanks in advance. [[User:Evelino Ucelo|Evelino Ucelo]] ([[User talk:Evelino Ucelo|talk]]) 17:10, 5 February 2026 (UTC) == Best place to translate meta-works about the capture of knowledge? == There are some interesting freely licensed works about librarianship, archiving, and the like. E.g. this recent paper on [https://drive.google.com/file/d/1VMkNDcY1KBH1YV0QOVGs38o6eetUTddj/view Content Authenticity and Provenance ] -- which are often in just one language and not well indexed, but bear preserving and translating. Is there a good WS project or collection for such things? Does it make sense to have a language-neutral wikiproject for collecting this type of knowledge across the field? [[User:Sj|Sj]] ([[User talk:Sj|talk]]) 18:52, 11 February 2026 (UTC) :{{en|My initial thought is that it makes the most sense to transcribe the original text on [[:en:]] (or whatever the source language is) and then allow the other languages' projects to pursue their own translations in accordance with their own policies. Perhaps coordination could be done via a multilingual wikiproject, like [[Wiksource:WikiProject Translations]] or similar. I've just started looking around the multilingual wikisource myself so I'm not sure if we have any more infrastructure than the mere ''possibility ''of organizing such a thing. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 22:43, 2 March 2026 (UTC)}} == Did some Author category cleanup, thinking about next steps == {{en| Good morning all, I recently moved around a bunch of categories in [[:Category:Authors]]. Notable additions include [[:Category:Authors by language]], [[:Category:Authors by profession]]. I also updated [[WS:LANG]] to include a column for language-specific Author categories, which are also (generally) collected in [[:Category:Authors by language]]. There is presently no consistent organization for the language author categories, which I think is fine, but I'd be interested in making some kind of consistency which we can use going forward. : My thinking is that we could create categories like [[:Category:eng authors]] or [[:Category:zho authors]] for all of the languages represented here on multi-language wikisource with ISO-639 codes. Then, either redirect those pages to their respective language-specific Author categories (when they exist); or use them as their own category which would then be categorized into both the language's category and [[:Category:Authors by language]]. For example, [[:Category:lv authors]] would redirect to the Latvian-language [[:Category:Autori]], while [[:Category:tpn authors]] would serve as the equivalent Tupi-language category. This would help provide some useful infrastructure to support new languages works and authors in the future. : Thoughts? I'm open to suggestions. Don't want to be overly English-oriented, or create too much administrative burden for new users and language content. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 18:26, 3 March 2026 (UTC)}} :{{en|An additional thought: I think it would be helpful if we created category pages for each ISO 639-1 code, possibly -2 or -3 as well for at least the languages included on multilingual wikisource and on their own subdomains. These would generally redirect to the language categories. For example, [[:Category:en]] would redirect to [[:Category:English]], [[:Category:lv]] would redirect to [[:Category:Ladin]], [[:Category:Ru]] would redirect to [[:Category:Русский]]. This would just be helpful for quickly categorizing works without having to find the specific "correct" category. Again, let me know what you think. [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 23:34, 3 March 2026 (UTC)}} :Update to this, I think I really like the solution tried on [[:Category:Pt Português (Portuguese)]], a combination of ISO-639, emic/native language name, and language name in English. I would propose that we move all language categories (ie in [[:Category:Languages]]) to this scheme. Recognizing of course that it can be tricky to mix rtl and ltr systems, as well as across different scripts. Even so, this seems a fair and usable solution. For example: :* [[:Category:English]] -> [[:Category:En English (English)]] :* [[:Category:Ancient Greek]] -> [[:Category:Grc Ἀρχαία ἑλληνική (Ancient Greek)]] :* [[:Category:Polski]] -> [[:Category:Pl Polski (Polish)]] :* [[:Category:Русский]] -> [[:Category:Ru Русский (Russian)]] :* [[:Category:Mingrelian]] -> [[:Category:Xmf მარგალური (Mingrelian)]] :* [[:Category:سِنڌِي]] -> [[:Category:Sd سِنڌِي (Sindhi)]] :Again, let me know what you think. Obviously changing category names can be a huge pain but I think long-term this is as good a plan as any. :[[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 18:23, 14 April 2026 (UTC) ::{{ping|Mathmitch7}} That's indeed a point in which I stumbled and wanted to act upon. I have no opposition to your change. :) Anything that brings a strand of consistency in this mess is welcome. ::For the record -- and this is not meant to hinder your action, just putting ideas out there, -- I was thinking of making category names something much more mechanical, like <code>Category:Works:ru</code> and <code>Category:Authors:ru</code> (or equivalent, as you initially suggested), and then have a gadget that could come by on the client-side and alter the displayed category name depending on the selected language of the user, e.g. if one selects Spanish, those would appear as "Obras (ruso)" and "Autores (ruso)" respectively. This has the advantage of fully implementing the internationalisation ideals of this project, a Spanish speaker should be ideally be able to have the entire project's structural text (i.e. any text that isn't a work transcription) in Spanish. Furthermore, while "native name (english name)" may look perfectly fine for things like Polish, as soon as you get to extinct langauges, or minority languages without a standard orthography, things get problematic. For example, taking from your list, "Ἀρχαία ἑλληνική", does not really mean "Ancient Greek" as ancient Greeks would call it, but rather it's the modern name in ancient spelling (again, it would still be the best option available, so feel free to go with your change), and when it comes to languages like Sumerian, Ugaritic or Ancient Egyptian, what do we put in the native name? In many cases there will be something, but who would that be useful for, except mummies coming back from the dead? This ultimately boils down to an important division that was not well taken into consideration in the Wikisource movement in general: the distinction between ''content languages'' (the language in which the transcribe works are into) and the ''working languages'' (in which the UI appears, a site operates and a community communicates). This is also why, in my opinion, splitting Wikisources into subdomains was a particularly near-sighted move, why does should reading a Latin text come at the price of having Latin UI? Why should there be an entirely separated set of infrastructure (modules, templates) just on the criterion of the language the transcribed work transcribing is in? The split, driven by technical limitations that we had at the time which can easily be fixed in other ways now (like right-to-left text, which prompted the first subdomain, Hebrew Wikisource, which had this catastrophic domino effect) is showing its failure in almost every aspect, both moral and technical, and those paying the price are the minority languages, whose editors are forced to work in this graveyard of incoherent and unmaintained infrastructure, with the hope of getting their own subdomain, only to be then further alienated from the rest of the community once achieved, helpless to infrastructural bugs and vandalism. ::Enough rambling, back to the issue at hand, the proposed gadget idea. Making one is not something impossible, as we have something similar in English Wiktionary, [[wikt:en:MediaWiki:Gadget-categoryTreeLanguageNames.js]], by the excellent coder @[[User:Surjection|Surjection]], where for example if you are on [[:wikt:en:Category:Cats]], the subcategory <code>Category:ru:Cats</code> will display as "Category:ru:Cats [Russian]". A while ago, I tried implementing a similar thing here, but I remember running in a number of technical difficulties. A difference in implementation was that on enwikt the scope is much more limited -- the only needed display language is English, -- and since that project employs some non-ISO language codes, the most sensible idea was to have a project-specific JSON to house all the code-to-language correspondences, [[wikt:en:Module:languages/code to canonical name.json]], meanwhile here we need to have the name for every language in every language, with all the fallback rules, which is why we are better off relying on the central Wikimedia database that contains all of that. I cannot remember what ultimately stopped me from finishing this gadget, I think the implementation was getting too hacky. ::'''TLDR''': There are some ultimate issues that you will encounter trying to implement this for every language, but anything would be better than what we have now, so feel free to do it. :) [[User:Catonif|Catonif]] ([[User talk:Catonif|talk]]) 13:44, 15 April 2026 (UTC) :::All these points are well-met (Maybe someday we can re-unite the wikisources :') ). I think that ultimately organizing the kind of gadget you describe is a good plan, and my proposal is an adequate in-between step. I'd maybe like to hear at least one other editor's thoughts on the matter before going ahead with that big of a change, though. :::Maybe analogous categories would be [[:Category:En English Authors]] and [[:Category:Co Autori in corsu (Corsican authors)]]. I don't know, nothing is perfect. :::Do you happen to know if there's a good way to change a category's name other than just moving its page, finding everything that links there, and changing them individually? Do other wikis just use bots? :::— [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 18:50, 15 April 2026 (UTC) ::::You are thinking about [[commons:Help:Gadget-Cat-a-lot]] [[User:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[User talk:Ignacio Rodríguez|talk]]) 03:48, 16 April 2026 (UTC) == TEI (Text Encoding Initiative) gadget == {{ping|Pecha-pema|Abhignkr47|Saaifa|Mathmitch7}} and anyone interested. Greetings, pleasure to meet you and sorry to disturb. Apologies for writing in English. You appear to be the most active on Multilingual Wikisource of the latest days. I'm sorry for whoever interested I did not alert, I did not want to send out too many unwanted pings. In short, I have written a gadget that can render [[w:Text Encoding Initiative|TEI XML]]-format texts as HTML. (You can turn it on in your preferences and check how it handles [[TEI:Fare i ri ëvetar shqip]]. A brief explanation is at [[Wikisource:TEI Gadget]].) It is a format used for a more scholarly kind of transcription, mainly used for palaeography, manuscripts or thorough critical digital editions. This is not meant as a replacement of the current situation but a way to better digitalise the cases which are not well-handled by Wikitext. For technical reasons, mostly about security, the solution requires a new namespace (i.e. the thing that comes the colon in a page title, like <code>Page:</code> or <code>Talk:</code>), so I have to file a technical request for the namespace <code>TEI:</code>. As regrettably scatterful as this project is, I assume that such a change would not be carried through without an attempt at a discussion with other editors. For this reason, I ask here whether any of you would oppose such a change. Thank you for your love of writing, and the work you do to record it. :) [[User:Catonif|Catonif]] ([[User talk:Catonif|talk]]) 16:23, 13 March 2026 (UTC) {{en|Personally I'm fine with having a TEI: namespace or something similar. Support for this kind of document format would be very helpful and putting TEI documents into their own namespace seems like a good way to integrate it with our existing workflow, using a TEI: page as a source and then transcluding it to a normal "work" namespace using a template/Lua module. : However, I would like to see us think about how we could use TEI or TEI markup alongside the existing Page transcription and transclusion workflow. I think one of the best things about Wikisource is that pages in the mainspace are generally linked back to their source scan in an easily verifiable, traceable, and auditable way. Although TEI is great for transcriptions, I don’t yet see an analogue for that particular type of "backing" to a scan. The example document you link has source information, but some work would need to be done to get to something as granular as what we already have for scan verification and to support proofreading efforts. : That all being said, if the gadget works and TEI-XML is as robust as it appears to be, I’m fine with doing what must be done to implement support for it. If that includes a special namespace, at least here on multilingual ws, I '''support'''. Cheers! -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 19:45, 13 March 2026 (UTC)}} ::Hello, thanks for your thoughts and your support! :) I agree that scan-backed transcription is the strongest point of boast for Wikisource. The thing is that the transformers are very versatile, which isn't well visible by the example I gave, which only shows two almost-identical transformer schemes, with the only difference being script (if it can help get the idea, the green-boxed header is also generated by a transformer of the same structure.) With this in mind, my thought was to have "Original scan" as one of the selectable transformers (i.e. a column), which is fairly easily doable, just requires for the transformer to ignore all tags, except for <code><pb/></code> ("page break"), which would show the images. ::I was going to implement this, I didn't because there is an unrelated [[phab:T418178|ongoing bug]] which makes the pages of DJVU files not display. See for example [[Page:Veqilharxhi - Ëvetar (1845).djvu/1]] (the same work already in wikitext). The page image used to work a while ago. So for now it would have looked like a bunch of error messages in mainspace. But it's definitely doable once the bug is fixed. :) ::This to me is also a way to make the scans more immediately accessible to the reader. I find them to be very valuable, especially in cases of manuscripts and other kind of texts in which TEI in particular shines, and having scans into a separate namespace always felt a bit like hiding them to me. The idea of having them user-toggleable seemed quite neat. ::Admittedly, it is true that it will never be as easy. TEI is inevitable much more cumbersome, difficult to learn and master, and in many cases harder to read from the source. The main workspace of editors using will most likely never be the Wikisource editor box, but rather VS Code with the "Scholarly XML" extension (AFAIK, most accessible widely used TEI environment), or similar software. For these reason, I emphasise that that TEI is meant for those who particularly have a lot of time and dedication at their disposal, and are willing to go through the hardships that are required to get something of academic quality. The vast majority of texts will be kept in wikitext. [[User:Catonif|Catonif]] ([[User talk:Catonif|talk]]) 20:32, 13 March 2026 (UTC) :What are the security concerns of having such a namespace enabled and how would you deal with them? Recently there was a mass deletion of random articles in multiple wikis because of a personal JS script gone rogue. PS: (I am well in favor of offering the wide community a sufficiently good for them standard for transcribing. Also I guess there is plenty of text already transcribed this way we could incorporate.) [[User:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[User talk:Ignacio Rodríguez|talk]]) 11:36, 1 April 2026 (UTC) ::{{ping|Ignacio Rodríguez}} Sorry for the late reply, I didn't see your message, and thank you for your support. Since my post here I have come to a solution, which is to handle the TEI-to-HTML transformation within Lua, and let the gadget only handle the columns display. This has a number of disadvantages: JavaScript is much better at handling XML (it was infact built for that purpose), now a separate [[Module:XML|Lua XML parser]] is required and we are likely to hit Lua's memory limit with files too large, while a pure JS implementation was much easier to maintain and had no limitations. However we cannot let just any editor write JavaScript that runs on other people's browsers, as the event you mention exemplifies, so the script pages would have needed to be protected under some specific right. But being able to edit and write these scripts is such a central thing for my intended versatile implementation of TEI that I would rather hit the memory limit rather than only allowing very few people to benefit from the infrastructure. As such, the security justification should be gone once I fully implement the Lua solution, and the namespace will be requested only for conceptual reasons. [[User:Catonif|Catonif]] ([[User talk:Catonif|talk]]) 20:24, 12 April 2026 (UTC) :::@[[User:Catonif|Catonif]] maybe it would be better in the long run to build a TEI MediaWiki extension. The gadget is fine by now, but memory limits are concerning. I am no coder but I can cheer you up. For the record I support the creation of the TEI Namespace. [[User:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[User talk:Ignacio Rodríguez|talk]]) 22:44, 12 April 2026 (UTC) ::::{{ping|Ignacio Rodríguez}} Absolutely agreed. There exist, in fact, [[mw:Extension:TEI]] and [[mw:Extension:CETEIcean]], which I tried testing around, on my own installing of MediaWiki. These are not very well documented projects and it was quite difficult to untangle something out of the code, but to me these seem overly complicated systems with a much more limited outcome, lacking the versatility that TEI was built with in mind, hence not very fit for a project like Wikisource. Furthermore, Extension:TEI, from a quick glance, does not appear to be fully TEI-compliant, allowing for questionable tag names (see [https://github.com/wikimedia/mediawiki-extensions-TEI/blob/master/includes/Converter/TeiToHtmlConversion.php here]), as <code><hi-rend-big></code> instead of <code><hi rend="big"></code>, while CETEIcean is not HTML-compliant, as you can see from your inspector on [https://codecs.vanhamel.nl/Cetei:AU-test this example], with tag names like <code><tei-p></code> in the HTML fed straight to the browser. I had even tried making my own extension, only to realise that it is much beyond my capabilities, and eventually settled for an awkward Lua implementation. Then I got the idea of a much cleaner JavaScript system, only to come back to Lua in the end for the reasons described. My hope is that my implementation is merely a proof of concept for someone more knowledgeable to notice and make better. [[User:Catonif|Catonif]] ([[User talk:Catonif|talk]]) 22:42, 13 April 2026 (UTC) :::::I see. I was hoping it was within your capabilities. You seem to be very skilled as both those implementations are neat. Maybe you should import some more works in that format, so we grow the need and visibility of the project. If I ever stumble upon some interesting TEI-proofread Spanish works, I might give this a try [[User:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[User talk:Ignacio Rodríguez|talk]]) 12:50, 14 April 2026 (UTC) == Images for "toki soweli tan jan Beatrix Potter" are broken because of an incorrect thumbnail size == When trying to edit [[toki soweli tan jan Beatrix Potter]], all of the page images are broken. (Example: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Toki_soweli_tan_jan_Beatrix_Potter.pdf/page938-872px-Toki_soweli_tan_jan_Beatrix_Potter.pdf.jpg Page 938], obtained from the "Image" tab at the top of [[Page:Toki soweli tan jan Beatrix Potter.pdf/938]]) It looks like this is because the images are using 872px as the thumbnail size. Setting the size of the thumbnail manually in the URL to 960px (or any of the other sizes listed [https://www.mediawiki.org/wiki/Common_thumbnail_sizes here]) fixes the issue ([https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Toki_soweli_tan_jan_Beatrix_Potter.pdf/page938-960px-Toki_soweli_tan_jan_Beatrix_Potter.pdf.jpg fixed URL for page 938]). Is there a way for the default thumbnail size be changed to something other than 872px so the images show up properly in the editor? Thanks in advance. [[User:Tymewalk|Tymewalk]] ([[User talk:Tymewalk|talk]]) 03:47, 19 March 2026 (UTC) {{en|This strikes me as a weird quirk or possible bug in ProofreadPage. I can confirm that I get the same kind of broken page image, using Firefox 148.0.2 for Windows, and the Monobook skin. I’ll see if I can force a fix by just purging some pages here and on commons, as sometimes that fixes issues with PDFHandler. Otherwise, we can try posting over to [[:mw:Project:Village Pump]] and see if anybody knows if it’s related to a known and tracked issue, or if it needs a new issue reported. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 18:23, 23 March 2026 (UTC)}} == Proposed changes to [[Main Page]] == I think we should: #Move it to [[Wikisource:Main Page]] and #Include some text introducing that this is a stand-alone wiki, not just a portal. I think we should explain that this wiki hosts: #*Multilingual works #*Works in a language with too small a corpus #*Works that are incubating to a subdomain #*Works that are made up of non-linguistic content #*Works with languages that have subdomains but that won't accept a particular work for whatever reason Thoughts on these changes? —[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 06:20, 25 March 2026 (UTC) {{en|I think about this a lot, and I don’t have a great answer. Honestly, my ideal would be to split multi-lingual WS into mul.wikisource.org, and organize it as its own project, and make this main wikisource.org ''just'' a portal to those other sites, similar to how Wikipedia works (and by default redirecting all traffic to specific pages to the page on mul.ws). I think that would be clearer to people, including editors. However, that’s a pretty big change, and I wouldn’t move forward with it without substantial discussion both here and at individual language subdomains. : In the meantime, I think your proposal’s points are reasonable. I don’t see a particular reason to move the main page to [[Wikisource:Main Page]], but everything else seems fine. I would also add that the main page should specifically say "Welcome to Multilingual Wikisource." -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 13:01, 30 March 2026 (UTC)}} : I agree with Mathmitch7. Moving to mul.wikisource.org seems like a good idea. Like Wikidata and Wikispecies, we should have a centralized and organized Main Page for each language using Extension:Translate --[[User:Namoroka|Namoroka]] ([[User talk:Namoroka|talk]]) 09:27, 4 April 2026 (UTC) ::I support revising our Main Page. Yet to split multi-lingual WS into mul.wikisource.org sounds excessive for now.--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 03:56, 6 April 2026 (UTC) :::That's fair enough. Even so, multilingual WS has over 61,000 pages in the main namespace, about double the size of [[:pt:Wikisource:Página_principal|Portuguese Wikisource]]. Just saying that splitting it off may be a good idea. But again, it's a bigger discussion. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 18:18, 6 April 2026 (UTC) : Here’s some proposed wording in English. Let me know if that seems adequate: {{border|'''Welcome to Wikisource''', the free library that anyone can improve. This is '''Multilingual Wikisource''', a site for works in all languages, and for connecting different language-specific Wikisource projects. Works on this site include: * [[:Category:Mul (Multiple languages)|Works in multiple languages]] * Works in languages that do not have their own language subdomain (for example, languages with a small corpus) * [[:Category:Zxx (No linguistic content)|Works made up of non-linguistic content]] * [[:Category:Languages with subdomains|Works in languages that have language subdomains]], but cannot be hosted on those sites due to their site-specific policies}} --[[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 19:39, 6 April 2026 (UTC) :That's a nice shot and it finally makes clear on the homepage what this site is. —[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 02:33, 7 April 2026 (UTC) ::This has been open for a couple of months and I feel like there's sufficient opportunity to complain if someone doesn't like the changes. ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 07:12, 5 June 2026 (UTC) :::{{Support}}.--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 03:54, 6 August 2026 (UTC) == Upcoming Wikimedia Café meetup regarding the [[:meta:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|the 2026-2027 Wikimedia Foundation Annual Plan]] == {{tmbox | image = [[File:Wikimedia Café logo in plain SVG format.svg|45px]] | type=notice | text = Hello! There will be a '''[[:meta:Wikimedia Café|Wikimedia Café]]''' meetup on '''Saturday, 11 April 2026 at 14:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1775916000 timestamp conversion tool]), focusing on the [[:meta:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|the 2026-2027 Wikimedia Foundation Annual Plan]]. The featured guests will be [//meta.wikimedia.org/wiki/User:KStineRowe_(WMF) Kelsi Stine-Rowe] (senior manager, [[:meta:Movement Communications|Movement Communications]], Wikimedia Foundation), and [//meta.wikimedia.org/wiki/User:Samwalton9_(WMF) Sam Walton] (senior product manager, [[:mw:Moderator Tools|Moderator Tools]], Wikimedia Foundation). In addition to this Café session, [[:meta:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration|several additional meetings regarding the Annual Plan are listed on the Collaboration page]], and you may participate on the [[:meta:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. This Café meetup will be approximately two hours long. Attendees may choose to attend only for a part. Please see the Café page for more information, including [[:meta:Wikimedia Café#Signups for the April 2026 session|how to register]]. [[File:Buntstifte Eberhard Faber crop 64h.jpg|860px|alt=cropped image of colored pencils]] }} [[User:Pine|Pine]] ([[User talk:Pine|talk]]) 05:18, 29 March 2026 (UTC) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:''' Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:''' To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:''' We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:11, 3 April 2026 (UTC)  :Hi all, as far as I can tell, multilingual Wikisource is not affected by this change at all. Let me know if you think otherwise. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 17:45, 6 April 2026 (UTC) == Tech News: 2026-15 == <section begin="technews-2026-W15" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:19, 6 April 2026 (UTC)  == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[User:Schlurcher|Schlurcher]] ([[User talk:Schlurcher|talk]]) 07:59, 7 April 2026 (UTC) : Hi, you can submit this request over to [[:en:Wikisource:Scriptorium#Bot_approval_requests|the en.wikisource Scriptorium]] under the "Bot Requests" section, and it will get more targeted en.ws attention. If you'd also like to submit your request to Multilingual Wikisource (this site), let us know. -- [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 12:47, 7 April 2026 (UTC) ::@[[User:Mathmitch7|Mathmitch7]]: This request was made for the project ''sourceswiki'' so the multilingual wikisource (this site). I also plan to request each individual language like ''enwikisource'', ''dewikisource'' eventually as well. Hope this helps. --[[User:Schlurcher|Schlurcher]] ([[User talk:Schlurcher|talk]]) 08:11, 8 April 2026 (UTC) ::: My apologies, I misunderstood! I '''support''' approving this bot. [[User:Mathmitch7|Mathmitch7]] ([[User talk:Mathmitch7|talk]]) 12:26, 8 April 2026 (UTC) ::::@[[User:-jkb-|-jkb-]], @[[User:Koavf|Koavf]], @[[User:Ooswesthoesbes|Ooswesthoesbes]], @[[User:TunnelESON|TunnelESON]]. Please let me know if Bot status can be granted. --[[User:Schlurcher|Schlurcher]] ([[User talk:Schlurcher|talk]]) 06:52, 17 April 2026 (UTC) :::::@[[User:Schlurcher]]: Looks goed, so granted. --[[User:Ooswesthoesbes|Ooswesthoesbes]] ([[User talk:Ooswesthoesbes|talk]]) 08:07, 17 April 2026 (UTC) == Tech News: 2026-16 == <section begin="technews-2026-W16" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:19, 13 April 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-17 == <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:00, 20 April 2026 (UTC)  == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 00:58, 26 April 2026 (UTC) </bdi>  == Tech News: 2026-18 == <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:06, 27 April 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-19 == <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 May 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-20 == <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 May 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-21 == <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 May 2026 (UTC)  == May 2026 Wikimedia Café meetups regarding the Wikimedia Foundation Annual Plan == <div class="border-box" style="background-color: var(--background-color-warning-subtle, #f8eaba); max-width: 875px; padding: 5px; border: 1px solid black; margin: 5px; color: var(--clr-dark)"> <div class="box" style="float:left; padding-top: 15px; padding-right: 15px;">[[File:Wikimedia Café logo in plain SVG format.svg|75px|alt=The logo for the Wikimedia Café]]</div> Hello! There will be two '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9 Wikimedia Café]''' discussion opportunities during the last weekend of May. Both sessions will focus on the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2026-2027 the 2026-2027 Wikimedia Foundation Annual Plan]. Participants may attend either or both sessions. #'''Saturday, 30 May 2026 at 15:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1780153200 timestamp converter]), at a time friendly to the Americas, Africa, and Europe #'''Sunday, 31 May 2026 at 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1780203600 timestamp converter]), at a time friendly to Asia and the Pacific Café participants are highly encouraged to read in advance [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Sohom_Datta/annual_plan_guide at least this summary of the plan]. Optionally, Café participants are encouraged to read portions of the plan that interest them and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2026-2027 ask questions or provide feedback on the Annual Plan talk page]. Please see the Café page for more information, including [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9#May_2026_meetings_with_a_focus_on_Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2026-2027 tables of timestamp conversions for both sessions], [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9#Agenda._This_will_be_an_approximately_1_hour_Caf%C3%A9_session,_and_is_extendible_for_an_additional_30_minutes_if_needed. the agenda], and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9#How_to_attend_the_session how to register]! [[File:Buntstifte Eberhard Faber crop 64h.jpg|860px|alt=cropped image of colored pencils]]</div> [[User:Pine|Pine]] ([[User talk:Pine|talk]]) 19:53, 21 May 2026 (UTC) == Tech News: 2026-22 == <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:52, 25 May 2026 (UTC)  == Vote now in the 2026 U4C election == <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 May 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-23 == <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 June 2026 (UTC)  == Unable to publish because of hCaptcha failure + IP block (new user) == Hello, I am a new user and I am completely unable to publish any edits on Wikisource. I am facing two compounding issues: hCaptcha does not load on my network. The publish button stays permanently greyed out with an endless loading spinner. I have tried multiple browsers (Firefox, Chrome, Edge), multiple networks including mobile data, and DNS changes to 8.8.8.8 and 1.1.1.1. The browser console shows: Content-Security-Policy: The page’s settings blocked the loading of a resource (frame-ancestors) at <unknown> because it violates the following directive: “frame-ancestors 'self' https://*.wikipedia.org https://*.wikimedia.org https://*.wikibooks.org https://*.wikinews.org https://*.wikiquote.org https://*.wikisource.org https://*.wikiversity.org https://*.wikivoyage.org https://*.wikidata.org https://*.wikimediafoundation.org https://*.wikiworkshop.org https://*.wikifunctions.org https://*.wiktionary.org https://*.mediawiki.org https://*.wmfusercontent.org https://*.w.wiki” When I use Cloudflare WARP to bypass the hCaptcha issue, my IP is blocked. I am stuck between both issues and cannot publish anything at all. I am a student trying to complete a task assigned by my instructor. Thank you. [[User:Vivian Alexander L Nonglait|Vivian Alexander L Nonglait]] ([[User talk:Vivian Alexander L Nonglait|talk]]) 13:06, 8 June 2026 (UTC) :This has been fixed in https://phabricator.wikimedia.org/T428539. [[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] ([[User talk:内存溢出的猫|talk]]) 22:52, 3 July 2026 (UTC) ::Thank you for the update. [[User:Vivian Alexander L Nonglait|Vivian Alexander L Nonglait]] ([[User talk:Vivian Alexander L Nonglait|talk]]) 05:34, 5 July 2026 (UTC) == Tech News: 2026-24 == <section begin="technews-2026-W24" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:30, 8 June 2026 (UTC)  == External book links? == Totally new here and trying to find ways to help! How do I add an external link to a book on an author page? I’ve seen it done a few different ways and I want to check if there’s a preferred way to do it. Thanks so much for any tips! (I can use all the help I can get lol!) [[User:Stampdragon|Stampdragon]] ([[User talk:Stampdragon|talk]]) 18:12, 10 June 2026 (UTC) :You do it in the form of <kbd><nowiki>[https://example.example/ Text to read]</nowiki></kbd>, which results in [https://example.example/ Text to read]. You can read more at [[:mw:Help:Links]]. ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 15:02, 14 June 2026 (UTC) == June 2026 Wikimedia Café meetups regarding the English Wikipedia Editor Reflections project == <div class="border-box" style="background-color: var(--background-color-warning-subtle, #f8eaba); max-width: 875px; padding: 5px; border: 1px solid black; margin: 5px; color: var(--clr-dark)"> <div class="box" style="float:left; padding-top: 10px; padding-right: 10px; padding-left: 10px; padding-bottom: 10px;">[[File:Wikimedia Café logo in plain SVG format.svg|60px|alt=The logo for the Wikimedia Café]]</div> Hello! There will be two '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9 Wikimedia Café]''' discussion opportunities during the last weekend of June. Both sessions will focus on the [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Editor_reflections English Wikipedia Editor Reflections project]. The featured guest in the Café will be [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Clovermoss User:Clovermoss]. Participants may attend either or both sessions. #'''27 June 2026 15:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1782572400 timestamp converter]), at a time friendly to the Americas, Africa, and Europe #'''28 June 2026 03:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1782615600 timestamp converter]), at a time friendly to Asia and the Pacific Please see the Café page for more information, including [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9#How_to_attend_the_session how to register]! [[File:Buntstifte Eberhard Faber crop 64h.jpg|860px|alt=cropped image of colored pencils]]</div> [[User:Pine|Pine]] ([[User talk:Pine|talk]]) 03:57, 15 June 2026 (UTC) == Tech News: 2026-25 == <section begin="technews-2026-W25" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 June 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-26 == <section begin="technews-2026-W26" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:05, 23 June 2026 (UTC)  == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr"> You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|talk]])</bdi> 17:12, 23 June 2026 (UTC)  == Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki == <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 June 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-27 == <section begin="technews-2026-W27" /><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:48, 29 June 2026 (UTC)  == Can't write a page! == I think the automatic moderation doesn't like me in particular. I was writing a page at [[Wikichanzo:Commedia ya Kimungu/Jahannamu/Surah I]] but I can't do anything. If I click publish I get "This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Antispam". Please, can anybody help me? [[User:Dixy52|Dixy52]] ([[User talk:Dixy52|talk]]) 00:05, 3 July 2026 (UTC) :{{ping|Dixy52}} see my comment below, I changed a bit the filter, it should fix your problem. Cheers, [[User:VIGNERON|VIGNERON]] ([[User talk:VIGNERON|talk]]) 21:38, 4 July 2026 (UTC) == This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed == When creating page [[FAENH GANGJMINGZ GVENDAENGZ 《AEN GIETDINGH CUNGHGUNG CUNGHYANGH GVENDAENGZ CAIQ CIENZMIENH GYALAEG GAIJGWZ、 DOIHAEUJ GIJ YENDAIVA YIENGH CUNGGUEK》]]: <blockquote> This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: '''Antispam''' </blockquote> Under Article 5 of the Copyright Law of the People's Republic of China, laws, regulations, resolutions, decisions, judicial decisions, and official translations are excluded from copyright and are instantly in the public domain. The content is an official Zhuang language (Vahcuengh) translation of the [https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%85%B3%E4%BA%8E%E3%80%8A%E4%B8%AD%E5%85%B1%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E5%85%B3%E4%BA%8E%E8%BF%9B%E4%B8%80%E6%AD%A5%E5%85%A8%E9%9D%A2%E6%B7%B1%E5%8C%96%E6%94%B9%E9%9D%A9%E3%80%81%E6%8E%A8%E8%BF%9B%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BC%8F%E7%8E%B0%E4%BB%A3%E5%8C%96%E7%9A%84%E5%86%B3%E5%AE%9A%E3%80%8B%E7%9A%84%E8%AF%B4%E6%98%8E original (available on Chinese Wikisource)]. @[[User:-jkb-|-jkb-]] @[[User:Ankry|Ankry]] @[[User:Catonif|Catonif]] @[[User:Draco flavus|Draco flavus]] @[[User:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] @[[User:Koavf|Koavf]] @[[User:Mahagaja|Mahagaja]] @[[User:Ooswesthoesbes|Ooswesthoesbes]] @[[User:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] @[[User:Ternera|Ternera]] @[[User:TunnelESON|TunnelESON]] @[[User:VIGNERON|VIGNERON]] @[[User:ꠢꠣꠍꠘ ꠞꠣꠎꠣ|ꠢꠣꠍꠘ ꠞꠣꠎꠣ]]: There are several reports above regarding that new pages can't be created, but it seems they haven't received any attention. The previous hCaptcha bug was only resolved after I submitted a Phabricator ticket myself. Don't know why editing a page is so difficult. I'm hoping I've reached the right people for this; thank you for your time. [[User:内存溢出的猫|内存溢出的猫]] ([[User talk:内存溢出的猫|talk]]) 20:31, 4 July 2026 (UTC) :Thanks for letting us now. You (and other people) triggered the antispam filter ([[Special:AbuseFilter/6]], nothing to see with copyright it's just a list of banned words so probably just a [[w:Scunthorpe problem]]) but I’m not 100% sure what triggered it. I change what I think was the cause of the problem, could you try again and tell me if it works now? Cheers, [[User:VIGNERON|VIGNERON]] ([[User talk:VIGNERON|talk]]) 21:34, 4 July 2026 (UTC) :PS: on Wikisource you are not supposed to put text in the main namespace, hence why the filter is a bit aggressive. ::ISO 639-1 codes the Zhuang languages za. Please be sure that the text will be properly titled and licensed.--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 22:31, 4 July 2026 (UTC) == Tech News: 2026-28 == <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:57, 6 July 2026 (UTC)  == July 2026 Wikimedia Café meetups regarding Wikimedia governance and options for reform == <div class="border-box" style="background-color: var(--background-color-warning-subtle, #f8eaba); max-width: 875px; padding: 5px; border: 1px solid black; margin: 5px; color: var(--clr-dark)"> <div class="box" style="float:left; padding-top: 10px; padding-right: 10px; padding-left: 10px; padding-bottom: 10px;">[[File:Wikimedia Café logo in plain SVG format.svg|60px|alt=The logo for the Wikimedia Café]]</div> Hello! There will be two '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9 Wikimedia Café]''' discussion opportunities in July. Both sessions will focus on Wikimedia governance, including possible follow-ups to the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter Movement Charter] and options for reform. Participants may attend either or both Café sessions. This month, to deconflict the Café meetups from Wikimania, the meetups will be held one day later than usual. #'''26 July 2026 15:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1785078000 timestamp converter]), at a time friendly to the Americas, Africa, and Europe #'''27 July 2026 03:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1785121200 timestamp converter]), at a time friendly to Asia and the Pacific Please see the Café page for more information, including [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Caf%C3%A9#How_to_attend_the_session how to register]! [[File:Buntstifte Eberhard Faber crop 64h.jpg|860px|alt=cropped image of colored pencils]]</div> [[User:Pine|↠Pine]] [[User talk:Pine|(✉)]] 03:39, 13 July 2026 (UTC) == Tech News: 2026-29 == <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:11, 13 July 2026 (UTC)  == Hello == How can languages ''graduate'' from Multilingual Wikisource? [[User:ङघिञ|ङघिञ]] ([[User talk:ङघिञ|talk]]) 12:41, 17 July 2026 (UTC) :Great question. You can see the process at our sister site Meta: [[:m:LangCom]]. ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 21:11, 19 July 2026 (UTC) == Request for bot flag == Hi. I'd like to request a bot flag for my [[User:TenshiBot|bot]], which would fix [[mw:Help:Extension:Linter|Linter]] errors on this wiki. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:44, 17 July 2026 (UTC) :I'd be happy to grant it and I see that it works on other wikis. How about I temporarily grant it for a week and we see how it looks just to be on the safe side and then you can ping me afterward to see if we can extend it? ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 21:12, 19 July 2026 (UTC) ::Sure, let me know when you have flagged it temporarily. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 22:02, 19 July 2026 (UTC) :::{{done}} ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 00:00, 20 July 2026 (UTC) ::::{{Re|Koavf}} It's been a week, what do you think? [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 18:30, 26 July 2026 (UTC) :::::Sounds good to me per [[Wikisource:Bots]]. ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 18:40, 26 July 2026 (UTC) == Tech News: 2026-30 == <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:46, 21 July 2026 (UTC)  == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 July 2026 (UTC) </bdi>  == Tech News: 2026-31 == <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:49, 27 July 2026 (UTC)  == Migration to Parsoid == <section begin="announcement-content" /> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]] Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 August 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-32 == <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:46, 3 August 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-33 == <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:45, 10 August 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-34 == <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:03, 17 August 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-35 == <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:45, 24 August 2026 (UTC)  == Tech News: 2026-36 == <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:53, 31 August 2026 (UTC)  == Wishlist 2027, invitation to share feedback == Hi, I’m [[m:User:SPerry-WMF|Sonja]] and I lead some of the [[mw:Contributors|teams]] at the Foundation who will be responsible for picking up wish work under the new wishlist process. As you may know, the [[m:Community_Wishlist|Community Wishlist]] started out as an annual process through which Wikimedia contributors submit and vote on technical improvements they would like the Wikimedia Foundation to work on. The main goal of it is and has been to improve the editing experience by making changes and features the community asks for specifically. In recent years, the process behind the wishlist has changed, and we’ve heard from many of you that it no longer meets many community members’ needs. So now, the Foundation is designing a new process with the community to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent, balanced across project families and language editions, and takes into account what the Foundation can deliver. I would like to get community input specifically on these three stages of the Wishlist process: * The [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/Community_Wishlist_2027#triage|'''triage stage''']], meaning how wishes are fleshed out, organized and filtered prior to voting ** We recommend to have a working group, including volunteers from various wikis and Wikimedia Foundation staff to work through this together * The [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/Community_Wishlist_2027#vote|'''voting stage''']], including who may vote and how votes are structured * The [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/Community_Wishlist_2027#postvote|'''post-vote stage''']], including how to bring equity into what work is prioritized ** One way to do this is to rank wishes within 3 categories: Large Wikipedias or covering all wikis, small and medium-sized Wikipedias, and '''sister projects''', so that top-voted wishes from smaller projects also get attention This message is an abstract of the full proposed process. As you [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/Community_Wishlist_2027|read the proposed ideas on Meta]] (available in your language), please speak up about whether you think this will work well or if there are ways to make it stronger. Regarding the timeline, this consultation is open for two weeks. You can post your feedback on Meta (in your preferred language) or in response below. For this year’s cycle, [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/Community_Wishlist_2027#timeline|we plan]] to have the wish submission period in late October/early November and the triage process completed by late November. To respect the end-of-year holiday season, voting would happen in early to mid January. This first voting cycle is meant as a first step to try out a new process, and there will be more opportunities to provide feedback along the way, so that we can figure out the best process for future years together. [[m:User:SPerry-WMF|SPerry-WMF]], delivered by [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[User talk:Trizek (WMF)|talk]]) 13:51, 1 September 2026 (UTC) b83an785sqz9se1insm1ujj0fl9en7t Wikisource:Proposed deletions 4 1192 1362053 1361479 2026-09-02T03:40:12Z TunnelESON 1142 /* September 2026 */ tagged by other 1362053 wikitext text/x-wiki {{Important pages}}[[Category:Wikisource maintenance]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ <div style="text-color: black; background-color: #EEEEE0; border: 1px solid gray; float:right; width:80px; padding:5px; margin-left:1em"> [[File:Filing cabinet icon.svg|left|20px|alt=An icon of a filing cabinet]] [[Wikisource:Proposed deletions/Archive|Archives]] </div> This page collects requests for '''deleting specific articles from Wikisource'''. If you want a page deleted for copyright reasons please list it at [[Wikisource:Possible copyright violations]]. If you think a page should be deleted for any other reason, please list it here so it can be discussed. Articles remaining on this page should be deleted if there is no significant opposition. Use {{tl|delete}}. If requesting deleting any pages to be moved to language subdomains, please try to have edit history imported to the destinations. Asking any active [[Wikisource:Importers|importers]] or [[Wikisource:Administrators|administrators]] there is preferred. Otherwise, [[m:Talk:Global sysops|global sysops]] and [[m:Steward requests/Miscellaneous|stewards]] may be able to import. See also '''[[:Category:Deletion requests]]''' <inputbox> type=fulltext searchbuttonlabel=Search in archives prefix=Wikisource:Proposed deletions </inputbox> ==September 2026== ===[[:File:PL Rolland - Gandhi.djvu]]=== Delete, keep, or export while unused here?--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 03:40, 2 September 2026 (UTC) fa88qhuxlutwg6vhc768bctyyqgr4rl 1362055 1362053 2026-09-02T06:28:29Z Koavf 4537 /* File:PL Rolland - Gandhi.djvu */ Reply 1362055 wikitext text/x-wiki {{Important pages}}[[Category:Wikisource maintenance]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ <div style="text-color: black; background-color: #EEEEE0; border: 1px solid gray; float:right; width:80px; padding:5px; margin-left:1em"> [[File:Filing cabinet icon.svg|left|20px|alt=An icon of a filing cabinet]] [[Wikisource:Proposed deletions/Archive|Archives]] </div> This page collects requests for '''deleting specific articles from Wikisource'''. If you want a page deleted for copyright reasons please list it at [[Wikisource:Possible copyright violations]]. If you think a page should be deleted for any other reason, please list it here so it can be discussed. Articles remaining on this page should be deleted if there is no significant opposition. Use {{tl|delete}}. If requesting deleting any pages to be moved to language subdomains, please try to have edit history imported to the destinations. Asking any active [[Wikisource:Importers|importers]] or [[Wikisource:Administrators|administrators]] there is preferred. Otherwise, [[m:Talk:Global sysops|global sysops]] and [[m:Steward requests/Miscellaneous|stewards]] may be able to import. See also '''[[:Category:Deletion requests]]''' <inputbox> type=fulltext searchbuttonlabel=Search in archives prefix=Wikisource:Proposed deletions </inputbox> ==September 2026== ===[[:File:PL Rolland - Gandhi.djvu]]=== Delete, keep, or export while unused here?--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 03:40, 2 September 2026 (UTC) :*'''Export to [[:c:]]''' This is evidently in the public domain in Poland, according to the page where it was originally posted and according to the tag here, it's in the public domain in the United States. Even if that tag is wrong and the actual publication date is 1933, it will be in the American public domain soon. :―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 06:28, 2 September 2026 (UTC) qcw33us5uqxvxgrths4d5n9us00bliz 1362056 1362055 2026-09-02T06:28:43Z Koavf 4537 /* September 2026 */ 1362056 wikitext text/x-wiki {{Important pages}}[[Category:Wikisource maintenance]] __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ <div style="text-color: black; background-color: #EEEEE0; border: 1px solid gray; float:right; width:80px; padding:5px; margin-left:1em"> [[File:Filing cabinet icon.svg|left|20px|alt=An icon of a filing cabinet]] [[Wikisource:Proposed deletions/Archive|Archives]] </div> This page collects requests for '''deleting specific articles from Wikisource'''. If you want a page deleted for copyright reasons please list it at [[Wikisource:Possible copyright violations]]. If you think a page should be deleted for any other reason, please list it here so it can be discussed. Articles remaining on this page should be deleted if there is no significant opposition. Use {{tl|delete}}. If requesting deleting any pages to be moved to language subdomains, please try to have edit history imported to the destinations. Asking any active [[Wikisource:Importers|importers]] or [[Wikisource:Administrators|administrators]] there is preferred. Otherwise, [[m:Talk:Global sysops|global sysops]] and [[m:Steward requests/Miscellaneous|stewards]] may be able to import. See also '''[[:Category:Deletion requests]]''' <inputbox> type=fulltext searchbuttonlabel=Search in archives prefix=Wikisource:Proposed deletions </inputbox> ==September 2026== ===[[:File:PL Rolland - Gandhi.djvu]]=== Delete, keep, or export while unused here?--[[User:TunnelESON|TunnelESON]] ([[User talk:TunnelESON|talk]]) 03:40, 2 September 2026 (UTC) :'''Export to [[:c:]]''' This is evidently in the public domain in Poland, according to the page where it was originally posted and according to the tag here, it's in the public domain in the United States. Even if that tag is wrong and the actual publication date is 1933, it will be in the American public domain soon. ―[[User:Koavf|Justin (ko'''a'''vf)]]❤[[User talk:Koavf|T]]☮[[Special:Contributions/Koavf|C]]☺[[Special:Emailuser/Koavf|M]]☯ 06:28, 2 September 2026 (UTC) hr7fz2bmacsk91hkzd7m81fuzu3pjil Page:Irische Texte 1.djvu/257 104 235037 1361926 1330583 2026-09-01T16:15:37Z Achim55 64566 fix 1361926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Mahagaja" /></noinclude>{{c|{{larger|IX.}}}} {{c|{{larger|Das Fest des Bricriu.}}}} {{rule|3em}} 1. Dieser culturgeschichtlich und mythologisch höchst merkwürdige Text ist nächst dem Táin Bó Cualgne die umfangreichste Compilation unter den mir bekannten alten Texten, welche sich auf den ersten Hauptsagenkreis (s. S. 59) beziehen. Ich theile ihn mit aus dem {{sp|2=0.1em|Lebor na hUidre}} (Ende des 11. oder Anfang des 12. Jahrh.), Facs. p. 99–112. Das {{sp|2=0.1em|Fest des Bricriu}} bildet nur den Ausgangspunkt des Ganzen; die übrigen auch in der Ueberschrift genannten Haupttheile sind: {{sp|2=0.1em|Curathmír Emna Macha}} (der Heldentheil von Emain Macha), {{sp|2=0.1em|Briatharchath Ban-Ulad}} (der Wortkampf der Frauen von Ulster), {{sp|2=0.1em|Tochim Ulad do Cruachnaib Ai}} (die Fahrt der Männer von Ulster nach Cruachan Ai), {{sp|2=0.1em|Cennach ind Ruanada i n‑Emain Macha}} („Purchase of the championship in Emain Macha“). Dieses letzte Stück ist unvollständig erhalten. In der Hauptsache dieselbe Version, nur in etwas jüngerer Sprachform und in einzelnen Theilen mit verschiedener Anordnung, enthält der werthvolle Miscellancodex Egerton 93 im British Museum, fol. 20–25 auf zwölf Seiten.<ref>Dieser Codex erregte O’Curry’s besonderes Interesse, da er in demselben die irische Version des „Tripartite Life of St. Patrick“ entdeckte. Er beschreibt ihn Lect. on the Ms. Mat. p. 346. Auszüge aus dieser Vita hat gegeben Stokes, Goid.³ pag. 84 ff. Sie ist geschrieben im Jahre 1477. Der Text des Fled – ebenso ein Fragment des Tain – rührt nach O’Curry a. a. O. von einer anderen Hand her. In Bezug auf das Alter dieses Theils von Eg. kann ich nur sagen, dass auch er jünger ist, als LU., wie man sofort an der Sprachform erkennt.</ref> Der Anfang bis zu den Worten forócrad do Bricrind fácbáil in Cap. 13 ist verloren. Ausserdem hat auch diese Handschrift den letzten Theil (Cennach ind Ruanada) nicht vollständig, obwohl sie ihn ein Stück weiter führt, als LU. Leider kommt uns auch dieses Stück nicht zu<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> e3hngt1146l2f8dd8q3l6vfaqxz0mll Page:Hiligaynon-(1912)-Bible-(Ang-daan-nga-Katipan).pdf/316 104 432538 1361925 1238749 2026-09-01T14:23:28Z Hnnhbanana 996854 /* Validated */ 1361925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Hnnhbanana" />[[Category:Hiligaynon (1912) Bible (Ang daan nga Katipan)]] [[Category:Hiligaynon]] {{rh|2.4.|{{larger|'''MANUGHUKOM.'''}}|2.22.}}</noinclude>{{Multicol|line=1px solid}} atubanǵan ninyo, kag sila manǵinkasum- pung sa inyo mǵa kilid, kag ang ila mǵa dios manǵintiglapak sa inyo." 4 Kag sang naghambal ang manug- tunda ni Iehoba sini ǵa mǵa polong sa tanan nǵa mǵa inanak ni Israel, ang katawohan nagtaas sang tinǵug kag naghibi. 5 Kag ginanǵalanan nila yadto nǵa duug nǵa Bokim,* kag naghalad sila didto kay Iehoba. {{c|Kloaugali sang panag-ou sang mǵa hukom.}} 6 Kag ginpakadto na ni Iosue ang katawohan, kag ang mǵa anak ni Israel nagkaladto ang tagsatagsa sa iya pa- nublion sa pagtagiya sang duta. 7 Kag ang katawohan nag-alagad kay Iehoba sa tanan nǵa mǵa adlaw ni Josue kag sa tanan nǵa mǵa adlaw sang mǵa ti- gulang, nǵa naglalawig ang ila mǵa ad- law sa olche ni Iosue; nǵa sila naka- kita sang tanan nǵa dalagku nǵa mǵa binuhatan ni Iehoba, nga iya ginhimo kay Israel. 8 Kag napatay si Iosue, anak ni Nun, ulipon ni Iehoba, sa edad nǵa isa ka gatus kag napúlô ka tuig. 9 Kag ginlubung nila sia sa mǵa dulunan sang iya panublion, sa Timnat- Heres, sa bukid sang Epraim, sa Amin- han sang bukid sang Gaas. 10 Kag yadtong bug-os nǵa kaliwatan ginsimpon man sa ila mǵa ginikanan; kag bimanǵon sa olehe nila ang isa liwan ka kaliwatan, nǵa walá kakilala kay Ie- hoba, bisan ang mǵa binuhatan, nǵa iya ginhimo kay Israel. 11 Kag ang mǵa anak ni Israel nag- hilimo sing malain sa mǵa mata ni Iehoba, kag nag-alalagad sila sa mǵa Baal. 12 Kag ginbayaan nila si Iehoba, ang Dios sang ila mǵa ginikanan, nǵa nag- pagowa sa ila sa duta sang Egipto, kag nagsulunud sila sa olehe sang mǵa dios nǵa dumuluong, nǵa mǵa dios sang mga katawohan nǵa yara sa palibot nila, nga sa ila naglayaub sila, kag ginpainit nila sa kaakig si Iehoba. 13 Kag ginbayaan nila si Iehoba, kag nag-alalagad sila kay Baal kag kay As- tarot. 14 Kag ang kasingkal ni Iehoba nag- * Bokim, hinibian. {{Multicol-break|line=1px}} siga batok kay Israel, nǵa gintugyan sila niya sa mǵa kamut sang mǵa manǵa- nǵawat, nǵa naglugus sa ila, kag gin- baligya sila niya sa mǵa kamut sang ila mǵa kaaway nǵa sa palibot: kag walá sila makasarang pagtindug sa atuba- nǵan sang ila mǵa kaaway. 15 Bisan diin nǵa maggulowa sila, ang kamut ni Iehoba among batok sa ila nǵa sa kalainan, siling sang kinasi- ling ni Ichoba, kag subung sang ginsum- pa ni Iehoba sa ila; kag yara sila sa da- ku nǵa kalisdanan. 16 Kag si Iehoba nagbangon nga sa ila sing mğa Manughukom, nga nagalu- was sa ila sa kamut sang mga naglulu- gus sa ila. 17 Kag walá man sila magpalamati sa ila mǵa inanughukom, kay nagpanghi- lahe sila sa olche sang iban nǵa mǵa dios, kag naglayaub sila sa atubangan nila. Nagbululag sila sing madagmit sa dalanon, nga ginlaktan sang ila mga ginikanan, nga nagatuluman sa mga sogo ni Iehoba, nga sila walâ maghilimo sing subung. 18 Kag, sang si Iehoba nagbanǵon sa ila sing mǵa Manughukom, si Iehoba yara kaúpud sang Manughukom, kag nagluwas sia sa ila sa kamut sang mǵa kaaway sa bug-os nǵa kabuhi sang Ma- nughukom; kay si Iehoba naghikalooy sa ila sang ila mǵa panghayhay, nǵa gin- panghakroy nila sa atubanǵan sang mǵa nagpigos kag nagsakit sa ila. 19 Kag nahanabu, sa pagkamatay sang Manughukom, nǵa nagbalalik sila kag nagakaladunot nǵa labi pa sa ila mǵa ginikanan, nǵa nagasulunud sila sa iban nǵa mǵa dios sa pag-alagad sa ila, kag sa pagyaub sa atubanǵan nila; kag walá silay pagbuhin sang ila mǵa binu- hatan kag sang ila matig-a nga dalanon. 20 Kag ang kaakig ni Iehoba nagsiga batok kay Israel, kag nagsiling sia: "Tunǵud kay ini nǵa katawohan nag- lapas sang akon katipan, nǵa ginsogo ko sa ila mǵa ginikanan, kag walá sila mag- pamati sang akon tinǵug, 21 Indi ako man magasobol na sing tawo sa atubanǵan nila sa tunǵa sang mǵa katawohan, nǵa ginbayaan ni Josue sang iya pagkamatay; 22 Agud nǵa tunǵud sa ila matilawan ko si Israel, kon magabantay sila sang dalan ni Iehoba, nga nagalalakat sila sa {{Multicol-end}}<noinclude>{{c|312}}</noinclude> 9vdee8hbco6hrsk2hjp1nzhs4vpczdf Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/10 104 441974 1362057 1318941 2026-09-02T08:42:03Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza]] [[Category:Tagalog]]</noinclude><big>{{c|'''Ang "FLORANTE at LAURA"'''}}</big> Magagandang Binibini: :Mga panauhing pandangal: ::Mga giliw na kasama sa Panitikan: Sa madlang karangalang sa di man dapat ay aking na- tanggap, buhat nang yaring abang pagkatao ay mapabilang diyan sa pinamamagatang mga Kawal ng Panulat, ang iniatang sa akin ng mga kasama sa BALAGTASIANA, lalu na, ng tan- yag na manunulat na si G. Jaime C. de Veyra, upang sa daki- lang pagkakataong ito, sa pagbubunyi sa Hari ng mga Maka- tang Tagalog, na si Gat. Francisco Baltazar, ay ako ang manu- parang bumasa ng isang panayam, tungod sa isang maliming pagsusuri sa pagkakatula, linalaman at ayos ng mga linikhang tauhan, sa marikit na awit, na kilala sa lalong kasuluksulukan ng Pilipinas na pinamagatang: Buhay na pinagdaanan nina FLORANTE AT LAURA. Dangan at ang aking katauhan ay talagang ilinaan sa paglilingkod sa mga tapat na kaibigan, disin ay tinanggihan ko ngayon ang kanilang pithaya sa akin, sapag- ka't, ang napakaselang na gawaing ipinatutupad sa akin sa pag- kakataong ito, ay matapat kong sinasabi sa inyó na lubhang napakalaki sa abót ng aking kakayahan, at, kung tunay mang sinangayunan ko ang gayon, ay sa nais na ako'y makapagbigay minsán pa sa mga kasama sa Panitikan, na siyang nagsipag- atas na tupdin ko ang sa ngayon ay tutuparin nang buong puso, sa pag-asang kayo naman ay matututong magparaya sa kada- hupan ng aking nakayanan. Pagkatapus ng ganiyang mga pagtatapat, sa kapahintu- lutan ninyó, mga maginoo, ako'y magsisimula. {{c|1}}<noinclude></noinclude> hyouej5ji0kyzml243r0rf7h4mvw2mb Page:The history of our Lord and Saviour Jesus Christ.pdf/66 104 452701 1362054 1341978 2026-09-02T05:10:17Z Cwrwgl 937938 /* Proofread */ 1362054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" />{{c|52}}</noinclude>matschilissowoaganall? schitta linda, amuil, naten Gegauwingum woak pomissil? Schuk wentschitsch gowoatonewo, Wequisemukuk Lennowall wtelli tepanittowin Pemhakamigek pakitatamauwan Machtschilissowoaganall, wtellapanil Schewongellikil: Ktellel, pachsukquil, naten Gegauwingum woak matschil. Woak schawi amuip, elinguechinhittit wunattenummenep Gegauwingum woak matschip Wikit Patamawos amangachgenimawall. Nanne epitschik nemhittite, ganschelendamopanik, wulakenimawoapanil Getanittowilitschil elgiqui Allouchsohet ju enda Lauchsit; Wischassowoagan wtachgook woak luepanik: Atta haschi ndelinamowuneen elek: Juke Gischquik memanschilinamenk. {{c|{{sc|Section 33.}}}} Woak lappi eep Scheyjunuppekunk, woak nik mechelgik otchawapanil woak pemetonhalawak. Woak na untschi elemussite, wunewoapanil Lennowall ehenda Leenhawachtink lemachdappite, luwunso Mattheus schitta Levis, Alphœus Quisall. Woak wtellapanil: Tegauwil. Woak pachsucquip, wemi wunukachtummen woak wtegauwoapanil. Woak Levis wulitawap talli Wikit mechi Wipundewoagan. Woak metschi lemattachpite machelook pepanik Publicanitschik woak Memachtschilissitschik, woak wipomawoapanil Jesussall, woak Gegegimatschil. Ntite mechelgik wtegauwoapanik. Nanne Weuchsitschik Elekhasikil woak Pharisœisak nemhittite, wtelli Publicanitschik, woak Metschilissitschik wipomate, mamukquelemawapanil Gegegimatschil, wtellawoapanil: Quatsch eet Nihillalquek Wipomat Publicanitschik, woak Memachtschilissitschik? Jesus pendanke, wtellapanil: Ehoapewitschik atta gachtalawiwall Gekikehawetschil, schuk Palsitschik. Schuk na aak, gatta woaton woak gatta nostamen elewundasik luenk: Nuwinginamen Gettemagelowoagan woak matta Wihundewoagan. Nundoochwe<noinclude></noinclude> sgo4xk7nujdflzamex9goxhoym8t1fx Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/11 104 456910 1361944 1361065 2026-09-01T18:21:58Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" />[[Category:Tagalog]] [[Category:Imbing kapalaran: tula Angel ni de los Reyes]]</noinclude>{{c|'''II'''}} «Pinopoong sinta ng aking pag-ibig pukawin sandali, ang iyong pag-idlip, tigni ang kalulwang ngayo'y umaawit ipinagdadangal ang imbot mong dikit. Ang pinangakuan ng iyong pagsuyo ng ''oong'' matamis at tapat na puso, naririto ngayon sa iyo‘y nasamo sandaling pakinggan ang pamimintuho. Kung taos sa dibdib, nukél sa paniadim ang iyéng pagsintang pangako sa akin, sa dilim ng gabi'y di mo titiising lumawig mamandaw akéng dumadaing. Pinopoong sintaa ng aking pag ibig ako ay tapunan ng isa mong titig, upang baunin ko sa aking pagidlip sa boong magdamag ay mapanaginip...» Ganitong pagawit ang napapakinggan na gumagambala sa katahimikan, noong isang gabing lubhang kadiliman sa tapat ng bahay ni Anitang hirang. Ang mangilan-ngilang bituing makislap siyang tumatanglaw sa tatawagtawag: pusong humihibik, pusong nananapat sa pugad ng sintaug laong pinangarap. Bago idinugtong ang kalugod-iugod pagbunyi ng isang tapat na lumubog: ¡Kay sarap pakinggan, tinig na maayos ang inibihibik, hibik ng ninirog! .. <noinclude></noinclude> tbe5xclzaf2twovyjh3ixee2fndasaq Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/12 104 456912 1361945 1361099 2026-09-01T18:25:36Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" /></noinclude>:::::::::::9 Tunog ng gitarra, nama'y umuugong sa bulong ng batis ay nakikiayon, ano pa't ang isang yapus ng linggatong para ngang dumaing ng sandaling yaon. Lalo kung tumawag, ng sinta ng buhay sandaling pakinggan ang taghoy na ay!..ay!.. masdan ang kalulwang ninibig na tunay ngayon sa dalita ay nalulupasay...» Totonohan naman ng tiig mapanglaw noong pangharanang sa puso'y panggunaw, ng mga dalagang malakas sisigaw kung may makiusap ng «ako ay ayaw!» Yaon ay si Binong at mga kasama na pawang binatang doo'y nangharana, nguni‘t ang tinubo'y pawang alimura na: «¡Lumayas kayo, palaboy ng ina!.» Bago sinabayan ng buhos ng tubig ni matandang Kulés, amang nagngingitngit; «¡Sulong, lumayas na, mga walang bait na gumagambala sa nananahimik!..» Walang nakatugon; napipi ang lahat, mapusok mang diwa, nasindak mangahas; ganap na pitagan, siyang itinumbas sa ginawang taboy ni matandang Kulés. Anak‘y tinampal ang mukha ni Binong sa mariing hampas, ginawang pagtaboy; sa mga kasama'y humiwalay tuloy «¡Ipagpaumanhin, ang-sakuna ngayon!..» Palibhasa‘y pawang pusong bagong tao ang sinapit nila‘y di lubhang inino, liban na sa birong «Mainit ang ulo ng iyong biyenang marahil ay talo...» <noinclude></noinclude> 7tvpmqfdmeq6rlxfp1jsuijkuxusqub Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/13 104 456913 1361946 1361119 2026-09-01T18:28:37Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" /></noinclude>10 At bago sumabog ang magkakasama nuwi na ng bahay, tumahimik sila, natangi si Binong naiwang magisa waring binubulay ang sinapit niya. «Laon ng panahon, akong nananapat sa bahay na ito ng sinta ko't liyag, subali‘t minsan man, ay di pa nag-ulap gaya ng tinawid sa ngayon ng palad At and ang dahil? ¡laking suliranin!... ¿bakit nagkagayon? ¡hindi ko malining!... ¿nagkamali kaya? ¡mahirap aminin!... ¡oh, natungong langit, mahabag sa akin...» Humakbang sandali, at muling huminto, linabnot ang buhok, tinutop ang puso; lumingon sa likod, nais ay matanto kung ano ang binhi, ng gayong siphayo. «¿At nagtaksil kaya sa akin si Nitang o sadyang lumimot sa pag-iibigan? ¡pagkapaitpait niton kapalaran, hangang saan kaya ang ganitong buhay!...» Bago binanaag sa nagharing dilim dampa ni Anitang nagbuga ng lagim, sa may humahangos namang dumarating dinaig ng sindak ang binata natin. Looban ni Kulas siyang pinagmulan kung kaya nabuyong yaon ang magulang, at kumarimot na, ng gayon na lamang takot na paabot sa kanya‘y umakay. Yaong dumarating sinidlan din ng takot dahilan sa tulin ng nakakasunod ano pa at kapwa, sila kumarimot at nagkatakutan ang dalawang loob. <noinclude></noinclude> 5lpvbvdork6i0kdoxwooavfaveic3bv Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/14 104 456914 1361947 1361123 2026-09-01T18:35:16Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" /></noinclude>::::::::::::11 Mahabang landasin ang tinahak nila sa dilim ng gabi ay hinda magkita; mana yaong huli‘y nagbuntong hininga: «¡Binong ng buhay ko nahan ka!... nahan ka!..» Biglang napatigil ang binatang Binong upang pagsurlin napakingang yaon; saka naunawang ang humahagulhol si Anita palang kanyang pinopoon. «¡Anita kog liyag!» «¡Binog ng buhay ko!» «¡lkaw pala irog, tinakot mo ako...!» «Nasindak din naman, loab ko sa iyo»... «Ang bong pag-asa'y ikaw ang amé mo!., » Bago pinagusap ang dalawdng labi matimyas na halik, ang nangyaring bati; sya ni Anita: «Sa dusang naghari iligtas mo giliw, akéng masasawi... At kahi‘t na gabi‘y tumakas sa bahay upang habulin ka, ligaya ng buhay at kung magpabaya ay gipit ng tunay at bukas na bukas ako‘y ikakasal...» «¡Diyata poon ko! ¿kaninong mapalad’» «¡Ob, kay Gongang intsik, na lason sa malas! ako‘y tinantusan ng maraming pilak inilihim naman ni Ama kong liyag. Pagka‘t araw araw, silang magkasama kung saang may sugal, dinadayo nila; sa dukhang tahanan ay inuulila kami ng bunso kong kapatid na Hulya. ‘Wala sa gunita, itong masasapit ang kanilang lihim: di ko nababatid; kanina kanina, saka isinulit na bukas na bukas... ;Oh, natungong langit!> <noinclude></noinclude> 9af8qv2jaar3jobnb4x38se9rem6q7t Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/16 104 456918 1361948 1360912 2026-09-01T18:38:53Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" /></noinclude>:::::::::::13 Baga man batid kong, ikaw ay iisa sa laot ng hapis ay mangungulila, ang dagok ng palad, bagayan mo sana buling pahimakas ng iyong Anita... Magpabanggang ngayo'y nagugunita ko kung sa isang pinggan kita ay magsalo, o sa isang kumot kung magsuklob tayo subali‘t ang lahat; magtatapos dito... Paalam na améng dinhi ng hinagpis ang tatahakin ko'y landasing matinik, sa mahal mong bakas ay inihahalik ang kapatawarang lumabag sa nais... Paalam, paalam, maralitang dampa na kinamatayan ni Ina kong mutya, at gayon din kayong aliwan kong nasa ng kapanahunang aking pagkabata ‘Ang isang malalin ‘na buntong hininga ay siyang tumapos sa paalam-niya, lubang mapapait ay isinaliw pd sa «¡Ay, kapalaran, paalam na Hulya!...» <noinclude></noinclude> 7i55gihf850qyxty1f8yhyz9y2ksxcn Page:Imbing kapalaran (microform) - tula ni (IA aqm0348.0001.001.umich.edu).pdf/28 104 456949 1361949 1360964 2026-09-01T18:43:38Z Tertio3 996849 /* Validated */ 1361949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tertio3" /></noinclude>:::::::::::25 ¡Ay, ama kong poon!...» ang isinunod pa, <naging palad nami‘y saan ihahanga?... alaming namatay ang bunso mong Hulya dahilan sa iyong marangal na pita.. At ikaw, ¡¡oh, inéng maagang pumanaw, sa kaligayaha'y aking natatanaw, nililibang mo na‘t kinakaulayaw ang bunso kong Hulyang larawan ng panglaw! .» Sa papasok naman ng kabyak ng puso ang dala'y nilugaw matimyas na suyo; «¡Kain na irog ko! ..» ang pamimintuho tumbas ni Anita‘y luhang tumutulo .. Doon na nabuklat sa aklat ng isip nag-iisa siya sa silong ng langit, walang tatawagang ama ni kapatid kung hindi si Binong tanging iniibig... <noinclude></noinclude> 9l8oprdwbnkxgobvjdr99mc8gw2ij2v Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/41 104 457623 1362023 1361867 2026-09-02T01:50:22Z ShmilyDigital 814199 1362023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 67 —}} aguiang palsintan yepang miguit qñg sabla, nung ing babay-ng iti, pinialung neng anti mong alang ulagang pialungan, ing caladua yung malsinta quea? ¿Macaquit cong patauad qñg metung á babay-ng simban yu't delanginan... á, caibat nang pete ing malagu yung. paintunğulan qñg alang nanu mang pacauan, tampalasana nepang paniugatan ing pùsu yo? Icayu, icong quepaliariana caniti... sabian yu: ¿Casalanan uari ing macamaté qñg metung á babay, at paimaté naman caibat na nita, nung ing paintunğul yu sira na at sugatana co pa caladua? Mayumu ing mamatáuad! Bisa cong patauad... buri. yeng patauaran ing babay-ng menampalasan quecayu... pagnasan yeng calinğuan... calinguang pilit itang matuling nang depatan quecayu: ico cabud, buri yung uluan ing sugat yu, ing sugat á iniwa na qñg caladua yu, patinican ye daya, itang alang patanat á dayang tutulung bibingbing qñg pùsu yu... dapot ¿acua na cayang langi niti, nĝening balang horas, nuco man minguil, yang atatabnuan yu itang pataram á piniugat na quecayu? Ing buang da ding sibul, nğening misaldac at misumpung caring batung agusana: yang marimlang sala na ning bulan: ing tiup na ning malumeme anğin: ing dalit nang masaya ning abac... yan... yang sabla... mangabaligtad ngan qñg lalaquing mepilait, maliliaring lablab, abu, lasun at camandag á papate quea! ¿Macananu yang mamatauad ing mecanian? Patauad! Caracal da ding sasabi canite, dapot bilangan mula mú detang macarapat! Macanian ing mipapagcal quilub ning sa u nang Hector. Catipa na queta cang Lidia, miglipanglipang ya caring dalan: mibabaya ya canuan, itang canuanang nung nú miliuasliuas daralau ing angang darayang pami-isip, maibug neng maspac. Pilsintane y Lidia, meçad pilsinta neng malusuc, iniá pin lalu yang maragul á paguinaquit. Lacad neng lacad, ena balu nung nuya diquil, nung nuya ume; mengari ya quig metung à saquen á ala<noinclude></noinclude> i8ywycha4atre5ubf9in4v7zxnk42gw Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/42 104 457624 1362024 1361868 2026-09-02T01:51:05Z ShmilyDigital 814199 1362024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 68 —}} nang manibela, lutanglutang ya libutad ning malat á malimbuyu. Magalingaldo na iniang manic ya queta carela: capanic na, biclat neng macacalele ing auang at pegumasdaneng lalbug ing bulan. ¿Nanu ing isipan? {{...}} ''Maralumdum...! Malulam...!'' {{c|{{larger|VI}} LAGNAT AT ALINBUYU.}} Quiacayu caladuang tampalasan! Mecad é cayu naman mipatudtud caibat yung dinapat maroc. Ing dase yung pagqueran, mecad maguing baya ya, durulucana co balat. Nanung isipan yu caibat na niti? Balicdan yu ing dapatan yu, mecad mangaligquig cuyu naman...! Y Lidia, eya minapun man quetang benging ita: migculung ya qñg silid na: malingas ya. Silbag ne ing buac na, at caquera na, quitcut ne ing bentuc na quetang maputing ulunan, mengisnaua yang saldac. ¿Nanu ing maliliari canitang caladuang bigu? Eya mipatudtud: yang tudtud á pacalinguan gig sabla sabla, darayu caring mata na; dapot ing lalung masaquit ingé ya man mipaquiac, yang luang panuas, panugnas qñg sucal á lub, é bisang sumiro caring matana! Calulung Lidia! Itang benği durungdungane, acaquit neng mibabata, dapot ene dirinan capaldanán. Quetang malagnat nang pami-isip miliuasliuas lang daralan ding macatibuchuc á anino: ding aliua titimanan de at ding aliua pamalcaran da neman. Tatacut ya: bisa yang gulisac, dapot ing siuala na mapupuput, epa linual man quilub ning saluna! Sasala! Detang anino macapaliguid quea, mitda. la, dapot caring paniman manang Lidia, aliua ing minalili.<noinclude></noinclude> jubwefqvkbg1j3k8swt70rvbsxtknuc Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/43 104 457625 1362025 1361869 2026-09-02T01:51:29Z ShmilyDigital 814199 1362025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 69 —}} Ing acaquit da malutu, daraya... at libutad na niti, ing metung á bangque, ing bangque na nitang tau nang timpalasanan. Gagalgal ya mabilug á catauan... mangaligquig ya. Itang calulu atin yang 40 grados qñg termómetro: micacaduan ya qñg lagnat! Nung aquit neng Hector canitang asque na, mecad é na ne paguinaquitan, patauaranane, uling lalabis nang parusa itang macalunus á dimpa quea. ''Lagnat at alimbuyu''! {{c|{{larger|VII}} MASAQUIT A PAMIPAGCAL}} Sasala... mitatas ya ing aldo. Ding abena bale Lidia, pagmulalan da ina antina quetang horas, eya pa mibangun, lalu 't lalu na, ena sadiang ugali iti. Macanian man y Lidia, uling ya ing matang danum queta carela, ing ditac nang nasa, ing ditac nang picudta, mipácamalan, mipácundanganan ya sabi; at uli na niti, ipasarina ing burina. A las ocho ne ing aldo: ding pengari na, ding ipus at detang sablang abena bale, milalauayan la at pasuglapan dang mata ing almusal á macapanaya, balamu pagmulalan da ing anti na quetang horas, epa mépangan. Ticad-ticád lang lulub, balara matudtud yamu, ere buring masira tudtud. Mecabulad meramdam, ibat quetang silid ing macabang saingsing, antimo ing saingsing na ning metung á mapapanás. Ding pengari nang manaya qñg pangaguising na, dimdam da iti: milauayan lá, at auti mo ding guiliut da qñg metung á lubid, miaguan lang tiniedó linub quetang maralumdum á silid. Biclat do díng auang: iquit de y Lidia, macabulagta ya't macaungle buntuc, meguing tampal ya lupa, mafaté yang mataté... misna yang dagul á lagnatl<noinclude></noinclude> e27fcr3o1xlf1739nd1m5p7d2mp6rq8 Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/44 104 457626 1362026 1361870 2026-09-02T01:51:52Z ShmilyDigital 814199 1362026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 70 —}} —Médico... malagua! ngana ning tata. —Médico malagua!, inulitna ning indu, cagnana ning ngalangul na. Detang anggang ipus, mibalicuas lanğan, mibabalangi nong menintum Médico at qñg misasaguli, ing Doctor L., queta ya cabuntucana. Pepainum neng panulu, at saca ne pegumasdan. Ing saquit nang Lidia, mibalitang agad: detang caquilalana't cacaluguran dalaga at baintau, pemiraplan deng inapa, at qug sinaguliquinatmu ya ing bale caring taung mequigló. Cang Hector mibalita mu naman iti: ena balu ing daptana: buri neng aquit pasibayu... buri neng patauaran... buri nang calinguan qñg ditac á horas, itang depatana quea... Palsintane pa? Eta balu! ing pusú ning tau metung yang lijim, at ninung macataruc qñg calijimana! ''Masaquit á pamipagcal'' {{...}} {{...}} Painaua ca Titang, mecad singcup na ca salu qñg casaquit ning sasalita cu. {{c|{{larger|VIII}} PASIBAYU ING TIMAN Á PANGACU}} Caibat ning dacal á pamicacunu at pamipagcal, miguagui murin cang Hector ing sadia nang pacamál cang Lidia. Pemiraplanang mibablas, tinipaya at tiglus na quetang bale simpa na nang é panican pasibayu. Disano carin ding dacal nang caquilala, malungcut. langan at misisitsítan la mú. —Mananu ne? nğanang Hector. —Mabayat ya canu. Nanu ing saquit na? —Lagnat á maragul. —Capilan pa? —Era balung pamalita, macaguiung ngening abac<noinclude></noinclude> oavbrkchkd5gmyz40wspuwnm0ec9f4g Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/45 104 457627 1362028 1361871 2026-09-02T01:52:22Z ShmilyDigital 814199 1362028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 71 —}} mag-á las ocho, dimdam da niang sinaingsing, saingsing á misnang cacaba. Liban de, disnan deng macalunus, misna yang dagul á lagnat. —Ninu ing mumulu quea? —Ing. Doctor L. —Ngana paya? Mabayat canu, tela pin macanian, uling balamu anti yang jibang, sasabi yang dili na. —Nanung sasabiana? —Emi balu, é micácaúne. Canita lulual ya ing Doctor, at panaquit da quea detang milupunglupung, ngarang quinutang: —Mauanu ne? —Ya naman, nganing Doctor. Buri queng aquit, nganang miling á metung caring cacaluguranang matalic Lidia. —Acu man, nganang Berta. —Acu man, ngara ding sabla. Ing Doctor ngana qñg lub na. —Iti ya ing maranac dang ugali ding filipinas, ing sabla buri rang aquit. —Milub came? nganang minulit Miling. —Ua bungsu, nganing Doctor; dapot eye lilingasuan, eco sasabi nang sasabi qng daramdamana, pota... Linub no canita qug silid nang Lidia, at y Hector naman semantalanana iti, tinuqui yang linub. Pacibuciat la ding auang, y Lidia macaunglé ya buntuc, mišna yang calaré lupa malutu la ding labi na, tanda ning maragul á paling panamdamana. Lepita neng Miling at ngana: —Lidia! Y Lidia, eya balubad... Caibat na niti migatajimic. metung man alang bubulad, milalauayana la mu. Mecabulad y Lidia, biling ne ing bantuc na, beliquid ne ing lupa na caretang magumasid quea. Mengisnaua yang saldac, at caibat na niti, sinungo caretang labi nang malangi, ing ditac á timan. —Lidia! nganang Miling, atin cang buré? —Ala! ua, ua... atin... —Nanu ita?<noinclude></noinclude> a20yfpsmisrrgrag0v1l8l5pxqs7c60 Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/46 104 457628 1362030 1361873 2026-09-02T01:52:51Z ShmilyDigital 814199 1362030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 72 —}} —Calinguan mucung antimo ing pamangalinguan cu queca at... —Nano? —Macapangaligquigi Emu cu lalapitan... Acaquit mu yang daya...? Yan qñg bangque nang... mequent... mequeni... patauad patauad... Y Miling belicdano detang abena qñg silid balamu uari, buri nang icutang carela itang ena apitalus á amanung sasabianang Lidia. —Libang ya! nganang Berta. —Emucu cucutnan... nganang bulungbulung Lidia, ecu maniabi mate cu man... abe cu nang mabaldug qñg aun iting calijiman. Cang Hector, metung mang amanu alang miligtas quea, paquiramdania na ngang mayap. Iting amanu yána man, ya murin ing sinabina quea na benging misabi la, cutudcutud mu namaug anti ita, ena balung pibaldugan, magugulu ya isip. —Bisa cung quiac, nganang Lidia, dapot ala nacung iluá... alten mu. Canita adua capatac á luá ing inapsa ra detang mata na, adua mu cabud capatac, at misalud quetang maputi nang ulunan. Lepitaneng Hector panaquit na canita, ena na abata, at ngana: —Lidia mauanu ca? Panamdam nang Lidia canitang siuala, biclat no ding matana at ngana: —Ica...? —Ua, acu! —Hector...? —Ua... Tiniman ya canita, dapot ditac mung ditac, lalat mibacas mu caring panat nang labi, at meliquid ya casumanĝid. Ya murin galang ita, ''ing timan, á panjaco?'' {{c|{{larger|IX}} NINU Y LIDIA?}} Caministilau aquilala taue ing bie na niting ma- lungeut á salita."<noinclude></noinclude> htqiw4jlneqld0yf2vsl0ukkxmorbvd Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/48 104 457630 1362031 1361875 2026-09-02T01:53:32Z ShmilyDigital 814199 1362031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 74 —}} —Nanu ing masaquit na Doctor? nganang Hector, iniang ila namu. —Yang calulu malsinta ya, at mecad tinangap yang maragul á sucal á lub qug palsintana, inia macanian. —Ecasi... —Ali ya, sinabi cumu ita bareng é lilingasuan. —Ngayu... —Ngacu qñg queang delirio carin cu ajalata, dapot... —Ninu caya ing mecapauli caniti? —Eque balu, at nung baluque ya ing masanting ipanulu qñg sasaquit na. —Mabayat? —Mabayat, dapot yang cayanacana nung sumaup, eya maliuag pacayapan. —Danum! nganang Lidia, quinutud na itang pisasabian. Y Hector, linapit na itang danum, pepainumane. Ind Doctor quinuane ing termómetro at cabang cacuanane, nganang Hector. —Mipaldana ca? Mibalicuas ya canita y Lidia at ngana: —Queti camo? Lacuan mucu! Bata mucung tatampalasanan! —Magdeliriu yamu, nğaning Doctor, pamanamdam na canita. —Ua, na, nganang Hector, at linual ya quetang silid á nung nuya mapupuput {{...}} {{...}} Nanu ing sigalut á iti? Saguli sumala, eca mainip. {{c|{{larger|X}} SUSULUNG ING ALIMBUYU}} Dacal ing miraras á ligalig qñg tau, dapot ing ligalig á ipasari na ning sinta, ya mung alang laguiú at ya namang alang panulu. Atlu nang aldo ing lagnat nang Lidia, ngananang mabá, ngananang mitas; dapot ing cayanacana, antimo ing sabi ning Doctor, sasaup, iniá piu ena mau babayat.<noinclude></noinclude> lvfwmjvkn07ywi829agpthw3yhduaig Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/49 104 457631 1362032 1361876 2026-09-02T01:54:27Z ShmilyDigital 814199 1362032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 75 —}} Y Lidia at y Hector, detang aduang caladuang mipapalsinta, macalunus la; ilang adua paquipagcalan dang pilit ing maroc dang calma, era balu nung nú menibat at migmula. Ilang adua mibabata la, dapot era bulu nung nanung casangcanana. Y Lidia, caibat nitang delirio, migtajimic ya, lasa patingapun macapiac ya mata, at ngening imulat nala, itang á lauena, nanu yamang bague, ene patdan mata, dapot qñg laue matamle at salunan. Quig misan á aldo, iniang ume neng paimauy, ngana cang Miling. —Ninu na ngang minapa cacu? —Dacal nala. Ding angang cacaluguran ta at caquilala. Selese na nongan canita, metung man alang milicta, dapot iniang caras, na qñg laguiú nang Hector, beliquid na casumangid Lidia, at ngana: —Nanung aldo ngeni? —Martes. —Martes... martes... —Ua, ualu nacang aldo masaquit, mayap namu mipaldanaca. —E masaya quean lual? —Baquet? —Bisa cung lual,, mainip nacu queti. —Maroc. —Bisa cung lual, ngacu na! nganang minulit Lidia. —Capa, ating masanting, itang queta lual, ilub ta queni. —Ua. Y miling canita pemiraplanong inaus detang queta lual, detang cacaluguran dang maquisaupan carin. Calub da deti, timananala at pepabuclat no ding auang. Canita ing maputlang sala ning gatpanapun inaslagane lupa; malagu yamu, dapot qñg lagú nang. matamle ning metung á salunan. Mipágsasalita la, queang pamipagsalitang masaya at nung nú mangapaturu, ding caralangnau. Ing magdala canita y Miling, itang dalaguitang é mamaco saya á tutu rang caluguran. Mecabulad lulub ya ing metung á ipus, pabalu ne y Hector à maquisabing lungub.<noinclude></noinclude> jo711se4p07x5pot9zkfz45waqjwfp0 Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/183 104 457677 1361927 2026-09-01T17:20:53Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 176 —}} {{c|<big>ICAUALONG SUGO.</big>}} 1. Sa icaualong sugo maghénahéna cao cun nagliag cao nga libaquén, ig bu- yayaoén ang imoug isigcatao, o nagtu- yo cao pagperde ot anang denguég. 2. Cun nagtuyo cao paglibae, o pag- butig sa pagperde sa‘ tao. 3. Cun nagbuetang buetang cao sa imong isigcatao, bisan sa laom lamang; ig cun itinultul mo sa iba dagtong imong laom nga maraét. 4. Cun naglibac cao sa tao, o cun naghimaya cao sa pagpamati et mga li- bac; ig Cun uara cao nagpaipués sa na- galibac, cun imong subong, 6 imong si- nacpan. 5. Cun inbuétangan mo ang tao sa buquét matuod, ig cun nagbutig cao sa daculay nga pagbutig ig cun naperde mo énguéd ang dénguég sa tao. 6. Cun ipabantog mo ang sala nga tinago sa tao nga uara caténdanan nga masayodan.<noinclude></noinclude> oska53a7pnkrztkbpvqozk3x0iz2c7b Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/184 104 457678 1361928 2026-09-01T17:30:21Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|—177—}} 7. Cun nabuéngcag ang dengueg sa tao, téngued sa imong libac, o nabuat mo canana daculay nga perjuicio. 8. Cun inbuyayao mo ang tao sa pag- buétang: sa sulat et mga bisara nga ma- raét. 9. Cun nabuat mo et bisan anono sa pagperde sa imong isigcatao. {{c|<big>ANG ICASIAM NGA SUGO<big/>}} ''sa Dios nasaquép sa icanem, ig ang ica- pulo nga sugo nasa-quép sa icapito.'' Maghénahéna cao man: cun may imong sala pa sa ténguéd sa imong ofi- cio o sa imong mga caténgdanan. Tulad man maghénahéna pa cao; cun may imong naihisip nga mga maraét bisan uara mo natuman et dagtong isip; ig cun sa pagduadua cun sala, o cun. bu- quét sala, indayon mo pagbuat dagto. Ang mga sugo sa aténg Inahan santa Iglesia nasasaquép da sa mga sugo sa Dios: ang nahuna; ang icarua, ang icat- lo, may ang icapat nasasaquép sa icatlo :::::::::::::12<noinclude></noinclude> 38p6y97fyu174vw6i6p7mszdwbhnimb Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/185 104 457679 1361929 2026-09-01T17:35:17Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 178 —}} ca sugo sa Dios, ig ang icalima, sa icapitong sugo. Tulad man nasasaquép sa mga sugo sa Dios ang mga sala nga Ponoan: ang palabilabi sa icapat, ang cahicao sa icapito, ang paghilauas ig ang cabusgan sa icaném, ang casilag, ig ang, cahiracan sa icalima, ig ang catamadan sa nahunang sugo; nganiman, sa imong pagconfesar indi menester hingaranan ang mga sugo sa santa Iglesia ni ang mga sala nga ponoan. Cun tapos caorén pagisip ig pagquilala nga mayad sa imong mga sala, magpatubo cao sa imong taguiposon et isarang paghinélsél nga guican lamang sa casaquit ténguéd sa imong mga sala, sa pagca inpasipalaan mo ang mahal nga Guinoo, nga taqués nga guégmaan labi sang tanan; ig sa daculay nga pagpaé-: bués magluod cao sa atubangan sa aténg Guinoong Jesucristo, ig magpaquilooy cao canana sa pagpangadi sa pagampo nga madason.<noinclude></noinclude> 8hsempvueg5r40qwmeg9h0hxiot1r7j Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/261 104 457680 1361930 2026-09-01T17:43:09Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia...........................................................................................205 Via Crucis................................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .................................................................234 Manga pag-ampo.....................................................................................241<noinclude></noinclude> hd0eqixmc0hwa7c56ormjsrikb38ghv 1361931 1361930 2026-09-01T17:43:56Z Tertio3 996849 1361931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia.....................................................................................205 Via Crucis .........................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .........................................................234 Manga pag-ampo.............................................................................241<noinclude></noinclude> ohujc9dhv4u1wkfyv5oogqkzy2ejchh 1361932 1361931 2026-09-01T17:44:21Z Tertio3 996849 1361932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia .................................................................................205 Via Crucis .........................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .........................................................234 Manga pag-ampo.............................................................................241<noinclude></noinclude> 3zodypqarvb0y62qsimbd60v5jqg47v 1361933 1361932 2026-09-01T17:44:50Z Tertio3 996849 1361933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia ...........................................205 Via Crucis .........................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .........................................................234 Manga pag-ampo.............................................................................241<noinclude></noinclude> f1glnkjtfh5kh5p04ghy693vjokgy7s 1361934 1361933 2026-09-01T17:45:11Z Tertio3 996849 1361934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia ...........................................................205 Via Crucis .........................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .........................................................234 Manga pag-ampo.............................................................................241<noinclude></noinclude> gg4p6l1wpobzpnacaneaeq5xu4zwtvb 1361935 1361934 2026-09-01T17:45:28Z Tertio3 996849 1361935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 254 —}} ::::::::::::::::::::''Pāg.'' Cun quitaen ang mahal nga lauas sa ateng Guinoong Jesucristo magbisara cao et ma- cundia ................................................................205 Via Crucis .........................................................................................207 Icapulo ig capat nga estacion .........................................................234 Manga pag-ampo.............................................................................241<noinclude></noinclude> tgvt96ngho25qvg3159xbh5kjrkrqm8 Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/166 104 457681 1361936 2026-09-01T17:49:29Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 159 —}} cao hasta-sa lugta, ig magpaquilooy cao canana sa pagbisara et macundia. {{c|<big>PAGAMPO SA TAUO SA DIOS SA</big>}} {{c|''pagtagana sa pag-isip nga mayad sa anang mga sala.''}} O Dios nga Amahan ¡Dios ni Abra- han, ni Isaac, ni Jacob, Dios sang ta- nan nga tao nga matadléng, sa daculay nga pagpaébués sa imong mahal nga atubangan, nagasamba aco canimo, ig nagamatuod ang aquéng léba, nga icao ang magbubuat sang tanan; nagama- tuod ang aquéng léba, nga icao ang in- halinan ig turobodan sa mga mayad nga- tanan, nga sadang quitaén sa langit ig sa lugta, ig nga icao ang sadang lamang magturo canaquén sa dalang sa catadié- ngan. Icao Guinoo co, nagrarang cao sa penitencia, buquét ténguéd cay ‘Abra- han, cay Isaac, cay Jacob, ni ténguéd sa ibang tao nga matadléng, cun buquét nagrarang cao sa penitencia ténguéd ca- naquén nga macasasala; sa pagca nag-<noinclude></noinclude> fm7sg7kywavrqbdf0bunmyy9mlcuqup Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/169 104 457682 1361937 2026-09-01T17:53:28Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 162 —}} aquéng mga buat nga maraét? ¿Mag- hadléc aco cabay sa pagdémdém: sa ca- raquean ig sa caculay sa aquéng mga sala? ;Magtulad aco sa ibang maca- sasala nga uara sanda naghinélsél, ig naholog sanda sa infierno? indi nga ma- tuod, Dios co. Indi co énguéd maghadléc: magasariz aco canimo; maquiquinabang aco sa imong calooy: lograén coron diang ad- lao nga intutugot mo canaquén, ig ém- péza-an coron dadi mismo ang paghi- nélsél ig ang pagtangis sa aquéng mga sala: nganiman mahal nga Guinoo; Ama co, ig Dios sa aquéng taguiposon, icao ang sadang magcalooy canaquén, ig icao ang sadang magpatauad canaquén; ay cun nagcasala aco. nga daculay canimo, labi pang. daculay sa aquéng sala ang imong calooy nga aquéng indadanguép; cun nagcasala aco canimo, ponoron, Gui: noo co, ang aquéng dégan sa casaquil ténguéd sa aquéng mga sola; ig ponoron ang aquéng taguiposon sa pagsarig ca-<noinclude></noinclude> 3c92rypabfnsf0t48rx5t8p869f0clf Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/171 104 457683 1361938 2026-09-01T17:56:26Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 164 —}} manén mo Dios cong Amahan diang tanan, ténguéd sa camatayén ni Jesu- cristo nga imong mahal nga bata, ig ténguéd sa Dios nga Espfritu Santo. Amen, ''Dadi maghisip cao cun capira cao nag- casala, ig hénahénaén mo nga mayad ang paglapas mo sa sugo sa Dios tulad sa nagadason.'' {{c|NAHUNANG SUGO SA DIOS.}} Sa nahuna nga sugo sa Dios maghé- nahéna cao; cun sa imong pagconfesar sa ibang adlao nagelam cao sa Padre et imong mga sala, o cun uara mo natu- man ang penitencia, nga itinao na ca- nimo tenguéd sa imong mga sala; o cun nagcomulgar cao sa may sala pa cao nga mortal. 1. Cun icao nagpacasala sa ibang tao. 2. Cun indi cao nagparét nga mari- guén sa Dios, ig nag duadua cao sa imong pagtod canana. 8. Cun nagparét cao sa manga tina-<noinclude></noinclude> 039np8id5xohsvjaqrtswjlii6gf2u1 Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/175 104 457684 1361939 2026-09-01T17:59:27Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 168 —}} {{c|ICATLONG SUGO.}} 1. Sa icatlong sugo maghénahéna cao; cun nag isip cao nga indi magtu- man sa mga Domingo ig sa mga fiesta nga tatlo ca Cruz, o cun nagbuat cao sa umao nga mga Domingo, ig mga fiesta, 2. Cun nag-isip cao nga indi mag- simba: cun uara cao casingba, cun ua- ra cao nagconfesar sa Cuaresma o cun may masaquit cao nga daculay; cun ua- ra cao nagcomulgar sa umao nga tiempo. 3. Cun sa imong pagpamati sa ma- hal nga Misa nagtongboy cao sa imong mga caiba-an, o cun naglingalinga cao, o nagsunlog cao sa iba sa bugus nga Misa, 4. Cun uara mo napangadi ang ca- téngdanan mong pangadién. 5. Cun uara cao ca-abut sa Misa tén- guéd sa imong sala. 6 Cun uara cao nagpasingba sa imong ma sinacpan.<noinclude></noinclude> blhosqnc04n4lw0ozrelv6lkiimybgn Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/177 104 457685 1361940 2026-09-01T18:02:22Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 170 —}} sa imong mga bata, o nagapaquita cao cananda et mga buat nga maraét. 7. Cun icao may sadang, ig indi cao nagtabang sa imong mga malam, nga macucurién, 8. Cun uara cao nagpacaén sa imong asaua, ig sa imong mga bata. 9, Cun uara mo natuman ang tes- tamento o ang mga bilin canimo sa mga minatay. {{c|ICALIMANG SUGO.}} 1. Sa icalimang sugo sa Dios mag- hénahéna cao: cun nag-isip cao mag- patay sa tao, o cun maliag cao nga abu- ton et mga maraét ang imong isigcatao. 2. Cun naghimaya cao ténguéd sa cacurian sa tao, o nasilag cao tengued Sa anang palad. 3. Cun icao nagdémuét sa imong isigcatao, o nagtuyo cao pagperde ca- nana, cun inbuyayao mo tana. 4, Cun nagpanumpa cao sa tao o in- cuon mo bacbaquén cao et linti, o ibang<noinclude></noinclude> ew030qowjwoxnonvob2yl2iamsdwpgk Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/237 104 457686 1361941 2026-09-01T18:04:55Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 230 —}} mis nga Amahan co! ang aquéng tagui- poson indiren sadang maghimaya. Ang aquéng mga mata indirén magtadéng sa pagtangis. Mara indi acoron mabuhi; sa pagca icao nga umao ang aquéng cabuhi ang aquéng calipay, ig ang aquéng ca- himaya napatay cao rén ténguéd cana- quén. ¡Ay Dios sa aquéng taguiposon!! Tadléngen coron ang quilong tanan ga aquéng ogali. Patayen coron ang mga vicios ngatanan sa aquéng taguiposon, Démtan coron ang tanan nga mga sala, sa pagcasanda umao ang nagpatay cani- mo sa Cruz. Oén, Ama co, ig Dios sa aquéng ta- guiposon, tapus don canaquén ang pag- himaya nga maraét, tapus dén sa aquéng| léba ang tanan nga calipayan sa lugta. Imong Cruz lamang ang aquéng nali- liagan, imong léba lamang ang aquéng papangitaen guiapon, ig sa ‘pagca icao, Guinoo co, napatay ténguéd canaquén, sugtan mo aco, nga mapatay aco man ténguéd canimo, agud maagom aco sa<noinclude></noinclude> hjhxgouqtargx2wwowypdf6pjp95fwi Page:Devotional writings in Cuyunon) (microform (IA aqg7227.0001.001.umich.edu).pdf/260 104 457687 1361942 2026-09-01T18:13:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1361942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 253 —}} {{c|INDICE.}} ::::::::::::::pāg. {{ppoem|Pagpademdem sa Cristianos ...........3 Pagtongboy sa Lunes ...........5 Pagtongboy sa Martes ...........28 Pagtongboy sa Miercoles ...........44 Pagtonghoy sa Jueves ...........59 Pagtongboy sa Viernes ...........82 Pagtongboy sa Sabado ...........99 Pagtongboy sa Domingo ...........127 Ang bubuaten sa mga tao sa ...........153 Pagampo sa tauo sa Dios sa ...........159 Nahunang sugo sa Dios ...........164 Icaruang sugo ...........167 Icatlong sugo ...........168 Icapat nga sugo ...........169 Icalimang sugo ...........170 Icanem nga sugo ...........172 Icapitong sugo ...........174 Icaualong sugo ...........176 Ang icasiam nga sugo ............177 Pagampo sa pagconfesar ............179 Pagampo sa tapus don ang pagconfesar .......183 Pagampo sa buut magcomulgar ...........187 Pagampo sa tapus magcomulgar ...........193 Pagampo cay Guinoong Sta. Maria ...........200}}<noinclude></noinclude> k9i5qrmxo93t8hzbt3sz1a3ymd7nysn 1361943 1361942 2026-09-01T18:14:04Z Tertio3 996849 1361943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 253 —}} {{c|INDICE.}} :::::::::::pāg. {{ppoem|Pagpademdem sa Cristianos ...........3 Pagtongboy sa Lunes ...........5 Pagtongboy sa Martes ...........28 Pagtongboy sa Miercoles ...........44 Pagtonghoy sa Jueves ...........59 Pagtongboy sa Viernes ...........82 Pagtongboy sa Sabado ...........99 Pagtongboy sa Domingo ...........127 Ang bubuaten sa mga tao sa ...........153 Pagampo sa tauo sa Dios sa ...........159 Nahunang sugo sa Dios ...........164 Icaruang sugo ...........167 Icatlong sugo ...........168 Icapat nga sugo ...........169 Icalimang sugo ...........170 Icanem nga sugo ...........172 Icapitong sugo ...........174 Icaualong sugo ...........176 Ang icasiam nga sugo ............177 Pagampo sa pagconfesar ............179 Pagampo sa tapus don ang pagconfesar .......183 Pagampo sa buut magcomulgar ...........187 Pagampo sa tapus magcomulgar ...........193 Pagampo cay Guinoong Sta. Maria ...........200}}<noinclude></noinclude> n6k216g5i8ss1s33hxagwz5b8rgcf88 Index:ST Sp AP 4.svg 106 457688 1361950 2026-09-02T00:15:03Z Graearms 663026 Created the page. 1361950 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ST Sp AP 4 |Language=spx |Author= |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=File:ST Sp AP 4.svg |Image= |Progress=T |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= |Width= |Css= }} [[Category:South Picene]] bn79sthzxjrwcgf58h2ml2264ywc04y Page:ST Sp AP 4.svg 104 457689 1361951 2026-09-02T00:15:06Z Graearms 663026 Created the page. 1361951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Graearms" /></noinclude> ===Old Italic script=== {{anchor+|1}} 𐌕𐌀𐌋𐌖𐌉𐌔|𐌐𐌄𐌕𐌓𐌞𐌍𐌉𐌔 ===Romanization=== {{anchor+|1}} taluis|petrúnis<noinclude></noinclude> r7qa390pfsza2ce5ww0p88dwkfna1b6 ST Sp AP 4 0 457690 1361952 2026-09-02T00:19:08Z Graearms 663026 Created the page. 1361952 wikitext text/x-wiki {{header | title = ST Sp AP 4 | year = c. 500 BCE | categories = South Picene }} {|align="center" |<pages index="ST Sp AP 4.svg" from="ST Sp AP 4.svg" to="ST Sp AP 4.svg" /> |} q9na8bcwzbtjpup1eczbq89b8xotkow Index:Istori e Shqipërisë (1889).djvu 106 457691 1361953 2026-09-02T00:52:37Z Catonif 622571 auto summary: New page created (no summary given) 1361953 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Istori e Shqipërisë |Language=sq |Author=Naim Frashëri |Translator= |Editor= |Year=1899 |Publisher=Mbrothësia |Address=Sofia |Key= |Source=BKSH |Image=1 |Progress=V |Volumes= |Pages=<pagelist 1to2=- 3=1 49to50=- /> |Remarks={{Po krijohet Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/47}} |Header= |Footer= |Width= |Css= }} [[Category:Sq Shqip (Albanian)]] mipei8i9j46eqhkhuixg1cniergm576 1361954 1361953 2026-09-02T00:53:01Z Catonif 622571 fix pagelist 1361954 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Istori e Shqipërisë |Language=sq |Author=Naim Frashëri |Translator= |Editor= |Year=1899 |Publisher=Mbrothësia |Address=Sofia |Key= |Source=BKSH |Image=1 |Progress=V |Volumes= |Pages=<pagelist 1to2=- 3=1 51to52=- /> |Remarks={{Po krijohet Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/47}} |Header= |Footer= |Width= |Css= }} [[Category:Sq Shqip (Albanian)]] 5z0l3bdrhf06bv8s5ypggpn0hetxq4k 1362029 1361954 2026-09-02T01:52:48Z Catonif 622571 1362029 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Istori e Shqipërisë |Language=sq |Author=Naim Frashëri |Translator= |Editor= |Year=1899 |Publisher=Mbrothësia |Address=Sofia |Key= |Source=BKSH |Image=1 |Progress=V |Volumes= |Pages=<pagelist 1to2=- 3=1 51to52=- /> |Remarks={{Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/47}} |Header= |Footer= |Width= |Css= }} [[Category:Sq Shqip (Albanian)]] 7lwtqu7d22odwrfjmtn7k6dyr4lkw02 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/1 104 457692 1361955 2026-09-02T00:54:47Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI E {{tc|title|SHQIPËRISË}} PREJ N. H. F. {{missing image}} Çmimi 60 qin. 3 gr. SOFJE {{hr|3em}} NDË SHTYPËSHKRONJËT SHQIPE „MBROTHËSIA" Gostilnica „Carigrad", Ulica Vitosha. 1899}}<noinclude></noinclude> 7jlqi1lijx7nafymfdron3ogw05g85r 1362037 1361955 2026-09-02T02:03:38Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI E {{tc|title|SHQIPËRISË}} PREJ {{tc|author|N. H. F.}} {{missing image}} Çmimi 60 qin. 3 gr. SOFJE  {{hr|3em}} NDË SHTYPËSHKRONJËT SHQIPE „MBROTHËSIA“ Gostilnica „Carigrad“, Ulica Vitosha. 1899}}<noinclude></noinclude> iecakam8rmdeq0kucyadjotxgu7fjfm Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/2 104 457693 1361956 2026-09-02T00:54:54Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1361956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/3 104 457694 1361957 2026-09-02T00:55:28Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1361957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/1}}<noinclude></noinclude> f7wwto13rr3zojwfbrfebb1neeejz1m Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/4 104 457695 1361958 2026-09-02T00:55:53Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1361958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/5 104 457696 1361959 2026-09-02T00:56:50Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI e SHQIPËRISË}} {{hr|5em}} {{c|I PRINDITË T' ANË}} Shqipëtarëtë janë bijt' e Pellasgëvet, Pellas- gëtë erdhë 4000 vjet para K. nga Asija, zunë Grekërin' e Shqipërinë. Më̂ pasdaj erdhë të huaj në Grekëri, dhe nga Pellasgëtë më̂ të shumët u hóqnë në Shqipëri; të pakët u përzjenë me t' ardhuritë, dhe uquajtinë më̂ pasdaj Grekër a Elinë. Nga Pellasgëtë një tufë uhodhë n' Itali dhe duke për- zjerë me të tjerë bënë Llatinëtë. Andaj Grekëritë dhe Llatinët ishinë fis me Pellasgëtë, dhe gjuh' e tyre rrënjët' i ka nga gjuh' e Pellasgëvet. Edhe besa, që kishinë Grekërit' e Llatinët' ishte e Pellas- gëvet. Andaj të tre kombetë kishinë afro një besë Llatinëtë, duke përzjerë me kombet' e égërë t'Evropësë, bënë Evropasit' e sotmë, që janë: {{hws|Ita|Italianë}}<noinclude></noinclude> hl7uy4bfwtxz1w42o881bpw0j5zictp 1361960 1361959 2026-09-02T00:57:09Z Catonif 622571 formatting 1361960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI e SHQIPËRISË}} {{hr|5em}} {{c|I PRINDITË T' ANË}} Shqipëtarëtë janë bijt' e Pellasgëvet, Pellas- gëtë erdhë 4000 vjet para K. nga Asija, zunë Grekërin' e Shqipërinë. Më̂ pasdaj erdhë të huaj në Grekëri, dhe nga Pellasgëtë më̂ të shumët u hóqnë në Shqipëri; të pakët u përzjenë me t' ardhuritë, dhe uquajtinë më̂ pasdaj Grekër a Elinë. Nga Pellasgëtë një tufë uhodhë n' Itali dhe duke për- zjerë me të tjerë bënë Llatinëtë. Andaj Grekëritë dhe Llatinët ishinë fis me Pellasgëtë, dhe gjuh' e tyre rrënjët' i ka nga gjuh' e Pellasgëvet. Edhe besa, që kishinë Grekërit' e Llatinët' ishte e Pellas- gëvet. Andaj të tre kombetë kishinë afro një besë Llatinëtë, duke përzjerë me kombet' e égërë t'Evropësë, bënë Evropasit' e sotmë, që janë: {{hws|Ita|Italianë}}<noinclude></noinclude> 5ecejdrr2yrsj2yfowgwrho4na8npkv 1361966 1361960 2026-09-02T01:00:09Z Catonif 622571 newlines 1361966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI e SHQIPËRISË}} {{hr|5em}} {{c|I PRINDITË T' ANË}} Shqipëtarëtë janë bijt' e Pellasgëvet, Pellasgëtë erdhë 4000 vjet para K. nga Asija, zunë Grekërin' e Shqipërinë. Më̂ pasdaj erdhë të huaj në Grekëri, dhe nga Pellasgëtë më̂ të shumët u hóqnë në Shqipëri; të pakët u përzjenë me t' ardhuritë, dhe uquajtinë më̂ pasdaj Grekër a Elinë. Nga Pellasgëtë një tufë uhodhë n' Itali dhe duke përzjerë me të tjerë bënë Llatinëtë. Andaj Grekëritë dhe Llatinët ishinë fis me Pellasgëtë, dhe gjuh' e tyre rrënjët' i ka nga gjuh' e Pellasgëvet. Edhe besa, që kishinë Grekërit' e Llatinët' ishte e Pellasgëvet. Andaj të tre kombetë kishinë afro një besë Llatinëtë, duke përzjerë me kombet' e égërë t'Evropësë, bënë Evropasit' e sotmë, që janë: {{hws|Ita|Italianë}}<noinclude></noinclude> lpeg0iup5ik2x1jcgp8vb6h3aj45f0c 1362039 1361966 2026-09-02T02:08:31Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ISTORI e {{tc|title2|SHQIPËRISË}}}} {{hr|5em}} {{c|I PRINDITË T' ANË}} Shqipëtarëtë janë bijt' e Pellasgëvet, Pellasgëtë erdhë 4000 vjet para K. nga Asija, zunë Grekërin' e Shqipërinë. Më̂ pasdaj erdhë të huaj në Grekëri, dhe nga Pellasgëtë më̂ të shumët u hóqnë në Shqipëri; të pakët u përzjenë me t' ardhuritë, dhe uquajtinë më̂ pasdaj Grekër a Elinë. Nga Pellasgëtë një tufë uhodhë n' Itali dhe duke përzjerë me të tjerë bënë Llatinëtë. Andaj Grekëritë dhe Llatinët ishinë fis me Pellasgëtë, dhe gjuh' e tyre rrënjët' i ka nga gjuh' e Pellasgëvet. Edhe besa, që kishinë Grekërit' e Llatinët' ishte e Pellasgëvet. Andaj të tre kombetë kishinë afro një besë. Llatinëtë, duke përzjerë me kombet' e égërë t' Evropësë, bënë Evropasit' e sotmë, që janë: {{hws|Ita|Italianë}}<noinclude></noinclude> h3fmf30ktor5gnp87nw57adn11dm4st Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/6 104 457697 1361961 2026-09-02T00:57:41Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh|— 4 —}}</noinclude>lianë, Francezë, Spanjolë, e Rumunë dhe Porte- gjizë, etj. Sllavëtë, që ndahenë më disa filirra, janë bijt' e Sqithëvet të moçim. Edhé Germanëtë, Skandinavasitë, Ingjilizëtë etj. janë bijt' e Tev- tónëvet të vjetërë. S'dihetë a gjenë njerës të tjerë Pellasgëtë kur erdhë në Shqipëri, a nukë. Si thotë Straboni dhe gjithë të vjetëritë shkronjës, nga Sallahora e poshtë ishinë të huaj; andej e tutje, ishinë Grekërë; do me thënë, se atje e kishinë kufinë qëmoti, si dhe sot. Nukë vetëm Shqipëri e sotme, po që nga Sa- llahora, dhe që nga Selaniku, e gjer në Trijeshtë ishinë gjithë bijt' e Pellasgëvet. Më të tejmë Thra- qit ishte rremet' i Shqehet, dhe nga Trijeshta e poshtë ishinë Qéltëtë dhe Dácëritë etj. Pasdaj duke shtuarë të tjerëtë ungushtúanë kufit' e Shqipërisë. Pellasgëtë ndahëshinë në shumë filir·ra e në shumë qeverir·ra të vogëla, si dhe Grekëritë; po kishin atá zakone (liga), atë́ gjak, atë́ gjuhë etj. Të huajtë shumë her' i pandehnë filirëratë kombe të veçantë. Filitë gjithë kíshinë të bëninë njëra me tjatrënë, kishin dhe krushqirëra, po s' shkoninë gjithënjë me paqë, kishin dhe shumë herë luftëra në mest të tyre. Edhé sot Shqipëtarëtë ndahenë në filirëra, si Toskë, Gegë, Çamërë. Labërë, etj., etj.; po janë gjithë një komp, e kanë një gjuhë. Gjuha shqip e sotme<noinclude></noinclude> 21b3o9kjxj2s0sewa3juiklrisgsjbm 1361962 1361961 2026-09-02T00:57:52Z Catonif 622571 typo 1361962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 4 —}}</noinclude>lianë, Francezë, Spanjolë, e Rumunë dhe Porte- gjizë, etj. Sllavëtë, që ndahenë më disa filirra, janë bijt' e Sqithëvet të moçim. Edhé Germanëtë, Skandinavasitë, Ingjilizëtë etj. janë bijt' e Tev- tónëvet të vjetërë. S'dihetë a gjenë njerës të tjerë Pellasgëtë kur erdhë në Shqipëri, a nukë. Si thotë Straboni dhe gjithë të vjetëritë shkronjës, nga Sallahora e poshtë ishinë të huaj; andej e tutje, ishinë Grekërë; do me thënë, se atje e kishinë kufinë qëmoti, si dhe sot. Nukë vetëm Shqipëri e sotme, po që nga Sa- llahora, dhe që nga Selaniku, e gjer në Trijeshtë ishinë gjithë bijt' e Pellasgëvet. Më të tejmë Thra- qit ishte rremet' i Shqehet, dhe nga Trijeshta e poshtë ishinë Qéltëtë dhe Dácëritë etj. Pasdaj duke shtuarë të tjerëtë ungushtúanë kufit' e Shqipërisë. Pellasgëtë ndahëshinë në shumë filir·ra e në shumë qeverir·ra të vogëla, si dhe Grekëritë; po kishin atá zakone (liga), atë́ gjak, atë́ gjuhë etj. Të huajtë shumë her' i pandehnë filirëratë kombe të veçantë. Filitë gjithë kíshinë të bëninë njëra me tjatrënë, kishin dhe krushqirëra, po s' shkoninë gjithënjë me paqë, kishin dhe shumë herë luftëra në mest të tyre. Edhé sot Shqipëtarëtë ndahenë në filirëra, si Toskë, Gegë, Çamërë. Labërë, etj., etj.; po janë gjithë një komp, e kanë një gjuhë. Gjuha shqip e sotme<noinclude></noinclude> 5j36jhzkxs0d0d7xqqwxqjvh5ziqfef 1361963 1361962 2026-09-02T00:58:07Z Catonif 622571 hwe 1361963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 4 —}}</noinclude>{{hwe|lianë|Italianë}}, Francezë, Spanjolë, e Rumunë dhe Porte- gjizë, etj. Sllavëtë, që ndahenë më disa filirra, janë bijt' e Sqithëvet të moçim. Edhé Germanëtë, Skandinavasitë, Ingjilizëtë etj. janë bijt' e Tev- tónëvet të vjetërë. S'dihetë a gjenë njerës të tjerë Pellasgëtë kur erdhë në Shqipëri, a nukë. Si thotë Straboni dhe gjithë të vjetëritë shkronjës, nga Sallahora e poshtë ishinë të huaj; andej e tutje, ishinë Grekërë; do me thënë, se atje e kishinë kufinë qëmoti, si dhe sot. Nukë vetëm Shqipëri e sotme, po që nga Sa- llahora, dhe që nga Selaniku, e gjer në Trijeshtë ishinë gjithë bijt' e Pellasgëvet. Më të tejmë Thra- qit ishte rremet' i Shqehet, dhe nga Trijeshta e poshtë ishinë Qéltëtë dhe Dácëritë etj. Pasdaj duke shtuarë të tjerëtë ungushtúanë kufit' e Shqipërisë. Pellasgëtë ndahëshinë në shumë filir·ra e në shumë qeverir·ra të vogëla, si dhe Grekëritë; po kishin atá zakone (liga), atë́ gjak, atë́ gjuhë etj. Të huajtë shumë her' i pandehnë filirëratë kombe të veçantë. Filitë gjithë kíshinë të bëninë njëra me tjatrënë, kishin dhe krushqirëra, po s' shkoninë gjithënjë me paqë, kishin dhe shumë herë luftëra në mest të tyre. Edhé sot Shqipëtarëtë ndahenë në filirëra, si Toskë, Gegë, Çamërë. Labërë, etj., etj.; po janë gjithë një komp, e kanë një gjuhë. Gjuha shqip e sotme<noinclude></noinclude> dzm8vtv8u0wcuy1olqvmfi4nvfrd1w3 1361965 1361963 2026-09-02T00:59:48Z Catonif 622571 newlines 1361965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 4 —}}</noinclude>{{hwe|lianë|Italianë}}, Francezë, Spanjolë, e Rumunë dhe Portegjizë, etj. Sllavëtë, që ndahenë më disa filirra, janë bijt' e Sqithëvet të moçim. Edhé Germanëtë, Skandinavasitë, Ingjilizëtë etj. janë bijt' e Tevtónëvet të vjetërë. S'dihetë a gjenë njerës të tjerë Pellasgëtë kur erdhë në Shqipëri, a nukë. Si thotë Straboni dhe gjithë të vjetëritë shkronjës, nga Sallahora e poshtë ishinë të huaj; andej e tutje, ishinë Grekërë; do me thënë, se atje e kishinë kufinë qëmoti, si dhe sot. Nukë vetëm Shqipëri e sotme, po që nga Sallahora, dhe që nga Selaniku, e gjer në Trijeshtë ishinë gjithë bijt' e Pellasgëvet. Më të tejmë Thraqit ishte rremet' i Shqehet, dhe nga Trijeshta e poshtë ishinë Qéltëtë dhe Dácëritë etj. Pasdaj duke shtuarë të tjerëtë ungushtúanë kufit' e Shqipërisë. Pellasgëtë ndahëshinë në shumë filir·ra e në shumë qeverir·ra të vogëla, si dhe Grekëritë; po kishin atá zakone (liga), atë́ gjak, atë́ gjuhë etj. Të huajtë shumë her' i pandehnë filirëratë kombe të veçantë. Filitë gjithë kíshinë të bëninë njëra me tjatrënë, kishin dhe krushqirëra, po s' shkoninë gjithënjë me paqë, kishin dhe shumë herë luftëra në mest të tyre. Edhé sot Shqipëtarëtë ndahenë në filirëra, si Toskë, Gegë, Çamërë. Labërë, etj., etj.; po janë gjithë një komp, e kanë një gjuhë. Gjuha shqip e sotme<noinclude></noinclude> fr4ney2d2vddifrghbiy7vszf3qz5cl 1362041 1361965 2026-09-02T02:14:33Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 4 —}}</noinclude>{{hwe|lianë|Italianë}}, Francezë, Spanjolë, e Rumunë dhe Portegjizë, etj. Sllavëtë, që ndahenë më disa filir·ra, janë bijt' e Sqithëvet të moçim. Edhé Gjermanëtë, Skandinavasitë, Ingjilizëtë etj. janë bijt' e Tevtónëvet të vjetërë. S' dihetë a gjenë njerës të tjerë Pellasgëtë kur erdhë në Shqipëri, a nukë. Si thotë Straboni dhe gjithë të vjetëritë shkronjës, nga Sallahora e poshtë ishinë të huaj; andej e tutje, ishinë Grekërë; do me thënë, se atje e kishinë kufinë qëmoti, si dhe sot. Nukë vetëm Shqipëri e sotme, po që nga Sallahora, dhe që nga Selaniku, e gjer në Trijeshtë ishinë gjithë bijt' e Pellasgëvet. Më të tejmë Thraqit ishte rremet' i Shqehet, dhe nga Trijeshta e poshtë ishinë Qéltëtë dhe Dácëritë etj. Pasdaj duke shtuarë të tjerëtë ungushtúanë kufit' e Shqipërisë. Pellasgëtë ndahëshinë në shumë filir·ra e në shumë qeverir·ra të vogëla, si dhe Grekëritë; po kishin atá zakone (liga), atë́ gjak, atë́ gjuhë etj. Të huajtë shumë her' i pandehnë filirëratë kombe të veçantë. Filitë gjithë kíshinë të bëninë njëra me tjatrënë, kishin dhe krushqirëra, po s' shkoninë gjithënjë me paqë, kishin dhe shumë herë luftëra në mest të tyre. Edhé sot Shqipëtarëtë ndahenë në filirëra, si Toskë, Gegë, Çamërë, Labërë, etj., etj.; po janë gjithë një komp, e kanë një gjuhë. Gjuha shqip e sotme<noinclude></noinclude> eiu69o45sglb2ax07y7k76sbw2ks21w Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/7 104 457698 1361964 2026-09-02T00:59:23Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 5 —}}</noinclude>është Pellasgíshtja, q 'ësht' e bij' e Sanskritesë, q' është gjuh' e Hindit e vjetërë, dhe mëm' e gjithë gjúhëravet t' Evropësë. Po duke parë gjithë gjuhët' e shkruara të moçime, që janë ndruarë, nukë mundimë të themi se Shqipëtarët' e moçim flisnin gjuhënë tënë si është sot së gjithash. Është për të habiturë, duke qënë Shqipëtarëtë më̂ të parë n' Evropë, e átërit' e gjith' Evropaset, qysh nukë kanë shkruarë gjuhën' e tyre! Sindëkur i muarrë Elinëtë shkronjatë nga të huajtë, si i muarrë Llatinëtë nga Grekëritë, e shkruanë gjuhën' e tyre, muntninë dhe Shqipëtarëtë, t' i merninë nga Grekërit, a nga Llatinëtë, Qysh rrojti një komp mijëra vjet pa shkronja në mest të fqinjëve me shkronja? Janë dhe shumë nga të dituritë që kanë thënë, se Shqipëtarët' e vjetërë kishinë shkronja të gjuhës së tyre, e pasdaj kanë humburë. Shumë të diturë thonë: se Shqipëtarët' i muarrë qëmoti shkronjatë së pari nga Finikasitë, pa nga Shqipëtarët' e moçim i muarr' Elinët' e vjetërë. Janë gjendurë gurë gërmadhash në Shqipëri të mbeturë nga kóh' e vjetërë, të cilëtë janë shkruarë me gjuhë shqip dhe me shkronja shqip. Këto shkronja ushëmbëllejnë më́ shumë shkronjavet të Finikaset, se shkronjavet' e vjetëra t'Elinëvet. Andaj, thonë se Shqipëtarët' e vjetërë i<noinclude></noinclude> h6w8ljkk0x8nfh6i1p5zcjfbbhpwrbw 1362043 1361964 2026-09-02T02:21:29Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 5 —}}</noinclude>është Pellasgíshtja, q' ësht' e bij' e Sanskritesë, q' është gjuh' e Hindit e vjetërë, dhe mëm' e gjithë gjúhëravet t' Evropësë. Po duke parë gjithë gjuhët' e shkruara të moçime, që janë ndruarë, nukë mundimë të themi se Shqipëtarët' e moçim flisnin gjuhënë tënë si është sot së gjithash. Është për të habiturë, duke qënë Shqipëtarëtë më̂ të parë n' Evropë, e átërit' e gjith' Evropaset, qysh nukë kanë shkruarë gjuhën' e tyre! Sindëkur i muarrë Elinëtë shkronjatë nga të huajtë, si i muarrë Llatinëtë nga Grekëritë, e shkruanë gjuhën' e tyre, muntninë dhe Shqipëtarëtë, t' i merninë nga Grekërit, a nga Llatinëtë. Qysh rrojti një komp mijëra vjet pa shkronja në mest të fqinjëve me shkronja? Janë dhe shumë nga të dituritë që kanë thënë, se Shqipëtarët' e vjetërë kishinë shkronja të gjuhës së tyre, e pasdaj kanë humburë. Shumë të diturë thonë: se Shqipëtarët' i muarrë qëmoti shkronjatë së pari nga Finikasitë, pa nga Shqipëtarët' e moçim i muarr' Elinët' e vjetërë. Janë gjendurë gurë gërmadhash në Shqipëri të mbeturë nga kóh' e vjetërë, të cilëtë janë shkruarë me gjuhë shqip dhe me shkronja shqip. Këto shkronja ushëmbëllejnë më̂ shumë shkronjavet të Finikaset, se shkronjavet' e vjetëra t' Elinëvet. Andaj, thonë se Shqipëtarët' e vjetërë i<noinclude></noinclude> ccse98n8gms3j6lt5nwu2fqbo1jaq1e Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/8 104 457699 1361967 2026-09-02T01:04:11Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>muarrë shkronjatë nga Finíkasitë, Grékërit' e moçim i muarrë nga Shqipëtarëtë.<ref>Hahn. Albanesische studien.</ref> Po shkronjat' e vjetëra të Shqipesë vetëm nër gurët, që thamë më́ sipër i shohëmë, nukë gjetkë. Andaj ja shtijemë që s' janë përdorurë shumë. Shohëmë që shumë kombe të vjetërë s' kanë pasurë shkronja, dhe s'kanë as sot. Evropasitë gjithë shkruanin e këndoninë Llatinishtenë, pakë vjet kanë që shkruhenë gjuhërat' e Evropësë dhe të Shqehet me shkronjat' e Kadmosë, do-me-thënë të Grekërvet e të Llatinëvet. Shqipëtarët' e moçim besoninë Hyjnë, dhe në malt të Tomorit ish falëtore e ti, që thuhej „Dhodhonë", shërbëtorët' e falëtores ishinë gra plaka, që shtininë dhe fatn' e njerëzisë. Shpesi q' ithemi shqipe, ishte pas besësë zogu i Hyjit, dhe shenj' e trimërisë. Andaj e kishinë në flamuret Shqipëtarët' e vjetërë, pa nga shqipja uquajtnë Shqipëtarë. Shqipëtarëtë këtë́ emër e kanë pasurë që qëmoti, po të huajtë emërin' e bashkë s' ua dininë, andaj kanë shkruarë emërat e filir·ravet, e t vëndevet veçan si: Maqedhoni, Maqedhonas, Iliri, Ilirinj, Epirë, Epirotë, Thesprotinj, Mollosinj, etj., etj. Straboni thotë se katër-mbë-dhjetë filir·ra janë vetëm n' Epirë; po prapë thotë se të gjithë {{hws|Epi|Epirótëtë}}<noinclude> {{hr|10em}} <references/></noinclude> fygzgc0fey77okexokpbea0tp2bsj7z 1361968 1361967 2026-09-02T01:04:24Z Catonif 622571 1361968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 6 —}}</noinclude>muarrë shkronjatë nga Finíkasitë, Grékërit' e moçim i muarrë nga Shqipëtarëtë.<ref>Hahn. Albanesische studien.</ref> Po shkronjat' e vjetëra të Shqipesë vetëm nër gurët, që thamë më́ sipër i shohëmë, nukë gjetkë. Andaj ja shtijemë që s' janë përdorurë shumë. Shohëmë që shumë kombe të vjetërë s' kanë pasurë shkronja, dhe s'kanë as sot. Evropasitë gjithë shkruanin e këndoninë Llatinishtenë, pakë vjet kanë që shkruhenë gjuhërat' e Evropësë dhe të Shqehet me shkronjat' e Kadmosë, do-me-thënë të Grekërvet e të Llatinëvet. Shqipëtarët' e moçim besoninë Hyjnë, dhe në malt të Tomorit ish falëtore e ti, që thuhej „Dhodhonë", shërbëtorët' e falëtores ishinë gra plaka, që shtininë dhe fatn' e njerëzisë. Shpesi q' ithemi shqipe, ishte pas besësë zogu i Hyjit, dhe shenj' e trimërisë. Andaj e kishinë në flamuret Shqipëtarët' e vjetërë, pa nga shqipja uquajtnë Shqipëtarë. Shqipëtarëtë këtë́ emër e kanë pasurë që qëmoti, po të huajtë emërin' e bashkë s' ua dininë, andaj kanë shkruarë emërat e filir·ravet, e t vëndevet veçan si: Maqedhoni, Maqedhonas, Iliri, Ilirinj, Epirë, Epirotë, Thesprotinj, Mollosinj, etj., etj. Straboni thotë se katër-mbë-dhjetë filir·ra janë vetëm n' Epirë; po prapë thotë se të gjithë {{hws|Epi|Epirótëtë}}<noinclude> {{hr|10em}} <references/></noinclude> rs99fqileh0pxfd7xtf7x5dvfbr76ai 1362045 1361968 2026-09-02T02:27:05Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 6 —}}</noinclude>muarrë shkronjatë nga Finíkasitë, Grékërit' e moçim i muarrë nga Shqipëtarëtë.<ref>Hahn. Albanesische studien.</ref> Po shkronjat' e vjetëra të Shqipesë vetëm nër gurët, që thamë më̂ sipër i shohëmë, nukë gjetkë. Andaj ja shtijemë që s' janë përdorurë shumë. Shohëmë që shumë kombe të vjetërë s' kanë pasurë shkronja, dhe s' kanë as sot. Evropasitë gjithë shkruanin e këndoninë Llatinishtenë, pakë vjet kanë që shkruhenë gjuhërat' e Evropësë dhe të Shqehet me shkronjat' e Kadmosë, do-me-thënë të Grekërvet e të Llatinëvet. Shqipëtarët' e moçim besoninë Hyjnë, dhe në malt të Tomorit ish falëtore e ti, që thuhej {{tc|spaced|„Dhodhonë“,}} shërbëtorët' e falëtores ishinë gra plaka, që shtininë dhe fatn' e njerëzisë. Shpesi q' ithemi shqipe, ishte pas besësë zogu i Hyjit, dhe shenj' e trimërisë. Andaj e kishinë në flamuret Shqipëtarët' e vjetërë, pa nga shqipja uquajtnë Shqipëtarë. Shqipëtarëtë këtë́ emër e kanë pasurë që qëmoti, po të huajtë emërin' e bashkë s' ua dininë, andaj kanë shkruarë emërat e filir·ravet, e të vëndevet veçan si: Maqedhoni, Maqedhonas, Iliri, Ilirinj, Epirë, Epirotë, Thesprotinj, Mollosinj, etj., etj. Straboni thotë se katër-mbë-dhjetë filir·ra janë vetëm n' Epirë; po prapë thotë se të gjithë {{hws|Epi|Epirótëtë}}<noinclude> {{hr|10em}} <references/></noinclude> 9fpr4krtz74a2s2zi2fa04rktv502cx Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/9 104 457700 1361969 2026-09-02T01:05:20Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 7 —}}</noinclude>{{hwe|rótëtë|Epirótëtë}} dhe Maqedhonasitë janë një farë, do-me-thënë q' ishinë të gjithë Shqipëtarë n' atë́ kohë. Shegësë Elinët' e moçim i thoshinë gjigë (gjígas), edhé kjo fjalë doj-me-thënë bûrr i fortë. Fjala Epirë është nga fjala shqip: épërë, sipërë. Fjala Ilir' është prapë shqip: do-me-thënë ilirë, vënt' i lir' e i pa penguarë; fjala Albani është nga fjala shqip Arbëni, Maqedhonia është Madhë-dheni, që dome-thënë, vënt' i gjerë. Nga gjithë mbretëret e vjetërë të Shqipërisë, është më̂ me me emërë Aleksandr' i Math, i bir' i Filipit, q' ish mbret' i Maqedhonisë, i cili mori gjithë Grekërinë dhe mundi mbretërin' e Persisë. Aleksandr' i math ishte mbret' i gjithë faqes' së dheut. Ky njeri pa shok në jetë, është Shqipëtar; se Maqedhonia s' kish tjatërë komp, veç prindëvet t' anë n' atë́ kohë. Po të këndojmë Dhimosthenë do ta marëmë vesh mirë, ç' ish Filipi edhé Aleksandri. Aleksandri kish mësonjës Aristotelë, q' ishte fillosof me emërë dhe kish mësuarë fort mirë Greqishten' e vjetërë, Iliadhën' e Omirit e dij më gojë; po nuk' ishte Grek, ishte Shqipëtar e bir Shqipëtar. Ata, q' e din' istorinë për cipe, munt të gënjehenë, po ata, q' i dinë rrënjët' e istorisë, e kanë marrë vesh faqeza që Aleksandri s'ish as Grek as Bullgar, po ish burrë Shqipëtar. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 3pgq1gamya9tax4f0ybuxmmg7h03g3k 1362050 1361969 2026-09-02T02:34:54Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 7 —}}</noinclude>{{hwe|rótëtë|Epirótëtë}} dhe Maqedhonasitë janë një farë, do-me-thënë q' ishinë të gjithë Shqipëtarë n' atë́ kohë. Shegësë Elinët' e moçim i thoshinë gjigë (gjígas), edhé kjo fjalë doj-me-thënë bûrr' i fortë. Fjala Epirë është nga fjala shqip: épërë, sipërë. Fjala Ilir' është prapë shqip: do-me-thënë ilirë, vënt' i lir' e i pa penguarë; fjala Albani është nga fjala shqip Arbëni, Maqedhonia është Madhë-dheni, që do-me-thënë, vënt' i gjerë. Nga gjithë mbretëret e vjetërë të Shqipërisë, është më̂ me emërë Aleksandr' i Math, i bir' i Filipit, q' ish mbret' i Maqedhonisë, i cili mori gjithë Grekërinë dhe mundi mbretërin' e Persisë. Aleksandr' i math ishte mbret' i gjithë faqes' së dheut. Ky njeri pa shok në jetë, është Shqipëtar; se Maqedhonia s' kish tjatërë komp, veç prindëvet t' anë n' atë́ kohë. Po të këndojmë Dhimosthenë do ta marëmë veshsh mirë, ç' ish Filipi edhé Aleksandri. Aleksandri kish mësonjës Aristotelë, q' ishte fillosof me emërë dhe kish mësuarë fort mirë Greqishten' e vjetërë, Iliadhën' e Omirit e dij më gojë; po nuk' ishte Grek, ishte Shqipëtar e bir Shqipëtar. Ata, q' e din' istorinë për cipe, munt të gënjehenë, po ata, q' i dinë rrënjët' e istorisë, e kanë marrë veshsh faqeza që Aleksandri s' ish as Grek as Bullgar, po ish burrë Shqipëtar. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> fhtd74eydj0qhtwpsvvg50gmp8xlo6d Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/10 104 457701 1361970 2026-09-02T01:05:52Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|II FJALËT' E TË DITURET}} Shumë të diturë t' Evropësë kanë punuar' e kërkuarë gjurmët' e rrënjët' e Shqipëtarëvet dhe të të-ngjaravet t' atyre. Sot ka dalë në shesht faqeza dhe ësh ë vëndosurë puna, edhé fund' i kërkimevet. Grekëritë, që duanë të marrënë gjithë mirësitë mi vet·he, thonë se Shqipëtarëtë kanë ardhurë pas Krishtit, si dhe Shqehtë. Janë dy Albani: një n' Asi e një n' Itali, po s' e dinë nga erdhë Shqipëtarëtë në kohët q' u përzjenë kombetë, ng' Asia, a nga Evropa. Këjo dot' ish m' e mirë për ne, se dota kishim istorinë shumë të shkurtërë. Po ç' të thuash, që nuk' është fjal' e vërtetë! Sot dituritë nxuarrë Shqipëtarë të vjetërë, edhé urrëfye faqeza, q' Elinëtë janë të mbledhurë prej Egjypte, prej Finiku etj. etj.; si e rrëfen edhé istori e tyre.<noinclude></noinclude> klvs0ofbaeghgfhx9pfprzjdczelk7d 1362052 1361970 2026-09-02T02:38:18Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|II FJALËT' E TË DITURET}} Shumë të diturë t' Evropësë kanë punuar' e kërkuarë gjurmët' e rrënjët' e Shqipëtarëvet dhe të të-ngjaravet t' atyre. Sot ka dalë në shesht faqeza dhe {{SIC|ësh ë|është}} vëndosurë puna, edhé fund' i kërkimevet. Grekëritë, që duanë të marrënë gjithë mirësitë mi vet·he, thonë se Shqipëtarëtë kanë ardhurë pas Krishtit, si dhe Shqehtë. Janë dy Albani: një n' Asi e një n' Itali, po s' e dinë nga erdhë Shqipëtarëtë në kohët q' u përzjenë kombetë, ng' Asia, a nga Evropa. Këjo dot' ish m' e mirë për ne, se dota kishim istorinë shumë të shkurtërë. Po ç' të thuash, që nuk' është fjal' e vërtetë! Sot dituritë nxuarrë Shqipëtarë të vjetërë, edhé urrëfye faqeza, q' Elinëtë janë të mbledhurë prej Egjypte, prej Finiku etj. etj.; si e rrëfen edhé istori e tyre.<noinclude></noinclude> rc0rh8gf7lmrnkvg7wo9ap8qa1nudyy Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/11 104 457702 1361971 2026-09-02T01:06:32Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 9 —}}</noinclude> Grekëritë ca më̂ parë nukë vetëm Shqipëtarët' e vjetërë, po gjithë kombet' i zininë për Elinë! Se Aleksandrin' e Math e Pirron' etj., q' i kanë dhe sot për Elinë! Po dhe atë́ Skënder-benë e zënë si Elin! Oh! sa turp i math! Të lëvdohetë njeriu me gjët të botësë! Nukë vetëm të diturit' e Evropësë, që thonë: „Shqipëria a qënë gjithënjë vënd' i trimavet. Omiri në Shqipëri gjeti Aqilehtinë, Grekërija Aleksandrin' e Math, e Papa — Skënder-benë". Po dhe ata Elinët' e vjetërë, të vënë rê e të mësojnë mirë Omir' e Irodhotnë, Strabon' e Pllutarhonë e të tjerë, dota marrënë vesh, e dota shohënë faqeza të drejtënë. Grekëritë këto fjalë si thon' aqë nga padija, sa nga djallëzija e nga dhelpërija, që duanë me të rremë e me ç' do farë shtrigërije, të gënjejnë ata, që s' dinë. Neve s' kemi nevojë te dëgjojmë të huajtë, q' i thonë këto për qëllimet të paqëna të tyre. Shqipëtari është m' i vjetrë nga gjithë kombetë, që janë sot. Kok' e Shqipëtarit është m' e çquarë, dhe përveç kësaj m' e plottë nga trutë dhe m' e shumë nga mëndja, se po mëndja në trut është.<noinclude></noinclude> tljt57m67tw5r0jazldn2pnuap6zjwl Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/12 104 457703 1361972 2026-09-02T01:07:13Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 10 —}}</noinclude> Elinët' e Llatinëtë janë përzjerë shumë herë me të tjerë, e janë ndryshuarë dhë atá ashtu pra edhé gjuh' e atyre. Po Shqipëtari është fjesht' e i pa përzjerë, si dhe gjuha shqip. M' e mirë, m' e vjetërë, m' e fisçime dhe m' e pa përzjerë është far' e Shqipëtaritë. Nga Shqipëtarëtë kanë dakë gjidhë njerëzit e mbëdhenj t' Istorisë në jetë. Filipi, Aleksandri, Aristoteli, Pirrua, Tefta, Ptolemenjtë, Selefqinjtë, Konstantin' i Math me shokë, Skënder-beu me të tjerëtë, Qyprilitë, Mehmet-Aliu, Ali-pasha, Dora d' Istria etj. etj. Këtu na ka prurë sot diturija dhe të mësuaritë e kanë pëfyerë faqeza. Të padirurit' a të zott' e nakarit e të qëllimevet e të gënjeshtëravet në mos besojnë, letë mundohenë, të mësojnë, pa dota marrënë vesh faqeza, se e vërteta është në shesht për t' urtëtë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 75pyigmzjvp6jly55zntnx51ap5661y Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/13 104 457704 1361973 2026-09-02T01:07:50Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|III TOSKËRIJA}} Shqipërija ndahej qëmoti më tri copë: e para Toskërija, e dyta Maqedhonija, e treta Gegërija. Toskërija quhej dhe Ipiro, Gegërija thuhej dhe Iliri. Në Toskërit nga Thesalija thonë erdhë Pellasgëtë. Gjer më 1529 para Krishtit Toskërija quhej Pellasjí. Në luftët të Tróësë, Toskëtë kishinë vaturë ndihmës për Grekëritë më 1270 para K. Nga gjithë mbretëretë, që lëftuanë Tróënë, më̂ trim e më̂ burrë ishte Aqilehti, mbret i Thesalisë. Ajy ish vetë Shqipëtar. Pas luftës' se Tróësë ukthye i bir' i Aqilehtit Pirroja dhe mbretëroj në Toskëri, pas ati i biri Mollosój (Malësori), pas ati ivëllaj Pielli nga (fjala pjell), pas ati 15 mbretrë shkuanë gjer më 430 vjet para K. Nga të 15 mpretëret më me emër' është Adhmiti më 470, që mbajti Themistoklinë, kur e dëbuanë nga Grekërija; më 430 mbretëroj Tharripi, që thuhetë se pruri njerës të diturë nga<noinclude></noinclude> ioo6xs4c3ghv4m6kebfddka3lckh1t8 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/14 104 457705 1361974 2026-09-02T01:08:21Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 12 —}}</noinclude>Grekërija për të mësuarë ajy dhe komb' i tij. Thuqidhidhi thotë, që më 430 para K. ca filí- rëra nga të Toskërisë kishinë dhimokrati, e të tjeratë kishinë mbrëtërí; nga mbretretë zë̂ ngoje Orridhë dhe Andiohnë, dhe thotë: Mollosonjtë ishinë fara m' e fort' e m' e shumë Labërinë Grekërit' e quaninë Haoni, Çamërinë Thesproti, mesn' e tyre Mollosi etj. etj. Fjala Mollosi ngjan që të jetë Malësi. Pas Tharripit mbretëroj i biri Alqeti në Malësi më 380 që, pat dhe shumë miqësi e lidhje me Athinasitë. Pas këti mbretëruanë të dy të bijtë Ariva dhe Neoptolemi bashkë, pasdaj Ariva dëboj Neoptolemnë dhe mbretëroja vetëm. Ariva ishte fort i diturë, edhe mbretëroj me madhëri, vû dhe ligë në vënt të tij. Ariva kur vdiq nukë la djalën' e math Alqetnë në front, se ish i ashpërë, po la të dytinë Eaqidhë. I bir' i Neoptolemit Aleksandri me ndihmët të Filipit, të mbretit të Maqedhonisë, q' e kish kunat, e dëboj të kushrinë Eaqidhë dhe ndënj vetë në front të Malësisë. Aleksandri mbretëroj me trimëri e me shumë mirësi. Duke parë Romasitë që po mirninë fuqi Aleksandri, e kupëtoj që një kohë Roma dotë bëhej armike e Shqipërisë dhe zû luftënë me të̂;<noinclude></noinclude> 171fm9vanakuvmc3yuy8ggcaouxtgzl Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/15 104 457706 1361975 2026-09-02T01:09:04Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 13 —}}</noinclude>herën' e parë lufta ivate shumë mbarë, po herën' e dyt' e vranë me të pa-besë. Aleksandri me mos lënë mashkull ndënj në front Eaqidhi i bir' i Arivësë. Eaqidhi duke ndihurë Olimbiadhësë edhe Aleksandrit t' Egosë, uprish me armikn' e tyre Kasandronë, që doj të bëhej mbret në Maqedhoni. Me xëgimt të Kasandrosë ungrinë Malësorëtë kundrejt Eaqidhit, e përzun' Eaqidhë dhe dërgoj Kasandrua një nënë-mbret në front t' atij. Pasdaj upenduanë Malësorëtë, e dëbuanë nënë-mbrenë, e hipi së rish Eaqidhi. Pas dy vjet lëftoj Eaqidhi me Kasandronë dhe uvra burrërisht. I bir' i Eaqidhit është Pirrua i math, q' e la dy vjeç i ati. Maqedhonasitë pas vdekjes' s' Aleksandrit hynë në Malësit, Pirron' e muarrë miqt' e t' et dh' e shpëtuanë nga Maqedhonasitë edh' e shpunë n' Iliri (Gegëri) te mbreti, që thuhej Gllafko. E shoq' e Gllafkosë Erona, q' ish nga der' e Eaqidhit, e rrit Pirronë si djalën' e saj. Ibir' i math i Arivësë Alqet' i dytë, q' ish i dëbuarë në Sieqli, ukthye me ndihmët të Siqeliaset, erdhi dhe zu fron' e Toskërisë, ndoqi Maqedhonasitë, dhe me pahir e bëri Kasandronë q' e njohu për mbret të Toskërisë. Pas ca<noinclude></noinclude> 6wf4thia68esxdlbp4sziul5loq3mhd Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/16 104 457707 1361976 2026-09-02T01:09:27Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 14 —}}</noinclude>kohe zu e mundonte gjënienë Alqet' i dytë, andaj gjënia ungrit dh' e vranë me gjithë katrë të bijtë. Pas kësaj ngjarje Toskërija mbeti pakë kohë pa mbretëri. Pirrua i math ubë dymbëdhjetë vjeç, dhe erdhi e zu fron' e t' et me ndihmët të Gllafkosë; po pas pesë vjetsh e ftoj Gllafkua më dasmët të të-birt; pa vate në Gegëri. Pirrua tek ish më dasmë, vëndësit' e tij me xëgimt të Maqedhonaset prunë nga Maqedhonija Neoptolemnë dh' e vunë mbret. Pirrua nga Gergërija uhoth në Moret, q' ish mbret i kunati Dhimitri, edhe bashkë me Dhimitrin' undoth në shumë luftëra. Pasdaj vate n' Egjyptë te mbreti, që thuhej Ptolemeo, atje umartua me të mbesën' e Ptolemeosë, që quhej Andigonë. Duke marrë ndihmë pasdaj nga Ptolemeoja erdhi, e mori të shumat' e anëvet të Toskërisë. E për të mos pasur' armik e bëri shok Neoptolemnë Pirrua, dhe mbretëruanë të dy bashkë, pas vdekjes' së Neoptolemit qëndroj vetëm Pirrua. Pirrua ishte nga njerëzit' e rralë, andaj i thonë Pirrua i math: se vërtet ka qënë burr' i ndjer' e i lëvduarë shumë. Pirrua mori n' atë kohë shumë vënde, e ubë mbret i math, dhe bëri<noinclude></noinclude> thoz0v7xpttd7kev2ghvrbx055s8qkp Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/17 104 457708 1361977 2026-09-02T01:09:50Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 15 —}}</noinclude>luftëra të shuma. Mori Korfuzë, shumë vënde t' Italis' e të Siqelisë, mundi mbretret' e Maqedhonisë, Antigonë edhe Dhimitrinë, mori Thesalinë, dhe një co?ë të Maqedhonisë, lëftoj si burrë me Romasit, q' ishinë të fort' e me fuqi të madhe. Pasdaj i ra Moresë dhe kish marrë qytetn' e vjetërë, që thuhej Argo. Një grua nd' Argo i ra Pirrosë tek shkonte n' udhët me një tjegullë në kokë dhe vdiq më 172 para K. Në kohët të Pirrosë Toskërija ishte me emërë në gjithë botë e me nder të math. Pas Pirrosë mbretëroj i biri Aleksandr' i dytë. Aleksandri që kish trimërin' e t' et e mundi Andigonë, mbren' e Maqedhonisë, dh' e bëri që hoqi dorë nga dëshira, që kish të mir Toskërinë. Pas Aleksandrit mbretëroj e shoqeja Olimbia, se dy të bijt, Pirrua dhe Ptolemeoja ishinë të vegjëlë. Në këtë kohë̂ Etolinjtë, që qenë një komp nga Grekërija, muarrë pakë vënt nga i Toskërisë. Posa urrit djal' i math, q' ish Pirrua i tretë, zû luftënë me Etolinjtë që t' i dëbonte; po ra s' mundje n' ushtërit dhe mbret' i ri vdiq. Në front ndënj i vëllaj Ptolemeoja. Në këto kohëra fron' i Toskëris' ishte në Nartë; po<noinclude></noinclude> cnecrqjggjcoj9r90sta0ut3jkpv5xi Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/18 104 457709 1361978 2026-09-02T01:10:20Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 16 —}}</noinclude>Nartës' ahere i thoshinë Amvraqi. Gjënia ndë ditët të Ptolemeosë mori dëshirën' e dhimokratisë dh' e vranë mbrenë. Po prapë ubë mbretëri, dhe mbretëroj e motr' e Ptolemeosë Dhidhamija, që qe grua trime e me mënt. Pas ca kohë ungrinë së rish, dh' e vranë mbretëreshënë me të pabesë. Pas kësaj ubë Toskërija disa mbretëri të vogëla e disa dhimokrati. Nga gjithë mbretret' e Toskërisë m' i mir' ish Aleksandri, q' ish i vëllaj i Olimbiadhësë, e cila ish mëm' e Aleksandrit të math. Ky Aleksandri desh të mir gjithë perëndimnë, si i nipi, që mori gjithë lindjenë, po uvra me të pabesë n' Itali. Pa është Pirrua i math, që ka lëftuar' e ka mundurë gjithë botënë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> torivsbgmrir8fvvdrvn2x5kkn57bdw Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/19 104 457710 1361979 2026-09-02T01:10:53Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|IV MAQEDHONIJA Maqedhonija ndahej në shumë emëra dhe Maqedhonasitë në shumë filirëra. Mbretëri e Maqedhonisë nis nga 1392 para K. Pej 15 filirërash, q' ishinë gjithë Pellasgë. Në luftët të Troësë mbret' i Maqedhonisë Pellasgoni i ndihu Priamit, q' ishte mbret' i Troësë. Maqedhonija kishte shumë qytete; po më̂ me emër' është Emathija (e madhja) dhe Pela, që kanë qënë kryeqytete qëmoti. N' emërit t' Emathisë është quajturë Mat' i sotmë, q' është në Shqipëri. Më 796 para K. Karanua erdhi nga vënt i huaj, mori Emathinë, dhe bëri një mbretëri të re, tre, q' erdhë nga fis' i tij, e bashkuanë gjithë Maqedhoninë më një mbretëri. Më 492 ushtëri e Dhariosë, q' ish mbret' i Persisë, erdhi në Maqedhoni, Maqedhonija lidhi miqësi me Persëtë, po më 479 uprish me Persët' e lidhi miqësi me Grekëritë. Më 401 Maqedhonija ishte shum' e<noinclude> {{rh|||2}}</noinclude> 11fwhdz5cc8uqlncgqordvdbx00yo2z 1361980 1361979 2026-09-02T01:11:02Z Catonif 622571 1361980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|IV MAQEDHONIJA}} Maqedhonija ndahej në shumë emëra dhe Maqedhonasitë në shumë filirëra. Mbretëri e Maqedhonisë nis nga 1392 para K. Pej 15 filirërash, q' ishinë gjithë Pellasgë. Në luftët të Troësë mbret' i Maqedhonisë Pellasgoni i ndihu Priamit, q' ishte mbret' i Troësë. Maqedhonija kishte shumë qytete; po më̂ me emër' është Emathija (e madhja) dhe Pela, që kanë qënë kryeqytete qëmoti. N' emërit t' Emathisë është quajturë Mat' i sotmë, q' është në Shqipëri. Më 796 para K. Karanua erdhi nga vënt i huaj, mori Emathinë, dhe bëri një mbretëri të re, tre, q' erdhë nga fis' i tij, e bashkuanë gjithë Maqedhoninë më një mbretëri. Më 492 ushtëri e Dhariosë, q' ish mbret' i Persisë, erdhi në Maqedhoni, Maqedhonija lidhi miqësi me Persëtë, po më 479 uprish me Persët' e lidhi miqësi me Grekëritë. Më 401 Maqedhonija ishte shum' e<noinclude> {{rh|||2}}</noinclude> 5tds9w3nzm096nrs5rh6cwzyv6kb5oi Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/20 104 457711 1361981 2026-09-02T01:12:00Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 18 —}}</noinclude>përzjerë. Kur ubë mbret Filip' i dytë më 360 para K. ushtrua vëndi. Pas Filipit e Aleksandrit të math ubënë prapë shumë trazime në Maqedhonit. Më 278 qëndroj në mbretërit fëmij' e Antigonit. Kjo mbretëri kish veç Maqedhonisë, Thesalinë, një copë të Toskërisë, dhe një copë të Grekërisë. Mbretret' e Maqedhonisë janë këta: Karanua më 796, Cenua 766, Trimi 738, Perdhiku 695, Argua 637, Filipi 609, Ajeropi 576, Alqeti 556, Aminti 538, Aleksandri 496, Perdhiku i dytë 452, Arqellaoja 429, Oresti 405, Arqellaoja i dytë 402, Amint' i dytë 398, Pafsania 397, Amint' i tretë 388, Aleksandr' i dytë 370, Ptolemeoja 369, Perdhiku i tretë 366, Amint' i katërtë 360, Filip' i dytë 359, Aleksandr' i Math 336, Filip' i tretë 323, Aleksandr—Egua 317, Kasandri 311, Filip' i katërtë, Andipatri, Aleksandri 298, Dhimitri 295, Pirrua i Toskërisë 287, Lisimahu i Thraqit 286, Selefkua i Syrisë 282, Ptoleme—Ceranua 281, Meleagri 279, Andipatri prapë 278, Andigon—Gonati 278, Pirrua prapë 274, Andigoni së rish 273, Aleksandr' i bir' i Pirrosë 267, Dhimitr' i dytë 242, Andigon—Dhosi 232, Filip' i pesëtë 221, Perseu 178, Andriskua 152 gjer më 148 para K.<noinclude></noinclude> rseq5rmpifa79iaasbkz5k65k3prihi Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/21 104 457712 1361982 2026-09-02T01:12:35Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 19 —}}</noinclude> Nga gjithë mbretrët' e Maqedhonisë ish m' i mirë Filipi, shumë m' i mirë i biri Aleksandr' i math. Mbret' i Maqedhonisë Filipi, q' ish bir Pellasgu e atë Shqipëtari, kish kryeqytet Pelënë, q' ishte një qytet i mirë qëmoti afërë Vodenësë q' është sot. Filipi nukë qëndroj me mbretërit që gjeti nga prindët' e tij, po kishte ndër mënt punëra të mbëdha, e doj të bëhej mbret' i gjithë botësë. Filip ishte fort i mënçim dhe shumë trim. Më 338 para K. i ra Grekërisë dhe i mundi Grekëritë në Qeronë me gjithë trimërit të Foqionit, q' ish i par' i Grekëret, dhe me gjithë përpjekjet' e Dhimosthenit, q' i shtynte Grekëritë duke thënë: «një i huaj po munt Grekëritë! më̂ ç' presëmë?» Si umunt Grekërija, Foqionit i dhanë helminë, Dhimostheni për të mos rënë në dorë uhelmua vetë. Më 336 Filipn' e vrau një nga të parët' e tij, që thuhej Pafsani me të pabesë. Aleksandr' i math, q' ish njëzet vjeç, e kish mësonjës Aristotelë, ndënj në front të t' et. Aleksandr' i math, së pari shtroj vëndetë, q' i shinë rreth soje, pasdaj Thivënë, që kish ngriturë krye, e kish vrarë njerëzit' e Maqedhonisë, q' ishinë ruajtësit' e qytetit, gjithë qytetn' e Thivësë e dogji,<noinclude></noinclude> tiap9enamm9nnca33z5i5dfy63hmkka Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/22 104 457713 1361983 2026-09-02T01:13:03Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 20 —}}</noinclude>veç shtëpin' e Pindharit e la. Pasdaj uhoth n' Asi me 35000 burra, e lëftoj. Nga gjithë luftëratë, që bëri me Persinë më̂ të mbëdhatë janë: E Granikut, e Ipsosë, dhe e fundit' ësht' e Arvilit, që atje uprish Dhariua e ushtëri e madh' e Persisë së gjithash, dhe Dharionë e vranë njerëzit' e tij. Si mori gjithë ç' kish Persija n' Asit, uhoth n' Egjyptë, edhe mbretëri e tij uxgjerua në pakë kohë që nga Nili e gjer në Tunë. Pas Epyptësë juderth Hindit. Një nga mbretret' e Hindit, Taksili jufal pa luftë; pas ati arriti në lumët të Hindit; Përtej lumit e prite një mbret tjatërë Hindas, që quhej Poro, me shumë ushtëtarë për luftë. Lumi kish ardhur' e ish bërë dett, po burrën' e jetësë s' e mbante dot gjësendi: i ra kalit më̂ parë nga gjithë, kali, duke bërë not, nga dish mbytej dhe i-zoti ishte në rrezik të math, ahere ukthye dhe u tha shokëve: E besonitë që të hynja në të tillë rrezik për të bërë zëmërnë tuaj? Me të hedhurë përtej lumënë, i theu Hindasitë, dhe mbren' e zu të gjallë, po e mbajti me shumë nder me vet·he. Aleksandri doj të vij dhe më̂ tutje, po shokët' e ushtëtarët' u-lodh' e ukëpunë, dhe e kthyenë.<noinclude></noinclude> q4iyn1huvnaylolwes1ys9tjun7goqg Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/23 104 457714 1361984 2026-09-02T01:13:32Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 21 —}}</noinclude> Erdhi në Babillonë më 323 para K. Aleksandri, edhe më 2 të Qershorit vdiq 33 vjeç. Aleksandri me Shqipëtarëtë në pakë kohë vu si thamë, në dorë gjithë botën' e njohurë në kohët të tij. Në vërs' aqë të re, në koh' aqë të pakë bëri punë shumë të mbëdha, andaj ish i math me të vërtetë. I math ish ajy, burra ishinë dhe Shqipëtarët' e asaj kohe. Aleksandri tek-do vate, liroj njerëzinë, ndërtoj vëndinë, bëri udhë, qytete etj. etj. Aleksandri me Shqipëtarëtë e shpëtoj ahere Evropënë nga thonjt' e Persisë, e cila doj ta robëtonte. Të pasmit' e Aleksandrit të Math: Mbretëri e madh' e Aleksandrit unda pas soje; dhe ca vënde ubënë më vet·he, e ca i ndanë në mest të tyre parësi e Aleksandrit: Ata qenë Ptolemeu, Kasandri, Lisimahu dhe Selefkua. Të gjithë këta ishinë Shqipëtarë. Më̂ të mbëdhat' e këtyre mbretërive qenë: Egjypta n' Afrikë; Syrija, Persia, Kapadhoqia, Bithinia, Pondua n' Asi; dhe Maqedhonija n' Evropë. Egjyptën' e Arabin' e Palestinë etj. i mori Ptolemeu, që qe m' i mir' i gjithë të parëvet. Sa mbretëruanë pas Ptolemeut nga fis' i tija<noinclude></noinclude> tj30vr1pa3sdpugdjh7hzsl8gezuipj Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/24 104 457715 1361985 2026-09-02T01:14:06Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 22 —}}</noinclude>n' Egjyptë thuhenë Ptolemenj. N' Egjyptë ungjallë prapë dritat' e qytetërisë në kohët të Pto- lemenjet. Syrin' e fqinjët' e saj i mori Selefkua. Këta mbretër' uquajtnë Selefqinj. Selefqinjtë ishinë gjithënjë në luftë me Ptolemenjtë. Kasandri mori Grekërin' edhe Maqedhoninë. Lisimahu mori Vithinin' e Thrakënë etj. Mbretërin' e Persisë e bëri një Pers, q' ish nga të parët' e thuhej Arsak. Kështu ubënë dhe të tjeratë vënde. Mbretërin' e Ptolemenjet e muarrë Romasitë më 30 para K. rrojti 270 vjet. Selefkua mori më̂ pasdaj edhe vëndin' e Lisimahut, po pakë vjet para K. ra dhe ky vënt në dorët të Romaset. Si vdiq Kasandri, të dy djemt' e tij uzunë, Dhimitri, q' ishte përmiqyr' i Athinësë, uderth e mori fron' e Kasandrit. Pas pakë kohe e nxuarrë Dhimitrinë e uvu i vëllaj Antigoni. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 1szvkenif35ub4q18gy38zjmxg33as3 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/25 104 457716 1361986 2026-09-02T01:14:44Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|V GEGËRIJA}} Gegërija, që thuhej qëmoti dhe Piri, ka pasurë mbret të parë, si thonë gjithë istoritë, një trim të mirë, i cili quhej Pirë, se nuk' ish i penguarë, Ky ka vdekurë më 1225 vjet para K. I biri, Klini, mbretëroj pas soje. Ky në luftët të Troësë u vate ndihm' Elinëvet me shtatë-dhet' e dy anija. Pas këti ësht' i biri, Dauni, q' e kanë përzënë. Lburnët' e Goloanjtë, q' ishinë kombe t' arratisurë t' Evropësë. Dauni ka vaturë n' Itali e ka bërë qytetn' e Daunisë më 1183 para K. Pasdaj janë bërë luftëra të gjata e të mbëdha në mest të vëndëset e të t' ardhuret. Më së fundi është bërë mbret Bardhuli, q' ish nga fis' i Daunit. Ky ka qën' i mir' e trim, ka bërë luftë<noinclude></noinclude> a7umlqzzxyk5pj8rx8v8qblhqibb0rt 1361987 1361986 2026-09-02T01:14:57Z Catonif 622571 1361987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|V GEGËRIJA}} Gegërija, që thuhej qëmoti dhe Piri, ka pasurë mbret të parë, si thonë gjithë istoritë, një trim të mirë, i cili quhej Pirë, se nuk' ish i penguarë, Ky ka vdekurë më 1225 vjet para K. I biri, Klini, mbretëroj pas soje. Ky në luftët të Troësë u vate ndihm' Elinëvet me shtatë-dhet' e dy anija. Pas këti ësht' i biri, Dauni, q' e kanë përzënë. Lburnët' e Goloanjtë, q' ishinë kombe t' arratisurë t' Evropësë. Dauni ka vaturë n' Itali e ka bërë qytetn' e Daunisë më 1183 para K. Pasdaj janë bërë luftëra të gjata e të mbëdha në mest të vëndëset e të t' ardhuret. Më së fundi është bërë mbret Bardhuli, q' ish nga fis' i Daunit. Ky ka qën' i mir' e trim, ka bërë luftë<noinclude></noinclude> f7aadcqm6axet0qmkext0r1myvlqbw2 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/26 104 457717 1361988 2026-09-02T01:15:43Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 24 —}}</noinclude>shumë, ka mare dhe vënde nga të Toskëris' e të Maqedhonisë. Po Aleksandr' i math e ka dëbuar andej më 359 para K. Pas Bardhulit e ndau i biri, Klitua mbretë= rinë në mest me të kushërinë, i cili quhej Gllafko. Të dy këta lëftuanë me Aleksnadrin' e math, po pasdaj upaqësuan' e i dhanë dhe shokë shumë për luftat' e Asisë. Pas vdekjes' s' Aleksandrit të math lëftuanë me Elinëtë dhe i muntnë së gjithash. Më̂ pasdaj Gllafkua qasi Pirron' e math dh' e rriti si djalën' e vet. Pas Gllafkosë ndënj n front t' Pirisë i biri, Plurati. Ky pas vdekjes' së Klitosë e bashkoj mbretërinë së rish dhe bëri kryeqytet Shkodrënë, si e kishinë dhe prindit' e tij. Pas këti ndënj i biri, Agroni, i cili dëboj Elinëtë nga Durrësi dhe i mundi me shumë trimëri më 232 para K. Pas këti mbretëroj e shoqeja, Tefta, që ka emërë të math n' istorit, se i biri Pinua ishte i vogëlë. Tefta ish mbretëreshë trime shumë, lëftoj dhe<noinclude></noinclude> 2wwd1ez8uzk1g2fagehjsdimxktkks2 1361989 1361988 2026-09-02T01:16:10Z Catonif 622571 typo 1361989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 24 —}}</noinclude>shumë, ka mare dhe vënde nga të Toskëris' e të Maqedhonisë. Po Aleksandr' i math e ka dëbuar andej më 359 para K. Pas Bardhulit e ndau i biri, Klitua mbretërinë në mest me të kushërinë, i cili quhej Gllafko. Të dy këta lëftuanë me Aleksnadrin' e math, po pasdaj upaqësuan' e i dhanë dhe shokë shumë për luftat' e Asisë. Pas vdekjes' s' Aleksandrit të math lëftuanë me Elinëtë dhe i muntnë së gjithash. Më̂ pasdaj Gllafkua qasi Pirron' e math dh' e rriti si djalën' e vet. Pas Gllafkosë ndënj n front t' Pirisë i biri, Plurati. Ky pas vdekjes' së Klitosë e bashkoj mbretërinë së rish dhe bëri kryeqytet Shkodrënë, si e kishinë dhe prindit' e tij. Pas këti ndënj i biri, Agroni, i cili dëboj Elinëtë nga Durrësi dhe i mundi me shumë trimëri më 232 para K. Pas këti mbretëroj e shoqeja, Tefta, që ka emërë të math n' istorit, se i biri Pinua ishte i vogëlë. Tefta ish mbretëreshë trime shumë, lëftoj dhe<noinclude></noinclude> kgquz2afxrku1m04pe8x94sqv53qbch Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/27 104 457718 1361990 2026-09-02T01:16:54Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 25 —}}</noinclude>në dett edhe në terëtë, shumë herë me Romasitë dhe i mundi. Pas asaj mbretëroj Dhimitri, që lëftoj dhe ajy me trimëri të shumë me Romasitë. Pas këti mbretëroj Gjençua, i bir' i Pluratit, që lëftoj dh' ajy me Romasitë shumë herë. Ku është mbret i fundit? Shqipërija e tërë thuhej shumë herë Iliri, dhe gjithë Shqipëtarëtë Ilirinj. Ilirija ish e madhe shumë edhe Ilirinjtë të shumë. Fqinj' e tyre ishte komb' i Qeltet, i cili sot ësht' i humburë si dhe shumë kombe t' asaj kohe. Romasitë dh' Eladhënë e quajtnë Iliri. Shqipërija dhe Shqipëtari zirenë ngoje n' istorit me këtë emërë, po të huajtë ua dhanë kët' emrë, pa Shqipëtarët' e quaninë Mëmëdhen' e tyre Shqipëri dhe vet·henë Shqipëtar gjithënjë. {{rh|5em}}<noinclude></noinclude> 4kz1ti0jjoaxeh5t9mgsuwaoeatr50y 1361991 1361990 2026-09-02T01:17:07Z Catonif 622571 1361991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 25 —}}</noinclude>në dett edhe në terëtë, shumë herë me Romasitë dhe i mundi. Pas asaj mbretëroj Dhimitri, që lëftoj dhe ajy me trimëri të shumë me Romasitë. Pas këti mbretëroj Gjençua, i bir' i Pluratit, që lëftoj dh' ajy me Romasitë shumë herë. Ku është mbret i fundit? Shqipërija e tërë thuhej shumë herë Iliri, dhe gjithë Shqipëtarëtë Ilirinj. Ilirija ish e madhe shumë edhe Ilirinjtë të shumë. Fqinj' e tyre ishte komb' i Qeltet, i cili sot ësht' i humburë si dhe shumë kombe t' asaj kohe. Romasitë dh' Eladhënë e quajtnë Iliri. Shqipërija dhe Shqipëtari zirenë ngoje n' istorit me këtë emërë, po të huajtë ua dhanë kët' emrë, pa Shqipëtarët' e quaninë Mëmëdhen' e tyre Shqipëri dhe vet·henë Shqipëtar gjithënjë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> g5co9ylrde07byxdf11ucoh4r4pjoqq Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/28 104 457719 1361992 2026-09-02T01:17:14Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1361992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/29 104 457720 1361993 2026-09-02T01:17:40Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VI SHQIPËTARËT' E TË HUAJTË}} Romasitë kishinë fuqí të madhe, pa vunë në dorë gjithë botën' e diturë në kohët të tyre. Tefta lëftoja burrërisht më 228 para Krishtitë Romënë, si thamë. Romasitë kishinë zënë luftëra me Maqedhonasitë më 212 para K. Perseu, që mbretëroj nga 178 para K. lëftoj me Romasitë dh'i mundi shumë herë. Po më 168 e mundi në Pidnë PavlloEmili, q' ish krej i ushtërisë së Romësë. Gjençua, q' ish mbret' i Ilirisë, dhe Shqipëtar e burrë, i ndihu Perseut më 168. Po pasdaj umunt dh' ajy nga rremet' i ushtërisë së Ro- maset. Andriskua, q' ubë mbret në Maqedhoni më 152 upërpoq me Shqipëtarët' e tij bashkë të shpëtonte mëmëdhenë nga Romasitë. Po umunt në<noinclude></noinclude> dau5bkd70k6e9pm64q90v86v35fffn3 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/30 104 457721 1361994 2026-09-02T01:18:12Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 28 —}}</noinclude>Pidnë prapë dh' ajy, se rremet' i ushtëris' së Romësë ish i math shumë. Pavllo-Emili si zu Maqedhoninë dërgoj në Toskëri Aniqnë me ushtëri, Aniqi mori me radhë qytetetë, që kishinë dhimokrati: Fanotinë Pasaronë, Tekmionë, Filaqnë, Orionë, etj. etj. Emili erdhi pasdaj vetë në Toskëri dhe mori 150 mijë robër nga vëndi, q' i kishinë ndihurë Perseut. Bëri plaçkë gjithë vëndinë; plaçkënë kur e ndau në mest t' ushtërisë; i ranë ç' do kalorësi 400 dinarë, dhe ç' do këmbësi 200. Dogji dhe 70 qytete, që sot të shumëve ugjendenë gërmadhatë. Qytete të vjetërë në Toskëri kanë qënë: Orikoja, Ogqismoja, Kasopi, Vereniku, Finiku, Veaqi, Fanotija, Eleusa, Dhokna, Palesti, Olpi, Buçindrua, Pestrini, Almini, Asoja, Amvraqia, Qironia, Itoni etj. etj. Në Toskëri Romasitë herën' e parë lanë qeveritar një vëndës, që quhej Harrop; ky e prishi vëndinë, se qe i lik shumë Me Romasitë, vetëm Shqipëtarëtë lëftuanë me trimëri të madhe, pa kombet' e tjerë s' lëftuanë dot. Romasitë nuk' e muarrë Shqipërinë, e s' e vunë dot fare në xgjedhë, po kish lirinë e ishte<noinclude></noinclude> lmg5m8ngznyiasvxsbuhxdb5is1a2qb Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/31 104 457722 1361995 2026-09-02T01:18:43Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 29 —}}</noinclude>me vet·he, dhe qeverisej pas zakonëvet të saj, e me njerës të vëndit. Më 447 pas K. Atilla, si prishi gjith' Evropënë me njerës t' egërë, e rropi dhe Shqipërinë. Pas ati Sarmatëtë, Hunëtë, Ostrogotthëtë, Gotthëtë etj. shkuan' e qëndruanë në Shqipëri si dhe gjetkë. Më 487 Bullgarëtë bënë shumë plaçkë në Shqipëri, dh' uhoqn' e qëndruanë përtej Tunësë. Më 523 prapë Bullgarët hynë në Shqipëri. Pasdaj Sllavinëtë, Avarëtë, të luftavet të kryqit etj. etj. Po këta të gjithë s' hynë vetëm në Shqipëri, por vanë në gjithë botë. Më 1100 pas K. Normandët' e Napolës' edhe Venetjanëtë kishinë marrë vënde e bërë qeveri më vet·he në Shqipëri. Duke dobëtuarë Byzandinjtë, Shqipërija po mir fuqi: Qenë bërë disa mbretëri të vëndit të vogëla; m' e madh' e të gjithave ishte e Krujësë, që mbretëronte Gjon-Kastrioti. Nga mbretëret' e tjerë të Shqipërisë n' atë kohë ish më̂ m' emërë Shpata, Zënëbisha, Topja, Arraniti, Dashmani, Gjon-Koka, Dukagjini etj. etj. Shqipërija, që kur ra në dorët të Romaset e tëhu, ishte shesh i shumë ngjarjeve. Shqipëtarëtë s' e kishinë harruarë trimërin' e dashurin' e mëmëdheut;<noinclude></noinclude> l0z70gm5jv8tcszkq8lmme92stiu2sp Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/32 104 457723 1361996 2026-09-02T01:19:32Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 30 —}}</noinclude>po vinin' egërsirat' e huaja pa të prerë, se ish koh' e përzjerjes' së kombevet. Kur unda mbretëri e Romësë, lum' i Drinit ish kufi. Shqipërija nga Drini e posht ish e Byzandinjet, andej e lart ishte e Romaset. Tyreqitë më 1438 hynë në Shqipëri. Më 1444 Skender-Begu e zu prapë fron' e t' et, të Gjon-Kastriotit në Krujë, dhe lëftoj me Muratn' e dytë e me Mehmetnë shumë kohë. Pas vdekjesë soje më 1469 Shqipërija ubashkua me Tyrqinë Shqipëtarëtë, si në kohërat të para, ashtu dhe në kohërat të Romaset e të Tyreqet, qëndruanë trima e burra me paqë. Në kohërat të vjetëra veç mbretëret, q' ishinë në Shqipëri, kanë mbretëruarë dhe shumë Shqipëtarë në vënde të huaj: si Ptolemenjtë, që mbretëruanë n' Egjyptë etj. etj. Edhe në kohët të Romaset kanë dalë shumë njerës me emërë nga Shqipëtarëtë, edhe ajy Konstandin' i math, që bëri mbretërin' e Byzandinjet edhe Konstandinopolënë, ishte Shqipëtar. Në Tyrqi prapë, shumë të mbëdhenj kanë qënë Shqipëtarë, si: Qyprilitë, Bajraktar-Mustafa-{{hws|pa|pasha}}<noinclude></noinclude> 3pb3y9vvd1urk6fn1xp9prvimbdf9b1 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/33 104 457724 1361997 2026-09-02T01:20:14Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 31 —}}</noinclude>{{hwe|sha|pasha}}, Mehmet-Aliu, që bëri nënë-mbretërin' e Egjyptësë, Gjika, q'ish beu i Vllahisë etj. etj. Shqipërija qëmoti qe e gjerë shumë, si thamë, po duke përhapurë Grekërit' e Shqehtë, ungushtua Shqipërija. Sot Shqipëtarëtë s' janë vetëm në Shqipëri, gjymës' e Grekërisë është e ndënjurë nga Shqipëtarë, n' Itali prapë ka shumë Shqipëtarë edhe gjetkë, që janë përhapurë nga t' ardhurit' e të huajet në Shqipëri. Garibaldi me Shqipëtarët, që janë n' Itali, bëri Italinë. Sulotëtë, Idhriotët' e Specjotëtë, që bën' Elladhënë, janë Shqipëtarë dhe flasinë gjuhënë shqip dhe sot. Në mbretërit të Tyrqisë s' u bënë rop Shqipëtarëtë, si s' qenë bërë kurrë, po shkuanë miqësisht e vëllazërisht. Edhe mbretërija i desh fort, dhe i pat më nder Shqipëtarëtë, po edhe Shqipëtarëtë punuanë me besë për mbretërinë. Shqipëtarëtë sot janë gjithë një komp, një farë një fili, një fëmijë; kanë një gjuhë, një zakon, një gjak, një zëmërë, një shpirt e janë një fis. Shqipëtari është m' i vjetërë, m' i fisçim, dhe më̂ trim nga gjith kombet' e Evropësë. Gjuha shqip është m' e par' e gjithë gjuhëvet t' Evropësë dhe m' e bukurë, po ësht' e pa punuarë.<noinclude></noinclude> ly4tk6na6ko6p0qykgqfh9ccqifw4gx Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/34 104 457725 1361998 2026-09-02T01:20:38Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 32 —}}</noinclude> Shqipëtarëtë që së pari ishinë komp me vet·he, s' ishin' edhe s' janë, as kanë për të qënë kurrë, as Grekërë, as Llatinë, as Shqeh, as gjë tjatërë, po veç Shqipëtarë. Gjithë botënë fetë i kanë ndarë, veç Shqipëtarëtë kanë pasur' e kanë sot, më̂ tepërë se kur-do-herë vëllazërinë, miqësinë, dashurinë, njerëzinë dhe mall' e mëmëdheut të gjithë, dhe tekdo venë Shqipërinë s' e harrojnë. Vetëm një gjë i duhetë sot Shqipëtarit, që të marr' udhë për gjithë të mirat' e të mbrothtat' të qytetërisë e të diturisë dhe t' urtësisë: të shkruarët' e gjuhësë Shqip. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 0bocklvcp9e18e4pwocehjd25khytqw Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/35 104 457726 1361999 2026-09-02T01:21:11Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1361999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VII GJUHA SHQIP}} Pellasgëtë thuhetë se kan' ardhurë nga Hindi. Në Hind ish një komp i vjetërë, i cili fliste gjuhënë Sanskrite. Ajy komp me gjithë gjuhët të tij, ka humburë lashtazi. Të diturit' e Evropësë nga ç' ka lënë ky komp, mblodh' e vunë mb' udhë gjuhën' e humburë! Këjo gjuhë ngjan shumë më gjuhëtë Shqip. Që nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë, sa kombe janë thuhenë Hindo-Gjermanë, të gjithë këta kombe zihenë si një fëmijë, dhe gjuhët' e tyre një farë. Këta kombe të tërë kanë átë Shqipëtarë dhe gjithë gjuhët' e atyre, kanë mëmë Shqipenë. Fjala Pellasg munt të jetë Pellgas, se erdhë nga Pellgu i detit, a munt të jetë plak, a pleq, po të huajtë e kanë ndryshuarë.<noinclude> {{rh|||3}}</noinclude> s8ln42zysywjzgr6sf3oegno8mfbip6 1362000 1361999 2026-09-02T01:21:29Z Catonif 622571 1362000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VII GJUHA SHQIP}} Pellasgëtë thuhetë se kan' ardhurë nga Hindi. Në Hind ish një komp i vjetërë, i cili fliste gjuhënë Sanskrite. Ajy komp me gjithë gjuhët të tij, ka humburë lashtazi. Të diturit' e Evropësë nga ç' ka lënë ky komp, mblodh' e vunë mb' udhë gjuhën' e humburë! Këjo gjuhë ngjan shumë më gjuhëtë Shqip. Që nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë, sa kombe janë thuhenë Hindo-Gjermanë, të gjithë këta kombe zihenë si një fëmijë, dhe gjuhët' e tyre një farë. Këta kombe të tërë kanë átë Shqipëtarë dhe gjithë gjuhët' e atyre, kanë mëmë Shqipenë. Fjala Pellasg munt të jetë Pellgas, se erdhë nga Pellgu i detit, a munt të jetë plak, a pleq, po të huajtë e kanë ndryshuarë.<noinclude> {{rh|||3}}</noinclude> 1g6wt88hw3ve6vutwuyssdcv2henzp6 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/36 104 457727 1362001 2026-09-02T01:22:07Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 34 —}}</noinclude>Thonë se gjithë kombetë, që lëftoninë në Troë, ishinë nga far' e Pellasgëvet. Po Elinët' e vjetërë ishinë, si thamë, nj' ujem i përzjerë pej shumë kombe. Grekërit' e sotmë s' jan' ata, q' ishinë qëmoti, po është një tjatr' ujem i përzjerë së rish. Edhe Llatinëtë ashtu ishinë kombe të shum' e të përzjerë. Veç Shqipëtari është komp i par' e i pa përzjerë. Kombetë, si thamë nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë janë një fëmijë dhe quhenë Arianë. Këta janë Hindasit' e vjetërë e të humburë, se të sotmitë janë dhe ata të përzjerë. Pas atyre vinë Pellasgëtë e Shqipëtarët' e sotmë. Pasdaj Persanëtë, Elinëtë, Llatinëtë dhe bijt' e tyre, që janë sot gjith' Evropasitë. Far' e dytë thuhetë Semitike, që janë Israilinjtë dhe Arabëtë. E treta janë farët' e Shqehet. E katrëta është far' e Mongolëvet, që janë Kinasitë, Tyrqitë etj. Edhe Bullgarëtë janë nga far' e Tyrqet, po kanë hyrë në mest të Sllavëvet e janë Slla- vosurë. Ashtu dhe Maxharët janë nga far' e Mongolëve, po kanë hyrë në sërët t' Evropaset.<noinclude></noinclude> j25a5unx0ix3bw35brav2j696590t7v 1362002 1362001 2026-09-02T01:22:17Z Catonif 622571 1362002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 34 —}}</noinclude> Thonë se gjithë kombetë, që lëftoninë në Troë, ishinë nga far' e Pellasgëvet. Po Elinët' e vjetërë ishinë, si thamë, nj' ujem i përzjerë pej shumë kombe. Grekërit' e sotmë s' jan' ata, q' ishinë qëmoti, po është një tjatr' ujem i përzjerë së rish. Edhe Llatinëtë ashtu ishinë kombe të shum' e të përzjerë. Veç Shqipëtari është komp i par' e i pa përzjerë. Kombetë, si thamë nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë janë një fëmijë dhe quhenë Arianë. Këta janë Hindasit' e vjetërë e të humburë, se të sotmitë janë dhe ata të përzjerë. Pas atyre vinë Pellasgëtë e Shqipëtarët' e sotmë. Pasdaj Persanëtë, Elinëtë, Llatinëtë dhe bijt' e tyre, që janë sot gjith' Evropasitë. Far' e dytë thuhetë Semitike, që janë Israilinjtë dhe Arabëtë. E treta janë farët' e Shqehet. E katrëta është far' e Mongolëvet, që janë Kinasitë, Tyrqitë etj. Edhe Bullgarëtë janë nga far' e Tyrqet, po kanë hyrë në mest të Sllavëvet e janë Slla- vosurë. Ashtu dhe Maxharët janë nga far' e Mongolëve, po kanë hyrë në sërët t' Evropaset.<noinclude></noinclude> 1hur2refc8vigty3t6vyzwed6qm1qyj Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/37 104 457728 1362003 2026-09-02T01:23:00Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 35 —}}</noinclude> Si ndahenë njerëzija më katrë farë, ashtu dhe fytyrat' e tyre ndahenë më katrë, se ç' do farë ka një fytyrë më vet·he. Ashtu dhe gjuhëtë ndahenë më katrë: Ariane, Semitike, Sllave dhe Mongole. Fara, fytyra dhe gjuha e Arianëvet janë më̂ të mira nga të tjeratë. I par' i Arianëvet, që rron sot, është Shqipëtari, i cili është i bir' i Pellasgëvet. Ashtu dhe fytyr' e Shqipëtarit e koka dhe mënttë edhe gjuha është krej i të gjithëve. Gjuha Shqip ka të bënjë me Sanskritenë, me gjuhën' e vjetërë t' Elinëvet dhe me Llatinishtenë. Rrënjët' e fjalëve janë një, po mënyr' e Shqipesë ngjan më̂ shumë me Llatinishtenë dhe me të bijat' e saj, që rrojnë sot, me Frëngjishten' e me Italishten' edhe me motrat' e tyre. Gjuha Shqip i ka fjalëtë me pakë rrokje, pa kjo është një dritë për ata, që kanë diturin' e gjuhëvet, q' u rrëfen se gjuha Shqip ësht' e par' e gjuhëvet. Llatinishtja dhe Greqishtja kanë fjalë të gjata e me shumë rrokje, andaj mirrenë vesh se janë të pasdajme. E tër' Evropa, gjer dije shkruante dhe këndonte Llatinishtenë.<noinclude></noinclude> b1fuvu8ubt6arvhguy9n2rkci1bgpsv Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/38 104 457729 1362004 2026-09-02T01:23:38Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 36 —}}</noinclude> Në ditët tona ubënë gjuhët' e Evropësë, u vunë shkronja dhe vanë mbroth. Ashtu edhe gjuhët' e Sllavëret. Po shkronjat' e gjithë këtyre gjuhë s'janë bërë me shumë mëndim, pa s' janë dhe aqë të mira. Kish të drejtë i gjori Lajpniç, që thosh: „m' epni shkronja të mira, t' u ap gjuhë të bukurë; m' epni gjuhë të bukurë, t'u ap qytetëri të mbaruarë." Gjuha Shqip si është vet' e bukurë, ashtu ka dhe shkronjatë të bukura, se janë bërë me mënt e me mëndim, nukë si u-gjetnë, p' andaj janë prerë si rroba pas trupit. Gjuha Shqip është pra shum' e bukurë, po duhetë shkruarë me kujdesë dhe me shijë e me bukuri. Të shkruhetë fjeshtë Shqip, e pa përzjerë me gjuhë tjatrë kurrë, se fjal' e huaj është si derri nër dhen. Gjuha Shqip është mjaft e gjerë për ata, q' e dinë mirë, pa ka dhe lehtësinë, që bashkon dy fjal, si: vetë-dijë, mëmë-dhe, punë-mbarë, bukë-dhënës, etj. etj. Tyrqishtja është nj' ujem i bashkuarë prej tri gjuhërash, ka arabishtenë, persishtenë dhe tyrqishtenë, që janë të huaja njëra nga tjatra. Andaj do<noinclude></noinclude> iycepq1rdinrsyzp1ylsdovlbnb7ai0 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/39 104 457730 1362005 2026-09-02T01:24:16Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 37 —}}</noinclude>kohë të shumë, nga dhe mundim të math sa të mësohetë. Ashtu dhe greqishteja ka të vjetrënë, që ka vdekurë me Omir' e me Pllatonë, ka atë́, që flitetë, e cila ësht' e prishurë dh' e fëlliqurë, pa ka atë, që shkruhet' e këndohetë, e cila s' munt të ndahetë nga e vjetra, pa s' e mer vesh dhe njerëzija. Kështu dhe greqishteja s' është gjuhë për të mësuarë, se nuk' e di as i zoti, jo ta mësonj' i huaji. Gjuha Shqip e vjetrë, e re, e folurë, e shkruarë, është një e vetëme, është shum' e lehtë për Shqipëtarëtë. Gjuh' e mëmëdheut ësht' e nevojshime shumë për kombinë, se pa atë s' bënetë gjë fare. Si për gjithë punëtë, ashtu dhe për besëtë është mjaft gjuh' e vet, se dhe Perëndisë njeriu duhet t'i falet' e t' i lutetë me zëmrët të tij me zët të tij, e me gjuhët të tij. Mirë shum' është gjithë kombi të këndonj' e të shkruanjë gjuhën' e mëmëdheut, se vetëm me atë munt të qytetërohetë si duhetë. P' ajy, që do më̂ tej, munt të mësonjë Frëngjishtenë, q' është gjuh' e përgjithëshme. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> dakvs45088bxhu2s1kgkbxyqte2bb3y Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/40 104 457731 1362006 2026-09-02T01:24:26Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1362006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/41 104 457732 1362007 2026-09-02T01:29:05Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VIII NDRYSHIMËT' E GJUHËSË}} Gjithë gjuhët e tjera kanë shumë ndryshime, po dhe Shqipja ka pakë. Toskërija fundin' e fjalës e thotë me r, si në llatinishtet, në frëngjishtet, e në italishtet; Gegërija e thotë me n, si në greqishtet e në persishtetë: {{tc+|words}} ardhurë = ardhunë trimëri = trimëni dashuri = dashuni {{tc-}} Toskërija përndor mb, Gegërija m, si: {{tc+|words}} mbanj = manj mbush = mush, etj. {{tc-}} Shkronjën ë, Gegërija e ka â, të trash' e me hundë si: {{tc+|words}} hënë = hânë dhën = dhân, etj. {{tc-}} Si ca vënde të Toskërisë, që s' thonë dot sy, dy, ky, po thonë: si, di, ki, ashtu dhe ca vënde në Gegëri tek është q, vënë ç, tek është gj, vënë xh, si: qint, çint; gjashtë, xhashtë, etj.<noinclude></noinclude> 1l9rr75n1cld8vyv7ahlowzt5qidmh8 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/42 104 457733 1362008 2026-09-02T01:31:34Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 40 —}}</noinclude> Shkronja ë, në fjalët me dy rrokje këndohetë mirë, si: dhashë, dasmët, lëmë. Ashtu dhe në fjalët me tri rrokje, si: fytyrë, mënyrë, pasqyrë, etj. Po në të tjera, si: ardhurë, shënuarë, dëshiruarë, ishinë, kishinë, rrininë etj., fort pakë zihetë ngoje, me gjith' atë shkruhetë, se ashtu duhetë. Vetëm në vjershëet kur duhet të këndonetë shkruhetë, kur s' duhetë shuhetë, se prish fare masën' e vjershësë, si: {{tc+|words}} Ishinë njerës të mirë, Pa nuk' ishin të pështirë. etj. {{tc-}} Janë dhe ca fjalë, që thuhenë të lathitura më ca vënde, si: {{tc+|words}} dreq = drejt fre, freri = fren, freni gju, gjuri = gjuni pajconj = paqësonj metohem = mëndohem verë = venë katër = katrë a katërë vjeç = vjetsh, etj. {{tc-}} Fjalëtë: Leskovík, Planëshnik, etj. pandehenë të huaja, po janë fare Shqip, si: dhallanik, mesnik, gjalpanik, etj. Ashtu dhe Borockë, Ogorckë, Vrepckë, etj. janë si dhe: Nemërçkë, skërckë, etj. janë Shqip. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> a7srn0nbgny083e88fc0jtsdyjjl3g4 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/43 104 457734 1362009 2026-09-02T01:32:25Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|IX FUNDI}} Sindëkur thamë, Shqipërija ka qën' e vjetër edh' e madhe, dhe Shqipëtarëtë të zott' e të mirë gjithënjë, s' kanë hyrë kurrë në xgjedh' e s' kanë rënë ndë dobëti, po dhe kur kanë qënë të huaj në Shqipëri dhe ahere mbretëronte Shqipëtari, parësija, pleqësija, lig' e vëndit, gjuha Shqip. Kanë qënë shumë njerës të mbëdhenj Shqipëtarë: Aqilehti, Aleksandr' i math, Pirrua, Konstandin' i math, Skënderbeu me shokëtë. Shqipëtarëtë bashkuan' Italinë, bënë Elladhënë, mbajtnë Tyrqinë etj. etj. Po, punuanë dhe për Shqipërinë. Shkodranëtë, Ali—Pasha, Gjonleka, Silahdari, etj. etj. janë përpjekurë për shpëtimt të mëmëdheut. Si ubë gjithë bota dhe Shqipëtarëtë lanë besën' e vjetër' e muarrë Krishtërimnë, kur unda Krishtërimi dhe Shqipëtarëtë si gjithë ca mben' {{hws|Or|Orthodhoksë}}<noinclude></noinclude> 06c7nnax7mypux5fw19z2fz12b7nzb3 1362010 1362009 2026-09-02T01:32:35Z Catonif 622571 1362010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|IX FUNDI}} Sindëkur thamë, Shqipërija ka qën' e vjetër edh' e madhe, dhe Shqipëtarëtë të zott' e të mirë gjithënjë, s' kanë hyrë kurrë në xgjedh' e s' kanë rënë ndë dobëti, po dhe kur kanë qënë të huaj në Shqipëri dhe ahere mbretëronte Shqipëtari, parësija, pleqësija, lig' e vëndit, gjuha Shqip. Kanë qënë shumë njerës të mbëdhenj Shqipëtarë: Aqilehti, Aleksandr' i math, Pirrua, Konstandin' i math, Skënderbeu me shokëtë. Shqipëtarëtë bashkuan' Italinë, bënë Elladhënë, mbajtnë Tyrqinë etj. etj. Po, punuanë dhe për Shqipërinë. Shkodranëtë, Ali—Pasha, Gjonleka, Silahdari, etj. etj. janë përpjekurë për shpëtimt të mëmëdheut. Si ubë gjithë bota dhe Shqipëtarëtë lanë besën' e vjetër' e muarrë Krishtërimnë, kur unda Krishtërimi dhe Shqipëtarëtë si gjithë ca mben' {{hws|Or|Orthodhoksë}}<noinclude></noinclude> 7pw1bxlby083scaen1fqxn6omfiuxdr Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/44 104 457735 1362011 2026-09-02T01:33:09Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 42 —}}</noinclude>{{hwe|thodhoksë|Orthodhoksë}} e ca Katolikë. Më̂ pasdaj kur erdhë Tyreqitë, ubënë si gjithë kombetë dhe Shqipëtarëtë ca Myslimanë. Po, Shqipëtarëtë kanë qënë e janë dhe dotë jenë, e duhet të jenë për jetë të bashkuarë e të pa ndarë, Tani dot' ish mirë t' ish e bashkuarë gjithë Shqipërija: Toskëri, Gegëri e Maqedhonija, që janë të ndara më pesë pjesë: Shkodrë, Ysqyp, Janinë, Manastir e Selenik. Të bashkohet i tërë ky vënt, që bën tërësin' e Shqipërisë. Në gjithë Shqipërit janë Shqipëtarëtë, Vllehtë, që janë të përhapurë, s' bashkohenë dot me Vllahinë, po s' rrojnë dot dhe me Sllavët' e me Elinëtë, andaj janë me ne, ashtu dhe Myslimanëtë, që s' janë Shqipëtarë dhe Israilinjtë, që s' u ka rezik tregëtija. Vërtet në kufit t' Elladhës ka ca Elinë. Po pakë Shqipëtarë ka n' Elladhë? Ka dhe pakë Sërbas në kufit të Sërbisë, po ka dhe shumë Shqipëtarë në Sërbi. Në Malt të Zi ka shumë Shqipëtarë, e në Shqipëri s' ka as një nga Malëzëstë. Ka më̂ shumë Bullgarë në kufit të Bullgarisë, po dhe në mest të Bullgarëvet nukë ka pakë të huaj.<noinclude></noinclude> fb8ng77q50yl0bd5rc97xykqgck354e Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/45 104 457736 1362012 2026-09-02T01:33:36Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" />{{rh||— 43 —}}</noinclude> P' andaj fqinjëtë t' anë s' kanë fare të drejtë në këtë punë. Ky vënt pra, ësht' i tërë Shqipëri dhe i pandarë. Është nevojë dhe për Shqipëtarëtë edhe për fqinjëtë, dhe për Mbretërinë e për gjith' Evropënë, të bashkohet' e të ndritohetë Shqipërija, si dhe shoqet' e saj, të ketë gjuhën' e saj e gjithë ç' i duhetë. Po për gjithë këto duhet të përpiqemi nat' e dit' ô Shqipëtarë! {{c|FUNT.}}<noinclude></noinclude> 131ihyxfgwf3onmcza3j7pm6ozrqzzc Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/46 104 457737 1362013 2026-09-02T01:33:42Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1362013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/47 104 457738 1362014 2026-09-02T01:38:49Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|MBAJTJE}} {{hr|5em}} {{right|Faqe}} {{TOC line|I|Prinditë t' anë|{{page link|3|2}}}} {{TOC line|II|Fjalët' e të dituret|{{page link|8|2}}}} {{TOC line|III|Toskërija|{{page link|11|2}}}} {{TOC line|IV|Maqedhonija|{{page link|17|2}}}} {{TOC line|V|Gegërija|{{page link|23|2}}}} {{TOC line|VI|Shqipëtarët' e të huajtë|{{page link|27|2}}}} {{TOC line|VII|Gjuha Shqip|{{page link|33|2}}}} {{TOC line|VIII|Ndyshimet' e gjuhës|{{page link|39|2}}}} {{TOC line|IX|Fundi|{{page link|41|2}}}} {{hr|10em}}<noinclude></noinclude> jn9f8uz3kf9fogmgdis118vbpwavuer Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/50 104 457739 1362015 2026-09-02T01:39:59Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 76 —}} —Salamat ing sabian mu, nganang Lidia. Ing ipus linual ne canita, dapot agad nanamang mibalic. —Pasabi rapu nung milub la, ngana. —Atin queng pisasabian, ume naca. —Caroc mu naman, nganang Miling, baquet eme pepaluban, metung ya caring mayap tang cacaluguran at maibug nanang nanan ing cumayap ca. —E raca buring macutud á calabitán, nganang Lidia. Inda uang Lidia lulub neman canita, at ngana: —Mecone y Hector, matula ya ing quinayap naca, dapot misundu sa canu, angang esa cumayap lubus. —Salamat, uğanang Lidia. {{c|{{larger|ΧΙ}} NOCHE BUENA}} Milabas ing peparumingu ibat na canitang aldo miari tang salita: y Lidia sisican ya at detang pisni nang maputla, micuculayan la qñg malare cule, misusubli ya catauan. Itang bale misnang lungcut ibat iniang misalunan ya y Lidia, mibalic ya saya, at mibuclat lang pepasibayu ding auang na; detang sampagang mengalanat mengapabustan, sinaguiua lang pepasibayu. Ding madreselvas salucuyan dang mamucu at ding dallas, tulipanes at champacas, pagparangalan danaman ing misnang calagu rang cule. Ca-vi perasana ning pascu. Caring dalin, mibabalangi la ding tau, masaya la ngan á lupa. Ding sabla miadiala, at misasadia nomang pamie rang aguinaldo, aguiang suman mung magadtu. Banua banua pagmasusianang Lidig ing noche buena, dapot cauitang banna, selanana, uli ning misalunan ya. Y Miling ya ing mibili caniti, iniá pin itang calulu, ene macapaniabi man qfig pagal na. Malati yamu ing bale ning Miling, emo anti ing cang Lidia, dapot atin yang malapad á mulajan, malinis at malabung á tanaman. Libutad na niti, carin de binili ing metung á "da-<noinclude></noinclude> 9dcrf61o89b0hvw25ema91ccx53pd6q 1362033 1362015 2026-09-02T01:54:52Z ShmilyDigital 814199 1362033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 76 —}} —Salamat ing sabian mu, nganang Lidia. Ing ipus linual ne canita, dapot agad nanamang mibalic. —Pasabi rapu nung milub la, ngana. —Atin queng pisasabian, ume naca. —Caroc mu naman, nganang Miling, baquet eme pepaluban, metung ya caring mayap tang cacaluguran at maibug nanang nanan ing cumayap ca. —E raca buring macutud á calabitán, nganang Lidia. Inda uang Lidia lulub neman canita, at ngana: —Mecone y Hector, matula ya ing quinayap naca, dapot misundu sa canu, angang esa cumayap lubus. —Salamat, uğanang Lidia. {{c|{{larger|ΧΙ}} NOCHE BUENA}} Milabas ing peparumingu ibat na canitang aldo miari tang salita: y Lidia sisican ya at detang pisni nang maputla, micuculayan la qñg malare cule, misusubli ya catauan. Itang bale misnang lungcut ibat iniang misalunan ya y Lidia, mibalic ya saya, at mibuclat lang pepasibayu ding auang na; detang sampagang mengalanat mengapabustan, sinaguiua lang pepasibayu. Ding madreselvas salucuyan dang mamucu at ding dallas, tulipanes at champacas, pagparangalan danaman ing misnang calagu rang cule. Ca-vi perasana ning pascu. Caring dalin, mibabalangi la ding tau, masaya la ngan á lupa. Ding sabla miadiala, at misasadia nomang pamie rang aguinaldo, aguiang suman mung magadtu. Banua banua pagmasusianang Lidig ing noche buena, dapot cauitang banna, selanana, uli ning misalunan ya. Y Miling ya ing mibili caniti, iniá pin itang calulu, ene macapaniabi man qñg pagal na. Malati yamu ing bale ning Miling, emo anti ing cang Lidia, dapot atin yang malapad á mulajan, malinis at malabung á tanaman. Libutad na niti, carin de binili ing metung á "da-<noinclude></noinclude> 8iufv8wom19u7wytakmgds2v7gorpk0 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/48 104 457740 1362016 2026-09-02T01:43:57Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|RADHUA I NDIHMËTARËVET Mëmëdheu dhe Kombi Shqipëtar ua mbajtë mënt!}} {| ! EMRATË ! Frën. |- ! Të Bullgarisë: |- | Dhimitri N. Mol·le Korça || 40 |- | Thimi Serani || 4 |- | Tili Kita Statobërdha || 3 |- | K. Çili || 2 |- ! Të Shqipërisë: |- | Shahin Lonjako || 22 |- | Mehdi Rakip Frashëri || 10 |- | Afës-Beu || 4 |- | Darum Beu || 4 |- | Nelo Frashëri || 2 |- | Isa Kukri Elbasanas || 4 |- | Fetah Ceka 〃 || 6 |- | Kamber Sedini 〃 || 4 |- | Qazim Sedini 〃 || 3 |- | Petri Porrës 〃 || 2 |- | Halid Ceka 〃 || 2 |- | Kosti Dhokës Kavaja || 4 |- | Një Shqipëtar nga Tolari || 4 |- | Duçe H. Jorgobaba || 2 |- | Sotiraq Ollani Krushova || 4 |- | Haxhi Ali Bënjëza || 2 |- | A. Voshtina Preveza || 4 |- | S. N. Kurveleshi Preveza || 4 |- | Uzur Gjirokastra || 4 |- | Muhtar Kastrinoj || 4 |- | Emin Fehmi Preveza || 1 |- | R. Frashari || 4 |- | B. Hamzaraj Borshi || 2 |- | F. Z. X. || 2 |- | S. Hasan Frashëri || 4 |- | Fasin Malëshova || 2 |- | Kurvelesh Çinka || 2 |- | Riza Preveza || 2 |- | I. Selim Preveza || 2 |- | R. B. Libëhova || 2 |- ! Të Sërbisë: |- | Ligor Andoni nga Dardha || 10 |- ! T' Italisë: |- | Antonio Krispi nga Roma || 4 |- ! T' Egjyptësë: |- | Spiro Risto Dine Shibin. || 10 |- | Thimi P. Dine Beni-Seff || 4 |- | Hristo Ndreko Knesna || 4 |- | Ilia N. Avramushi Mansurë || 10 |- | Koci Gjergo Mansurë || 4 |- ! Të Romanisë: |- | Tego Sotir nga Negovani || 10 |- | Nastas Dh. Sherbellu 〃 || 5 |- | Vasil A. Xoxe 〃 || 8 |- | Dhimitraq A. Zisi 〃 || 5 |- | Sotir A. Xoxe 〃 || 5 |- | Vangjel A. Dede Ballk. || 3 |- | Hristaq I. Uçe || 3 |} {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> rwrhr9wzhyp7ewp08gp22ve2frmt359 Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/51 104 457741 1362017 2026-09-02T01:44:36Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 77 —}} marang" gueyac qñg bulung bulung dutung at piniabitanan deng libulibung faroles. Y Lidia canitang abac na nitang gatpanapun, tinangap yang metung á tarjeta cang Miling, mapilan ya cataya, at ngana: {{c|''Emu sasalanan ing pota.''}} {{right|''Miling''.}} Ene pequibatan, miquequealangan ya, tatacut yang mipasibayuan. Itang capicácunuan leco na ning Dector, iniang yapa ne. —Maliari nacang ume auman carin, écása paipagal, ngana quea. Itang gatpanapun diquil nengan Lidia qñg pamisadia qug imalan á isulud na. Mebengi. Detang libulibung faroles quetang mulajan sinindian do ngan. Alipatpatan ya uari itang jardin, iniá nung lon meng marayú balamu ing metung á ''castillo'' ing tatampusan da ding miayaliua cule "luces de bengala"; dapot itang sálang manibat caretang sulu é macasnuc: malambis at mamu, uling papatdana taram ning bulung ding dutung at ning manene aslag ning bulan. A las nueve pa mu, dacal nang tau: dalaga't baintau, pacagani la ngan qfig ganing pascu. Ing banglung manibatan caretang sampaga cacalatana itang carinan: ing saya, cule, musicas at miayaliuang sampat, mipamisan carin quetang benging ita. Ding babay, mamarú lang miayaliuag piñiang pemintan at pemaltacan brillantinas. Ding orquesta, titigtig de ing sinfonia ning "Lohengrin" yang músicang magaló at mamialungan á bucud mung cang Wagner. Canita lalung melingongo, lalung masigla, uling yang música, at lalu't lalu na qñg babay-ng filipina tutung macapanasag. Y Hector atine carin, macaluluc ya lalam ning metung á acacia, ning acaciang tatangis panga bengi. Marayu yang ditac caretang dacal, dapot labas laba-<noinclude></noinclude> l2lp5u8pymuylhxu92gmoft6bjj88vb 1362034 1362017 2026-09-02T01:55:16Z ShmilyDigital 814199 1362034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 77 —}} marang" gueyac qñg bulung bulung dutung at piniabitanan deng libulibung faroles. Y Lidia canitang abac na nitang gatpanapun, tinangap yang metung á tarjeta cang Miling, mapilan ya cataya, at ngana: {{c|''Emu sasalanan ing pota.''}} {{right|''Miling''.}} Ene pequibatan, miquequealangan ya, tatacut yang mipasibayuan. Itang capicácunuan leco na ning Dector, iniang yapa ne. —Maliari nacang ume auman carin, écása paipagal, ngana quea. Itang gatpanapun diquil nengan Lidia qñg pamisadia qug imalan á isulud na. Mebengi. Detang libulibung faroles quetang mulajan sinindian do ngan. Alipatpatan ya uari itang jardin, iniá nung lon meng marayú balamu ing metung á ''castillo'' ing tatampusan da ding miayaliua cule "luces de bengala"; dapot itang sálang manibat caretang sulu é macasnuc: malambis at mamu, uling papatdana taram ning bulung ding dutung at ning manene aslag ning bulan. A las nueve pa mu, dacal nang tau: dalaga't baintau, pacagani la ngan qñg ganing pascu. Ing banglung manibatan caretang sampaga cacalatana itang carinan: ing saya, cule, musicas at miayaliuang sampat, mipamisan carin quetang benging ita. Ding babay, mamarú lang miayaliuag piñiang pemintan at pemaltacan brillantinas. Ding orquesta, titigtig de ing sinfonia ning "Lohengrin" yang músicang magaló at mamialungan á bucud mung cang Wagner. Canita lalung melingongo, lalung masigla, uling yang música, at lalu't lalu na qñg babay-ng filipina tutung macapanasag. Y Hector atine carin, macaluluc ya lalam ning metung á acacia, ning acaciang tatangis panga bengi. Marayu yang ditac caretang dacal, dapot labas laba-<noinclude></noinclude> l8erfgrkv9i0hvidm801dhhgv830sx4 Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/52 104 457742 1362018 2026-09-02T01:46:54Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 78 —}} san de detang mipanucsung dalagang mipapalibutad quetang mulajan. Mecabulad detang dacal á baintaung macapulung quetang daralanan, misagsag la, dininan deng dalanan y Lidia, y Lidiang Reyna na ninsamang fiesta. Melingongo, qñg misusumangid ing miraramdam: —Calaguna! —Lalu yang melagú! Tutú pin y Lidia qug gani nang crema-rosacea á penagaulan brillantinang azul zafiro, balamu ya ing Hada ning bengi, nitang cabengian á masaya. Selubunga neng Miling at ding aliuang dalagang pacatipun carin. Lalaqui't, babay migpatulug la quea, dapot ing mayumung música silbag nong pepasibayu at balang metung quinanua yang acapareja na. —Ica Lidia eca terac? nganang Miling. —Ali cu. —Teraca at ipanintun dacang capareja mu. Ene menayang paquibat, at balus yang sinulud qñg busal na nitang mulajan, panintuna ne y Hector. Detang adua mipamulala nala mú iniang miquit la, uling ilaug adua, era uculan man ing atiu carin ing metung at metung carela. Ban é majalata, y Hector binie ne ing tacde na at y Lidia qñg ena sasarian, quinua na neman. Migmula ing rigodon: miari ing aduaug número dapot detang mipapareja, ela pa misabi cataya man. Iniang magyari yari ne ing número 4, nganang Hector. —Nanu ing mua mu canacu? Buri racang acasabi at pagparalampucu ing paquisabian mucu. Pamanamdam nang Lidia canita, licuananiang misan at linucluc ya qñg metung á suluc.. Y Miling á é teterac pagumasdana ita, pupulaí yang linapit cang Lidia at cutang neng cutang nung mananu ya. —Ala ngana niti, meliu cu, dapot milabas na. —Enaca teterac at alilan danaca, nganang Miling at linucluc ya uananang Hector. Miari ya ing rigodón, y Hector masaspac ya sálú<noinclude></noinclude> ajfjjr9r52334akmejl9o5uyjxjn63w Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/49 104 457743 1362019 2026-09-02T01:47:22Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ABECEJA SHQIP L'ALFABET ALBANAIS ΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΟΝ}} {{hr|3em}} {| ! Shqip. !! Frën. !! Greq. !! Shëmb. |- | A, a || a || α || ar |- | B, b || b || μπ || bar |- | C, c || ts || τσ || cap |- | Ç, ç || tch || τς || çap |- | D, d || d || ντ || dash |- | Dh, dh || dh || δ || dhê |- | E, e || é || ε || ergjënt |- | Ë, ë || e || η || ëngjëll |- | F, f || f || φ || frikë |- | G, g || g || γ[α] || grua |- | Gj, gj || gue || γε || gjarpër |- | H, h || h || χ || halë |- | I, i || i || ι || i mirë |- | J, j || ya || ι || javë |- | K, k || k || κ || kashtë |- | L, l || l || λ[ε] || lakër |- | Ll, ll || lh || λα || llambë |- | M, m || m || μ || mace |- | N, n || n || ν || natë |- | Nj, nj || gn || νι || njeri |- | O, o || o || ο || orë |- | P, p || p || π || pulë |- | Q, q || q || κ[ι] || qen |- | R, r || r || ρ || rip |- | Rr, rr || rr || ρρ || rrap |- | S, s || s || σ || sapun |- | Sh, sh || sch || σσ || shalë |- | T, t || t || τ || trim |- | Th, th || th || θ || thanë |- | U, u || ou || ου || udhë |- | V, v || v || β || vadhezë |- | X, x || dz || ντς || xbathurë |- | Xh, xh || dg || δς || xhami |- | Y, y || u || υ || yll |- | Z, z || z || ς || zë́ ?ërë |- | Zh, zh || j gé || ςι || zhapik |} {{hr|10em}} {{c|Radhósësit dhe mprójtësit e Shtypëshkronjës:}} {| | Arkëtar: || Shkronjës: |- | K. P. LUARASI || K. I. TREBICKA |} {{c|Gostilnica „Carigrad", Ulica Vitosha.}}<noinclude></noinclude> ozr6uychx443w1fnc9hj0oexkvezdh8 Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/50 104 457744 1362020 2026-09-02T01:47:45Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1362020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/51 104 457745 1362021 2026-09-02T01:47:51Z Catonif 622571 /* Pa tekst */ 1362021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Catonif" /></noinclude><noinclude></noinclude> qnbore1ibv9mwzfgjawerkqtihmbx9o Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/53 104 457746 1362022 2026-09-02T01:49:43Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 79 —}} at metung ya naring dupug ing mitatau quilub ning salu na. Itang babay-ug ena asalacayan á ugali enane seuan paniugatan, tatampalasanene augga qñg piarapan, ena pigaganaca ing picailian de ding macatingid canita. Dapot y Hactor, tutú yang uagas, itang cauagasana babanal neng mamali qñg mainang babay. ¡Calungcut na ning ''noche buena'' nang Hector! {{c|{{larger|XII}} CAPLAS, BUSAL NING SAYA}} Caibat na uita, mituquituqui na ing miayaliuang terac: lalung mesigla, pablasang milaco na itang pa- mititiguilan da ding cayanacan á mumuna quinsa- mang fiesta. Y Lidia, ene tinerac; y Hector man. Ita atin yang isasangean: ing pamaimáuy na, ó y Hector? Balang mecasiacasu carela agcatan dong terac at deti mamaniangcan la. Majajalata na itang bili ra, iniang lapita neng Miling y Hector, inagcat neng terac. —Ecu pa tinerac anggana ngeni, ngana niti, buri mu ing teracatan. —Itang buri mu. Tinerac la canita, dapot catulugan mn tinucnang la at saca la migmain. Y Miling tataguyud neng tungal ditac y Hector quetang carinan á nuya carin y Lidia, at ngana quea. —Balamu mipagcacamua cong Lidia. —Ali cami, acu... yang balu cu ita, dapot ing quea, ecu balu, Baquet quitang mu yan? —Ala, sadia-sadia misna cong pamibasa, dapot ngeni, balamu mititiguilan cayu. Canita mitulid la qñg lele nang Lidia. —Bisa cang terac? nganang Miling quea. —Ali cu.<noinclude></noinclude> lg8uq72d7oeglz5ocnq08cf4710dhui Page:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/52 104 457747 1362027 2026-09-02T01:52:08Z Catonif 622571 /* Problematike */ 1362027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Catonif" /></noinclude>{{c|ZËDHËNIE}} {{hr|5em}} Shtypëshkronja Shqipe „Mbrothësia" në Sofje, u-ep zë̂ dhe-i vërteton gjithë zotërinjtë ndihmës dhe pajtimëtarë, ashtu edhe atyre zotërinje që nukë kanë patur të njohur gjer më sot; se të tri copët biblla që janë pas Istorisë, dotë shtypenë njëra pas jatrësë. Për të qën' e ditur se erdhë të hollat në Shtypëshkronjët të̀në, ndihmëtarëvet ua shënuam gjithë të hollat në radhuat t' emëravet. Andaj pra, atyreve që na dërguan më̂ tepër se një frëngë, dot u-dërgohenë pa të holla librat' e tjera, që kíshimë shkruar në grishimt Prill 1899, pas sumës që ka dhuruar cilido. Me qënë se nisëm të shtypim një bibllë të re, e cila quhet: „Vjershëshkresëtore" bërë prej një Prifti nga Shqipërija, dotë vonojmë pakë kohë. {{c|⁂ GRISHIM për Ditërrëfenjësin „Kombiar" 1900.}} Lutim z. z. bashkëpunëtorët dhe këndonjësit tànë të çpejtojnë për të dërguar artikllat, a vjersha sa kanë bërë gati për Dit. e motit 1900 ti kthejnë me kohë, ashtu pra dhe ndihmatë, se këtë mot dottë dalë m' i mbaruarë së gjithash: më fytyrat' e mbretërvet t' Evropësë dhe shumë të tjera të nevojshime. {{c|⁂ Në shtypëshkronjët „Mbrothësia" gjenden këto biblla për të shitur:}} {| | Kalendar' i motit të parë 1897 qin. || — 50 |- | Kalendar' i motit të dytë 1898 〃 || — 50 |- | Kalendar' i motit të tretë 1899 〃 || — 60 |- | Gjyjom Tel·li bërë prej L. Skëndo qin. || — 60 |- | Fletor' e Bektashinjet prej N. H. F. 〃 || — 20 |}<noinclude></noinclude> 0oeaz492wu11v0q9dq63alr454e55ne Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/54 104 457748 1362035 2026-09-02T01:57:49Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 80 —}} —Parimlan yu uala ing fiesta cu: ica eca bisang terac, Hector teterac ya man, balamu alayu qug lub na. —Emu paniualan Miling: nung ating pigcasayan cung fiesta, alang alina nune ing queca. —Capa, nganaug Miling minum cu saguli. —Saupan daca. —Ali munacu, at misanaya licuan siping nang Lidia. —Panayan mucu, minum cu naman, ngana niti at licuane y Hector. Metigtig la ding campanas: qñg tigtig dang masigla: miari na ing maitinez at daralas dana ing misa. Panamdam da canita detang cayanacan, pasigayac la ngan, alang bisang mitagan bale. Ding babay sidia ro ding pañoletas da at linalam do caring saclera. Milulú-lúlú lang lulual qñg dalan: ding orquesta, tinigtig lang paso doble at tinuqui la qug Pisamban. Ing bulan misna yang casala, bibitin de uari at aslagana itang masayang pamannimbara detang dalaga. Y Lidia qñg masipit dang agcat quea detang cacaluguran, tinuqui yang sinimba at siniclaud ya qñg tulid ning capilla na ning Virgen de Correa. Mengaddi ya. Itang babay ng emu abut uculan á panugali, quiquiac ya arapaning Virgen. ¿Baquet? Ipaniuala na canitang malam á indu, itang alimbuyung bubugbug qñg caladua na? Ninung macataruc qñg uculana canitang horas! Caibat ning alzada, linuclue ya, pinulis no ding mata at menaua yang ditac á pilubluban. Cayari ning tauling evangelio, lepitaneng Miling, belicdane niti at timanane. —Tuqui cang pasibaya carin bale, nganang sinitsit Miling. Y Lidia, ene pequibatan. Miari ing misa, tinuenang ya ing organo at tinigtig lang masigla ding orquesta.<noinclude></noinclude> jl9eyy8n0d3knhgmx3k6k95f88q2v5x Index:Istori e Shqipërisë (1889).djvu/styles.css 106 457749 1362036 2026-09-02T02:01:56Z Catonif 622571 auto summary: New page created (no summary given) 1362036 sanitized-css text/css .text-title { font-size: 3em; } r7npro4j04mbcvobmw8mszue7bfquvc 1362038 1362036 2026-09-02T02:04:56Z Catonif 622571 1362038 sanitized-css text/css .text-title { font-size: 2.5em; } .text-author { font-size: 1.5em; } dlaur8ss4acy20t9p33cilxcv9ugn8o 1362040 1362038 2026-09-02T02:09:04Z Catonif 622571 1362040 sanitized-css text/css .text-title { font-size: 2.5em; } .text-author, .text-title2 { font-size: 1.5em; } gldswrddaoitpunzsd5yedv3o64bcv7 1362042 1362040 2026-09-02T02:15:37Z Catonif 622571 1362042 sanitized-css text/css /* GENERAL */ p:first-of-type { text-indent: 0; } p:first-of-type br { display: none; } /* p:first-of-type:has(br) { text-indent: 2em; } */ .text-sic { color: red; border-bottom: none !important; cursor: help; } .text-hws, .text-hwe { color: green; border-bottom: none; cursor: help; } /* WORK-SPECIFIC */ .text-title { font-size: 2.5em; } .text-author, .text-title2 { font-size: 1.5em; } r8ac8lgqhhn6pdevbd9ah9858swo87r 1362047 1362042 2026-09-02T02:28:36Z Catonif 622571 1362047 sanitized-css text/css /* GENERAL */ p:first-of-type { text-indent: 0; } p:first-of-type br { display: none; } /* p:first-of-type:has(br) { text-indent: 2em; } */ .text-sic { color: red; border-bottom: none !important; cursor: help; } .text-hws, .text-hwe { color: green; border-bottom: none; cursor: help; } /* WORK-SPECIFIC */ .text-title { font-size: 2.5em; } .text-author, .text-title2 { font-size: 1.5em; } .text-spaced { letter-spacing: 2px; } i5jelfd1caquokz2c2gt3o7c1ap5jgh Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/55 104 457750 1362044 2026-09-02T02:24:09Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 81 —}} Pàsilual no ding tau, ding lalaqui, ila ding pesiunaminabat la caring aduang pasbul, balang linual á ba, bay sisilangan da. Ding babay, detang manginlag na caniti, memagtatabucbue la caring paniu ra, barong é aquilala. Canita lulual ing tapue da detang caquilala tana: mumuna ya y Lidia, dapot cya macatibucbue àt ing lupa nang maputla, aslagane ning bulan. Ing babay-ng filipina, balamu cacalugura ne ning bulan, capanlalaue ne, qug laue nang matamle ning Reyna ning bengi. Itang masayang tapuc linual qñg Pisamban, linacad antabayanan da ding orquesta; cabang dalan micaili la at mipapannesu, y Miling yá mu ing daramdaman mu sinala cayagnana ning sagacgac nang alang casamutsamut. Y Lidia, eya bubulad, aguiang nanan neng icanit qng tues qng panannesu na, ngara neng pitalan ngaraneng pimuan. Itang saya minanga qug tulid nang bale Lidia at é sa mepupus, nun eya cacauani iti. Dacalang cacauat, dapot eya pepapiguil, ing sasangcana ing pamai-maay nang babaual paipuyat quea.. Memu ya caring sabla: miuma lang Miling bayu ya linub qug pashul. Iniang main ya caring lalaqui, apagumasdanang alane y Hector. —Angga bucas, nãanang Miling. —Angga bucas, nganang Lidia. Micauani nala: itang tapie tinaglus queta cang Miling at y Lidia menie ne naman. {{c|{{larger|XIII.}} ING ANINO}} Capanic na bale, linnb ya qilg silid na, biclat ne. ing anang, uding ing undap-undap á suit quetang silid, ene acuang pasalan. Matudtud no ngan disana: caring pengarina at ipus, ala nang macaguising metung man. {{right|6{{gap|5em}}}}<noinclude></noinclude> am7446m7hulxhqj8i748idbs3ikq0g2 Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/56 104 457751 1362046 2026-09-02T02:27:29Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 82 —}} Mibablas yang dili na. Itang imalanang piña, inalilana qñg macapal á franelina-ng pagquérana. Itang bengi misna yang carimla, manguteut qñg butul ing tiup ning angin. Ume neng magquera at isara na nesa ing auang iniang quiualuscus busal ding tanaman. Canita ing bulan ticpane ning lulam, meralumdum. Sinungo ne ing buntuc na at ing metung á anino sinaligsig yang linual busal ding tanaman. Pagumasdaneng Lidia, milalapit ya milalapit ya, daragul ya at sasala neman á asque. Alang capicacunuan: anino yang tau! Bisa yang guliac, eya mibugnus á siuala, bisa yang murung queang auang, dapot balamu quinauat ne ning metung á gamat á ena acaquit. Nauu ing daptana? Eya macapapiglo, eya milaco, bista't eya tatacut. Cabang micnennut yang macanian, ing auino lalapit ya, tinulid ya qñg auang —Lidia! ngana sing anino. Y Lidia guinalgal ya. —Lidia! mapaliaring emu nacu caquilala? —Hector! —Ua, acu! —Nanu ing buri mu? —Ing sabla, angga camatayan, emu ing daraptan mu cacu. Caibat na nitang mapilan cataya, migtajimic, ninu man carela alang mibulad. Tinulauc la ding manuç at miuman umau canita,.. metigtig qug Pisamban ing la una, horas á inulita sna ning reloj queta qog siduan. —Buri mneung paquiramdaman? nganang Hector, caibat nitang macapangabala nang catajimican. —Nanu ing sabian mu? —Eca migaganacang isugat cu qug lupa mu ing depatan ma cacu: maluat macung mibabata at nung atin cupang sucat pihatan, ating mung lulanan quening salu cu. —Ya n.u ing sabian mu yan...?<noinclude></noinclude> jbt4clr0pv0f8szev5xqg2zblo58hio Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/57 104 457752 1362048 2026-09-02T02:31:10Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 830 —}} —Ua, nganang Hector. —Mayap, nganang Lidia, acu buri raconamang acasabi. Ica sibli mu cacu itang simpacu... acu, susubli cu naman itang queca, at... manaya ca. Canita minurung yang bigla qug auang, biclat ne ing metung á cajun, quiuuana carin ing cayaptas á sulat: ing sulat nang Hector. —Oini ing sulat mo, tangapan mu, at panayan cung ipatad mn naman ing cacu. Caibat na niti, sera neng bigla ing auang. Ing bulan sinlag yang pepasibayu, siluana ing maguing pisac á pami-isip nang Hector. Carin... quetang marayu nang bale Miling á baguia muna má babatiauan, meramdam yang masalang masala angga queta cang Lidia, ining romanza. {{ppoem|Blanca, Virgen del bosque Reyna del alma, Ven á mis brazos A sofiar de amor!}} {{c|{{...}}}} Ya ing poesia nang Guerrero á quebit na qug Penzo. Pamanamdam nang Lidia canita, mipagulisac ya. Itang romanza yaing parati nang pacantang Hector quea, iniang macabusala pa qug malagt nang paninap ning pamipalsinta! {{c|{{larger|XIV.}} ING SULUT NING CALIJIMAN.}} Itang calulung Lidia, malsinta yapa: quiquiac ya ngening yanang dili na, ngening ala nang macaquit qñg queinana ning panga babay na. Aguiang nananang bugtuan quilub ning àitang sintang pasaquit quea, ena acuang mabugi mengalauat no ding uacat na, in pin qñg balang pibngtuan, milalacuan lang tiune qug mibabata nang pusu Calulung babay! Bisa yang paquit sicanan, dapot lalto ya queinan: bisa yang lumaban, ala yang ilaban, at quetang pamaquinagcal na, ala neng aliuang sandata, nun ena ing à nang panlaban. Aquilala ne y Hector busal ning malagung paninap<noinclude></noinclude> g17568fat0e080ay2roi25ad4v0o8en Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/58 104 457753 1362049 2026-09-02T02:33:36Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 84 —}} ning labi nang pitung Abril, pilsinta ne qug ena balu, mengari ya quig pintor á mipinta qñg Diosa ning leguan, caibat neng pininta, delanginane. Itang paninap busal ning ligaya, miganap atlung banua, atlung banuang sacasaquirap mu qñg quenu mang malsinta. Caibat na niti, tungal ditac itang malinis á baunang alang camusing musing, malululam ya, meputâ ya ing aldo na at meralumdum ing aslag na. Busal na niting dalumdum, carin la ngeni macalibutad ding adua, ela macaquit lualan da, in à ela milual qnetang casaquitan. Calaco ang Hector carin, tiglus na queta carela, inugse no babo ning mesa detang macayaptas á sulat, at migluclucan ya. Pi isipisipana ing mengapaliari quea quilub ning pilan mung aido, dapot malitili ya qug eua abut piuculan á sangcan. Quetangasque nang macanian disnane ning munag at iniang masalana quinua no ding sulat, quelagano aptas. Pepalabas no caring mata na, dapot caras na qug capat ó calima, mipatigul ya, Ing metung carctang sulat eya quea, ene aquiquilala letra at alina ya qñg papil á gagamita na. Linaue ne firma, iniciales lamu, quinarug ya salu ät binasane. ''Lidia:'' ''Buri rucang acasabi: nang ume ea queta cang Miling,'' ''ume cu naman.'' {{right|''F. D.''{{gap|5em}}}} Sulat laqui, dapot ene caquilala ing maqui lagu. careting adung letra. Ing panugali nang Lidia, oiti ing masa à na, ala nang capicacunuan qug pigtaesiia ne. Baquet ena sinabi quea? Baquet lingaranane qñg tutù? Ing cauagasana. sasacuil na itang pasuelab á panugali, casusumamiana ing dapat á lijim at iti naman yan ing paguinaquit na canitang babay-ng ligurana. Misip-isip ya, caibat na nita sinulat ya, mapilan n u cataya at legue uá nantan ing sulat nang Lidia,<noinclude></noinclude> ocbcpt6qqp2izhhx1hddcqlsnt4bvbt Page:Lidia (microform) (IA apz7294.0001.001.umich.edu).pdf/59 104 457754 1362051 2026-09-02T02:36:30Z ShmilyDigital 814199 /* Proofread */ 1362051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ShmilyDigital" />[[Category: Lidia (microform)]] [[Category: Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 85 —}} binalut nang mayap, pequilangcap na qñg sulat na at pepasubli na. Inabe ne careta ing sulat nang F. D., binabo ne, canita ya ing muna nang aquit. Pananggap nang Lidia caniti, mipamulala ya, ena uculan qng sugatane qñg pataram á piniugat ná naman quen. Dapot nung nuya maragul á pamagmulala, iniang aquit ne itang sulat. Macananu yang miras quea? Ninu ing minie? Quenu ne icua? Itang calulu quetang dapal na, ena balung apaqui—ibie e caring sulat nang Hector. {{c|{{larger|XV.}} METUNG A MICATAGUN}} —Miling—nganang Hector——atin cung icutang queca, panayan cung em cu fngaranan, antimo ing sucat fig mayap á cacaluguran. —Nanu ita?—ngana niti. —Baquet macanian ya panugali cacu y Lidia? —Baquet? —Mecad, apagumasdan mu ing daraptana cacu, pami-iquit mi, eya macuculangan sangcan banacung palcaran at pacarinayan qñg arapana ning ninu man... mayumu ité? —Apagumasdan cupin yan, at acuman mipapamu lala cu. Nanu ing maliliari? —Yan, ya naman ing cucutang cu, dapot enaca paipagal mimisip, isalita cu ing sangcan. Selitana ne quea itang sulat at cabang sasalita na mipapamulala ya y Miling, uling itang calijiman ena abut uculan, at enapa aman selitang Lidia quea Macanian lalabas ing aldo: ing pepabanuang lasat casaquitan apibábatara. Micaquit la mang Lidia ilang Hector, anti la mong é. miquiquilala, lasa mipauginlag lapa, balamu ing metung at metung carela, ena ne buri mang acaquit ing penibatana ning sucal ning lub na. Y Lidia, migbayu yang ugali ibat na canita: mi—<noinclude></noinclude> 30wu3x1vlzrlo4pgnutjji4b6qicaud Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/12 104 457755 1362058 2026-09-02T08:54:42Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>talinong alagad: ng relihiyon katolika, kundi, pimatotohanan din namang siya’y isa na sa mga makatang pangbihira nang mga araw na yaon. Sa saineteng sinulat ni Francisco Baltazar, na pinamagatang ‘‘La, India-Elegante’’, ay hinaluan din ito ng mga tulang wawi aluking pantig, na gaya baga nito: {{c|''Hirap niténg pasa pista na walang kinakasama, ano mang makitang saya malungkot di’t di masigid.''}} Sa isang tugmang aking kasisipi lamang, ay totoo ngang nababakas ang maririkit na kaisipang ninais ipagkaloob sa kaniya ng kumatha. Malinis nga ang pagkakatula at karapatdapat sa ngalan ni Francisco Baltazar, nguni’t dapat din namang ipagtapat na walang tamis na katulad bage nitong: {{c|''Patawad poon ko lung yaring halinghing Sa masayang iyong puso’y humilahil! Di-ko kasalana’t udyok ng pag-giliw, Walang magagawa kundi ang dumaing!''}} Ang bawa't talata sa tulang aking sinipi ay naglalahad nang baong hiwag sa pagkakatula, .at, dahil se matapat na pagliyag ay kanivang nasabing: {{c|''Walang magagawa kundi ang dumaing!''}} Nguni't, tayo’y magpatuloy sa ‘pagsuri sa mga tuldng ginamit ng, makatang Francisco Balagtas, Sa hinabahaba. ng pagsasalaysay na ginawa sa kaniyang FLORANTE AT LAURA sa pamamagitan ng mga maririkit na ‘tulang lalabingdalawahing pantig, ni isa man sa ‘mga tula ay wala tayong mahahalataan baga ng pagkapilit, ae, baga’y ng matatawag nang hilako. {{c|3}}<noinclude></noinclude> og5mcueht2jkiqfrdt9djl4bjn9xhwa Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/13 104 457756 1362059 2026-09-02T09:03:37Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Ang paglalarawang kaniyang ginawa'y matatawag na huwaran, halimbawa’y, sa pamainagitan ng kaniyang marikit na tula’y iguhit ang ayos ng gubat na siyang simula ay napakainam. Dingin natin: {{ppoem|{{c|''Su isang madilim gubat na mupanglia, Dawag na matinik, na walang. pagitan, Halos naghihirap ang hat Febong silang Dumalaw sa loob na lubhang masukat.''}} }} Ang pagkakalarawang iyan su gubat, sa ganang akin, ay napakainam at lalung marikit kung pag-uukulan natin ng isang wastong pakahulugan. Sa aapat na talatang iyan ay kaniyang nakuhang iguhit, gaya baga ng isang tunay na‘sandy sa pintura, ang baong kalul uwa ng isang totoong gubat. Sa kaniyang sinabing: {{c|''Daway na matinik, na walang pagitan’''}} ay tiyakang naipakilala ni Balastas ang kanyang pagkamakatang matalino. Ang {{c|''Dawag na matinik, na walang pagitan''}} ay sapat na, upang mahulo, na ang simula ng pangyayari ng awit na ilalarawan, ay sa isang gubat, na ang mga-sinag ni Febe'y naghihirap makarating dahil sa ang kanyang ''dawag'', bukod ''sa matinik, ay walang pagitan!ss Nasabi ko sa mga wnang dako ne panayam na itone, buked sa kagandahan ng mga tulang ginamit ng Tari ng mga Makata sa kaniyang FLORANTE AT LAURA, ay wala rin namang mahahagilap na tula.sa alin ‘man sa’ kaniyang mga talata na matatawag na pilit, kung kaya't minsan pang masasabing, ang pagkakatula sa FLORANTE AT LAURA ay walang pinag-iwan sa maalamat na ilog-Pasig natin, na, panay ang pag-agos ng {{c|4}}<noinclude></noinclude> ejijnxhdwc0120pmfnztl8fcummg7f5 1362060 1362059 2026-09-02T09:04:03Z Tertio3 996849 1362060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Ang paglalarawang kaniyang ginawa'y matatawag na huwaran, halimbawa’y, sa pamainagitan ng kaniyang marikit na tula’y iguhit ang ayos ng gubat na siyang simula ay napakainam. Dingin natin: {{c|''Su isang madilim gubat na mupanglia, Dawag na matinik, na walang. pagitan, Halos naghihirap ang hat Febong silang Dumalaw sa loob na lubhang masukat.''}} Ang pagkakalarawang iyan su gubat, sa ganang akin, ay napakainam at lalung marikit kung pag-uukulan natin ng isang wastong pakahulugan. Sa aapat na talatang iyan ay kaniyang nakuhang iguhit, gaya baga ng isang tunay na‘sandy sa pintura, ang baong kalul uwa ng isang totoong gubat. Sa kaniyang sinabing: {{c|''Daway na matinik, na walang pagitan’''}} ay tiyakang naipakilala ni Balastas ang kanyang pagkamakatang matalino. Ang {{c|''Dawag na matinik, na walang pagitan''}} ay sapat na, upang mahulo, na ang simula ng pangyayari ng awit na ilalarawan, ay sa isang gubat, na ang mga-sinag ni Febe'y naghihirap makarating dahil sa ang kanyang ''dawag'', bukod ''sa matinik, ay walang pagitan!ss Nasabi ko sa mga wnang dako ne panayam na itone, buked sa kagandahan ng mga tulang ginamit ng Tari ng mga Makata sa kaniyang FLORANTE AT LAURA, ay wala rin namang mahahagilap na tula.sa alin ‘man sa’ kaniyang mga talata na matatawag na pilit, kung kaya't minsan pang masasabing, ang pagkakatula sa FLORANTE AT LAURA ay walang pinag-iwan sa maalamat na ilog-Pasig natin, na, panay ang pag-agos ng {{c|4}}<noinclude></noinclude> 2qkf131bp381l5oe813qj7r2l6rbg7s 1362061 1362060 2026-09-02T09:05:50Z Tertio3 996849 1362061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Ang paglalarawang kaniyang ginawa'y matatawag na huwaran, halimbawa’y, sa pamainagitan ng kaniyang marikit na tula’y iguhit ang ayos ng gubat na siyang simula ay napakainam. Dingin natin: {{c|''Su isang madilim gubat na mapanglau,'' ''Dawag na matinik, na walang. pagitan,'' ''Halos naghihirap ang hat Febong silang'' ''Dumalaw sa loob na lubhang masukat.''}} Ang pagkakalarawang iyan su gubat, sa ganang akin, ay napakainam at lalung marikit kung pag-uukulan natin ng isang wastong pakahulugan. Sa aapat na talatang iyan ay kaniyang nakuhang iguhit, gaya baga ng isang tunay na‘sandy sa pintura, ang baong kalul uwa ng isang totoong gubat. Sa kaniyang sinabing: {{c|''Daway na matinik, na walang pagitan’''}} ay tiyakang naipakilala ni Balastas ang kanyang pagkamakatang matalino. Ang {{c|''Dawag na matinik, na walang pagitan''}} ay sapat na, upang mahulo, na ang simula ng pangyayari ng awit na ilalarawan, ay sa isang gubat, na ang mga-sinag ni Febe'y naghihirap makarating dahil sa ang kanyang ''dawag'', bukod ''sa matinik, ay walang pagitan!ss Nasabi ko sa mga wnang dako ne panayam na itone, buked sa kagandahan ng mga tulang ginamit ng Tari ng mga Makata sa kaniyang FLORANTE AT LAURA, ay wala rin namang mahahagilap na tula.sa alin ‘man sa’ kaniyang mga talata na matatawag na pilit, kung kaya't minsan pang masasabing, ang pagkakatula sa FLORANTE AT LAURA ay walang pinag-iwan sa maalamat na ilog-Pasig natin, na, panay ang pag-agos ng {{c|4}}<noinclude></noinclude> 0jcc0hpvnrngc28fc22rzmvotysdo65 Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/11 104 457757 1362062 2026-09-02T09:07:16Z Molinajonaly 996838 /* Proofread */ 1362062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Molinajonaly" />[[Category:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza]] [[Category:Tagalog]]</noinclude>ANG AYOS NG PAGKAKATULA. Una kong pag-uukulan ng kurukuro sa pagkakataong itó ay ang ayos ng pagkakatula ng FLORANTE AT LAURA. Ang tulang ginamit ni Francisco Baltazar sa kanyang ma-rikit na awit na pinamagatan ng gaya na ng inyong nalalaman, ay siyang lalong pangkaraniwang gamitin nang mga panahong yaon, na lalong kilala sa tawag na lalabingdalawahing pantig, at siyang sa mga paglalahad y wastó at angkop na angkop. Tunay ngang, nang mga panahong isinilang ang FLORAN-TE AT LAURA ay mayroon din namang mga mangangathang gumamit ng ibang mga pantig, gaya baga ng tinatawag na wa- waluhin (octasilabos) na siyang ginamit naman ni Huseng Sisiw sa kuridong PRINSIPE BALDOVINO; ang sa lubhang kilalang awit na IBONG ADARNA na katutubong awit ng mga taga-Silangan, gayon din naman ang KAMAHALMAHALANG FASION NG ATING PANGINOONG HESUKRISTO ng na- pabantog na si Pari Mariano Pilapil. Ngunit, ang gayong pag- kakagamit, ay hindi lubhang nagtagal, marahil ay dahil sa pang- yayaring, sa naturang wawaluhing pantig, ay hindi lubos na naibibigay ang lalong kailangang kaluwagan, upang buong li- naw na mailahad ang damdaming tinataglay sa puso ng isang makata, at sa kaniyang mga pagpapailanlang sa langit na bug- haw ng mga salamisim, ay umabot sa paglipad sa lalong mataas na tugatog ng Parnaso. Kung isasa-alagata ratin ang pangyayaring ang naturan ding pari Mariano Pilapil, sa mga pananalanging kanyang ini- lagay, bilang panghuli sa nababanggit nå PASIONG MAHAL, gayong ang mga linalaman ng mahal na aklat ay pawang mga tulang wawaluhin ay hindi rin naigtaran ang paggamit sa ma- liwanag na tuluyan, sa pagnanasang ang mataas na indayog ng ''inspiración'' na humalik sa kanyang inaalab na noo ng pagtta- makata, ay lubusang mailahad ang kanyang mataos na dalangin, na sa aking palagay, ay sukat ang basahin, upang mahinuha pagkatapos, na si pari Mariano Pilapil, ay hindi lamang ma-<noinclude></noinclude> mcs9z97tcpavva043i26wm38pnx2rwu Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/14 104 457758 1362063 2026-09-02T09:14:20Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>kaniyang tubig, at buked sa malipaw, ay masarap inumin dahil sa taglay na tamis. At, hindi katakatakang nang mga araw na yumao, kung ang isang naniningalang pugad ay magtanong sa kaniyang mga magulang sa, kung anong babasahin ang dapat niyang bilhin, ang mga kinukunang sangguni’y walang itinutugon kundi: Basahin mo. ang FLORANTE AT LAURA, o dili kaya naman ay ang mga awit na kinatha ni Huseng Sisiw, gaya baga ng D. GONZALO DE CORDOBA. ANG LINALAMAN NG "FLORANTE" Kung. pakasusuriin ng isang mahiligin sa pagbabasa’y ang linalaman ng aklat na sanhi ng mga talatang ito, ay sapilitang susapit sa wakas, sa ganitong paghuhulo: Na ang awit ay isang walang patlang at napakahabang salaysay ng mga, pangyayaring nababalot ng Ringkot at-lagim...! Sa pasimula pa lamang ng awit; sa marikit na alay ng makata sa kaniyang Paraluman ay ganito ang saad: {{c|''Kung pagsaulan kong basahin sa isip'' ''Ang nangukaraang araw ng pag-ibig...''}} ay walang salang ipalalagay na ang kaniyang tatalusing kasaysayan, ay isang tuhog ng mga himutok, hinagpis at dalamhati. Isang aklat na sakdal-lungkot. At, ang gayong palagay ay sapilitan nating tatanggaping siyang wasto, sapagka’t ang mga salaysay na sa kaniyang mga dahon ay sakdal husay na nagawa ng Sisne ng Panginay, ay mga dahong pigta ng luha ng nagdusang. Duke Florante; ni Alading inagawan ng sinta ng kaniyang ama; ni Laurang sanhi ng mga sigalot nina Florante at Adolfo, at saka si Fleridang sana’y'nakitlan ng buhay, dahil sa pagtangging maging asawa ng ama ni Aladin, ang lahat ng iyan ay mga taong kumikilos, gumagalaw at may mga kani-kaniyang tungkulin sa mga dahon {{c|5}}<noinclude></noinclude> 12pz27t70hltwaj8ididlxwme8r0icx Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/17 104 457759 1362064 2026-09-02T09:25:41Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|''Nguni ay ang lilo't masasdmiang loob...''}} ang kaniyang pasaring ay naging tiyakan na, at hindi na natatakot ang tinutukoy ay raong mga taeng nagsabog ng kasamaan dito sa atin na sa batip parusahan dahil sa mga pinaggagawa, ay: {{c|''Sa trono ng puri ay inaliduklok!''}} Datapwa't kung mayroon pang pag-aalinlangan sa pagpapalagay na ang FLORANTE AT LAURA ay isang aklat na may ibang layunin, ang mga sumusunod naman ay sapat nang halimbawa: {{c|''Kaliduhat sama ang ulo'y nagtayo,'' ''At ang kabaita’y kimi’t nakayuko,'' ''Santong, kahavira’y higami at hapo'' ''Ang luha na hrinang ang pinatutulo.''}} {{c|''At ang balong bibiq na binubukalan'' ''Na sabing magaling at katotohanan,'' ''Agad binibiyak at sinisikangan'' ''Nang kalis ng lalong dustang lamatayan!''}} Ang mga tulang katatapos kong sipiin, ay isa pa ring patotog sa aking haka, na ang kaniyang tinuturol sa mga tulang iyan, ay dili nga iba kundi ang mga taong payak na Kahidwaan ang ipmamalas at ginawa rito sa atin; ang mga lagi na’y naging kaaway ng mega pilipino. Kung ang uri ug pagkakasulat ay lubhang maayos: at ang mga tula'y kahangahanga sa linis at luwag, ay lalo pa manding kaakit-akit. ang diwang makabayang nang mga araw na yaon ay naipasok sa kaniyang aklat na, kung maliit man sa tingin, ay malaki, napakalaki ang halaga niya sa sangkatauhan. May mga aral na napapasok sa FLORANTE AT LAURA, na ang lalong magiting sa ating mga kapatid, si Dr. Rizal ay humanga {{c|8}}<noinclude></noinclude> qeojo9s8blfojca5gu8ijoc3nrszx60 Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/15 104 457760 1362065 2026-09-02T09:33:52Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>ng awit. Silang lahat ay pinaluha ng malikot na si Kupido, yaya ng patotoo sa mga tulang ito: {{c|''Oh, pagsintang lubis ng kapangyarihan'' ''Sampung mag-aama’y iyong nasasaklaw,'' ''Pag-ikaw ang masok sa puso nino man,'' ''Hahamoking: lahat, imasunod ka lamang!''}} Sa palagay ko, ang mga-katagang iyan ay siyang lalong angkop na itugon sa palasak na tanong na: ¿Ano.ang pag-ibig? Nguni't, sa. aking pagkukuro, kung tunay mang ang FLORANTE AT LAURA ay isang aklat na ilinalarawan ang mga pahirap na dulot ng pag-ibig, bukod pa riyan, ay mayroong ibang layon ang awit na nababanggit, at iyan nga’y, ang mailarawan ang mga kabandayan at madlang pagmamalabis ng mga taong nang dumating dito ay nagsipaglahad ng-watawat ng pag-ibig sa sangkatauhan; kabaitang walang kahulilip,. bago'y mga lobong ‘maninila at mga ulupong na lumikha ng madilang kahidwaan dito sa Pilipinas. Sa aking palagay, ang FLORANTE AT LAURA, ay isang aklat: na. pund ng talinghagang pinagtdguan ng mahigpit na pagbaka sa kasamaan at panglulupig nuong mga taong walang bayan at walang Diyos na kinikilala kundi ang salapi...!! At, samantala, si Florante ay. ating maihahalintulad sa buhay na larawan ng mga makabayan nating nagpunyagi, buhat pa sa mga una nating manghihimagsik, na gaya ni Magat-Salamat, na tumangging kumilala sa kapangyarihan ng Espanya! Halimbawa, ang mga tulang aking sisipiin ngayon, ay isang patunay sa nasabi ko sa itaas: {{c|''Mahiganting langit! Bangis mo’y nasaan'' ''Ngayo'y Naniniig sa pagkagqulaylay,'' ''Bago’y ang bandila ng lalong kasamaan'' ''Sa reinong Albania’y iniwawagayway!''}} {{c|6}}<noinclude></noinclude> na0262vvt8l3y4p6mvb2ogcy6euziw9 Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/18 104 457761 1362066 2026-09-02T09:47:11Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>ni hindi naiwasang banggitin sa kaniyang aklat na walang kamatayang NOLI ME TANGERE, yaong: {{c|''Kung ang isalubong sa iyong pagdating'' ''Ay masayang mukha't may pukitang giliw...''}} at saka yaong: {{c|''Ang laki sa bayan karaniwa'y hubad.'' ''Sa bait at muni't sa hatol ay salat...''}} ay mga katotohanang hindi maaaring ikaila. ANG MGA TAO NG: “FLORANTE AT LAURA” Bago ko tapusin ang panayam’ na ité, mga giliw na’ takikinig, ay itulot pa ninyo sa akin ang mga ilang sandali, na mapagukulan ko ng kaunting kuru-kuro pa ang ilan sa mga taong linikha ni Francisco Baltazar sa kaniyang marikit at isa na sa tiga tampok na-aklat ng ating sariling Panitikan. Ang mga lalong litaw na tauhan sa FLORANTE AT LAURA, ay itong mga sumusunod: Duke Florante: Prinsesa Laura; Konde Adolfo; Prinsipe Aladin; Prinsesa Flerida at Minandro. Bukod diyan sa aking mga nibanggit na’y mayroon pang ibang mga tauhan ang awit, nguni’t sa dahilan walang gaanong tungkuling tinutupad sa aklat na likha ng makata, ay siya ko na lamang mga babanggitin at pag-uukulan ng panahon sa pagsuri. Ang pangunahing tauhan sa awit, ay dili iba kundi ang Duke Florante, na sa isang lalang o patibong na inaumang sa kaniva ni Konde Adolfo, ay nakuha sivang maipapiit at maagaw na saglit ang korona ng kaharian ng Albania. Dugong mahal palibhasa, kung kaya 't, naging maramdamit siya, lalo na sa dagok ng mga pakanang iniumang ni Adolfo, na ang kinakatawang tungkulin sa awit ay ang pangkaraniwang tinatawag {{c|9}}<noinclude></noinclude> aq3mqwu0mvadfmvd59qxknazz5j60k9 Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/19 104 457762 1362067 2026-09-02T10:00:38Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>na contra-cida. Inyong mapupuna marahil pa ang kaugalian ng Duke Florante, sa hinabahaba ng salaysay, ay ang sa isang taong, pawang hinagpis ang lumalabas sa kaniyang mga labi. Buhat sa kaniyang kabataan, ang kabuhayan niya’y maging isang saglit-saglit na mga kabiguan sa buhay, at iyan ang sa palagay ko'y, naging isang tunay na saligan pinagbabatayan ng maraming pumuna sa awit ni Baltazar, sa pagsasabing, si Duke Florante ay isang taong walang inugali kundi ang maghinag- pis at lumula sa mga dalahamting umalo-alo sa kaniyang pagkatao, Nguni't kung tunay mang ang gayong palagay ay siyang nababakas sa kaniyang salaysay na ginawa, ay alin ang ipagtataka? Hindi baga‘t kung sindal na ang puso sa madlang hinagpis at linggatong; kung sikingsiki na ang kabuhayan at ang pagdurnsa'y sivang namamayani, at waring ang kamatayan ay kusang nagpapakalayo sa tao, ¿hindi baga wastong tumangis? Ang luha’y hindi nangangahulugan ng kahinaan ng loob at kaliitan ng. puso. Manapa’y nangangahulugan na, dahil ka mga pagdurusang tinatamo, ang luha’y ilinalarawan at saksi ng sama ng loob; ang paghihiganting hindi maitugon sa mga taong umaapi sa kaniya! At hindi ko rin naman. kaliligtaang ibalita sa Inyo sa pagkakataong: ito, na sangayon sa mga patunay na aking tinanggap, umano ang unang pamagat. na isinulat ng Hari ng mga Makatang Tagalog sa awit niva ay hindi FLORANTE kundi FLORANTE, na buhat sa berbong latin na Ploro ang ibig sabihin ay umiyak. Nang si Duke Florante, ay mailigtas na ni Aladin, ang prinsipeng mananagumpay ng mga moro, sa isang tunay na kapahamakan, sapagka't siya’y sisilam na lamang ng dalawang mabangis na leon, nang pagsaulan ng kaniyang pagkatao at imulat ang kaniyang mga mata at makitang siya'y na sa kandungan ng nagligtas sa kanya, ay nagturing ng ganito: {{c|''Sino? Sa aba ko't nasa-morong kamay!'' ''ibig na iigtad ang lunong katawan,'' ''Nang hindi mangyari’y nagngalit na lamang!''}} {{c|10}}<noinclude></noinclude> j0r2lsdofava0es7qq688x9n8x9d2xq Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/16 104 457763 1362068 2026-09-02T10:15:27Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Sino ung hindi magpapalagay na ang Albaniang binabanggit, ay hindi ang tunay na larawan nitong Pilipinas? Nguni’t, magpatuloy tayo: {{c|''Sa loob at labas ng bayan kong sawi'' ''Kaliluha’y siyang: nangyayaring hari,'' ''Kagalinga’t bait ay nalulugami,'' ''ininis sa hukay ug dusa’t pighati.''}} Sa katagang iyan, ay lalong nabubuhay ang mga palagay at sapantaha na ang awit ay nagtataglay na talaga ng isang’ tunay na uring pulitiko, sapagka’t ang hinaing na iyan ay siyang talagang nangyayari dito sa ating bayan. {{c|''Kaliluha’y siyang nangyayaring hari..'' }} ang siyang tulang isinabibig ng makata, kay Florante, matapat na hinaing ng ating mga kababayan; hiyaw na nagbubuhat sa kaibuturan ng kanilang mga pusong sindal na sa dusa...! Sa sumnsunod namang mga talata’y, gayari ang nasasabi: {{c|''Ang magandang asal ay ipinupukol'' ''Sa laot ng dagat ng kutya’t linggatong,'' ''Balang magagaling ay ibinabaon,'' ''At inililibing ng walang kabaong...!''}} Hindi baga jto‘y, isang masakit na pasaring ng antakata, sa mga praileng pawang mea kabalbalan ang pinaggagawa dito sa Pilipinas? {{c|''Nguni ay ang lilo’t masasamang loob,'' ''Sa trono ng puri ay inaluluklok,'' ''At sa balang sukab na may asal hayop,'' ''Mabangong incienso ang isinusuob!''}} Ang kaniya pang sabi, at sa mga talatang iyan: naman, ay lumilitaw na lubhang maliwanag na ang pagtudla sa: {{c|7}}<noinclude></noinclude> gzsb53lf3zmo0us4b5jjz4wsnr7fsg6 1362069 1362068 2026-09-02T10:16:13Z Tertio3 996849 1362069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Sino ung hindi magpapalagay na ang Albaniang binabanggit, ay hindi ang tunay na larawan nitong Pilipinas? Nguni’t, magpatuloy tayo: {{c|''Sa loob at labas ng bayan kong sawi'' ''Kaliluha’y siyang: nangyayaring hari,'' ''Kagalinga’t bait ay nalulugami,'' ''ininis sa hukay ug dusa’t pighati.''}} Sa katagang iyan, ay lalong nabubuhay ang mga palagay at sapantaha na ang awit ay nagtataglay na talaga ng isang’ tunay na uring pulitiko, sapagka’t ang hinaing na iyan ay siyang talagang nangyayari dito sa ating bayan. {{c|''Kaliluha’y siyang nangyayaring hari..'' }} ang siyang tulang isinabibig ng makata, kay Florante, matapat na hinaing ng ating mga kababayan; hiyaw na nagbubuhat sa kaibuturan ng kanilang mga pusong sindal na sa dusa...! Sa sumnsunod namang mga talata’y, gayari ang nasasabi: {{c|''Ang magandang asal ay ipinupukol'' ''Sa laot ng dagat ng kutya’t linggatong,'' ''Balang magagaling ay ibinabaon,'' ''At inililibing ng walang kabaong...!''}} Hindi baga ito‘y, isang masakit na pasaring ng makata, sa mga praileng pawang mea kabalbalan ang pinaggagawa dito sa Pilipinas? {{c|''Nguni ay ang lilo’t masasamang loob,'' ''Sa trono ng puri ay inaluluklok,'' ''At sa balang sukab na may asal hayop,'' ''Mabangong incienso ang isinusuob!''}} Ang kaniya pang sabi, at sa mga talatang iyan: naman, ay lumilitaw na lubhang maliwanag na ang pagtudla sa: {{c|7}}<noinclude></noinclude> p2ixuguyoogcxxrelqbgd2skff7xf5v Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/20 104 457764 1362070 2026-09-02T10:25:56Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>Sa katagang iyan, ay nailarawan ni Balagtas ang napakalaking ''intransihensyang'' taglay sa puso noon ng isang kristianong tulad ni duke Florante at ang laki naman ng puso ni Aladin, sa kaniyang pagtugong: {{c|''Sayot ng guerrero’y huwag na manganib'' ''Sumapayapa ka’t mag-aliw ng dibdib,'' ''Ngayo’y ligtas ka na sa lahat ng sakit.'' ''May kalong sa iyo’y ang nagtatangkilik.''}} {{c|''Kung nasusuklam ka sa aking kandungan,'' ''Lason sa puso mo ang hindi binyagan,'' ''Nakukutya akong di ka saklolohan'' ''Sa iyong nasapit na napakarawal.''}} {{c|''Ipinahahayag ng pananamit mo'' ''Taga Albania ka at ako’y persiano,'' ''Ikaw ay kaaway ng baya’t sekta ko,'' ''Sa lagay mo ngayo’y magkatoto tayo.''}} {{c|''Moro ako’y lubos na taong may dibdib,'' ''Ay nasasuklaw rin ng utos ng langit,'' ''Dini sa puso ko’y kusang natititik'' ''Natural na leing sa aba’y mahapis.''}} Sa tugong ito ni Aladin, ang matapang na morong nagligtas kay Florante, ay ipinakilala ng makata ang larawang tunay na taong marunong tumupad sa kaniyang tungkuling pagkatao, lalo na nang magsulit pa ng: {{c|''Anong gagawin ko'y aking napakinggan'' ''Ang iyong pagtaghoy na kalumbaylumbay,'' ''Gapos na. nakita’t pamumutiwanan'' ''Ng dalawang ganid, ng bangis na tangan.''}} At, hindi lamang iyan. Ang kaniyang hinanakit na: {{c|11}}<noinclude></noinclude> 9o2cgeh1v2wyl6yaqhgk29e9ouk06hf Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/21 104 457765 1362071 2026-09-02T10:34:08Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|''At kung kay Flerida’y iba ang umagaw'' ''At di ang ama kong dapat na igalang,'' ''Hindi ko masabi kung ang pikang tangan'' ''Bubuga ng libo't laksang kamatayan!'' }} ay naglalarawan din naman na gayong siva’y inaapi ng kaniyang ama, ay hindi rin nagawang ipagtanim yaon, kundi nagturing pa ng: {{c|''Liban na kay ana ang sino ma't alin'' ''Ay di igugalang nang langang patalim!''}} Minsan pang pinatunayang siya’y isang totohanang lalaki: isang maalam-tumugon sa madlang pangangailangan ng iba. Ang ipimagkakaibé lamang ng dalawang tauhang itd ng- awit, ay ang pangyayaring, samantalang si Florante ay isang taong taglay sa puso, ang mga alamat ng hkristianismo, si Alading kung sabihin ay hindi tunay na diyos ang sinasamba ay siya pang nakatatalos at nakahuhulo sa mga gawaing pangkapuwatao! ¡Balintunang pangyayari! Ang di binyagan ay siya pang nagbigay ng mabuting aral sa binyagan! Sina Laura at Flerida, dalawang babaing kapuwa pinag-usig ng masamang kapalaran, sa wakas ng kanilang mga pagtitiis, ay nakuha ring magtagumpay. Ang pagkakalarawan sa dalawang ito ay napakainam at lubhang maayos! Si Minandro’y, isang matapat na kaibigang sa lahat ng saglit ay lumaang tumulong kay Florante, buhat pa sa kanilang kabataan hanggang sa huling saglit na matamo niya ang tagumpay at maidulot kay Florante ang ganap na pananalo laban kay konde Adolfo, ang larawan ng taong masama, mainggitin at may hidwang paguugali. Hangaan nga nating minsan pa, ang bantog na awit na FLORANTHE AT LAURA, na kinatha sa pamamagitan ng maririkit at malinis na tulang. tagalog, na siyang bumagtas ng ibang Jandasin sa ating Panitikan Tagalog at nagbigay ng ibang {{c|12}}<noinclude></noinclude> nc2zwf63aucxyspyu78wt0n0xbnujdr Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/23 104 457766 1362072 2026-09-02T10:36:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>^<noinclude></noinclude> b352x0j87q5i9vt5o2saerxi9i2ov55 Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/24 104 457767 1362073 2026-09-02T10:54:50Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|{{Xxxx-larger|'''BALAGTASIANA'''}} }} {{c|(''Exponent of Philippine Literature, Arts and Culture'') {{x-smaller|Officers and members with their distinctive departments, viz:}} }} {{C|Hon. NORBERTO ROMUALDEZ ''General Adviser.'' Dr. JOSE P. BANTUG ''President'' (Department of Archeology) Mr. JOSE MA RIVERA ''Vice-President'' (Department of Historiography) Mr. GUI. Y SANTIAGO-CUINO ''Secretary'' (Department of Vernacular Poetry) Prof. ANTONIO J. MOLINA ''Treasurer'' (Department of History of Music) Mr. JOSE N. SEVILLA ''Representative'' (Department of Philology) Mr. JUAN CRUZ BALMASEDA ''Representative'' (Department of .Tagalog Language) Mr. PATRICIO MARIANO + ''Representative'' (Department of Vernacular Drama) Prof. GABRIEL A. BERNARDO ''Representative'' (Depts. of Philippine Folklore and Bibliography) Dr. EULOGIO B. RODRIGUEZ ''Representative'' (Department of Philippine History) Dr. EUFRONIO M. ALIP ''Representative'' (Department of Oriental History) }} {{C|15}}<noinclude></noinclude> 6yr8nugqwa2okhqxsebikqk2zbyzlmj Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/28 104 457768 1362074 2026-09-02T10:56:31Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/29 104 457769 1362075 2026-09-02T10:56:55Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/35 104 457770 1362076 2026-09-02T10:58:11Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/36 104 457771 1362077 2026-09-02T11:03:59Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|Hon ISABELO DE LOS REYES}}<noinclude></noinclude> t5b0wqvis57gnx3r7if5zanqen8o6px 1362078 1362077 2026-09-02T11:04:58Z Tertio3 996849 1362078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude> {{c|(insert image)}} {{c|Hon ISABELO DE LOS REYES}}<noinclude></noinclude> rihc52m0t8do116n1mfj75faacto0ll Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/37 104 457772 1362079 2026-09-02T11:05:15Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt Page:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza (microform) - na nagtuturo ng̃ mabuting kaugalian (IA aqa1997.0001.001.umich.edu).pdf/25 104 457773 1362080 2026-09-02T11:49:09Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|Mr. JOSE P SANTOS ''Representative'' (Department of Philippine Biography) Prof. JAIME C. DE VEYRA ''Representative'' (Department of Pilipino Literature in Spanish) Prof. VINCENTE M. HILARIO ''Representative'' (Department of Filipino Literature in English) Prof. NICANOR ABELARDO + ''Representative'' (Department of Musical: Compositions) Dr. FRANCISCO SANTIAGO ''Representative'' (Department of Philippine Music) Dr. JOSE S. NAVARRO ''Representative'' (Department of Painting) Mr. GUILLERMO TOLENTINO ''Representative'' (Department of Sculpture) Dra. MARIA PAZ MENDOZA-GUAZON ''Representative'' (Department of Sociology) Dr. RICARDO A. REYES JOSE ''Representative'' (Department of Tagalog Gramar) Mr. DEOGRACIAS A. ROSARIO ''Representative'' (Department of Short Story} Mr. VICENTE ALVAREZ DIZON ''Representative'' (Department of Graphie Painting) Mt. SOFRONIO G. CALDERON ''Representative'' (Department et Ethnology) }} '''Address: BALAGTASIANA''' ::::c/o Publicity Dept. ::::Bureau of Health ::::Manila. {{c|16}}<noinclude></noinclude> 7b4acgxz2uvhmjiq6ca3a3imz3veuiq