Wikisource sourceswiki https://wikisource.org/wiki/Wikisource:Main_Page MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Special Talk User User talk Wikisource Wikisource talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Page Page talk Index Index talk Author Author talk TimedText TimedText talk Module Module talk Translations Translations talk 104 432541 1362149 1238752 2026-09-02T15:53:03Z Hnnhbanana 996854 /* Validated */ 1362149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Hnnhbanana" />[[Category:Hiligaynon (1912) Bible (Ang daan nga Katipan)]] [[Category:Hiligaynon]] {{rh|4.8.|{{larger|'''MANUGHUKOM.'''}}|5.3.}}</noinclude>{{Multicol|line=1px solid}} 8 Kag si Barak nagsiling sa iya: "Kon ikaw magúpud sa akoń, ako magala- kat; apang kon indi ka magúpud sa akon, indi ako magkadto." 9 Kag sia nagsiling: "Magaúpud ako, magaúpud ako sa imo; apang indi ma- nǵinkadunganan mo ang dalan nǵa imo pagalaktan kay sa kamut sang isa ka babae igabaligya ni Iehoba si Sisera." Kag sang timindug si Debora, nagúpud sia kay Barak pa Kedes. 10 Kag ginpatipon ni Barak si Sab- lon kag si Neptali sa Kedes; kag nagta- laklad sa olehe niya ang napúlô ka libo ka tawo; kag si Debora nagtaklad kaú- pud niya. 11 (Kag si Heber, nga Kinetinhon, nagbulag sa mǵa Kinetinhon, anak ni Hobab, uganǵan ni Moises, kag ginbu- tang niya ang iya layanglayang tubtub sa terebinto sang Saanaim, nǵa yara ma- lapit sa Kedes). 12 Kag ginsugid nila kay Sisera, nǵa si Barak, anak ni Abinoam, nagtaklad na sa bukid sang Tabor. 13 Niyan ginpatipon ni Sisera ang tanan niya nǵa mǵa kanga, siam ka ga- tus ka kanga nǵa salsalon pati ang bug-os nǵa banwa nǵa yara kaúpud niya kutub sa Haroset-goim tubtub sa kasulgan sang Kison. 14 Kag si Debora nagsiling kay Ba- rak: "Tindug-ka, kay yari karon, ini amo ang adlaw nǵa si Sisera gintugyan ni Iehoba sa imo mǵa kamut. ¿Walà bala maglakat si Iehoba sa úna nimo?" Kag si Barak nagdulhog sa bukid sang Tabor, kag ang napúlô ka libo ka tawo sa olehe niya. 15 Kag ginwagwag ni Jehoba si Sisera, kag ang tanan niya nǵa mǵa kanga, kag ang bug-os niya nǵa mǵa kasoldadosan sa sulab sang hinǵaniban sa atubanǵan ni Barak; kag si Sisera naglusad sa iya kanga, kag nalagyo sia nǵa lakat lang. 16 Kag ginlagas ni Barak ang mǵa kanga kag ang kasoldadosan, tubtub sa Haroset-goim; kag ang bug-os nǵa kasoldadosan ni Sisera naholog sa sulab sang hinǵaniban, tubtub nǵa walay na- bilin bisan isa sa ila. 17 Kag si Sisera nagpalagyo nǵa lakat pa layanglayang ni Iael, asawa ni Heber, nǵa Kenitinhon; kay may paghidact sa tunǵâ ni Iabin, hari ni Asor, kag sang balây ni Heber, nǵa Kenitinhon. 18 Kag sang pagowa ni Iael sa pag- {{Multicol-break|line=1px}} <br>sugata kay Sisera, nagsiling sia sa iya: "Sulúd-ka, ginoo nakon, sulúd-ka sa akon; dili ka magkahadluk." Kag sia nagsulúd sa iya sa layanglayang, kag gintabunan sia niya sing isa ka habol.</br> 19 Kag sia nagsiling kay Iael: "Gi- naampo ko sa imo, nǵa paimnon mo ako sing diyotay nǵa tubig, kay ginau- haw ako." Kag binuksan ni Iael ang panit sang gatas, kag pinainum sia, kag gintabunan sia niya. 20 Kag sia nagsiling sa iya: "Tindug- ka sa gawang sang layanglayang, kag mahanabu, nǵa kon sin-ong mag-abut kag mamangkot sa imo, kag magsiling: may tawo bala diri? sabton-mo: Walâ." 21 Kag si Iael, asawa ni Heber, nag- kuha sing isa ka palpal sang layang- layang kag kumaput sing isa ka pakang, kag nagkadto sa iya sing hipus gid, kag iya ginpalapsan sang palpal sa mga dunǵadungan, nǵa nagdulut sa duta; kay tama gid ang iya katuyo kag ka- lapyo, kag napatay sia. 22 Kag yari karon, si Barak, nǵa na- galagas kay Sisera; kag si Iael naggowa sa pagsugata sa iya, kag nagsiling sia sa iya: "Kari-ka kag igapakita ko sa imo ang lalaki, nǵa imo ginapanǵita." Kag nagsulúd sia didto sa iya, kag yari karon, si Sisera nagaligid nǵa patay, nǵa ratuhog sang palpal ang iya dunǵandungan. 23 Kag sadto nǵa adlaw ginpasakup sang Dios si Iabin, hari sang Kanaan, sa atubanǵan sang mǵa anak ni Israel. 24 Kag ang kamut sang mǵa inanak ni Israel naglandas sing labi pa gid batok kay Iabin, hari sang Kanaan, tubtub nǵa nalaglag nila si Iabin, hari sa Kanaan. {{c|<small>Kalantahon at Debora.</small>}} <br>{{dropinitial|5}} KAG sadto nǵa adlaw nag-ambahan si Debora kaúpud ni Barak, anak ni Abinoam, nǵa nagasiling: ::2 "Dayawon-ninyo si Iehoba, Tunǵud nǵa ang mǵa panǵolo nagkuluha sang pagkapanǵolo sa Israel, ::Tunǵud nǵa ang banwa naghalad sa iya gid sa maayo nǵa kabubut- on. ::3 Famati-kamo, mǵa hari; dunga-ninyo, mga dunganon; {{Multicol-end}}<noinclude>{{c|315}}</noinclude> safdmi2jkbgopr6rsw62i14g1cp2qry 104 448124 1362226 1360774 2026-09-03T03:24:11Z Filipinayzd 39742 #WPWPPH #WPWP 1362226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Maffeth.opiana" />[[Category:A-abbig ni Nandalnan nan hi Kamengullug di Kabunyan]] [[Category:Keley-I Kallahan]]</noinclude>[[File:A-abbig ni Nandalnan nan hi Kamengullug di Kabunyan.jpg|center]] Wada etan bebley ni kandan Melgab. Yadman e bebley ey wada etan tuun nangngadan ni hi Netalak. Maggeh hu nemnem tu tep ya etan libluh ni tuka bennidbida. Gapu tep ya benidbid tu etan ni libluh ey heni etan ni immali nemnem tun hipakkaw ey nimmangih. El-eleg tuka peng ibbek tep heni wada tuka ihakhakbat ni ligat ey kantuy "Kele hipa na-mulli huyya?" {{c|-----}} Once there was a city named Be-Burned. And in that city there was a man whose name was Lost. His thoughts became very painful because of that book he was reading. For through reading this book his mind was utterly distressed and he cried. And he felt very bad also because of a very heavy burden, that was upon him. And he said, "What is this, that I am experiencing?" {{c|1}}<noinclude></noinclude> dsuv3waw1jy2tsbyl2o29y3hsgmu8i2 104 451882 1362223 1360775 2026-09-03T02:59:50Z Filipinayzd 39742 #WPWPPH #WPWP 1362223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Maffeth.opiana" />[[Category:A-abbig ni Nandalnan nan hi Kamengullug di Kabunyan]] [[Category:Keley-I Kallahan]]</noinclude>[[File:A-abbig ni Nandalnan nan hi Kamengullug di Kabunyan 6.jpg|center]] Hedin hi-gak ey nakka mengullug et nakka eni-innepa hu meipanggep ni biyag ni kamengullug Meknengan tep ya pengullugan ey heni alig tu etan ni tuun kamandaddallan di keltad e dakel tuka hella-rnada. Et yahhuy hu ini-innep ku. {{rule|30em}} As for me, I am a believer, and I dreamed about the life of a believer in God, for believing is like one walkiing on trail meeting all kinds of things. And this is what I dreamed.<noinclude></noinclude> 5sa7jqcc9sm68kc102bwe803xlttley 4 452834 1362222 1345159 2026-09-03T02:52:22Z ~2026-47597-70 997990 auto summary: HI ADMINS, I REMOVED ALL CONTENT from this page 1362222 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1362256 1362222 2026-09-03T11:26:49Z Quangdat201 644015 Undid revision [[Special:Diff/1362222|1362222]] by [[Special:Contributions/~2026-47597-70|~2026-47597-70]] ([[User talk:~2026-47597-70|talk]]): Rv 1362256 wikitext text/x-wiki ''Please use this page to practice editing. See [[Help:Editing|the help pages]] for more information on how you can edit.'' [[Category:Wikisource]] t4jbkd0cbwv6bnfcmjfkzs9gk89y2sz 104 456916 1362227 1360909 2026-09-03T03:39:13Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>12 «jImbing kapalaran!» ang putol ni Binong,<br> «pagkdlupitlupit, lakad ng panahén..,<br> diyén nga, diyan nga, sadydng huméhantong<br> ang palad ng isdog sa sugél gumumon...»<br> «At kung di amining aké ay pakasdl<br> ang mahi! kong ama‘y magpapatiwakal;<br> nguni't isinumpaéng kahima‘t mamatay<br> isd ang giliw ko, ikaw, ikaw lamang ..»<br> Tunay bagé irog?> «Waldg pagmamaliw<br> at ang katibay&‘y na sa iydng piling...»<br> «Kung gayé'y tayo na, lumigpit ng tambing<br> masaklép mong luha, ngayén ay pahirin.<br> Diyés na Diyés ma'y hindi ring nagutos<br> sa atas ng amd, ay dapat sumundd,<br> igalang mo lamang ang fapdt na luhog<br> kaya igalang mo, ng sa puso‘y tads.<br> Bayadn mo siléng maghanap na bukas<br> at kitd'y magtalik sa ligaya't galdk;<br> pahirin, pahirin, ang luhang masaklép<br> néririté akéng kadamay sa hirap<br> Tayo na kasi ko sa dukhang tahanan<br> doén ka mamahay ng walang ligamgdém,<br> at wala nang Kulds, na gumon sa sugal<br> sadyang gagambala sa katahimikan...»<br> At nagsiyaon na, ang: magkasingpalad,<br> lah’ ni Anita, humaw) ng land4s;<br> doén nagunitéug yaén na ang wakés<br> ng kadalagahang malaong tinabak.<br> «jPaalam na sintang Hulya kong kapatidi...»<br> ang buntong hiningé na naghihinagpis,<br> <lilisanin kita‘'t di makakaniig<br> kung di na itulot ng may awang langit.<br><noinclude></noinclude> rt42k61615rw972ixbg8i9bl15fz5n7 104 456919 1362228 1360915 2026-09-03T03:39:42Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>{{C|'''III'''}} Isang binibining larawan ng lungkot<br> labing-pitng Abril ang gulang na impék,<br> ga dampa ni Kulés ay naghihimuték<br> ito ang si Hulyang may palad na kapés.<br> At pinakikinggan ang mga pasakit<br> salitang matalim, kay Kulds ng intsik:<br> «jTaong magnanakaw, sa aki'y ibalik<br> ang kayamanan ko, na iyéng nilupig!...<br> ¢At sadn narodn, ang taksil mong andk<br> na ipinangakong kakamtan ng palad?...<br> jmagdarayang amd, ibalik mong lahat<br> ang pinaglahuan, na maraming pflakl...»<br> Subali‘t si Kulis ay di makatugén<br> waring sinikangan: bibig niya nodn, _<br> -nakahalukipkip, ni di makalingong<br> anaki'y sdlarfn sa har4p ng hukém.<br> Datapwa‘t si Hulya, sa losb ng silid<br> kalulwa at pusd, kapwa tumatangis;<br> at halos magputék, ang matimping dibdib<br> aa dina makayang pag-ulos ng sakit.<br> Ang pait ng luha, ang kinakalaré<br> at sa mata niya'y kung walang ituld:<br> pilit insakay tumangis ang pusd<br> na pinaluluba ng dugéng ndkuld.-<br> «jMagdarayang Mundi... [Imbing kapalaranl...»<br> ang lubhang matadés niyang panambitan,<br> «joh, takeil na hilig!... jo, gumon sa sugall...<br> fang lahat ng ité‘y iyéng kasalanan!...<br><noinclude></noinclude> a17fl9ow27feeguv921sdp87egt5346 104 456920 1362229 1360916 2026-09-03T03:40:00Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>15 Dahildn sa iy6, ang dayuhang intsik<br> sa mahal kong améa'y nagkarodng bibig...<br> dabilin sa iy6, ang aking kapatid<br> inalila ngayon, ang pusd kong sabik .<br> Oh, Kabihaskan! jOh dunong ng taol<br> kailan pa kaya, metutuklasin mo,<br> ang lunas na gamét sa hilig na ité<br> ang lugaming palad, updén ding mabago?.,.»<br> Anaki‘y sinadya namang itioumbas<br> ng binatang Gonga aug gayaring aumbat:<br> lkéw ang bahali, magdarayang Kulds<br> doén sa hukuman, kité mag-uusap>.<br> At bago pumanaw ng walang pealam<br> na anaki'y baring makapangyarihan;<br> bago ay kahapon, na nanunuytan<br> ang tinunton niyd‘y gandp na paggalang.<br> 0h, kay patt paft, na buhay ni Kulés<br> sa pagkakdupo‘y di na nakatinag!. .<br> ang may sising luha, noén na pumulas<br> 8a pépasok namén si Hulyang banayad.<br> «Oh, Hulya kong buns6!» ang hinagpis niya<br> «ea iyéng iyé lang, aké umaasa:<br> sa kahihiydén ko‘y tumakip ka sana<br> at iyéng hugutin, ang tinfk ng duse.<br> Natatalastas mo ginawang pagtakas<br> ng iyéng kapatid, Rnitang nageukéb,<br> at ité ang binhi ng luhang masaklép<br> ngun)'t inéantdy ang pasyé mong dapat.<br> Pakatantdin mong sa gilid ng hukay<br> doén nabibingit ang Iugaming buhay,<br> at pagnakasapit dodn sa hukuman<br> ang usaping it6 sa aki‘y papatay...» -<br><noinclude></noinclude> p03753dbjq1digilb4m6alus4o2fkiu 104 456921 1362242 1360917 2026-09-03T03:44:07Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>16 Ang pakli ni Hulya: , «Aming nilalangit,<br> tatalagd aké, sa bawa't hnaibig;<br> sampu niténg buhay, maluwdg sa dibdib<br> na ihahandég ko, kang siyé pong nais.»<br> «Mabait na buns6! jlarawan ng hinhinl. .<br> taimtim nga kay4, ang iyéng tinuring?»<br> «Tunay nga pd amé‘t walang pagmamaliw,<br> nahahanda ak, sa bawa't mahiliog,<br> At mamalas lamang, kayéng maligaya<br> ‘ea akin ang gayén ay kapalaran na;<br> at kahit ang pusd‘y malody sa dusa<br> kung dahil sa inyé‘y aking mabébata.,.»<br> «Kung gayén bunsé ko, baga man mapait<br> at iniluluha ng kaluluwa’t bait<br> ay pakasdl ka na sa kay Gongang intsik<br> doén kay Anita‘y aking maipalit...»<br> Tumungé na lamang ang ating galaga<br> bumugs6 ang luha sa dalawang matd;<br> malaong nalunod sa pagkakamangha<br> na.warl'y nilisan, ng kany4ng paghingd<br> Sa darating naman ang dalawang pulis<br> kasama si Gongang nagsakdal sa ngitngit<br> ang matandéng Kulds dodn naghinagpis<br> na nakalamuyot, ng kay Hulyang dibdib.<br> Améng pinédpoén huwég kang masindak,<br> umdaayon aké sa hatol mong tapat;<br> at kahi‘t sa pusd ay laso‘t kamanddég.<br> lalagukin ko rin kung ikagagaldk...»<br> Liningod ni Kulds: ang buns6ng may luha<br> kanydng tinitigan, mapanglaw na mukha;<br> lumuhdd kay Gonga, at nagmakaawa: 7<br> «jHaydi ang kapat{d, ni Nita mong nasil.<br><noinclude></noinclude> lv3nx8dqj69fjam2qg5etdolgkk70ta 104 456922 1362241 1360918 2026-09-03T03:43:49Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>17 Huwég ng ituléy avg sakdal sa akin,<br> nérité si Hulyang Jald pang maningning;<br> titigan mo siyé‘t ulirén ng binbin<br> marunong magmabdl, marunong gumiliw...»<br> Palibbas’'y kawal ni Kupidong Diyés<br> ang binatang insik, kay Hulya‘y nabulog;<br> pusdng nagbabaga, pagdaka‘y dinampdét<br> ng ising taimtim, nukdl na pag-irog.<br> ‘Lumapit kay Hulya, ng lubhang banayad:<br> «jlk4w pala podn, ang buhay ko't liydg!..»<br> tumungé na lamang yadng sawing palad<br> na wariy sa Diydés, siyé ndpaharap.<br> Pinisfi ni Gonga, ang marpil na baba<br> bago itinads ang sampagang mukha;<br> matimyds na halik, sak inilagda<br> sa mapuldng pisnging rosas na mistula.<br> Tumungé na lamang yang sawing palad,<br> mga luhang api, sa lupa‘y pdnaték,<br> at bago tumakbéng lumapit kay Kulas<br> na pinakahigpit ang kanyéng pagyakap.<br> Ang binating intsik, vama‘y nagpaalam<br> upén din sa hukém, bawiin ang sakdal;<br> ea bibig ng pulis; «jimbing Kapalaranl.<br> ang namumutawi, sa panghibinayang.<br><noinclude></noinclude> 2tsvyjdst5zo6sc46uf8bvt9bgnjaub 104 456933 1362240 1360942 2026-09-03T03:43:32Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>IV Madaling araw na‘t dilim na naghari<br> ay untiunti nang nod'y napapaw);<br> sa bundok Silangan, nama‘y ngum{ngiti<br> ang bagong liwayway, bagong luwalhiatl.<br> Naguoat ng pakpak ang ibong umidlip,<br> tumigil ang huni ng mga kuliglig,<br> no6‘y négising na bodug sangdaigdig<br> kumilos ‘na namdn ang kawal ng pawis.<br> ‘Ang mayamang liryo, sa gitnd ng parang<br> mabangéng sampaga, niydng halamanan,<br> at ang pang umagang bulaklak na hirang:<br> humdlimuyak na, ng gayén na lamang.<br> Mana‘y sa sisilip, ang mapuling araw<br> sa buhay na ité‘y maghdpong tilaw;<br> ngun\'t sino yaéng sapupo ng panglaw<br> na sa Gagalangin, ay nandnnmbitan?<br> At isang babaing may hawak na sangél<br> gulanit ang damit na tataghoytaghdy:<br> «Maglawit ng awa sa ising may gutom<br> walang ipagbata sa madlang lingatong!...<br> Lumapit ng pinto: tok... tok...<br> «|Kaming sawing palad, hulugan ng limds!><br> mana‘y may nagtabdy tinig na matundg:<br> «jMaggilayas kayé t dito'y natutulogl...»<br> Lumipat sa ib4, at doén tumawag:<br> «jSa ngalan ng Diyds at Birheng marildg,<br> kaming nagugutom lawitan ng habig<br> at maawa kay6 sa mutya kong anakl...»<br> «iPatatawarin pél...» ang nagiging tugdn;<br> lumakad na namén yaéng tumataghdy;<br> ang luha‘y nanatdk; hinagkdn ang sanggél<br> ni dj mabulaan kung sadn hahantong.<br><noinclude></noinclude> 2wl8tlfffarzjtjrylmdh4h1xw0n4ep 104 456935 1362239 1360945 2026-09-03T03:43:18Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>19 Huminté na naman at nrulfag dumaing<br> «Oh, taong may bahay puadng maawain!<br> tok... tk... t6k... mahambd) sa amin<br> bahagihan kami ng kaunting kanin! ..<br> «<jKay aga aga mo, babaing buwisit<br> walang kanin dito, sa ibA mamanhikl...»<br> yamaon na naman, ang naghihinagpis suball't aug pusd'y tigib na ng sakit.<br> Laking kagutuman, ay di na makaya<br> sampung mga'tilig ay nagd{dilim na,<br> at wala nang lubing pumulds sa matd,<br> joh, kaliambal-hambal Diyos‘ ko, nahan kal...<br> Mana'y naparaan sa isang igibén,<br> doén nakiiném ang kahambélhambal,<br> nguni‘t tumangi rin ang pinamanhikan<br> at ang magtutubig sa kanyd‘y nasuklam.<br> Pauibagong dagok na namén ng sdkit<br> at kahi‘t tubig ma‘y ipinagkakait;<br> joh sadn hahangé ang palad na lihis<br> ng ising babaing may buhay ne amisl...<br> At nanghihina ga, ang bodnug katawin<br> bangkay nang malamig ang nakakabagay,<br> iydk pa ng bunsd, nagbibigay lumbéy<br> suball't isa man ay walang nahambal..,<br> Nang di na makaya ang bangis ng gutom<br> namaybay sa bakod, bulaklak og kaboy,<br> isinubd niydng madaling linulén<br> at bago sinundin ng mangildng dahon.<br> Dahildn sa pait na kanyang nginuy<br> ang lampang katawa‘y lald pang nanghina,<br> at napahandusay ang kaawiawa’<br> sa gitna ng land4s, pumanaw ang diwa...<br><noinclude></noinclude> 3ftnutm1gp8k83itztdqb31vug71qc5 104 456939 1362238 1360951 2026-09-03T03:43:06Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>20 ‘Angkipkip nasanggél naman ay gumapang<br> at nagtumangis na ng gayén na lamang;<br> hinanap ang suso, ng inang naratay<br> jaling pusd kay ang di malamurayi...<br> Sa nodng malapad ng mahdl na ind<br> matimyds na halik, ay iginawad pd;<br> hindi mapalagay, gin{gising niya<br> ang wari'y umidlip na di humihingé.<br> Bago tinanuran nang sa pusd'y taos,<br> mapa{t na luha, nama‘y umaagos;<br> ang nakahandusay muling naghimutdk:<br> «jNasadn, ang awa oh, dakilang Dios!...»<br> At muling pumikit ang kahambélhambdal<br> nama‘y sa titigil, ang ising sasakyan<br> mag-asawang Binong siydng nalululan<br> at ndpansin nilé yadng nararatay<br> Tumangis ang pusd sa lak{ ng habdg,<br> mapait na luba pilit na pumulds;<br> do6n sa kalesa‘y madaling lumunséd.<br> upéng saklolohan yadng kapés palad.<br> At joh andng hapis, ng mabatid nila<br> na yaén ang bunsOng kapatid na Hulyal...<br> at hdlos mawalat, pusd ni Anita<br> sa kapighatiang hindi na makaya...<br> At kinandéng niyd, ang pangkong katawan<br> kinalong ni Binong yasug sanggél namén<br> at bago inakay sa dampéng tahanan<br> na katapdt pald, sa kinalalagyan.<br> Luhang mapapatt, himuték at daing<br> nakisalamuha sa madlang hilahil;<br> dibdtb ni Anita'y biaayé ng lagim<br> détapwa't si Hulya‘y walang malay.mandin.<br><noinclude></noinclude> p42khnvhm9v7c9dzk3ai0qk1s1urw4i 104 456941 1362237 1360953 2026-09-03T03:42:48Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>21 Maging si Binong man, ay naghihimutok<br> lubba pa‘t tumaghdy ang kipkip na musmos;<br> nang ra sa bahay na‘y aug pangkong natulog<br> nagtula‘t ng maté't «Oh, dakilang Diyos!...<br> At biglang nagbangon na anaki'y baliw<br> na namangha siyd't nanagivip mandin;<br> ang kanyang kepatfd ay nodng mapansin<br> niyakap ng taés: «jAy, palad na irfngl...»<br> ‘«jBunsOng mindmahills ¢jAnita kong irog! ..<br> jkaunting kanin nga, sa ngalan ng Diyos!...»<br> pagdaka‘y tumakbéng hélos masubasob<br> yadng dinaingan ng gayong himuték<br> Sa bangis ng gutom nodng sawing palad<br> kaning inihandég ay naubos agad;<br> ngun\‘t ang katawdng sapupo ng hirap<br> di na binalikdn, noéng dating lakds.<br> At sa isdng papag deda inihigé<br> ang sanggél na buns6, namé‘y sa luluha,<br> sa dibdib ni Hulya‘y siyang nagpalukea‘t<br> ang sugat ng pusd‘y muling nanariwa,<br> <Halika nga bunsOng tanging kayamanan<br> bulaklék ng aking mga kalumbayan;<br> halika‘t aliwin ang madling ligamgém<br> lumdlaré ngayén sa kaluwé‘t buhay!...»<br> Iniyabot naman ng bayaw ne Binong<br> at ang mag asawa'y nagsabéy nagtandéng:<br> c¢Sadn kayé buhat’ gbakit nangagutor’<br> «|Mga kapatid kol...» ang tumbds na taghdy.<br> «Baga miin magaklip sa pusd‘y mahapdi<br> na ngayé'y, ungkatin, ang palad na sawi,<br> ibuhay ko tin, pakinggén sandali<br> at saluban ak6, sa pamimighati.,.<br><noinclude></noinclude> g9ko99rgb45d58aha6aha5p40kwt8xo 104 456945 1362236 1360960 2026-09-03T03:42:34Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>22 At pagpanaw mo nd, kapatid kong liydg<br> ang di gawing pusd‘y lumasong sa hirap,<br> di na nakatulog sa bobag magdamag *<br> at sa kalumbaya‘y doén nagpupuyat.....<br> Palibhas& pald sa kinabukasan<br> lalayaging ko nd, yaring kapalaran,<br> sapagka‘t si Gonga, nang dod‘y dumatal<br> inayop si amé‘t ikaw ang dahilin ..<br> At tuldy nagsakdal sa laki ng ngi'ngit<br> nguni't nang dumating ang masidhing dakip;<br> naglumuhéd aké't uakiaydng tikis<br> sa samd ni Amdng ak6é ang mapalit ..»<br> «gNakasél ba kayé? «jSa harép ng Diyos<br> kahit man masaklip, inamin nang tads!...<br> <iMababaging langltl..a sabéy na himutok<br> nodng mag asawang dinagit ng lungkét.<br> Post ni Anita'y «gBakit ka pumayag<br> at di mo ba tantdag ang aking pagiak,<br> sa lahing dayuban, updng makailag?...»<br> walang magagawa at utos ng palzdl...<br> Pitong buwang gandp, kami ay nagsama<br> habang sa sugalan, lumayaw si ama,<br> at pamdmanaag ng magiging bunga<br> inulila aké‘t unuwi-sa Tsina....,<br> ‘Tténg aking bunsé hanggdng sa sumilang<br> wala nang natanggdp balith mao lamang,<br> at ité ang sanhi ng kapighatiang<br> sumisiklét ngayén sa lugaming buhay...<br> Ang lalong masaklip kabapong umaga<br> sa dukhéng tahana'y pumanaw @ ama,<br> gabuti) mang ianin, nag-iwau man sana<br> sukat ipagtawid namin ngang dalawa.....<br><noinclude></noinclude> be2voyx0m8lt9dc3il6xp27pm502krv 104 456946 1362235 1360961 2026-09-03T03:42:12Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>23 Bakit aké namé'y sapupo ng lagnét<br> sadyfing nakaratay sa banig ng hirap;<br> mabiniog katawé'y pinilit umunséd<br> umigib sa baldn... joh, sawt kong paladt..<br> Tanghall nang tapat, sumundd ang hapon<br> lumala na naman ang bangis ng gutom;<br> nang magtak{p-silim, ang pusd ko tuléy<br> inakay naghandp sa bodug Malabon.....<br> Nang di matagptian, sa gabing malalim<br> nangahés na ak6, kahima‘t madilim,<br> at hangging dito na, akd'y nakarating<br> pa nagpapaliméds......joh, dakilang Birhen! ..<br> Subali't aywan ko't ang anak ng Diyés<br> anakity nagtipang sa akity Jumunod;<br> gabutil man kaniu ipinagmaramét<br> at sampti ng tubig inilaydng lubés...<br> Magmulang Malabéu,hanggang Gagalangin<br> sa hoong magdamag ay nilakad namin,<br> at di lumalasdp, gabutil marig kanin<br> gmagkapusd kayang iaban sa lagim?...<br> iOh, walang wald nga‘t ng di mabata<br> Jakiog kagutuman aking binabaka,<br> bulalak ng kahoy isinubd ko na<br> at mangilang dahong mapait mapaklal...<br> Aywan kung a awa ng ndtungéng langit<br> akéng yapus dusa‘y agdd napaidilip,<br> mata‘y ng imulat, warty panaginip<br> at na sa piling mo irog kong kapatid...<br> Nguni‘t ang pusd ko warl'y nagsasaysay<br> na di na tatagal yaring aking buhay;<br> pasalamat kitd, sa Poong Maykapal<br> at kitd'y nayakap ng bago humimlay.. »<br><noinclude></noinclude> reyoh3r1mzbzdjns8l48qkq9s96emd9 104 456947 1362234 1360962 2026-09-03T03:41:54Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>24 «jy, Hulya kong buned!.» kay Anitang turing,<br> «di na makabaté pusd ko sa lagim...<br> bakit baga aké, nagisip magtakeil<br> disin ay di ikaw ang siydng nairing!...»<br> «jAnita kong liy4g huwag ng magsisi<br> talagdng palad ko iténg maduhagil...<br> halika't yakapin ang buns6 mo't kasi<br> huling pahimakas sa buhay na yari...<br> Sa iyéng kandungan itétagubilin<br> itong aking bunc6ng sinisintang Martin...<br> pinupog ng halik yadug buns6ng giliw<br> at nalagét ang hiningdng ankio...<br> At nagealabat na, ang libo libong jay’...<br> sa lodb ng silid ng dalita't lumbay...<br> jay!... ng naulila at jay!... ng namatdy<br> luhang masasaklép ay nakikibagay...<br> Dodn na humangé yang sawing palad,<br> mag-asawang Binong Jumuhang maantak<br> ang bunsdng ulila, namd'y sa jiyak<br> at bago sumundéd, buhay ay nautés .,<br> Ano pa‘t sa harap noéng mag-asawa<br> ay dalaw4ng bangky yadug natanhdl né,<br> Kaya‘t ang pagpulds ng lub’ ng dusa<br> matimpi-mang dibdib ay makikigaya. .<br> Lald si Anitang dahilin ng sakit<br> na ikinamatdy ng abing kapatid,<br> dibdib niyd‘y halos mawalat sa hapis<br> at di nalauna‘t naratay sa banig...<br> «jAy Hulya kong sintdl...» ang palaging daing,<br> ako ang may sala ng iyéng narating<br> mdnunubos ka ngang dapat kilalanin<br> tunay na kapatid maging sa hilahil<br><noinclude></noinclude> r6eg9nx7kq53wyz37v5rj5cyevt5w0c 104 456951 1362233 1360966 2026-09-03T03:41:21Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>27 Sa hanay ng libing ay muling lalakad<br> at inisé-ising kanydng pinagmalas,<br> pagbakasakaling doén nalalagak<br> ang mga yumaong kanydng hinahanap.<br> Ang hawak na tungkéd ay minsang ihagis<br> bago dadamputin at maghihinagpis:<br> «jOb, dakilang Diyds! |Mahabaging langit,<br> bakit bagé ako'y hindi pa naamis! ..<br> {Magdarayang mundo at-layaw sa sugél,<br> kay6é ang may sala sa pagkaparawall. .<br> inshan ang bangis mo, dusting kamatayan<br> halika‘t kaunin ang aba kong buhay! .»<br> Lalakad na naméy at hihintéog muli,<br> warily bivpabakas ang mga nasawi,<br> tumutuld naman ang luhang mahapdi<br> sa madaméng landés, siyang humehawi.<br> Lumalapit siya, sa tanda ng patay<br> lumuluhapg malas ay isinisilay,<br> at inéavinag ang pangalang taglay<br> na bak@ naroén ang buns6 ng bibay...<br> «jAy palad kong kapésl...» ang buntong hiningd<br> <ang labét ng sama‘y tinataglay ko nél’..<br> aké ang nagbilf ng tunay kong bunga<br> at dedng paglayé nodng si Anital...<br> jMalupit kong palad ay sadn hahanténgl...<br> jaug mga supling ko'y nangasadn ngayénl, .»<br> nagtiklép ng tuhod at tumaghdy-taghéy.<br> <jOb, dakiling Diyés, ak6 ay itanton! ..»<br> At sa isang baté ay kanydng namalas<br> ang gayaring titik doéng nalilimbag:<br> jAnita at Hulya! jmga sawing palad!<br> ang kanilang bangkay dito natalagak...<br><noinclude></noinclude> bxdec79nel4uc4uc7jvfz33axqssmga 104 456952 1362231 1360967 2026-09-03T03:40:50Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>28 Anaki‘y tinampal, mukha ng matanda<br> biglang napaurong nawalan ng diwa..<br> linabnot ang buhok; «/Diyés na dakila,<br> sa lugaming buhay, di ka na naawal...<br> iMga buns6ng irog, aké ang may salal...<br> jaké ang pumatdy sa inyéng dalawil...<br> jak6 ang nagsadJak sa inyé sa dusal...<br> jaké ang naghatid sa ganiténg hanggél...<br> jPagkélupit lupit niténg kapalaranl...»<br> lumapit sa kurds at kanyéng hinagkén;<br> «{Mga buns6ng giliw, patawarin Jamang<br> akéng lumuluhog sa inyéng paandul...»<br> Mané ay nagtind{g at lumingap-lingap,<br> mapayapang libing ang kanydéng ndmalas:<br> «jAng gawing mamatdy malabis ng sarap<br> huwag ang mabuhay sa ganiténg paladl...><br> Ang sundéng sa baywang ay saké binunot<br> sa libing ng andk ay bago lumuhdéd:<br> «jPatawarin aké, mga bansang irog<br> at ang inasal ko‘'y di ko natdtaldsl...<br> At aanhin ko pé ang gawang mabuhay<br> sa bihay na ité ng aiphayd't lumbay<br> sa ako‘y salaring taong mamdmatay<br> at amang nagtindé ng andk na tunay.<br> jAng aking inutang ay bubay vg anak,<br> ang buhay ko namén ang dapat ibayad!...»<br> bago naghinagpis at nagpahimakds<br> «jHuling araw ko n4 sa sangmaliwanagl...»<br> Noé'y itinade, maté'y itinirik,<br> «Oh, podng Maykapal! |Mahabaging langitl...<br> jpatawadl... jpatawadl... sa négawang lihiel...»<br> at bago jginilit yang kanydng lig...<br><noinclude></noinclude> 8qog2qciobqtvl3q4dwguf3ai9oukhp 104 456953 1362230 1360968 2026-09-03T03:40:32Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>29 At nébulagta na nang kalunos-lunos,<br> hiningé'y pumanaw na yakap ang kurts;<br> «jjPatawarin akdll» hanggéng huling tibék<br> ang isinisigaw ng lubhang matadsl...<br> Sa darating namdn ang balong si Binong<br> at naging panata na sa tuwing hapon,<br> gintong aladlang bulaklék at dahon<br> ihdhanddég niyé sa mga yumaon.<br> jAndng pagkamanha ng kanyang mamalas<br> bangkay ga ibdbaw ng libing ng liyag! ...<br> nagluked ang pusd, luha ay pumulés<br> at yaén ang kanydng biyenang’si Kulés..<br> ‘Tinutép ang pusd, bangkay ng malamig,<br> sundéng na matalas ay kanyang ndmasid:<br> <jAt nagpatiwakall. . joh palad na amis...<br> jhanggang sadn kaya ang ganiténg sakitl.<br> jDiyata‘t hindi na matutong tumila,<br> malakés na unds uldn ng délital...<br> iOh, layaw sa sugal! |Mundéng magdaraya,<br> sa lahét ng ité'y mandnagét ka ngal ..<br> jDahilan sa iyé sadyang nangautés<br> si Anita, Hulya‘t amé nildng liyagl...<br> at joh, kaylan pa, bangis mo‘y lilipas<br> updng makabangon ang nasawing palad!.. »<br> Dinampét ang bangkdéy bago nanawagan:<br> «jMga pinagpala sa sangkatauhén! ..<br> tumahimik nawa kay6 sa libingang ..<br> iImbing kapalarant... ;Imbing kapalaran!....»<br> WAKAS<br><noinclude></noinclude> cuysugz71pou3cqs1lt8h0cdldacdc8 0 457033 1362197 1361261 2026-09-02T18:34:50Z Morozof 122116 1362197 wikitext text/x-wiki '''DOG ELAS ‚BASKERVILLES’.''' ''Konot fa hiel ‚Arthur Conan Doyle’. Petradutöl ini Volapük fa hiel ‚Oleg Temerov’.'' Vödem Volapükik balidnaedo penotükon medü gased: „Vög Volapüka”. '''Ninädalised.''' [[Dog elas ‚Baskervilles’/Kapit balid|'''Kapit balid. Söl: ‚Sherlock Holmes’''']] [[Dog_elas_‚Baskervilles’/Kapit_telid|'''Kapit telid. Maledit elas ‚Baskervilles’''']] Kapit kilid. Säkäd Kapit folid. Siör: ‚Henry Baskerville’ Kapit lulid. Fads pebreiköl kil Kapit mälid. ‚Baskerville Hall’ Kapit velid. Els ‚Stapletons’ di ‚Merripit House’ Kapit jölid. Nunod balid fa dokan: ‚Watson’ Kapit zülid. Lit pö maräd (Nunod telid fa dokan: ‚Watson’) Kapit degid. Setrat se delabuk fa dokan: ‚Watson’ [[Category:Volapük]] [[Category:Volapük perevidöl]] [[Category:Tiäds-D]] [[Category:Konots (Vper)]] 5c6ce2aed8bwwp6bcpkzfr10p8z8m6j 104 457315 1362232 1361440 2026-09-03T03:41:04Z Filipinayzd 39742 /* Not proofread */ 1362232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Filipinayzd" /></noinclude>SABONG TAGALOG DAANG GAGALANGlN BLG.166, TUNDO. Bamili kayo lilimntin SABONG TAGALOG Gamitin niDyo ang SABONG TAGALOG Huag lilimutin ang SABONG TAGALOG SAPAGKA'T MURA: MALINIS! MABUTI! SABONG TAGALOG DAANG GAGALANGlN BLG.166, TUNDO.<noinclude></noinclude> 2mlc6k9gqv7g9rel3sj3phbkiyugme5 104 457354 1362243 1361497 2026-09-03T03:49:31Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Devotional writings in Cuyunon]] [[Category:Cuyunon]] {{c|— 118 —}}</noinclude><br>A. Ang Dios lamang ang nacaélam cun<br> inoro matapus ang calibutan; ay uara<br> na guipaélaman daan, bisan sino nga<br> mga Santos.<br> B. ¿Vara mğa señal nga ipaquita sa<br> Dios sa mga tao, cun maliagdén tana<br> magtapus sa calibutan?<br> A. ¡Ay bata co! ang aténg Guinoong<br> Dios nagabisara, nga angtanan nga<br> anang binuat armaén na contra sa<br> mga macasasala, nga maquiquita et<br> mga señal sa adlao ig sa bulan, ig nga<br> desde may calibutan uara naquita et<br> cacurian nga tulad.<br> B. Itultul mo, Ama, ang inpaélam sa<br> Dios canatén agud tanda-an co.<br> A. Umao dia ang anang inpapaélam:<br> ang primero magarauay ang mga tao,<br> ig ma-abut cananda et daculay nga<br> guétém, ig mğa peste: ang icarua,"in-<br> di magpaoran sa tiempo ig ororan ig<br> incalagatlagat maglinug ang calibu-<br> tan: ang icatlo magmora sa calibutan<br> ang Anticristo nga umao isarang tao<br><noinclude></noinclude> inri808n3d30kjuqws5euxlos3a63yl 104 457450 1362246 1361618 2026-09-03T03:56:24Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Devotional writings in Cuyunon]] [[Category:Cuyunon]] {{c|— 167 —}}</noinclude><br> ibang buquid, ig cun nagparét cao nga ang mga calag magpintas canatén cun indi ta sanda pacaénén. 12. Mag-isip cao eun uara cao nagpangadi sa mga pagampo sa pagparét, sa paglaom, ig sa paghiguégma sa Dios. {{c|ICARUANG SUGO.}} 1. Sa icaruang sugo maghénahéna cao; cun in buétang mo sa imong taguiposon ang pagpanumpa sa buquét ma- tuod. 2. Cun nagsumpa cao sa butig, ó cun nagpasumpa cao sa ibang tao: cun capira cao nagsumpa, ig cun capira cao nagpasumpa sa iba. 3. Cun insumpa-an mo ang tao nga buatan mo tana et maraét. 4. Cun nagpanumpa cao nga magbuat cao et maraét ó nga indi cao magbuat et mga mayad. 5. Cun uara mo natuman ang mga buat nga mayad, nga insupa-an mo, ó intipanan mo sa Dios nga tumanén mo.<noinclude></noinclude> 85byr9bt4jk3enlouoniuj0frcyoigt 104 457684 1362245 1361939 2026-09-03T03:55:07Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Devotional writings in Cuyunon]] [[Category:Cuyunon]]</noinclude>{{c|— 168 —}} {{c|ICATLONG SUGO.}} 1. Sa icatlong sugo maghénahéna cao; cun nag isip cao nga indi magtu- man sa mga Domingo ig sa mga fiesta nga tatlo ca Cruz, o cun nagbuat cao sa umao nga mga Domingo, ig mga fiesta, 2. Cun nag-isip cao nga indi mag- simba: cun uara cao casingba, cun ua- ra cao nagconfesar sa Cuaresma o cun may masaquit cao nga daculay; cun ua- ra cao nagcomulgar sa umao nga tiempo. 3. Cun sa imong pagpamati sa ma- hal nga Misa nagtongboy cao sa imong mga caiba-an, o cun naglingalinga cao, o nagsunlog cao sa iba sa bugus nga Misa, 4. Cun uara mo napangadi ang ca- téngdanan mong pangadién. 5. Cun uara cao ca-abut sa Misa tén- guéd sa imong sala. 6 Cun uara cao nagpasingba sa imong ma sinacpan.<noinclude></noinclude> 1uxhgasiqgiwgpavt19a1fxzirkd5bz 104 457702 1362094 1361971 2026-09-02T13:45:02Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 9 —}}</noinclude> Grekëritë ca më̂ parë nukë vetëm Shqipëtarët' e vjetërë, po gjithë kombet' i zininë për Elinë! Se Aleksandrin' e Math e Pirron' etj., q' i kanë dhe sot për Elinë! Po dhe atë́ Skënder-benë e zënë si Elin! Oh! sa turp i math! Të lëvdohetë njeriu me gjët të botësë! Nukë vetëm të diturit' e Evropësë, që thonë: „Shqipëria ka qënë gjithënjë vënd' i trimavet. Omiri në Shqipëri gjeti Aqilehtinë, Grekërija Aleksandrin' e Math, e Papa — Skënder-benë“. Po dhe ata Elinët' e vjetërë, të vënë rê e të mësojnë mirë Omir' e Irodhotnë, Strabon' e Pllutarhonë e të tjerë, dota marrënë veshsh, e dota shohënë faqeza të drejtënë. Grekëritë këto fjalë si thon' aqë nga padija, sa nga djallëzija e nga dhelpërija, që duanë me të rreme e me ç' do farë shtrigërije, të gënjejnë ata, që s' dinë. Neve s' kemi nevojë te dëgjojmë të huajtë, q' i thonë këto për qëllimet të paqëna të tyre. Shqipëtari është m' i vjetrë nga gjithë kombetë, që janë sot. Kok' e Shqipëtarit është m' e çquarë, dhe përveç kësaj m' e plottë nga trutë dhe m' e shumë nga mëndja, se po mëndja në trut është.<noinclude></noinclude> r09gsjq8k328fyqzhdm9lx8bdtath49 104 457703 1362097 1361972 2026-09-02T13:49:13Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 10 —}}</noinclude> Elinët' e Llatinëtë janë përzjerë shumë herë me të tjerë, e janë ndryshuarë dhe atá ashtu pra edhé gjuh' e atyre. Po Shqipëtari është fjesht' e i pa përzjerë, si dhe gjuha shqip. M' e mirë, m' e vjetërë, m' e fisçime dhe m' e pa përzjerë është far' e Shqipëtaritë. Nga Shqipëtarëtë kanë dalë {{SIC|gjidhë|gjithë}} njerëzit e mbëdhenj t' Istorisë në jetë. Filipi, Aleksandri, Aristoteli, Pirrua, Tefta, Ptolemenjtë, Selefqinjtë, Konstantin' i Math me shokë, Skënder-beu me të tjerëtë, Qyprilitë, Mehmet-Aliu, Ali-pasha, Dora d' Istria etj. etj. Këtu na ka prurë sot diturija dhe të mësuaritë e kanë rrëfyerë faqeza. Të {{SIC|padirurit'|paditurit'}} a të zott' e nakarit e të qëllimevet e të gënjeshtëravet në mos besojnë, letë mundohenë, të mësojnë, pa dota marrënë vesh faqeza, se e vërteta është në shesht për t' urtëtë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> q2vohnavomub2t7kkfb49cx3zr8puqx 104 457704 1362099 1361973 2026-09-02T13:57:13Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|III <b>TOSKËRIJA</b>}} Shqipërija ndahej qëmoti më tri copë: e para Toskërija, e dyta Maqedhonija, e treta Gegërija. Toskërija quhej dhe Ipiro, Gegërija thuhej dhe Iliri. Në Toskërit nga Thesalija thonë erdhë Pellasgëtë. Gjer më 1529 para Krishtit Toskërija quhej Pellasjí. Në luftët të Tróësë, Toskëtë kishinë vaturë ndihmës për Grekëritë më 1270 para K. Nga gjithë mbretëretë, që lëftuanë Tróënë, më̂ trim e më̂ burrë ishte Aqilehti, mbret i Thesalisë. Ajy ish vetë Shqipëtar. Pas luftës' së Tróësë ukthye i bir' i Aqilehtit Pirroja dhe mbretëroj në Toskëri, pas ati i biri Mollosój (Malësori), pas ati ivëllaj Pielli nga (fjala pjell), pas ati 15 mbretrë shkuanë gjer më 430 vjet para K. Nga të 15 mpretëret më me emër' është Adhmiti më 470, që mbajti Themistoklinë, kur e dëbuanë nga Grekërija; më 430 mbretëroj Tharripi, që thuhetë se pruri njerës të diturë nga<noinclude></noinclude> 05z1h4ecwqzt88sibph9uipch8fvvjt 104 457705 1362102 1361974 2026-09-02T14:03:19Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 12 —}}</noinclude>Grekërija për të mësuarë ajy dhe komb' i tij. Thuqidhidhi thotë, që më 430 para K. ca filírëra nga të Toskërisë kishinë dhimokrati, e të tjeratë kishinë {{SIC|mbrëtërí|mbretërí}}; nga mbretretë zë̂ ngoje Orridhë dhe Andiohnë, dhe thotë: Mollosonjtë ishinë fara m' e fort' e m' e shumë. Labërinë Grekërit' e quaninë Haoni, Çamërinë Thesproti, mesn' e tyre Mollosi etj. etj. Fjala Mollosi ngjan që të jetë Malësi. Pas Tharripit mbretëroj i biri Alqeti në Malësi më 380 që, pat dhe shumë miqësi e lidhje me Athinasitë. Pas këti mbretëruanë të dy të bijtë Ariva dhe Neoptolemi bashkë, pasdaj Ariva dëboj Neoptolemnë dhe mbretëroj vetëm. Ariva ishte fort i diturë, edhe mbretëroj me madhëri, vû dhe ligë në vënt të tij. Ariva kur vdiq nukë la djalën' e math Alqetnë në front, se ish i ashpërë, po la të dytinë Eaqidhë. I bir' i Neoptolemit Aleksandri me ndihmët të Filipit, të mbretit të Maqedhonisë, q' e kish kunat, e dëboj të kushrinë Eaqidhë dhe ndënj vetë në front të Malësisë. Aleksandri mbretëroj me trimëri e me shumë mirësi. Duke parë Romasitë që po mirninë fuqi Aleksandri, e kupëtoj që një kohë Roma dotë bëhej armike e Shqipërisë, dhe zû luftënë me të̂;<noinclude></noinclude> btcp6hqewk71kyadgcv2666r9oa930t 104 457706 1362103 1361975 2026-09-02T14:07:36Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 13 —}}</noinclude>herën' e parë lufta ivate shumë mbarë, po herën' e dyt' e vranë me të pa-besë. Aleksandri me mos lënë mashkull, ndënj në front Eaqidhi i bir' i Arivësë. Eaqidhi duke ndihurë Olimbiadhësë edhe Aleksandrit t' Egosë, uprish me armikn' e tyre Kasandronë, që doj të bëhej mbret në Maqedhoni. Me xëgimt të Kasandrosë ungrinë Malësorëtë kundrejt Eaqidhit, e përzun' Eaqidhë dhe dërgoj Kasandrua një nënë-mbret në front t' atij. Pasdaj upenduanë Malësorëtë, e dëbuanë nënë-mbrenë, e hipi së rish Eaqidhi. Pas dy vjet lëftoj Eaqidhi me Kasandronë dhe uvra burrërisht. I bir' i Eaqidhit është Pirrua i math, q' e la dy vjeç i ati. Maqedhonasitë pas vdekjes' s' Aleksandrit hynë në Malësit, Pirron' e muarrë miqt' e t' et dh' e shpëtuanë nga Maqedhonasitë edh' e shpunë n' Iliri (Gegëri) te mbreti, që thuhej Gllafko. E shoq' e Gllafkosë Erona, q' ish nga der' e Eaqidhit, e rriti Pirronë si djalën' e saj. Ibir' i math i Arivësë Alqet' i dytë, q' ish i dëbuarë në Siqeli, ukthye me ndihmët të Siqeliaset, erdhi dhe zu fron' e Toskërisë, ndoqi Maqedhonasitë, dhe me pahir e bëri Kasandronë q' e njohu për mbret të Toskërisë. Pas ca<noinclude></noinclude> tvc5dqg795tw3aeso884j6frlgexeba 104 457707 1362104 1361976 2026-09-02T14:12:19Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 14 —}}</noinclude>kohe zu e mundonte gjën·jenë Alqet' i dytë, andaj gjën·ja ungrit dh' e vranë me gjithë katrë të bijtë. Pas kësaj ngjarje Toskërija mbeti pakë kohë pa mbretëri. Pirrua i math ubë dymbëdhjetë vjeç, dhe erdhi e zu fron' e t' et me ndihmët të Gllafkosë; po pas pesë vjetsh e ftoj Gllafkua më dasmët të të-birt; pa vate në Gegëri. Pirrua tek ish më dasmë, vëndësit' e tij me xëgimt të Maqedhonaset prunë nga Maqedhonija Neoptolemnë dh' e vunë mbret. Pirrua nga Gegërija uhoth në Moret, q' ish mbret i kunati Dhimitri, edhe bashkë me Dhimitrin' undoth në shumë luftëra. Pasdaj vate n' Egjyptë te mbreti, që thuhej Ptolemeo, atje umartua me të mbesën' e Ptolemeosë, që quhej Andigonë. Duke marrë ndihmë pasdaj nga Ptolemeoja erdhi, e mori të shumat' e anëvet të Toskërisë. E për të mos pasur' armik e bëri shok Neoptolemnë Pirrua, dhe mbretëruanë të dy bashkë, pas vdekjes' së Neoptolemit qëndroj vetëm Pirrua. Pirrua ishte nga njerëzit' e rrallë, andaj i thonë Pirrua i math: se vërtet ka qënë burr' i ndjer' e i lëvduarë shumë. Pirrua mori n' atë kohë shumë vënde, e ubë mbret i math, dhe bëri<noinclude></noinclude> ieel9hnp3geh1b7wd0oukg8bl4uraek 104 457708 1362105 1361977 2026-09-02T14:17:54Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 15 —}}</noinclude>luftëra të shuma. Mori Korfuzë, shumë vënde t' Italis' e të Siqelisë, mundi mbretret' e Maqedhonisë, Antigonë edhe Dhimitrinë, mori Thesalinë, dhe një copë të Maqedhonisë, lëftoj si burrë me Romasit, q' ishinë të fort' e me fuqi të madhe. Pasdaj i ra Moresë dhe kish marrë qytetn' e vjetërë, që thuhej Argo. Një grua nd' Argo i ra Pirrosë tek shkonte n' udhët me një tjegullë në kokë dhe vdiq më 172 para K. Në kohët të Pirrosë Toskërija ishte me emërë në gjithë botë e me nder të math. Pas Pirrosë mbretëroj i biri Aleksandr' i dytë. Aleksandri që kish trimërin' e t' et e mundi Andigonë, mbren' e Maqedhonisë, dh' e bëri që hoqi dorë nga dëshira, që kish të mir Toskërinë. Pas Aleksandrit mbretëroj e shoqeja Olimbia, se dy të bijt Pirrua dhe Ptolemeoja ishinë të vegjëlë. Në këtë {{SIC|kohë̂}} Etolinjtë, që qenë një komp nga Grekërija, muarrë pakë vënt nga i Toskërisë. Posa urrit djal' i math, q' ish Pirrua i tretë, zû luftënë me Etolinjtë që t' i dëbonte; po ra s' mundje n' ushtërit dhe mbret' i ri vdiq. Në front ndënj i vëllaj Ptolemeoja. Në këto kohëra fron' i Toskëris' ishte në Nartë; po<noinclude></noinclude> 3rc0mkn7mzjooqiaxuijcnero7ltt8a 104 457709 1362106 1361978 2026-09-02T14:20:15Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 16 —}}</noinclude>Nartës' ahere i thoshinë Amvraqi. Gjën·ja ndë ditët të Ptolemeosë mori dëshirën' e dhimokratisë dh' e vranë mbrenë. Po prapë ubë mbretëri, dhe mbretëroj e motr' e Ptolemeosë Dhidhamija, që qe grua trime e me mënt. Pas ca kohë ungrinë së rish, dh' e vranë mbretëreshënë me të pabesë. Pas kësaj ubë Toskërija disa mbretëri të vogëla e disa dhimokrati. Nga gjithë mbretret' e Toskërisë m' i mir' ish Aleksandri, q' ish i vëllaj i Olimbiadhësë, e cila ish mëm' e Aleksandrit të math. Ky Aleksandri desh të mir gjithë perëndimnë, si i nipi, që mori gjithë lindjenë, po uvra me të pabesë n' Itali. Pa është Pirrua i math, që ka lëftuar' e ka mundurë gjithë botënë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 0soz0r0tt7tiw7xc8m45n121db57xwl 104 457710 1362107 1361980 2026-09-02T14:23:24Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|IV <b>MAQEDHONIJA</b>}} Maqedhonija ndahej në shumë emëra dhe Maqedhonasitë në shumë filirëra. Mbretëri e Maqedhonisë nis nga 1392 para K. Pej 15 filirërash, q' ishinë gjithë Pellasgë. Në luftët të Troësë mbret' i Maqedhonisë Pellasgoni i ndihu Priamit, q' ishte mbret' i Troësë. Maqedhonija kishte shumë qytete; po më̂ me emër' është Emathija (e madhja) dhe Pela, që kanë qënë kryeqytete qëmoti. N' emërit t' Emathisë është quajturë Mat' i sotmë, q' është në Shqipëri. Më 796 para K. Karanua erdhi nga vënt i huaj, mori Emathinë, dhe bëri një mbretëri të re, tre, q' erdhë nga fis' i tij, e bashkuanë gjithë Maqedhoninë më një mbretëri. Më 492 ushtëri e Dhariosë, q' ish mbret' i Persisë, erdhi në Maqedhoni, Maqedhonija lidhi miqësi me Persëtë, po më 479 uprish me Persët' e lidhi miqësi me Grekëritë. Më 401 Maqedhonija ishte shum' e<noinclude> {{rh|||2}}</noinclude> sqow5zagpm4xmh6kjfg9enuqs2vrq0o 104 457711 1362109 1361981 2026-09-02T14:35:39Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 18 —}}</noinclude>përzjerë. Kur ubë mbret Filip' i dytë më 360 para K. ushtrua vëndi. Pas Filipit e Aleksandrit të math ubënë prapë shumë trazime në Maqedhonit. Më 278 qëndroj në mbretërit fëmij' e Antigonit. Kjo mbretëri kish veç Maqedhonisë, Thesalinë, një copë të Toskërisë, dhe një copë të Grekërisë. Mbretret' e Maqedhonisë janë këta: Karanua më 796, Cenua 766, Trimi 738, Perdhiku 695, Argua 637, Filipi 609, Ajeropi 576, Alqeti 556, Aminti 538, Aleksandri 496, Perdhiku i dytë 452, Arqellaoja 429, Oresti 405, Arqellaoja i dytë 402, Amint' i dytë 398, Pafsania 397, Amint' i tretë 388, Aleksandr' i dytë 370, Ptolemeoja 369, Perdhiku i tretë 366, Amint' i katërtë 360, Filip' i dytë 359, Aleksandr' i Math 336, Filip' i tretë 323, Aleksandr—Egua 317, Kasandri 311, Filip' i katërtë, Andipatri, Aleksandri 298, Dhimitri 295, Pirrua i Toskërisë 287, Lisimahu i Thraqit 286, Selefkua i Syrisë 282, Ptoleme—Ceranua 281, Meleagri 279, Andipatri prapë 278, Andigon—Gonati 278, Pirrua prapë 274, Andigoni së rish 273, Aleksandr' i bir' i Pirrosë 267, Dhimitr' i dytë 242, Andigon—Dhosi 232, Filip' i pesëtë 221, Perseu 178, Andriskua 152 gjer më 148 para K.<noinclude></noinclude> e006e5tyl8n70uk72vyewxuv7z4jylh 104 457712 1362114 1361982 2026-09-02T14:40:05Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 19 —}}</noinclude> Nga gjithë mbretrët' e Maqedhonisë ish m' i mirë Filipi, shumë m' i mirë i biri Aleksandr' i math. Mbret' i Maqedhonisë Filipi, q' ish bir Pellasgu e atë Shqipëtari, kish kryeqytet Pelënë, q' ishte një qytet i mirë qëmoti afërë Vodenësë q' është sot. Filipi nukë qëndroj me mbretërit që gjeti nga prindët' e tij, po kishte ndër mënt punëra të mbëdha, e doj të bëhej mbret' i gjithë botësë. Filipi ishte fort i mënçim dhe shumë trim. Më 338 para K. i ra Grekërisë dhe i mundi Grekëritë në Qeronë me gjithë trimërit të Foqionit, q' ish i par' i Grekëret, dhe me gjithë përpjekjet' e Dhimosthenit, q' i shtynte Grekëritë duke thënë: «një i huaj po munt Grekëritë! më̂ ç' presëmë?» Si umunt Grekërija, Foqionit i dhanë helminë, {{SIC|Dhimosdheni|Dhimostheni}} për të mos rënë në dorë uhelmua vetë. Më 336 Filipn' e vrau një nga të parët' e tij, që thuhej Pafsani me të pabesë. Aleksandr' i math, q' ish njëzet vjeç, e kish mësonjës Aristotelë, ndënj në front të t' et. Aleksandr' i math, së pari shtroj vëndetë, q' i shinë rreth soje, pasdaj Thivënë, që kish ngriturë krye, e kish vrarë njerëzit' e Maqedhonisë, q' ishinë ruajtësit' e qytetit, gjithë qytetn' e Thivësë e dogji,<noinclude></noinclude> 3vq5e1xxxecei9qlj0gkg40b8iwdlsn 104 457713 1362115 1361983 2026-09-02T14:46:12Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 20 —}}</noinclude>veç shtëpin' e Pindharit e la. Pasdaj uhoth n' Asi me 35000 burra, e lëftoj. Nga gjithë luftëratë, që bëri me Persinë më̂ të mbëdhatë janë: E Granikut, e {{SIC|Irrsosë}}, <!-- the battle of Issos --> dhe e fundit' ësht' e Arvilit, që atje uprish Dhariua e ushtëri e madh' e Persisë së gjithash, dhe Dharionë e vranë njerëzit' e tij. Si mori gjithë ç' kish Persija n' Asit, uhoth n' Egjyptë, edhe mbretëri e tij uxgjerua në pakë kohë që nga Nili e gjer në Tunë. Pas Epyptësë juderth Hindit. Një nga mbretret' e Hindit, Taksili jufal pa luftë; pas ati arriti në lumët të Hindit; Përtej lumit e prite një mbret tjatërë Hindas, që quhej Poro, me shumë ushtëtarë për luftë. Lumi kish ardhur' e ish bërë dett, po burrën' e jetësë s' e mbante dot gjësendi: i ra kalit më̂ parë nga gjithë, kali, duke bërë not, nga dish mbytej dhe i-zoti ishte në rrezik të math, ahere ukthye dhe u tha shokëve: E besonitë që të hynja në të tillë rrezik për të bërë zëmërnë tuaj? Me të hedhurë përtej lumënë, i theu Hindasitë, dhe mbren' e zu të gjallë, po e mbajti me shumë nder me vet·he. Aleksandri doj të vij dhe më̂ tutje, po shokët' e ushtëtarët' u-lodh' e ukëpunë, dhe e kthyenë.<noinclude></noinclude> 8aqw2pxcbqs7lfkyfixndd604xox48a 104 457714 1362119 1361984 2026-09-02T14:51:47Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 21 —}}</noinclude> Erdhi në Babillonë më 323 para K. Aleksandri, edhe më 2 të Qershorit vdiq 33 vjeç. Aleksandri me Shqipëtarëtë në pakë kohë vu si thamë, në dorë gjithë botën' e njohurë në kohët të tij. Në vërs' aqë të re, në koh' aqë të pakë bëri punë shumë të mbëdha, andaj ish i math me të vërtetë. I math ish ajy, burra ishinë dhe Shqipëtarët' e asaj kohe. Aleksandri tek-do vate, liroj njerëzinë, ndërtoj vëndinë, bëri udhë, qytete etj. etj. Aleksandri me Shqipëtarëtë e shpëtoj ahere Evropënë nga thonjt' e Persisë, e cila doj ta robëtonte. Të pasmit' e Aleksandrit të Math: Mbretëri e madh' e Aleksandrit unda pas soje; dhe ca vënde ubënë më vet·he, e ca i ndanë në mest të tyre parësi e Aleksandrit: Ata qenë Ptolemeu, Kasandri, Lisimahu dhe Selefkua. Të gjithë këta ishinë Shqipëtarë. Më̂ të mbëdhat' e këtyre mbretërive qenë: Egjypta n' Afrikë; Syrija, Persia, Kapadhoqia, Bithinia, Pondua n' Asi; dhe Maqedhonija n' Evropë. Egjyptën' e Arabin' e Palestinë etj. i mori Ptolemeu, që qe m' i mir' i gjithë të parëvet. Sa mbretëruanë pas Ptolemeut nga fis' i tija<noinclude></noinclude> 2f4o6i5z456iiiqfrqfldoo8ihntqdk 104 457715 1362121 1361985 2026-09-02T14:55:17Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 22 —}}</noinclude>n' Egjyptë thuhenë Ptolemenj. N' Egjyptë ungjallë prapë dritat' e qytetërisë në kohët të Ptolemenjet. Syrin' e fqinjët' e saj i mori Selefkua. Këta mbretër' uquajtnë Selefqinj. Selefqinjtë ishinë gjithënjë në luftë me Ptolemenjtë. Kasandri mori Grekërin' edhe Maqedhoninë. Lisimahu mori Vithinin' e Thrakënë etj. Mbretërin' e Persisë e bëri një Pers, q' ish nga të parët' e thuhej Arsak. Kështu ubënë dhe të tjeratë vënde. Mbretërin' e Ptolemenjet e muarrë Romasitë më 30 para K. rrojti 270 vjet. Selefkua mori më̂ pasdaj edhe vëndin' e Lisimahut, po pakë vjet para K. ra dhe ky vënt në dorët të Romaset. Si vdiq Kasandri, të dy djemt' e tij uzunë, Dhimitri, q' ishte përmiqyr' i Athinësë, uderth e mori fron' e Kasandrit. Pas pakë kohe e nxuarrë Dhimitrinë e uvu i vëllaj Antigoni. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> f611uvu33l1emjnh6tk44ypfmqdpdo6 104 457716 1362124 1361987 2026-09-02T14:58:13Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|V <b>GEGËRIJA</b>}} Gegërija, që thuhej qëmoti dhe Iliri, ka pasurë mbret të parë, si thonë gjithë istoritë, një trim të mirë, i cili quhej Ilirë, se nuk' ish i penguarë. Ky ka vdekurë më 1225 vjet para K. I biri, Klini, mbretëroj pas soje. Ky në luftët të Troësë u vate ndihm' Elinëvet me shtatë-dhet' e dy anija. Pas këti ësht' i biri, Dauni, q' e kanë përzënë. Lburnët' e Goloanjtë, q' ishinë kombe t' arratisurë t' Evropësë. Dauni ka vaturë n' Itali e ka bërë qytetn' e Daunisë më 1183 para K. Pasdaj janë bërë luftëra të gjata e të mbëdha në mest të vëndëset e të t' ardhuret. Më së fundi është bërë mbret Bardhuli, q' ish nga fis' i Daunit. Ky ka qën' i mir' e trim, ka bërë luftë<noinclude></noinclude> b35dcskbqsm7dekexhlasddukh3z67e 104 457717 1362127 1361989 2026-09-02T15:02:39Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 24 —}}</noinclude>shumë, ka mare dhe vënde nga të Toskëris' e të Maqedhonisë. Po Aleksandr' i math e ka dëbuar andej më 359 para K. Pas Bardhulit e ndau i biri, Klitua mbretërinë në mest me të kushërinë, i cili quhej Gllafko. Të dy këta lëftuanë me Aleksandrin' e math, po pasdaj upaqësuan' e i dhanë dhe shokë shumë për luftat' e Asisë. Pas vdekjes' s' Aleksandrit të math lëftuanë me Elinëtë dhe i muntnë së gjithash. Më̂ pasdaj Gllafkua qasi Pirron' e math dh' e rriti si djalën' e vet. Pas Gllafkosë ndënj në front t' Ilirisë i biri, Plurati. Ky pas vdekjes' së Klitosë e bashkoj mbretërinë së rish dhe bëri kryeqytet Shkodrënë, si e kishinë dhe prindit' e tij. Pas këti ndënj i biri, Agroni, i cili dëboj Elinëtë nga Durrësi dhe i mundi me shumë trimëri më 232 para K. Pas këti mbretëroj e shoqeja, Tefta, që ka emërë të math n' istorit, se i biri Pinua ishte i vogëlë. Tefta ish mbretëreshë trime shumë, lëftoj dhe<noinclude></noinclude> eyoqp1jujuwff5gwohhlqgqoua55s5a 104 457718 1362130 1361991 2026-09-02T15:05:31Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 25 —}}</noinclude>në dett edhe në terëtë, shumë herë me Romasitë dhe i mundi. Pas asaj mbretëroj Dhimitri, që lëftoj dhe ajy me trimëri të shumë me Romasitë. Pas këti mbretëroj Gjençua, i bir' i Pluratit, që lëftoj dh' ajy me Romasitë shumë herë. Ku është mbret i fundit? Shqipërija e tërë thuhej shumë herë Iliri, dhe gjithë Shqipëtarëtë Ilirinj. Ilirija ish e madhe shumë edhe Ilirinjtë të shumë. Fqinj' e tyre ishte komb' i Qeltet, i cili sot ësht' i humburë si dhe shumë kombe t' asaj kohe. Romasitë dh' Eladhënë e quajtnë Iliri. Shqipërija dhe Shqipëtari zirenë ngoje n' istorit me këtë emërë, po të huajtë ua dhanë kët' emrë, pa Shqipëtarët' e quaninë Mëmëdhen' e tyre Shqipëri dhe vet·henë Shqipëtar gjithënjë. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> 6flilh45e8xfx4tmhd3y9of0jri4e4x 104 457720 1362162 1361993 2026-09-02T16:13:34Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VI <b>SHQIPËTARËT' E TË HUAJTË</b>}} Romasitë kishinë fuqí të madhe, pa vunë në dorë gjithë botën' e diturë në kohët të tyre. Tefta lëftoj burrërisht më 228 para Krishtitë Romënë, si thamë. Romasitë kishinë zënë luftëra me Maqedhonasitë më 212 para K. Perseu, që mbretëroj nga 178 para K. lëftoj me Romasitë dh' i mundi shumë herë. Po më 168 e mundi në Pidnë Pavllo-Emili, q' ish krej i ushtërisë së Romësë. Gjençua, q' ish mbret' i Ilirisë, dhe Shqipëtar e burrë, i ndihu Perseut më 168. Po pasdaj umunt dh' ajy nga rremet' i ushtërisë së Romaset. Andriskua, q' ubë mbret në Maqedhoni më 152 upërpoq me Shqipëtarët' e tij bashkë të shpëtonte mëmëdhenë nga Romasitë. Po umunt në<noinclude></noinclude> rb1zfaqn0gcunbzx44o1glj2ttocqmt 104 457721 1362165 1361994 2026-09-02T16:17:40Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 28 —}}</noinclude>Pidnë prapë dh' ajy, se rremet' i ushtëris' së Romësë ish i math shumë. Pavllo-Emili si zu Maqedhoninë dërgoj në Toskëri Aniqnë me ushtëri, Aniqi mori me radhë qytetetë, që kishinë dhimokrati: Fanotinë, Pasaronë, Tekmionë, Filaqnë, Orionë, etj. etj. Emili erdhi pasdaj vetë në Toskëri dhe mori 150 mijë robër nga vëndi, q' i kishinë ndihurë Perseut. Bëri plaçkë gjithë vëndinë; plaçkënë kur e ndau në mest t' ushtërisë; i ranë ç' do kalorësi 400 dinarë, dhe ç' do këmbësi 200. Dogji dhe 70 qytete, që sot të shumëve ugjendenë gërmadhatë. Qytete të vjetërë në Toskëri kanë qënë: Orikoja, Ogqismoja, Kasopi, Vereniku, Finiku, Veaqi, Fanotija, Eleusa, Dhokna, Palesti, Olpi, Buçindrua, Pestrini, Almini, Asoja, Amvraqia, Qironia, Itoni etj. etj. Në Toskëri Romasitë herën' e parë lanë qeveritar një vëndës, që quhej Harrop; ky e prishi vëndinë, se qe i lik shumë. Me Romasitë, vetëm Shqipëtarëtë lëftuanë me trimëri të madhe, pa kombet' e tjerë s' lëftuanë dot. Romasitë nuk' e muarrë Shqipërinë, e s' e vunë dot fare në xgjedhë, po kish lirinë e ishte<noinclude></noinclude> oiai3heevqjrg8s6gzuc9uxl2hkxirx 104 457722 1362167 1361995 2026-09-02T16:22:41Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 29 —}}</noinclude>më vet·he, dhe qeverisej pas zakonëvet të saj, e me njerës të vëndit. Më 447 pas K. Atilla, si prishi gjith' Evropënë me njerës t' egërë, e rropi dhe Shqipërinë. Pas ati Sarmatëtë, Hunëtë, Ostrogotthëtë, Gotthëtë etj. shkuan' e qëndruanë në Shqipëri si dhe gjetkë. Më 487 Bullgarëtë bënë shumë plaçkë në Shqipëri, dh' uhoqn' e qëndruanë përtej Tunësë. Më 523 prapë Bullgarët hynë në Shqipëri. Pasdaj Sllavinëtë, Avarëtë, të luftavet të kryqit etj. etj. Po këta të gjithë s' hynë vetëm në Shqipëri, por vanë në gjithë botë. Më 1100 pas K. Normandët' e Napolës' edhe Venetjanëtë kishinë marrë vënde e bërë qeveri më vet·he në Shqipëri. Duke dobëtuarë Byzandinjtë, Shqipërija po mir fuqi: Qenë bërë disa mbretëri të vëndit të vogëla; m' e madh' e të gjithave ishte e Krujësë, që mbretëronte Gjon-Kastrioti. Nga mbretëret' e tjerë të Shqipërisë n' atë kohë ish më̂ m' emërë Shpata, Zënëbisha, Topja, Arraniti, Dashmani, Gjon-Koka, Dukagjini etj. etj. Shqipërija, që kur ra në dorët të Romaset e tëhu, ishte shesh i shumë ngjarjeve. Shqipëtarëtë s' e kishinë harruarë trimërin' e dashurin' e mëmëdheut;<noinclude></noinclude> 6bc11s1bfoovzobcycyytk7cgyyvs1h 104 457723 1362216 1361996 2026-09-03T02:14:33Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 30 —}}</noinclude>po vinin' egërsirat' e huaja pa të prerë, se ish koh' e përzjerjes' së kombevet. Kur unda mbretëri e Romësë, lum' i Drinit ish kufi. Shqipërija nga Drini e poshtë ish e Byzandinjet, andej e lart ishte e Romaset. Tyrqitë më 1435 hynë në Shqipëri. Më 1444 Skender-Begu e zu prapë fron' e t' et, të Gjon-Kastriotit në Krujë, dhe lëftoj me Muratn' e dytë e me Mehmetnë shumë kohë. Pas vdekjesë soje më 1469 Shqipërija ubashkua me Tyrqinë. Shqipëtarëtë, si në kohërat të para, ashtu dhe në kohërat të Romaset e të Tyrqet, qëndruanë trima e burra me paqë. Në kohërat të vjetëra veç mbretëret, q' ishinë në Shqipëri, kanë mbretëruarë dhe shumë Shqipëtarë në vënde të huaj: si Ptolemenjtë, që mbretëruanë n' Egjyptë etj. etj. Edhe në kohët të Romaset kanë dalë shumë njerës me emërë nga Shqipëtarëtë, edhe ajy Konstandin' i math, që bëri mbretërin' e Byzandinjet edhe Konstandinopolënë, ishte Shqipëtar. Në Tyrqi prapë, shumë të mbëdhenj kanë qënë Shqipëtarë, si: Qyprilitë, Bajraktar-Mustafa-{{hws|pa|pasha}}<noinclude></noinclude> oba3yvyxzq8cljob0emlji9axq337sa 104 457724 1362217 1361997 2026-09-03T02:18:39Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 31 —}}</noinclude>{{hwe|sha|pasha}}, Mehmet-Aliu, që bëri nënë-mbretërin' e Egjyptësë, Gjika, q' ish beu i Vllahisë etj. etj. Shqipërija qëmoti qe e gjerë shumë, si thamë, po duke përhapurë Grekërit' e Shqehtë, ungushtua Shqipërija. Sot Shqipëtarëtë s' janë vetëm në Shqipëri, gjymës' e Grekërisë është e ndënjurë nga Shqipëtarë, n' Itali prapë ka shumë Shqipëtarë edhe gjetkë, që janë përhapurë nga t' ardhurit' e të huajet në Shqipëri. Garibaldi me Shqipëtarët, që janë n' Itali, bëri Italinë. Sulotëtë, Idhriotët' e Specjotëtë, që bën' Elladhënë, janë Shqipëtarë dhe flasinë gjuhënë shqip dhe sot. Në mbretërit të Tyrqisë s' u bënë rop Shqipëtarëtë, si s' qenë bërë kurrë, po shkuanë miqësisht e vëllazërisht. Edhe mbretërija i desh fort, dhe i pat më nder Shqipëtarëtë, po edhe Shqipëtarëtë punuanë me besë për mbretërinë. Shqipëtarëtë sot janë gjithë një komp, një farë një fili, një fëmijë; kanë një gjuhë, një zakon, një gjak, një zëmërë, një shpirt e janë një fis. Shqipëtari është m' i vjetërë, m' i fisçim, dhe më̂ trim nga gjithë kombet' e Evropësë. Gjuha shqip është m' e par' e gjithë gjuhëvet t' Evropësë dhe m' e bukurë, po ësht' e pa punuarë.<noinclude></noinclude> 00v3hwjkm3kv4ur6p4jnsfdn69lj7ij 104 457725 1362219 1361998 2026-09-03T02:20:53Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 32 —}}</noinclude> Shqipëtarëtë që së pari ishinë komp më vet·he, s' ishin' edhe s' janë, as kanë për të qënë kurrë, as Grekërë, as Llatinë, as Shqeh, as gjë tjatërë, po veç Shqipëtarë. Gjithë botënë fetë i kanë ndarë, veç Shqipëtarëtë kanë pasur' e kanë sot, më̂ tepërë se kur-do-herë vëllazërinë, miqësinë, dashurinë, njerëzinë dhe mall' e mëmëdheut të gjithë, dhe tekdo venë Shqipërinë s' e harrojnë. Vetëm një gjë i duhetë sot Shqipëtarit, që të marr' udhë për gjithë të mirat' e të mbrothtat' të qytetërisë e të diturisë dhe t' urtësisë: të shkruarët' e gjuhësë Shqip. {{hr|5em}}<noinclude></noinclude> lk6rgpp5apu2v7fq1kgd3n5omwa0flb 104 457726 1362220 1362000 2026-09-03T02:23:49Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{{c|VII <b>GJUHA SHQIP</b>}} Pellasgëtë thuhetë se kan' ardhurë nga Hindi. Në Hind ish një komp i vjetërë, i cili fliste gjuhënë Sanskrite. Ajy komp me gjithë gjuhët të tij, ka humburë lashtazi. Të diturit' e Evropësë nga ç' ka lënë ky komp, mblodh' e vunë mb' udhë gjuhën' e humburë! Këjo gjuhë ngjan shumë më gjuhëtë Shqip. Që nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë, sa kombe janë thuhenë Hindo-Gjermanë, të gjithë këta kombe zihenë si një fëmijë, dhe gjuhët' e tyre një farë. Këta kombe të tërë kanë {{SIC|átë|atë́}} Shqipëtarë dhe gjithë gjuhët' e atyre, kanë mëmë Shqipenë. Fjala Pellasg munt të jetë Pellgas, se erdhë nga Pellgu i detit, a munt të jetë plak, a pleq, po të huajtë e kanë ndryshuarë.<noinclude> {{rh|||3}}</noinclude> j21w0bmnxbskcdo2vjmfaqpe7j0p3vb 104 457727 1362221 1362002 2026-09-03T02:29:00Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh||— 34 —}}</noinclude> Thonë se gjithë kombetë, që lëftoninë në Troë, ishinë nga far' e Pellasgëvet. Po Elinët' e vjetërë ishinë, si thamë, nj' ujem i përzjerë pej shumë kombe. Grekërit' e sotmë s' jan' ata, q' ishinë qëmoti, po është një tjatr' ujem i përzjerë së rish. Edhe Llatinëtë ashtu ishinë kombe të shum' e të përzjerë. Veç Shqipëtari është komp i par' e i pa përzjerë. Kombetë, si thamë nga Hindi e gjer në funt t' Evropësë janë një fëmijë dhe quhenë Arianë. Këta janë Hindasit' e vjetërë e të humburë, se të sotmitë janë dhe ata të përzjerë. Pas atyre vinë Pellasgëtë e Shqipëtarët' e sotmë. Pasdaj Persanëtë, Elinëtë, Llatinëtë dhe bijt' e tyre, që janë sot gjith' Evropasitë. Far' e dytë thuhetë Semitike, që janë Israilinjtë dhe Arabëtë. E treta janë farët' e Shqehet. E katrëta është far' e Mongolëvet, që janë Kinasitë, Tyrqitë etj. Edhe Bullgarëtë janë nga far' e Tyrqet, po kanë hyrë në mest të Sllavëvet e janë Sllavosurë. Ashtu dhe Maxharët janë nga far' e Mongolëve, po kanë hyrë në sërët t' Evropaset.<noinclude></noinclude> g2in9gyacenw1vyqw4vodajh8g86pny 106 457749 1362098 1362047 2026-09-02T13:53:03Z Catonif 622571 indent after heading 1362098 sanitized-css text/css /* GENERAL */ p:first-of-type { text-indent: 0; } p:first-of-type br { display: none; } /* p:first-of-type:has(br) { text-indent: 2em; } */ .text-sic { color: red; border-bottom: none !important; cursor: help; } .text-hws, .text-hwe { color: green; border-bottom: none; cursor: help; } .tiInherit + p:first-of-type { text-indent: 2em; } /* WORK-SPECIFIC */ .text-title { font-size: 2.5em; } .text-author, .text-title2 { font-size: 1.5em; } .text-spaced { letter-spacing: 2px; } pe0p3sevir8im5wess7jzxh9hdcn5nx 104 457755 1362178 1362058 2026-09-02T16:41:18Z Tertio3 996849 1362178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" />[[Category:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza]] [[Category:Tagalog]]</noinclude>talinong alagad: ng relihiyon katolika, kundi, pimatotohanan din namang siya’y isa na sa mga makatang pangbihira nang mga araw na yaon. Sa saineteng sinulat ni Francisco Baltazar, na pinamagatang ‘‘La, India-Elegante’’, ay hinaluan din ito ng mga tulang wawi aluking pantig, na gaya baga nito: {{ppoem|''Hirap niténg pasa pista na walang kinakasama, ano mang makitang saya malungkot di’t di masigid.''}} Sa isang tugmang aking kasisipi lamang, ay totoo ngang nababakas ang maririkit na kaisipang ninais ipagkaloob sa kaniya ng kumatha. Malinis nga ang pagkakatula at karapatdapat sa ngalan ni Francisco Baltazar, nguni’t dapat din namang ipagtapat na walang tamis na katulad bage nitong: {{ppoem|''Patawad poon ko lung yaring halinghing Sa masayang iyong puso’y humilahil! Di-ko kasalana’t udyok ng pag-giliw, Walang magagawa kundi ang dumaing!''}} Ang bawa't talata sa tulang aking sinipi ay naglalahad nang baong hiwag sa pagkakatula, .at, dahil se matapat na pagliyag ay kanivang nasabing: {{ppoem|''Walang magagawa kundi ang dumaing!''}} Nguni't, tayo’y magpatuloy sa ‘pagsuri sa mga tuldng ginamit ng, makatang Francisco Balagtas, Sa hinabahaba. ng pagsasalaysay na ginawa sa kaniyang FLORANTE AT LAURA sa pamamagitan ng mga maririkit na ‘tulang lalabingdalawahing pantig, ni isa man sa ‘mga tula ay wala tayong mahahalataan baga ng pagkapilit, ae, baga’y ng matatawag nang hilako. {{c|3}}<noinclude></noinclude> 6990zzsldrxv8kn0y9q3ugsannixh4x 104 457756 1362179 1362061 2026-09-02T16:42:04Z Tertio3 996849 1362179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" />[[Category:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza]] [[Category:Tagalog]]</noinclude>Ang paglalarawang kaniyang ginawa'y matatawag na huwaran, halimbawa’y, sa pamainagitan ng kaniyang marikit na tula’y iguhit ang ayos ng gubat na siyang simula ay napakainam. Dingin natin: {{ppoem|''Su isang madilim gubat na mapanglau,'' ''Dawag na matinik, na walang. pagitan,'' ''Halos naghihirap ang hat Febong silang'' ''Dumalaw sa loob na lubhang masukat.''}} Ang pagkakalarawang iyan su gubat, sa ganang akin, ay napakainam at lalung marikit kung pag-uukulan natin ng isang wastong pakahulugan. Sa aapat na talatang iyan ay kaniyang nakuhang iguhit, gaya baga ng isang tunay na‘sandy sa pintura, ang baong kalul uwa ng isang totoong gubat. Sa kaniyang sinabing: {{ppoem|''Daway na matinik, na walang pagitan’''}} ay tiyakang naipakilala ni Balastas ang kanyang pagkamakatang matalino. Ang {{ppoem|''Dawag na matinik, na walang pagitan''}} ay sapat na, upang mahulo, na ang simula ng pangyayari ng awit na ilalarawan, ay sa isang gubat, na ang mga-sinag ni Febe'y naghihirap makarating dahil sa ang kanyang ''dawag'', bukod ''sa matinik, ay walang pagitan!ss Nasabi ko sa mga wnang dako ne panayam na itone, buked sa kagandahan ng mga tulang ginamit ng Tari ng mga Makata sa kaniyang FLORANTE AT LAURA, ay wala rin namang mahahagilap na tula.sa alin ‘man sa’ kaniyang mga talata na matatawag na pilit, kung kaya't minsan pang masasabing, ang pagkakatula sa FLORANTE AT LAURA ay walang pinag-iwan sa maalamat na ilog-Pasig natin, na, panay ang pag-agos ng {{c|4}}<noinclude></noinclude> kljscju57xpug4ee03bmeee0dgu5149 104 457774 1362081 2026-09-02T12:00:29Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>hugis sa ating mga babasahin noong araw, na pawang nagsasapul lamang sa pananawgan sa kung sinosinong mga santo. At, samantalang sa mga pilipino’y buhay at naglalatang ang diwa ng bantog na makatang kumatha ng FLORANTE AT LAURA; habang may kabataan tayong humahanga sa SISNE NG PANGINAY at nanununton nang buong puso sa mga pinagdaanan ng makata, at sinusundan nila sa indayog ng pagtula ang taas ng li pad ng ating marahas na Limbas at hinahanap sa karurukan ng mga panganorin ang mahiwagangg salamisim ng mga tulain; habang mayroon tayong kabataang namimintakasi sa aliwiw ng ating mga batisan, sa yumi ng mga sampaga at ganda ng ating mga dalaga; habang mayroon tayong mga makatang taga-awit ng kadalisayan ng pag-ibig; ng mararahas na daluyong; ng katutubong tapang ng ating mga bayani at nagpapunyaging ang Wikang Tagalog, ay maihatid sa tugatog ang wikang inialo ng mga irog na magulang, buhat sa kamusmusan natin, ang wikang iyan ay hindi maaaring mamatay kailan man! At, sa wakas nitong aking bansot na panayam, mura at walang katas ay akin muling babanggitin ang isa sa kanyang naririkit na tulang: n ang isa ‘sa kaniyang {{c|''Ahon sa dalata’t pangpang na nagligid''<br> ''Tonohan ng lira yaring abang awit;''<br> ''Na nagsalitang buhay ma'y mapatid''<br> ''Tapat na pagsinta'y hangad na lumawig...''}} :::::::::::::'''MARAMING SALAMAT.''' (*) {{ppoem|Panayam na binasa ng may-akda sa Lamayang idinaos sa “Manila College of Pharmacy"’ bilang parangal sa Hari ng mga Makatang Tagalog na si Gat. Francisco Baltazar (Balagtas), nuong ika 7 ng Mayo nang taong 1934, bilang pinaglakip na handog ng mga samahang MANILA CHAMBER OF MUSIC SOCIETY at BALAGTASIANA. {{c|13}}<noinclude></noinclude> bg6rozdfonebb0mgcp854lm3u9h7a3j 1362082 1362081 2026-09-02T12:00:53Z Tertio3 996849 1362082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>hugis sa ating mga babasahin noong araw, na pawang nagsasapul lamang sa pananawgan sa kung sinosinong mga santo. At, samantalang sa mga pilipino’y buhay at naglalatang ang diwa ng bantog na makatang kumatha ng FLORANTE AT LAURA; habang may kabataan tayong humahanga sa SISNE NG PANGINAY at nanununton nang buong puso sa mga pinagdaanan ng makata, at sinusundan nila sa indayog ng pagtula ang taas ng li pad ng ating marahas na Limbas at hinahanap sa karurukan ng mga panganorin ang mahiwagangg salamisim ng mga tulain; habang mayroon tayong kabataang namimintakasi sa aliwiw ng ating mga batisan, sa yumi ng mga sampaga at ganda ng ating mga dalaga; habang mayroon tayong mga makatang taga-awit ng kadalisayan ng pag-ibig; ng mararahas na daluyong; ng katutubong tapang ng ating mga bayani at nagpapunyaging ang Wikang Tagalog, ay maihatid sa tugatog ang wikang inialo ng mga irog na magulang, buhat sa kamusmusan natin, ang wikang iyan ay hindi maaaring mamatay kailan man! At, sa wakas nitong aking bansot na panayam, mura at walang katas ay akin muling babanggitin ang isa sa kanyang naririkit na tulang: n ang isa ‘sa kaniyang {{c|''Ahon sa dalata’t pangpang na nagligid''<br> ''Tonohan ng lira yaring abang awit;''<br> ''Na nagsalitang buhay ma'y mapatid''<br> ''Tapat na pagsinta'y hangad na lumawig...''}} :::::::::::::'''MARAMING SALAMAT.''' (*) {{ppoem|Panayam na binasa ng may-akda sa Lamayang idinaos sa “Manila College of Pharmacy"’ bilang parangal sa Hari ng mga Makatang Tagalog na si Gat. Francisco Baltazar (Balagtas), nuong ika 7 ng Mayo nang taong 1934, bilang pinaglakip na handog ng mga samahang MANILA CHAMBER OF MUSIC SOCIETY at BALAGTASIANA. {{c|13}}<noinclude></noinclude> 2u72v6njeuta54t8tg7k8yj78e540m8 1362083 1362082 2026-09-02T12:01:13Z Tertio3 996849 1362083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>hugis sa ating mga babasahin noong araw, na pawang nagsasapul lamang sa pananawgan sa kung sinosinong mga santo. At, samantalang sa mga pilipino’y buhay at naglalatang ang diwa ng bantog na makatang kumatha ng FLORANTE AT LAURA; habang may kabataan tayong humahanga sa SISNE NG PANGINAY at nanununton nang buong puso sa mga pinagdaanan ng makata, at sinusundan nila sa indayog ng pagtula ang taas ng li pad ng ating marahas na Limbas at hinahanap sa karurukan ng mga panganorin ang mahiwagangg salamisim ng mga tulain; habang mayroon tayong kabataang namimintakasi sa aliwiw ng ating mga batisan, sa yumi ng mga sampaga at ganda ng ating mga dalaga; habang mayroon tayong mga makatang taga-awit ng kadalisayan ng pag-ibig; ng mararahas na daluyong; ng katutubong tapang ng ating mga bayani at nagpapunyaging ang Wikang Tagalog, ay maihatid sa tugatog ang wikang inialo ng mga irog na magulang, buhat sa kamusmusan natin, ang wikang iyan ay hindi maaaring mamatay kailan man! At, sa wakas nitong aking bansot na panayam, mura at walang katas ay akin muling babanggitin ang isa sa kanyang naririkit na tulang: n ang isa ‘sa kaniyang {{c|''Ahon sa dalata’t pangpang na nagligid''<br> ''Tonohan ng lira yaring abang awit;''<br> ''Na nagsalitang buhay ma'y mapatid''<br> ''Tapat na pagsinta'y hangad na lumawig...''}} ::::::::::'''MARAMING SALAMAT.''' (*) {{ppoem|Panayam na binasa ng may-akda sa Lamayang idinaos sa “Manila College of Pharmacy"’ bilang parangal sa Hari ng mga Makatang Tagalog na si Gat. Francisco Baltazar (Balagtas), nuong ika 7 ng Mayo nang taong 1934, bilang pinaglakip na handog ng mga samahang MANILA CHAMBER OF MUSIC SOCIETY at BALAGTASIANA. {{c|13}}<noinclude></noinclude> ha2jrlff1brymd7tjnfzrrni51sxa7p 1362084 1362083 2026-09-02T12:01:29Z Tertio3 996849 1362084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>hugis sa ating mga babasahin noong araw, na pawang nagsasapul lamang sa pananawgan sa kung sinosinong mga santo. At, samantalang sa mga pilipino’y buhay at naglalatang ang diwa ng bantog na makatang kumatha ng FLORANTE AT LAURA; habang may kabataan tayong humahanga sa SISNE NG PANGINAY at nanununton nang buong puso sa mga pinagdaanan ng makata, at sinusundan nila sa indayog ng pagtula ang taas ng li pad ng ating marahas na Limbas at hinahanap sa karurukan ng mga panganorin ang mahiwagangg salamisim ng mga tulain; habang mayroon tayong kabataang namimintakasi sa aliwiw ng ating mga batisan, sa yumi ng mga sampaga at ganda ng ating mga dalaga; habang mayroon tayong mga makatang taga-awit ng kadalisayan ng pag-ibig; ng mararahas na daluyong; ng katutubong tapang ng ating mga bayani at nagpapunyaging ang Wikang Tagalog, ay maihatid sa tugatog ang wikang inialo ng mga irog na magulang, buhat sa kamusmusan natin, ang wikang iyan ay hindi maaaring mamatay kailan man! At, sa wakas nitong aking bansot na panayam, mura at walang katas ay akin muling babanggitin ang isa sa kanyang naririkit na tulang: n ang isa ‘sa kaniyang {{c|''Ahon sa dalata’t pangpang na nagligid''<br> ''Tonohan ng lira yaring abang awit;''<br> ''Na nagsalitang buhay ma'y mapatid''<br> ''Tapat na pagsinta'y hangad na lumawig...''}} ::::::::'''MARAMING SALAMAT.''' (*) {{ppoem|Panayam na binasa ng may-akda sa Lamayang idinaos sa “Manila College of Pharmacy"’ bilang parangal sa Hari ng mga Makatang Tagalog na si Gat. Francisco Baltazar (Balagtas), nuong ika 7 ng Mayo nang taong 1934, bilang pinaglakip na handog ng mga samahang MANILA CHAMBER OF MUSIC SOCIETY at BALAGTASIANA. {{c|13}}<noinclude></noinclude> c4s5e0522b15npgsp4ugrbdf4fak6wf 104 457775 1362085 2026-09-02T12:15:30Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|''ANG LAHAT NG UGA LALONG MAUNAM NA''<br> ''ALAHAS NA INYONG KAKAILANGANIN; MA-''<br> ''HAHALAGANG BATO NA PANGSANGKAP''<br> ''SA KATAWAN, AY INYONG MATATAG-''<br> ''PUAN SA KILALANG TINDAHAN AT''<br> ''BAHAY SANGLAAN NI''}} {{c|{{xxx-larger|PEDRO CRUZ}} }} Daang Echague Blg. 310, Tel. 2-22-77. Maynila. {{hr}} {{c|''KUNG IBIG NINYONG MATIKMAN ANG LALONG''<br> ''MASARAP NA TINAPAY. MURA-AT HINDI NA-''<br> ''KASISIRA; MGA TINAPAY NA IBA’T IBA''<br> ''ANG HUGIS; IBA’T IBA ANG. LASA,''<br> ''NGUNI’TT LAHAT AY NAGPAPATABA’T''<br> ''NAGPAPALUSOG''<br> ''HANAPIN NINYO ANG BALITANG PAGAWAAN''<br> ''NG TINAPAY''<br> ''ANG''<br> }} {{c|{{x-larger|'''Panaderia'''}} {{x-larger|'''PAVIA'''}} }} 396 Pavia, Tundo, Maynila Telepono 4-89-48<noinclude></noinclude> mc03l6te5v83ezaf8atnpztiolryaq6 104 457776 1362086 2026-09-02T12:24:07Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|''SIRA BAGA ANG INYONG MGA NGIPIN!''<br> ''IBIG BA NINYONG ANG INYONG MGA NGIPIN''<br> ''AY HUWAG NG SUMAKIT KAILAN MAN?''<br> HANAPIN NINYO ANG BALITANG KLINIKA NI}} {{c|{{Xx-larger|Dr. Moises P. Montalvo}} }}{{c|DENTISTA}} {{c|Panulukan ng Azearraga at Juan Luna<br> Tundo, Maynila}} {{rule}} {{c|''KUNG MANGANGAILANGAN KAYO NG MARIRI-''<br> ''KIT AT MATITIBAY NA MGA RELOS AT MGA''<br> ''MAHAHALAGANG ALAHAS NA SUNOD SA''<br> ''MODA AY HANAPIN ANG RELOHERYA''<br> ''AT PLATERYA''<br> ''NI''}} {{c|{{Xx-larger|E. Gutierrez}} }} <small>932 ILAYA, TUNDO, MAYNILA.<small><noinclude></noinclude> j9tusq2cnjpf9t0ug7brcj3s1eafdbg 104 457777 1362087 2026-09-02T12:29:19Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert Image)}} {{rule}} {{c|''KUNG MAYROON KAYONG HINLOG NA INABOT''<br> ''NG MALUBHANG KARAMDAMAN, DAPAT''<br> ''NINYONG TAWAGIN SI''<br> }} {{c|{{Xx-larger|'''Dr. Toribio Herrera'''}} }} {{c|''KILALANG MANGGAGAMOT''}} 533 P. Herrera, Tundo, Maynila<noinclude></noinclude> foj68z3hv951sfxntrdwmnaozgslexn 104 457778 1362088 2026-09-02T12:50:57Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>ANG MGA LALONG LITAW NA MAGINOO SA PULITI- KA; ANG MGA TANYAG NA KABATAAN SA LIPUNAN AT SAMAHAN; ANG MGA LALONG DALUBHASANG BANGKERO AT PINANSIYERO; ANG MAKIKISIG NA BINATANG TAGA PAGBALITA NG MGA MODA AY TINAMO ANG GAYONG MGA KABRANGALAN, SAPAG- KA'T ANG KANILANG PANANAMIT A¥ IPINAGAGA- WA SA LALUNG MABUTING SASTRE {{c|{{Xxxx-larger|The Lopez Tailoring}} }} {{c|<small>76 Eskolta, Tapat ng Sine: “Lyric”<small>}} <big>HUWAG NINYONG. IPAGKAMALI SA IBA ANG NATU. RANG PAGAWAANG PAG-AARI NI<big> ::::::::::::::<big>TIMOTEO LOPEZ<big> {{rule}} NAIS.BA NINYO NG. ISANG.MABUTING ALA-ALA IBIG BA NINYONG MAGKAROON NG ISANG KA HANGAHANGANG LARAWAN? KUNG GAYON, KAYO'Y MAGPAKUHANG LARAWAN SA {{c|{{xx-larger|DE LUXE ART STUDIO}} }} {{c|1272 Daeng Sande, Tundo, Maynila,<br> Tapat ng Sine “Venus”}} {{c|{{bar|4}}}} ...KUMUKUBA NG LARAWAN 8A GABPT ARAW; SA LAHAT NG SAGLIT. KUMUKUHA DIN KAMI SA LABAS NG AMING STUDIO; SA MGA PIKNIK; SAYAWAN; PAGLALAKBAY;KASAL at iba pa. ALALAHANIN NINYO ANG {{C|{{x-larger|DE LUXE ART STUDIO}} }} {{c|SEVERINO M. NAVAL}} {{c|<small>Patnugot at May-ari.<small>}} {{c|MARIANO SUCGANG Potograpo MODESTO: M. BUCGANG Manager}} {{rule}}<noinclude></noinclude> g9c4chzn52eu0mntzc9cvcbcjnk4how 1362089 1362088 2026-09-02T12:59:21Z Tertio3 996849 1362089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>ANG MGA LALONG LITAW NA MAGINOO SA PULITI- KA; ANG MGA TANYAG NA KABATAAN SA LIPUNAN AT SAMAHAN; ANG MGA LALONG DALUBHASANG BANGKERO AT PINANSIYERO; ANG MAKIKISIG NA BINATANG TAGA PAGBALITA NG MGA MODA AY TINAMO ANG GAYONG MGA KABRANGALAN, SAPAG- KA'T ANG KANILANG PANANAMIT AY IPINAGAGA- WA SA LALUNG MABUTING SASTRE {{c|{{Xxxx-larger|The Lopez Tailoring}} }} {{c|<small>76 Eskolta, Tapat ng Sine: “Lyric”<small>}} <big>HUWAG NINYONG. IPAGKAMALI SA IBA ANG NATU. RANG PAGAWAANG PAG-AARI NI<big> ::::::::::::::TIMOTEO LOPEZ {{rule}} NAIS BA NINYO NG ISANG MABUTING ALA-ALA? IBIG BA NINYONG MAGKAROON NG ISANG KAHANGAHANGANG LARAWAN? KUNG GAYON, KAYO'Y MAGPAKUHA NG LARAWAN SA {{c|{{xx-larger|DE LUXE ART STUDIO}} }} {{c|1272 Daeng Sande, Tundo, Maynila,<br> Tapat ng Sine “Venus”}} {{c|{{bar|4}}}} ...KUMUKUBA NG LARAWAN SA GABI'T ARAW; SA LAHAT NG SAGLIT. KUMUKUHA DIN KAMI SA LABAS NG AMING STUDIO; SA MGA PIKNIK; SAYAWAN; PAGLALAKBAY;KASAL at iba pa. ALALAHANIN NINYO ANG {{C|{{xx-larger|DE LUXE ART STUDIO}} }} {{c|SEVERINO M. NAVAL<br>Patnugot at May-ari.}} {{c|MARIANO SUCGANG<br> Potograpo<br> MODESTO M. BUCGANG<br> Manager}} {{rule}}<noinclude></noinclude> 8k53ix37gogq26nnujre7ijibshefi3 104 457779 1362090 2026-09-02T13:08:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|Katha ni ISABELO DE LOS REYES}} {{c|{{X-larger|'''ANG SINGSING'''}}<br>{{x-smaller|NANG}}<br>{{Xxx-larger|'''DALAGANG MARMOL'''}} }} {{rule}} {{c|(Insert Image)}} {{rule}} {{c|{{x-smaller|O SI}} <br> {{X-larger|'''LIWAYWAY NG BALIWAG'''}} <br> MGA NANGYARI SA PAGHIHIMAGSIK}} {{c|Ipinagbibili ng 2O cts. sa.daang P. Rada, 467, Tondo.}} {{rule}}<noinclude></noinclude> hzsq1nn9p3094mjelmt1t4c2dxmv1n0 104 457780 1362091 2026-09-02T13:37:34Z Catonif 622571 105 lijro ena ndeye ... 1362091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>105 lijro ena ndeye nee detȣretetona, poſi endena ndeyeyme, detore ſitetane e ata china canefeiȣem, ekeyo duote ξξomſe, cuſccaa pak ooſciume mend eſchiſe meyaf imbaston ꝑse ſi caaξξane cuſctieter veceſe vete ſcinteyagoya etine ɛot. Amoſi kiſcgnie ſciucuom, kech eſctrembene, anemichtee tuu, ooſccuom ꝑngiat eſukie fale asfolemeta, ſiaɛaconi, ponkξξȣem ſcpinene, oofachiene mbetyeter ane: ſe mbatehere, cuur nierij keto cafsce, iban megiξξe ɛemere evullendet, veceſe ſi ſoſdora meybaam ndoognietekechie, ay mba te arreſȣe, aſcte giξξehere nde mcat murtaar, eachie maateperecuur yucaafale eay ſcaadaſc mei reſponduom. Amos kiſcgnie ꝑmenij, vuum ndoognie, mbemene embe ɛaatekech, tueξξaneſe iketilli aſcte gnienieerij ikech, oognie cuſaar, oo curvaar, oo paditaar, eſaate tyera cpiha mbate arreſȣe tue mos chiene, aſndoogniee evertete, ꝑse keyo giξξehere aſcte mcat murtaar, edetuor me nkξξȣem ɛaaneemire, tueξξaneſe, chiſc ξξaſce eξξaſce veceſe ꝑmenij, ooachij ɛmiri ereſeze kechie, ndiſc aſgniee vertete ſaſcte. Amos kiſcgnie veceſe achijmenie ctruom, ezbuluom, mcatnee cuuynaay, chi aſcuſc ſedijyti ꝑse ende keyo mbatehere cuurte baneey veceſe achijmenie, eɛmiri ereſezekechie, eyo ꝑndoognie tyeter arreſȣe, giξξehere, aſcte mcat murtaar: maacuurtabante, mendoognie tyeter tecuytuom, chite mos dametonete, ſcio chi efchignia, etemos ſciumonete mcati, keyo ndrȣſcey aſcte. Amos<noinclude></noinclude> pydnywj44w2whh34ys68p8dokdn73va 1362092 1362091 2026-09-02T13:38:51Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||105}}</noinclude>lijro ena ndeye nee detȣretetona, poſi endena ndeyeyme, detore ſitetane e ata china canefeiȣem, ekeyo duote ξξomſe, cuſccaa pak ooſciume mend eſchiſe meyaf imbaston ꝑse ſi caaξξane cuſctieter veceſe vete ſcinteyagoya etine ɛot. Amoſi kiſcgnie ſciucuom, kech eſctrembene, anemichtee tuu, ooſccuom ꝑngiat eſukie fale asfolemeta, ſiaɛaconi, ponkξξȣem ſcpinene, oofachiene mbetyeter ane: ſe mbatehere, cuur nierij keto cafsce, iban megiξξe ɛemere evullendet, veceſe ſi ſoſdora meybaam ndoognietekechie, ay mba te arreſȣe, aſcte giξξehere nde mcat murtaar, eachie maateperecuur yucaafale eay ſcaadaſc mei reſponduom. Amos kiſcgnie ꝑmenij, vuum ndoognie, mbemene embe ɛaatekech, tueξξaneſe iketilli aſcte gnienieerij ikech, oognie cuſaar, oo curvaar, oo paditaar, eſaate tyera cpiha mbate arreſȣe tue mos chiene, aſndoogniee evertete, ꝑse keyo giξξehere aſcte mcat murtaar, edetuor me nkξξȣem ɛaaneemire, tueξξaneſe, chiſc ξξaſce eξξaſce veceſe ꝑmenij, ooachij ɛmiri ereſeze kechie, ndiſc aſgniee vertete ſaſcte. Amos kiſcgnie veceſe achijmenie ctruom, ezbuluom, mcatnee cuuynaay, chi aſcuſc ſedijyti ꝑse ende keyo mbatehere cuurte baneey veceſe achijmenie, eɛmiri ereſezekechie, eyo ꝑndoognie tyeter arreſȣe, giξξehere, aſcte mcat murtaar: maacuurtabante, mendoognie tyeter tecuytuom, chite mos dametonete, ſcio chi efchignia, etemos ſciumonete mcati, keyo ndrȣſcey aſcte.<noinclude> {{rh|||Amos}}</noinclude> 773hywuqae61e5ltctezovhly5u196q 1362093 1362092 2026-09-02T13:39:08Z Catonif 622571 1362093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||105}}</noinclude>lijro ena ndeye nee detȣretetona, poſi endena ndeyeyme, detore ſitetane e ata china canefeiȣem, ekeyo duote ξξomſe, cuſccaa pak ooſciume mend eſchiſe meyaf imbaston ꝑse ſi caaξξane cuſctieter veceſe vete ſcinteyagoya etine ɛot. Amoſi kiſcgnie ſciucuom, kech eſctrembene, anemichtee tuu, ooſccuom ꝑngiat eſukie fale asfolemeta, ſiaɛaconi, ponkξξȣem ſcpinene, oofachiene mbetyeter ane: ſe mbatehere, cuur nierij keto cafsce, iban megiξξe ɛemere evullendet, veceſe ſi ſoſdora meybaam ndoognietekechie, ay mba te arreſȣe, aſcte giξξehere nde mcat murtaar, eachie maateperecuur yucaafale eay ſcaadaſc mei reſponduom. Amos kiſcgnie ꝑmenij, vuum ndoognie, mbemene embe ɛaatekech, tueξξaneſe iketilli aſcte gnienieerij ikech, oognie cuſaar, oo curvaar, oo paditaar, eſaate tyera cpiha mbate arreſȣe tue mos chiene, aſndoogniee evertete, ꝑse keyo giξξehere aſcte mcat murtaar, edetuor me nkξξȣem ɛaaneemire, tueξξaneſe, chiſc ξξaſce eξξaſce veceſe ꝑmenij, ooachij ɛmiri ereſeze kechie, ndiſc aſgniee vertete ſaſcte. Amos kiſcgnie veceſe achijmenie ctruom, ezbuluom, mcatnee cuuynaay, chi aſcuſc ſedijyti ꝑse ende keyo mbatehere cuurte baneey veceſe achijmenie, eɛmiri ereſezekechie, eyo ꝑndoognie tyeter arreſȣe, giξξehere, aſcte mcat murtaar: maacuurtabante, mendoognie tyeter tecuytuom, chite mos dametonete, ſcio chi efchignia, etemos ſciumonete mcati, keyo ndrȣſcey aſcte.<noinclude> {{rh|||Amos}}</noinclude> hkdykz6s9mczm0jn8led21a7ec2oc7i 104 457781 1362095 2026-09-02T13:48:03Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} KALAKAL TAGALOG (Insert Image/Logo) TEL. BLDG 252 {{rule}} {{c|Itinatag ng Taong 1889}} {{c|{{x-larger|Gawaan ng Gimonda, Soda, Zarzaparilia at iba pa.}}<br><small>Aceyteros 113 1139-1141, liko ng Ilaya, Tundo }} <big> {{c|{{bar|16}} }} Nagpapadala sa mga lalawigan ng ayon sa bilin, at naghahatid sa mga Himpilan ng Tren at sa mga Daongan. {{c|GUMAGAWA NG MAY. TAKIP NA LATA<br> <small>(CROWN CORCK)}}<big> {{rule}} {{c|{{xx-larger|SANGLAAN}}<br>{{x-smaller|NI}}<br>{{xx-larger|FAUSTO O. RAIMUNDO}} }} {{c|<small>Daang llaya Big. 641-643, at Aceyteros Big. 1149,<br>Tundo, Mayniia, K. P.}}<big> {{c|<big>Mahal magpasanla, mababang <br> tubo at madaling pagsanglaan.}}<small> {{c|Laging nagbibili ng sarisaring hiy4s na may BRILLANTE,<br>PERLAS at iba pang mga kagamitan, sa lalong<br>mababang halaga.}}<noinclude></noinclude> 32meca4pc0z2j8xouu1xv5glkhhl7ls 1362096 1362095 2026-09-02T13:48:36Z Tertio3 996849 1362096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} KALAKAL TAGALOG (Insert Image/Logo) TEL. BLDG 252 {{rule}} {{c|Itinatag ng Taong 1889}} {{c|{{x-larger|Gawaan ng Gimonda, Soda, Zarzaparilia at iba pa.}}<br><small>Aceyteros 113 1139-1141, liko ng Ilaya, Tundo }} <big> {{c|{{bar|16}} }} Nagpapadala sa mga lalawigan ng ayon sa bilin, at naghahatid sa mga Himpilan ng Tren at sa mga Daongan. {{c|GUMAGAWA NG MAY. TAKIP NA LATA<br> <small>(CROWN CORCK)}}<big> {{rule}} {{c|{{xx-larger|'''SANGLAAN'''}}<br>{{x-smaller|NI}}<br>{{xx-larger|'''FAUSTO O. RAIMUNDO'''}} }} {{c|<small>Daang llaya Big. 641-643, at Aceyteros Big. 1149,<br>Tundo, Mayniia, K. P.}}<big> {{c|<big>Mahal magpasanla, mababang <br> tubo at madaling pagsanglaan.}}<small> {{c|Laging nagbibili ng sarisaring hiy4s na may BRILLANTE,<br>PERLAS at iba pang mga kagamitan, sa lalong<br>mababang halaga.}}<noinclude></noinclude> gu8p557tgb421t4yvkg2vosztjpaj3k 0 457782 1362100 2026-09-02T13:57:25Z ~2026-47503-80 997841 Promoting the Malagasy language 1362100 wikitext text/x-wiki Titre: Famerenan-kasina ny teny malagasy Auteur: Gazety Taratra Rapporteur: SyGasy Notes: Lahatsoratra nivoaka ny 2 septambra 2026 tao amin'ny gazety Taratra '''Azonao lazaina ve hoe : Iza marina moa i Sy Ratolojanahary izany ?''' Olom-pirenena malagasy, raim-pianakaviana. Mpanao gazety, mpanabe an-tserasera ary mpanoratra ny tenako. '''Inona no nahatonga anao ho liana kokoa amin'ny teny malagasy nefa saika mandalina ny teny vahiny avokoa ny tanora maro ankehitriny ?''' Malagasy aho ka rariny raha tia ny teny malagasy, isan'ny maha izy ahy ny teniko ary harena goavana ho an'ny taniko, iriko holovain'ny taranako. Nanomboka nanoratra ny tenako tamin'ny taona 2003 ary nahatsapa fa raha te ho matihanina amin'izany dia mila mifehy ny akora fototra, izay tsy inona fa ny soratra sy ny teny malagasy. Ny fahitako sy fahatsapako fa manomboka mihen-kasina ny teny malagasy no tena nahatonga ahy hanao fanamby fa mila arenina io faka ifaharan'ny maha Malagasy io. Tsy manatsiny ireo tanora mirona kokoa amin'ny fianarana sy fandalinana ny teny vahiny ny tenako satria tsy misy mampahatsapa sy mampitia azy ireo ny lanja aman-kasin'ny tenintsika. Ny toe-tsaina tokony hahitsy kosa dia tsy sakana ho an'ny fianarana teny hafa velively ny fahaizana sy fahafehezana ny teny malagasy. '''Afaka manome ohatra vitsy ve ianao amin'ireo karazana teny fanaon'ny olona matetika nefa tokony hahitsy?''' Raha ny fiteny dia tsy misy fanitsiana tokony hatao be loatra satria tsy mitovy ny fanoratra sy ny fiteny. Ny fiteny dia ny fahazoan'izay itenenana azy no tena zava-dehibe. Ny olana anefa dia zary heverintsika ho fanoratra izy ireny ka miteraka fahadisoan-tsipelina na fahadisoam-pitsipika. Ny fahadisoana matetika averin'ny olona dia ny fampiasana "afaka" eo amin'ny toeran'ny "azo", ny fampifangaroana ny tovana "-ina" sy "-ana", ny fanakambanan-teny na fanambaran-teny, ny tsy fahafehezana ny feo "n" sy "h" ka misy ny tokony hasiana ireo feo ireo kanefa tsy asiana na ny mifanohitra amin'izany. Raha ny fahadisoana am-panoratana indray dia tena maro ka tsy ho voatanisa eto. '''Inona ny vina tianao hotratrarina aoriana kely ao ?''' Betsaka ny vina tiana hotratrarina fa ny akaiky indrindra dia ny fametrahana androm-pirenena ho an'ny tenindrazana, izany hoe ny teny sy fiteny malagasy. Efa nifampiresahako tamina mpitantana sasantsasany ihany ny momba azy io fa ho hitantsika eo ny fanatanterahana. Misy koa ny fikarohana sy tetikasa maro iarahako amina namana amin'izao fotoana izao (Racle, Haja, Mina, Rova...) ka fikasana ny hamoaka boky sy hamokatra fandaharana ary handrafitra rindrambaiko momba ny teny malagasy atsy ho atsy. Ny tena lavitra ezaka kosa dia ny fananganana ivon-toeram-panandratana ny teny malagasy. Matetika mantsy rehefa miresaka ny teny malagasy isika dia ny kabary no heverintsika ho fomba enti-mifehy azy kanefa sehatra mampiasa ny teny malagasy ihany ny kabary fa tsy fianarana miteny malagasy. '''Inona no hafatra tianao hampitaina any amin'ireo tanora malagasy ankehitriny ?''' Ry tanora, isika no ankehitrinin'ity Madagasikara ity! Tsy afaka hiantehitra amin'ny taranaka ny Firenentsika raha tsy isika no mampita ny fanilo any amin'izy ireo. Amin'ny maha ankehitrinin'ny Taninjafy antsika dia anjara adidintsika ny miaro sy mampivoatra ary manely sy mampita ny kolontsainy. Isan'izany kolontsaina mamaritra ny maha izy antsika izany ny teny malagasy koa aza enti-miondrika na atao an-jorom-bala fa tiavo sy fehezo ary omeo lanja amin'izay atao. Ry tanora, raha tsy ianao no hanafy hasina sy hikolokolo ary ho sarotiny amin'ny teninao dia havela amin'iza? Raha tsy izao no hanaovana ny ezaka rehetra hanandratana ny maha izy antsika dia andrasana oviana? p8s9x5wpuzuiq0j1oo3dspwlnkey049 104 457783 1362101 2026-09-02T14:01:22Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-larger|'''ANG SINGSING'''}}<br>NANG<br>{{xx-larger|'''DALAGANG MARMOL'''}} }} {{c|<big>Manga nangyari sa Paghihimagsik}}<small> {{c|{{bar|8}} }} {{c|SINULAT MUNA SA WIKANG TAGALOG NG KAGALANGGALANG<br>NA ''Isabelo de Jos Reyes SA PAHAYAGANG ''Ang Kapatid ng''<br>''Bayan'', BAGO ISINALIN NIYA SA WIKANG KASTILA<br> SA PINAKA FOLLETIN NANG ''El Grito del Pueblo''<br>NOONG TAONG 1905. SAPAGKA‘T NA-<br>WALA ANG UNANG ORIGINAL,<br>AY MULING SINALIN<br>SA WIKANG TA<br>Galog<br>NI}} {{c|<big>'''Carlos B Raimundo'''<small>}} {{c|MANILA 1912}} {{c|TIP SANTOS V. BERNAL<br>Ave. Rizal 414 sta. Cruz}}<noinclude></noinclude> i17dkxvavnrehsbmrvax1hnrcti4juy 104 457784 1362108 2026-09-02T14:27:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude> {{c|SA KAY <BIG>LIWAYWAY<SMALL> NG BALIWAG}} ''Magandang Binibini:'' Sa bilang ng péhayagang tagalog ''Ang Kapatid ng Bayan'' na nauukol sa ika 14 ng Septiembre ng 1905, nabasa ko ang isang lathala na ganito ang sinasabi: “Naging dahil ng mapupusok na paghahaka ang mai- nam na katha, (novela) na sa pamamagitan ng lagda ng isdng kilalang manunulat ay aming inihahayag, at ipinalalagay ng ilang ''tiktik'' na ang ''Dalagang Marmol'' ay nananagisag sa ''kapalaranug Filipinas'', na bagama‘t ngayo'y tila tumatalikod sa kaawa-awa nating bayan, nguni‘t sa wakas ay gaganapin din ang kanyang pakiki-ising dibdib kay Puso (taong may malaking kabuluhdn sa katha) na alinsunod sa mga ''titik'' ay nananagisag naman sa kahulugan ng Diwa o ng Mithi ng bayang tagalog. “May balita kaming sinalin na.raw sa wikang inglés.<br> “Nguni, sinasabi naman ng mga taga Bulakan na ang ''Dalagang Marmol'' ay walang iba kundi si binibining ''Liwvayway'' na taga Baliwag, pagka‘t ang kanyang mga kagandahang iginuhit ay siya lamang tumutugon sa mga pagkakakilanlan sa katauhan ng nasabing binibini. “Talagdng tunay ngang nakahahanga ang kagandahan ng ''dalagang Liwayway'', nguni't di namin nababatid kung siya nga ang tinutukoy ng nasabing manunulat, at ang amin lamang masasabi ay yumaon na ito sa España. Sa kanya sana tayo makapagtanong.“ At sa ''El Grito del Pueblo'' ng ika 20 ng sinabing buwan ay napalathala naman, na. dalawang piling Guro sa pagtugtog ay nagsikatha ng isang “Tanda de Vals“ na kuha sa guni-guni ng kanilang pagkabasa sa kathang nasabi at yao‘y sadyang sa inyo nila ipinatungkol.<noinclude></noinclude> 0pz0qq7d3b5g1xyetj0311enwduvxa5 104 457785 1362110 2026-09-02T14:37:11Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|6}} Ang mga balitang ito'y nakagulo ng aking isipan kaya ako humanap tuloy at nakakita naman sa mga natitipon ng nasabing Pahayagin ng isang aklat, na tunay nga't matatawag na mga nangyari sa Paghihimaksik natin ng 1899 ang linataman, nguni't kun tatarukin ay makikitang kahalo ang isang maliming pagaaral sa mahalaga at tanging ugali ng ating mga kawiliwiling babai; kahit ang anyo o ayos sa malayo pa'y naghihimatong gawa ng isang dakilang manunulat na may lubos kinabatiran sa ating mga kasaysayan. Ilinalahad ng katha, na bagaman parang ''marmol o hielo'' ang babaing tagalog dala ng malaking kahirapan kun ligawan, dapwa't kung umibig ay may kaya namang magtiis sa lahat ng hirap. Akin ngang tinagalog, at yamang ikaw po ang itinuturo ng inyong mga kababayan na parang ''Dalagang Marmol'', sa gayo'y wala ng iba pang marapat paghandugan nitong aking pinagpagalan kundi kayo, bagaman di ninyo kilala ang aking katauhan, ::::::::::::::CARLOS B. RAIMUNDO<noinclude></noinclude> 767ls53vi2l0y991fga4p8ekfvf2ygd 1362111 1362110 2026-09-02T14:37:27Z Tertio3 996849 1362111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|6}} Ang mga balitang ito'y nakagulo ng aking isipan kaya ako humanap tuloy at nakakita naman sa mga natitipon ng nasabing Pahayagin ng isang aklat, na tunay nga't matatawag na mga nangyari sa Paghihimaksik natin ng 1899 ang linataman, nguni't kun tatarukin ay makikitang kahalo ang isang maliming pagaaral sa mahalaga at tanging ugali ng ating mga kawiliwiling babai; kahit ang anyo o ayos sa malayo pa'y naghihimatong gawa ng isang dakilang manunulat na may lubos kinabatiran sa ating mga kasaysayan. Ilinalahad ng katha, na bagaman parang ''marmol o hielo'' ang babaing tagalog dala ng malaking kahirapan kun ligawan, dapwa't kung umibig ay may kaya namang magtiis sa lahat ng hirap. Akin ngang tinagalog, at yamang ikaw po ang itinuturo ng inyong mga kababayan na parang ''Dalagang Marmol'', sa gayo'y wala ng iba pang marapat paghandugan nitong aking pinagpagalan kundi kayo, bagaman di ninyo kilala ang aking katauhan, :::::::::::CARLOS B. RAIMUNDO<noinclude></noinclude> ah7x1zgxkupf3p2c83sqlwr5s8rvfkl 1362112 1362111 2026-09-02T14:37:41Z Tertio3 996849 1362112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|6}} Ang mga balitang ito'y nakagulo ng aking isipan kaya ako humanap tuloy at nakakita naman sa mga natitipon ng nasabing Pahayagin ng isang aklat, na tunay nga't matatawag na mga nangyari sa Paghihimaksik natin ng 1899 ang linataman, nguni't kun tatarukin ay makikitang kahalo ang isang maliming pagaaral sa mahalaga at tanging ugali ng ating mga kawiliwiling babai; kahit ang anyo o ayos sa malayo pa'y naghihimatong gawa ng isang dakilang manunulat na may lubos kinabatiran sa ating mga kasaysayan. Ilinalahad ng katha, na bagaman parang ''marmol o hielo'' ang babaing tagalog dala ng malaking kahirapan kun ligawan, dapwa't kung umibig ay may kaya namang magtiis sa lahat ng hirap. Akin ngang tinagalog, at yamang ikaw po ang itinuturo ng inyong mga kababayan na parang ''Dalagang Marmol'', sa gayo'y wala ng iba pang marapat paghandugan nitong aking pinagpagalan kundi kayo, bagaman di ninyo kilala ang aking katauhan, :::::::CARLOS B. RAIMUNDO<noinclude></noinclude> lqr65chp7fz3yeo1apvo0icf00r8a7z 1362113 1362112 2026-09-02T14:37:58Z Tertio3 996849 1362113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|6}} Ang mga balitang ito'y nakagulo ng aking isipan kaya ako humanap tuloy at nakakita naman sa mga natitipon ng nasabing Pahayagin ng isang aklat, na tunay nga't matatawag na mga nangyari sa Paghihimaksik natin ng 1899 ang linataman, nguni't kun tatarukin ay makikitang kahalo ang isang maliming pagaaral sa mahalaga at tanging ugali ng ating mga kawiliwiling babai; kahit ang anyo o ayos sa malayo pa'y naghihimatong gawa ng isang dakilang manunulat na may lubos kinabatiran sa ating mga kasaysayan. Ilinalahad ng katha, na bagaman parang ''marmol o hielo'' ang babaing tagalog dala ng malaking kahirapan kun ligawan, dapwa't kung umibig ay may kaya namang magtiis sa lahat ng hirap. Akin ngang tinagalog, at yamang ikaw po ang itinuturo ng inyong mga kababayan na parang ''Dalagang Marmol'', sa gayo'y wala ng iba pang marapat paghandugan nitong aking pinagpagalan kundi kayo, bagaman di ninyo kilala ang aking katauhan, ::::::::CARLOS B. RAIMUNDO<noinclude></noinclude> g1th6899ztn40n09zltr15cdmi75qqd 104 457786 1362116 2026-09-02T14:47:38Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-larger|'''SI ANDRES BONIFACIO'''}}<br><big>'''AT'''<small><br>{{x-larger|'''ANG HIMAGSIKAN'''}} }} {{c|{{bar|4}} }} {{C|SINULAT NI}} {{C|<BIG>'''JOSE P. SANTOS'''<SMALL>}} {{C|Palagiang Katulong ng D-M-H-M <br> at LA OPINION}} {{c|{{bar|4}} }} {{c|MAY PAUNANG TULA<br>NI<br><BIG>JOSE CORAZON DE JESUS<SMALL>}} {{c|{{bar|4}} }} {{C|1935}} {{rule}}<noinclude></noinclude> kv0boe66r90q5g3h86iqfqrm2nqht9z 104 457787 1362117 2026-09-02T14:47:54Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 104 457788 1362118 2026-09-02T14:50:03Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-larger|'''SI ANDRES BONIFACIO'''}}<br><big>'''AT'''<small><br>{{x-larger|'''ANG HIMAGSIKAN'''}} }} {{c|{{bar|4}} }} {{C|SINULAT NI}} {{C|<BIG>'''JOSE P. SANTOS'''<SMALL>}} {{C|Palagiang Katulong ng D-M-H-M <br> at LA OPINION}} {{c|{{bar|4}} }} {{c|MAY PAUNANG TULA<br>NI<br><BIG>JOSE CORAZON DE JESUS<SMALL>}} {{c|{{bar|4}} }} {{c|IKALAWANG PAGKALIMBAG}} {{C|1935}} {{rule}}<noinclude></noinclude> 3vmw6v9x5q5s1c0mmdf1ojak3jzzt9l 104 457789 1362120 2026-09-02T14:53:48Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{ppoem|PAGHAHANDOG... :Sa mahal na kaibigang<br> ''Dr. Leandro H. Fernandez,''<br> pangunang mananalaysay na pilipinong nabubuhay.}} {{rule}}<noinclude></noinclude> 1sxw43wvl0gna7hv1v2p6v8w8say8rh 104 457790 1362122 2026-09-02T14:56:39Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert image of Andre Bonifacio)}} {{c|ANDRES BONIFACIO<br><small>Ama ng Demokrasya at ng Himagsikan sa Pilipinas.''}} {{rule}}<noinclude></noinclude> mlofof7x1nc59lsbrwls83cu6sm1nr6 1362123 1362122 2026-09-02T14:57:05Z Tertio3 996849 1362123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert image of Andre Bonifacio)}} {{c|''ANDRES BONIFACIO''<br><small>''Ama ng Demokrasya at ng Himagsikan sa Pilipinas.''}} {{rule}}<noinclude></noinclude> ndcq2f96dwdwcgvtr22eupxkdrt8mob 104 457791 1362125 2026-09-02T14:59:07Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert image of GREGORIA DE JESUS)}} {{c|''GREGORIA DE JESUS''<br><small>''Balo ni Andres Bonifacio at kinikilalang Ina ng Himagsikan''}} {{rule}}<noinclude></noinclude> ngbch9ge5xblljjomblz0hqa8d1rjyc 104 457792 1362126 2026-09-02T15:00:19Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert image of Procopio Bonifacio)}} {{c|''PROCOPIO BONIFACIO''<br><small>''Kapatid ng Supremo ng Katipunan.''}} {{rule}}<noinclude></noinclude> hqzwzbasnbh4oarwng36596z8u7pyxp 104 457793 1362128 2026-09-02T15:03:19Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>lalo na sa ating mga kabataan, ay inaasahan kong sa nilalaman at hindi sa ayos at paraan ng pagkakasulat wuriin ng matalinong bumabasa. Pagkatapos ay saka na natin isunod naman ang kasaysayan ng sigalot nila ni Aguinaldo na lipos ng mga kagilagilalas na ulat at mga kasulatang hindi pa nangapapahayag na kung malathala na ay siyang hahawi sa makapal na ulap na nakatatabitig sa ipinalalagay na mahiwagang pagkamatay ni Andres Bonifacio. ::::::::<big>''JOSE P. SANTOS''<small> Gerona, Tarlak.<noinclude></noinclude> ajj0523uwpall8iuhtwh0kytvl1hp1b 1362129 1362128 2026-09-02T15:03:33Z Tertio3 996849 1362129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>lalo na sa ating mga kabataan, ay inaasahan kong sa nilalaman at hindi sa ayos at paraan ng pagkakasulat wuriin ng matalinong bumabasa. Pagkatapos ay saka na natin isunod naman ang kasaysayan ng sigalot nila ni Aguinaldo na lipos ng mga kagilagilalas na ulat at mga kasulatang hindi pa nangapapahayag na kung malathala na ay siyang hahawi sa makapal na ulap na nakatatabitig sa ipinalalagay na mahiwagang pagkamatay ni Andres Bonifacio. ::::::::::<big>''JOSE P. SANTOS''<small> Gerona, Tarlak.<noinclude></noinclude> r2p7u0dy3p9ayh3hank2z8n97p1rt4l 104 457794 1362131 2026-09-02T15:07:22Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|4}} ecpio ay naging ‘‘factor’’ naman sa himpilan ng Perokaril sa Tutuban. Ang pagkakapasok nila room upang maging konduktor ang Ciriaco at ‘‘factor’’ ang Procopio ay utang sa Andres na may malapad na ‘‘papel’’ sa kanyang pinapasukang Fressell & Co., na siyang nagbigay ng rekomendasyon upang maipasok ang dalawang kapatid na ito ng Andres sa himpilan Perokaril sa Tutuban. {{c|(Insert image of Espiridiona Bonifacio)}} {{c|''ESPIRIDIONA BONIFACIO''<br>''Kapatid ni Andres Bonifacio''}}<noinclude></noinclude> e318zakjjpe8tzevdt5doy3io8eocql 104 457795 1362132 2026-09-02T15:12:21Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|23}} sumulat sa mga pinuno niya sa Maynila si tenyente Manuel Sityar ng Guwardiya Sibil sa Pasig, at ipinaghigay alam ang paglaganap doon ng Katipunan... Isang buwan pa ang nakaraan at natuklasan naman ni P. Mariano Gil sa Tundo ang mga kasalutan ng Katipunan sa loob ng palimbagan ng ‘“Diaro de Manila” at pugkatapus ay pinasimulan na nga ang pagpapadakip at pagpapabaril sa maraming pinaghihinalaan na {{c|(Insert Image)}} ''Ang “expedienie” ng pag-ilit ng mga kastila sa mga ari-arian ni Andres Bonifacio.''<noinclude></noinclude> f61fsksp0uz8c33vz22za986htwmzcp 104 457796 1362133 2026-09-02T15:14:21Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|37}} Iloilo, ang nasa San Jose, Nuweba Esiha at ang nasa Baras, Rizal. Sa mga sitio naman ay ang nasa nayon ng La Granja, bayan ng La Carlota, Occidental Negros at ang nasa nayon “ng Tayug, bayan ng Tayug, Panggasinan, Mula naman noong 1923, ang ika-24 baytang ng mga Hiwaga ng Ktt. Kap, ng mga Alagad ni Dimas-Alang (G. O. C. D. A.) na natatatag ‘sa Pilipinas at lumalaganap hanggang ga Amerika at sa iba’t ibang dako sa Dulong Silangan, ay tinatawag na baytang ng mga ‘“KAWAL NI BONIFACIO’’, aycn sa Ritual na sinulat nj G, Julian. C, Balmaseda.<noinclude></noinclude> iqaclruxvstanb87z73cp8mtnw3tqej 104 457797 1362134 2026-09-02T15:18:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|43}} G. Florentino de Guia, at maliban kung sa nabanggit nang presidensiya at mula nang ilipat ang mga buto sa Maynila hangga ngayon, ay napalitan na, ang mga butong ito'y dapat ipasyang siya ngang tunay na kay Bonifacio. {{C|Gumagalang,}} {{right|EPIFANIO DE L0S SANTOS<br> Direktor,<br> Philippine Library and Museum.}}<noinclude></noinclude> r71q98pfyq47m93kg2rvxbq38q3632w 104 457798 1362135 2026-09-02T15:30:17Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-larger|'''MGA AKDANG IPALILIMBAG'''}}<br>NI<br>''' ''JOSE P. SANTOS'' '''}} {{c|<big>'''ANG SIGALOT NI BONIFACIO AT NI AGUINALDO'''<small><br> May Paunang Salita ni<br> Hen. Artemia Ricarte Vibora<br> May Paunang Tula ni<br> Fernandes Ma. Guerrero<br> Paunang Salita ng<br> Kgg. Claro M. Recto<br> Isina-aklat ni<br> JOSE P. SANTOS<br>}} {{c|{{x-larger|'''SINO SI HEN. GREGORIO H. DEL PILAR?'''}} }} {{c|May Paunang Salita ni<br> Hen. Emilio Aguinalde at Fami<br> (Ubos na. Muling lilimbagin)}} {{c|{{x-larger|'''BUHAY AT MGA SINULAT NI PLARIDEL'''}} }} {{c|May Paunang Salita ng<br> Kgg. Manuel L. Quezon<br> (Ubos na. Muling lilimbagin)}}<noinclude></noinclude> pxnwov3fq3gn3sujmvr2g4ov70qf20y 104 457799 1362136 2026-09-02T15:31:13Z Catonif 622571 106 Amos kiſcgnie ꝑm... 1362136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>106 Amos kiſcgnie ꝑmenij, ooɛmiri ereſeze kechie, ſciaam evuum mbe ɛaate kech ndoognievepere temire teſciochit, e tefchignieſe, ꝑse chiti vdierre tregne etivee praſgiaa, ꝑse, endekeyo aſcte mcat murtaar, edetuor aymevote ꝑserij, emeξξane tevertetene, ꝑse nierij kedote yeete, ſiteξξoete tevertetene ay atȣ maa turp empcat embarreſcaa. Amoſiſcgnie pelchȣem emenize diaallit keegiegiee, ſi cuurξξuoſe anziſc chie ꝑmendgniene maa ſcpeſc, euvien ndete mallecuomet goyete tȣne ſciume, maa tamble, etepelchȣeſcim, ſe te tineɛot, ooteɛotgnieſe beecuome etegiξξe ſcintenet tyere, ꝑse endekeyo giξξehere aſcte mcat murtaar, efort ndemenijte tineɛot, ꝑse tatijte kemunden, duhete nierij fortmey chietuom, emey mundeſctuom, aſctu chi as cuurraay maa temoſe ꝑmendgniene, eyomeualevduom, eme paſune tepelchȣem preinziſc. Amos kiſcgnie ſcruom, oo poreſitune, ederguom aſctu chiſcdo cpiha, efyaletekechia, me vdierre ndeerree cuuynaay, ooamos kiſcgnie kenduom aſctu chiſcdo canke tepalavuome meſaa fyale tem barſcime, eteξξuunuoſcime, cundrandeerſe ſciochit efchignieſe, ſe aſcte giξξehere mcat murtaar, eꝑte maξe Peendeſe. Amos kiſcgnie chiene achie ndiere ndanet ſctiekech e ndȣȣ fachie, ſicuurξξuoſe mebaartune diſafyale terreſcime, eforte kechia, ꝑdamte ſciumeve oome nzitune emeſctijm kech nderte tyere, chi me vdierre michieſijne, ete daſciunite nderta, oote leftogniene ete vritene, eaſctu ende, ſaa tye¬ ra<noinclude></noinclude> 0o048humvi1i8k88n0gyakn1vjueoff 1362137 1362136 2026-09-02T15:34:23Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|106}}</noinclude> Amos kiſcgnie ꝑmenij, ooɛmiri ereſeze kechie, ſciaam evuum mbe ɛaate kech ndoognievepere temire teſciochit, e tefchignieſe, ꝑse chiti vdierre tregne etivee praſgiaa, ꝑse, endekeyo aſcte mcat murtaar, edetuor aymevote ꝑserij, emeξξane tevertetene, ꝑse nierij kedote yeete, ſiteξξoete tevertetene ay atȣ maa turp empcat embarreſcaa. Amoſiſcgnie pelchȣem emenize diaallit keegiegiee, ſi cuurξξuoſe anziſc chie ꝑmendgniene maa ſcpeſc, euvien ndete mallecuomet goyete tȣne ſciume, maa tamble, etepelchȣeſcim, ſe te tineɛot, ooteɛotgnieſe beecuome etegiξξe ſcintenet tyere, ꝑse endekeyo giξξehere aſcte mcat murtaar, efort ndemenijte tineɛot, ꝑse tatijte kemunden, duhete nierij fortmey chietuom, emey mundeſctuom, aſctu chi as cuurraay maa temoſe ꝑmendgniene, eyomeualevduom, eme paſune tepelchȣem preinziſc. Amos kiſcgnie ſcruom, oo poreſitune, ederguom aſctu chiſcdo cpiha, efyaletekechia, me vdierre ndeerree cuuynaay, ooamos kiſcgnie kenduom aſctu chiſcdo canke tepalavuome meſaa fyale tem barſcime, eteξξuunuoſcime, cundrandeerſe ſciochit efchignieſe, ſe aſcte giξξehere mcat murtaar, eꝑte maξe Peendeſe. Amos kiſcgnie chiene achie ndiere ndanet ſctiekech e ndȣȣ fachie, ſicuurξξuoſe mebaartune diſafyale terreſcime, eforte kechia, ꝑdamte ſciumeve oome nzitune emeſctijm kech nderte tyere, chi me vdierre michieſijne, ete daſciunite nderta, oote leftogniene ete vritene, eaſctu ende, ſaa {{hws|tye|tyera}}<noinclude> {{rh|||ra}}</noinclude> pdda0nnlbjckz8s30dxv8kt0ykkp7zv 104 457800 1362138 2026-09-02T15:37:03Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|<big><u>'''JOSE P. SANTOS'''</u></big>}} {{c|{{xx-larger|'''BUHAY AT MGA SINULAT'''}}<br>'''NI'''<br>{{xx-larger|'''EMILIO JACINTO'''}} }} {{c|PAUNANG SALITA<br>NG<br>'''KGG. RAFAEL PALMA'''}} {{c|<big>'''1935'''</big>}} {{rule}}<noinclude></noinclude> lwpxtvnrz6rb1jpw48teh8abvcwqi6e 104 457801 1362139 2026-09-02T15:37:16Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362254 1362139 2026-09-03T10:06:18Z Filipinayzd 39742 /* Without text */ 1362254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Filipinayzd" /></noinclude><noinclude></noinclude> a44jqdxa7jckarqjuwgk93o7epkrxw3 104 457802 1362140 2026-09-02T15:38:29Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|<big><u>'''JOSE P. SANTOS'''</u></big>}} {{c|{{xx-larger|BUHAY AT MGA SINULAT}}<br>NI<br>{{xx-larger|EMILIO JACINTO}} }} {{c|PAUNANG SALITA<br>NG<br>'''KGG. RAFAEL PALMA'''}} {{c|1935}} {{rule}}<noinclude></noinclude> so0652sig2lnkw01a65pkgeqzs42vyg 1362141 1362140 2026-09-02T15:38:53Z Tertio3 996849 1362141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|<big><u>'''JOSE P. SANTOS'''</u></big>}} {{c|{{xx-larger|BUHAY AT MGA SINULAT}}<br>NI<br>{{xx-larger|EMILIO JACINTO}} }} {{c|PAUNANG SALITA<br>NG<br>'''KGG. RAFAEL PALMA'''}} {{c|1935}} {{rule}}<noinclude></noinclude> qk9ktvgliewyagg0e6nnnbr0ng5t3on 1362142 1362141 2026-09-02T15:39:15Z Tertio3 996849 1362142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|<big>'''JOSE P. SANTOS'''</big>}} {{c|{{xx-larger|BUHAY AT MGA SINULAT}}<br>NI<br>{{xx-larger|EMILIO JACINTO}} }} {{c|PAUNANG SALITA<br>NG<br>'''KGG. RAFAEL PALMA'''}} {{c|1935}} {{rule}}<noinclude></noinclude> 12ra78x0jd6g3c8aj9md1v1k8k597td 104 457803 1362143 2026-09-02T15:42:52Z Catonif 622571 107 ra teke chia meu... 1362143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>107 ra teke chia meubaam, eketa mbekete arreſȣe ſmune chiuhene ndruſcey, veceſe te biyteediaallit mallecuom, ꝑse mbate arreſȣe atij endeſcemegniegniene, mevepera emete baame, ſe ay mirefilli muneξξuhete ſe aſcte giξξehere, ſctie kechi edaſce kechij nyereɛet, ea nemicu itineɛot, ey giξξe pachievet, ey michieſijvet, eketa mbekete arreſȣe giξξehere yane nde mcat murtaar, eyaſcte hirizetineɛot, easpak ſduhene mechiene zgiξune, paamos vote ꝑserij, atȣ kerreene eſctijne kech, etueξξane tevertetene tankξξegniene ꝑserij michieſijne ndrata chievduorre. Amos kiſcgnie giaa cafsce folekech, emurmeruõ cundra Papeſe oogardinayet, oocundra upeſckepit, oochiſcdo aſctu tyeter prelati, oo cundra Priftenet efratenet, eſcerbetorevet ſcinteſe kiſce, ꝑsegiξξe cuſcflet emurmeron cundra ndeerſe tȣne, caafole emurmeruom, cundra tineɛot mbechiellt, egiξξeſcintenet eengij vetij, tuepaſune ξξane veteſcinteya goya e Chriſctit ſe: Vbi ego ſum ibi, & miniſter meus erit, ſicuurξξuoſe atȣ keyamune, atȣ ende ſcerbetorijm te yeete, egiξξe ndeer ooξuune chi atȣne tebani, muomakini baã. Nze nkξξȣemize ndeerſe enze ɛanit mire. L Igia ξξoteſe, tenkξξȣemitee, ndeerſe eteɛanitmire, proprie mbatoviſe duhete mechiene baam keaſcte zenuom, edametuom, ſciochi efchignia ſicuurξξuoſe, nda caa cmuom, eξuunuom, mefyalletegoyeſe fachieſcecullit tueyu cpifune chiſc mos aſcte, fachie ſcecullit aſctu ende duhete meya<noinclude></noinclude> b6bpdr2eu9jkgbxzatfh3aiqm6icv05 1362144 1362143 2026-09-02T15:44:54Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||107}}</noinclude>ra teke chia meubaam, eketa mbekete arreſȣe ſmune chiuhene ndruſcey, veceſe te biyteediaallit mallecuom, ꝑse mbate arreſȣe atij endeſcemegniegniene, mevepera emete baame, ſe ay mirefilli muneξξuhete ſe aſcte giξξehere, ſctie kechi edaſce kechij nyereɛet, ea nemicu itineɛot, ey giξξe pachievet, ey michieſijvet, eketa mbekete arreſȣe giξξehere yane nde mcat murtaar, eyaſcte hirizetineɛot, easpak ſduhene mechiene zgiξune, paamos vote ꝑserij, atȣ kerreene eſctijne kech, etueξξane tevertetene tankξξegniene ꝑserij michieſijne ndrata chievduorre. Amos kiſcgnie giaa cafsce folekech, emurmeruõ cundra Papeſe oogardinayet, oocundra upeſckepit, oochiſcdo aſctu tyeter prelati, oo cundra Priftenet efratenet, eſcerbetorevet ſcinteſe kiſce, ꝑsegiξξe cuſcflet emurmeron cundra ndeerſe tȣne, caafole emurmeruom, cundra tineɛot mbechiellt, egiξξeſcintenet eengij vetij, tuepaſune ξξane veteſcinteya goya e Chriſctit ſe: Vbi ego ſum ibi, & miniſter meus erit, ſicuurξξuoſe atȣ keyamune, atȣ ende ſcerbetorijm te yeete, egiξξe ndeer ooξuune chi atȣne tebani, muomakini baã. {{c|Nze nkξξȣemize ndeerſe enze ɛanit mire.}} LIgia ξξoteſe, tenkξξȣemitee, ndeerſe eteɛanitmire, proprie mbatoviſe duhete mechiene baam keaſcte zenuom, edametuom, ſciochi efchignia ſicuurξξuoſe, nda caa cmuom, eξuunuom, mefyalletegoyeſe fachieſcecullit tueyu cpifune chiſc mos aſcte, fachie ſcecullit aſctu ende duhete<noinclude> {{rh|||meya}}</noinclude> a05hkj367oaxgr6n4opc8x91l631vou 1362148 1362144 2026-09-02T15:52:35Z Catonif 622571 1362148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||107}}</noinclude>ra teke chia meubaam, eketa mbekete arreſȣe ſmune chiuhene ndruſcey, veceſe te biyteediaallit mallecuom, ꝑse mbate arreſȣe atij endeſcemegniegniene, mevepera emete baame, ſe ay mirefilli muneξξuhete ſe aſcte giξξehere, ſctie kechi edaſce kechij nyereɛet, ea nemicu itineɛot, ey giξξe pachievet, ey michieſijvet, eketa mbekete arreſȣe giξξehere yane nde mcat murtaar, eyaſcte hirizetineɛot, easpak ſduhene mechiene zgiξune, paamos vote ꝑserij, atȣ kerreene eſctijne kech, etueξξane tevertetene tankξξegniene ꝑserij michieſijne ndrata chievduorre. Amos kiſcgnie giaa cafsce folekech, emurmeruõ cundra Papeſe oogardinayet, oocundra upeſckepit, oochiſcdo aſctu tyeter prelati, oo cundra Priftenet efratenet, eſcerbetorevet ſcinteſe kiſce, ꝑsegiξξe cuſcflet emurmeron cundra ndeerſe tȣne, caafole emurmeruom, cundra tineɛot mbechiellt, egiξξeſcintenet eengij vetij, tuepaſune ξξane veteſcinteya goya e Chriſctit ſe: <i>Vbi ego ſum ibi, & miniſter meus erit,</i> ſicuurξξuoſe atȣ keyamune, atȣ ende ſcerbetorijm te yeete, egiξξe ndeer ooξuune chi atȣne tebani, muomakini baã. {{c|Nze nkξξȣemize ndeerſe enze ɛanit mire.}} LIgia ξξoteſe, tenkξξȣemitee, ndeerſe eteɛanitmire, proprie mbatoviſe duhete mechiene baam keaſcte zenuom, edametuom, ſciochi efchignia ſicuurξξuoſe, nda caa cmuom, eξuunuom, mefyalletegoyeſe fachieſcecullit tueyu cpifune chiſc mos aſcte, fachie ſcecullit aſctu ende duhete<noinclude> {{rh|||meya}}</noinclude> b7v0tew3hzif13lp5zllt2m59g0zwyw 104 457804 1362145 2026-09-02T15:46:28Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|WITH THE COMPLIMENTS<br>OF<br><big>JOSE P. SANTOS</big><br>GERONA, TARLAK}} {{ppoem|PAGHAHANDOG... :Sa parang tunay na magu<br> lang HEN ARTEMIO RICARTE<br> VIBORA, ang bayaning walang<br> kupas. :::::::Ang may-akda.}} {{left|Copyright, 1935<br>By<br>Dr. José P. Bantug}} {{c|2}}<noinclude></noinclude> eeyccyf7m10cyf190eqsxtwxfo2dcx7 104 457805 1362146 2026-09-02T15:50:34Z Catonif 622571 108 meya nkξξȣem, nd... 1362146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>108 meya nkξξȣem, nderre eɛaaneemire, endechie cund mbegȣȣch, atȣ tevee teya nkξξegnie, endechietineɛ, tineɛ ꝑserij meya nkξξȣem, tue ξξane ksctu, ſe: uni paafati nieerij iꝑmcatenuom taſcti tuechiene fort peenduom, ſefeyeva cundra tineɛot, eſedereyteſetij, ecundra tketijllt nieerij, paa ndoognie tedereyte arreſȣe, tuefolle, teketiate, eteketiate fyale, tuemoſchiene as ndoognia evertete nzoſc, veceſe mengerξuɛi dyaalli evullendetia ekechie imeya, eyξξaſce ꝑteketijt, eteketijt menij cki pace cundratij, maatepere veceſe, ꝑte paa dijytunitem, praaſctu taſcti, tue chiene fort peenduõ, ſefeyeva, camarξune meξξane, mirefilli tevertetene ete dereytenee tineɛot, ſeay atȣ ndratocafscie, fayetuor edetuor ſaſcte, veceſe aſctefayte tem, chi dola cundre ſedereyteſe, efolacundretij, praaſctu taſcti poibie ndξee mcatit eſekechieſe ſime, emetemaξte prugniete epreynzi epreiſineɛot, egiξξeɛoteniezuoy, lȣpegn hijr emeſcerier, ebagn peendeſene chi temeyeete urξenuom: ani ndeevone mbaſſiti paguognie damteebaam, etevdierretee puneſe, tepaytognie, ete puξξete meta, ani tevee meteneɛotne, ꝑse paamoſe baam kſctu, mbatehere cuur elȣpegniene, aſcuurraay ndrȣſcey nde hijrte tinesɛot, ſmune hijgniene. Amos kiſcgnie deſceruom Mortnee cuuynaay, chitiſc ꝑ ndoognie dobij tande, oodeſceruom ateſemuheey chiſcdo lengimize kech, ootivincund ndoognie emaξe nevoye, eekechie, mbekrȣe chita ſcifgnte giξξehere tukech ꝑseξξoteſe cuſcketo cafſce, icuyton meefsc, eedeſceron megiξξeɛemere, cundra<noinclude></noinclude> 4cvjes7riijvq6b8lxyaeof44y7g90e 1362147 1362146 2026-09-02T15:52:02Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|108}}</noinclude>meya nkξξȣem, nderre eɛaaneemire, endechie cund mbegȣȣch, atȣ tevee teya nkξξegnie, endechietineɛ, tineɛ ꝑserij meya nkξξȣem, tue ξξane ksctu, ſe: uni paafati nieerij iꝑmcatenuom taſcti tuechiene fort peenduom, ſefeyeva cundra tineɛot, eſedereyteſetij, ecundra tketijllt nieerij, paa ndoognie tedereyte arreſȣe, tuefolle, teketiate, eteketiate fyale, tuemoſchiene as ndoognia evertete nzoſc, veceſe mengerξuɛi dyaalli evullendetia ekechie imeya, eyξξaſce ꝑteketijt, eteketijt menij cki pace cundratij, maatepere veceſe, ꝑte paa dijytunitem, praaſctu taſcti, tue chiene fort peenduõ, ſefeyeva, camarξune meξξane, mirefilli tevertetene ete dereytenee tineɛot, ſeay atȣ ndratocafscie, fayetuor edetuor ſaſcte, veceſe aſctefayte tem, chi dola cundre ſedereyteſe, efolacundretij, praaſctu taſcti poibie ndξee mcatit eſekechieſe ſime, emetemaξte prugniete epreynzi epreiſineɛot, egiξξeɛoteniezuoy, lȣpegn hijr emeſcerier, ebagn peendeſene chi temeyeete urξenuom: ani ndeevone mbaſſiti paguognie damteebaam, etevdierretee puneſe, tepaytognie, ete puξξete meta, ani tevee meteneɛotne, ꝑse paamoſe baam kſctu, mbatehere cuur elȣpegniene, aſcuurraay ndrȣſcey nde hijrte tinesɛot, ſmune hijgniene. Amos kiſcgnie deſceruom Mortnee cuuynaay, chitiſc ꝑ ndoognie dobij tande, oodeſceruom ateſemuheey chiſcdo lengimize kech, ootivincund ndoognie emaξe nevoye, eekechie, mbekrȣe chita ſcifgnte giξξehere tukech ꝑseξξoteſe cuſcketo cafſce, icuyton meefsc, eedeſceron megiξξeɛemere,<noinclude> {{rh|||cundra}}</noinclude> jcdd4y0rz4zqyyiwk3wust7jaodkwzw 104 457806 1362150 2026-09-02T15:53:56Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-smaller|''SUPPLEMENT—PHILIPFINES FREE PRESS—Juty 20, 1929.''}} }} {{rule}} {{c|(Insert Image of Emilio Jacinto)}} {{rule}} {{c|{{x-smaller|''EMILIO JACINTO--THE BRAINS OF THE PHILIPPINE REVOLUTION''}}<br>{{xx-smaller|''Drawn expressly for the FREE PRESS by the famout Filipino sculptor and artist, GE. Tolentino''}} }} {{rule}} {{c|{{x-larger|<u>'''EMILIO JACINTO'''</u>}} }} {{c|''Ang “Mata ng Katipunan at Kaluluwa ng Himagsikan,” sangyon kay Andres Bonifacio''}} {{rule}}<noinclude></noinclude> f9trdt7gkk7t4g4w2gnqg8av4cwhyar 104 457807 1362151 2026-09-02T15:58:27Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert Image)}} ''Katibayan ng pagkakahirang kay Emilio Jacinto na maging Punong Hukbo su Hilaga ng Maynila at may lagda ni Andres Bonifacio.'' {{rule}} {{c|4}}<noinclude></noinclude> hf9lbbbkctk6t2u8mwxghdlljmj44rq 1362153 1362151 2026-09-02T15:58:58Z Tertio3 996849 1362153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|(Insert Image)}} ''Katibayan ng pagkakahirang kay Emilio Jacinto na maging Punong Hukbo su Hilaga ng Maynila at may lagda ni Andres Bonifacio.'' {{rule}} {{c|4}}<noinclude></noinclude> 2ou43y8ef94ogzqum0sxvyq67lk14fh 104 457808 1362152 2026-09-02T15:58:37Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-8-}}</noinclude>-Sino ka man pò, maawàing kapatid na nag-aalagà sa akin, kayo'y pinasásalamatan ko, at ipinamamanhik sa inyó na huwag mo na pông lubhang pagsikapang ako'y agawin sa mga kuko ng kamatayan, pagka't batid kong di akó mabubú. hay dahil sa aking mga súgat, at lalong-lalo pa dahil sa kai- nitan ng lupaing ito. Nguni't nápakatamis sa akin ang ma- matay sa paglilingkod sa kapús-palad nating Bayan. Akó na kaylan ma'y di nakababatid kun paano ang pag- iyák ay kusang tumulò ang luhà ko't niyakap ang bayaning ha- los ay naghihingalô at aní ko: -Huwag ka pông mangamba matapang na pinuno pag.. ka't nagsisimula na kayo sa isang panggaling. -Mangambá ang sinabi ninyó-ang sagót ni Pusò-Di ko nakikilala ang pangamba ni ang takot nguni, kun inyong mababatid giliw na kaibigan ang lihim ng luntáy luntáy kong puso, marahil kayó rin ang tutúlong dalá ng inyong pagka- habág, upang madaliin ang pagkamatay ko. At ng masabi ang ganito'y itinuro ang kanyang singsing sa daliri at bago nagpatuloy: -Kaibiga't kapatid; ipinamamanhik ko sa inyong mang- yaring pag-ingatan ang singsing na itó pagkamatay ko,. ng di maalis sa aking bangkay at málibing na kasama ko. ¡Ay ka- toto! Kun inyong malalaman ang pinanggalingan ng singsing na itó... Hindi, itinuloy ng pinunò ang pagsasalita pagka't di na- pigilan ang kanyang luha sa pagkaalala ng mga kapaitang kan- yáng linálasáp. Inalagata kong siya'y kusang libangin at pa- siglahin ang loob bago nagkunwà akong tumatawa: -Ha, ha, ha! Tila ba di kayó-ani ko-sanay sa mga pakikitunggali, palibhasà lubhà na kayóng nalulunos dahil lamang sa isang babai. Aking ipinaaalala sa inyó. mahal na pinuno, na sa gitna ng malaking sakuna ng ating bayan ay di dapat isagunità ang bagay na kasalawahang loob ng mga babai kahit sila'y sakdal ng gándá. -Mapalad ka pó,, katoto, na sa masid ay di pa naka lalasáp ng libong kapaitan at mga lasong natatago sa pusò ng isang babai. -¡Oh, ginoó! Sa kanila'y mayroong masama at may mabuti rin namán. At ang tuntunin ko'y nauuwi sa: Ma- daling pag-ilag sa mga may taglay na kapintasan at manatili akó sa mga mairugin at di salawahan. -Ano ang sabi ninyo? Sa lagay mayroon kayang isang babai man lamang na di balibát ang ulo at di sala-. wahan?<noinclude></noinclude> mdl91lw6n8t4xo1gawrnmtjwgppvl01 104 457809 1362154 2026-09-02T15:59:25Z Catonif 622571 109 cundra ſciochit ... 1362154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>109 cundra ſciochit efchignieſe, giξξehere mbate arreſȣe yet ndemcat murtaar, ꝑse reſa etedaſciunitee kech aſcuurraay nieerijne mbete mire ſctijm ſecane as cane meeſctijm. Amos kiſcgnie vdierre ndeerree, ndoognijburi, oogroie tue iſciaam etue ξξaneſe, gnie cuſaar, gnie curvaar, gnie curve, gnie hiekes etradituor, eaſctu endemeſaa ξuunij tetyera, poſicundreſe diſa tepaafat, ecane mpſuomgoyene tuemos vuum roeſechiſc flaſene, oochiſc ξξone cundra ſciochit, efchignieſevet, paandognie tedegnie, etedereyte arreſȣe meſaa fyale tekechia ete mprehuna eɛaane maakechſe Giarpenij ifarmacuom, miretue dijytune, ſe giξξehere chi keto cafsce banene mete mire ɛemere evulendet, epaandoogniete ξimtune giξξehere biene ndemcat murtaar, veceſe achie ndiſcpetoy goya paahijr, endeevone mbatecias, upeenduo, ſefoli ncot epaa uξe: Eaſctu ende mbatehere cuur paandognie teξimtune flitene dofyaleforte ncota etembraɛeta, chi dukene ſeyane cundra ndeerſe tineɛot etdaſciunit plote ſicuur ξξuoſe, vyeti zekech techiofte, oo tarξscine paſcketeeɛeɛa, oo teξaſcte ɛotȣȣne Mortnee kechie ete ſcemptuome, ndo ſcomedyaallit, oombatehere cuur cuſc demenen, goye plot, epaandognie teξimtune, yoveceſe ſciochi ſciochne, egiξξe cafscetee tyera mbekete yete, paaſctu ende ſcpijrtine, chi aſcte proprie pyeſa etineɛot, ꝑmbijtezijt achie tedaſciune chi caa ſaa ξξoteſe mechiene aſctu ndoognie nevoye, as ſod skiſc me, meenguom, ꝑserij meſdripune nchielſcit, veceſe ꝑgnietevete¬ mine,<noinclude></noinclude> q4ba6o6vkzcxkyw3inbhnnazoek8bmr 1362155 1362154 2026-09-02T16:01:22Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||109}}</noinclude>cundra ſciochit efchignieſe, giξξehere mbate arreſȣe yet ndemcat murtaar, ꝑse reſa etedaſciunitee kech aſcuurraay nieerijne mbete mire ſctijm ſecane as cane meeſctijm. Amos kiſcgnie vdierre ndeerree, ndoognijburi, oogroie tue iſciaam etue ξξaneſe, gnie cuſaar, gnie curvaar, gnie curve, gnie hiekes etradituor, eaſctu endemeſaa ξuunij tetyera, poſicundreſe diſa tepaafat, ecane mpſuomgoyene tuemos vuum roeſechiſc flaſene, oochiſc ξξone cundra ſciochit, efchignieſevet, paandognie tedegnie, etedereyte arreſȣe meſaa fyale tekechia ete mprehuna eɛaane maakechſe Giarpenij ifarmacuom, miretue dijytune, ſe giξξehere chi keto cafsce banene mete mire ɛemere evulendet, epaandoogniete ξimtune giξξehere biene ndemcat murtaar, veceſe achie ndiſcpetoy goya paahijr, endeevone mbatecias, upeenduo, ſefoli ncot epaa uξe: Eaſctu ende mbatehere cuur paandognie teξimtune flitene dofyaleforte ncota etembraɛeta, chi dukene ſeyane cundra ndeerſe tineɛot etdaſciunit plote ſicuur ξξuoſe, vyeti zekech techiofte, oo tarξscine paſcketeeɛeɛa, oo teξaſcte ɛotȣȣne Mortnee kechie ete ſcemptuome, ndo ſcomedyaallit, oombatehere cuur cuſc demenen, goye plot, epaandognie teξimtune, yoveceſe ſciochi ſciochne, egiξξe cafscetee tyera mbekete yete, paaſctu ende ſcpijrtine, chi aſcte proprie pyeſa etineɛot, ꝑmbijtezijt achie tedaſciune chi caa ſaa ξξoteſe mechiene aſctu ndoognie nevoye, as ſod skiſc me, meenguom, ꝑserij meſdripune nchielſcit, veceſe {{hws|ꝑgnietevete|ꝑgnietevetemine}}<noinclude> {{rh|||mine,}}</noinclude> qvczboht427q9ywi5ky4n9ag3t45tvg 104 457810 1362156 2026-09-02T16:01:25Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-9-}}</noinclude>-Mayroon po at di ang lahat ay pawàng kirí ó mang- lilipad... -¿Túnay kaya? Kun sa ganáng akin, lagi na akóng naging kapús-palad sa di pagkakatagpo ng isang babaing may ganap na pagkukurò at fibig ng tapát sa akin. Alam mo po ba kun bakit ang singsing na ito'y lubhâ kong minamahal? -Iluwag na ninyong ipabatid pagka't iya'y isusukal la- mang ng iyó pong kalooban. -Mabuti nga, katoto, na umagos ang aking luha at sa gayo'y maawasán ng bigá't yaring dibdib. Makinig ka pô at isisiwalat ko sa inyó ang lihim ng aking pusò. Sa kaunti kong kabatirán tungkol sa pagkasalawahan ng mga babai, lalo ang magagandang maraming nangingibig, ay di ko pinahahalagahang gasino mula pa sa aking pagkabata ang ganyáng ásal; at ang palakad kong ito'y naging makabuluhan sa akin, palibhasa, kun lumalayo ang isang lalaki ay sila ang nagsisilapit, at kun ang lalaki'y nagpapakita ng katamlayang loób at napagiingatang katabayin ang pag-iisip sa mga dahi- lanin ng pagibig, ay madaling makatagpo; nguni, kung ang lalaki'y maging mairugin ay agad kang hihiluhin ng inga babai at pahihirapang labis ng wala munti nang awà. -Gayón pala't batid mo po ang lahat ng iyán,' ¿bakit kayó napasilo? -Akin nangang sinabi, katoto, na kaylán ma'y di akó umibig sa kanila; nguni dala yata ng aking malungkot na ka- palaran, isang araw ay napaparito ako sa lalawigang ito ng KABULAKLAKÁN ó Bulakán sa mga kasitlàng di mátumpák bumigkas ng maayos---at sa isang maligayang halamanan ay nakita ko si Liwayway na sa kagandahan ay higit ng malakí sa balitang Helena, na dahil sa pagkatakas sa kanya sa Paris. ay siyang pinanggalingan ng kasindák-sindák na patayan ng mga panahon ng kabayanihan. Ang binibining ito'y tunay na tila isáng Dalagang Már- mol, di lamang sa pagkakahawig sa larawan ni l'enus na aking nákita sa Musco ng Louvre sa París, kundi pagka't tila dî na- kararamdam kun minsan. -Sinabi ko ná sa inyó, na ang kagandahan nila ay si- yáng nakapagbibigay ng kayabangan at kakirihán. Masisirà, sa wakas, ang inyong isip pag-isasaloob ang libolibo niláng. pang-aaglahi. Nguni, di ba dayà ikararagdag pa sa halaga ng kanilang mga kagandahang lantád, kun sila'y umibig ng matibay at huwag parang isang babaing nápalungi, na sa kanyang ma-<noinclude></noinclude> q00a1n89rw13ajje337fw35zokd6mfe 104 457811 1362157 2026-09-02T16:02:26Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>tinatawag ngayong “Emilie Jacinto Elementary School” at sa Gerona, Tarlak, ay may isang paaralang nagtataglay rin ng kaniyang pangalan. Ang kaniyang mga buto ay matagal nang kinuha sa Ma- hayhay at dinala sa Maynila at ngayo’y nalalagak sa sariling libingan ng samahan ng mga beterano sa Paang-bundok, matapos handugan ng isang maringal na lamayan sa Salong Marmol noong ika-18 ng Disyembre ng 1921. {{c|23}}<noinclude></noinclude> f3e56kq8b1zqzey2rpde6vcjrvavzre 1362158 1362157 2026-09-02T16:02:43Z Tertio3 996849 1362158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>tinatawag ngayong “Emilio Jacinto Elementary School” at sa Gerona, Tarlak, ay may isang paaralang nagtataglay rin ng kaniyang pangalan. Ang kaniyang mga buto ay matagal nang kinuha sa Ma- hayhay at dinala sa Maynila at ngayo’y nalalagak sa sariling libingan ng samahan ng mga beterano sa Paang-bundok, matapos handugan ng isang maringal na lamayan sa Salong Marmol noong ika-18 ng Disyembre ng 1921. {{c|23}}<noinclude></noinclude> 6o5mqhi5gkr0zt0oeajfagoxo8a7ocd 104 457812 1362159 2026-09-02T16:07:31Z Catonif 622571 110 mine, mee cꝑblee... 1362159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>110 mine, mee cꝑbleem ememoſelane tevdaarete, megiξξato mundime, e Mort chi ꝑɛuu te Premtenee maξe, mbedruute krȣchſe: ekeyo ksctu tuechiene, diſa tepaadijytune, etepaa ndoognie arreſȣe, aſpak keto cafsce, ndemend ſiſctiene, poyntruogniene ey mallecogniene, ſicuur tiſcne veperate, ekrautȣretee diaallit mallecuom, eyotetineɛot mbechiellt, ξane chi ndeꝑto teyete endemaatepere levduom eꝑlevduom enalzuom endeerune ſcinti emeniteetij ꝑgiξξe yetete yeteſe: Praaſctu keto cafsce bucur leti ſctiene ndemend giξξata ntruos emallecuos, efyalle kechij, chi ecane marre ſicuurndeɛacon, empſuom tefamacuomene giuhuneevet, yomelevduom emeniteetineɛot eteſcintenet, emefole prugniete emire giξξehere, ſidoligia, pome ntrnom, eme mallecuom, emefolekech, chiteyeete mbuſciune vullendetya ediaallit, teziate cafsce tue icuytuom iſcem Paalij beecuom bucur goye plot Corincianevet mbet euξξaſe, Maledici Regnum Dei non poſsidebunt, ſicuurξuoſe ntruoſite emallecuoſite Regienijnee chiellet as cuurraay ſcane mee paſune aſmeegeɛuom. Tepȣetunite ꝑteſet. A Mos kiſcgnie achij, ꝑteſe enzepaa cuideſi ſccuom elane cund ndoognie vepere temire paabaam, eachie maatepere anzoſc chiyee detuor, embaaytune, ſi cuurξξuoſe, uratete, elemoſcenate, terrefȣemite, ete cunguomite, ofitiene, e Meſcene ſcinte, epredikimne, eaſctu ende ſaate<noinclude></noinclude> qx22h3a2an4p7qzx2eyrhb2qu51z2di 1362161 1362159 2026-09-02T16:09:20Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|110}}</noinclude>{{hwe|mine|ꝑgnietevetemine}}, mee cꝑbleem ememoſelane tevdaarete, megiξξato mundime, e Mort chi ꝑɛuu te Premtenee maξe, mbedruute krȣchſe: ekeyo ksctu tuechiene, diſa tepaadijytune, etepaa ndoognie arreſȣe, aſpak keto cafsce, ndemend ſiſctiene, poyntruogniene ey mallecogniene, ſicuur tiſcne veperate, ekrautȣretee diaallit mallecuom, eyotetineɛot mbechiellt, ξane chi ndeꝑto teyete endemaatepere levduom eꝑlevduom enalzuom endeerune ſcinti emeniteetij ꝑgiξξe yetete yeteſe: Praaſctu keto cafsce bucur leti ſctiene ndemend giξξata ntruos emallecuos, efyalle kechij, chi ecane marre ſicuurndeɛacon, empſuom tefamacuomene giuhuneevet, yomelevduom emeniteetineɛot eteſcintenet, emefole prugniete emire giξξehere, ſidoligia, pome ntrnom, eme mallecuom, emefolekech, chiteyeete mbuſciune vullendetya ediaallit, teziate cafsce tue icuytuom iſcem Paalij beecuom bucur goye plot Corincianevet mbet euξξaſe, Maledici Regnum Dei non poſsidebunt, ſicuurξuoſe ntruoſite emallecuoſite Regienijnee chiellet as cuurraay ſcane mee paſune aſmeegeɛuom. {{c|Tepȣetunite ꝑteſet.}} AMos kiſcgnie achij, ꝑteſe enzepaa cuideſi ſccuom elane cund ndoognie vepere temire paabaam, eachie maatepere anzoſc chiyee detuor, embaaytune, ſi cuurξξuoſe, uratete, elemoſcenate, terrefȣemite, ete cunguomite, ofitiene, e Meſcene ſcinte, epredikimne, eaſctu ende<noinclude> {{rh|||ſaate}}</noinclude> g7xmpb61pe3rqh652sbvd5hzttmefu8 104 457813 1362160 2026-09-02T16:08:34Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-11-}}</noinclude> -Ang mga babaing parang mármol na may pusong ma- tigás at malamig na parang hiclo, ay di karapatdapat maka- balino sa ating pag-iisip, lalonglalò pa sa kalagayang paris. ng înyó. -Wala kayong pagtingin sa akin, katoto, kundi paki- kinggan ang ipagbibilin ko-aní Pusò na parang wala nang pananalig. At ng masabi ito'y naták ang luhà. Upang huwag ng lalong magdalamhati pa'y náyag na akong siya'y dinggin bakit talaga rin namang malabis ang hangád kong maunawà. ang mga lihim ng dakilang pusong iyon ng bayani. -Si Liwayway-aní Puso ay naninirahan sa Baliwag sa bayan ng mga nakawiwiling dalaga. Sa lalawigang ito'y wa là náng ibá pa na tangi sa pagkamaganda ng kanyang mga binibini kundi ang bayang iyon. -Alám ko ná. --At kun nakabibighani ang halos lahát ng babai sa. nasabing bayan, si Liwayway ko ang parang hari nila dahil sa walang kaparis na kagandahan. Ang kanyang mukha'y nagniningning na parang araw, at upang paputiin at pamurukin ang kanyang mga pisngi ay pinili ng Lumikha ang maba- bangóng kampupot at alejandría, pinaghalò at doon kinuha. ang kanyáng kúlay, kaya maputing parang azucena na na- sasapyawan ng pamumúrok ang balát na parang bulak sa lambót. Ang buhok ay kúlay ginto at tila sadyang kinulót. ng maselan na kamay ng mga diwatà. Mainam at kahilibili ang hubog ng ilong at pati mga tainga, sampû ng dalawáng. matáng nangungusap sa kapungayan; mga ngiping parang pi- nili, malinis at maputing parang gáring; babàng nakalulugód ang pagkahati, at ang kanyang makipot at mainam na bibig. ay tulad sa isang bulaklak na bagong bumubuká ó sa isang bátis ng matamis na biyayà pagka't makitid at namúmulá ang kanyang kabighabighaning labi't ngusò at ¡ay! kung mang. yayari sanang aking máhagkáng minsan, marahil ay márarag- dagán pa ang buhay ko! At sinabi ito ng may kasamang malalim na buntong hiningá.. -Totoo kaya-ang tanong ko sa kanyang tumatawa akó upang pasiglahin-na kayo'y gágaling sa isang matamis.. na halik ni Liwayway? -Walang pagsala, maniwalà kayó sa akin; nguni, ¡ka- awà-awàng puso ko! ¡walâ ná ang iyóng Liwayway at di ko alám kun saán naroón ngayón! -Ihimatón man lamang ninyo sa akin at pagsisikapan ko ang siya'y hanapin.<noinclude></noinclude> dg343w9pwgpmr1al0fi6czyyissog1u 104 457814 1362163 2026-09-02T16:16:43Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{x-larger|'''MGA AKDANG IPALILIMBAG'''}}<br>NI<br>''' ''<u>JOSE P. SANTOS</u>'' '''}} {{c|<big>'''ANG SIGALOT NI BONIFACIO AT NI AGUINALDO'''</big><br>May Paunang Salita ni<br> Hen. Artemia Ricarte Vibora<br>}} {{c|<big>'''SINO SI HEN. GREGORIO H. DEL PILAR?'''</big><br>May Paunang Salita ni<br>Hen. Emilio Aguinaldo at Fami<br>''(Muling lilimbagin sa kahilingan ng marami)''}} {{c|<big>'''BUHAY AT MGA SINULAT NI PLARIDEL'''</big><br>May Paunang Salita Ng<br>Kgg. Manuel L. Quezon<br>''(Muling lilimbagin sa kahilingan ng marami)''}} {{c|<big>'''POESIAS DE CECILIO APOSTOL'''</big><br>May Paunang Tula ni<br>Fernando Ma. Guerrero<br>Paunang Salita Ng<br> Kgg. Claro M. Recto}} {{rule}} {{c|95}}<noinclude></noinclude> eqd36ji7h76lszge6mfjmqsefb3by5c 104 457815 1362164 2026-09-02T16:17:23Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-12-}}</noinclude> -Huwag na kayong mapágod, pagka't di sásalang siya'y lubhang malayò ná, at isá pa, tiyak na magiging láson sa akin kun malaman ko pa ang kanyáng kinásapitan, -¿At bakit? -lyán ngâ ang lihim na kanino ma'y di ko masasabi at dadalhin ko ná sa húkay. Si Liwayway ay parang isang makisig at masayang kulasisi na nakawiwiling pakinggan pag masayang nagsasalita at di nagbubulian. Siya'y balità sa lu-gód at inam makipag-usap; nguni't mula ng ako'y kanyang mákilala'y naparam na bigla ang kanyang pagkamasaya; parang ibong nalaglág sa isáng sumpit at naging larawang mármol ng pumaták sa lupà. -At anó ang naging sanhi? -Ang langit lamang ang nakatatalós. Isang araw ay dumating kami sa nábangit nang bayan ni Liwayway. Doó'y tinipon ko sa, liwasáin ang pulutong ng aking kawal bago kami pasalabanán sa Marilaw, at aking pinangusapan upang sila'y pasiglahin at ipabatid tuloy ang lahat ng dapat gawin. Maraming tao ang nanoód at nakinig ng aking talumpati na wala sa ayos at sahól sa linálamán; nguni, marahil sa awà ng mga táo sa akin dahil sa akalang ako'y mamámatay na walang sala sa dadayuning labanán, ay kinalugdán din ako't ipinagdiwang kahit di karapatdapat. Nang ako'y manaog sa pinagtalunipatian ay namasdan ko. si Liwayway sa isang sulok. Sinasabi sa mga Banal na Kasulatan, na ang angel na nákita ni Magdalena at mga kasama sa libingan ni Jesús, ay nagniningning na parang araw. Gayón din si Liwayway, kumikinang sa kanyang kagandahan, katimpian at kahinhinán na parang bukáng liwayway ng isang araw na maligaya. Sa mga sandaling yaón ay gumiit sa aking puso ang isáng tanging damdamin na di ko malamang sabihin at kaylán man hanggá noón ay di ko pa napagkakabatirán. Ang kanyang pananamit ay karaniwan, nguni't malinis gaya ng laging isinosoót ng mga babaing bayan; at nabatid kong siya'y isang ulila na kinukupkóp lamang ng isang matandang dalaga. Ako'y nagkaroon ng magiliw na pagtingin sa kanya at aking linapita't siya'y binati. Magiliw naman siyang sumagót, at di nalalamang sa aking dibdib ay nagniningas ná ang isang damdaming marahil ay yaón ang tinatawag ninyong pag-ibig. Matapus ang sandali sa mga salitaan naming walang ka- buluhán ay sinabi ko sa kanyá:<noinclude></noinclude> m4f1unnd0uqztymbow0n3jnrg1vx516 104 457816 1362166 2026-09-02T16:21:57Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362212 1362166 2026-09-03T02:03:25Z ShmilyDigital 814199 /* Without text */ 1362212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="ShmilyDigital" /></noinclude><noinclude></noinclude> o41315dyq0d11uptyd6isu9ga3852hd 104 457817 1362168 2026-09-02T16:23:08Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{Xxx-larger|POESÍAS}} }} {{rule}}<noinclude></noinclude> hbr5vprsb2i9vcbjb8l032qy2uej1m9 104 457818 1362169 2026-09-02T16:23:25Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362213 1362169 2026-09-03T02:05:32Z ShmilyDigital 814199 /* Without text */ 1362213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="ShmilyDigital" /></noinclude><noinclude></noinclude> o41315dyq0d11uptyd6isu9ga3852hd 104 457819 1362170 2026-09-02T16:24:34Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362214 1362170 2026-09-03T02:05:54Z ShmilyDigital 814199 /* Without text */ 1362214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="ShmilyDigital" /></noinclude><noinclude></noinclude> o41315dyq0d11uptyd6isu9ga3852hd 104 457820 1362171 2026-09-02T16:25:28Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{Xxx-larger|GULE}} }} {{rule}}<noinclude></noinclude> dw86r2zacaoettcu5crifasb40ak7zh 104 457821 1362172 2026-09-02T16:25:42Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362215 1362172 2026-09-03T02:06:09Z ShmilyDigital 814199 /* Without text */ 1362215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="ShmilyDigital" /></noinclude><noinclude></noinclude> o41315dyq0d11uptyd6isu9ga3852hd 104 457822 1362173 2026-09-02T16:29:56Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 160 —}} {{ppoem|:Qñg quecang panga-dalaga quilub balé sampaga ca. qñg panga-indu mu, ica-ng mausta ea mang Reyna. :Manupata‘t quilub bale qñg caqucuan at marangle, ica ing queang carame ning apili mung cacasi.}} :Iti ing babayng filipina, at iti ya ing buri cung aquit macaganing azul qng azul ning bandera na, qñg azul ning banua na ning balayana, gig azul ning catimtimanan, at qñg azul ning pangalulu, sinta at lugud...<noinclude></noinclude> h06obabro622cv2mxmz5wsevh7235ht 1362174 1362173 2026-09-02T16:30:15Z Tertio3 996849 1362174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 160 —}} {{ppoem|:Qñg quecang panga-dalaga quilub balé sampaga ca. qñg panga-indu mu, ica-ng mausta ea mang Reyna. :Manupata‘t quilub bale qñg caqucuan at marangle, ica ing queang carame ning apili mung cacasi.}} :Iti ing babayng filipina, at iti ya ing buri cung aquit macaganing azul qng azul ning bandera na, qñg azul ning banua na ning balayana, gig azul ning catimtimanan, at qñg azul ning pangalulu, sinta at lugud...<noinclude></noinclude> 8i58d7yz7ggroea5vynobbwretc72ey 1362175 1362174 2026-09-02T16:30:46Z Tertio3 996849 1362175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{c|— 160 —}} {{ppoem|:Qñg quecang panga-dalaga quilub balé sampaga ca. qñg panga-indu mu, ica-ng mausta ea mang Reyna. :Manupata‘t quilub bale qñg caqucuan at marangle, ica ing queang carame ning apili mung cacasi.}} :Iti ing babayng filipina, at iti ya ing buri cung aquit macaganing azul qng azul ning bandera na, qñg azul ning banua na ning balayana, gig azul ning catimtimanan, at qñg azul ning pangalulu, sinta at lugud...<noinclude></noinclude> qym32sb50oi6xe35tdjwvuyjy6zerjq 1362248 1362175 2026-09-03T04:07:18Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Lidia]] [[Category:Kapampangan]]</noinclude>{{c|— 160 —}} {{ppoem|:Qñg quecang panga-dalaga quilub balé sampaga ca. qñg panga-indu mu, ica-ng mausta ea mang Reyna. :Manupata‘t quilub bale qñg caqucuan at marangle, ica ing queang carame ning apili mung cacasi.}} <br> Iti ing babayng filipina, at iti ya ing buri cung aquit macaganing azul qng azul ning bandera na, qñg azul ning banua na ning balayana, gig azul ning catimtimanan, at qñg azul ning pangalulu, sinta at lugud...<noinclude></noinclude> mkzl3a36ciu01a6czlgo2qbqla3irkf 104 457823 1362176 2026-09-02T16:33:48Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude>{{rule}} {{c|{{Xxx-larger|PAMIBULÉBÚLE}} }} {{rule}}<noinclude></noinclude> t5xnq1jgapriz2jh3kufvkgy3eir23c 1362247 1362176 2026-09-03T04:06:13Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Lidia]] [[Category:Kapampangan]]</noinclude> {{c|{{Xxx-larger|PAMIBULÉBÚLE}} }}<noinclude></noinclude> e7lbd5oibfsn9p3f8rl95vc71gaw3jw 104 457824 1362177 2026-09-02T16:34:03Z Tertio3 996849 /* Proofread */ 1362177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tertio3" /></noinclude><noinclude></noinclude> 1cgr3vwehql2x4ol7xyszfdcbu178lt 1362218 1362177 2026-09-03T02:20:22Z ShmilyDigital 814199 /* Without text */ 1362218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="ShmilyDigital" /></noinclude><noinclude></noinclude> o41315dyq0d11uptyd6isu9ga3852hd 104 457825 1362180 2026-09-02T17:22:07Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-13-}}</noinclude> -Liwayway, joh, himalang Liwayway sa kagandahan! Ako'y paroroón ná sa labanán at malapit ang di ná ninyó akó mákita. Ako'y paris din ninyó, ulila sa lahát. Kun ang aking hininga'y malagot sa párang ng pakikihamok, ay parang isáng munting ilaw lamang na pinatay ng hangin. Sa bagay na itó, maipagkakaloob kaya ninyó, diwatà ng habág, ang mahalaga mo pông paño upang ako'y may maidampi ó máitali sa aking magiging sugat? -Opò. ginoó-ang magiliw na sagót ni Liwayway at ibinigay sa akin yaóng napakamahalagang paño na nakapu- lupot sa kanyang leeg na parang linalik. Hinagkán ko ang mabangóng paño at agád kong itinagò sa bulsá sa aking dibdib. Napipi ang aking lugód at nasàng pagganting loob sa kagandahang puso ni Liwayway; nguni't kulang pa rin ang katuwàa't ikasisiyá kong loob, pagka't bagamán ibinigay ná sa akin ang kanyang paño, ay ipinalalagay kong parang limós lamang sa kaninomang tagatanggol ng tinubuan; datapwa't sa kabilang dako, nahihiya naman akong magparamdám agad sa kanya sa lubós na kadalián ng umúunlád kong pag-ibig, at sukat ang sinabi ko sa kanyáng: -Maraming salamat, mahabaging Liwayway; at gantihin nawa ng Lumikha ang puso mo pông ginto. Lahát ng aking mga kawal ay may taglay na kalmen ó anting-anting upang máligtas silá sa punlo, nguni, ulóg lamang ang iyó pông lingkód na walà anománg agimat; at dahil dito, kun parang limós na ibigay ninyo sa akin ang isang buhok mo pô na labis kong pinahahalagahan, ay ikalulugód ko at siyang makapagbibigay sa akin ng tápang at kahihiyán sa di pag-úrong, pagkami'y binabakang mahigpit ng mayayaman at na lalakás nating kaaway. Nang marinig itó ni Liwayway, minasdán akó, namulá ng bahagya at di akó sinagót agád; nguni ng makalipas ang sandali ay lumagot ng isá sa kanyáng mainam na buhok at ibinigay sa akin ng malwag sa kalooban. -Ayto po-anyá-Lahat ng maitutulong ko sa ating mga bayani, agad maaasahan sa akin. Hinagkán ko ang buhok na aking kaaliwan at saka ko binalot sa panong itinatago sa bulsáng na sa tapát ng dibdib. Ibig ko pa ring magsalità at buksán ná sanang minsán ang aking pusò sa linalangit kong dalaga; nguni, akó, na kaylán ma'y di nakakilala ng takot ay naging umid, dalá ng pangingilag na baka sabihin niyang ako'y isang mapangahás. Sumakay ná ako sa aking kabayo at ipinag-utos kong<noinclude></noinclude> b4wzmth4nsy0nnngtxl2ato7ds5kc1f 104 457826 1362181 2026-09-02T17:25:29Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-15-}}</noinclude> Sa gayo'y naisip naman ni Aguinaldong dukutin ang mga pulutong na nagtatanod sa mga himpilan ng tren sa Bigaá, Bukawe at Mariláw; at isáng gabi ay pinalakad ang mga kawal na lúlusob at pati siya'y dumaló búhat sa San Rafael, upang pamahalaan ang pagsalakay. Ang paraan ni Aguinaldo'y pinalad. Sa lubós na pag- kabigla ng mga americano dahil sa dî nilá inaasahang kapangahasan ng mga tagalog, agád siláng nagsitakbó't nagtipon sa Guiguinto at ang iba'y sa dákong Maynilà, datapwa't sa pag-urong ay marami ang napatay ng mga tagalog; at sana'y mádadakip na lahát kun nátanggap lamang ni General Luna ang pautos ni Aguinaldo at nakadaló siyá ng kasalsalan ng labanán. Gayón man nakúha rin namin ang lahat-lahát na lamán ng tatlong Himpilang nasabi. Alám na ninyong mga tagarito na akó ang lalong ipi- nagdiwang sa gayong pagtatagumpay namin, pagka't kindî lamang dahil sa akó ang siyang namayaning agád dumaluhong at nakalupig sa mga kaaway, kundi pagka't dahil din naman sa aking mabisang pagdaló ay nagtagumpay rin ang mga pulutong na pinalúsob sa iba't ibang poók. Nguni't sa labanáng ito'y muli akong nasugatan ng malubha, kaya ginawa akóng Coronel ni Aguinaldo at ipinadalá akó sa bayang Baliwag upang ipagamót, palibhasa'y para akong patay ng damputin sa párang ng labanán. Nang magsimula akó sa paggaling at idilat ang aking mga matá, akalà ko ba'y nahihibáng akó, nangangarap ó nápaakyát sa langit, pagka't námasdáng hindi ibá ang nag-aalagà sa akin kundi ang kawiliwiling dalaga na nagpaalab sa payapà kong puso ng isang parang Volcáng pag-ibig. Kusà akong napasigaw agád at buntóng hiningá kong sinabi ang: Liwayway! ¡Liwayway! ¿Ikaw nga po ba ang mata- mis kong Liwayway? -Opo ang sagot ng Dalagang Marwol-nguni't huwag kayong magsalitâ, pagka't ibinabawal ng manggagamot. -Bayàan ná ninyó, at kahit mamatay man ako ngayo'y mámatamisin ko rín, pagka't sa piling mo pô pápanaw ang buhay kong walang kabululián. -Huwág pô-aní Liwayway-Ikáw pô'y lubhang bata pa at gayón ma'y Coronel ná at marami ng kapuriháng tinamó sa pagtatagumpay. Aalagaan naming mabuti ang mahalagá ninyong buhay na lubhang kailangan pa ng ating kaawa- awang Bayan.<noinclude></noinclude> pccscf08fkroz5x5hqq8l9fmauidvok 104 457827 1362182 2026-09-02T17:32:05Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-16-}}</noinclude> -Nakawawala ng pag-asa ko, Liwayway, ang marinig sa inyo na ako'y iyó po lamang inaalagaan at ginagamót upang maipagtanggol ko ang ating tinubùan. Nais ko ang maglingkód sa kagalang-galang nating Inang bayan, nguni. hangád kong mabuhay namán upang ikaw po, aking kayamanan ay siyang magpalasáp sa akin ng mga katamisan ng pag-ibig. -Maghunos dili ka pô, ginoóng Coroid-ang sagot niyá sa aking may kalamigán ng isang marmol-tila yatà pangit na ikáw pông hindi napasukò ng malalakás na americano, ngayo'y magiging bihag lamang ng isang dukhang babai, ngayón pa namán sa mga dakilang sandali na lubhang kinakailangan ng ating Bayan ang iyó pong talino at lakás. -Di ko kailangang turúan mo po akó ng tungkol sa pag-ibig sa lupàng tinnbùan; nguni't ikaw po at ang inyong kataka-takáng kagandahan ay bahagi rin naman ng Bayang iyan. Ang kátamis-tamisang pag-ibig ninyóng mga dalagang kababayan, ay siyáng tanging napakamahalagang ganting pala na inaantay naming kamtán sa likod ng lubhang pagsisikap sa pagtatanggol ng ating bayan, kahit puhunanin ang aming buhay." Hindi tumugon ang Dalagang Mármol; kumuha ng isang mangkók na sabaw at ipinainóm sa akin na para bagang di niyá nápansin ang mga sinabi ko. Sa gayo'y aking binalikan ang paglúhog at ani ko: -Aking nakikita Liwayway, na walang pakiramdám, na kú- lang akong lubús sa mga karapatán upang ihandog sa inyó ang marálita kong puso. Gayón man, marapatin ninyong sagutin lamang ang aking itinátanóng upang maawasán ang aking dibdib sa isang pag-aalinlangang totoong napakabigát. At ano po iyón-ani Liwayway. -Ipagtapát mo po lamang sa akin kun mayroon nang lala- king lalong mapalad na siyang nag-iingat sa susi ng dakila ninyong puso, -Walâ po. Kaylán ma'y di ko pa ginagawa ang umibig dahil sa aking lubhang kabataan. At inaakalà ko na kaylánma'y di ko ná marárating ang umibig, palibhasa'y walang tumataláb sa aking damdamin sa mga pagsintáng isinusuyo ng mga binatà. Ganyán di po ang akala ko bago kayó nákilala; masangha- yang bulaklak ng luwalhating Bulakán, nguni't ngayong nasumpungán ko ang labis na hinahanap ó kaya'y ang isang pusong malinis na wala pang iniibig, jay Liwayway! tugunin mo po akó, alang-alang sa Lunukhá, at kun hindi ay huwag na ninyo akong alagaan pa ni gamutín, palibhasà nais ko pa ang mamatay kaysa mabúhay ng walang inaasahan..<noinclude></noinclude> 549slgwhcaecmgkf80hwpe6lloaahna 104 457828 1362183 2026-09-02T17:37:06Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-17-}}</noinclude> Hindi rin sumagot ang Dalagang Mármol ni nabago ang kanyang mukhâ: túlad na mistula sa mármol ó lielo; nguni't marubdób ang pag-aalagà niyá sa akin, at umaga't hapon ay hináhandugán akó ng magaganda't sariwàng bulaklak na pitás sa kanyáng marilág na halamanan. Ganyang talaga ang lahat ng dalagang tagalog na natatangi sa kanilang likás na kahinhinan at samantalang mahihirap mapasógót ay lalo namang nagliliyáb ang ating pag-ibig sa kanila. Nguni, jay! Ang hielo'y unti-unting natutunaw na at ang larawang mármol, parang hiwagà'y nagkakaroon ng buhay at kasiglahan at nagiging mairuging kasintahan ng di niyá námamatyagán man lamang. Kaylán ma'y hindi ipinagtapát sa akin na iniibig niya akó; nguni't isang araw na ako'y dinalaw ng mga pinuno ng aming hukbó, silásila'y nagpapainaman ng pag-garà kay Liwayway, at siya, malayong lisanin ang gayón ay masayang nakikipag-usap sa kanilá. Ang ganito'y sumúgat sa lalong kalaliman ng aking pusò, palibhasa kaylan ma'y di siya nagpamalas 'sa akin ng gayóng pagkatuwa. Nguni, di ako nagpahalata at gayón pa man, sa masid ay parang ikinalilibang ko rin ang katuwaan nila. Nang makaalis ang mga panauhin, lumapit sa akin si Li- wayway upang ako'y gamutin, nguni sinabi ko sa kanya ng mabuti ang aking mukha at sa lubós na paggalang, na magágamót ko nang magisá ang aking mga súgat, pagka't ako'y malakás ná. Siya'y nagpumilit; nguni't di ko pinayagan. -¿Sumukal ba ang inyong loob sa akin?-ang tanong niya na aking sinagot naman ng: Wala akong kapangyarihang magalit sa inyó, Liwayway; ngunit nakasugat ng malubha sa akin ang kasayahang isinalubong ninyo sa mga binatang pinuno, pagka't sa akin, kaylánma'y di mo po naipakita ang mahal ninyong pagtawa. -¡Nakú! at dahil lámang diyán? -Lámang ang sabi ninyo? Dapat mo pông mabatid, Li- wayway, na túnay akong nasaktan; at saksi ko ang Diós: ibig ko pang mamatay ngayon din ang náisigaw ko ng di na naaring ipagkunwari pang itago ang aking diuaramdám. -At kun ako na lamang ba ang inyong patayin, yamang akó ang tanging nagkasala?-ang mairog niyang tugon sa akin. -At sino akong papatay kun ganitong walang-wala akong kapangyarihan sa inyo? -¡Ah totoo nga palá! Upang magkaroon ng kapanyari. hang iyan ay tanggapin ninyo ngayon ang marálitang singsing<noinclude></noinclude> r30045sfbn2oi1abdlicplc79o19fc0 104 457829 1362184 2026-09-02T17:43:48Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-18-}}</noinclude> na itó: Siya ang inyong kagatin at sa kanya ibuntó ang inyong malabis na galit ang sinabi niyá at saka nagtawá. Agád akong nakaramdam ng isang katuwaang hindi masá yod. Nätulad akó sa isáng binging nagkaroon ng pakinig ó sa bulag na biglang pinagsaulan ng panigin, Hinabol ko upang hagkan ang Dalagang Mármo! na karaka'y naging palabiró at kawiliwiling diwatà. Ngunit di ko na siya inabot at walang naiwan sa akin kundi ang kanyang sinsing, Nang makalipas ang may isang oras ay dinalhan akó ni Liwayway ng pagkain. Nguni, wala na sa kanyang maalindog na mukha, ni bakás man lamang ng pagtawa kanina, at sinabi sa akin na parang galit: -Kaylan man, huwag ninyó akóng pangangahasang hag- kan, at kun hindi, tayo'y totohanang magkakagalit. Aking ipinangangako sa inyó at kayo'y pinahihintulutang ako'y patayin kun márapatang umibig sa ibá. At mula ngayo'y manahimik ka pô. ¡Ang katuwaan ko'y di maipagsaysay! Madaling sumulong ang aking paggaling, palibhasà, laging naalalang ako'y Coronel ná at maidaragdag pang ako'y mag-aasawa sa lalong magandang diwatà na nanggaling sa makapangyarihang kamay ng kabanal-banalang Lumikha ng Sangkatauhan. Datapuwa't matigas ng kaunti ang, úlo ni Liwayway. Ay. wan ko kun sapagka't hindi pa nararatihan sa mga layaw ng pagibig, kaya ang nangyayari'y madalás kaming magkaroon ng mga alitan; ngunit paglalong mahigpit ang aming pagkakaalit ay lalo rin namang humihigpit ang mga buhol na nakatatali sa aming pagsisintahan; at bukód sa rito, totoong napakatamis at di masayod na kaluguran ang umaapaw sa aming mga kalulwáng nagkakasintahan, pagkami'y kusang nagkakahingian ng tawad. Mangyari'y sa Paris akó lumaki at doón ko kinámihasnang makita ang malayang pagsisintahan na di ikinúkubli at lalo pa ang ikahiya, at siyang totoó, na ang mga pagsisintahan ay isang bagay na katutubo sa babait lalaki. kaya di ko makita ang matwid kun bakit ang gayo'y ating kahihiya. Doo'y di nga ikinahihiya ó itinatago ang pagmamahalan ng dalawang pusong nagsisintahan, at ang kadalasan, sa mga lansa nga'y makikita ninyong naghahalikan ang isang lalaki't isang babai, ng sino ma'y hindi nagtataká; pagkát doón, ang halik ay halos parang isáng pagkakamáy lámang ng dalawang magkatotong nagmamahalan. Nguni, dito sa boóng Kapilipinasan ay lubhang nakamámuhi ang ilang palakad sa mga bagay na itó, pagka't ibinabawal ng mga magulang sa mga anak nilang dalaga ang pakikipag-usap ng tungkol sa pag-ibig sa isang lalaking may nasang lumigaw.<noinclude></noinclude> njtvqss6ly303exp5s64sagn917crrm 104 457830 1362185 2026-09-02T17:48:57Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-19-}}</noinclude> At mayroon pang lubhang pangit na ináasal ang matatan- dâng babai, paris ng kun pinapagbabantay sa gitna ng isang dalaga't bagong taong nag-uusap ang isang batà, upang huwag silang makapagsalitaan ng tungkol sa pagsintá; gayóng isáng sulyap lamang ay madalás pang nagiging makabuluhan kaysá mahabang pagsasaysay ng pag-ibig. At anó ang malimit mápalâ sa ganito? Na, tinatamó ng matatandang babai sa kaniláng kahigpitan ang huwág ngâng makipag-usap ng sa pag-ibig ang anák na dalaga kun na sa haráp nilá; nguni, palibhasà ang mga bagay na ito'y hindi maaaring sansalain kahit anong gawin, kaya pumapayag tuloy ang dalaga na makipag-usap na mag-isá sa kanyang mangliligaw ng sa mga hating gabí, at sa dilim, bagay na siyang madalás ikápahamak ng kapús-palad na babai, at sino ma'y walang may kasalanan sa gayóng katiwalian kundi ang mga mali nating ugali sa bagay na itó. Isang araw na ako'y nakikipag-usap sa isang dalaga ng mga bagay na walang kabuluhan, anó ba't napagitná sa amin ang isang batang lalaki upang mapakinggan ang aming salitaan; sa gayo'y agád akóng umalis at sinabi ko sa matandang babaing may bahay na ako'y bábalik kun kaylan mawala ang mga ugaling nababagay lamang sa mga igurót at hindi sa mga táong mulát sa kabihasnán. Ang Dalagang Mármol, kailan ma'y hindi nánalís sa mga halamanan ng kanyang kawiliwiling bayan, kaya naman parang ibong gubat na mailap. Dapwat alalahanin ninyó, bayani-ang giit ko-na ang mga ibong gúbat ang siyang lalong masarap kanin. maringal masdan at siyang kahanapán ng mga tao dahil sa kailapán nilá; paris din nainán ng mga bungang kahoy na pag-masaráp ay mahirap kitain, at sino man ay ayaw kumain ng pagkaing lamás. -Siyang totoo ang sagot ni Pusò-nguni, ang ugali ni Liwayway at ugali ko ay magkaibá: kami'y nagkakasumang at kun minsa'y nagkakabanggang kusà. Gayón man, unti-unti kong nabinayod sa kalakihan ng aking pag-ibig. Siya'y hindi na ngayón yaóng Dalagang Mármol o isang halamang bundók na may lasang masakláp, kundi isang bulaklak na mainam at masamyó, ó isáng kalapating pinay na maamò na ulog sa tamís umibig. Nguni, joh sa aba ng aking sawing kapalaran! Ang ma- tandang babaing nag-áalagà sa kanya ay nag-isip sa akin ng masama; pará bagáng mangyayari na ang isang lalaking nini-big ng maálab at sa boóng pagtatapat ay makagagawa ng isáng gawing hindi marapat ó isáng kaliluhán sa kadakilaan<noinclude></noinclude> gippbemtvderwmoz9wgojqfhmh51yu0 104 457831 1362186 2026-09-02T17:53:15Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-20-}}</noinclude> ng kanyá pa namáng sinásambá ng taós sa kalooban, Ina- kalà marahil ng tampalasang matanda na ako'y kabilang ng mga ibáng táong kanyang nakilala na may ugaling magaspáng at walang dangál. At, ang ginawâ'y itinákas si Liwayway sa isang bayang di ko alám upang ipakasál sa ibá. Pinagpilitan kong siya'y hanapin, nguni't di ko natágpûán, at alinsunod sa nábalitàán kó'y malayò ná ang kinaroroonán at di sasalang ngayo'y kasál ná sa ibá, pagka't di maaaring madalá ng matanda si Liwayway ng di itó kasabwát sa pagtataksil sa kahabághabág kong pusò. Di rin namán akó makasunod sa kanyá sa totoong ma- layò, palibhasà'y di ko maiwan ang aking mga, kawai dahil sa kapansanang pakikilaban araw-araw sa kaaway na di kami iniiwan maging araw at gabí; at sa wakas, aytó ngà akó't na mámatay. Pinulasán ng luhang mapait ang bayani, at sa gayo'y ki- nusà kong libangin. At sa ibáng sandali, aní Puso sa akin: -Kun sa isang pagkakataón at mátagpuán ninyo si Li- wayway, ay sabihin lamang sa kanyá na kahit siya'y naglilo sa akin ay pinatátawad ko rin ng di nagbabago ang aking pag-ibig sa kanyá at ako'y pápanaw na binabanggit ang kanyáng matamis na pangalan. At kun inyong mahalatang nakagigising ó muling nabubuhay sa larawang mármol ang anománg magiliw na pagtingin sa akin, anyayahan mo pô at siya'y tulungang hukayin ang aking bangkay at hanapin ang singsing ko, upang maisaoli. Marahil kahit naging lupà ná ang aking kaaba- abang mga butó't lamán ay sisigaw pa rin akó at sasabihing: Liwayway, matamis kong Liwayway! ¡Alalahanin mo ang iyong isinumpâ sa akin, ng ipagkaloób mo ang iyong di malilimot na singsing, na, animo'y patayin kitá kun umibig sa ibá! Muling naták na namán ang masaklap na luhà ng kaha- bághabág na bayani na waring ibig nang panawan ng maha- lagáng buhay, nguni't sa bisà ng eter ay amin ding nahimas-masán pá. Ang singsing na sinasabi ay gintong linubid na wangis sa karaniwang gamitin ng mga dalagang Bulakán. Tiyak na si. nasabing natataliàn ng mga diwatàng Bulakán ang pusò ng kanilang mga kasintahan, ng sa kailán ma'y di na maaaring siràin, sa pamamagitan ng singsing na iyáng linubid na sadya ng tibay. Tungkol kay Liwayway, naunawà ko sa huli na ikinasál sa isang americano, alinsunod sa pahayag ng isáng táong na-<noinclude></noinclude> iy37k5kc02jrrcbkwzk75ea91d63bfv 104 457832 1362187 2026-09-02T17:59:16Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-22-}}</noinclude>Nguni't sa wakas ay tinamàan naman siyá at nátanawán kong nahulog na parang patay. Nang wala nang sumásagót sa putók ng mga americano ay dumaluhong na sila't tinalón ang bahay at doón nákita si Puso na walang malay-táo, nguni't huminhingá pa ng kaunti. Malaki ang pagkamangha at pagpuri ng mga americano sa kanyang katapangan, palibhasà, gayóng butó't balát na lamang ay lumaban pa sa lalong kabayanihan. Hinubarán si Pusò upang siyasatin ang kanyang mga sú gat at ng makitang siya'y Coronel ay sinikap na linanggás ng maingat ang bago at mga dáti niyáng súgat at saka ginamót. Sa liblib na aking kinatataguan ay nagdaán ang dalawang makabebe na kasama ng mga americano, at aking napaking. gán sa kanilá ang sumusunod na salitân. UNANG MAKABERE-Ito ang "nuno ng tápang. Sino ang mag-aakalàng, makamatay pa ng walong americano, ang Coronel na itong halos ay naghihingalo na lamang? IKALAWANG MAKABEBE: Sinasabi ng americanong mang- gagámot na kun sa mga súgat daw lamang uy maaari pa si- yang mabúhay, pagka't ang punlô'y hindi naman nakasirà ng mga sangkap na mahahalaga sa loob ng katawán; nguni, may kahirapan daw siyang iligtas dahil sa lubhang kakulangan ng dugo, kaya nawawala tuloy ang pag-asa dahil sa kahinaan ng katawan. Inakala kong nakaramdám mandin ang mga makabebe na may táo sa aking kinalalagyang liblib, kaya agad akóng tumalilís at nagtatakbó ng walang tigil, hanggan sa isáng nayong malapit sa Baluarte; at matápus ang walang lagót na takbó ay dumating ako sa Gapang kinabukasan, nguni't patay na hálos sa pagkagútom, sa pagkasindák at sa pagkapagod. Tumawag akó sa unang bahay na aking natagpuan at magiliw naman akong tinanggap ng málaman nila ang nangyari sa akin, na nakatakas lamang akó sa mga americano. Bahagya na akóng makapagsalitâ dala ng malaking panghihinà at ni ang pangalan ng bayani't matapang na Puso ay di ko ná nábanggit man lamang. Isáng matandang babai na nag-ngangalang Edeng na la- ging may púgong na paño sa úlo, paris ng ugaling kataglayan ng matatandang babai sa lupaing ito, ang siyang nangangasiwà sa aking pagkain at sa ilán pang mga kailangan; nguni't kun minsán, ako'y nayáyamót sa matandang ito dahil sa tuwináng káu-usisà sa akin ng tungkol sa mga balita ng labanán; at lahát halos ng mga pinunò ay itinátanóng sa akin kun saan dapat mákita. Akó namán na talagang mayayamutin ay agad<noinclude></noinclude> jbt4drzyhpaol4rqqr37squfgm443b3 104 457833 1362188 2026-09-02T18:02:19Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-23-}}</noinclude> sumásagót na wala akong nalalaman at lalò ko pang sinasadya, pagka't kun minsan ay hinihinalà kong baka isáng tiktik ng mga americano. Pagkatapus ng mga ilang tanong niyá sa akin, tuwi na'y nahuhulog sa pagsisiyasat ng kun saán pumuntá ang mga kawal ng balitang si Pusò. At sinasagót ko naman ng: "Aywán." Sa gayo'y tumutugón ang matandang Edeng na anyá'y: -Parang linamon ng lupà si Puso; marahil ay namatay ná, kaya wala nang mabalità sa kanya, pagka't noong siya'y buháy, araw-araw ay napag-uusapan ang mahigpit niyang panglulusob sa mga pulutong ng kaaway. -Aywan ko po, aywan ko-ang lagi kong sagót. At sa sarili ko'y nasasabing: -Datihan ang tiktík na itó. Marahil ay makaligtas sa pagkálibing ng buhay. Isang araw ay isinoót ko ang singsing ng aking katoto at bahagya pa lamang namasdán ni matandang Edeng ay hi- nawakang nangángatal ang aking kamay, tiningnang mabuti ang singsing at napaiyák. Ako'y nagtaká at aking tinanong: -Bakit pó? ¡Taksil na tao!-ang sagot na humahagulgól-Ikaw pó palá ang pumatay sa kulang palad kong si Puso at ngayo'y nagkukunwari pa kayong walang namamalayan sa kanyá. Sábi ko na nga ba't sa mulâ pa'y kumúkutób na sa aking loob na ang taong ito'y may kinalaman kay Puso ko. -Ikaw po ba'y anó ni Coronel Puso? Kayó. pô ba'y iná sakali?. -Opò. Kaya nga ipinamamanhik ko sa inyóng sabihin lamang agad sa akin ang nangyari sa hirang kong bunso. -Totoó't kinusà ko po ang pa-ewan sa inyo pagka't hi- nihinalà kong kayo'y isang tiktik ng mga americano; alám na ninyong kun minsan ay mga babai ang ginagamit nilá sa tungkuling itó, at si l'usò'y para kong kapatid, katunayan, ng kami'y maghiwalay at ng siya'y humándá sa pakikilaban ng wala anomang pag-asang mabuhay pa, ibinigay sa akin ang kanyang pinakamúmutyâng singsing upang isauli ko sa may ari. -Siyá pô ba'y buhay pa ó patáy ná? -Di ko po masabi, pagka't inampót na parang patay ng mga americano; nguni't ng matapus ay sinasabi nilang alin- sunod sa manggagámot, kun dahil daw lamang sa kanyang mga súgat ay maaari pang mabuhay, palibhasa't hindi sumira ng mga bahaging maselan sa loob ng katawán; nguni't na sa kahangganan daw ang kanyang panghihina. -At saán naroon ngayon?<noinclude></noinclude> h1h75272rvdilkao9cjrg43jb6n6xh9 104 457834 1362189 2026-09-02T18:08:55Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-25-}}</noinclude> aming maalagaan si Pusò doón din sa bahay-gamútang yaón; bagay na ipinayag namang malwág ng mga americano, at hanggan sa kami'y binigyan pa ng matutulugan at pagkain, ng maunawang kami'y nanggaling sa malayòng bayan. Si Puso'y hindi pa nakakakilala ng táo; nahihibáng at madalás mábanggit ang ngalan ni Liwaywáy ó ang ngalan ko; nguni't isang bagay na kaibá: kaylán ma'y hindi nábanggit ang sa kanyang iná. Ang malapot na sabaw ng mga americano at ang bisàng tambingan ng kanilang mga gamót; ay madaling tumaláb sa mga sangkap ng katawan ni Pusò; at di nagluwát ay pinag- saulan siya ng isip. Di siyá nágulat ng ako'y mákita pagka't akala niya marahil ay di kami nagkákabiwalay at hindi siyá bihag ng mga americano. Ang kanyang ina'y di napakikita at kun natutulog lamang si Coronel Pusò saká lumálapit upang huwag daw mabigla sa pagkatuwa. Nguni, isang gabi, ng makita kong di na makikilos ang kanyang paggaling at ligtás ná ang kalagayan, sinabi kong dumating ang kanyang ina. Si Puso'y nag-alangán sa una at saka nagsalita ng lub- hang malaki ang pagtataká: -Ano ang sinabi ninyó katoto? Wala akong iná 'ni amá at matagal nang panahong akóʻy naulila. ¿Nanánaginip kaya ako? -Hindi, katoto; näriyán sa labas ang matandang Edeng na nagsasabing ikaw po'y kanyang anak; at lubós nagdada- lamhati dahil sa ginawa sa inyó ni Liwayway, nguni't ngayo'y walang pagkasiyahan ang tuwa dahil sa inyong paggaling. -Edeng? Hindi ko man lamang naáalala ang pangalang iyán. -Di maáari. Siya ang nagpumilit na kami'y parito't kayo'y paghanapin; siya ang nagdúkot sa lahát ng gugol ng aming paglalakbay at sa mula-mula pa'y siyá na rin ang aking kasama't katulong sa pag-aalaga sa inyó. ¡Malaking kababalaghán ó pagkahibang ang ganitó! ¿At bakit siya'y di ko nákita minsan man lamang? -Pagka't kusàng nagtatago pag-kayo'y gising upang an- ya'y huwag kayong mabinat sa biglang pagkatuwa; nguni't siya ang nag-iinit at naghahanda ng inyong mga gamót at naglilinis ng inyong mga damit; at kun kayo'y natutulog ay siya ang nagpúpuyát sa inyong siping ng di inaalis sa iyó pong mukha ang kanyang mga matá, matáng lagi na y dinadaluyan ng masaganàng luhà nóong kayo'y malubhâ. -lyán ba'y birò ó totoo?<noinclude></noinclude> n1l56q9kpm17wkpzt6mnmdry8iax3nt 104 457835 1362190 2026-09-02T18:14:36Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-26-}}</noinclude> -Kaylán ma'y di akó nangahás bumirò sa inyó, -Bakà kayà si Liwayway! -Hindi mangyayari pagka't siya'y isang matandang hú- bukót-hukót ná at di pansin kun minsan ang maglinis ng sariling katawan. -Si Liwayway ay batang-batà atsalamin sa pagkamalinis Hindi ngà maáaaring siya'y si Liwayway,pagka't kun ako'y natátanóng at sinasaysay ko naman ang madla ninyong sinabi sa akin tungkol sa inyong mga pag-ibig kay Liway-way, ay sinusumpa niya sa matinding pagdaramdam ang kataksilan ng Dalagang Mármol. -At ang singsing? -Na sa akin. Hinihingi nga ng matanda. nguni't di ko ibinigay. -Nahihibáng kaya akó, oh. Dios ko? ¿Sino kaya ang matandang Edeng na iyán? Marahil, isang kamag-anak kong totoong malayò. Inyó na ngàng papasukin. At pinaroonán ko't tinawag naman, si matandang Edeng. -Di kaya mabinat kun ako'y bigla niyang makita?-ang tanóng sa akin ng matanda, sa lubós na pagmamasakit. Hindi po-ani ko-pagka't tila malakas pa kay sa akin. Nások kaming magkasama. At si Pusò, dalá marahil ng kanyang panghihinà pa, ó panglalabò ng ilaw ó ng malabis niyang pagtataká ay di nakilala sa sandaling iyón si matandáng Edong, kayi anya: -Kaawa-awang matanda! Marahil ay napagkamalán ninyo akó, pagka't matagal ning panahong namatay ang aking ina at di ko man lamang kayó nakikilala. Gayón man, mula ngayo'y paparahin ko kayong tunay na iná, alang-alang sa mai-rog na pag-aalagang ginawa ninyo sa akin, at salamat sa gayón, ako'y muling nabúhay. Kun sakali't kayó,y nakaranas ng kakulangang palad na mawalan ng anak, ay naging ako na po ang makapalit at maaasahan ninyong ang boóng buhay kó't wagás. na pagganti ay lubos ihahandog sa inyó." -Hindi akú kulang-palad, kundi napakamapalad ng mákita kitang mabuti ná! Gayón din, hindi ako námamali. Ma- kinig ka, irog kong anak: -Isáng dalagang kulang-palad ay pinagtulungang inagaw ng kanyang mga kamag-ának, sa lalaking kasintaha't katipán. Dinalá sa malayò at doo'y pinilit ipakasal sa isang americano. Ang dalaga'y nag kunwaring umayon at na pakasal nga dili ang hindi, nguni't mulâ rin doón sa Simbahan ay tumanan siyang patungo sa bulubundukin, upang hanapin ang dati't túnay niyáng kasintahan; at ng huwag siyáng malapastangan ng mga lalaki ay naglagay sa ulo ng úban at nanamit ng tulad sa<noinclude></noinclude> j1hj6c3parjn9ot22x8e3z9i586ey8w 104 457836 1362191 2026-09-02T18:18:32Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-27-}}</noinclude> isang gusgusing matanda. Ang dalagang iyan ay... ¡náitó ngayón! Pagkasabi nito'y agád inalis ang kanyang balát-kayông úban at ipinakilala ná ang tunay na taginting ng kanyang tinig, pinahiran ang marungis na mukha at dagli nga namang lumitáw ang luningning ng bukang liwayway na maipaparis lamang sa sumilang noóng lalangin ang Sangsinukob at ng lumitaw ang kauna-unahang liwanag. Nápasigaw si Pusò sa katwâán at namamanghang idinidipá ang mga kamay ay nagsalita ng pabuntong hiningá: -Liwayway, Liwayway kong hirang! Sumapiling naman agad si Liwayway at magiliw niyang hinagkán sa bibig, bago silá nagyakap ng mahigpit, samantalang inuulit-ulit ng Dalagang Mármol ang anyá'y: -¡AKO'Y IYOT IYO RÍN at iyong iyo kailan man! Magiliw na nagkabalo ang kanilang mga luhà at aní P'uso ng makalipas ang sandali:- -Malungkot na kapalaran ang akin! ¡Hindi ná maáaring kamtán kitá knn ganyang ikaw ay kasal ná sa ibá! Muling hinagkán ni Liwayway si Pusò at magiliw niyang sinabi ang anya'y: -Gumaling ka nawa agad, dakilang bayani ng kataga- lugan! Kun tungkol sa akin, ako'y iyo't iyo rin, mangyari ang mangyayari, pagka't di maaaring pag-asawahin ang isang baka sa isang kalabaw.... Kahit ako'y patayin, hinding-hindi ako makasásama sa asawang ipinilit sa akin. -Huwag kang mangarap, kahabaghabág kong Liwayway pagka't siya'y iyó nang asawa at di maaaring pawiin pa ang náisulat ná. -Anóng náisulat ang sinasabi mo ang pagalit na sagót ni Liwayway. -Ang iyong pag-aasawa at ang batas na nag-uutos na da- pat sumama ang babai sa kanyang asawa, -¡Ang batás!-ani Liwayway sa lubós na katigasáng loób- -Ang batás na pawàng gawa lamang ng mga tao ay di umáa- bót ni mangyayaring makahadláng sa dalawang pusò na pinagtali ng pag-ibig. Ang mahalagang pag-ibig na ito ay siya lamang tanging makapaghahari sa dalawang pusong nagkakasintahan ng mataós. -Pawang matatamis ang iyong ipinangungusap, búhay kó,. datapwa't di na makakalág ang pinagtali sa "bendición" ng parè. -Anóng muwáng ng parè? Ang Lumikha lamang ang nakatatalós sa kalooban ng mga táo, kaya naman sa dalawang pusong nagmamahalan tanging ipinagkakaloob lamang ang mahal ng pagpapalà.<noinclude></noinclude> 15tckar1wkhgl7zz7wsx8sojn1u95yg 104 457837 1362192 2026-09-02T18:23:59Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|PAUNAWA}}</noinclude> Ito ang aking ikaapat na akda na nauukol sa kabuhayan ni Andres Bonifacio. Ang una'y ang akdang ANG MAHIWAGANG PAGKAPATAY KAY ANDRES BONIFACIO na sipi sa mga ulat ni Mabini at sa isang aklat ni Heneral Ricarte, pangalawa ang kalilimbag lamang na MGA KASULATANG LUMILIWANAG SA PAGKAKAPATAY KAY ANDRES BONIFACIO, sumunod ay ang hindi pa nalilimbag na ANG SIGALOT NI BONIFACIO AT NI AGUINALDO na may Paunang Sa- lita ni Heneral Artemio Ricarte Vibora, at ikapat nga itong SI ANDRES BONIFACIO AT ANG HIMAGSIKAN. Sa ANG SIGALOT NI BONIFACIO AT NI AGUINALDO ay inilakip ko ang lahat ng mga kasulatang may kinalaman sa naging sanhi ng pagkakapatay sa Dakilang Supremo, mga kasulatang hindi pa nang papahayag at aring sarili ng sumulat ng kasaysayang ito. Marahil, hindi sa anomang pagmamarangya, ang naturang akda ang masasabing siyang lalong ganap at lipos ng lalong mahahalagang kasulatan ukol sa naging puno't dulo ng sigalot ni Bonifacio at ni Aguinaldo na humantong sa mapait na kamatayan ng nagtatag ng Katipunan. At sapagka't na-uukol lamang yaon sa masuliraning sigalot ni Bonifacio at ni Aguinaldo kaya't sinulat ko naman ang kasaysayang ito na siya namang kababasahan ng kabuhayan at mga mahahalagang ginawa ng Supremo, ukol sa kapakanan ng Katipunan at ng Himagsikan. Ang huling akdang ito na nauna pang nalimbag sa ANG SIGALOT NI BONIFACIO AT NI AGUINALDO at ngayo'y malugod na inihahandog ko sa lahat, lalung-<noinclude></noinclude> lk38flt9z9hsy9qeeeph4dy9e97c20f 104 457838 1362193 2026-09-02T18:28:02Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|SI ANDRES BONIFACIO AT ANG HIMAGSIKAN}}</noinclude> Si Andres Bonifacio, ang kinikilalang Ama ng Demokra- sya at ng Himagsikan sa Pilipinas ay ipinanganak sa Tundo, Maynila, noong ika-30 ng Nobyembre ng 1863. Ang mga magulang niya ay sina Santiago Bonifacio at Catalina de Castro. Noong ika-2 ng Disyembre, 1863, ay bininyagan siya ng klerigo-presbitero sa Tundo na si P. Saturnino Buntan. Naging inaama si Vicente Molina. Sa mga nagsilabas at napalathalang biograpiya ni Andres Bonifacio ay sinasabing lima lamang silang magkakapatid, at sa limang iyan ay iisa raw ang babae na hindi pa tumpak ang pagkakasulat ng pangalan. Nguni't sa pagsusuring ginawa namin ay aming nabatid na sila'y anim na magkakapatid at hindi lima. Sa anim na iyan ay dalawa ang babae, si Espiridiona, hindi Petrona na gaya ng sinasabi ng maraming kasaysayan, at Maxima. Ang matanda sa lahat ay ang Andres, sumusunod ang Ciriaco, pangatlo ang Procopio, pang-apat ang Espiridiona, ikalima ang Troadio at bunso ang Maxima, Ang Espiridiona na naging may-bahay ng bayaning Teo- doro Plata, isa sa bumubuo ng unang triangulo ng Katipunan at naging Ministro de Guerra ng pamahalaan ni Andres Bonifacio ay buhay pa. Ang Troadio ay siyang hindi matiyak kung buhay pa o patay na, at mga huling balita ang nagsasabing naninirahan daw sa Makaw at kaya ayaw umuwi rito ay sapagka't hindi niya matitiis na di ipaghiganti ang nangyari sa kanyang tatlong kapatid na ang dalawa (Andres at Procopio) ay pinatay sa Bundok Buntis at ang isa naman, ang Ciriaco, ay napatay sa Limbon, sa pakikilaban sa mga kawal na dumarakip. Ang Troadio ay dating marino sa sasakyang kastilang "Reina Maria Cristina" na pinalubog sa look ng Maynila ng mga pandigmang amerikano. Si Andres Bonifacio ay nag-aral ng mga unang titik ng abadaka sa paaralang pinamamahalaan ni Don Guillermo Os- meña sa Sugbu, na nasa purok ng Meisik, Maynila, nguni't ito'y napatigil dahil sa pagka-ulila niya sa gulang na labing-<noinclude></noinclude> 4rxats2oi07eihedz5i8g4051tt5wto 0 457839 1362194 2026-09-02T18:33:04Z Morozof 122116 auto summary: New page created (no summary given) 1362194 wikitext text/x-wiki ===<div align=center>Kapit telid. Maledit elas ‚Baskervilles’.</div>=== „Labob namapenädi in pok obik,” dokan: ‚James Mortimer’ < äsagom. „Eküpob atosi ebo ven enükömol ini cem,” ‚Holmes’ äsagom. „Namapenäd at binon vönik.” „Prim tumyela degjölid, bisä atos no binon dobükot.” „Demü kis lesagol-li atosi? o hisiör!” „Dü spikotam obsik lölik laidiko äjonol puidi bal u teli ona ad nülogam obik. Utan binonöv jäfüdisevan neskilik, kel no kanonöv fümükön däti doküma ko kurat no läs degyela. Mögädo äreidol penoti smalik obik dö yegäd at. Dätob ati ün yel 1730id.” „Dät kuratik binon yel: 1742.” Dokan: ‚Mortimer’ < äsüramenom oni se blöta⸗pok okik. „Doküm famülik at pelükonfidon obe kipedio fa siör: ‚Charles Baskerville’, deadam süpik e lelügik kelana bü muls zao kils ekodon fäkami sovemik pö ‚Devonshire’. Künob ad stetön, das äbinob noe kevoban sanavik omik abi flen lesevädik omik. Äbinom man tikälanämik, o siör! volädisevik, plagälik, ä so magälapöfik, äs ob it. Ye äträitom dokümi at vemo fefiko, ed äspetöfom ad päridikam ebo somik, kel fino ireifon omi.” ‚Holmes’ ätenükom nami okik lü namapenäd ed eplatükom oni su kien okik. „O ‚Watson’! lelogolös gebi balposvotik elas ‚s’ lunik e brefik. Atos binon bal jonädas ömik, kels efägükons obe ad fümükön däti.” Änülogob papüri yelovik e penädi paelik love jot omik. „Baskerville Hall” pipenon pö löpadil e diso el „1742” as numats gretik nekälik. „Atos jinon binön bepenot seimik.” „Si! atos binon bepenot konäda semik, kel pakipedon pö famül elas ‚Baskerville’.” „Ab niludob, das desinol-li ad konsälidön obi demü seimos nulädikum e plagöfikum?” „Mu nulädik. Din plagöfikün, dranikün, kel muton patuvedön tüpü düps teldegfol. Ab namapenäd binon brefik ä nemediko tefon dini. Oloreidob ole oni dälü ol.” ‚Holmes’ ästutom me bäk oka ta stutöm stula okik, äkobopladom doatafinotis okik, ed äfärmükom logis okik, ko logot sufodik. Dokan: ‚Mortimer’ < äflekom namapenädi äl lit ed äloreidom me vög löpöfik, kräköfik konoti stunabik vönik sököl: „Lesags mödik dabinons tefü licin doga elas ‚Baskervilles’, ye ob, binölo licinan nemedik de ‚Hugo Baskerville’ ed älelilölo jenotemi de fat obik, hikel leigo älelilom oni de otan omik, ibligob obe ad nüpenön oni, go kredölo, das val äjenon ebo leigoäsä pipenädon is. E vilob, das kredolsös, o sons obik! das Gidal ot, kel pönon sini, i kanon pardön oni benädiküno, e das maledit nonik sovemik dabinon, keli plek e pönidiäl no kanonöv moükön. So delärnolsös jenotemi at noe ad bedredön flukis paseta, abgüä ad prüdön fütüro, dat lefäks gagik et, kelis famül obsik äsufon so lügiko, dönu no okanons pa⸗livükön ad pärid obsik. Denu seivolsös, das timü Volut gretik (zesüdiküno komandob oles ad nülogön bepenoti jenotema ona fa söl: ‚Clarendon’) länilabot at: ‚Baskerville’< päguveron fa ‚Hugo’ ko nem ot, kelan sio äbinom man nestönikün, profenikün e nepuedikün. Bo nilädans omik äpardonsöv-la ome atosi, demölo, das saludans neai äbundanons pö läns et, ab älabom natäli lasiviälik e kruäliki patädiki, kel ifamükon omi da vesüdän. Ijenos, das ‚Hugo’ et ilelöfädikom (fe, stipä mögos ad dütedön lefäki so luduniki senäle so sublimike äs lelöf) dö daut feilana, kel älabom länedi nilü länilabot elas ‚Baskerville’. Ab jilepul yunik, äbinölo mükik e benorepütik, ai ävitof omi, ibä äbedredof nemi badik omik. So seimna ün zäladel di Sänt⸗‚Michael’<ref>Sevabo: setula del 29id, zäladel di Sänt-‚Michael’ e saludanefa (Linglänapüko: ‚Michaelmas’). Äbinon bal delas fol ut dü yel, pö kels äjötoy kalis, äledunoy fipelis, … Pälecedon bal peladelas mulakilatik (‚quarter days’). In Linglän zänodatimädik del at äbinon finik ün vobayel feilimik, ven klopüp ya pifinikon, e guverals länilabotas äkalkuloms sekis perioda ipasetiköl. Klu famülafat sa mans votik äkanom-la binön pö täv kodü dinäds guverik u büsidiks.</ref> ‚Hugo’ at, kobü kompenans lul u mäls labülabiks e badiks okiks, äsevölo fümo, das fat e blods ofiks äfabinoms lomo, äkripädom lü farm ed ädeveigom jilepuli. Posä etans iblinoms ofi ini ‚Baskerville’, jilepul päpladof ini cem löpik, sovüo ‚Hugo’ e flens omik äseidoms okis ad ludrin lunik, ma kösöm alneitik omsik. Jipul mifätik löpo tio ilienetikof, älelilölo kaniti e luvokädami, e maleditis dredabik, kels äreafons lü of donao, bi sagoy, das vöds pägeböl fa ‚Hugo Baskerville’, ven äbinom brietik, äbinons somiks, äsva äfägons-la ad rübükön utani, kel äsagonöv onis. Fino, demü drän dreda okik, idunof utosi, kelos ädejeikonöv mani kuradikün u jäfediküni: danädü glof heda, kel ätegon (jünu nog tegon) völi sulüdik, idekömof disaü nufül, e täno ikömof love mar lomio, äbevegolö fagoti mö killiöls kil vü ‚Baskerville’ e farm fata okik. Ifädos, das pos brefüp ‚Hugo’ ilüvom lotanis okik ad blinön fidi e drinedi, bo ad blinädön i bosi badikum, fanäbe okik ed ituvom, das äsvo cek äbinon vagik e jilepul äsvo böd ifugof. Bo täno idiabäbikom-la, ibä äjutedölo donio ve tridem ini fidalecem, äbunom sui tab gretik, äzijedölo fladis e boadabövädis, ed ävokädom laodiko lo tabasog lölik, das ölegivomöv koapi e lani lönikis nämes badik tü neit ebo at, üf bis ükanomöv defanön jipuli. E du bötidans ästanoms bluvo dub vut etana, seman nog badikum, u bo brietikum ka votikans, iluvokädom ad lesedön yagadogis ad pöjutön ofi. Ilelilölo atosi, ‚Hugo’ ämojutedom se dom, äbüdölo jevodadünanes okik ad säedön jijevodi okik e säfimükön dogis, ed igivölo yagadoges särvätüli jipula ad smeilön, idegalotom po dogaküm vaulöl love mar pö munalit. Nu bötidans ästanoms bluvo dü paud seimik, no fägölo ad suemön utosi valik, kelos piduinon so spidöfiko. Ab täno täläkts kofudik omsik idasuemons binäli dina, kel ökanonöv paduinön pö maraläns. Nu valikans äjovoms: ömikans äflagoms pistolis oksik, ömikans jevodis oksik, ed ömikans vinafladi votik. Ab fino isäkofudikölo boso, etans valik numü degkil ixänoms sui jevods ed iprimoms pöjuti. Mun äsvieton litiko sus etans, ed ämonitoms spidiko kedädo, bevegölo kuli, keli jipul ömutof bevegön üf ädesinoföv ad reafön ad lom lönik okik. Etans ibevegoms fagoti mö liöls ze bal u tels, ven ikolkömoms balani jipigaledanas neitik pö maraläns, ed ilüvokädoms etane ad seividön, va älogom pöjuti. E man, äsä konot tonon, älienetom sovemo dub dred, das töbo äkanom spikön, ab fino äsagom, das fe ilogom jipuli neläbik, keli yagadogs ipöjutons. „Ab id eloegob,” äsagom, „monitön eli ‚Hugo Baskerville’ bei ob su jijevod blägik omik, ä rönön yagadogi stiliko pödü om so hölöfiki, das, o Söl! no leadolös obi föro stadön nilü et.” Länilabotals brietik ämaleditoms jipigaledani ed ämonitoms föfio. Ab suno skins omsik ikoldikons dubä nu galot ätonon love maräd, pas täno jijevod blägik, pitegöl me sköm vietik dafenikama, äbei⸗rönon labü mütöm päsnalöl e säed vagik. Täno bötidans ilümonitoms kobio demü dred gretik oksik, ab nog äbleiboms monitön love maräd, do alikan, üf äbinomöv soalik, vilöfo ügeflekomöv jevodi okik. Ämonitölo somiko nevifiko, fino irivoms yagadogis. Ye ets, do äsevädons dub kurad e bridot onsiks, äluhagons, iköbikölo lä donikot lü tälod marädik dibik; dogs anik äkripädons mo, e votiks, labü brot ihoriköl e logs lemaifik, älulogons donio äl fälid nabik fo oks. Trup istopon, e limans ona äbinoms — äsä kanol niludön — läs brietik, kas ven imotevoms. Pluamanum leno ävilon föfiomonitön, ab kilans omas: mans kuradikün u bo brietiküns < istiroms jevodis donio ini tälod. Ut iveitikon ad spad vidik, pö kel stons tel gretik ästanons, kels bo ai nog komädons us e vönädo pipladons fa mens semik glömädik. Mun äsvieton litiko sus mänsidatop, ed us zänodo jipul neläbik äseatof utöpo, kö ifalof, ideadikölo dub ledred e lefen. Ab ni logam koapa ofik, ni igo ‚Hugo Baskerville’ äseatöl lä of, ikoedons horikön heris su kaps bötidanas künik kil et, ab dabinäd gagik ästanöl sus ‚Hugo’ ed äsleitöl gugi omik: most gianik, blägik, sümöl ad yagadog, ye gretikum ka yagadog alik, keli deadöfan seimik föro älogon. Kilans iloegoms sesleitön dabinädi gugi hiela ‚Hugo Baskerville’, pas täno lüälükön oti flamülalogis e maxülis okikis äl oms, äleroroms dub dred demü lifs oksik ed ämonitoms, äbleibölo lerorön, da maräd. Balan etanas, äsä sagoy, ädeadikom tü neit ebo ot demü utos, kelosi iküpedom, e votikans tel ävedoms lienetiks jüi fin lifüpas oksik. Ekö! o sons obik! konäd dö süikam yagadoga, kel, äsä sagoy, ikondanon dafamüli so doliko siso. Enüpenob atosi, kodä bos kuratiko sevädöl jeikon läs ka utos, kelos pestabon te su lüjonils e niluds. I no mögos ad feitonoön, das mödikans dafamüla edeadikons mifätiko: süpiküno, bludiko ä klänöfiko. Ye ujelobsös-la obis dub sof nenfinik Büologala, kel no opönon laidüpio nedöbani plödü gonidot kilid u folid ut, kel patädon ma penäd bibik. Dubo lükonfidob olis Büologale at, o sons obik! e konsälob oles demü prüd ad vitön lovegoli maräda ünü düps somik dagik, ven näms diabik nämädons. ''Atos fa ‚Hugo Baskerville’ pepenöl jonidon pro sons omik: ‚Rodger’ e ‚John’, ko büdakip, das, osagoms nosi se atos söre oksik: ‚Elizabeth’.”'' Posä dokan: ‚Mortimer’ < ifidunom loreidi konota seledik at, äföfiomüfom lüni okik sui flom ed älogetom lü söl: ‚Sherlock Holmes’. Lätikan äcavom ed äjedom reti zigarüla okik ini fönafil. „Kluo-li?” äsagom. „No cedol-li atosi nitediki?” „Pro konletan märas.” Dokan: ‚Mortimer’ < äsüramenom gasedi pepliföl se pok okik. „Täno, o söl: ‚Holmes’! oleblünob ole bosi brefobüikum. Atos binon el „Kronig grafäna: ‚Devon’ ” dätü d. 14id yunula ayelik. Ekö! nunod brefik dö jenöfots pedatuvülöl tefü deadam söla: ‚Charles Baskerville’, kelos ejenon bü dels nemödik.” Flen obik äbiegädom boso föfio, e logod omik ävedon küpälik. Visitan obsik ägepladom lüni okik ed äprimom: „Deadam süpik brefobüik at söla: ‚Charles Baskerville’, hikel pämäniotom as steifädan luveratik flanaü palet liberimik pö ziläk: ‚Mid-Devon’< ünü daväl balidkömöl, evedükon grafänanefi glumiki. Do söl: ‚Charles’ < älödom pö ‚Baskerville Hall’ dü tim tefädiko brefik, flenöf e giviäl tuvemiks omiks äsenälükons löfili e lestümi valikanes, kels äkosädons ko om. Nutimo, ven parvenans<ref>Parvenans, sevabo is: els ‚nouveaux riches’.</ref> mödik davedons, trodos ad tuvön jeneti, kö sprotan se dafamül vönik grafänik, lü kel dels badik ädutülons, ekanom jafädön liegi lönik e geblinön me atos geiläti tribüte ifailöl okik. Söl: ‚Charles’, äsä sevoy veitiko, äjafidom moni gretik me spekulots pö Sulüda⸗Frikop. Äbinölo visedikum ka utans, kels fövons jüs fätaluib ogü⸗tulon ta ons, egebidöfükom getotis ed egetävom ini Linglän kobü ons. Yels te tels epasetikons, sisä ifimalödikom pö ‚Baskerville Hall’, ab sagäd ya espearikon valöpo, disins kiogretik omik tefü dönustuk e gudükumam länilabota äbinons, kels peropons sekü deadam omik. Ito äbinölo nencilik, notodälo änotodom desiri, dat länädanef lölik öfrutidon benofäti omik dü lifüp lölöfik omik, e mödikans labons kodi pösodik ad belügön deadami süpik omik. Legivots nobaladälik omik noganes benodälik topik e grafänikes suvo pämäniotons pö padüls at. Dinäds deadami söla: ‚Charles’ < teföls no kanons pacedön as pedaseivöl löliko fa vestig, ab nemu sagäds ut pemoükons, kelis lukredans topik äpakons. Kods go noniks dabinons ad niludön desini badik u tikodön, das deadam at ekanon pakodön fa bos nenatik. Söl: ‚Charles’ < äbinom viudan e man labü lüälastad bo bisarik. To lieg vemik okik, äbinom men neflagiälik tefü neodots lönik, e domadünanef omik pö ‚Baskerville Hall’ pämiedöfükon ad matanapär famülanemü ‚Barrymore’: himatan voböl as domadünan e jimatan as konöman. Temunod onas, ko temunods flenas ömik ebaibinöl, lüodükon ad utos, das saun söla: ‚Charles’ < ebadikumon ünü tim lätik, e kazeton ladamalädi seimik, äjonöl oki dub cens täina, brefanatemam, e glepäds japälik glumaladäla. Dokan: ‚James Mortimer’: flen e kevoban sanavik edeadölana, etemunom otosi. Jenöfots tefü jenot binons balugiks. Söl: ‚Charles Baskerville’ < äkösömom ad donio⸗spatön ve lael taxudik famik ela ‚Baskerville Hall’ alneitiko büä ögolom ad slipön. Els ‚Barrymores’ ätemunons, das atos äbinon kösömot omik. Tü d. 4id yunula söl: ‚Charles’ < ilesagom desini okik ad detävön lü ‚London’ ed ibüedom blümükön hieli ‚Barrymore’ päkemi omik. Ün neit et kösömiko isegolom ad spat neitik omik, ünü kel i kösömo äsmökom zigari. No plu ägegolom. Tü düp degtelid ‚Barrymore’, iküpölo, das yan föfalecema ai nog äbinon maifik, ämuifikom ed, ifilidölo lantäri, ädegolom ad suk söla okik. Del äbinon luimik, klu futanüpedots söla: ‚Charles’ < kleiliko äzugons donio ve lael. Pö vegäd lafik donio us yan zugöl plödio äl mar ädabinon. Us jonäds äkomädons, das söl: ‚Charles’ < istanom lä yan dü tim seimik nemödik. Pas täno ädönufövom vegami ve lael, bi koap omik pituvon finotü veg. Jenöfot bal no peplänon: lesag hiela ‚Barrymore’, das figur futanüpedotas söla omik ävotikon, sisä ibeigolom yani äl mar, e jiniko älaifövom vegami su tipots futas oka. Zigan seimik: ‚Murphy’: jevoda⸗tedan < äkomom pö mar ön fagot no gretik ettimo, ab bai koefot lönik omik äbinom ön stad miik demü briet. Elesagom, das älelilom vokädis, ab no äfägom ad fümükön lüodi dese kel ätonons. Mals nonik mekädama petuvons pö koap söla: ‚Charles’, e do cödot sanavana äjonon mitiri logoda ad stad ti nesevädovik (mitir sovemik, das dokan: ‚Mortimer’ < primo änezepom ad kredön, das äseatölan fo om sio äbinom flen e dunetäb sanavik omik), atos pikodidon sümptome, kel no binon plödakösömik pö brefanatemam e deadam sekü dafenükam ladik. Plän at peblöfon medü funileköt, kel ejonon malädi jäfidämik lunüpik, e büvestigacödalef elonülon sludi bai cödot sanavik. Atos binon gudik, bi klülo mu veütos, das geran söla: ‚Charles’ < ulomädükonös oki ini ‚Hall’ ed ofövonös vobi gudik, kel peropon so lügiko. Üf kludod prosadik büvestigacödalefa no ifinükonöv fifümiko konotis romatik, kels päluspikons tefü jenet, täno bo äfikulosöv ad tuvön dalabotani ela ‚Baskerville Hall’. Sevedikoy, das röletan nilikün binom hisiör: ‚Henry Baskerville’, stipä nog binom lifik, sevabo son bloda yunikum söla: ‚Charles Baskerville’. Man yunik, bai nün lätik, äbinom pö Lamerikän e seivids pekomitons ad nunädön utane benofäti omik.” Dokan: ‚Mortimer’ < äge⸗plifom gasedi okik ed ägepladom oni ini pok okik. „Ats binons jenöfots notidik, o hisiör: ‚Holmes’! tefü deadam söla: ‚Charles Baskerville’.” „Mutob danön oli”, ‚Sherlock Holmes’ äsagom, „das eküpälükol obi ad jenet, kel fe labon semosi nitedik. Ettimo älelogob küpetis dö atos pö gaseds seimik, ab ottimo muvemo äjäfob me din smalik et tefü kameds di ‚Vaticano’, e demü ledesir obik ad dunön plitodi papale äneküpob nünis dö jenots ömik nitedik pö Linglän. So yeged at ninädon-li jenöfotis notidik valik?” „Si!” „Täno nünolös obe utis klänädik!” Ibiegom pödio, ikoboyümom doatafinotis okik ed ädajonom logodanotodi süenikün e nenbümicödiküni okiki. „Dinü utos, kelosi okonob,” dokan: ‚Mortimer’ < äsagom, kelan äprimom ad jonülön malotis fäka vemik seimik, „anu küpetob, das no enotükob oni alseimane. Kod obik ad negivön atosi pö vestig büvestigacödalefa binälon in utos, das men labü lüälastad nolavik vitonös ad baisenälön cedi sogädik tefü gid lukreda pöpedik. Id älabob kodi zuik, das ‚Baskerville Hall’, äsä gased steton, fe oblebonöv labülabik, üf bos, gretüköl repüti ya go glumidiki ona, pudunonöv. Demölo kodis bofik at, isludikob, das ägitätob ad notükön utosi nelölöfiko, kelosi äsevob, bi nos gebovik gudik üsekonöv se atos; ab kod nonik dabinon, das no bitoböv notodäliko kol ol. Maräd pabelödon vemo selediko, ed utans, kels lödons us näi ods, kobikons saidiko suvo. Demü kod at vemiko äkosädob ko söl: ‚Charles Baskerville’. Pläamü söl: ‚Frankland’ de ‚Lafter Hall’ e söl: ‚Stapleton’: natavan < men benodugälik nonik komon love fagot mö liöls mödik. Siör: ‚Charles’ äsoalükom oki, ab äfädos, das maläd omik ikosükon obis, e kobäd pö jäfäl kol nolav älaibinükon kosädi vü obs. Iblinom nünodis nolavik mödik de Sulüda⸗Frikop, ed ünü soars leplüdik mödik ämuadobs odi, äbespikölo naatomi leigodik bojemanana e hotentota. Ünü muls ömik lätik aiplu ädaseivob, das nevasit siöra: ‚Charles’ < vemo ätutöbidon. Äträitom fefiko konädi ut, keli eloreidob ole, so fefiko das, toä äspatom love glunidalabs ga löniks, nos ämüton-la omi ad lovegolön da mar neito. Atos lüjinon-la nekredovik lü ol, o söl: ‚Holmes’! ab voiko äsüadom, das fät lejeikik et maston dö dafamül omik, e verato lifanotets penädik rivovik dö ruröletans omik no ätrodons. Kom bosa lenaudodik laidiko ätikologädon lü om, e semikna äsäkom obe, va föro ilogob-la dabinani bisarik ud ilielob-la vaulön dogi pö tävs sanavik neitik obik. Dö lätikos äsakom obe suvikna, ed ai me vög dremöl sekü fäkäd. Kleiliko memob soari mö vigs za kil bü jenet deidöl, ven elüvegob lü lödöp omik. Äfädos, das ästadom pö domayan. Idenexänob de kabriolät obik ed ästanob po om, ven äloegob dalogetön logis omik love jot obik e lulogön omi labü logod lejekik bei ob. Igüflekob obi vifiko e te dü timil äloegob vegön bosi, kel älüjinon lü ob as bubül gretik blägik, pö finot fagikum nüvegamöpa. Äfäkädom ed ädredikom so vemo, das pämütob ad doniovegön lü top, kö nim äkomon, ed ad sukön oni züo. Imoikon, ye jiniko jenot levemo imagädon pö tikäl omik. Äblibob lä om dü soar lölik, e demü jenot et, ad plänön fäki, keli ijonülom, ilükonfidom obe kipedio namapenädi, keli eloreidob ole mubalido. Emäniotob jenotili at, bi niludob veüti seimik ona tefü lügadramat üjenöl, ab ettimo äsüadob, das din äbinon go komunik e fäkäd omik no älabon gidükamakodi. Ebo ob äkonsälob siöre: ‚Charles’, ad tävön lü ‚London’. Äsevob, das lad omik piglepädon, e muif laidik, kel ädämükon omi, do bo ämuton pakodidön magälöfe, klülädo änüvobedon fefiko sauni omik. Äspetob, das muls ömik pö säjäfälükam zifa ükoedons gekömön omi as ülifiköl. Söl: ‚Stapleton’: flen kobädik, kel äkudom vemikumo tefü stad sauna omik, äbaicedom ko ob. Ab tü timül ebo lätik katastrof at jeikik ikömon. Tü neit deadama siöra: ‚Charles’, posä hiel ‚Barrymore’: domal < isetuvom koapi etana, ilesedom hieli ‚Perkins’: monitanadünan < monitafo lü ob, e kodä nog ägalob to lat, äkanob rivön eli ‚Baskerville Hall’ no latikumo ka mö düp bal pos jenot. Iblufob ed ifümükob jenöfotis valik, kelis imäniotob pö vestig. Isökob futanüpedotis donio ve lael taxudik, ilelogob topi nilü yan äl mar, kö äjinom stebön, iküpob ceni foma nüpedotas po top at, iküpälob, das futanüpedots nonik plä uts hiela ‚Barrymore’ äkomädons su gronaglun müdik, ä fino kuratiko ivestigob koapi, kel pädoaton fa nek bü lüköm obik. Siör: ‚Charles’ < äseatom su logod okik, tenükölo namis äl flans, doats omik ägleipons gluni, e logodalienäds omik pämifomons konvuliko me fäk seimik so muvemik, das töbo ifümükob dientifi omik. Fümiko viod kopik nonik alseimik äkomädon. Ab lesag lugik bal pisteton fa ‚Barrymore’ pö vestig. Äsagom, das retods nonik äkomädons-la su glun zü koap. Äneküpom onis. Ab äküpedob utis bosilo fagoto, ab brefobüikis e kleilikis.” „Nüpedotis-li?” „Nüpedotis.” „Uts manik-li u vomiks-li?” Dokan: ‚Mortimer’ < bisariko älogedom obis dü timül, ed ägesagom tio vispölo: „O söl: ‚Holmes’! uts äbinons nüpedots yagadoga gianik!” <div align=center>'''KÜPETS REDAKA.'''</div> <references/> ===<div align=center>MAGODS.<=div>=== [[File:Houn-03.jpg|thumb|Houn-03|DOKAN: ‚MORTIMER’ < ÄFLEKOM NAMAPENÄDI ÄL LIT ED ÄLOREIDOM.]] [[File:Houn-04.jpg|thumb|Houn-04|DOG ELAS ‚BASKERVILLES’.]] [[File:Houn-05 - Hound of Baskervilles, page 24.jpg|thumb|Houn-05 - Hound of Baskervilles, page 24|US ZÄNODO JIPUL NELÄBIK ÄSEATOF UTÖPO, KÖ IFALOF.]] [[File:Houn-06.jpg|thumb|Houn-06|KOAP OMIK PITUVON.]] [[File:Houn-07.jpg|thumb|Houn-07|ÄLOEGOB DALOGETÖN LOGIS OMIK LOVE JOT OBIK.]] {{Fonät |gased = Vög Volapüka |yel = 2020 |nüm = 10 |npads = 2 |pads = 84-85 |nüm2 = 11 |npads2 = 4 |pads2 = 94-97 |nüm3 = 12 |npads3 = 5 |pads3 = 104-108 |yel2 = 2021 |nüm_y2 = 1 |npads_y2 = 4 |pads_y2 = 7-10}} [[Category:Volapük]] [[Category:Volapük perevidöl]] [[Category:Tiäds-D]] [[Category:Tiäds-M]] [[Category:Konots (Vper)]] gywx7exaafe181htmgfi91l4jiuanwz 1362195 1362194 2026-09-02T18:33:45Z Morozof 122116 /* MAGODS. */ 1362195 wikitext text/x-wiki ===<div align=center>Kapit telid. Maledit elas ‚Baskervilles’.</div>=== „Labob namapenädi in pok obik,” dokan: ‚James Mortimer’ < äsagom. „Eküpob atosi ebo ven enükömol ini cem,” ‚Holmes’ äsagom. „Namapenäd at binon vönik.” „Prim tumyela degjölid, bisä atos no binon dobükot.” „Demü kis lesagol-li atosi? o hisiör!” „Dü spikotam obsik lölik laidiko äjonol puidi bal u teli ona ad nülogam obik. Utan binonöv jäfüdisevan neskilik, kel no kanonöv fümükön däti doküma ko kurat no läs degyela. Mögädo äreidol penoti smalik obik dö yegäd at. Dätob ati ün yel 1730id.” „Dät kuratik binon yel: 1742.” Dokan: ‚Mortimer’ < äsüramenom oni se blöta⸗pok okik. „Doküm famülik at pelükonfidon obe kipedio fa siör: ‚Charles Baskerville’, deadam süpik e lelügik kelana bü muls zao kils ekodon fäkami sovemik pö ‚Devonshire’. Künob ad stetön, das äbinob noe kevoban sanavik omik abi flen lesevädik omik. Äbinom man tikälanämik, o siör! volädisevik, plagälik, ä so magälapöfik, äs ob it. Ye äträitom dokümi at vemo fefiko, ed äspetöfom ad päridikam ebo somik, kel fino ireifon omi.” ‚Holmes’ ätenükom nami okik lü namapenäd ed eplatükom oni su kien okik. „O ‚Watson’! lelogolös gebi balposvotik elas ‚s’ lunik e brefik. Atos binon bal jonädas ömik, kels efägükons obe ad fümükön däti.” Änülogob papüri yelovik e penädi paelik love jot omik. „Baskerville Hall” pipenon pö löpadil e diso el „1742” as numats gretik nekälik. „Atos jinon binön bepenot seimik.” „Si! atos binon bepenot konäda semik, kel pakipedon pö famül elas ‚Baskerville’.” „Ab niludob, das desinol-li ad konsälidön obi demü seimos nulädikum e plagöfikum?” „Mu nulädik. Din plagöfikün, dranikün, kel muton patuvedön tüpü düps teldegfol. Ab namapenäd binon brefik ä nemediko tefon dini. Oloreidob ole oni dälü ol.” ‚Holmes’ ästutom me bäk oka ta stutöm stula okik, äkobopladom doatafinotis okik, ed äfärmükom logis okik, ko logot sufodik. Dokan: ‚Mortimer’ < äflekom namapenädi äl lit ed äloreidom me vög löpöfik, kräköfik konoti stunabik vönik sököl: „Lesags mödik dabinons tefü licin doga elas ‚Baskervilles’, ye ob, binölo licinan nemedik de ‚Hugo Baskerville’ ed älelilölo jenotemi de fat obik, hikel leigo älelilom oni de otan omik, ibligob obe ad nüpenön oni, go kredölo, das val äjenon ebo leigoäsä pipenädon is. E vilob, das kredolsös, o sons obik! das Gidal ot, kel pönon sini, i kanon pardön oni benädiküno, e das maledit nonik sovemik dabinon, keli plek e pönidiäl no kanonöv moükön. So delärnolsös jenotemi at noe ad bedredön flukis paseta, abgüä ad prüdön fütüro, dat lefäks gagik et, kelis famül obsik äsufon so lügiko, dönu no okanons pa⸗livükön ad pärid obsik. Denu seivolsös, das timü Volut gretik (zesüdiküno komandob oles ad nülogön bepenoti jenotema ona fa söl: ‚Clarendon’) länilabot at: ‚Baskerville’< päguveron fa ‚Hugo’ ko nem ot, kelan sio äbinom man nestönikün, profenikün e nepuedikün. Bo nilädans omik äpardonsöv-la ome atosi, demölo, das saludans neai äbundanons pö läns et, ab älabom natäli lasiviälik e kruäliki patädiki, kel ifamükon omi da vesüdän. Ijenos, das ‚Hugo’ et ilelöfädikom (fe, stipä mögos ad dütedön lefäki so luduniki senäle so sublimike äs lelöf) dö daut feilana, kel älabom länedi nilü länilabot elas ‚Baskerville’. Ab jilepul yunik, äbinölo mükik e benorepütik, ai ävitof omi, ibä äbedredof nemi badik omik. So seimna ün zäladel di Sänt⸗‚Michael’<ref>Sevabo: setula del 29id, zäladel di Sänt-‚Michael’ e saludanefa (Linglänapüko: ‚Michaelmas’). Äbinon bal delas fol ut dü yel, pö kels äjötoy kalis, äledunoy fipelis, … Pälecedon bal peladelas mulakilatik (‚quarter days’). In Linglän zänodatimädik del at äbinon finik ün vobayel feilimik, ven klopüp ya pifinikon, e guverals länilabotas äkalkuloms sekis perioda ipasetiköl. Klu famülafat sa mans votik äkanom-la binön pö täv kodü dinäds guverik u büsidiks.</ref> ‚Hugo’ at, kobü kompenans lul u mäls labülabiks e badiks okiks, äsevölo fümo, das fat e blods ofiks äfabinoms lomo, äkripädom lü farm ed ädeveigom jilepuli. Posä etans iblinoms ofi ini ‚Baskerville’, jilepul päpladof ini cem löpik, sovüo ‚Hugo’ e flens omik äseidoms okis ad ludrin lunik, ma kösöm alneitik omsik. Jipul mifätik löpo tio ilienetikof, älelilölo kaniti e luvokädami, e maleditis dredabik, kels äreafons lü of donao, bi sagoy, das vöds pägeböl fa ‚Hugo Baskerville’, ven äbinom brietik, äbinons somiks, äsva äfägons-la ad rübükön utani, kel äsagonöv onis. Fino, demü drän dreda okik, idunof utosi, kelos ädejeikonöv mani kuradikün u jäfediküni: danädü glof heda, kel ätegon (jünu nog tegon) völi sulüdik, idekömof disaü nufül, e täno ikömof love mar lomio, äbevegolö fagoti mö killiöls kil vü ‚Baskerville’ e farm fata okik. Ifädos, das pos brefüp ‚Hugo’ ilüvom lotanis okik ad blinön fidi e drinedi, bo ad blinädön i bosi badikum, fanäbe okik ed ituvom, das äsvo cek äbinon vagik e jilepul äsvo böd ifugof. Bo täno idiabäbikom-la, ibä äjutedölo donio ve tridem ini fidalecem, äbunom sui tab gretik, äzijedölo fladis e boadabövädis, ed ävokädom laodiko lo tabasog lölik, das ölegivomöv koapi e lani lönikis nämes badik tü neit ebo at, üf bis ükanomöv defanön jipuli. E du bötidans ästanoms bluvo dub vut etana, seman nog badikum, u bo brietikum ka votikans, iluvokädom ad lesedön yagadogis ad pöjutön ofi. Ilelilölo atosi, ‚Hugo’ ämojutedom se dom, äbüdölo jevodadünanes okik ad säedön jijevodi okik e säfimükön dogis, ed igivölo yagadoges särvätüli jipula ad smeilön, idegalotom po dogaküm vaulöl love mar pö munalit. Nu bötidans ästanoms bluvo dü paud seimik, no fägölo ad suemön utosi valik, kelos piduinon so spidöfiko. Ab täno täläkts kofudik omsik idasuemons binäli dina, kel ökanonöv paduinön pö maraläns. Nu valikans äjovoms: ömikans äflagoms pistolis oksik, ömikans jevodis oksik, ed ömikans vinafladi votik. Ab fino isäkofudikölo boso, etans valik numü degkil ixänoms sui jevods ed iprimoms pöjuti. Mun äsvieton litiko sus etans, ed ämonitoms spidiko kedädo, bevegölo kuli, keli jipul ömutof bevegön üf ädesinoföv ad reafön ad lom lönik okik. Etans ibevegoms fagoti mö liöls ze bal u tels, ven ikolkömoms balani jipigaledanas neitik pö maraläns, ed ilüvokädoms etane ad seividön, va älogom pöjuti. E man, äsä konot tonon, älienetom sovemo dub dred, das töbo äkanom spikön, ab fino äsagom, das fe ilogom jipuli neläbik, keli yagadogs ipöjutons. „Ab id eloegob,” äsagom, „monitön eli ‚Hugo Baskerville’ bei ob su jijevod blägik omik, ä rönön yagadogi stiliko pödü om so hölöfiki, das, o Söl! no leadolös obi föro stadön nilü et.” Länilabotals brietik ämaleditoms jipigaledani ed ämonitoms föfio. Ab suno skins omsik ikoldikons dubä nu galot ätonon love maräd, pas täno jijevod blägik, pitegöl me sköm vietik dafenikama, äbei⸗rönon labü mütöm päsnalöl e säed vagik. Täno bötidans ilümonitoms kobio demü dred gretik oksik, ab nog äbleiboms monitön love maräd, do alikan, üf äbinomöv soalik, vilöfo ügeflekomöv jevodi okik. Ämonitölo somiko nevifiko, fino irivoms yagadogis. Ye ets, do äsevädons dub kurad e bridot onsiks, äluhagons, iköbikölo lä donikot lü tälod marädik dibik; dogs anik äkripädons mo, e votiks, labü brot ihoriköl e logs lemaifik, älulogons donio äl fälid nabik fo oks. Trup istopon, e limans ona äbinoms — äsä kanol niludön — läs brietik, kas ven imotevoms. Pluamanum leno ävilon föfiomonitön, ab kilans omas: mans kuradikün u bo brietiküns < istiroms jevodis donio ini tälod. Ut iveitikon ad spad vidik, pö kel stons tel gretik ästanons, kels bo ai nog komädons us e vönädo pipladons fa mens semik glömädik. Mun äsvieton litiko sus mänsidatop, ed us zänodo jipul neläbik äseatof utöpo, kö ifalof, ideadikölo dub ledred e lefen. Ab ni logam koapa ofik, ni igo ‚Hugo Baskerville’ äseatöl lä of, ikoedons horikön heris su kaps bötidanas künik kil et, ab dabinäd gagik ästanöl sus ‚Hugo’ ed äsleitöl gugi omik: most gianik, blägik, sümöl ad yagadog, ye gretikum ka yagadog alik, keli deadöfan seimik föro älogon. Kilans iloegoms sesleitön dabinädi gugi hiela ‚Hugo Baskerville’, pas täno lüälükön oti flamülalogis e maxülis okikis äl oms, äleroroms dub dred demü lifs oksik ed ämonitoms, äbleibölo lerorön, da maräd. Balan etanas, äsä sagoy, ädeadikom tü neit ebo ot demü utos, kelosi iküpedom, e votikans tel ävedoms lienetiks jüi fin lifüpas oksik. Ekö! o sons obik! konäd dö süikam yagadoga, kel, äsä sagoy, ikondanon dafamüli so doliko siso. Enüpenob atosi, kodä bos kuratiko sevädöl jeikon läs ka utos, kelos pestabon te su lüjonils e niluds. I no mögos ad feitonoön, das mödikans dafamüla edeadikons mifätiko: süpiküno, bludiko ä klänöfiko. Ye ujelobsös-la obis dub sof nenfinik Büologala, kel no opönon laidüpio nedöbani plödü gonidot kilid u folid ut, kel patädon ma penäd bibik. Dubo lükonfidob olis Büologale at, o sons obik! e konsälob oles demü prüd ad vitön lovegoli maräda ünü düps somik dagik, ven näms diabik nämädons. ''Atos fa ‚Hugo Baskerville’ pepenöl jonidon pro sons omik: ‚Rodger’ e ‚John’, ko büdakip, das, osagoms nosi se atos söre oksik: ‚Elizabeth’.”'' Posä dokan: ‚Mortimer’ < ifidunom loreidi konota seledik at, äföfiomüfom lüni okik sui flom ed älogetom lü söl: ‚Sherlock Holmes’. Lätikan äcavom ed äjedom reti zigarüla okik ini fönafil. „Kluo-li?” äsagom. „No cedol-li atosi nitediki?” „Pro konletan märas.” Dokan: ‚Mortimer’ < äsüramenom gasedi pepliföl se pok okik. „Täno, o söl: ‚Holmes’! oleblünob ole bosi brefobüikum. Atos binon el „Kronig grafäna: ‚Devon’ ” dätü d. 14id yunula ayelik. Ekö! nunod brefik dö jenöfots pedatuvülöl tefü deadam söla: ‚Charles Baskerville’, kelos ejenon bü dels nemödik.” Flen obik äbiegädom boso föfio, e logod omik ävedon küpälik. Visitan obsik ägepladom lüni okik ed äprimom: „Deadam süpik brefobüik at söla: ‚Charles Baskerville’, hikel pämäniotom as steifädan luveratik flanaü palet liberimik pö ziläk: ‚Mid-Devon’< ünü daväl balidkömöl, evedükon grafänanefi glumiki. Do söl: ‚Charles’ < älödom pö ‚Baskerville Hall’ dü tim tefädiko brefik, flenöf e giviäl tuvemiks omiks äsenälükons löfili e lestümi valikanes, kels äkosädons ko om. Nutimo, ven parvenans<ref>Parvenans, sevabo is: els ‚nouveaux riches’.</ref> mödik davedons, trodos ad tuvön jeneti, kö sprotan se dafamül vönik grafänik, lü kel dels badik ädutülons, ekanom jafädön liegi lönik e geblinön me atos geiläti tribüte ifailöl okik. Söl: ‚Charles’, äsä sevoy veitiko, äjafidom moni gretik me spekulots pö Sulüda⸗Frikop. Äbinölo visedikum ka utans, kels fövons jüs fätaluib ogü⸗tulon ta ons, egebidöfükom getotis ed egetävom ini Linglän kobü ons. Yels te tels epasetikons, sisä ifimalödikom pö ‚Baskerville Hall’, ab sagäd ya espearikon valöpo, disins kiogretik omik tefü dönustuk e gudükumam länilabota äbinons, kels peropons sekü deadam omik. Ito äbinölo nencilik, notodälo änotodom desiri, dat länädanef lölik öfrutidon benofäti omik dü lifüp lölöfik omik, e mödikans labons kodi pösodik ad belügön deadami süpik omik. Legivots nobaladälik omik noganes benodälik topik e grafänikes suvo pämäniotons pö padüls at. Dinäds deadami söla: ‚Charles’ < teföls no kanons pacedön as pedaseivöl löliko fa vestig, ab nemu sagäds ut pemoükons, kelis lukredans topik äpakons. Kods go noniks dabinons ad niludön desini badik u tikodön, das deadam at ekanon pakodön fa bos nenatik. Söl: ‚Charles’ < äbinom viudan e man labü lüälastad bo bisarik. To lieg vemik okik, äbinom men neflagiälik tefü neodots lönik, e domadünanef omik pö ‚Baskerville Hall’ pämiedöfükon ad matanapär famülanemü ‚Barrymore’: himatan voböl as domadünan e jimatan as konöman. Temunod onas, ko temunods flenas ömik ebaibinöl, lüodükon ad utos, das saun söla: ‚Charles’ < ebadikumon ünü tim lätik, e kazeton ladamalädi seimik, äjonöl oki dub cens täina, brefanatemam, e glepäds japälik glumaladäla. Dokan: ‚James Mortimer’: flen e kevoban sanavik edeadölana, etemunom otosi. Jenöfots tefü jenot binons balugiks. Söl: ‚Charles Baskerville’ < äkösömom ad donio⸗spatön ve lael taxudik famik ela ‚Baskerville Hall’ alneitiko büä ögolom ad slipön. Els ‚Barrymores’ ätemunons, das atos äbinon kösömot omik. Tü d. 4id yunula söl: ‚Charles’ < ilesagom desini okik ad detävön lü ‚London’ ed ibüedom blümükön hieli ‚Barrymore’ päkemi omik. Ün neit et kösömiko isegolom ad spat neitik omik, ünü kel i kösömo äsmökom zigari. No plu ägegolom. Tü düp degtelid ‚Barrymore’, iküpölo, das yan föfalecema ai nog äbinon maifik, ämuifikom ed, ifilidölo lantäri, ädegolom ad suk söla okik. Del äbinon luimik, klu futanüpedots söla: ‚Charles’ < kleiliko äzugons donio ve lael. Pö vegäd lafik donio us yan zugöl plödio äl mar ädabinon. Us jonäds äkomädons, das söl: ‚Charles’ < istanom lä yan dü tim seimik nemödik. Pas täno ädönufövom vegami ve lael, bi koap omik pituvon finotü veg. Jenöfot bal no peplänon: lesag hiela ‚Barrymore’, das figur futanüpedotas söla omik ävotikon, sisä ibeigolom yani äl mar, e jiniko älaifövom vegami su tipots futas oka. Zigan seimik: ‚Murphy’: jevoda⸗tedan < äkomom pö mar ön fagot no gretik ettimo, ab bai koefot lönik omik äbinom ön stad miik demü briet. Elesagom, das älelilom vokädis, ab no äfägom ad fümükön lüodi dese kel ätonons. Mals nonik mekädama petuvons pö koap söla: ‚Charles’, e do cödot sanavana äjonon mitiri logoda ad stad ti nesevädovik (mitir sovemik, das dokan: ‚Mortimer’ < primo änezepom ad kredön, das äseatölan fo om sio äbinom flen e dunetäb sanavik omik), atos pikodidon sümptome, kel no binon plödakösömik pö brefanatemam e deadam sekü dafenükam ladik. Plän at peblöfon medü funileköt, kel ejonon malädi jäfidämik lunüpik, e büvestigacödalef elonülon sludi bai cödot sanavik. Atos binon gudik, bi klülo mu veütos, das geran söla: ‚Charles’ < ulomädükonös oki ini ‚Hall’ ed ofövonös vobi gudik, kel peropon so lügiko. Üf kludod prosadik büvestigacödalefa no ifinükonöv fifümiko konotis romatik, kels päluspikons tefü jenet, täno bo äfikulosöv ad tuvön dalabotani ela ‚Baskerville Hall’. Sevedikoy, das röletan nilikün binom hisiör: ‚Henry Baskerville’, stipä nog binom lifik, sevabo son bloda yunikum söla: ‚Charles Baskerville’. Man yunik, bai nün lätik, äbinom pö Lamerikän e seivids pekomitons ad nunädön utane benofäti omik.” Dokan: ‚Mortimer’ < äge⸗plifom gasedi okik ed ägepladom oni ini pok okik. „Ats binons jenöfots notidik, o hisiör: ‚Holmes’! tefü deadam söla: ‚Charles Baskerville’.” „Mutob danön oli”, ‚Sherlock Holmes’ äsagom, „das eküpälükol obi ad jenet, kel fe labon semosi nitedik. Ettimo älelogob küpetis dö atos pö gaseds seimik, ab ottimo muvemo äjäfob me din smalik et tefü kameds di ‚Vaticano’, e demü ledesir obik ad dunön plitodi papale äneküpob nünis dö jenots ömik nitedik pö Linglän. So yeged at ninädon-li jenöfotis notidik valik?” „Si!” „Täno nünolös obe utis klänädik!” Ibiegom pödio, ikoboyümom doatafinotis okik ed ädajonom logodanotodi süenikün e nenbümicödiküni okiki. „Dinü utos, kelosi okonob,” dokan: ‚Mortimer’ < äsagom, kelan äprimom ad jonülön malotis fäka vemik seimik, „anu küpetob, das no enotükob oni alseimane. Kod obik ad negivön atosi pö vestig büvestigacödalefa binälon in utos, das men labü lüälastad nolavik vitonös ad baisenälön cedi sogädik tefü gid lukreda pöpedik. Id älabob kodi zuik, das ‚Baskerville Hall’, äsä gased steton, fe oblebonöv labülabik, üf bos, gretüköl repüti ya go glumidiki ona, pudunonöv. Demölo kodis bofik at, isludikob, das ägitätob ad notükön utosi nelölöfiko, kelosi äsevob, bi nos gebovik gudik üsekonöv se atos; ab kod nonik dabinon, das no bitoböv notodäliko kol ol. Maräd pabelödon vemo selediko, ed utans, kels lödons us näi ods, kobikons saidiko suvo. Demü kod at vemiko äkosädob ko söl: ‚Charles Baskerville’. Pläamü söl: ‚Frankland’ de ‚Lafter Hall’ e söl: ‚Stapleton’: natavan < men benodugälik nonik komon love fagot mö liöls mödik. Siör: ‚Charles’ äsoalükom oki, ab äfädos, das maläd omik ikosükon obis, e kobäd pö jäfäl kol nolav älaibinükon kosädi vü obs. Iblinom nünodis nolavik mödik de Sulüda⸗Frikop, ed ünü soars leplüdik mödik ämuadobs odi, äbespikölo naatomi leigodik bojemanana e hotentota. Ünü muls ömik lätik aiplu ädaseivob, das nevasit siöra: ‚Charles’ < vemo ätutöbidon. Äträitom fefiko konädi ut, keli eloreidob ole, so fefiko das, toä äspatom love glunidalabs ga löniks, nos ämüton-la omi ad lovegolön da mar neito. Atos lüjinon-la nekredovik lü ol, o söl: ‚Holmes’! ab voiko äsüadom, das fät lejeikik et maston dö dafamül omik, e verato lifanotets penädik rivovik dö ruröletans omik no ätrodons. Kom bosa lenaudodik laidiko ätikologädon lü om, e semikna äsäkom obe, va föro ilogob-la dabinani bisarik ud ilielob-la vaulön dogi pö tävs sanavik neitik obik. Dö lätikos äsakom obe suvikna, ed ai me vög dremöl sekü fäkäd. Kleiliko memob soari mö vigs za kil bü jenet deidöl, ven elüvegob lü lödöp omik. Äfädos, das ästadom pö domayan. Idenexänob de kabriolät obik ed ästanob po om, ven äloegob dalogetön logis omik love jot obik e lulogön omi labü logod lejekik bei ob. Igüflekob obi vifiko e te dü timil äloegob vegön bosi, kel älüjinon lü ob as bubül gretik blägik, pö finot fagikum nüvegamöpa. Äfäkädom ed ädredikom so vemo, das pämütob ad doniovegön lü top, kö nim äkomon, ed ad sukön oni züo. Imoikon, ye jiniko jenot levemo imagädon pö tikäl omik. Äblibob lä om dü soar lölik, e demü jenot et, ad plänön fäki, keli ijonülom, ilükonfidom obe kipedio namapenädi, keli eloreidob ole mubalido. Emäniotob jenotili at, bi niludob veüti seimik ona tefü lügadramat üjenöl, ab ettimo äsüadob, das din äbinon go komunik e fäkäd omik no älabon gidükamakodi. Ebo ob äkonsälob siöre: ‚Charles’, ad tävön lü ‚London’. Äsevob, das lad omik piglepädon, e muif laidik, kel ädämükon omi, do bo ämuton pakodidön magälöfe, klülädo änüvobedon fefiko sauni omik. Äspetob, das muls ömik pö säjäfälükam zifa ükoedons gekömön omi as ülifiköl. Söl: ‚Stapleton’: flen kobädik, kel äkudom vemikumo tefü stad sauna omik, äbaicedom ko ob. Ab tü timül ebo lätik katastrof at jeikik ikömon. Tü neit deadama siöra: ‚Charles’, posä hiel ‚Barrymore’: domal < isetuvom koapi etana, ilesedom hieli ‚Perkins’: monitanadünan < monitafo lü ob, e kodä nog ägalob to lat, äkanob rivön eli ‚Baskerville Hall’ no latikumo ka mö düp bal pos jenot. Iblufob ed ifümükob jenöfotis valik, kelis imäniotob pö vestig. Isökob futanüpedotis donio ve lael taxudik, ilelogob topi nilü yan äl mar, kö äjinom stebön, iküpob ceni foma nüpedotas po top at, iküpälob, das futanüpedots nonik plä uts hiela ‚Barrymore’ äkomädons su gronaglun müdik, ä fino kuratiko ivestigob koapi, kel pädoaton fa nek bü lüköm obik. Siör: ‚Charles’ < äseatom su logod okik, tenükölo namis äl flans, doats omik ägleipons gluni, e logodalienäds omik pämifomons konvuliko me fäk seimik so muvemik, das töbo ifümükob dientifi omik. Fümiko viod kopik nonik alseimik äkomädon. Ab lesag lugik bal pisteton fa ‚Barrymore’ pö vestig. Äsagom, das retods nonik äkomädons-la su glun zü koap. Äneküpom onis. Ab äküpedob utis bosilo fagoto, ab brefobüikis e kleilikis.” „Nüpedotis-li?” „Nüpedotis.” „Uts manik-li u vomiks-li?” Dokan: ‚Mortimer’ < bisariko älogedom obis dü timül, ed ägesagom tio vispölo: „O söl: ‚Holmes’! uts äbinons nüpedots yagadoga gianik!” <div align=center>'''KÜPETS REDAKA.'''</div> <references/> ===<div align=center>MAGODS.</div>=== [[File:Houn-03.jpg|thumb|Houn-03|DOKAN: ‚MORTIMER’ < ÄFLEKOM NAMAPENÄDI ÄL LIT ED ÄLOREIDOM.]] [[File:Houn-04.jpg|thumb|Houn-04|DOG ELAS ‚BASKERVILLES’.]] [[File:Houn-05 - Hound of Baskervilles, page 24.jpg|thumb|Houn-05 - Hound of Baskervilles, page 24|US ZÄNODO JIPUL NELÄBIK ÄSEATOF UTÖPO, KÖ IFALOF.]] [[File:Houn-06.jpg|thumb|Houn-06|KOAP OMIK PITUVON.]] [[File:Houn-07.jpg|thumb|Houn-07|ÄLOEGOB DALOGETÖN LOGIS OMIK LOVE JOT OBIK.]] {{Fonät |gased = Vög Volapüka |yel = 2020 |nüm = 10 |npads = 2 |pads = 84-85 |nüm2 = 11 |npads2 = 4 |pads2 = 94-97 |nüm3 = 12 |npads3 = 5 |pads3 = 104-108 |yel2 = 2021 |nüm_y2 = 1 |npads_y2 = 4 |pads_y2 = 7-10}} [[Category:Volapük]] [[Category:Volapük perevidöl]] [[Category:Tiäds-D]] [[Category:Tiäds-M]] [[Category:Konots (Vper)]] 7gbvdjs6t26odfwemn1l2fo6ievwof5 104 457840 1362196 2026-09-02T18:33:53Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-3-}}</noinclude>At marami pang mga aklat at nobela na akda ng mga ki- lalang mangangatha sa Eurpa at ng mag-amang Alejandro Dumas. Ang JUDIO ERRANTE ni Eugenio Sue ay siyang lalong kinagigiliwang basahin ni Andres Bonifacio, ayon sa kay Dr. Pio Valenzuela. Isa sa mga katangian ni Andres Bonifacio ay ang likas na pamimitagan sa mga babae. Naniniwala siyang ang mag- samantala rito ay para na ring nagsamantala sa kanyang Ina, kaya't iilan lamang ang kanyang niligawan at pinakisamahan. Ang unang niligawan ni Andres Bonifacio ay isang ba- baeng nagngangalang Monika at faga Palomar, Tundo, na ayon sa mga nakakikilala ay may katutubong kagandahan din naman. Nagkaibigan sila at nagsamang parang tunay na mag-asawa. Si Monika ay namatay sa sakit na ketong. Nagkaroon dito ng tatlong anak si Andres Bonifacio na hindi naman malaman kung buhay pa o patay na. Ang ikalawang kinasama at pinakasalan ni Andres Bonifacio ay nagngangalang Dorotea Tayson. Ito ay hindi rin nababanggit sa mga kasaysayan niyang nagsilabas na. Nang mamatay ito ay napakasal uli kay Gregoria de Jesus na siyang nakasama niya sa pamumundok at nakahati sa mga kahirapan. Upang lalong maging matibay ang tali ng pag-iibigan nila ay napakasal ng kasal-katipunan na siyang tanging kasal na ginanap nang naaalinsunod sa mga tuntunin ng samahan ng K. K.K. N. M. A. N. B. At sapagka't si Andres Bonifacio ay tinatawag na Supremo kaya ang asawa naman nito ay tinagurian nila ng LAKAMBINI na ikinakapit lamang sa mga Diyosa noong unang panahon. Ayon sa patunay ni Ginang Gregoria de Jesus, ngayo'y may-bahay ni G. Julio Nakpil, at siyang naging karamay-damay ni Andres Bonifacio hanggang sa lalong malalaking kapanganiban, ito'y hindi niya nakaalit kailan man at hindi rin nagdulot sa kanya ng anomang bagay na isasama ng kanyang Ioob. Nagkaroon sila ng mahusay na pagsasama na habang lumalaon ay lalong nagiging matamis at kagiliwgiliw. Bago nangyari ang himagsikan, ang Ciriaco na siyang su- musunod sa Andres ay naging konduktor ng tren at ang Pro-<noinclude></noinclude> n4g6xjf90a6b8s30dpse2iw16z7528x 104 457841 1362198 2026-09-02T18:42:12Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|5}}</noinclude> Noong 1894 o 1895, si Andres Bonifacio ay nagtungo sa Libog, Albay, kasama ang mananaysay na amerikanong si John Foreman na isa sa kanyang matalik na kaibigan at kapalagayang loob. Sinasabi ni Dr. José P. Bantug na siya kong pinagkakautangan ng mga ulat na ito, na si Andres Bonifacio ay nagkaron don ng kasintahan na nagngangalang Genoveva Bololoy at dito'y nagkaroon siya ng isang anak na babae na pinanganlang Francisca. Nang makilala ni Andres Bonifacio si Genoveva ay tumutuntong lamang ito (ang babae) sa gulang na 22 taon. Maging ang ina at ang anak ay kapuwa buhay pa, ayon kay Dr. Bantug. Si Francisca ay naninirahan ngayon sa Irosin, Sorsogon at makalawang magkaasawa, ang una'y namatay at ngayo'y muling napakasal kay Roman Balmes. Sa tulong ng isang bahagi ng pinanalunan sa loterya nina Francisco Castillo at Camilo Iban na kapuwa naging mang- hilimagsik sa amuki ni Andres Bonifacio, ang Katipunan ay nagkaroon ng sariling limbagan. Dito nilimbag ang KALAYAAN at ang iba pang mga pamahayag. Dalawang mahuhu- say na akda ni Andres Bonifacio, isang tuluyan at isang tula, ang napalathala sa pahayagang KALAYAAN, nguni't dahil nga sa kahigpitan ng mga kastila, gaya ng sinabi ko na, ay iilang sipi lamang ang kumalat sa unang bilang at ang ikalawang bilang ay nasamsam na lahat ng mga may kapangyarihang kastila. Gaya ng ibang sinulat ni Andres Bonifacio, ang dalawang akdang iyan ay nagkaron ng salin sa kastila at ingles. Ang sa kastila ay kay Epifanio de los Santos Cristobal at ang sa ingles na hinango naman sa kastila ay kay Mr. Leo. Fischer.Kapuwa masasabing hindi pa napapalathala ang mga orihinal ng mga akdang iyan ngayon kaya't minabuti kong ilakip sa kasaysayang ito upang maipakilalang ang ating bayani ay nagtataglay rin naman ng malaking katangian sa pagka-manunulat at pagkamakata. Si Andres Bonifacio ay mabuti ring tagapagsalin sa wikang tagalog, gaya ng ginawa niyang pagsa- salin sa tagalog ng bantog na Huling Paalam ni Dr. José P. Rizal. Narito ang dalawang akda niyang ngayon pa lamang lubusang mapapahayag:<noinclude></noinclude> cit026tw9extyp5p1ulbyhfcmespazu 104 457842 1362199 2026-09-02T18:49:09Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|6}} {{c|ANG DAPAT MABATID NG MGA TAGALOG}}</noinclude> Ytong katagalugan na pinamamahalaan ng unang panahon ng ating tunay na mga kababayan niyaong hindi pa tumutungtong sa mga lupaing ito ang mga kastila ay nabubuhay sa lubos na kasaganaan, at kaguinhawahan. Kasundó niya ang mga kapit bayan at lalung lalo na ang mga taga Japon sila'y kabilihan at kapalitan ng mga kalakal malabis ang pag yabong ng lahat ng pinagkakakitaan, kaya't dahil dito'y mayaman mahal ang kaasalan ng lahat, bata't matanda at sampung mga babae ay marunong bumasa at sumulat ng talagang pagsulat nating mga tagalog. Dumating ang mga kastila at dumulog na nakipagkaibigan. Sa mabuti nilang hikaya't na di umano, tayo'y aakain sa lalung kagalingan at lalung imumulat ang ating kaisipan, ang nasabing nagsisipamahala ay ng yaring nalamuyot sa tamis ng kanilang dila sa paghibo. Gayon man sila'y ipinailalim sa talagang kaugalian ng mga tagalog na sinaksihan at pinapagtibay ang kanilang pinagkayarian sa pamamaguitan ng isang panunumpa na kumuha ng kaunting dugo sa kanikanilang mga ugat, at yao'y inihalu't ininom nila kapua tanda ng tunay at lubos na pagtatapat na di mag tataksil sa pinagkayarian. Ytoy siang tinatawag na "Pacto de Sangre" ng haring Sikatuna at ni Legaspi na pinaka katawan ng hari sa España. Buhat ng ito'y mangyari ay bumibilang na ngayon sa tatlong daang taon mahiguit na ang lahi ni Legaspi ay ating binubuhay sa lubos na kasaganaan, ating pinagtatamasa at binubusog, kahit 'abutin natin ang kasalutan at kadayukdukan; iguinugugol natin ang yaman dugo at sampu ng buhay sa pagtatangol sa kanila; kinaka- hamok natin sampu ng tunay na mga kababayan na aayaw pumayag na sa kanilay pasakóp, at gayon din naman nakipagbaka tayo sa mga Ynsik at taga Holanda na nagbalang umagaw sa kanila nitong katagalugan. Ngayon sa lahat ng ito'y ano ang sa mga guinawa nating pag-gugugol nakikitang kaguinhawahang ibinigay sa ating Bayan? Ano ang nakikita nating pagtupad sa kanilang kapangakuan na siang naging dahil ng ating pag gugugol!. Wala kung di pawang kataksilan ang ganti sa ating mga pagpapala at mga pagtupad sa kanilang ipinangakung tayo'y lalung guiguisingin sa kagalingan ay ang bagkus tayong binulag, inihawa tayo sa kanilang hamak na asal, pinilit na sinira ang mahal at magandang ugali ng ating Bayan; Yminulat tayo sa isang maling pagsampalataya at isinadlak sa lubak ng kasamaan ang kapurihan ng ating Bayan; at kung tayo'y mangahas humingi ng kahit gabahid na lingap, ang naguiguing kasagutan ay ang tayo'y itapon at ilayo sa piling ng ating minamahal na anak, asawa at matandang magulang. Ang bawat isang<noinclude></noinclude> ntg70ivdct3zs7lmz6pf2fbuvlec1pt 104 457843 1362200 2026-09-02T18:55:06Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|7}}</noinclude> himutok na pumulas sa ating dibdib ay itinuturing na isang malaking pagkakasala at karakarakang nilalapatan ng sa hayop na ka-bangisan. Ngayon wala ng maituturing na kapanatagan sa ating pamamayan; ngayon lagui ng guinagambala ang ating katahimikan ng umaalingawngaw na daing at pananambitan buuton hininga at hinagpis ng makapal na ulila, bao't mga magulang ng mga kababayang ipinanganyaya ng mga manlulupig na kastila; ngayon tayo'y malulunod na sa nagbabahang luha ng Yna na nakitil na buhay ng anak sa pananangis ng sanggol na pinangulila ng kalupitan na ang bawat patak ay katulad ng isang kumukulong tinga, na sumasalang sa mahapding sugat ng ating pusong nagdaramdam; ngayon lalut lalu tayong na bibilibiran ng tanikala ng pagkaalipin, tanikalang nakalalait sa bawat lalaking may iniingatang kapurihan. Ano ang nara- rapat nating gawin? Ang araw ng katuiran na sumisikat sa Silanganan, ay malinaw na itinuturo sa ating mga matang malaong nabulagan ang landas na dapat nating tunguhin, ang liwanag niya'y tanaw sa ating mga mata, ang kukong nag akma ng kamatayang alay sa ating ng mga ganid na asal. Ytinuturo ng katuiran, na wala tayong iba pang maaantay kundi lalut lalung kahirapan, lalut lalung kataksilan, lalut lalung kaalipustaan at lalut lalung kaalipinan.Ytinuturo ng katuiran, na huag nating sayangin ang panahon sa pagasa sa ipinangakong kaguinhawahan na hindi darating at hindi mangyayari. Ytinuturo ng katuiran ang tayo'y umasa ating sarili at huag antain sa iba ang ating kabuhayan. Itinuturo ng katuiran ang tayo'y mag kaisang loob magka isang isip at akala at ng tayo'y magkalakas na maihanap ang naghaharing kasamaan sa ating Bayan. Panahun na ngayong dapat na lumitaw ang liwanag ng katotohanan; panahon ng dapat nating ipakilala na tayo'y may sariling pagdaramdam, may puri, may hiya at pagdadamayan. Ngayon panahun ng dapat simulan ang pagsisiwalat ng mga mahal at dakilang aral na magwawasak sa masinsing tabing na bumubulag sa ating kaisipan; panahun na ngayong dapat makilala ng mga tagalog ang pinagbuhatan ng kanilang mga kahirapan. Araw na itong dapat kilalanin na sa bawat isang hakbang natin ay tumutuntong tayo at nabibingit sa malalim na hukay ng kamatayan na sa ati'y inuumang ng mga kaaway. Kaya! oh mga kababayan! ating idilat ang bulag na kaisipan at kusang igugol sa kagalingan ang ating lakas sa tunay at lubos na pag asa na mag tagumpay sa nilalayong kaguinhawahan ng bayang tinubuan.<noinclude></noinclude> i8yin4ktbip2xay8zekz58lw4kthvc9 104 457844 1362201 2026-09-02T19:04:48Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|8}} {{c|PAGIBIG SA TINUBUANG BAYAN}}</noinclude> {{c|''Alin pag ibig pa ang hihigit kaya''<br> ''sa pagka dalisay at pagkadakila ''<br> ''gaya ng pag ibig sa tinubuang lupa? ''<br> ''alin pag ibig pa? wala na `nga, wala.''}} {{c|''Ulitulitin mang basahin ng isip''<br> ''at isa isahing talastasing pilit ''<br> ''ang salitat buhay na limbag at titik ''<br> ''ng sang katauhan itoy namamasid.''}} {{c|''¡Banal na pag ibig! pag ikaw ang nukal''<br> ''sa tapat na puso ng sino't alin man''<br> ''imbit taong gubat maralitat mang mang''<br> ''naguiguing dakila at iguinagalang.''}} {{c|''Pagpupuring lubos ang palaguing hangad''<br> ''sa bayan ng taong may dangal na ingat''<br> ''Umawit tumula kumathat sumulat''<br> ''kalakhan din nia'y isinisiwalat.''}} {{c|''Walang mahalagang hindi inihandog''<br> ''ng may pusong mahal sa Bayang nagkupkup.''<br> ''dugo yaman dunong katiisat pagod''<br> ''buhay may abuting magkalagot lagot.''}} {{c|''Bakit? alin ito na sakdal ng laki''<br> ''na hinahandugan ng boong pag kasi''<br> ''na sa lalung mahal na kapangyayari''<br> ''at guinugugulan ng buhay na iwi.''}} {{c|''¡Ay! itoy ang Ynang bayang tinubuan''<br> ''siya'y inat tangi na kinamulatan''<br> ''ng kawiliwiling liwanag ng araw''<br> ''na nagbigay init sa lunong katawan.''}} {{c|''Sa kania'y utang ang unang pagtangap''<br> ''ng simuy ng hanging nagbibigay lunas''<br> ''sa inis na puso na sisingapsingap''<br> ''sa balong malalim ng siphayo't hirap.''}} {{c|''Kalakip din nitoy pag ibig sa Bayan''<br> ''ang lahat ng lalung sa gunitay mahal''<br> ''mula sa masaya't gasong kasangulan''<br> ''hangang sa kataway mapa sa libingan."''}} {{c|''Ang nanga karaang panahun ng aliw''<br> ''ang inaasahang araw na darating''<br> ''ng pagkatimawa ng mga alipin''<br> ''liban pa sa bayan saan tatanghalin?''}}<noinclude></noinclude> 6f6zb3u1h2ltiduo13as98g6nnv2vyi 104 457845 1362202 2026-09-02T19:10:45Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|-28-''}}</noinclude> -Talagáng tayo'y ipinanganák na kulang palad, pagka di maaari ang lahat mong tinuran. Di sasalang parurusahar ka pa, kahabághabág na sintá ko!... Di mo ngà maiiwar ang iyong asawa at pipilitin ka ng may kapangyarihang makisama sa kanya pagdating ng oras. -Magpapatiwakál namán akó bago kita iwan. ¡Ito'y asa han mo! -Huwag ná Liwayway, Limutin mo na akó, at upang ma- ging kaaliwan mo'y súkat ang malamang ako sa iyo'y lubós kumikilala ng malaking utang na loob; at ngayo'y mamamatay akó sa gitna ng lalong di masayod na kaginhawahan, dahil sa pagkaalam kong iniibig mo pa ako hanggang dito. -Nagyakap siláng kapwa niniyak na di mátutuhan ang mag. hiwalay; para bagang di na sila muli pang magkikita. {{c|''VII.''}} -Nang sandaling yao'y nagkataong pumasok ang mangga. gamot na americano upang dalawin si l'uso, at ng makita ang dalawang magkasintahang nagkakayakap ng mahigpit at halos pigtá sa luha ay nagsalita ng ganitó: -Hindi pa nauukol sa inyó, ginoóng Coronel, ang mag- batá ng malalaking dalamhati, Baka kayo'y mabinat. At bukód sa rito, kayó, na labis napupuri dahil sa katapangan sa mga pakikilaban, tila pangit sa inyo ang umiyak na parang isáng mararamdaming binibini, -Ay, giliw kong Doctor na sa dunong mo po'y náligtás akó sa kamatayan!-ani Puso-kun iyó po lamang mababatid ang malaking sakunang nangyari sa akin, jahl makalilibong mapait kaysá kamatayan! -Alám ná ninyo mahál na Coronel ang tunay na pagti- ngin ko sa inyó; at kung ipinalalagay mo pong ako'y parang kapatid, ay sabihin sa akin ang inyong mga ikinahahapis ng kayo'y madamayan at malunusan kun maaari. -Huwag na po, Doctor, pagká,t makasásama pa sa ku- lang palad na babaing itó. -At bakit di natin sabihin sa kanya? ang gift ni Li- wayway-Ang Doctor na ito'y ayos mabuting tao at may uga- ling mahal. May masamang americano at may mabuti naman. At sabihin ngà ninyó, Doctor, maaari bang ipilit ang katuparan ng isang pag-aasawang dinaán lamang sa gahasà ang babai? -Hindi-ang sagot ng Doctor-Ipaunawà ninyó sa akin ang nangyari at akó ang bahalà.<noinclude></noinclude> a29jed8dxspyztp2kgspdfty15v8nky 104 457846 1362203 2026-09-02T19:16:09Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|15''}}</noinclude> makapinsala kay Dr. Rizal na noo'y nasa sasakyang kast lang "Castilla" at naghihintay ng bapor na maghahatid sa kanya sa Kuba, nguni't dahil sa pagkakatuklas ni P. Mariano Gil sa Tundo sa Katipunan ay sinugo ni Andres Bonifacio si Emilio Jacinto, na siyang tanging sanggunian at kanang kamay niya, kay Hen. Paeiano Rizal at ipinasabing dahil sa nangyaring ito ay binabawi niya ang unang pasiyang ipagpaliban. ang pagbabangon ng himagsikan pagka't kung hindi ganito ang gagawin ay maaaring mabigo ang paghihimagsik. Ang mga katipunan noon ay kulang na kulang sa mga san- datang maipanglalaban, nguni't ang kalooban nila'y handang-handa at ang tanging hinihintay ay ang pasiya ng kan lang Ktt. Punong si Andres Bonifacio. Ang Maykawayan ay siyang napili ni Andres Bonifacio upang doon magpagawa ng mga gulok na matatalim na siyang gagamitin sana nila, nguni't nang isakay na ito sa isang karetela ay naino ng Guwardya Sibil na bantay sa Kalookan. Ang may dala ay nakapagtanan, nguni't ang mga dalang sandata ay nasamsam na lahat ng mga Guwardiya Sibil. Walang alinlangan na ang Dekalogo ni Andres Bonifaco ay siyang naging batong salalayan ng Katipunan at ng Himagsikan. Ang Kartilya ni Emilio Jacinto, Utak ng Himagsikan, ay siya ngang ginamit dahil sa pagbibigay-loob at pagkilala ng Supremo sa katalinuhan ng kanyang kalihim at kanang-kamay, nguni't hindi maikakait na kung hindi sa Dekalogo niya ay hindi mai sipan ni Emilio Jacinto na sulatin ang Kartilya, na siyang ginawang batayan at mga gintong aral sa paghihimagsik. At dahil sa kadakilaan at pagka-makasaysayan ng nasa- bing Dekalogo ni Andres Bonifacio kaya't hinuwaran naman ito ni Mabini. At sa ganyan ay lalong naging makasaysayan ang nasabing Dekalogo, na dinaig at nilaluan pa ang pagiging makasaysayan ng kartilya ni Emilio Jacinto. Ang orihinal na sulat sa tagalog ng Dekalogong ito ay hindi pa nalalathala, at pinamagatang "Katungkulang Gagawin ng mga Z. LI. B." Ang unang naghulog nito sa wikangkastila ay ang nasirang Epifanio de los Santos Cristobal. Mu-<noinclude></noinclude> 4gboca16hq9zi33z2wt3p849qx0995k 104 457847 1362204 2026-09-02T19:22:57Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|16}}</noinclude> la sa kastila ay isinalin naman sa wikang ingles ni Mr. Leo. Fischer at sa tagalog ni G. Hermenegildo Cruz. Mula noon ay nagkaroon na nang maraming traduksion o salin sa iba't ibang wika na pawang galing sa salin sa kastila. Sa mga nagsalin sa tagalog ay kabilang sina Gg. Dionisio San Agustin, Juan N.Evangelista, Emilio Siongko, Julian Cruz Balmaceda, Hen. Artemio Ricarte at iba pa. Sa wikang ingles naman ay kabilang sina Gg. Fernando Maramag, Charles Edward Russell, Camilo Osias, Sol H. Gwekoh at iba pa. Nagkaroon din ito ng salin sa iba't ibang dialekto sa Kapuluan at gayon din sa wi- kang aleman na gawa ni Prof. Cecilio Lopez ng Unibersidad ng Pilipinas at sa wikang pranses na gawa naman ng walang kapantay na makata sa wikang kastilang si G. Cecilio Apostol. Dahil din sa kahalagahan ng nasabing Dekalogo kaya't ang buhay ni Andres Bonifacio ay hindi maaaring sulatin nang hindi ito kasama o napag-uukulan ng mga gintong talata. Sa ilang "text book" na itinuturo ngayon sa mga paaralang bayan ay kasama rin ang dekalogong ito. Ang lalong mahalagang talumpati ng Pangulong Manuel L. Quezon ukol sa buhay at kadakilaan ng Supremo ay ibinatay niya sa nasabing dekalogo at ang mga aral ng bagong Katipunan ni Espiker Roxas ay ibinatay at nasasalig din sa dekalogo ni Andres Bonifacio. Ang lahat nang iyan ay nagpapakilalang habang lumalaon ay lalong nagiging dakila at makasaysayan ang Dekalogo ni Andres Bonifacio na siyang ganap na nagpalaho ngayon sa Dekalogo ni Mabini at sa Kartilya ni Emilio Jacinto. Sa kahilingan ng mga guro sa "Intramuros Intermediate School", ang Pangulo ng mga Pantas sa Akademya ng Wi- kang Tagalog na si G. Julian C. Balmaceda, ay sumulat ng isang dula sa wikang ingles na pinamagatang "BONIFACIO'S TEN COMMANDMENTS (A decalogue specially written for Bonifacio Day celebrations) na ang diwa ay hina- ngo sa Dekalogo ng Supremo ng Katipunan at itinanghal ng mga nagsisipag-aral doon noong 1929, bilang pagpaparangal sa kaarawan ni Bonifacio. Ito ang kaunaunahang dulang sinulat sa wikang ingles ni G. Balmaseda, at bagama't niyari sa maikling panahon na tumagal lamang ng ilang oras ay na-<noinclude></noinclude> p86fex81a61vngh1fduz33o6gu8vcwd 104 457848 1362205 2026-09-02T19:29:12Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|29}}</noinclude> Trias na inihandog sa kanya ng mga kabataan sa San Francisco de Malabon." "Ang big. 9 ay siyang kinatatayuan ng bahay ni Hen. Santos Nocon na unang tinirahan ng Supremo. Sa bahay na ito muntik nang patayin ni Andres Bonifacio si Hen. Daniel Tirona, dahil sa mga sulat na kanyang ipinakalat na humahamak sa karangalan ng Supremo, nang ito'y bagong kararating lamang sa lalawigan ng Kabite." "Ang blg. 10 ay siyang kinatatayuan ng magarang tahanan ni Ginang Estefania Potente na tinirahan din ng Supremo. Dito rin inilagay ang munting limbagan na ang mga titik na ginamit ay padala ni Emilio Jacinto, kinikilalang Utak ng Himagsikan." "Ang blg. 11 ay ang tulay na nasa tabi ng bahay ni kapitang Kiko o Francisco Ferrer, biyenan ni heneral Mariano Trias." "Ang blg. 12 ay siyang kinaroroonan ng bahay-asyenda sa Teheros na naging lubhang makasaysayan dahil sa pangyayaring dito idinaos ang dakilang kapulungan noong ika-22 ng Marso ng 1897, na pinagtagumpayan ni heneral Emilio Aguinaldo sa pagka Pangulo ng Gobierno Rebolusyonario laban kay Andres Bonifacio. Noon nag- simula ang sigalot ni Bonifacio at ni Aguinaldo na nagwakas sa pagkakapabaril sa Supremo ng Katipunan. Dito rin nalagay ang pagamutang pinaglingkuran ng balo ni Dr. Rizal at ang Maestranza na pinangasiwaan ni Dr. Francisco, punong pagamutan.Dito rin idinaos ang pulong ng may apat na pu't limang (45) matataas na pinuno ng himagsikan sa pangungulo ni Andres Bonifacio, na tumututol sa pagkakahalal ni heneral Emilio Aguinaldo na maging Pangulo ng Gobierno Rebolusyonario." "Ang blg. 13 ay siyang kinatatayuan ng simbahan at kumbento ng Salinas o Rosario na sinunog ng mga kawal na kastila, samantalang naglalabanan ng mga huling araw ng buwan ng Marso ng 1897." "Ang blg. 14 ay ang kinaroroonan ng tulay ng Tansa. Sa nasabing kumbento ginanap ni heneral Emilio Aguinaldo ang pagtanggap ng tungkulin sa pagka-Pangulo ng Gobierno Rebolusyonario." Ang ulat na iyan na galing kay Hen. Ricarte, bilang pa- liwanag sa mga palatandaang nakalagay sa mapa ng Teherns na ipinadala sa akin, ay di mapagaalinlanganang isang malaking tulong sa pagyari ng lalong ganap at mahusay na kasaysayan ng himagsikan sa Pilipinas. Si Andres Bonifacio, dahil sa paghiwalay sa pamahalaan ng himagsikan ay ipinadakip kina koronel Agapito Bonson at<noinclude></noinclude> b6i9pvjy5861abhn4xok9mysy6f2l7i 104 457849 1362206 2026-09-02T19:35:51Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|32}}</noinclude> Nang maringig nila ang wikang barilin ang magkapatid ay napatigil ang pagbasa ko dahil sa ang Procopio ay napalukso sa upo sabay ang wikang "Naku Kuyang!", Ang Andres ay napaluhod na akmang ako'y yayapusin, sabay na napasigaw ang wikang "Kapatid, patawarin mo ako" Ako na- man ay umigtad at ang minamatyagan ko ay ang kilos ng Procopio dahil sa malakas kay sa Andres ay baka ako mau- nahan. Kinabahan ako ng takot na baka lumaban o maka- wala at makapagtago sa kagubatan. Awa sa kanila at takot sa nag-utos ang naghari sa akin. Paano ako? At ako'y sumigaw ng "Peloton, Preparen! Carguen, Armas!" Nang ma- ringig nilang naglalagitikan na ang mga gatilyo ng pusil sa pagkakarga, sila'y tumahimik na. Nang makargahan ang mga pusil hinarap ko ang Procopio, sinabi kong: "Defrenten, Mar!" Itinuro ko ang dinaanan, isang landas na munti, patungo sa loob ng gubat. Sa loob ng gubat ay tinupad namin ang utos ng Consejo de Guerra. Pagkatapos ay binalikan ko ang Andres na binabantayan ng dalawang kawal. Nang ako'y makita niya ay paluhod na sinabi sa aking "Kapatid, patawarin mo ako!" Ako noon ay nasa panganib din na gaya niya. Nagdaramdam siya ay nagdaramdam din ako, ngunit "Wala akong magagawa" ang naging sagot ko sa kanya. Nang makita niyang hindi siya makapamamanhik sa akin ay biglang tumakbo. Tinungo ang kagubatan, kaya hinabol namin. Inabot namin sa tabi ng ilog, pinakasulok ng isang ilog na munti. Sa malaki siya naroon at ang munting ilog ay pinaka sanga. Doon namin siya binaril. Pagkatapos ay tinangka naming ibaon, bilang paggalang, datapuwa't wala kaming panghukay. Gayon man ay nakagawa kami ng kaunti sa bayoneta, tinabunan ng kaunti na mga sanga ng kahoy ang pangdagdag. Pagkatapos noon ay nagbalik na kami. Ang katotohanan ay ang aking sariling loob ay galit sa aking ginawa, nguni't kung isipin ko'y wala akong magagawa laban sa nag-utos na hindi mo masusuway. Binasa ko uli ang sulat mula sa una hangang katapusan. Bumalik kami sa Maragondong na malumbay sa nangyari. Kung nalaman ko kapagkaraka'y dili ang hindi ako tatanggi dahil sa hindi ko gusto ang gayong servicio. Masarap sa akin ang humarap sa panganib na laban kay sa gumanap ng gayong tungkulin sa isang hindi kagalit at walang sama ng loob. Nang kami ay malapit na sa bayan ng Maragondong ay nasalubong ko ang kanyang asawa, Ginang Gregoria de Jesus, at itinanong sa akin kung saan naroon ang kinuha ko sa kanya (ang Andres at Procopio)..<noinclude></noinclude> fxqd33tfj2n0byoiba2gzo6zfs14a9j 104 457850 1362207 2026-09-02T19:40:55Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|40}}</noinclude> may-ari ng lupa na si Marcelo Angeles Hinahon, may gulang nang 21 taon nang 1897, ay walang kamalayan sa bagay na ito, ni walang ano mang kasaysayang nababatid niyang nangyari sa mga pook na paligid, gayong alinsunod sa aking pagkabatid, ang pook na ito'y maraming panahon nang nasasaka at sa paligid-ligid ay matagal nang maraming bahay na natatayo. Maging ang yumaong si Hen. Riego de Dios, taga Marigundong, ay wala ring malay sa iniuulat na ito ni Makapagal, at nakapagtatakang lubha ang kawalang ito ng sali't-saling salita man lamang, kung aalagataing ukol pa naman sa isang tanyag at bantog na taong tulad ni Andres Bonifacio. At sapagka't si Makapagal, dahil sa kanyang pag mamadali na udyok ng mga pangyayari, at ang kanyang mga kawal ay tumupad agad sa atas sa kanila, at pagkatapos ay di na nabalik sa pook na yaon sa loob ng 27 taon, kaya di na maaari ngayong matiyak pa ang pook na pinangyarihan hanggang sa ka- liit-liitang sulok. Ang malamang na nangyari, si Makapagal na di matatawarang may mabuting kalooban, dahil sa kanyang pagka-limang ay naipagkamali ang pook sa talagang tunay na pinag-patayan, pagkalimang na sukat nang asahan dahil sa katagalan na ng panahong nagdaan, at ng mga maligalig na pangyayaring nag hahari noon at ang pagkakawangki-wangki ng mga pook na itong bulubundukin, ng isang tanawing likas na pabagu-bago, gawa ng kamay ng tao. Sa kabilang dako, ang paniniwala kong ang mga labing itong aking binanggit ay siyang tunay, ay nasasalig sa mga sumusunod na pangyayari. Si Guillermo Masangkay na lubhang malapit kay Andres Bo- nifacio, ay nagpahayag na ang utusang si Goryo ni D. Andres na kailan man ay di nahihiwalay sa kanyang panginoon, ay siyang naglibing sa bangkay nitong iniwan ng nagsipatay sa kanya at siyang nagturo ng pook na pinaglibingan noong 1898. Nagbalik si Masangkay sa pook na ito noong 1914 na ang hangad ay hukayin ang mga labing natagpuan na niya sa pamamagitan ni Goryo, at nang 1918 ay naging kagawad siya ng Lupong siyang humukay. Nag dagdag pa ng ilan pangyayari si Masangkay na nagpapatibay nito sa kanyang pahayag sa "El Debate" noong ika-29 ng Nobyembre, 1925. Sa pagsisiyasat na ginawa ng Lupon noong 1918, ay nagsalay-say, bukod sa ibang mga saksi, si Tomas Zapalla, isa sa mga nagsihukay at bantay sa pook na yaong pinagpatayan at pinaglibingan kay Bonifacio, at bukod sa hindi na siya umalis sa pook na yaon ay kinilala pa niyang ang lugal na nabanggit ay siya ngang pook<noinclude></noinclude> g0dnmmt2iffqoaugtr3y2jv3771rp1a 104 457851 1362208 2026-09-02T19:45:34Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|42}}</noinclude> Sinamahan ni Lapaz ang pulutong ng mga kagawad ng Lupong Pambansa at ng Samahan ng mga Beterano ng Himagsikan. Dahil sa kanyang katandaan na at sa halos panglalabo na ng mga mata ngayon, at sapagka't ang puno ng alibambang na nakayungyong sa pinagbaunan ng mga labí ni Andres Bonifacio at ang mga tuod ng kawayan ay nangawala na, kaya di nakuhang ituro ang tiyak na pook na pinaglibingan nila ng kanyang mga kasamang Rufino at Gerardo, mga kasama ring nangamatay na ng may-ari ng lupang pinaglibingan kay A., Bonifacio; nguni, humigit-kumulang ay tiniyak na ang kanyang tinutuntungan ay siyang pook na pinaglibingan niya't ng kanyang mga kasama sa bangkay ng Supremo' ng Katipunan, isang pook na kailan man ay di pa nabubungkal. Ang labis niyang pagkatalos sa pook-anya-at kahi't sa hipo man lamang, ang sa kanya'y nagdudulot ng kasiguruhan. Kaya't ang dugtong pang saad sa nakalagda, nang ang Heneral Riego de Dios, mga ilang araw pa 'bago dumating ang magkalakip na Lupon, ay nagtungo sa pook ding yaong kasama ng dalawa pang tao upang siyasatin at itanong sa kanya kung bakit, gayong di naman niya nakita ang pagpapahukay ay natiyak niya ang pook na pinaghukayan, ay sumagot siyang yaon nga ang mga buto; isinagot niya sa Heneral ang ganito: "Ang sino ma'y maaaring mag-alinlangan sa aking mga sinasabi; nguni, wala akong alinlangang ang mga butong ito'y siyang tunay. Diyos ko-ang para pang naghihinagpis na sinaliwan ng buntung-hininga-sa hipo man lamang ay mapag-uunawang ito na nga!" Ang kailangan ngayo'y ang linawin kung ang mga butong hi-nukay noong 1918 ay siyang mga tunay na kay Andres Bonifacio. Nang ang mga buto'y pag-ugpung-ugpungin nina Doktor Sixto de los Angeles at Fidel Cuajuneo, isang malaking bahagi ng kanilang ulat ay naangkop sa ilang mahalagang pahayag ng kapatid na babae ni Andres Bonifacio. At kung idaragdag pa ritong ang may-ari ng lupa, ang kanyang katiwala at lahat ng lumahok sa pagsi- siyasat na ginawa noong 1918 at 1925, ay nagkakaisa halos sa pagsasabing siya ngang mga tunay, na buto, mapag-aalinlanganan pa kaya ang katotohanang ito? Dahil sa mga matuwid na ito at sa iba pang mga unang pangyayaring may uring makasaysayan, ang nakalagda'y naniniwalang si Andies Bonifacio ay pinatay nang umaga ng ika-10 ng Mayo ng 1897, na ang mga butong nasa pag-iingat ngayon ng mga Lehiyonaryo ay siyang tunay. Nguni't maaari ring idagdag na ang mga butong ito'y tila napabayaan sa Presidensiya ng Marigundong, ayon sa pahayag sa nakalagda ng kasalukuyang Pangulo ng bayang yaon,<noinclude></noinclude> l98c23hdsdr3lx2hemmb5kz1fc70hso 1362255 1362208 2026-09-03T10:08:26Z Filipinayzd 39742 /* Validated */ 1362255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Filipinayzd" />[[Category:Pag susulatan nang dalauang binibini na si Urbana at ni Feliza]] [[Category:Tagalog]] {{c|42}}</noinclude>Sinamahan ni Lapaz ang pulutong ng mga kagawad ng Lupong Pambansa at ng Samahan ng mga Beterano ng Himagsikan. Dahil sa kanyang katandaan na at sa halos panglalabo na ng mga mata ngayon, at sapagka't ang puno ng alibambang na nakayungyong sa pinagbaunan ng mga labí ni Andres Bonifacio at ang mga tuod ng kawayan ay nangawala na, kaya di nakuhang ituro ang tiyak na pook na pinaglibingan nila ng kanyang mga kasamang Rufino at Gerardo, mga kasama ring nangamatay na ng may-ari ng lupang pinaglibingan kay A., Bonifacio; nguni, humigit-kumulang ay tiniyak na ang kanyang tinutuntungan ay siyang pook na pinaglibingan niya't ng kanyang mga kasama sa bangkay ng Supremo' ng Katipunan, isang pook na kailan man ay di pa nabubungkal. Ang labis niyang pagkatalos sa pook-anya-at kahi't sa hipo man lamang, ang sa kanya'y nagdudulot ng kasiguruhan. Kaya't ang dugtong pang saad sa nakalagda, nang ang Heneral Riego de Dios, mga ilang araw pa 'bago dumating ang magkalakip na Lupon, ay nagtungo sa pook ding yaong kasama ng dalawa pang tao upang siyasatin at itanong sa kanya kung bakit, gayong di naman niya nakita ang pagpapahukay ay natiyak niya ang pook na pinaghukayan, ay sumagot siyang yaon nga ang mga buto; isinagot niya sa Heneral ang ganito: "Ang sino ma'y maaaring mag-alinlangan sa aking mga sinasabi; nguni, wala akong alinlangang ang mga butong ito'y siyang tunay. Diyos ko-ang para pang naghihinagpis na sinaliwan ng buntung-hininga-sa hipo man lamang ay mapag-uunawang ito na nga!" Ang kailangan ngayo'y ang linawin kung ang mga butong hi-nukay noong 1918 ay siyang mga tunay na kay Andres Bonifacio. Nang ang mga buto'y pag-ugpung-ugpungin nina Doktor Sixto de los Angeles at Fidel Cuajuneo, isang malaking bahagi ng kanilang ulat ay naangkop sa ilang mahalagang pahayag ng kapatid na babae ni Andres Bonifacio. At kung idaragdag pa ritong ang may-ari ng lupa, ang kanyang katiwala at lahat ng lumahok sa pagsisiyasat na ginawa noong 1918 at 1925, ay nagkakaisa halos sa pagsasabing siya ngang mga tunay, na buto, mapag-aalinlanganan pa kaya ang katotohanang ito? Dahil sa mga matuwid na ito at sa iba pang mga unang pangyayaring may uring makasaysayan, ang nakalagda'y naniniwalang si Andies Bonifacio ay pinatay nang umaga ng ika-10 ng Mayo ng 1897, na ang mga butong nasa pag-iingat ngayon ng mga Lehiyonaryo ay siyang tunay. Nguni't maaari ring idagdag na ang mga butong ito'y tila napabayaan sa Presidensiya ng Marigundong, ayon sa pahayag sa nakalagda ng kasalukuyang Pangulo ng bayang yaon,<noinclude></noinclude> qhwu5alanerngyqcltg040vbk5s9cf4 104 457852 1362209 2026-09-02T19:51:28Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|BUHAY AT MGA SINULAT NI EMILIO JACINTO}} {{c|PAUNANG SALITA}} {{c|ng}} {{c|Kgg. RAFAEL PALMA}}</noinclude> {{c|Naging Pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas}} Isa pang ikauunlad ng pagyaman ng panitikang sarili ang paglalathala ng aklat na ito, isang akdang pinagsikapan, sinadya at nilikha ng sariwang talino ng isang batang manunulat. Ang aklat na ito ay salita ng buhay ng isa sa mga pinakamatapang sa sandatahan ng Himagsikan; isa sa pinakabantug na uliran noong panahong yaon. Hindi mapagaalinlanganan na si Emilio Jacinto ang siyang sinugo ng Diyos upang magbigay diwa at kuro sa ating panghihimagsik na pinaghandugan ni Bonifacio ng lakas ng kaniyang bisig at bilis ng kaniyang sandata. Bagaman si Emilio Jacinto ang bata sa dalawa, siya ang parating namatnugot sa piling ni Bonifacio, at naging tagapangaral ng bagong balita na pinagsikapan niyang ipangalat noon sa ating mga mamamayan. Nagkaroon silang dalawa ng pagkakaisang matibay, tapat at walang pagkasira, likha ng pagmamahalan, pagkakabagayan ng ugali, pagiisang abab ng loob at mga pangarap. Kaypala ang Himagsikan an naging madugong patayan lamang na walang kasaysayan ni kinahinatnan, kung hindi sa kataasan ng isip at walang pagod na pagpapalaganap ng mahalagang aral na ginamit ng mapakumbabang anak ng isang tahimik na "tenedor de libros" na, kung tawagin ay Emilio Jacinto. Dapat nga siyang palitawin, ipakilala at pagukuban ng aklat. Hangga ngayon ang mula ng ating Panghihimagsik ay isang hiwaga pa sa karamihan sa mga pilipino. Maliban sa mga malalapit na katulong nina Bonifacio at Jacinto, napaka-kakaunti ang mga pilipinong nakaaalam ng pinagmulan at naging lakad ng mga pangyayaring ang naging tampok ay ang<noinclude></noinclude> 6vboype7n5h1p00to75n4j5zu68p1vq 104 457853 1362210 2026-09-02T19:54:31Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" /></noinclude>unang Panghihimagsik nang '96 at ikinagulat ng maraming mamamayan. Ang aklat na ito ay isang mahalagang abuloy na dapat pagaralan tungkol sa mga panahong yaon ng ating kasaysayan. Dito'y naguguhit ang tunay na larawan ni Emilio Jacinto, na walang kalabisan ni pagaalinlangan. Siya ay isa sa maraming mababang tao na kaypala'y nakaraang di napansin noong mga panahong napakababagal at maramot sa pagkilala sa karapatan at mapaniil sa pagunlad ng ugaling mahal na akala'y nanggagaling sa uri ng pagkatao. Nguni't ang mga aral ni Rizal at ng mga "nangauna" na nagpatulin sa isip na palaypalay, ang nagbunga sa budhi ng di kilalang binatang ito ng mahigpit na nasa na ipagsanggalang sa pamamagitan ng panulat at sandata ang mga karapatan ng kaniyang Inang Bayan. At si Bonifacio ang nagbigay sa kaniya ng mabuting pagkakataon. Kung dahandahang babasahin ang mga talata sa aklat na ito, ay maliwanay na makikita ang mga unang pakikilamas at paghihirap ni Emilio Jacinto upang siya'y matuto; at kung dahil dito'y tunay na linasap niya ang mga kapaitan ng buhay, sa kabila naman ay ito rin ang nagbigay sa kaniyang kaluluwa ng makunat na tigas ng patalim, na siyang umalalay, at nagpatatag sa kaniya sa harap ng kahirapan at mga panganib. Sa kaniyang mga kuro at mga sinubat na nakuha kaypala sa pagbabasa ng mga "enciclopedistas franceses," ay waring nagugunita ang maalab na tinig ni Rousseau at ang makawalat-dibdib na mga panambitan ni Lamennais. Hindi lumikha ni bumalak ng bagong turo si Emilio Jacinto, nguni't naalaman niyang gamitin ang mga dating aral sa kapakinabangan ng kaniyang bayan. Ang may akda ng aklat na ito ay nakamana sa kaniyang amá ng dalisay na hilig sa pagkamasugid at ng kasipagan ng talino. Sa aklat na ito'y nalalantad ang mga bagong katibayan (documentos) at kasulatang nauukol sa kaniyang ibinubuhay, na siyang naghahayag ng bahaging pinakamahalaga sa katayuang pagkamanunulat ni Emilio Jacinto. Ang mga awit at papuri na natitipon sa mga huling dahon ng aklat na ito, na inialay ng mga pinakatanyag sa ating mga manunulat sa tula at tuluyan, alangalang kay Jacinto at sa kaniyang ginawa,<noinclude></noinclude> gst7rsnuo28ubb7wt78gd27bw88ij9z 104 457854 1362211 2026-09-02T19:58:32Z Hnnhbanana 996854 /* Proofread */ 1362211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Hnnhbanana" />{{c|I}} {{c|KUNG SINO SI EMILIO JACINTO}}</noinclude> Kung hindi namatay ang dakilang bayaning Andres Boni- facio ay siya sanang mabuting hingan ng mahahalagang ulat ng kabuhayan ni Emilio Jacinto, na tulad niya, ay isa sa mga pangunahing bayaning lumabas sa palang at naghand g ng buhay at kayamanan sa ikalalaya ng ating bayan. Wala nang uuna kay Andres Bonifacio sa paghanga at pagdakila kay Emilio Jacinto. Wala siyang lihim na hindi ipinagtatapat dito at walang bagay at pangyayaring hindi muna niya isinasangguni kay Emilio Jacinto bag niya isagawa. Ayon din kay Andres Bonifacio ay si Emilio Jacinto ang kaluluwa ng katipunan. Naging kalihim ng kapatiran ng mga manghihimagsik at siyang kinikilalang mata ng K. K. K. N. .A. N. B. Sa pag-uulat ni G. Lope K. Santos ng kabuhayan ni Emilio Jacinto ay sinabi niyang "maliban kay G. Epifano de los Santos at. Cristobal, ay wala pa hangga ngayong nakapag-uulat nang mahaba at masuri ng kasaysayan ni Emilio Jacinto. Sina Isabelo de los Reyes, Manuel Artigas, at pati ng nangamatay na J. Clemente Zulueta at Felipe G. Calderon, mga kilalang mananalaysay na pilipino ng mga nangyaring malalaking kabayanihan dito sa Pilipinas, ay walang naiukol kay Emilio Jacinto kundi ilang banggit-banggit lamang sa kanyang pagkatao at pagka-matalinong kalihim at matapang na kapatid sa KATIPUNAN. Lalo na sa mga mananalaysay at manunuligsang kastila at makakastila tungkol sa pagkakapaghimagsik ng bayang pilipino laban sa Espanya, gaya nina W. E. Retana, J.M. del Castillo, G. C. Mora, at ilang mga prayleng nabihag at napaghigantihan dito noon, at maging sa mga mananalaysay na amerikanong gaya ng nasirang Le Roy, si Dr. Barrows at iba pa, ay talagang bahagyang-bahagya nang may nababasang mga tukoy sa bayani at sangguniang ito ng K. K. K. Mahanga, kung mayroon man, ay ilang pagkutya pa kay Andres Bonifacio, o sa<noinclude></noinclude> hrml4ajbd44rhw9scv2nhlhsv0p2m06 104 457855 1362224 2026-09-03T03:08:08Z Catonif 622571 111 ſaate tyera, tem... 1362224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>111 ſaate tyera, temira mbate arreſȣe, ꝑse ξξoteſe giξξe ſaadohere mengon nierij, nder keto cafsce, paandognia aſctutemaξe nevoye, veceſe achij ꝑteſe, enzepaacuydeſi, achiere bie nde mcat murtaar. Amoſiſcgnie peenduom cund ꝑndognie ſcerbetȣre, oote mire tebaame, oocundziξuni, desperȣem eξξaneſe, kech ſe leekeſce mbekete yete, ꝑse keto endeyane mcate murtare, cuur nierij taban megiξξe ɛemere. Amostekiſc, achie ndiere ndanet, verbuom erandune ꝑteſa etepaa cuydeste, memos zane uratete, eſaa tyera vepera temira, chiyane ꝑndimete corpit, endeteſcpijrtit, oo amos kiſcgnie raam ndechiſdo lengim eteſemuune, veceſe achij ꝑteſe, enze paa cuydeſizȣt, tue mos daſciune ſidoligia, megiellune, emeu guvernuom, ndo amos kiſcgnie ngrane epijm tepere, evdierre mente vene, oombate arreſȣe, ende nzitune tetyere, ndo ξane giaa cafsce ndevenet, chi ende maaforte deeyene, ꝑse keto cuſci cuyton, yane giξξe mcate murtare, eachie maatepere, mbatehere cuur gindete ſeende caavielle vene. Amos kiſcgnie ngrane epijm pareſe giegiee Meſce paandoognie nevoye, veceſe achij lakemie, eachie maatepere mbedite Diell etefestevet, ꝑse ſaadohere eban kete cafsce ndratodit paa nevoye, achiehere ban cundre ligse, ebie nde mcat murtaar. Amos kiſcgnie paſune cuydes maatepere, emaa teſciumene ꝑ cafscete corpit, ſete ſcpijrtit, ſi cuur ξξuoſc meſaa cuydes ete nɛȣȣrune, tue traytuom etue¬<noinclude></noinclude> jg3gi8gk2s2i37zjnybosuzsgrpyzow 1362225 1362224 2026-09-03T03:10:14Z Catonif 622571 /* Verifiko duke lexuar */ 1362225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" />{{rh|||111}}</noinclude>ſaate tyera, temira mbate arreſȣe, ꝑse ξξoteſe giξξe ſaadohere mengon nierij, nder keto cafsce, paandognia aſctutemaξe nevoye, veceſe achij ꝑteſe, enzepaacuydeſi, achiere bie nde mcat murtaar. Amoſiſcgnie peenduom cund ꝑndognie ſcerbetȣre, oote mire tebaame, oocundziξuni, desperȣem eξξaneſe, kech ſe leekeſce mbekete yete, ꝑse keto endeyane mcate murtare, cuur nierij taban megiξξe ɛemere. Amostekiſc, achie ndiere ndanet, verbuom erandune ꝑteſa etepaa cuydeste, memos zane uratete, eſaa tyera vepera temira, chiyane ꝑndimete corpit, endeteſcpijrtit, oo amos kiſcgnie raam ndechiſdo lengim eteſemuune, veceſe achij ꝑteſe, enze paa cuydeſizȣt, tue mos daſciune ſidoligia, megiellune, emeu guvernuom, ndo amos kiſcgnie ngrane epijm tepere, evdierre mente vene, oombate arreſȣe, ende nzitune tetyere, ndo ξane giaa cafsce ndevenet, chi ende maaforte deeyene, ꝑse keto cuſci cuyton, yane giξξe mcate murtare, eachie maatepere, mbatehere cuur gindete ſeende caavielle vene. Amos kiſcgnie ngrane epijm pareſe giegiee Meſce paandoognie nevoye, veceſe achij lakemie, eachie maatepere mbedite Diell etefestevet, ꝑse ſaadohere eban kete cafsce ndratodit paa nevoye, achiehere ban cundre ligse, ebie nde mcat murtaar. Amos kiſcgnie paſune cuydes maatepere, emaa teſciumene ꝑ cafscete corpit, ſete ſcpijrtit, ſi cuur ξξuoſc meſaa cuydes ete nɛȣȣrune, tue traytuom<noinclude> {{rh|||etue-}}</noinclude> s03a57gw4ns54zvmuarnk6ucso5clis 14 457856 1362244 2026-09-03T03:52:30Z Filipinayzd 39742 auto summary: New page created (no summary given) 1362244 wikitext text/x-wiki [[Category:Hiligaynon]] mr4wycxa0knjj45x917cqifiq92so27 106 457857 1362249 2026-09-03T04:18:05Z Graearms 663026 Created the page. 1362249 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ST Sp AP 5 |Language=spx |Author= |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=File:ST Sp AP 5.svg |Image= |Progress=T |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= |Width= |Css= }} [[Category:South Picene]] iyqy15oj27bt6cmqxw3tnql5hlezre3 104 457858 1362250 2026-09-03T04:18:10Z Graearms 663026 Created the page. 1362250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Graearms" /></noinclude> ===Old Italic script=== {{anchor+|1}} 𐌍𐌏𐌞𐌝𐌍𐌉𐌔⋮𐌐𐌄𐌕𐌄<br> {{anchor+|2}} 𐌓𐌏𐌍𐌉𐌔⋮𐌄𐌚𐌉𐌃𐌀𐌍𐌔 ===Romanization=== {{anchor+|1}} noúínis⋮pete {{anchor+|2}} ronis⋮efidans<noinclude></noinclude> 263wpgwzts6uvtm027rl4lmc9i7rxdq 1362252 1362250 2026-09-03T04:20:29Z Graearms 663026 Fixed an error. 1362252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Graearms" /></noinclude> ===Old Italic script=== {{anchor+|1}} 𐌍𐌏𐌞𐌝𐌍𐌉𐌔⋮𐌐𐌄𐌕𐌄<br> {{anchor+|2}} 𐌓𐌏𐌍𐌉𐌔⋮𐌄𐌚𐌉𐌃𐌀𐌍𐌔 ===Romanization=== {{anchor+|1}} noúínis⋮pete<br> {{anchor+|2}} ronis⋮efidans<noinclude></noinclude> padlu53voco5kxfmthxul8h59cgzjw4 1362253 1362252 2026-09-03T04:20:35Z Graearms 663026 /* Proofread */ 1362253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Graearms" /></noinclude> ===Old Italic script=== {{anchor+|1}} 𐌍𐌏𐌞𐌝𐌍𐌉𐌔⋮𐌐𐌄𐌕𐌄<br> {{anchor+|2}} 𐌓𐌏𐌍𐌉𐌔⋮𐌄𐌚𐌉𐌃𐌀𐌍𐌔 ===Romanization=== {{anchor+|1}} noúínis⋮pete<br> {{anchor+|2}} ronis⋮efidans<noinclude></noinclude> e0tj7bqtu45zem3wrtx4bjeqs5hht0r 0 457859 1362251 2026-09-03T04:18:23Z Graearms 663026 Created the page. 1362251 wikitext text/x-wiki {{header | title = ST Sp AP 5 | year = c. 500 BCE | categories = South Picene }} {|align="center" |<pages index="ST Sp AP 5.svg" from="ST Sp AP 5.svg" to="ST Sp AP 5.svg" /> |} 8rkxuvy68ql6iorow1ee6701vpgiyxm